See hewa in All languages combined, or Wiktionary
{ "categories": [ { "kind": "other", "name": "Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî", "parents": [], "source": "w" }, { "kind": "other", "name": "Deng bi kurmancî", "parents": [], "source": "w" }, { "kind": "other", "name": "Dengên kurmancî ji Bidlîsê", "parents": [], "source": "w" }, { "kind": "other", "name": "Kurmancî", "parents": [], "source": "w" }, { "kind": "other", "name": "Peyvên kurmancî ji proto-hindûewropî", "parents": [], "source": "w" }, { "kind": "other", "name": "Peyvên kurmancî ji zimanên îranî", "parents": [], "source": "w" }, { "kind": "other", "name": "Proto-hindûewropî", "parents": [], "source": "w" }, { "kind": "other", "name": "Transliterasyona nepêwîst bi soranî", "parents": [], "source": "w" }, { "kind": "other", "name": "Zimanên îranî", "parents": [], "source": "w" } ], "derived": [ { "word": "hewa ketin<w:" }, { "word": "hilketin" }, { "word": ", ji cihek nizm çûn yek bilind>" }, { "tags": [ "noun" ], "word": "hewaketin" }, { "word": "bêhewa" }, { "word": "bêhewatî" }, { "word": "bêhewayî" }, { "word": "bihewa" }, { "word": "bihewatî" }, { "word": "bihewayî" }, { "word": "hewadar" }, { "word": "hewadarî" }, { "word": "hewader" }, { "word": "hewaderî" }, { "word": "hewagir" }, { "word": "hewagirî" }, { "word": "hewaker" }, { "word": "hewakerî" }, { "word": "hewanas" }, { "word": "hewanasî" }, { "word": "hewante" }, { "word": "hewanteyî" }, { "word": "hewayî" }, { "word": "hewazan" }, { "word": "hewazanî" } ], "etymology_text": "Hevreha soranî ھەوا (hewa), farisî هوا (heva), pehlewî heva, hexamenişî hveyav- ji zimanên îranî, ji hu- (baş, xweş, bixêr - binere \"huner, horî\") + *-veyav (ba), bide ber avestayî vaytî-, sanskrîtî वायु (vayû, “ba”) hemû ji proto-hindûewropî *h₂wḗh₁- (“ba hatin”) ku herwiha serekaniya ba ya kurdî ye jî. هَوَاء (hawāʾ) ya erebî, hava ya tirkî, ہوا (heva) ya urdûyî, हवा (heva) ya hindî, ਹਵਾ (heva) ya puncabî û hewa ya swahîlî ji zimanên îranî hatine wergirtin.", "forms": [ { "form": "ھەوا", "raw_tags": [ "kurdî-erebî" ] }, { "form": "hawa" }, { "form": "Hewa" } ], "hyphenation": "he·wa", "lang": "Kurmancî", "lang_code": "ku", "pos": "noun", "pos_title": "Navdêr", "related": [ { "word": "atmosfer" }, { "word": "ba" }, { "word": "keşa" }, { "word": "seqa" } ], "senses": [ { "categories": [ { "kind": "other", "name": "Ji wêjeya klasîk (kurmancî)", "parents": [], "source": "w" }, { "kind": "other", "name": "Jêgirtin bi kurmancî", "parents": [], "source": "w" }, { "kind": "other", "name": "Jêgirtinên ji Melayê Cizîrî", "parents": [], "source": "w" }, { "kind": "other", "name": "Jêgirtinên kitêban bi kurmancî", "parents": [], "source": "w" } ], "examples": [ { "ref": "Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640", "text": "Enqa ne şigara kes e davan tu biçîn verDava ko li 'enqa tu vedî bad-i hewa girtHerkes seherê talibê tiştek bi çimen hat" } ], "glosses": [ "esman û cihên dî yên vala li raserî erdê" ], "id": "ku-hewa-ku-noun-EiKjdBCN" }, { "glosses": [ "gazên seqayê anku atmosferê pêk tînin (nîtrojen û oksîjen)" ], "id": "ku-hewa-ku-noun-gjKn7Tl0" }, { "glosses": [ "seqayê derve" ], "id": "ku-hewa-ku-noun-Z5sCX7SF" }, { "glosses": [ "seqayê em nefes dikin" ], "id": "ku-hewa-ku-noun-shy9W05N" }, { "glosses": [ "livîna li raserî erdê" ], "id": "ku-hewa-ku-noun-yGosy5Ue" }, { "glosses": [ "rewşa seqayî (baran û berf û ba û ewr û sarma û germa yan yek yan hin ji wan)" ], "id": "ku-hewa-ku-noun-ZWbTgMBz" }, { "glosses": [ "ba" ], "id": "ku-hewa-ku-noun-lw9RnCyt" } ], "sounds": [ { "ipa": "/hɛˈwɑː/" }, { "audio": "LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hewa.wav", "mp3_url": "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/4/40/LL-Q36163_(kmr)-Key_Mîrza-hewa.wav/LL-Q36163_(kmr)-Key_Mîrza-hewa.wav.mp3", "ogg_url": "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/4/40/LL-Q36163_(kmr)-Key_Mîrza-hewa.wav/LL-Q36163_(kmr)-Key_Mîrza-hewa.wav.ogg", "raw_tags": [ "Bidlîs" ], "wav_url": "https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hewa.wav" } ], "tags": [ "feminine" ], "translations": [ { "lang": "Abazayî", "lang_code": "abq", "roman": "ḥāwā", "word": "хӏауа" }, { "lang": "Abenakî", "lang_code": "abe", "word": "awan" }, { "lang": "Abxazî", "lang_code": "ab", "roman": "āḥāir", "word": "аҳаир" }, { "lang": "Adîgeyî", "lang_code": "ady", "roman": "ž̍ə", "word": "жьы" }, { "lang": "Afrîkansî", "lang_code": "af", "word": "lug" }, { "lang": "Albanî", "lang_code": "sq", "tags": [ "masculine" ], "word": "gaft" }, { "lang": "Albanî", "lang_code": "sq", "tags": [ "masculine" ], "word": "ajër" }, { "lang": "Almaniya Pennsylvania", "lang_code": "pdc", "word": "Luft" }, { "lang": "Almanî", "lang_code": "de", "tags": [ "feminine" ], "word": "Luft" }, { "lang": "Elmanîşî", "lang_code": "gsw", "tags": [ "feminine" ], "word": "Luft" }, { "lang": "Altayiya başûrî", "lang_code": "alt", "roman": "key", "word": "кей" }, { "lang": "Altayiya başûrî", "lang_code": "alt", "roman": "ǰel", "word": "јел" }, { "lang": "Amharî", "lang_code": "am", "roman": "ʾäyär", "tags": [ "masculine" ], "word": "አየር" }, { "lang": "Siryaniya klasîk", "lang_code": "syc", "roman": "ʾāʾar", "tags": [ "common-gender" ], "word": "ܐܐܪ" }, { "lang": "Siryaniya klasîk", "lang_code": "syc", "roman": "pawḥā", "tags": [ "masculine" ], "word": "ܦܘܚܐ" }, { "lang": "Aromanî", "lang_code": "rup", "tags": [ "feminine" ], "word": "aerã" }, { "lang": "Aromanî", "lang_code": "rup", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "air" }, { "lang": "Asamî", "lang_code": "as", "roman": "bayu", "word": "বায়ু" }, { "lang": "Astûrî", "lang_code": "ast", "tags": [ "masculine" ], "word": "aire" }, { "lang": "Avarî", "lang_code": "av", "roman": "hawa", "word": "гьава" }, { "lang": "Azerî", "lang_code": "az", "word": "hava" }, { "lang": "Baskî", "lang_code": "eu", "word": "aire" }, { "lang": "Başkîrî", "lang_code": "ba", "roman": "hawa", "word": "һауа" }, { "lang": "Bayerî", "lang_code": "bar", "word": "luft" }, { "lang": "Belarusî", "lang_code": "be", "roman": "pavjétra", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "паве́тра" }, { "lang": "Bengalî", "lang_code": "bn", "roman": "baẏu", "word": "বায়ু" }, { "lang": "Bretonî", "lang_code": "br", "tags": [ "feminine" ], "word": "aer" }, { "lang": "Bulgarî", "lang_code": "bg", "roman": "vǎ́zduh", "tags": [ "masculine" ], "word": "въ́здух" }, { "lang": "Burmayî", "lang_code": "my", "roman": "le", "word": "လေ" }, { "lang": "Buryatî", "lang_code": "bua", "roman": "agaar", "word": "агаар" }, { "lang": "Çamicuroyî", "lang_code": "ccc", "word": "timili" }, { "lang": "Çeçenî", "lang_code": "ce", "roman": "hawaʾ", "word": "хӏаваъ" }, { "lang": "Çekî", "lang_code": "cs", "tags": [ "masculine" ], "word": "vzduch" }, { "lang": "Çerokî", "lang_code": "chr", "roman": "unole", "word": "ᎤᏃᎴ" }, { "lang": "Kantonî", "lang_code": "yue", "roman": "hung¹ hei³", "word": "空氣" }, { "lang": "Dunganî", "lang_code": "dng", "roman": "kunči", "word": "кунчи" }, { "lang": "Hakkayî", "lang_code": "hak", "roman": "khûng-hi", "word": "空氣" }, { "lang": "Mandarînî", "lang_code": "cmn", "roman": "kōngqì", "word": "空氣" }, { "lang": "Min dongî", "lang_code": "cdo", "roman": "kŭng-ké", "word": "空氣" }, { "lang": "Minnanî", "lang_code": "nan", "roman": "khong-khì", "word": "空氣" }, { "lang": "Wuyî", "lang_code": "wuu", "roman": "khon qi", "word": "空氣" }, { "lang": "Çuvaşî", "lang_code": "cv", "roman": "syvlăš", "word": "сывлӑш" }, { "lang": "Dalmatî", "lang_code": "dlm", "word": "aria" }, { "lang": "Danmarkî", "lang_code": "da", "tags": [ "common-gender" ], "word": "luft" }, { "lang": "Danmarkî", "lang_code": "da", "tags": [ "common-gender" ], "word": "atmosfære" }, { "lang": "Dargwayî", "lang_code": "dar", "roman": "hava", "word": "гьава" }, { "lang": "Divehî", "lang_code": "dv", "roman": "vai", "word": "ވައި" }, { "lang": "Endonezyayî", "lang_code": "id", "word": "udara" }, { "lang": "Erebî", "lang_code": "ar", "roman": "hawāʾ", "tags": [ "masculine" ], "word": "هَوَاء" }, { "lang": "Erebiya misrî", "lang_code": "arz", "roman": "hawā", "tags": [ "masculine" ], "word": "هوا" }, { "lang": "Erebiya fasî", "lang_code": "ary", "roman": "hwa", "tags": [ "masculine" ], "word": "هْوا" }, { "lang": "Ermenî", "lang_code": "hy", "roman": "ōd", "word": "օդ" }, { "lang": "Erzayî", "lang_code": "myv", "roman": "košt", "word": "кошт" }, { "lang": "Esperantoyî", "lang_code": "eo", "word": "aero" }, { "lang": "Estonî", "lang_code": "et", "word": "õhk" }, { "lang": "Evenî", "lang_code": "eve", "roman": "wozduh", "word": "воздух" }, { "lang": "Evenî", "lang_code": "eve", "roman": "nulun", "word": "нулун" }, { "lang": "Evenî", "lang_code": "eve", "roman": "ədən", "word": "эдэн" }, { "lang": "Farisiya navîn", "lang_code": "pal", "word": "havä" }, { "lang": "Farisî", "lang_code": "fa", "roman": "havâ", "word": "هوا" }, { "lang": "Farisî", "lang_code": "fa", "roman": "javv", "word": "جو" }, { "lang": "Ferî", "lang_code": "fo", "tags": [ "feminine" ], "word": "luft" }, { "lang": "Fînî", "lang_code": "fi", "word": "ilma" }, { "lang": "Fransî", "lang_code": "fr", "tags": [ "masculine" ], "word": "air" }, { "lang": "Friyolî", "lang_code": "fur", "tags": [ "masculine" ], "word": "aiar" }, { "lang": "Friyolî", "lang_code": "fur", "tags": [ "masculine" ], "word": "ajar" }, { "lang": "Frîsî", "lang_code": "fy", "word": "loft" }, { "lang": "Frîsî", "lang_code": "fy", "word": "lucht" }, { "lang": "Gaelîka skotî", "lang_code": "gd", "tags": [ "masculine" ], "word": "adhar" }, { "lang": "Gaelîka skotî", "lang_code": "gd", "tags": [ "masculine" ], "word": "àidhear" }, { "lang": "Gaelîka skotî", "lang_code": "gd", "tags": [ "masculine" ], "word": "àile" }, { "lang": "Gaelîka skotî", "lang_code": "gd", "tags": [ "feminine" ], "word": "gaoth" }, { "lang": "Gaelîka skotî", "lang_code": "gd", "tags": [ "feminine" ], "word": "iarmailt" }, { "lang": "Gagawzî", "lang_code": "gag", "word": "hava" }, { "lang": "Galîsî", "lang_code": "gl", "tags": [ "masculine" ], "word": "aire" }, { "lang": "Galîsî", "lang_code": "gl", "tags": [ "masculine" ], "word": "ar" }, { "lang": "Gujaratî", "lang_code": "gu", "roman": "vāyu", "word": "વાયુ" }, { "lang": "Gurcî", "lang_code": "ka", "roman": "haeri", "word": "ჰაერი" }, { "lang": "Guwaranî", "lang_code": "gn", "word": "yvytu" }, { "lang": "Hawayî", "lang_code": "haw", "word": "ea" }, { "lang": "Hawsayî", "lang_code": "ha", "word": "iska" }, { "lang": "Higaononî", "lang_code": "mba", "word": "kalamag" }, { "lang": "Hindî", "lang_code": "hi", "roman": "havā", "tags": [ "feminine" ], "word": "हवा" }, { "lang": "Hindî", "lang_code": "hi", "roman": "vāyu", "tags": [ "feminine" ], "word": "वायु" }, { "lang": "Hîlîgaynonî", "lang_code": "hil", "word": "hangin" }, { "lang": "Hmongî", "lang_code": "mww", "word": "cua" }, { "lang": "Holendî", "lang_code": "nl", "tags": [ "feminine" ], "word": "lucht" }, { "lang": "Iştihardî", "lang_code": "esh", "word": "havä" }, { "lang": "Îbranî", "lang_code": "he", "roman": "avír", "tags": [ "masculine" ], "word": "אוויר / אֲוִיר" }, { "lang": "Îdoyî", "lang_code": "io", "word": "aero" }, { "lang": "Îgboyî", "lang_code": "ig", "word": "ekuku" }, { "lang": "Îngilîziya kevn", "lang_code": "ang", "tags": [ "feminine" ], "word": "lyft" }, { "lang": "Îngilîzî", "lang_code": "en", "word": "air" }, { "lang": "Îngriyî", "lang_code": "izh", "word": "vozduha" }, { "lang": "Îngriyî", "lang_code": "izh", "word": "luhti" }, { "lang": "Îngûşî", "lang_code": "inh", "roman": "fo", "word": "фо" }, { "lang": "Înterlîngua", "lang_code": "ia", "word": "aere" }, { "lang": "Îrlendî", "lang_code": "ga", "tags": [ "masculine" ], "word": "aer" }, { "lang": "Îtalî", "lang_code": "it", "tags": [ "feminine" ], "word": "aria" }, { "lang": "Îzlendî", "lang_code": "is", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "loft" }, { "lang": "Japonî", "lang_code": "ja", "word": "空気" }, { "lang": "Japonî", "lang_code": "ja", "word": "天空" }, { "lang": "Kabardî", "lang_code": "kbd", "roman": "ḥăwā", "word": "хьэуа" }, { "lang": "Kalalîsûtî", "lang_code": "kl", "word": "silaannaq" }, { "lang": "Kalmîkî", "lang_code": "xal", "roman": "ahar", "word": "аһар" }, { "lang": "Kannadayî", "lang_code": "kn", "roman": "gāḷi", "word": "ಗಾಳಿ" }, { "lang": "Kannadayî", "lang_code": "kn", "roman": "vāyu", "word": "ವಾಯು" }, { "lang": "Karaçay-balkarî", "lang_code": "krc", "word": "хауа" }, { "lang": "Karakalpakî", "lang_code": "kaa", "word": "xawa" }, { "lang": "Karelî", "lang_code": "krl", "word": "ilma" }, { "lang": "Kaşûbî", "lang_code": "csb", "tags": [ "masculine" ], "word": "lëft" }, { "lang": "Katalanî", "lang_code": "ca", "tags": [ "masculine" ], "word": "aire" }, { "lang": "Keçwayî", "lang_code": "qu", "word": "wayra" }, { "lang": "Kirgizî", "lang_code": "ky", "roman": "aba", "word": "аба" }, { "lang": "Kîkûyûyî", "lang_code": "ki", "word": "rĩera" }, { "lang": "Kîngalî", "lang_code": "si", "roman": "wātaya", "word": "වාතය" }, { "lang": "Koreyî", "lang_code": "ko", "roman": "gonggi", "word": "공기" }, { "lang": "Kornî", "lang_code": "kw", "tags": [ "masculine" ], "word": "ayr" }, { "lang": "Korsîkayî", "lang_code": "co", "word": "aria" }, { "lang": "Kumikî", "lang_code": "kum", "roman": "hawa", "word": "гьава" }, { "lang": "Lakî", "lang_code": "lbe", "roman": "hawa", "word": "гьава" }, { "lang": "Latgalî", "lang_code": "ltg", "word": "gaiss" }, { "lang": "Latînî", "lang_code": "la", "tags": [ "masculine" ], "word": "aer" }, { "lang": "Latviyayî", "lang_code": "lv", "tags": [ "masculine" ], "word": "gaiss" }, { "lang": "Lawsî", "lang_code": "lo", "roman": "ʼā kāt", "word": "ອາກາດ" }, { "lang": "Lezgînî", "lang_code": "lez", "roman": "hava", "word": "гьава" }, { "lang": "Lîtwanî", "lang_code": "lt", "tags": [ "masculine" ], "word": "oras" }, { "lang": "Luksembûrgî", "lang_code": "lb", "tags": [ "feminine" ], "word": "Loft" }, { "lang": "Makedonî", "lang_code": "mk", "roman": "vozduh", "tags": [ "masculine" ], "word": "воздух" }, { "lang": "Malagasî", "lang_code": "mg", "word": "rivotra" }, { "lang": "Malayalamî", "lang_code": "ml", "roman": "vāyu", "word": "വായു" }, { "lang": "Malecite-passamaquoddyî", "lang_code": "pqm", "word": "ewon" }, { "lang": "Malezî", "lang_code": "ms", "word": "udara" }, { "lang": "Malezî", "lang_code": "ms", "word": "hawa" }, { "lang": "Maltayî", "lang_code": "mt", "tags": [ "feminine" ], "word": "arja" }, { "lang": "Manksî", "lang_code": "gv", "tags": [ "feminine" ], "word": "aer" }, { "lang": "Maorî", "lang_code": "mi", "word": "hau" }, { "lang": "Maorî", "lang_code": "mi", "word": "hau takiwā" }, { "lang": "Maorî", "lang_code": "mi", "word": "āngi" }, { "lang": "Mapuçî", "lang_code": "arn", "word": "neyenmapu" }, { "lang": "Maratî", "lang_code": "mr", "roman": "havā", "word": "हवा" }, { "lang": "Mariya rojhilatî", "lang_code": "mhr", "word": "юж" }, { "lang": "Mecarî", "lang_code": "hu", "word": "levegő" }, { "lang": "Mîrandî", "lang_code": "mwl", "tags": [ "masculine" ], "word": "aire" }, { "lang": "Mohawkî", "lang_code": "moh", "word": "ówera" }, { "lang": "Mokşayî", "lang_code": "mdf", "roman": "kožf", "word": "кожф" }, { "lang": "Kirîlî", "lang_code": "mn", "roman": "agaar", "word": "агаар" }, { "lang": "Nahwatlî", "lang_code": "nah", "word": "ejekatl" }, { "lang": "Navajoyî", "lang_code": "nv", "word": "níłchʼi" }, { "lang": "Almaniya jêrîn a almanî", "lang_code": "nds-de", "word": "luff" }, { "lang": "Almaniya jêrîn a almanî", "lang_code": "nds-de", "word": "luft" }, { "lang": "Nenetsiya tundra", "lang_code": "yrk", "word": "инд’" }, { "lang": "Nepalî", "lang_code": "ne", "roman": "hāwā", "word": "हावा" }, { "lang": "Normandî", "lang_code": "nrf", "tags": [ "masculine" ], "word": "air" }, { "lang": "Norweciya bokmålî", "lang_code": "nb", "tags": [ "masculine", "feminine" ], "word": "luft" }, { "lang": "Norweciya nînorskî", "lang_code": "nn", "tags": [ "feminine" ], "word": "luft" }, { "lang": "Oksîtanî", "lang_code": "oc", "tags": [ "masculine" ], "word": "aire" }, { "lang": "Oksîtanî", "lang_code": "oc", "word": "ària" }, { "lang": "Oriyayî", "lang_code": "or", "roman": "bayu", "word": "ବାୟୁ" }, { "lang": "Osetî", "lang_code": "os", "roman": "wældæf", "word": "уӕлдӕф" }, { "lang": "Osmanî", "lang_code": "ota", "roman": "havâ", "word": "هوا" }, { "lang": "Osmanî", "lang_code": "ota", "roman": "cevv", "word": "جو" }, { "lang": "Oygurî", "lang_code": "ug", "roman": "hawa", "word": "ھاۋا" }, { "lang": "Ozbekî", "lang_code": "uz", "word": "havo" }, { "lang": "Partî", "lang_code": "xpr", "word": "havä" }, { "lang": "Peştûyî", "lang_code": "ps", "roman": "hawā", "word": "هوا" }, { "lang": "Polonî", "lang_code": "pl", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "powietrze" }, { "lang": "Portugalî", "lang_code": "pt", "tags": [ "masculine" ], "word": "ar" }, { "lang": "Puncabî", "lang_code": "pa", "roman": "havā", "word": "ਹਵਾ" }, { "lang": "Puncabî", "lang_code": "pa", "roman": "vāyū", "word": "ਵਾਯੂ" }, { "lang": "Qazaxî", "lang_code": "kk", "roman": "aua", "word": "ауа" }, { "lang": "Qiptî", "lang_code": "cop", "roman": "aēr", "tags": [ "masculine" ], "word": "ⲁⲏⲣ" }, { "lang": "Qiptî", "lang_code": "cop", "roman": "nifi", "tags": [ "masculine" ], "word": "ⲛⲓϥⲓ" }, { "lang": "Qiptî", "lang_code": "cop", "roman": "aēr", "tags": [ "masculine" ], "word": "ⲁⲏⲣ" }, { "lang": "Qiptî", "lang_code": "cop", "roman": "nife", "tags": [ "masculine" ], "word": "ⲛⲓϥⲉ" }, { "lang": "Romancî", "lang_code": "rm", "word": "ajer" }, { "lang": "Romancî", "lang_code": "rm", "word": "aria" }, { "lang": "Romancî", "lang_code": "rm", "word": "leer" }, { "lang": "Romanyayî", "lang_code": "ro", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "aer" }, { "lang": "Romanyayî", "lang_code": "ro", "tags": [ "masculine" ], "word": "văzduh" }, { "lang": "Romanyayî", "lang_code": "ro", "tags": [ "masculine" ], "word": "eter" }, { "lang": "Romanyayî", "lang_code": "ro", "tags": [ "feminine" ], "word": "atmosferă" }, { "lang": "Rusî", "lang_code": "ru", "roman": "vózdux", "tags": [ "masculine" ], "word": "во́здух" }, { "lang": "Rusî", "lang_code": "ru", "roman": "povétrije", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "пове́трие" }, { "lang": "Rusînî", "lang_code": "rue", "roman": "vozdux", "tags": [ "masculine" ], "word": "воздух" }, { "lang": "Samiya bakurî", "lang_code": "se", "word": "áibmu" }, { "lang": "Samoayî", "lang_code": "sm", "word": "'ea" }, { "lang": "Sanskrîtî", "lang_code": "sa", "roman": "vāyu", "word": "वायु" }, { "lang": "Sanskrîtî", "lang_code": "sa", "roman": "vāta", "word": "वात" }, { "lang": "Sardînî", "lang_code": "sc", "word": "aera" }, { "lang": "Sardînî", "lang_code": "sc", "word": "àeri" }, { "lang": "Sardînî", "lang_code": "sc", "word": "àghera" }, { "lang": "Sardînî", "lang_code": "sc", "word": "àiri" }, { "lang": "Sardînî", "lang_code": "sc", "word": "ari" }, { "lang": "Sardînî", "lang_code": "sc", "word": "ària" }, { "lang": "Sebwanoyî", "lang_code": "ceb", "word": "hangin" }, { "lang": "Sicîlî", "lang_code": "scn", "tags": [ "feminine" ], "word": "aria" }, { "lang": "Sicîlî", "lang_code": "scn", "tags": [ "masculine" ], "word": "ariu" }, { "lang": "Silesî", "lang_code": "szl", "tags": [ "masculine" ], "word": "luft" }, { "lang": "Silesî", "lang_code": "szl", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "powjytře" }, { "lang": "Sindhî", "lang_code": "sd", "roman": "havā", "word": "ھوا" }, { "lang": "Kirîlî", "lang_code": "sh", "word": "ва̀здӯх" }, { "lang": "Kirîlî", "lang_code": "sh", "tags": [ "masculine" ], "word": "зра̑к" }, { "lang": "Latînî", "lang_code": "sh", "tags": [ "masculine" ], "word": "vàzdūh" }, { "lang": "Latînî", "lang_code": "sh", "tags": [ "masculine" ], "word": "zrȃk" }, { "lang": "Kirîlî", "lang_code": "cu", "roman": "vŭzduxŭ", "tags": [ "masculine" ], "word": "въздоухъ" }, { "lang": "Slaviya rojavayî ya kevn", "lang_code": "orv", "roman": "ajerŭ", "tags": [ "masculine" ], "word": "аѥръ" }, { "lang": "Slovakî", "lang_code": "sk", "tags": [ "masculine" ], "word": "vzduch" }, { "lang": "Slovenî", "lang_code": "sl", "tags": [ "masculine" ], "word": "zrak" }, { "lang": "Somalî", "lang_code": "so", "word": "hawo" }, { "lang": "Sorbiya jêrîn", "lang_code": "dsb", "tags": [ "masculine" ], "word": "pówětš" }, { "lang": "Sorbiya jorîn", "lang_code": "hsb", "tags": [ "masculine" ], "word": "powětr" }, { "lang": "Spanî", "lang_code": "es", "tags": [ "masculine" ], "word": "aire" }, { "lang": "Svanî", "lang_code": "sva", "roman": "hayer", "word": "ჰაჲერ" }, { "lang": "Swahîlî", "lang_code": "sw", "word": "hewa" }, { "lang": "Swêdî", "lang_code": "sv", "tags": [ "common-gender" ], "word": "luft" }, { "lang": "Swêdî", "lang_code": "sv", "tags": [ "common-gender" ], "word": "atmosfär" }, { "lang": "Şorî", "lang_code": "cjs", "word": "чел" }, { "lang": "Tabasaranî", "lang_code": "tab", "roman": "hava", "word": "гьава" }, { "lang": "Tacikî", "lang_code": "tg", "roman": "havo", "word": "ҳаво" }, { "lang": "Tagalogî", "lang_code": "tl", "word": "hangin" }, { "lang": "Tagalogî", "lang_code": "tl", "word": "ere" }, { "lang": "Tamîlî", "lang_code": "ta", "roman": "vāyu", "word": "வாயு" }, { "lang": "Tamîlî", "lang_code": "ta", "roman": "kāṟṟu", "word": "காற்று" }, { "lang": "Tatiya cihû", "lang_code": "jdt", "roman": "hovo", "word": "гьово" }, { "lang": "Tatî", "lang_code": "ttt", "word": "гьово" }, { "lang": "Tayî", "lang_code": "th", "word": "อากาศ" }, { "lang": "Telûgûyî", "lang_code": "te", "roman": "gāli", "word": "గాలి" }, { "lang": "Telûgûyî", "lang_code": "te", "roman": "vāyuvu", "word": "వాయువు" }, { "lang": "Temazîxtiya atlasa navendî", "lang_code": "tzm", "roman": "aḍu", "word": "ⴰⴹⵓ" }, { "lang": "Teteriya krîmî", "lang_code": "crh", "word": "ava" }, { "lang": "Teterî", "lang_code": "tt", "roman": "hawa", "word": "һава" }, { "lang": "Tigrînî", "lang_code": "ti", "roman": "ʾayär", "word": "ኣየር" }, { "lang": "Tirkî", "lang_code": "tr", "word": "hava" }, { "lang": "Tirkmenî", "lang_code": "tk", "word": "howa" }, { "lang": "Tirkmenî", "lang_code": "tk", "word": "asman" }, { "lang": "Tîbetî", "lang_code": "bo", "roman": "rlung", "word": "རླུང" }, { "lang": "Tupînambayî", "lang_code": "tpn", "word": "ybytu" }, { "lang": "Tuvanî", "lang_code": "tyv", "roman": "agaar", "word": "агаар" }, { "lang": "Udmurtî", "lang_code": "udm", "roman": "vozdux", "word": "воздух" }, { "lang": "Udmurtî", "lang_code": "udm", "roman": "omyr", "word": "омыр" }, { "lang": "Urdûyî", "lang_code": "ur", "roman": "havā", "tags": [ "feminine" ], "word": "ہوا" }, { "lang": "Urdûyî", "lang_code": "ur", "roman": "vāyu", "tags": [ "feminine" ], "word": "وایو" }, { "lang": "Uteyî", "lang_code": "ute", "word": "nɨ'gar" }, { "lang": "Ûkraynî", "lang_code": "uk", "roman": "povítrja", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "пові́тря" }, { "lang": "Venîsî", "lang_code": "vec", "tags": [ "feminine" ], "word": "aria" }, { "lang": "Venîsî", "lang_code": "vec", "tags": [ "masculine" ], "word": "aiere" }, { "lang": "Venîsî", "lang_code": "vec", "tags": [ "masculine" ], "word": "agere" }, { "lang": "Vepsî", "lang_code": "vep", "word": "il’m" }, { "lang": "Viyetnamî", "lang_code": "vi", "word": "không khí" }, { "lang": "Volapûkî", "lang_code": "vo", "word": "lut" }, { "lang": "Walonî", "lang_code": "wa", "tags": [ "feminine" ], "word": "air" }, { "lang": "Weylsî", "lang_code": "cy", "tags": [ "common-gender" ], "word": "awyr" }, { "lang": "Wolofî", "lang_code": "wo", "word": "péex" }, { "lang": "Xakasî", "lang_code": "kjh", "roman": "kii", "word": "кии" }, { "lang": "Ximêrî", "lang_code": "km", "roman": "ʼaakaah", "word": "អាកាស" }, { "lang": "Xosayî", "lang_code": "xh", "word": "umoya" }, { "lang": "Yakutî", "lang_code": "sah", "roman": "salgın", "word": "салгын" }, { "lang": "Yidîşî", "lang_code": "yi", "roman": "luft", "tags": [ "feminine" ], "word": "לופֿט" }, { "lang": "Yidîşî", "lang_code": "yi", "roman": "aver", "tags": [ "masculine" ], "word": "אַוויר" }, { "lang": "Yorubayî", "lang_code": "yo", "word": "òfúrufú" }, { "lang": "Yûnanî", "lang_code": "el", "roman": "aéras", "tags": [ "masculine" ], "word": "αέρας" }, { "lang": "Kevn", "lang_code": "grc", "roman": "aḗr", "tags": [ "masculine" ], "word": "ἀήρ" }, { "lang": "Kevn", "lang_code": "grc", "roman": "aithḗr", "tags": [ "masculine" ], "word": "αἰθήρ" }, { "lang": "Zhuangî", "lang_code": "za", "word": "hoengheiq" }, { "lang": "Zhuangî", "lang_code": "za", "word": "hoeng" }, { "lang": "Zhuangî", "lang_code": "za", "word": "heiq" }, { "lang": "Zuluyî", "lang_code": "zu", "word": "umoya" } ], "word": "hewa" }
{ "categories": [ "Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî", "Deng bi kurmancî", "Dengên kurmancî ji Bidlîsê", "Kurmancî", "Peyvên kurmancî ji proto-hindûewropî", "Peyvên kurmancî ji zimanên îranî", "Proto-hindûewropî", "Transliterasyona nepêwîst bi soranî", "Zimanên îranî" ], "derived": [ { "word": "hewa ketin<w:" }, { "word": "hilketin" }, { "word": ", ji cihek nizm çûn yek bilind>" }, { "tags": [ "noun" ], "word": "hewaketin" }, { "word": "bêhewa" }, { "word": "bêhewatî" }, { "word": "bêhewayî" }, { "word": "bihewa" }, { "word": "bihewatî" }, { "word": "bihewayî" }, { "word": "hewadar" }, { "word": "hewadarî" }, { "word": "hewader" }, { "word": "hewaderî" }, { "word": "hewagir" }, { "word": "hewagirî" }, { "word": "hewaker" }, { "word": "hewakerî" }, { "word": "hewanas" }, { "word": "hewanasî" }, { "word": "hewante" }, { "word": "hewanteyî" }, { "word": "hewayî" }, { "word": "hewazan" }, { "word": "hewazanî" } ], "etymology_text": "Hevreha soranî ھەوا (hewa), farisî هوا (heva), pehlewî heva, hexamenişî hveyav- ji zimanên îranî, ji hu- (baş, xweş, bixêr - binere \"huner, horî\") + *-veyav (ba), bide ber avestayî vaytî-, sanskrîtî वायु (vayû, “ba”) hemû ji proto-hindûewropî *h₂wḗh₁- (“ba hatin”) ku herwiha serekaniya ba ya kurdî ye jî. هَوَاء (hawāʾ) ya erebî, hava ya tirkî, ہوا (heva) ya urdûyî, हवा (heva) ya hindî, ਹਵਾ (heva) ya puncabî û hewa ya swahîlî ji zimanên îranî hatine wergirtin.", "forms": [ { "form": "ھەوا", "raw_tags": [ "kurdî-erebî" ] }, { "form": "hawa" }, { "form": "Hewa" } ], "hyphenation": "he·wa", "lang": "Kurmancî", "lang_code": "ku", "pos": "noun", "pos_title": "Navdêr", "related": [ { "word": "atmosfer" }, { "word": "ba" }, { "word": "keşa" }, { "word": "seqa" } ], "senses": [ { "categories": [ "Ji wêjeya klasîk (kurmancî)", "Jêgirtin bi kurmancî", "Jêgirtinên ji Melayê Cizîrî", "Jêgirtinên kitêban bi kurmancî" ], "examples": [ { "ref": "Melayê Cizîrî, Dîwana Melayê Cizirî, ~1640", "text": "Enqa ne şigara kes e davan tu biçîn verDava ko li 'enqa tu vedî bad-i hewa girtHerkes seherê talibê tiştek bi çimen hat" } ], "glosses": [ "esman û cihên dî yên vala li raserî erdê" ] }, { "glosses": [ "gazên seqayê anku atmosferê pêk tînin (nîtrojen û oksîjen)" ] }, { "glosses": [ "seqayê derve" ] }, { "glosses": [ "seqayê em nefes dikin" ] }, { "glosses": [ "livîna li raserî erdê" ] }, { "glosses": [ "rewşa seqayî (baran û berf û ba û ewr û sarma û germa yan yek yan hin ji wan)" ] }, { "glosses": [ "ba" ] } ], "sounds": [ { "ipa": "/hɛˈwɑː/" }, { "audio": "LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hewa.wav", "mp3_url": "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/4/40/LL-Q36163_(kmr)-Key_Mîrza-hewa.wav/LL-Q36163_(kmr)-Key_Mîrza-hewa.wav.mp3", "ogg_url": "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/4/40/LL-Q36163_(kmr)-Key_Mîrza-hewa.wav/LL-Q36163_(kmr)-Key_Mîrza-hewa.wav.ogg", "raw_tags": [ "Bidlîs" ], "wav_url": "https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hewa.wav" } ], "tags": [ "feminine" ], "translations": [ { "lang": "Abazayî", "lang_code": "abq", "roman": "ḥāwā", "word": "хӏауа" }, { "lang": "Abenakî", "lang_code": "abe", "word": "awan" }, { "lang": "Abxazî", "lang_code": "ab", "roman": "āḥāir", "word": "аҳаир" }, { "lang": "Adîgeyî", "lang_code": "ady", "roman": "ž̍ə", "word": "жьы" }, { "lang": "Afrîkansî", "lang_code": "af", "word": "lug" }, { "lang": "Albanî", "lang_code": "sq", "tags": [ "masculine" ], "word": "gaft" }, { "lang": "Albanî", "lang_code": "sq", "tags": [ "masculine" ], "word": "ajër" }, { "lang": "Almaniya Pennsylvania", "lang_code": "pdc", "word": "Luft" }, { "lang": "Almanî", "lang_code": "de", "tags": [ "feminine" ], "word": "Luft" }, { "lang": "Elmanîşî", "lang_code": "gsw", "tags": [ "feminine" ], "word": "Luft" }, { "lang": "Altayiya başûrî", "lang_code": "alt", "roman": "key", "word": "кей" }, { "lang": "Altayiya başûrî", "lang_code": "alt", "roman": "ǰel", "word": "јел" }, { "lang": "Amharî", "lang_code": "am", "roman": "ʾäyär", "tags": [ "masculine" ], "word": "አየር" }, { "lang": "Siryaniya klasîk", "lang_code": "syc", "roman": "ʾāʾar", "tags": [ "common-gender" ], "word": "ܐܐܪ" }, { "lang": "Siryaniya klasîk", "lang_code": "syc", "roman": "pawḥā", "tags": [ "masculine" ], "word": "ܦܘܚܐ" }, { "lang": "Aromanî", "lang_code": "rup", "tags": [ "feminine" ], "word": "aerã" }, { "lang": "Aromanî", "lang_code": "rup", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "air" }, { "lang": "Asamî", "lang_code": "as", "roman": "bayu", "word": "বায়ু" }, { "lang": "Astûrî", "lang_code": "ast", "tags": [ "masculine" ], "word": "aire" }, { "lang": "Avarî", "lang_code": "av", "roman": "hawa", "word": "гьава" }, { "lang": "Azerî", "lang_code": "az", "word": "hava" }, { "lang": "Baskî", "lang_code": "eu", "word": "aire" }, { "lang": "Başkîrî", "lang_code": "ba", "roman": "hawa", "word": "һауа" }, { "lang": "Bayerî", "lang_code": "bar", "word": "luft" }, { "lang": "Belarusî", "lang_code": "be", "roman": "pavjétra", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "паве́тра" }, { "lang": "Bengalî", "lang_code": "bn", "roman": "baẏu", "word": "বায়ু" }, { "lang": "Bretonî", "lang_code": "br", "tags": [ "feminine" ], "word": "aer" }, { "lang": "Bulgarî", "lang_code": "bg", "roman": "vǎ́zduh", "tags": [ "masculine" ], "word": "въ́здух" }, { "lang": "Burmayî", "lang_code": "my", "roman": "le", "word": "လေ" }, { "lang": "Buryatî", "lang_code": "bua", "roman": "agaar", "word": "агаар" }, { "lang": "Çamicuroyî", "lang_code": "ccc", "word": "timili" }, { "lang": "Çeçenî", "lang_code": "ce", "roman": "hawaʾ", "word": "хӏаваъ" }, { "lang": "Çekî", "lang_code": "cs", "tags": [ "masculine" ], "word": "vzduch" }, { "lang": "Çerokî", "lang_code": "chr", "roman": "unole", "word": "ᎤᏃᎴ" }, { "lang": "Kantonî", "lang_code": "yue", "roman": "hung¹ hei³", "word": "空氣" }, { "lang": "Dunganî", "lang_code": "dng", "roman": "kunči", "word": "кунчи" }, { "lang": "Hakkayî", "lang_code": "hak", "roman": "khûng-hi", "word": "空氣" }, { "lang": "Mandarînî", "lang_code": "cmn", "roman": "kōngqì", "word": "空氣" }, { "lang": "Min dongî", "lang_code": "cdo", "roman": "kŭng-ké", "word": "空氣" }, { "lang": "Minnanî", "lang_code": "nan", "roman": "khong-khì", "word": "空氣" }, { "lang": "Wuyî", "lang_code": "wuu", "roman": "khon qi", "word": "空氣" }, { "lang": "Çuvaşî", "lang_code": "cv", "roman": "syvlăš", "word": "сывлӑш" }, { "lang": "Dalmatî", "lang_code": "dlm", "word": "aria" }, { "lang": "Danmarkî", "lang_code": "da", "tags": [ "common-gender" ], "word": "luft" }, { "lang": "Danmarkî", "lang_code": "da", "tags": [ "common-gender" ], "word": "atmosfære" }, { "lang": "Dargwayî", "lang_code": "dar", "roman": "hava", "word": "гьава" }, { "lang": "Divehî", "lang_code": "dv", "roman": "vai", "word": "ވައި" }, { "lang": "Endonezyayî", "lang_code": "id", "word": "udara" }, { "lang": "Erebî", "lang_code": "ar", "roman": "hawāʾ", "tags": [ "masculine" ], "word": "هَوَاء" }, { "lang": "Erebiya misrî", "lang_code": "arz", "roman": "hawā", "tags": [ "masculine" ], "word": "هوا" }, { "lang": "Erebiya fasî", "lang_code": "ary", "roman": "hwa", "tags": [ "masculine" ], "word": "هْوا" }, { "lang": "Ermenî", "lang_code": "hy", "roman": "ōd", "word": "օդ" }, { "lang": "Erzayî", "lang_code": "myv", "roman": "košt", "word": "кошт" }, { "lang": "Esperantoyî", "lang_code": "eo", "word": "aero" }, { "lang": "Estonî", "lang_code": "et", "word": "õhk" }, { "lang": "Evenî", "lang_code": "eve", "roman": "wozduh", "word": "воздух" }, { "lang": "Evenî", "lang_code": "eve", "roman": "nulun", "word": "нулун" }, { "lang": "Evenî", "lang_code": "eve", "roman": "ədən", "word": "эдэн" }, { "lang": "Farisiya navîn", "lang_code": "pal", "word": "havä" }, { "lang": "Farisî", "lang_code": "fa", "roman": "havâ", "word": "هوا" }, { "lang": "Farisî", "lang_code": "fa", "roman": "javv", "word": "جو" }, { "lang": "Ferî", "lang_code": "fo", "tags": [ "feminine" ], "word": "luft" }, { "lang": "Fînî", "lang_code": "fi", "word": "ilma" }, { "lang": "Fransî", "lang_code": "fr", "tags": [ "masculine" ], "word": "air" }, { "lang": "Friyolî", "lang_code": "fur", "tags": [ "masculine" ], "word": "aiar" }, { "lang": "Friyolî", "lang_code": "fur", "tags": [ "masculine" ], "word": "ajar" }, { "lang": "Frîsî", "lang_code": "fy", "word": "loft" }, { "lang": "Frîsî", "lang_code": "fy", "word": "lucht" }, { "lang": "Gaelîka skotî", "lang_code": "gd", "tags": [ "masculine" ], "word": "adhar" }, { "lang": "Gaelîka skotî", "lang_code": "gd", "tags": [ "masculine" ], "word": "àidhear" }, { "lang": "Gaelîka skotî", "lang_code": "gd", "tags": [ "masculine" ], "word": "àile" }, { "lang": "Gaelîka skotî", "lang_code": "gd", "tags": [ "feminine" ], "word": "gaoth" }, { "lang": "Gaelîka skotî", "lang_code": "gd", "tags": [ "feminine" ], "word": "iarmailt" }, { "lang": "Gagawzî", "lang_code": "gag", "word": "hava" }, { "lang": "Galîsî", "lang_code": "gl", "tags": [ "masculine" ], "word": "aire" }, { "lang": "Galîsî", "lang_code": "gl", "tags": [ "masculine" ], "word": "ar" }, { "lang": "Gujaratî", "lang_code": "gu", "roman": "vāyu", "word": "વાયુ" }, { "lang": "Gurcî", "lang_code": "ka", "roman": "haeri", "word": "ჰაერი" }, { "lang": "Guwaranî", "lang_code": "gn", "word": "yvytu" }, { "lang": "Hawayî", "lang_code": "haw", "word": "ea" }, { "lang": "Hawsayî", "lang_code": "ha", "word": "iska" }, { "lang": "Higaononî", "lang_code": "mba", "word": "kalamag" }, { "lang": "Hindî", "lang_code": "hi", "roman": "havā", "tags": [ "feminine" ], "word": "हवा" }, { "lang": "Hindî", "lang_code": "hi", "roman": "vāyu", "tags": [ "feminine" ], "word": "वायु" }, { "lang": "Hîlîgaynonî", "lang_code": "hil", "word": "hangin" }, { "lang": "Hmongî", "lang_code": "mww", "word": "cua" }, { "lang": "Holendî", "lang_code": "nl", "tags": [ "feminine" ], "word": "lucht" }, { "lang": "Iştihardî", "lang_code": "esh", "word": "havä" }, { "lang": "Îbranî", "lang_code": "he", "roman": "avír", "tags": [ "masculine" ], "word": "אוויר / אֲוִיר" }, { "lang": "Îdoyî", "lang_code": "io", "word": "aero" }, { "lang": "Îgboyî", "lang_code": "ig", "word": "ekuku" }, { "lang": "Îngilîziya kevn", "lang_code": "ang", "tags": [ "feminine" ], "word": "lyft" }, { "lang": "Îngilîzî", "lang_code": "en", "word": "air" }, { "lang": "Îngriyî", "lang_code": "izh", "word": "vozduha" }, { "lang": "Îngriyî", "lang_code": "izh", "word": "luhti" }, { "lang": "Îngûşî", "lang_code": "inh", "roman": "fo", "word": "фо" }, { "lang": "Înterlîngua", "lang_code": "ia", "word": "aere" }, { "lang": "Îrlendî", "lang_code": "ga", "tags": [ "masculine" ], "word": "aer" }, { "lang": "Îtalî", "lang_code": "it", "tags": [ "feminine" ], "word": "aria" }, { "lang": "Îzlendî", "lang_code": "is", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "loft" }, { "lang": "Japonî", "lang_code": "ja", "word": "空気" }, { "lang": "Japonî", "lang_code": "ja", "word": "天空" }, { "lang": "Kabardî", "lang_code": "kbd", "roman": "ḥăwā", "word": "хьэуа" }, { "lang": "Kalalîsûtî", "lang_code": "kl", "word": "silaannaq" }, { "lang": "Kalmîkî", "lang_code": "xal", "roman": "ahar", "word": "аһар" }, { "lang": "Kannadayî", "lang_code": "kn", "roman": "gāḷi", "word": "ಗಾಳಿ" }, { "lang": "Kannadayî", "lang_code": "kn", "roman": "vāyu", "word": "ವಾಯು" }, { "lang": "Karaçay-balkarî", "lang_code": "krc", "word": "хауа" }, { "lang": "Karakalpakî", "lang_code": "kaa", "word": "xawa" }, { "lang": "Karelî", "lang_code": "krl", "word": "ilma" }, { "lang": "Kaşûbî", "lang_code": "csb", "tags": [ "masculine" ], "word": "lëft" }, { "lang": "Katalanî", "lang_code": "ca", "tags": [ "masculine" ], "word": "aire" }, { "lang": "Keçwayî", "lang_code": "qu", "word": "wayra" }, { "lang": "Kirgizî", "lang_code": "ky", "roman": "aba", "word": "аба" }, { "lang": "Kîkûyûyî", "lang_code": "ki", "word": "rĩera" }, { "lang": "Kîngalî", "lang_code": "si", "roman": "wātaya", "word": "වාතය" }, { "lang": "Koreyî", "lang_code": "ko", "roman": "gonggi", "word": "공기" }, { "lang": "Kornî", "lang_code": "kw", "tags": [ "masculine" ], "word": "ayr" }, { "lang": "Korsîkayî", "lang_code": "co", "word": "aria" }, { "lang": "Kumikî", "lang_code": "kum", "roman": "hawa", "word": "гьава" }, { "lang": "Lakî", "lang_code": "lbe", "roman": "hawa", "word": "гьава" }, { "lang": "Latgalî", "lang_code": "ltg", "word": "gaiss" }, { "lang": "Latînî", "lang_code": "la", "tags": [ "masculine" ], "word": "aer" }, { "lang": "Latviyayî", "lang_code": "lv", "tags": [ "masculine" ], "word": "gaiss" }, { "lang": "Lawsî", "lang_code": "lo", "roman": "ʼā kāt", "word": "ອາກາດ" }, { "lang": "Lezgînî", "lang_code": "lez", "roman": "hava", "word": "гьава" }, { "lang": "Lîtwanî", "lang_code": "lt", "tags": [ "masculine" ], "word": "oras" }, { "lang": "Luksembûrgî", "lang_code": "lb", "tags": [ "feminine" ], "word": "Loft" }, { "lang": "Makedonî", "lang_code": "mk", "roman": "vozduh", "tags": [ "masculine" ], "word": "воздух" }, { "lang": "Malagasî", "lang_code": "mg", "word": "rivotra" }, { "lang": "Malayalamî", "lang_code": "ml", "roman": "vāyu", "word": "വായു" }, { "lang": "Malecite-passamaquoddyî", "lang_code": "pqm", "word": "ewon" }, { "lang": "Malezî", "lang_code": "ms", "word": "udara" }, { "lang": "Malezî", "lang_code": "ms", "word": "hawa" }, { "lang": "Maltayî", "lang_code": "mt", "tags": [ "feminine" ], "word": "arja" }, { "lang": "Manksî", "lang_code": "gv", "tags": [ "feminine" ], "word": "aer" }, { "lang": "Maorî", "lang_code": "mi", "word": "hau" }, { "lang": "Maorî", "lang_code": "mi", "word": "hau takiwā" }, { "lang": "Maorî", "lang_code": "mi", "word": "āngi" }, { "lang": "Mapuçî", "lang_code": "arn", "word": "neyenmapu" }, { "lang": "Maratî", "lang_code": "mr", "roman": "havā", "word": "हवा" }, { "lang": "Mariya rojhilatî", "lang_code": "mhr", "word": "юж" }, { "lang": "Mecarî", "lang_code": "hu", "word": "levegő" }, { "lang": "Mîrandî", "lang_code": "mwl", "tags": [ "masculine" ], "word": "aire" }, { "lang": "Mohawkî", "lang_code": "moh", "word": "ówera" }, { "lang": "Mokşayî", "lang_code": "mdf", "roman": "kožf", "word": "кожф" }, { "lang": "Kirîlî", "lang_code": "mn", "roman": "agaar", "word": "агаар" }, { "lang": "Nahwatlî", "lang_code": "nah", "word": "ejekatl" }, { "lang": "Navajoyî", "lang_code": "nv", "word": "níłchʼi" }, { "lang": "Almaniya jêrîn a almanî", "lang_code": "nds-de", "word": "luff" }, { "lang": "Almaniya jêrîn a almanî", "lang_code": "nds-de", "word": "luft" }, { "lang": "Nenetsiya tundra", "lang_code": "yrk", "word": "инд’" }, { "lang": "Nepalî", "lang_code": "ne", "roman": "hāwā", "word": "हावा" }, { "lang": "Normandî", "lang_code": "nrf", "tags": [ "masculine" ], "word": "air" }, { "lang": "Norweciya bokmålî", "lang_code": "nb", "tags": [ "masculine", "feminine" ], "word": "luft" }, { "lang": "Norweciya nînorskî", "lang_code": "nn", "tags": [ "feminine" ], "word": "luft" }, { "lang": "Oksîtanî", "lang_code": "oc", "tags": [ "masculine" ], "word": "aire" }, { "lang": "Oksîtanî", "lang_code": "oc", "word": "ària" }, { "lang": "Oriyayî", "lang_code": "or", "roman": "bayu", "word": "ବାୟୁ" }, { "lang": "Osetî", "lang_code": "os", "roman": "wældæf", "word": "уӕлдӕф" }, { "lang": "Osmanî", "lang_code": "ota", "roman": "havâ", "word": "هوا" }, { "lang": "Osmanî", "lang_code": "ota", "roman": "cevv", "word": "جو" }, { "lang": "Oygurî", "lang_code": "ug", "roman": "hawa", "word": "ھاۋا" }, { "lang": "Ozbekî", "lang_code": "uz", "word": "havo" }, { "lang": "Partî", "lang_code": "xpr", "word": "havä" }, { "lang": "Peştûyî", "lang_code": "ps", "roman": "hawā", "word": "هوا" }, { "lang": "Polonî", "lang_code": "pl", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "powietrze" }, { "lang": "Portugalî", "lang_code": "pt", "tags": [ "masculine" ], "word": "ar" }, { "lang": "Puncabî", "lang_code": "pa", "roman": "havā", "word": "ਹਵਾ" }, { "lang": "Puncabî", "lang_code": "pa", "roman": "vāyū", "word": "ਵਾਯੂ" }, { "lang": "Qazaxî", "lang_code": "kk", "roman": "aua", "word": "ауа" }, { "lang": "Qiptî", "lang_code": "cop", "roman": "aēr", "tags": [ "masculine" ], "word": "ⲁⲏⲣ" }, { "lang": "Qiptî", "lang_code": "cop", "roman": "nifi", "tags": [ "masculine" ], "word": "ⲛⲓϥⲓ" }, { "lang": "Qiptî", "lang_code": "cop", "roman": "aēr", "tags": [ "masculine" ], "word": "ⲁⲏⲣ" }, { "lang": "Qiptî", "lang_code": "cop", "roman": "nife", "tags": [ "masculine" ], "word": "ⲛⲓϥⲉ" }, { "lang": "Romancî", "lang_code": "rm", "word": "ajer" }, { "lang": "Romancî", "lang_code": "rm", "word": "aria" }, { "lang": "Romancî", "lang_code": "rm", "word": "leer" }, { "lang": "Romanyayî", "lang_code": "ro", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "aer" }, { "lang": "Romanyayî", "lang_code": "ro", "tags": [ "masculine" ], "word": "văzduh" }, { "lang": "Romanyayî", "lang_code": "ro", "tags": [ "masculine" ], "word": "eter" }, { "lang": "Romanyayî", "lang_code": "ro", "tags": [ "feminine" ], "word": "atmosferă" }, { "lang": "Rusî", "lang_code": "ru", "roman": "vózdux", "tags": [ "masculine" ], "word": "во́здух" }, { "lang": "Rusî", "lang_code": "ru", "roman": "povétrije", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "пове́трие" }, { "lang": "Rusînî", "lang_code": "rue", "roman": "vozdux", "tags": [ "masculine" ], "word": "воздух" }, { "lang": "Samiya bakurî", "lang_code": "se", "word": "áibmu" }, { "lang": "Samoayî", "lang_code": "sm", "word": "'ea" }, { "lang": "Sanskrîtî", "lang_code": "sa", "roman": "vāyu", "word": "वायु" }, { "lang": "Sanskrîtî", "lang_code": "sa", "roman": "vāta", "word": "वात" }, { "lang": "Sardînî", "lang_code": "sc", "word": "aera" }, { "lang": "Sardînî", "lang_code": "sc", "word": "àeri" }, { "lang": "Sardînî", "lang_code": "sc", "word": "àghera" }, { "lang": "Sardînî", "lang_code": "sc", "word": "àiri" }, { "lang": "Sardînî", "lang_code": "sc", "word": "ari" }, { "lang": "Sardînî", "lang_code": "sc", "word": "ària" }, { "lang": "Sebwanoyî", "lang_code": "ceb", "word": "hangin" }, { "lang": "Sicîlî", "lang_code": "scn", "tags": [ "feminine" ], "word": "aria" }, { "lang": "Sicîlî", "lang_code": "scn", "tags": [ "masculine" ], "word": "ariu" }, { "lang": "Silesî", "lang_code": "szl", "tags": [ "masculine" ], "word": "luft" }, { "lang": "Silesî", "lang_code": "szl", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "powjytře" }, { "lang": "Sindhî", "lang_code": "sd", "roman": "havā", "word": "ھوا" }, { "lang": "Kirîlî", "lang_code": "sh", "word": "ва̀здӯх" }, { "lang": "Kirîlî", "lang_code": "sh", "tags": [ "masculine" ], "word": "зра̑к" }, { "lang": "Latînî", "lang_code": "sh", "tags": [ "masculine" ], "word": "vàzdūh" }, { "lang": "Latînî", "lang_code": "sh", "tags": [ "masculine" ], "word": "zrȃk" }, { "lang": "Kirîlî", "lang_code": "cu", "roman": "vŭzduxŭ", "tags": [ "masculine" ], "word": "въздоухъ" }, { "lang": "Slaviya rojavayî ya kevn", "lang_code": "orv", "roman": "ajerŭ", "tags": [ "masculine" ], "word": "аѥръ" }, { "lang": "Slovakî", "lang_code": "sk", "tags": [ "masculine" ], "word": "vzduch" }, { "lang": "Slovenî", "lang_code": "sl", "tags": [ "masculine" ], "word": "zrak" }, { "lang": "Somalî", "lang_code": "so", "word": "hawo" }, { "lang": "Sorbiya jêrîn", "lang_code": "dsb", "tags": [ "masculine" ], "word": "pówětš" }, { "lang": "Sorbiya jorîn", "lang_code": "hsb", "tags": [ "masculine" ], "word": "powětr" }, { "lang": "Spanî", "lang_code": "es", "tags": [ "masculine" ], "word": "aire" }, { "lang": "Svanî", "lang_code": "sva", "roman": "hayer", "word": "ჰაჲერ" }, { "lang": "Swahîlî", "lang_code": "sw", "word": "hewa" }, { "lang": "Swêdî", "lang_code": "sv", "tags": [ "common-gender" ], "word": "luft" }, { "lang": "Swêdî", "lang_code": "sv", "tags": [ "common-gender" ], "word": "atmosfär" }, { "lang": "Şorî", "lang_code": "cjs", "word": "чел" }, { "lang": "Tabasaranî", "lang_code": "tab", "roman": "hava", "word": "гьава" }, { "lang": "Tacikî", "lang_code": "tg", "roman": "havo", "word": "ҳаво" }, { "lang": "Tagalogî", "lang_code": "tl", "word": "hangin" }, { "lang": "Tagalogî", "lang_code": "tl", "word": "ere" }, { "lang": "Tamîlî", "lang_code": "ta", "roman": "vāyu", "word": "வாயு" }, { "lang": "Tamîlî", "lang_code": "ta", "roman": "kāṟṟu", "word": "காற்று" }, { "lang": "Tatiya cihû", "lang_code": "jdt", "roman": "hovo", "word": "гьово" }, { "lang": "Tatî", "lang_code": "ttt", "word": "гьово" }, { "lang": "Tayî", "lang_code": "th", "word": "อากาศ" }, { "lang": "Telûgûyî", "lang_code": "te", "roman": "gāli", "word": "గాలి" }, { "lang": "Telûgûyî", "lang_code": "te", "roman": "vāyuvu", "word": "వాయువు" }, { "lang": "Temazîxtiya atlasa navendî", "lang_code": "tzm", "roman": "aḍu", "word": "ⴰⴹⵓ" }, { "lang": "Teteriya krîmî", "lang_code": "crh", "word": "ava" }, { "lang": "Teterî", "lang_code": "tt", "roman": "hawa", "word": "һава" }, { "lang": "Tigrînî", "lang_code": "ti", "roman": "ʾayär", "word": "ኣየር" }, { "lang": "Tirkî", "lang_code": "tr", "word": "hava" }, { "lang": "Tirkmenî", "lang_code": "tk", "word": "howa" }, { "lang": "Tirkmenî", "lang_code": "tk", "word": "asman" }, { "lang": "Tîbetî", "lang_code": "bo", "roman": "rlung", "word": "རླུང" }, { "lang": "Tupînambayî", "lang_code": "tpn", "word": "ybytu" }, { "lang": "Tuvanî", "lang_code": "tyv", "roman": "agaar", "word": "агаар" }, { "lang": "Udmurtî", "lang_code": "udm", "roman": "vozdux", "word": "воздух" }, { "lang": "Udmurtî", "lang_code": "udm", "roman": "omyr", "word": "омыр" }, { "lang": "Urdûyî", "lang_code": "ur", "roman": "havā", "tags": [ "feminine" ], "word": "ہوا" }, { "lang": "Urdûyî", "lang_code": "ur", "roman": "vāyu", "tags": [ "feminine" ], "word": "وایو" }, { "lang": "Uteyî", "lang_code": "ute", "word": "nɨ'gar" }, { "lang": "Ûkraynî", "lang_code": "uk", "roman": "povítrja", "tags": [ "gender-neutral" ], "word": "пові́тря" }, { "lang": "Venîsî", "lang_code": "vec", "tags": [ "feminine" ], "word": "aria" }, { "lang": "Venîsî", "lang_code": "vec", "tags": [ "masculine" ], "word": "aiere" }, { "lang": "Venîsî", "lang_code": "vec", "tags": [ "masculine" ], "word": "agere" }, { "lang": "Vepsî", "lang_code": "vep", "word": "il’m" }, { "lang": "Viyetnamî", "lang_code": "vi", "word": "không khí" }, { "lang": "Volapûkî", "lang_code": "vo", "word": "lut" }, { "lang": "Walonî", "lang_code": "wa", "tags": [ "feminine" ], "word": "air" }, { "lang": "Weylsî", "lang_code": "cy", "tags": [ "common-gender" ], "word": "awyr" }, { "lang": "Wolofî", "lang_code": "wo", "word": "péex" }, { "lang": "Xakasî", "lang_code": "kjh", "roman": "kii", "word": "кии" }, { "lang": "Ximêrî", "lang_code": "km", "roman": "ʼaakaah", "word": "អាកាស" }, { "lang": "Xosayî", "lang_code": "xh", "word": "umoya" }, { "lang": "Yakutî", "lang_code": "sah", "roman": "salgın", "word": "салгын" }, { "lang": "Yidîşî", "lang_code": "yi", "roman": "luft", "tags": [ "feminine" ], "word": "לופֿט" }, { "lang": "Yidîşî", "lang_code": "yi", "roman": "aver", "tags": [ "masculine" ], "word": "אַוויר" }, { "lang": "Yorubayî", "lang_code": "yo", "word": "òfúrufú" }, { "lang": "Yûnanî", "lang_code": "el", "roman": "aéras", "tags": [ "masculine" ], "word": "αέρας" }, { "lang": "Kevn", "lang_code": "grc", "roman": "aḗr", "tags": [ "masculine" ], "word": "ἀήρ" }, { "lang": "Kevn", "lang_code": "grc", "roman": "aithḗr", "tags": [ "masculine" ], "word": "αἰθήρ" }, { "lang": "Zhuangî", "lang_code": "za", "word": "hoengheiq" }, { "lang": "Zhuangî", "lang_code": "za", "word": "hoeng" }, { "lang": "Zhuangî", "lang_code": "za", "word": "heiq" }, { "lang": "Zuluyî", "lang_code": "zu", "word": "umoya" } ], "word": "hewa" }
Download raw JSONL data for hewa meaning in Kurmancî (23.3kB)
{ "called_from": "parser/304", "msg": "HTML tag <abbr> not properly closed", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "started on line 1, detected on line 1" } { "called_from": "parser/1336", "msg": "no corresponding start tag found for </span>", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "" } { "called_from": "parser/304", "msg": "HTML tag <abbr> not properly closed", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "started on line 1, detected on line 1" } { "called_from": "parser/1336", "msg": "no corresponding start tag found for </span>", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "" } { "called_from": "parser/304", "msg": "HTML tag <abbr> not properly closed", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "started on line 1, detected on line 1" } { "called_from": "parser/1336", "msg": "no corresponding start tag found for </span>", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "" } { "called_from": "parser/304", "msg": "HTML tag <abbr> not properly closed", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "started on line 1, detected on line 1" } { "called_from": "parser/1336", "msg": "no corresponding start tag found for </span>", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "" } { "called_from": "parser/304", "msg": "HTML tag <abbr> not properly closed", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "started on line 1, detected on line 1" } { "called_from": "parser/1336", "msg": "no corresponding start tag found for </span>", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "" } { "called_from": "parser/304", "msg": "HTML tag <abbr> not properly closed", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "started on line 1, detected on line 1" } { "called_from": "parser/1336", "msg": "no corresponding start tag found for </span>", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "" } { "called_from": "parser/304", "msg": "HTML tag <abbr> not properly closed", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "started on line 1, detected on line 1" } { "called_from": "parser/1336", "msg": "no corresponding start tag found for </span>", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "" } { "called_from": "parser/304", "msg": "HTML tag <abbr> not properly closed", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "started on line 1, detected on line 1" } { "called_from": "parser/1336", "msg": "no corresponding start tag found for </span>", "path": [ "hewa" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Werger", "title": "hewa", "trace": "" } { "called_from": "parserfns/156", "msg": "#tag creating non-allowed tag <phonos> - omitted", "path": [ "hewa", "Template:deng", "#tag", "#tag" ], "section": "Kurmancî", "subsection": "Bilêvkirin", "title": "hewa", "trace": "" }
This page is a part of the kaikki.org machine-readable Kurmancî dictionary. This dictionary is based on structured data extracted on 2025-04-05 from the kuwiktionary dump dated 2025-04-03 using wiktextract (8c1bb29 and fb63907). The data shown on this site has been post-processed and various details (e.g., extra categories) removed, some information disambiguated, and additional data merged from other sources. See the raw data download page for the unprocessed wiktextract data.
If you use this data in academic research, please cite Tatu Ylonen: Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data, Proceedings of the 13th Conference on Language Resources and Evaluation (LREC), pp. 1317-1325, Marseille, 20-25 June 2022. Linking to the relevant page(s) under https://kaikki.org would also be greatly appreciated.