"xwelî" meaning in Kurmancî

See xwelî in All languages combined, or Wiktionary

Noun

IPA: /xʷɛˈliː/ Audio: LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-xwelî.wav Forms: خوهلی, xolî, xulî
Etymology: Hevreha soranî خۆڵەمێش (xołemêş), hewramî xûl, lûrî xol, pehlewî xvel/xwel, belûçî hûl, zazakî wele (kurmancî "xw" = zazakî "w"), belkî hemû ji proto-hindûewropî * swol- (ax, erd - sw- ya proto-hindûewropî di zimanên îranî de dibe xw - binere xwarin, xwendin, xwişk...) ku herwiha serekaniya solum ya latînî, soil ya îngilîzî ye. Wisa be, di kurdî de "xwelî" ji "ax" ya hindûewropî û "ax" ji "xwelî" ya hindûewropî ye anku maneyên herdu peyvan bi hev guherîne. հող (hoł) ya ermeniya kevn ihtimalen ji zimanên îranî hatiye wergirtin û di ermeniya nû de bûye հող (hoẍ) (Açaryan bi xeletî dibêje ku ya kurdî ji ermenî hatiye wergirtin. Eger wek gotina wî ya kurmancî ji ermenî bûya, hingê hevrehên wê wisa bi berfirehî di ziman û zaravayên îranî de peyda nedibûn.) Nêzîkiya navbera "xwelî" ya kurdî û kül (xwelî) ya tirkî ihtimalen tesedifî ye. Ya tirkî ne ji zimanên îranî hatiye wergirtin, hevrehên wê di zimanên din jî yên tirkîkî/tûranî de hene: azerî kül, tirkmenistanî kül, gagawzî kül, qazaxî күл (kül), oyxurî كۈل (kül), hemû ji tirkiya kevn * kül.
  1. Toza gewr ya ji tiştên şewitî/ sotî peyda bûye.
  2. Ax, erd, toz, herrî.
    Sense id: ku-xwelî-ku-noun-xP6EQsKG Categories (other): Devkî bi kurmancî, Ji wêjeya klasîk (kurmancî), Jêgirtin bi kurmancî, Jêgirtinên kitêban bi kurmancî Topics: oral
  3. Malwêranî, kembaxî, bela, bedbextî, bêsiûdî. Tags: figurative
    Sense id: ku-xwelî-ku-noun-QrWQvr8r Categories (other): Jêgirtin bi kurmancî, Maneyên mecazî bi kurmancî
  4. Tiştek pîs. Tags: figurative
    Sense id: ku-xwelî-ku-noun-yn5~Eztl Categories (other): Maneyên mecazî bi kurmancî
The following are not (yet) sense-disambiguated
Synonyms: helemor Translations: хъва (qvā) (Abazayî), аццышә (āccəš°) (Abxazî), яжьэ (jāž̍ă) (Adîgeyî), gombod (Afarî), abo (Aklanon), hi [masculine] (Albanî), Asche [feminine] (Almanî), кӱл (kül) (Altayiya başûrî), አመድ (ʾämäd) (Amharî), senra (Aragonî), ܩܸܛܡܵܐ (qiṭma) [masculine] (Aramiya nû ya asûrî), balisi (Arawak), ሀመድ (hämäd) (Argobbayî), cinushi [feminine] (Aromanî), cinushe [feminine] (Aromanî), ছাই (sai) (Asamî), ceniza [feminine] (Astûrî), thapyra (Atong (Hindistan)), мухӏур (muḥur) (Avarî), рахъу (raq̄u) (Avarî), kül (Azerî), abée (Açehî), abu (Bakungî), errauts (Baskî), abu (Batakiya karo), po'ip (Baureyî), көл (köl) (Başkîrî), по́пел (pópjel) [masculine] (Belarusî), ছাই (chai) (Bengalî), ludu [masculine] (Bretonî), рехъ (req) (Buduxî), awu (Bugî), пе́пел (pépel) [feminine] (Bulgarî), ပြာ (pra) (Burmayî), abu (Casiguran dumagat agtayî), canaisa [feminine] (Dalmatî), aske [common-gender] (Danmarkî), палда (palda) (Dargwayî), abu (Endonezyayî), رَماد (ramād) [masculine] (Erebiya hîcazî), رماد (ramād) [masculine] (Erebiya misrî), رَمَاد (ramād) [masculine] (Erebî), سَكَن (sakan) [masculine] (Erebî), մոխիր (moxir) (Ermenî), кулов (kulov) (Erzayî), cindro (Esperantoyî), tuhk (Estonî), 𐌚𐌀𐌑𐌄𐌍𐌀 (faśena) (Etrûskî), хултэн (hultən) (Evenî), tãmpɛglʋm (Farefareyî), خاکستر (xâkestar) (Farisî), øska (Ferî), cindra (Frankoprovansî), cendre [feminine] (Fransî), cinise [feminine] (Friyolî), jiske (Frîsî), tuhka (Fînî), luath [feminine] (Gaelîka skotî), luaithre [feminine] (Gaelîka skotî), kül (Gagawzî), cinza [feminine] (Galîsî), cinsa [feminine] (Galîsî), borralla [feminine] (Galîsî), borrallo [masculine] (Galîsî), chixina (Galûrîsî), cinus (Galûrîsî), 𐌰𐌶𐌲𐍉 (azgō) [feminine] (Gotî), ნაცარი (nacari) (Gurcî), ფერფლი (perpli) (Gurcî), lehu (Hawayî), sann (Haîtî), abu (Higaononî), राख (rākh) [feminine] (Hindî), tshauv (Hmongî), as [feminine] (Holendî), asse [feminine] (Holendî), abu (Hîlîgaynonî), (Japonî), awu (Javayî), сахуэ (sāx°ă) (Kabardî), arsat (Kalalîsûtî), cinixu (Kampîdanî), abu (Kanakanabuyî), abu (Kapampanganî), кюл (Karaçay-balkarî), cendra [feminine] (Katalanî), cendre (Katalanî), mrẽj (Kayingangî), pòpiół (Kaşûbî), σποδός (spodós) [feminine] (Kevn), τέφρα (téphra) [feminine] (Kevn), uchpa (Keçwayî), йулӏу (Khvarşiyî), күл (kül) (Kirgizî), пепео [masculine] (Kirîlî), (jae) (Koreyî), кюл (kül) (Kumikî), mũhu (Kîkûyûyî), අළු (aḷu) (Kîngalî), abew (Kîputî), лах (laχ) (Lakî), palni (Latgalî), pelni (Latviyayî), cinis [masculine] (Latînî), pepeo [masculine] (Latînî), ເທົ່າ (thao) (Lawsî), руьхъ (rüq) (Lezgînî), chixina (Logudorî), zener [feminine] (Lombardî), ᦑᧁᧈ (taw¹) (Lueyî), likokhe (Luhyayî), Äsch [feminine] (Luksembûrgî), çenee [feminine] (Lîgûrî), pelenai (Lîtwanî), umbi (Maguindanaoyî), пе́пел (pépel) [feminine] (Makedonî), lavènona (Malagasî), ചാരം (cāraṃ) (Malayalamî), ابو (Malezî), abu (Malezî), دبو (Malezî), debu (Malezî), دولي (Malezî), duli (Malezî), لبو (Malezî), lebu (Malezî), irmied [masculine] (Maltayî), (huī) (Mandarînî), хӯльм (hūlʹm) (Mansî), ᡶᡠᠯᡝᠩᡤᡳ (fulenggi) (Mançûyî), pokorehu (Maorî), pungarehu (Maorî), rehu (Maorî), ombi (Maranaoyî), hamu (Mecarî), tșănușă [feminine] (Megleno-romanyayî), dabou (Melanauyiya navendî), үнс (üns) (Mongolî), нурам (nuram) (Mongolî), tompeglem (Moreyî), rivu (Mwanî), пунэктэн (Nanayî), cènnera [feminine] (Napolîtanî), łeeshchʼih (Navajoyî), खरानी (kharānī) (Nepalî), chendre [feminine] (Normandî), aske [masculine, feminine] (Norweciya bokmålî), oske [feminine] (Norweciya nînorskî), júki' (Ohloniya bakur), bingwi (Ojibweyî), cendre (Oksîtanî), daaraa (Oromoyî), ӕртхутӕг (ærtxutæg) (Osetî), كول (kül) (Osmanî), كۈل (kül) (Oygurî), kul (Ozbekî), shinishi (Papyamentoyî), sëner [feminine] (Piedmontîsî), Ausch [feminine] (Plodîşî), popiół [masculine] (Polonî), cinzas (Portugalî), ਸੁਆਹ (suāha) [feminine] (Puncabî), unu (Pîttcantcatcarayî), күл (kül) (Qazaxî), ikuvera (Rapanuyî), sai (Rohingyayî), zéndra (Romagnolî), tschendra [feminine] (Romancî), cenușă [feminine] (Romanyayî), scrum [masculine] (Romanyayî), пе́пел (pépel) [masculine] (Rusî), зола́ (zolá) [feminine] (Rusî), K̵OYEĆ (Saanîçî), भस्म (bhasma) [masculine] (Sanskrîtî), आस (āsa) [masculine] (Sanskrîtî), chixina (Sassarîsî), chisgina (Sassarîsî), abo (Sebwanoyî), cìnniri (Sicîlî), ܩܛܡܐ (qeṭmā) [masculine] (Siryaniya klasîk), попелъ (popelŭ) [masculine] (Slaviya rojavayî ya kevn), пепелъ (pepelŭ) [masculine] (Slaviya rojavayî ya kevn), popol [masculine] (Slovakî), pepel [masculine] (Slovenî), popjeł [masculine] (Sorbiya jêrîn), ceniza [feminine] (Spanî), lebu (Sundanî), ქა̈მ (käm) (Svanî), majivu (Swahîlî), aska [common-gender] (Swêdî), ꠍꠣꠟꠤ (sáli) (Sîlhetî), рюкъ (rjuq̄) (Tabasaranî), хокистар (xokistar) (Tacikî), abo (Tagalogî), rehu (Tahîtî), சாம்பல் (cāmpal) (Tamîlî), iɣed [masculine] (Tarifitî), хокистэр (Tatî), เถ้า (tâo) (Tayî), బూడిద (būḍida) (Telûgûyî), kül (Teteriya krîmî), көл (köl) (Teterî), kadesan (Tetûmî), kül (Tirkmenî), kül (Tirkî), sit bilong faia (Tokpisinî), phulusa (Tumbukayî), хүл (xül) (Tuvanî), གོ་ཐལ (go thal) (Tîbetî), пень (penʹ) (Udmurtî), йекъ (jeq̇) (Udî), راکھ (rākh) [feminine] (Urdûyî), sènare (Venîsî), sènere (Venîsî), tro (Viyetnamî), zen (Volapûkî), cinde [feminine] (Walonî), puna (Warlpirî), lludw [masculine] (Weylsî), ta (Wutunhuayî), [feminine] (Wîlamowî), [feminine] (Wîlamowî), កំញម (kâmnhôm) (Ximêrî), abu (Yakanî), күл (kül) (Yakutî), afwa (Yamanayî), אַש (ash) [gender-neutral] (Yidîşî), στάχτη (stáchti) [feminine] (Yûnanî), τέφρα (téfra) [feminine] (Yûnanî), daeuh (Zhuangî), umlotha (Zuluyî), asse [feminine] (Zêlandî), kajchijpe (Çamicuroyî), apu (Çamoroyî), popel [masculine] (Çekî), ᎪᏍᏚ (gosdu) (Çerokî), чим (čim) (Çeçenî), кӗл (kĕl) (Çuvaşî), chipala (Çîçewayî), phulusa (Çîçewayî), abu (Îbanî), amau (Îbanî), אֵפֶר (éfer) [masculine] (Îbranî), cindro (Îdoyî), dapo (Îlokanoyî), æsce [feminine] (Îngilîziya kevn), ash (Îngilîzî), чил (čil) (Îngûşî), cinere (Înterlîngua), umbi (Îranunî), luaith [feminine] (Îrlendî), cenere [feminine] (Îtalî), avo (Îvatanî), aska [feminine] (Îzlendî), по́піл (pópil) [masculine] (Ûkraynî), зола́ (zolá) [feminine] (Ûkraynî), кӱл (kül) (Şorî)

Inflected forms

{
  "categories": [
    {
      "kind": "other",
      "name": "Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî",
      "parents": [],
      "source": "w"
    },
    {
      "kind": "other",
      "name": "Deng bi kurmancî",
      "parents": [],
      "source": "w"
    },
    {
      "kind": "other",
      "name": "Dengên kurmancî ji Bidlîsê",
      "parents": [],
      "source": "w"
    },
    {
      "kind": "other",
      "name": "Kurmancî",
      "parents": [],
      "source": "w"
    },
    {
      "kind": "other",
      "name": "Peyvên kurmancî ji proto-hindûewropî",
      "parents": [],
      "source": "w"
    },
    {
      "kind": "other",
      "name": "Proto-hindûewropî",
      "parents": [],
      "source": "w"
    }
  ],
  "derived": [
    {
      "tags": [
        "verb"
      ],
      "word": "xwelî kirin"
    },
    {
      "tags": [
        "noun"
      ],
      "word": "xwelîkirin"
    },
    {
      "word": "xulav"
    },
    {
      "word": "xulavî"
    },
    {
      "word": "xwelîdank"
    },
    {
      "word": "xwelîbiser"
    },
    {
      "word": "xwelîbiserane"
    },
    {
      "word": "xwelîbiserî"
    },
    {
      "word": "xwelîbiserîtî"
    },
    {
      "word": "xwelîser"
    },
    {
      "word": "xwelîserane"
    },
    {
      "word": "xwelîserî"
    },
    {
      "word": "xwelîserîtî"
    },
    {
      "word": "xwelîşînk"
    },
    {
      "word": "xwelîşînkî"
    },
    {
      "word": "xwelîkî"
    }
  ],
  "etymology_text": "Hevreha soranî خۆڵەمێش (xołemêş), hewramî xûl, lûrî xol, pehlewî xvel/xwel, belûçî hûl, zazakî wele (kurmancî \"xw\" = zazakî \"w\"), belkî hemû ji proto-hindûewropî * swol- (ax, erd - sw- ya proto-hindûewropî di zimanên îranî de dibe xw - binere xwarin, xwendin, xwişk...) ku herwiha serekaniya solum ya latînî, soil ya îngilîzî ye. Wisa be, di kurdî de \"xwelî\" ji \"ax\" ya hindûewropî û \"ax\" ji \"xwelî\" ya hindûewropî ye anku maneyên herdu peyvan bi hev guherîne. հող (hoł) ya ermeniya kevn ihtimalen ji zimanên îranî hatiye wergirtin û di ermeniya nû de bûye հող (hoẍ) (Açaryan bi xeletî dibêje ku ya kurdî ji ermenî hatiye wergirtin. Eger wek gotina wî ya kurmancî ji ermenî bûya, hingê hevrehên wê wisa bi berfirehî di ziman û zaravayên îranî de peyda nedibûn.) Nêzîkiya navbera \"xwelî\" ya kurdî û kül (xwelî) ya tirkî ihtimalen tesedifî ye. Ya tirkî ne ji zimanên îranî hatiye wergirtin, hevrehên wê di zimanên din jî yên tirkîkî/tûranî de hene: azerî kül, tirkmenistanî kül, gagawzî kül, qazaxî күл (kül), oyxurî كۈل (kül), hemû ji tirkiya kevn * kül.",
  "forms": [
    {
      "form": "خوهلی",
      "raw_tags": [
        "kurdî-erebî"
      ]
    },
    {
      "form": "xolî"
    },
    {
      "form": "xulî"
    }
  ],
  "hyphenation": "xwe·lî",
  "lang": "Kurmancî",
  "lang_code": "ku",
  "pos": "noun",
  "pos_title": "Navdêr",
  "senses": [
    {
      "categories": [
        {
          "kind": "other",
          "name": "Ji wêjeya klasîk (kurmancî)",
          "parents": [],
          "source": "w"
        },
        {
          "kind": "other",
          "name": "Jêgirtin bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        },
        {
          "kind": "other",
          "name": "Jêgirtinên ji Ehmedê Xanî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        },
        {
          "kind": "other",
          "name": "Jêgirtinên kitêban bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        }
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692",
          "text": "Manend-i gulan libas-i ker kim\nAx û xweliyê bi ser xwe wer kim\nZulfan hemî ta bi ta bikêşim"
        }
      ],
      "glosses": [
        "Toza gewr ya ji tiştên şewitî/ sotî peyda bûye."
      ],
      "id": "ku-xwelî-ku-noun-SWkycq~L"
    },
    {
      "categories": [
        {
          "kind": "other",
          "name": "Devkî bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        },
        {
          "kind": "other",
          "name": "Ji wêjeya klasîk (kurmancî)",
          "parents": [],
          "source": "w"
        },
        {
          "kind": "other",
          "name": "Jêgirtin bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        },
        {
          "kind": "other",
          "name": "Jêgirtinên kitêban bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        }
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. ?, ISBN 9789944360678",
          "text": "Ekrad qewî zêde îctinab (xwedûrî) û hezerê ji malêd weqfan dikin. Bi wê dereceyê (astê, pileyê) ko eger hakim eger axayekî zalim (sitemkar) di nêva wan da nî peyda bibitin, ew bi xef diçin û mistekê ji xweliya weqfê tînin û bi ser xanmanê wî zalimî (de) direşînin."
        }
      ],
      "glosses": [
        "Ax, erd, toz, herrî."
      ],
      "id": "ku-xwelî-ku-noun-xP6EQsKG",
      "topics": [
        "oral"
      ]
    },
    {
      "categories": [
        {
          "kind": "other",
          "name": "Jêgirtin bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        },
        {
          "kind": "other",
          "name": "Maneyên mecazî bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        }
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî",
          "text": "Bavê te beg bû. Tu bûyî paşa. Xwelîyê Agirî li serê te be.\""
        }
      ],
      "glosses": [
        "Malwêranî, kembaxî, bela, bedbextî, bêsiûdî."
      ],
      "id": "ku-xwelî-ku-noun-QrWQvr8r",
      "tags": [
        "figurative"
      ]
    },
    {
      "categories": [
        {
          "kind": "other",
          "name": "Maneyên mecazî bi kurmancî",
          "parents": [],
          "source": "w"
        }
      ],
      "glosses": [
        "Tiştek pîs."
      ],
      "id": "ku-xwelî-ku-noun-yn5~Eztl",
      "tags": [
        "figurative"
      ]
    }
  ],
  "sounds": [
    {
      "ipa": "/xʷɛˈliː/"
    },
    {
      "audio": "LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-xwelî.wav",
      "mp3_url": "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/d/d8/LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-xwelî.wav/LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-xwelî.wav.mp3",
      "ogg_url": "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/d/d8/LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-xwelî.wav/LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-xwelî.wav.ogg",
      "raw_tags": [
        "Bidlîs"
      ],
      "wav_url": "https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-xwelî.wav"
    }
  ],
  "synonyms": [
    {
      "word": "helemor"
    }
  ],
  "tags": [
    "feminine"
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "Abazayî",
      "lang_code": "abq",
      "roman": "qvā",
      "word": "хъва"
    },
    {
      "lang": "Abxazî",
      "lang_code": "ab",
      "roman": "āccəš°",
      "word": "аццышә"
    },
    {
      "lang": "Açehî",
      "lang_code": "ace",
      "word": "abée"
    },
    {
      "lang": "Adîgeyî",
      "lang_code": "ady",
      "roman": "jāž̍ă",
      "word": "яжьэ"
    },
    {
      "lang": "Afarî",
      "lang_code": "aa",
      "word": "gombod"
    },
    {
      "lang": "Aklanon",
      "lang_code": "akl",
      "word": "abo"
    },
    {
      "lang": "Albanî",
      "lang_code": "sq",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "hi"
    },
    {
      "lang": "Almanî",
      "lang_code": "de",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "Asche"
    },
    {
      "lang": "Altayiya başûrî",
      "lang_code": "alt",
      "roman": "kül",
      "word": "кӱл"
    },
    {
      "lang": "Amharî",
      "lang_code": "am",
      "roman": "ʾämäd",
      "word": "አመድ"
    },
    {
      "lang": "Aragonî",
      "lang_code": "an",
      "word": "senra"
    },
    {
      "lang": "Aramiya nû ya asûrî",
      "lang_code": "aii",
      "roman": "qiṭma",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "ܩܸܛܡܵܐ"
    },
    {
      "lang": "Siryaniya klasîk",
      "lang_code": "syc",
      "roman": "qeṭmā",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "ܩܛܡܐ"
    },
    {
      "lang": "Arawak",
      "lang_code": "arw",
      "word": "balisi"
    },
    {
      "lang": "Argobbayî",
      "lang_code": "agj",
      "roman": "hämäd",
      "word": "ሀመድ"
    },
    {
      "lang": "Aromanî",
      "lang_code": "rup",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cinushi"
    },
    {
      "lang": "Aromanî",
      "lang_code": "rup",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cinushe"
    },
    {
      "lang": "Asamî",
      "lang_code": "as",
      "roman": "sai",
      "word": "ছাই"
    },
    {
      "lang": "Astûrî",
      "lang_code": "ast",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "ceniza"
    },
    {
      "lang": "Atong (Hindistan)",
      "lang_code": "aot",
      "word": "thapyra"
    },
    {
      "lang": "Avarî",
      "lang_code": "av",
      "roman": "muḥur",
      "word": "мухӏур"
    },
    {
      "lang": "Avarî",
      "lang_code": "av",
      "roman": "raq̄u",
      "word": "рахъу"
    },
    {
      "lang": "Azerî",
      "lang_code": "az",
      "word": "kül"
    },
    {
      "lang": "Bakungî",
      "lang_code": "xkl",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Baskî",
      "lang_code": "eu",
      "word": "errauts"
    },
    {
      "lang": "Başkîrî",
      "lang_code": "ba",
      "roman": "köl",
      "word": "көл"
    },
    {
      "lang": "Batakiya karo",
      "lang_code": "btx",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Baureyî",
      "lang_code": "brg",
      "word": "po'ip"
    },
    {
      "lang": "Belarusî",
      "lang_code": "be",
      "roman": "pópjel",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "по́пел"
    },
    {
      "lang": "Bengalî",
      "lang_code": "bn",
      "roman": "chai",
      "word": "ছাই"
    },
    {
      "lang": "Bretonî",
      "lang_code": "br",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "ludu"
    },
    {
      "lang": "Buduxî",
      "lang_code": "bdk",
      "roman": "req",
      "word": "рехъ"
    },
    {
      "lang": "Bugî",
      "lang_code": "bug",
      "word": "awu"
    },
    {
      "lang": "Bulgarî",
      "lang_code": "bg",
      "roman": "pépel",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "пе́пел"
    },
    {
      "lang": "Burmayî",
      "lang_code": "my",
      "roman": "pra",
      "word": "ပြာ"
    },
    {
      "lang": "Casiguran dumagat agtayî",
      "lang_code": "dgc",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Çamicuroyî",
      "lang_code": "ccc",
      "word": "kajchijpe"
    },
    {
      "lang": "Çamoroyî",
      "lang_code": "ch",
      "word": "apu"
    },
    {
      "lang": "Çeçenî",
      "lang_code": "ce",
      "roman": "čim",
      "word": "чим"
    },
    {
      "lang": "Çekî",
      "lang_code": "cs",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "popel"
    },
    {
      "lang": "Çerokî",
      "lang_code": "chr",
      "roman": "gosdu",
      "word": "ᎪᏍᏚ"
    },
    {
      "lang": "Çîçewayî",
      "lang_code": "ny",
      "word": "chipala"
    },
    {
      "lang": "Çîçewayî",
      "lang_code": "ny",
      "word": "phulusa"
    },
    {
      "lang": "Mandarînî",
      "lang_code": "cmn",
      "roman": "huī",
      "word": "灰"
    },
    {
      "lang": "Çuvaşî",
      "lang_code": "cv",
      "roman": "kĕl",
      "word": "кӗл"
    },
    {
      "lang": "Dalmatî",
      "lang_code": "dlm",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "canaisa"
    },
    {
      "lang": "Danmarkî",
      "lang_code": "da",
      "tags": [
        "common-gender"
      ],
      "word": "aske"
    },
    {
      "lang": "Dargwayî",
      "lang_code": "dar",
      "roman": "palda",
      "word": "палда"
    },
    {
      "lang": "Endonezyayî",
      "lang_code": "id",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Erebî",
      "lang_code": "ar",
      "roman": "ramād",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "رَمَاد"
    },
    {
      "lang": "Erebî",
      "lang_code": "ar",
      "roman": "sakan",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "سَكَن"
    },
    {
      "lang": "Erebiya misrî",
      "lang_code": "arz",
      "roman": "ramād",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "رماد"
    },
    {
      "lang": "Erebiya hîcazî",
      "lang_code": "acw",
      "roman": "ramād",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "رَماد"
    },
    {
      "lang": "Ermenî",
      "lang_code": "hy",
      "roman": "moxir",
      "word": "մոխիր"
    },
    {
      "lang": "Erzayî",
      "lang_code": "myv",
      "roman": "kulov",
      "word": "кулов"
    },
    {
      "lang": "Esperantoyî",
      "lang_code": "eo",
      "word": "cindro"
    },
    {
      "lang": "Estonî",
      "lang_code": "et",
      "word": "tuhk"
    },
    {
      "lang": "Etrûskî",
      "lang_code": "ett",
      "roman": "faśena",
      "word": "𐌚𐌀𐌑𐌄𐌍𐌀"
    },
    {
      "lang": "Evenî",
      "lang_code": "eve",
      "roman": "hultən",
      "word": "хултэн"
    },
    {
      "lang": "Farefareyî",
      "lang_code": "gur",
      "word": "tãmpɛglʋm"
    },
    {
      "lang": "Farisî",
      "lang_code": "fa",
      "roman": "xâkestar",
      "word": "خاکستر"
    },
    {
      "lang": "Ferî",
      "lang_code": "fo",
      "word": "øska"
    },
    {
      "lang": "Fînî",
      "lang_code": "fi",
      "word": "tuhka"
    },
    {
      "lang": "Frankoprovansî",
      "lang_code": "frp",
      "word": "cindra"
    },
    {
      "lang": "Fransî",
      "lang_code": "fr",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cendre"
    },
    {
      "lang": "Friyolî",
      "lang_code": "fur",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cinise"
    },
    {
      "lang": "Frîsî",
      "lang_code": "fy",
      "word": "jiske"
    },
    {
      "lang": "Gaelîka skotî",
      "lang_code": "gd",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "luath"
    },
    {
      "lang": "Gaelîka skotî",
      "lang_code": "gd",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "luaithre"
    },
    {
      "lang": "Gagawzî",
      "lang_code": "gag",
      "word": "kül"
    },
    {
      "lang": "Galîsî",
      "lang_code": "gl",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cinza"
    },
    {
      "lang": "Galîsî",
      "lang_code": "gl",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cinsa"
    },
    {
      "lang": "Galîsî",
      "lang_code": "gl",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "borralla"
    },
    {
      "lang": "Galîsî",
      "lang_code": "gl",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "borrallo"
    },
    {
      "lang": "Galûrîsî",
      "lang_code": "sdn",
      "word": "chixina"
    },
    {
      "lang": "Galûrîsî",
      "lang_code": "sdn",
      "word": "cinus"
    },
    {
      "lang": "Gotî",
      "lang_code": "got",
      "roman": "azgō",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "𐌰𐌶𐌲𐍉"
    },
    {
      "lang": "Gurcî",
      "lang_code": "ka",
      "roman": "nacari",
      "word": "ნაცარი"
    },
    {
      "lang": "Gurcî",
      "lang_code": "ka",
      "roman": "perpli",
      "word": "ფერფლი"
    },
    {
      "lang": "Haîtî",
      "lang_code": "ht",
      "word": "sann"
    },
    {
      "lang": "Hawayî",
      "lang_code": "haw",
      "word": "lehu"
    },
    {
      "lang": "Higaononî",
      "lang_code": "mba",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Hindî",
      "lang_code": "hi",
      "roman": "rākh",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "राख"
    },
    {
      "lang": "Hîlîgaynonî",
      "lang_code": "hil",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Hmongî",
      "lang_code": "mww",
      "word": "tshauv"
    },
    {
      "lang": "Holendî",
      "lang_code": "nl",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "as"
    },
    {
      "lang": "Holendî",
      "lang_code": "nl",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "asse"
    },
    {
      "lang": "Îbanî",
      "lang_code": "iba",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Îbanî",
      "lang_code": "iba",
      "word": "amau"
    },
    {
      "lang": "Îbranî",
      "lang_code": "he",
      "roman": "éfer",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "אֵפֶר"
    },
    {
      "lang": "Îdoyî",
      "lang_code": "io",
      "word": "cindro"
    },
    {
      "lang": "Îlokanoyî",
      "lang_code": "ilo",
      "word": "dapo"
    },
    {
      "lang": "Îngilîziya kevn",
      "lang_code": "ang",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "æsce"
    },
    {
      "lang": "Îngilîzî",
      "lang_code": "en",
      "word": "ash"
    },
    {
      "lang": "Îngûşî",
      "lang_code": "inh",
      "roman": "čil",
      "word": "чил"
    },
    {
      "lang": "Înterlîngua",
      "lang_code": "ia",
      "word": "cinere"
    },
    {
      "lang": "Îranunî",
      "lang_code": "ill",
      "word": "umbi"
    },
    {
      "lang": "Îrlendî",
      "lang_code": "ga",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "luaith"
    },
    {
      "lang": "Îtalî",
      "lang_code": "it",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cenere"
    },
    {
      "lang": "Îvatanî",
      "lang_code": "ivv",
      "word": "avo"
    },
    {
      "lang": "Îzlendî",
      "lang_code": "is",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "aska"
    },
    {
      "lang": "Japonî",
      "lang_code": "ja",
      "word": "灰"
    },
    {
      "lang": "Javayî",
      "lang_code": "jv",
      "word": "awu"
    },
    {
      "lang": "Kabardî",
      "lang_code": "kbd",
      "roman": "sāx°ă",
      "word": "сахуэ"
    },
    {
      "lang": "Kalalîsûtî",
      "lang_code": "kl",
      "word": "arsat"
    },
    {
      "lang": "Kanakanabuyî",
      "lang_code": "xnb",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Kapampanganî",
      "lang_code": "pam",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Karaçay-balkarî",
      "lang_code": "krc",
      "word": "кюл"
    },
    {
      "lang": "Kaşûbî",
      "lang_code": "csb",
      "word": "pòpiół"
    },
    {
      "lang": "Katalanî",
      "lang_code": "ca",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cendra"
    },
    {
      "lang": "Katalanî",
      "lang_code": "ca",
      "word": "cendre"
    },
    {
      "lang": "Kayingangî",
      "lang_code": "kgp",
      "word": "mrẽj"
    },
    {
      "lang": "Keçwayî",
      "lang_code": "qu",
      "word": "uchpa"
    },
    {
      "lang": "Khvarşiyî",
      "lang_code": "khv",
      "word": "йулӏу"
    },
    {
      "lang": "Kirgizî",
      "lang_code": "ky",
      "roman": "kül",
      "word": "күл"
    },
    {
      "lang": "Kîkûyûyî",
      "lang_code": "ki",
      "word": "mũhu"
    },
    {
      "lang": "Kîngalî",
      "lang_code": "si",
      "roman": "aḷu",
      "word": "අළු"
    },
    {
      "lang": "Kîputî",
      "lang_code": "kyi",
      "word": "abew"
    },
    {
      "lang": "Koreyî",
      "lang_code": "ko",
      "roman": "jae",
      "word": "재"
    },
    {
      "lang": "Kumikî",
      "lang_code": "kum",
      "roman": "kül",
      "word": "кюл"
    },
    {
      "lang": "Lakî",
      "lang_code": "lbe",
      "roman": "laχ",
      "word": "лах"
    },
    {
      "lang": "Latgalî",
      "lang_code": "ltg",
      "word": "palni"
    },
    {
      "lang": "Latînî",
      "lang_code": "la",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "cinis"
    },
    {
      "lang": "Latviyayî",
      "lang_code": "lv",
      "word": "pelni"
    },
    {
      "lang": "Lawsî",
      "lang_code": "lo",
      "roman": "thao",
      "word": "ເທົ່າ"
    },
    {
      "lang": "Lezgînî",
      "lang_code": "lez",
      "roman": "rüq",
      "word": "руьхъ"
    },
    {
      "lang": "Lîgûrî",
      "lang_code": "lij",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "çenee"
    },
    {
      "lang": "Lîtwanî",
      "lang_code": "lt",
      "word": "pelenai"
    },
    {
      "lang": "Lombardî",
      "lang_code": "lmo",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "zener"
    },
    {
      "lang": "Lueyî",
      "lang_code": "khb",
      "roman": "taw¹",
      "word": "ᦑᧁᧈ"
    },
    {
      "lang": "Luhyayî",
      "lang_code": "luy",
      "word": "likokhe"
    },
    {
      "lang": "Luksembûrgî",
      "lang_code": "lb",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "Äsch"
    },
    {
      "lang": "Maguindanaoyî",
      "lang_code": "mdh",
      "word": "umbi"
    },
    {
      "lang": "Makedonî",
      "lang_code": "mk",
      "roman": "pépel",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "пе́пел"
    },
    {
      "lang": "Malagasî",
      "lang_code": "mg",
      "word": "lavènona"
    },
    {
      "lang": "Malayalamî",
      "lang_code": "ml",
      "roman": "cāraṃ",
      "word": "ചാരം"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "ابو"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "دبو"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "debu"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "دولي"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "duli"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "لبو"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "lebu"
    },
    {
      "lang": "Maltayî",
      "lang_code": "mt",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "irmied"
    },
    {
      "lang": "Mançûyî",
      "lang_code": "mnc",
      "roman": "fulenggi",
      "word": "ᡶᡠᠯᡝᠩᡤᡳ"
    },
    {
      "lang": "Mansî",
      "lang_code": "mns",
      "roman": "hūlʹm",
      "word": "хӯльм"
    },
    {
      "lang": "Maorî",
      "lang_code": "mi",
      "word": "pokorehu"
    },
    {
      "lang": "Maorî",
      "lang_code": "mi",
      "word": "pungarehu"
    },
    {
      "lang": "Maorî",
      "lang_code": "mi",
      "word": "rehu"
    },
    {
      "lang": "Maranaoyî",
      "lang_code": "mrw",
      "word": "ombi"
    },
    {
      "lang": "Mecarî",
      "lang_code": "hu",
      "word": "hamu"
    },
    {
      "lang": "Megleno-romanyayî",
      "lang_code": "ruq",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "tșănușă"
    },
    {
      "lang": "Melanauyiya navendî",
      "lang_code": "mel",
      "word": "dabou"
    },
    {
      "lang": "Mongolî",
      "lang_code": "mn",
      "roman": "üns",
      "word": "үнс"
    },
    {
      "lang": "Mongolî",
      "lang_code": "mn",
      "roman": "nuram",
      "word": "нурам"
    },
    {
      "lang": "Moreyî",
      "lang_code": "mos",
      "word": "tompeglem"
    },
    {
      "lang": "Mwanî",
      "lang_code": "wmw",
      "word": "rivu"
    },
    {
      "lang": "Nanayî",
      "lang_code": "gld",
      "word": "пунэктэн"
    },
    {
      "lang": "Napolîtanî",
      "lang_code": "nap",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cènnera"
    },
    {
      "lang": "Navajoyî",
      "lang_code": "nv",
      "word": "łeeshchʼih"
    },
    {
      "lang": "Nepalî",
      "lang_code": "ne",
      "roman": "kharānī",
      "word": "खरानी"
    },
    {
      "lang": "Normandî",
      "lang_code": "nrf",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "chendre"
    },
    {
      "lang": "Norweciya bokmålî",
      "lang_code": "nb",
      "tags": [
        "masculine",
        "feminine"
      ],
      "word": "aske"
    },
    {
      "lang": "Norweciya nînorskî",
      "lang_code": "nn",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "oske"
    },
    {
      "lang": "Ojibweyî",
      "lang_code": "oj",
      "word": "bingwi"
    },
    {
      "lang": "Oksîtanî",
      "lang_code": "oc",
      "word": "cendre"
    },
    {
      "lang": "Ohloniya bakur",
      "lang_code": "cst",
      "word": "júki'"
    },
    {
      "lang": "Oromoyî",
      "lang_code": "om",
      "word": "daaraa"
    },
    {
      "lang": "Osetî",
      "lang_code": "os",
      "roman": "ærtxutæg",
      "word": "ӕртхутӕг"
    },
    {
      "lang": "Osmanî",
      "lang_code": "ota",
      "roman": "kül",
      "word": "كول"
    },
    {
      "lang": "Oygurî",
      "lang_code": "ug",
      "roman": "kül",
      "word": "كۈل"
    },
    {
      "lang": "Ozbekî",
      "lang_code": "uz",
      "word": "kul"
    },
    {
      "lang": "Papyamentoyî",
      "lang_code": "pap",
      "word": "shinishi"
    },
    {
      "lang": "Piedmontîsî",
      "lang_code": "pms",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "sëner"
    },
    {
      "lang": "Pîttcantcatcarayî",
      "lang_code": "pjt",
      "word": "unu"
    },
    {
      "lang": "Plodîşî",
      "lang_code": "pdt",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "Ausch"
    },
    {
      "lang": "Polonî",
      "lang_code": "pl",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "popiół"
    },
    {
      "lang": "Portugalî",
      "lang_code": "pt",
      "word": "cinzas"
    },
    {
      "lang": "Puncabî",
      "lang_code": "pa",
      "roman": "suāha",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "ਸੁਆਹ"
    },
    {
      "lang": "Qazaxî",
      "lang_code": "kk",
      "roman": "kül",
      "word": "күл"
    },
    {
      "lang": "Rapanuyî",
      "lang_code": "rap",
      "word": "ikuvera"
    },
    {
      "lang": "Rohingyayî",
      "lang_code": "rhg",
      "word": "sai"
    },
    {
      "lang": "Romagnolî",
      "lang_code": "rgn",
      "word": "zéndra"
    },
    {
      "lang": "Romancî",
      "lang_code": "rm",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "tschendra"
    },
    {
      "lang": "Romanyayî",
      "lang_code": "ro",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cenușă"
    },
    {
      "lang": "Romanyayî",
      "lang_code": "ro",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "scrum"
    },
    {
      "lang": "Rusî",
      "lang_code": "ru",
      "roman": "pépel",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "пе́пел"
    },
    {
      "lang": "Rusî",
      "lang_code": "ru",
      "roman": "zolá",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "зола́"
    },
    {
      "lang": "Saanîçî",
      "lang_code": "str",
      "word": "K̵OYEĆ"
    },
    {
      "lang": "Sanskrîtî",
      "lang_code": "sa",
      "roman": "bhasma",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "भस्म"
    },
    {
      "lang": "Sanskrîtî",
      "lang_code": "sa",
      "roman": "āsa",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "आस"
    },
    {
      "lang": "Kampîdanî",
      "lang_code": "sc",
      "word": "cinixu"
    },
    {
      "lang": "Logudorî",
      "lang_code": "sc",
      "word": "chixina"
    },
    {
      "lang": "Sassarîsî",
      "lang_code": "sdc",
      "word": "chixina"
    },
    {
      "lang": "Sassarîsî",
      "lang_code": "sdc",
      "word": "chisgina"
    },
    {
      "lang": "Sebwanoyî",
      "lang_code": "ceb",
      "word": "abo"
    },
    {
      "lang": "Sicîlî",
      "lang_code": "scn",
      "word": "cìnniri"
    },
    {
      "lang": "Kirîlî",
      "lang_code": "sh",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "пепео"
    },
    {
      "lang": "Latînî",
      "lang_code": "sh",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "pepeo"
    },
    {
      "lang": "Sîlhetî",
      "lang_code": "syl",
      "roman": "sáli",
      "word": "ꠍꠣꠟꠤ"
    },
    {
      "lang": "Slaviya rojavayî ya kevn",
      "lang_code": "orv",
      "roman": "popelŭ",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "попелъ"
    },
    {
      "lang": "Slaviya rojavayî ya kevn",
      "lang_code": "orv",
      "roman": "pepelŭ",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "пепелъ"
    },
    {
      "lang": "Slovakî",
      "lang_code": "sk",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "popol"
    },
    {
      "lang": "Slovenî",
      "lang_code": "sl",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "pepel"
    },
    {
      "lang": "Sorbiya jêrîn",
      "lang_code": "dsb",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "popjeł"
    },
    {
      "lang": "Spanî",
      "lang_code": "es",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "ceniza"
    },
    {
      "lang": "Sundanî",
      "lang_code": "su",
      "word": "lebu"
    },
    {
      "lang": "Svanî",
      "lang_code": "sva",
      "roman": "käm",
      "word": "ქა̈მ"
    },
    {
      "lang": "Swahîlî",
      "lang_code": "sw",
      "word": "majivu"
    },
    {
      "lang": "Swêdî",
      "lang_code": "sv",
      "tags": [
        "common-gender"
      ],
      "word": "aska"
    },
    {
      "lang": "Şorî",
      "lang_code": "cjs",
      "roman": "kül",
      "word": "кӱл"
    },
    {
      "lang": "Tabasaranî",
      "lang_code": "tab",
      "roman": "rjuq̄",
      "word": "рюкъ"
    },
    {
      "lang": "Tacikî",
      "lang_code": "tg",
      "roman": "xokistar",
      "word": "хокистар"
    },
    {
      "lang": "Tagalogî",
      "lang_code": "tl",
      "word": "abo"
    },
    {
      "lang": "Tahîtî",
      "lang_code": "ty",
      "word": "rehu"
    },
    {
      "lang": "Tamîlî",
      "lang_code": "ta",
      "roman": "cāmpal",
      "word": "சாம்பல்"
    },
    {
      "lang": "Tarifitî",
      "lang_code": "rif",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "iɣed"
    },
    {
      "lang": "Tatî",
      "lang_code": "ttt",
      "word": "хокистэр"
    },
    {
      "lang": "Tayî",
      "lang_code": "th",
      "roman": "tâo",
      "word": "เถ้า"
    },
    {
      "lang": "Telûgûyî",
      "lang_code": "te",
      "roman": "būḍida",
      "word": "బూడిద"
    },
    {
      "lang": "Teteriya krîmî",
      "lang_code": "crh",
      "word": "kül"
    },
    {
      "lang": "Teterî",
      "lang_code": "tt",
      "roman": "köl",
      "word": "көл"
    },
    {
      "lang": "Tetûmî",
      "lang_code": "tet",
      "word": "kadesan"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "kül"
    },
    {
      "lang": "Tirkmenî",
      "lang_code": "tk",
      "word": "kül"
    },
    {
      "lang": "Tîbetî",
      "lang_code": "bo",
      "roman": "go thal",
      "word": "གོ་ཐལ"
    },
    {
      "lang": "Tokpisinî",
      "lang_code": "tpi",
      "word": "sit bilong faia"
    },
    {
      "lang": "Tumbukayî",
      "lang_code": "tum",
      "word": "phulusa"
    },
    {
      "lang": "Tuvanî",
      "lang_code": "tyv",
      "roman": "xül",
      "word": "хүл"
    },
    {
      "lang": "Udî",
      "lang_code": "udi",
      "roman": "jeq̇",
      "word": "йекъ"
    },
    {
      "lang": "Udmurtî",
      "lang_code": "udm",
      "roman": "penʹ",
      "word": "пень"
    },
    {
      "lang": "Urdûyî",
      "lang_code": "ur",
      "roman": "rākh",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "راکھ"
    },
    {
      "lang": "Ûkraynî",
      "lang_code": "uk",
      "roman": "pópil",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "по́піл"
    },
    {
      "lang": "Ûkraynî",
      "lang_code": "uk",
      "roman": "zolá",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "зола́"
    },
    {
      "lang": "Venîsî",
      "lang_code": "vec",
      "word": "sènare"
    },
    {
      "lang": "Venîsî",
      "lang_code": "vec",
      "word": "sènere"
    },
    {
      "lang": "Viyetnamî",
      "lang_code": "vi",
      "word": "tro"
    },
    {
      "lang": "Volapûkî",
      "lang_code": "vo",
      "word": "zen"
    },
    {
      "lang": "Walonî",
      "lang_code": "wa",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cinde"
    },
    {
      "lang": "Warlpirî",
      "lang_code": "wbp",
      "word": "puna"
    },
    {
      "lang": "Weylsî",
      "lang_code": "cy",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "lludw"
    },
    {
      "lang": "Wîlamowî",
      "lang_code": "wym",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "oś"
    },
    {
      "lang": "Wîlamowî",
      "lang_code": "wym",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "oš"
    },
    {
      "lang": "Wutunhuayî",
      "lang_code": "wuh",
      "word": "ta"
    },
    {
      "lang": "Ximêrî",
      "lang_code": "km",
      "roman": "kâmnhôm",
      "word": "កំញម"
    },
    {
      "lang": "Yakanî",
      "lang_code": "yka",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Yakutî",
      "lang_code": "sah",
      "roman": "kül",
      "word": "күл"
    },
    {
      "lang": "Yamanayî",
      "lang_code": "yag",
      "word": "afwa"
    },
    {
      "lang": "Yidîşî",
      "lang_code": "yi",
      "roman": "ash",
      "tags": [
        "gender-neutral"
      ],
      "word": "אַש"
    },
    {
      "lang": "Yûnanî",
      "lang_code": "el",
      "roman": "stáchti",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "στάχτη"
    },
    {
      "lang": "Yûnanî",
      "lang_code": "el",
      "roman": "téfra",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "τέφρα"
    },
    {
      "lang": "Kevn",
      "lang_code": "grc",
      "roman": "spodós",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "σποδός"
    },
    {
      "lang": "Kevn",
      "lang_code": "grc",
      "roman": "téphra",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "τέφρα"
    },
    {
      "lang": "Zêlandî",
      "lang_code": "zea",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "asse"
    },
    {
      "lang": "Zhuangî",
      "lang_code": "za",
      "word": "daeuh"
    },
    {
      "lang": "Zuluyî",
      "lang_code": "zu",
      "word": "umlotha"
    }
  ],
  "word": "xwelî"
}
{
  "categories": [
    "Bilêvkirina IPAyê bi kurmancî",
    "Deng bi kurmancî",
    "Dengên kurmancî ji Bidlîsê",
    "Kurmancî",
    "Peyvên kurmancî ji proto-hindûewropî",
    "Proto-hindûewropî"
  ],
  "derived": [
    {
      "tags": [
        "verb"
      ],
      "word": "xwelî kirin"
    },
    {
      "tags": [
        "noun"
      ],
      "word": "xwelîkirin"
    },
    {
      "word": "xulav"
    },
    {
      "word": "xulavî"
    },
    {
      "word": "xwelîdank"
    },
    {
      "word": "xwelîbiser"
    },
    {
      "word": "xwelîbiserane"
    },
    {
      "word": "xwelîbiserî"
    },
    {
      "word": "xwelîbiserîtî"
    },
    {
      "word": "xwelîser"
    },
    {
      "word": "xwelîserane"
    },
    {
      "word": "xwelîserî"
    },
    {
      "word": "xwelîserîtî"
    },
    {
      "word": "xwelîşînk"
    },
    {
      "word": "xwelîşînkî"
    },
    {
      "word": "xwelîkî"
    }
  ],
  "etymology_text": "Hevreha soranî خۆڵەمێش (xołemêş), hewramî xûl, lûrî xol, pehlewî xvel/xwel, belûçî hûl, zazakî wele (kurmancî \"xw\" = zazakî \"w\"), belkî hemû ji proto-hindûewropî * swol- (ax, erd - sw- ya proto-hindûewropî di zimanên îranî de dibe xw - binere xwarin, xwendin, xwişk...) ku herwiha serekaniya solum ya latînî, soil ya îngilîzî ye. Wisa be, di kurdî de \"xwelî\" ji \"ax\" ya hindûewropî û \"ax\" ji \"xwelî\" ya hindûewropî ye anku maneyên herdu peyvan bi hev guherîne. հող (hoł) ya ermeniya kevn ihtimalen ji zimanên îranî hatiye wergirtin û di ermeniya nû de bûye հող (hoẍ) (Açaryan bi xeletî dibêje ku ya kurdî ji ermenî hatiye wergirtin. Eger wek gotina wî ya kurmancî ji ermenî bûya, hingê hevrehên wê wisa bi berfirehî di ziman û zaravayên îranî de peyda nedibûn.) Nêzîkiya navbera \"xwelî\" ya kurdî û kül (xwelî) ya tirkî ihtimalen tesedifî ye. Ya tirkî ne ji zimanên îranî hatiye wergirtin, hevrehên wê di zimanên din jî yên tirkîkî/tûranî de hene: azerî kül, tirkmenistanî kül, gagawzî kül, qazaxî күл (kül), oyxurî كۈل (kül), hemû ji tirkiya kevn * kül.",
  "forms": [
    {
      "form": "خوهلی",
      "raw_tags": [
        "kurdî-erebî"
      ]
    },
    {
      "form": "xolî"
    },
    {
      "form": "xulî"
    }
  ],
  "hyphenation": "xwe·lî",
  "lang": "Kurmancî",
  "lang_code": "ku",
  "pos": "noun",
  "pos_title": "Navdêr",
  "senses": [
    {
      "categories": [
        "Ji wêjeya klasîk (kurmancî)",
        "Jêgirtin bi kurmancî",
        "Jêgirtinên ji Ehmedê Xanî",
        "Jêgirtinên kitêban bi kurmancî"
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Ehmedê Xanî, Mem û Zîn, ~1692",
          "text": "Manend-i gulan libas-i ker kim\nAx û xweliyê bi ser xwe wer kim\nZulfan hemî ta bi ta bikêşim"
        }
      ],
      "glosses": [
        "Toza gewr ya ji tiştên şewitî/ sotî peyda bûye."
      ]
    },
    {
      "categories": [
        "Devkî bi kurmancî",
        "Ji wêjeya klasîk (kurmancî)",
        "Jêgirtin bi kurmancî",
        "Jêgirtinên kitêban bi kurmancî"
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Mele Mehmûdê Bayezîdî, Amadekar: Jan Dost Adat û Rusûmatnameê Ekradiye, Weşanxaneya Nûbihar, 2010, r. ?, ISBN 9789944360678",
          "text": "Ekrad qewî zêde îctinab (xwedûrî) û hezerê ji malêd weqfan dikin. Bi wê dereceyê (astê, pileyê) ko eger hakim eger axayekî zalim (sitemkar) di nêva wan da nî peyda bibitin, ew bi xef diçin û mistekê ji xweliya weqfê tînin û bi ser xanmanê wî zalimî (de) direşînin."
        }
      ],
      "glosses": [
        "Ax, erd, toz, herrî."
      ],
      "topics": [
        "oral"
      ]
    },
    {
      "categories": [
        "Jêgirtin bi kurmancî",
        "Maneyên mecazî bi kurmancî"
      ],
      "examples": [
        {
          "ref": "Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî",
          "text": "Bavê te beg bû. Tu bûyî paşa. Xwelîyê Agirî li serê te be.\""
        }
      ],
      "glosses": [
        "Malwêranî, kembaxî, bela, bedbextî, bêsiûdî."
      ],
      "tags": [
        "figurative"
      ]
    },
    {
      "categories": [
        "Maneyên mecazî bi kurmancî"
      ],
      "glosses": [
        "Tiştek pîs."
      ],
      "tags": [
        "figurative"
      ]
    }
  ],
  "sounds": [
    {
      "ipa": "/xʷɛˈliː/"
    },
    {
      "audio": "LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-xwelî.wav",
      "mp3_url": "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/d/d8/LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-xwelî.wav/LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-xwelî.wav.mp3",
      "ogg_url": "https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/transcoded/d/d8/LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-xwelî.wav/LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-xwelî.wav.ogg",
      "raw_tags": [
        "Bidlîs"
      ],
      "wav_url": "https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-xwelî.wav"
    }
  ],
  "synonyms": [
    {
      "word": "helemor"
    }
  ],
  "tags": [
    "feminine"
  ],
  "translations": [
    {
      "lang": "Abazayî",
      "lang_code": "abq",
      "roman": "qvā",
      "word": "хъва"
    },
    {
      "lang": "Abxazî",
      "lang_code": "ab",
      "roman": "āccəš°",
      "word": "аццышә"
    },
    {
      "lang": "Açehî",
      "lang_code": "ace",
      "word": "abée"
    },
    {
      "lang": "Adîgeyî",
      "lang_code": "ady",
      "roman": "jāž̍ă",
      "word": "яжьэ"
    },
    {
      "lang": "Afarî",
      "lang_code": "aa",
      "word": "gombod"
    },
    {
      "lang": "Aklanon",
      "lang_code": "akl",
      "word": "abo"
    },
    {
      "lang": "Albanî",
      "lang_code": "sq",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "hi"
    },
    {
      "lang": "Almanî",
      "lang_code": "de",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "Asche"
    },
    {
      "lang": "Altayiya başûrî",
      "lang_code": "alt",
      "roman": "kül",
      "word": "кӱл"
    },
    {
      "lang": "Amharî",
      "lang_code": "am",
      "roman": "ʾämäd",
      "word": "አመድ"
    },
    {
      "lang": "Aragonî",
      "lang_code": "an",
      "word": "senra"
    },
    {
      "lang": "Aramiya nû ya asûrî",
      "lang_code": "aii",
      "roman": "qiṭma",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "ܩܸܛܡܵܐ"
    },
    {
      "lang": "Siryaniya klasîk",
      "lang_code": "syc",
      "roman": "qeṭmā",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "ܩܛܡܐ"
    },
    {
      "lang": "Arawak",
      "lang_code": "arw",
      "word": "balisi"
    },
    {
      "lang": "Argobbayî",
      "lang_code": "agj",
      "roman": "hämäd",
      "word": "ሀመድ"
    },
    {
      "lang": "Aromanî",
      "lang_code": "rup",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cinushi"
    },
    {
      "lang": "Aromanî",
      "lang_code": "rup",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cinushe"
    },
    {
      "lang": "Asamî",
      "lang_code": "as",
      "roman": "sai",
      "word": "ছাই"
    },
    {
      "lang": "Astûrî",
      "lang_code": "ast",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "ceniza"
    },
    {
      "lang": "Atong (Hindistan)",
      "lang_code": "aot",
      "word": "thapyra"
    },
    {
      "lang": "Avarî",
      "lang_code": "av",
      "roman": "muḥur",
      "word": "мухӏур"
    },
    {
      "lang": "Avarî",
      "lang_code": "av",
      "roman": "raq̄u",
      "word": "рахъу"
    },
    {
      "lang": "Azerî",
      "lang_code": "az",
      "word": "kül"
    },
    {
      "lang": "Bakungî",
      "lang_code": "xkl",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Baskî",
      "lang_code": "eu",
      "word": "errauts"
    },
    {
      "lang": "Başkîrî",
      "lang_code": "ba",
      "roman": "köl",
      "word": "көл"
    },
    {
      "lang": "Batakiya karo",
      "lang_code": "btx",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Baureyî",
      "lang_code": "brg",
      "word": "po'ip"
    },
    {
      "lang": "Belarusî",
      "lang_code": "be",
      "roman": "pópjel",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "по́пел"
    },
    {
      "lang": "Bengalî",
      "lang_code": "bn",
      "roman": "chai",
      "word": "ছাই"
    },
    {
      "lang": "Bretonî",
      "lang_code": "br",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "ludu"
    },
    {
      "lang": "Buduxî",
      "lang_code": "bdk",
      "roman": "req",
      "word": "рехъ"
    },
    {
      "lang": "Bugî",
      "lang_code": "bug",
      "word": "awu"
    },
    {
      "lang": "Bulgarî",
      "lang_code": "bg",
      "roman": "pépel",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "пе́пел"
    },
    {
      "lang": "Burmayî",
      "lang_code": "my",
      "roman": "pra",
      "word": "ပြာ"
    },
    {
      "lang": "Casiguran dumagat agtayî",
      "lang_code": "dgc",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Çamicuroyî",
      "lang_code": "ccc",
      "word": "kajchijpe"
    },
    {
      "lang": "Çamoroyî",
      "lang_code": "ch",
      "word": "apu"
    },
    {
      "lang": "Çeçenî",
      "lang_code": "ce",
      "roman": "čim",
      "word": "чим"
    },
    {
      "lang": "Çekî",
      "lang_code": "cs",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "popel"
    },
    {
      "lang": "Çerokî",
      "lang_code": "chr",
      "roman": "gosdu",
      "word": "ᎪᏍᏚ"
    },
    {
      "lang": "Çîçewayî",
      "lang_code": "ny",
      "word": "chipala"
    },
    {
      "lang": "Çîçewayî",
      "lang_code": "ny",
      "word": "phulusa"
    },
    {
      "lang": "Mandarînî",
      "lang_code": "cmn",
      "roman": "huī",
      "word": "灰"
    },
    {
      "lang": "Çuvaşî",
      "lang_code": "cv",
      "roman": "kĕl",
      "word": "кӗл"
    },
    {
      "lang": "Dalmatî",
      "lang_code": "dlm",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "canaisa"
    },
    {
      "lang": "Danmarkî",
      "lang_code": "da",
      "tags": [
        "common-gender"
      ],
      "word": "aske"
    },
    {
      "lang": "Dargwayî",
      "lang_code": "dar",
      "roman": "palda",
      "word": "палда"
    },
    {
      "lang": "Endonezyayî",
      "lang_code": "id",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Erebî",
      "lang_code": "ar",
      "roman": "ramād",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "رَمَاد"
    },
    {
      "lang": "Erebî",
      "lang_code": "ar",
      "roman": "sakan",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "سَكَن"
    },
    {
      "lang": "Erebiya misrî",
      "lang_code": "arz",
      "roman": "ramād",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "رماد"
    },
    {
      "lang": "Erebiya hîcazî",
      "lang_code": "acw",
      "roman": "ramād",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "رَماد"
    },
    {
      "lang": "Ermenî",
      "lang_code": "hy",
      "roman": "moxir",
      "word": "մոխիր"
    },
    {
      "lang": "Erzayî",
      "lang_code": "myv",
      "roman": "kulov",
      "word": "кулов"
    },
    {
      "lang": "Esperantoyî",
      "lang_code": "eo",
      "word": "cindro"
    },
    {
      "lang": "Estonî",
      "lang_code": "et",
      "word": "tuhk"
    },
    {
      "lang": "Etrûskî",
      "lang_code": "ett",
      "roman": "faśena",
      "word": "𐌚𐌀𐌑𐌄𐌍𐌀"
    },
    {
      "lang": "Evenî",
      "lang_code": "eve",
      "roman": "hultən",
      "word": "хултэн"
    },
    {
      "lang": "Farefareyî",
      "lang_code": "gur",
      "word": "tãmpɛglʋm"
    },
    {
      "lang": "Farisî",
      "lang_code": "fa",
      "roman": "xâkestar",
      "word": "خاکستر"
    },
    {
      "lang": "Ferî",
      "lang_code": "fo",
      "word": "øska"
    },
    {
      "lang": "Fînî",
      "lang_code": "fi",
      "word": "tuhka"
    },
    {
      "lang": "Frankoprovansî",
      "lang_code": "frp",
      "word": "cindra"
    },
    {
      "lang": "Fransî",
      "lang_code": "fr",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cendre"
    },
    {
      "lang": "Friyolî",
      "lang_code": "fur",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cinise"
    },
    {
      "lang": "Frîsî",
      "lang_code": "fy",
      "word": "jiske"
    },
    {
      "lang": "Gaelîka skotî",
      "lang_code": "gd",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "luath"
    },
    {
      "lang": "Gaelîka skotî",
      "lang_code": "gd",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "luaithre"
    },
    {
      "lang": "Gagawzî",
      "lang_code": "gag",
      "word": "kül"
    },
    {
      "lang": "Galîsî",
      "lang_code": "gl",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cinza"
    },
    {
      "lang": "Galîsî",
      "lang_code": "gl",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cinsa"
    },
    {
      "lang": "Galîsî",
      "lang_code": "gl",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "borralla"
    },
    {
      "lang": "Galîsî",
      "lang_code": "gl",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "borrallo"
    },
    {
      "lang": "Galûrîsî",
      "lang_code": "sdn",
      "word": "chixina"
    },
    {
      "lang": "Galûrîsî",
      "lang_code": "sdn",
      "word": "cinus"
    },
    {
      "lang": "Gotî",
      "lang_code": "got",
      "roman": "azgō",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "𐌰𐌶𐌲𐍉"
    },
    {
      "lang": "Gurcî",
      "lang_code": "ka",
      "roman": "nacari",
      "word": "ნაცარი"
    },
    {
      "lang": "Gurcî",
      "lang_code": "ka",
      "roman": "perpli",
      "word": "ფერფლი"
    },
    {
      "lang": "Haîtî",
      "lang_code": "ht",
      "word": "sann"
    },
    {
      "lang": "Hawayî",
      "lang_code": "haw",
      "word": "lehu"
    },
    {
      "lang": "Higaononî",
      "lang_code": "mba",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Hindî",
      "lang_code": "hi",
      "roman": "rākh",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "राख"
    },
    {
      "lang": "Hîlîgaynonî",
      "lang_code": "hil",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Hmongî",
      "lang_code": "mww",
      "word": "tshauv"
    },
    {
      "lang": "Holendî",
      "lang_code": "nl",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "as"
    },
    {
      "lang": "Holendî",
      "lang_code": "nl",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "asse"
    },
    {
      "lang": "Îbanî",
      "lang_code": "iba",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Îbanî",
      "lang_code": "iba",
      "word": "amau"
    },
    {
      "lang": "Îbranî",
      "lang_code": "he",
      "roman": "éfer",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "אֵפֶר"
    },
    {
      "lang": "Îdoyî",
      "lang_code": "io",
      "word": "cindro"
    },
    {
      "lang": "Îlokanoyî",
      "lang_code": "ilo",
      "word": "dapo"
    },
    {
      "lang": "Îngilîziya kevn",
      "lang_code": "ang",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "æsce"
    },
    {
      "lang": "Îngilîzî",
      "lang_code": "en",
      "word": "ash"
    },
    {
      "lang": "Îngûşî",
      "lang_code": "inh",
      "roman": "čil",
      "word": "чил"
    },
    {
      "lang": "Înterlîngua",
      "lang_code": "ia",
      "word": "cinere"
    },
    {
      "lang": "Îranunî",
      "lang_code": "ill",
      "word": "umbi"
    },
    {
      "lang": "Îrlendî",
      "lang_code": "ga",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "luaith"
    },
    {
      "lang": "Îtalî",
      "lang_code": "it",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cenere"
    },
    {
      "lang": "Îvatanî",
      "lang_code": "ivv",
      "word": "avo"
    },
    {
      "lang": "Îzlendî",
      "lang_code": "is",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "aska"
    },
    {
      "lang": "Japonî",
      "lang_code": "ja",
      "word": "灰"
    },
    {
      "lang": "Javayî",
      "lang_code": "jv",
      "word": "awu"
    },
    {
      "lang": "Kabardî",
      "lang_code": "kbd",
      "roman": "sāx°ă",
      "word": "сахуэ"
    },
    {
      "lang": "Kalalîsûtî",
      "lang_code": "kl",
      "word": "arsat"
    },
    {
      "lang": "Kanakanabuyî",
      "lang_code": "xnb",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Kapampanganî",
      "lang_code": "pam",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Karaçay-balkarî",
      "lang_code": "krc",
      "word": "кюл"
    },
    {
      "lang": "Kaşûbî",
      "lang_code": "csb",
      "word": "pòpiół"
    },
    {
      "lang": "Katalanî",
      "lang_code": "ca",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cendra"
    },
    {
      "lang": "Katalanî",
      "lang_code": "ca",
      "word": "cendre"
    },
    {
      "lang": "Kayingangî",
      "lang_code": "kgp",
      "word": "mrẽj"
    },
    {
      "lang": "Keçwayî",
      "lang_code": "qu",
      "word": "uchpa"
    },
    {
      "lang": "Khvarşiyî",
      "lang_code": "khv",
      "word": "йулӏу"
    },
    {
      "lang": "Kirgizî",
      "lang_code": "ky",
      "roman": "kül",
      "word": "күл"
    },
    {
      "lang": "Kîkûyûyî",
      "lang_code": "ki",
      "word": "mũhu"
    },
    {
      "lang": "Kîngalî",
      "lang_code": "si",
      "roman": "aḷu",
      "word": "අළු"
    },
    {
      "lang": "Kîputî",
      "lang_code": "kyi",
      "word": "abew"
    },
    {
      "lang": "Koreyî",
      "lang_code": "ko",
      "roman": "jae",
      "word": "재"
    },
    {
      "lang": "Kumikî",
      "lang_code": "kum",
      "roman": "kül",
      "word": "кюл"
    },
    {
      "lang": "Lakî",
      "lang_code": "lbe",
      "roman": "laχ",
      "word": "лах"
    },
    {
      "lang": "Latgalî",
      "lang_code": "ltg",
      "word": "palni"
    },
    {
      "lang": "Latînî",
      "lang_code": "la",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "cinis"
    },
    {
      "lang": "Latviyayî",
      "lang_code": "lv",
      "word": "pelni"
    },
    {
      "lang": "Lawsî",
      "lang_code": "lo",
      "roman": "thao",
      "word": "ເທົ່າ"
    },
    {
      "lang": "Lezgînî",
      "lang_code": "lez",
      "roman": "rüq",
      "word": "руьхъ"
    },
    {
      "lang": "Lîgûrî",
      "lang_code": "lij",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "çenee"
    },
    {
      "lang": "Lîtwanî",
      "lang_code": "lt",
      "word": "pelenai"
    },
    {
      "lang": "Lombardî",
      "lang_code": "lmo",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "zener"
    },
    {
      "lang": "Lueyî",
      "lang_code": "khb",
      "roman": "taw¹",
      "word": "ᦑᧁᧈ"
    },
    {
      "lang": "Luhyayî",
      "lang_code": "luy",
      "word": "likokhe"
    },
    {
      "lang": "Luksembûrgî",
      "lang_code": "lb",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "Äsch"
    },
    {
      "lang": "Maguindanaoyî",
      "lang_code": "mdh",
      "word": "umbi"
    },
    {
      "lang": "Makedonî",
      "lang_code": "mk",
      "roman": "pépel",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "пе́пел"
    },
    {
      "lang": "Malagasî",
      "lang_code": "mg",
      "word": "lavènona"
    },
    {
      "lang": "Malayalamî",
      "lang_code": "ml",
      "roman": "cāraṃ",
      "word": "ചാരം"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "ابو"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "دبو"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "debu"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "دولي"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "duli"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "لبو"
    },
    {
      "lang": "Malezî",
      "lang_code": "ms",
      "word": "lebu"
    },
    {
      "lang": "Maltayî",
      "lang_code": "mt",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "irmied"
    },
    {
      "lang": "Mançûyî",
      "lang_code": "mnc",
      "roman": "fulenggi",
      "word": "ᡶᡠᠯᡝᠩᡤᡳ"
    },
    {
      "lang": "Mansî",
      "lang_code": "mns",
      "roman": "hūlʹm",
      "word": "хӯльм"
    },
    {
      "lang": "Maorî",
      "lang_code": "mi",
      "word": "pokorehu"
    },
    {
      "lang": "Maorî",
      "lang_code": "mi",
      "word": "pungarehu"
    },
    {
      "lang": "Maorî",
      "lang_code": "mi",
      "word": "rehu"
    },
    {
      "lang": "Maranaoyî",
      "lang_code": "mrw",
      "word": "ombi"
    },
    {
      "lang": "Mecarî",
      "lang_code": "hu",
      "word": "hamu"
    },
    {
      "lang": "Megleno-romanyayî",
      "lang_code": "ruq",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "tșănușă"
    },
    {
      "lang": "Melanauyiya navendî",
      "lang_code": "mel",
      "word": "dabou"
    },
    {
      "lang": "Mongolî",
      "lang_code": "mn",
      "roman": "üns",
      "word": "үнс"
    },
    {
      "lang": "Mongolî",
      "lang_code": "mn",
      "roman": "nuram",
      "word": "нурам"
    },
    {
      "lang": "Moreyî",
      "lang_code": "mos",
      "word": "tompeglem"
    },
    {
      "lang": "Mwanî",
      "lang_code": "wmw",
      "word": "rivu"
    },
    {
      "lang": "Nanayî",
      "lang_code": "gld",
      "word": "пунэктэн"
    },
    {
      "lang": "Napolîtanî",
      "lang_code": "nap",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cènnera"
    },
    {
      "lang": "Navajoyî",
      "lang_code": "nv",
      "word": "łeeshchʼih"
    },
    {
      "lang": "Nepalî",
      "lang_code": "ne",
      "roman": "kharānī",
      "word": "खरानी"
    },
    {
      "lang": "Normandî",
      "lang_code": "nrf",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "chendre"
    },
    {
      "lang": "Norweciya bokmålî",
      "lang_code": "nb",
      "tags": [
        "masculine",
        "feminine"
      ],
      "word": "aske"
    },
    {
      "lang": "Norweciya nînorskî",
      "lang_code": "nn",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "oske"
    },
    {
      "lang": "Ojibweyî",
      "lang_code": "oj",
      "word": "bingwi"
    },
    {
      "lang": "Oksîtanî",
      "lang_code": "oc",
      "word": "cendre"
    },
    {
      "lang": "Ohloniya bakur",
      "lang_code": "cst",
      "word": "júki'"
    },
    {
      "lang": "Oromoyî",
      "lang_code": "om",
      "word": "daaraa"
    },
    {
      "lang": "Osetî",
      "lang_code": "os",
      "roman": "ærtxutæg",
      "word": "ӕртхутӕг"
    },
    {
      "lang": "Osmanî",
      "lang_code": "ota",
      "roman": "kül",
      "word": "كول"
    },
    {
      "lang": "Oygurî",
      "lang_code": "ug",
      "roman": "kül",
      "word": "كۈل"
    },
    {
      "lang": "Ozbekî",
      "lang_code": "uz",
      "word": "kul"
    },
    {
      "lang": "Papyamentoyî",
      "lang_code": "pap",
      "word": "shinishi"
    },
    {
      "lang": "Piedmontîsî",
      "lang_code": "pms",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "sëner"
    },
    {
      "lang": "Pîttcantcatcarayî",
      "lang_code": "pjt",
      "word": "unu"
    },
    {
      "lang": "Plodîşî",
      "lang_code": "pdt",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "Ausch"
    },
    {
      "lang": "Polonî",
      "lang_code": "pl",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "popiół"
    },
    {
      "lang": "Portugalî",
      "lang_code": "pt",
      "word": "cinzas"
    },
    {
      "lang": "Puncabî",
      "lang_code": "pa",
      "roman": "suāha",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "ਸੁਆਹ"
    },
    {
      "lang": "Qazaxî",
      "lang_code": "kk",
      "roman": "kül",
      "word": "күл"
    },
    {
      "lang": "Rapanuyî",
      "lang_code": "rap",
      "word": "ikuvera"
    },
    {
      "lang": "Rohingyayî",
      "lang_code": "rhg",
      "word": "sai"
    },
    {
      "lang": "Romagnolî",
      "lang_code": "rgn",
      "word": "zéndra"
    },
    {
      "lang": "Romancî",
      "lang_code": "rm",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "tschendra"
    },
    {
      "lang": "Romanyayî",
      "lang_code": "ro",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cenușă"
    },
    {
      "lang": "Romanyayî",
      "lang_code": "ro",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "scrum"
    },
    {
      "lang": "Rusî",
      "lang_code": "ru",
      "roman": "pépel",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "пе́пел"
    },
    {
      "lang": "Rusî",
      "lang_code": "ru",
      "roman": "zolá",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "зола́"
    },
    {
      "lang": "Saanîçî",
      "lang_code": "str",
      "word": "K̵OYEĆ"
    },
    {
      "lang": "Sanskrîtî",
      "lang_code": "sa",
      "roman": "bhasma",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "भस्म"
    },
    {
      "lang": "Sanskrîtî",
      "lang_code": "sa",
      "roman": "āsa",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "आस"
    },
    {
      "lang": "Kampîdanî",
      "lang_code": "sc",
      "word": "cinixu"
    },
    {
      "lang": "Logudorî",
      "lang_code": "sc",
      "word": "chixina"
    },
    {
      "lang": "Sassarîsî",
      "lang_code": "sdc",
      "word": "chixina"
    },
    {
      "lang": "Sassarîsî",
      "lang_code": "sdc",
      "word": "chisgina"
    },
    {
      "lang": "Sebwanoyî",
      "lang_code": "ceb",
      "word": "abo"
    },
    {
      "lang": "Sicîlî",
      "lang_code": "scn",
      "word": "cìnniri"
    },
    {
      "lang": "Kirîlî",
      "lang_code": "sh",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "пепео"
    },
    {
      "lang": "Latînî",
      "lang_code": "sh",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "pepeo"
    },
    {
      "lang": "Sîlhetî",
      "lang_code": "syl",
      "roman": "sáli",
      "word": "ꠍꠣꠟꠤ"
    },
    {
      "lang": "Slaviya rojavayî ya kevn",
      "lang_code": "orv",
      "roman": "popelŭ",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "попелъ"
    },
    {
      "lang": "Slaviya rojavayî ya kevn",
      "lang_code": "orv",
      "roman": "pepelŭ",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "пепелъ"
    },
    {
      "lang": "Slovakî",
      "lang_code": "sk",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "popol"
    },
    {
      "lang": "Slovenî",
      "lang_code": "sl",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "pepel"
    },
    {
      "lang": "Sorbiya jêrîn",
      "lang_code": "dsb",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "popjeł"
    },
    {
      "lang": "Spanî",
      "lang_code": "es",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "ceniza"
    },
    {
      "lang": "Sundanî",
      "lang_code": "su",
      "word": "lebu"
    },
    {
      "lang": "Svanî",
      "lang_code": "sva",
      "roman": "käm",
      "word": "ქა̈მ"
    },
    {
      "lang": "Swahîlî",
      "lang_code": "sw",
      "word": "majivu"
    },
    {
      "lang": "Swêdî",
      "lang_code": "sv",
      "tags": [
        "common-gender"
      ],
      "word": "aska"
    },
    {
      "lang": "Şorî",
      "lang_code": "cjs",
      "roman": "kül",
      "word": "кӱл"
    },
    {
      "lang": "Tabasaranî",
      "lang_code": "tab",
      "roman": "rjuq̄",
      "word": "рюкъ"
    },
    {
      "lang": "Tacikî",
      "lang_code": "tg",
      "roman": "xokistar",
      "word": "хокистар"
    },
    {
      "lang": "Tagalogî",
      "lang_code": "tl",
      "word": "abo"
    },
    {
      "lang": "Tahîtî",
      "lang_code": "ty",
      "word": "rehu"
    },
    {
      "lang": "Tamîlî",
      "lang_code": "ta",
      "roman": "cāmpal",
      "word": "சாம்பல்"
    },
    {
      "lang": "Tarifitî",
      "lang_code": "rif",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "iɣed"
    },
    {
      "lang": "Tatî",
      "lang_code": "ttt",
      "word": "хокистэр"
    },
    {
      "lang": "Tayî",
      "lang_code": "th",
      "roman": "tâo",
      "word": "เถ้า"
    },
    {
      "lang": "Telûgûyî",
      "lang_code": "te",
      "roman": "būḍida",
      "word": "బూడిద"
    },
    {
      "lang": "Teteriya krîmî",
      "lang_code": "crh",
      "word": "kül"
    },
    {
      "lang": "Teterî",
      "lang_code": "tt",
      "roman": "köl",
      "word": "көл"
    },
    {
      "lang": "Tetûmî",
      "lang_code": "tet",
      "word": "kadesan"
    },
    {
      "lang": "Tirkî",
      "lang_code": "tr",
      "word": "kül"
    },
    {
      "lang": "Tirkmenî",
      "lang_code": "tk",
      "word": "kül"
    },
    {
      "lang": "Tîbetî",
      "lang_code": "bo",
      "roman": "go thal",
      "word": "གོ་ཐལ"
    },
    {
      "lang": "Tokpisinî",
      "lang_code": "tpi",
      "word": "sit bilong faia"
    },
    {
      "lang": "Tumbukayî",
      "lang_code": "tum",
      "word": "phulusa"
    },
    {
      "lang": "Tuvanî",
      "lang_code": "tyv",
      "roman": "xül",
      "word": "хүл"
    },
    {
      "lang": "Udî",
      "lang_code": "udi",
      "roman": "jeq̇",
      "word": "йекъ"
    },
    {
      "lang": "Udmurtî",
      "lang_code": "udm",
      "roman": "penʹ",
      "word": "пень"
    },
    {
      "lang": "Urdûyî",
      "lang_code": "ur",
      "roman": "rākh",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "راکھ"
    },
    {
      "lang": "Ûkraynî",
      "lang_code": "uk",
      "roman": "pópil",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "по́піл"
    },
    {
      "lang": "Ûkraynî",
      "lang_code": "uk",
      "roman": "zolá",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "зола́"
    },
    {
      "lang": "Venîsî",
      "lang_code": "vec",
      "word": "sènare"
    },
    {
      "lang": "Venîsî",
      "lang_code": "vec",
      "word": "sènere"
    },
    {
      "lang": "Viyetnamî",
      "lang_code": "vi",
      "word": "tro"
    },
    {
      "lang": "Volapûkî",
      "lang_code": "vo",
      "word": "zen"
    },
    {
      "lang": "Walonî",
      "lang_code": "wa",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "cinde"
    },
    {
      "lang": "Warlpirî",
      "lang_code": "wbp",
      "word": "puna"
    },
    {
      "lang": "Weylsî",
      "lang_code": "cy",
      "tags": [
        "masculine"
      ],
      "word": "lludw"
    },
    {
      "lang": "Wîlamowî",
      "lang_code": "wym",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "oś"
    },
    {
      "lang": "Wîlamowî",
      "lang_code": "wym",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "oš"
    },
    {
      "lang": "Wutunhuayî",
      "lang_code": "wuh",
      "word": "ta"
    },
    {
      "lang": "Ximêrî",
      "lang_code": "km",
      "roman": "kâmnhôm",
      "word": "កំញម"
    },
    {
      "lang": "Yakanî",
      "lang_code": "yka",
      "word": "abu"
    },
    {
      "lang": "Yakutî",
      "lang_code": "sah",
      "roman": "kül",
      "word": "күл"
    },
    {
      "lang": "Yamanayî",
      "lang_code": "yag",
      "word": "afwa"
    },
    {
      "lang": "Yidîşî",
      "lang_code": "yi",
      "roman": "ash",
      "tags": [
        "gender-neutral"
      ],
      "word": "אַש"
    },
    {
      "lang": "Yûnanî",
      "lang_code": "el",
      "roman": "stáchti",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "στάχτη"
    },
    {
      "lang": "Yûnanî",
      "lang_code": "el",
      "roman": "téfra",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "τέφρα"
    },
    {
      "lang": "Kevn",
      "lang_code": "grc",
      "roman": "spodós",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "σποδός"
    },
    {
      "lang": "Kevn",
      "lang_code": "grc",
      "roman": "téphra",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "τέφρα"
    },
    {
      "lang": "Zêlandî",
      "lang_code": "zea",
      "tags": [
        "feminine"
      ],
      "word": "asse"
    },
    {
      "lang": "Zhuangî",
      "lang_code": "za",
      "word": "daeuh"
    },
    {
      "lang": "Zuluyî",
      "lang_code": "zu",
      "word": "umlotha"
    }
  ],
  "word": "xwelî"
}

Download raw JSONL data for xwelî meaning in Kurmancî (22.9kB)

{
  "called_from": "parser/304",
  "msg": "HTML tag <abbr> not properly closed",
  "path": [
    "xwelî"
  ],
  "section": "Kurmancî",
  "subsection": "Werger",
  "title": "xwelî",
  "trace": "started on line 1, detected on line 1"
}

{
  "called_from": "parser/1336",
  "msg": "no corresponding start tag found for </span>",
  "path": [
    "xwelî"
  ],
  "section": "Kurmancî",
  "subsection": "Werger",
  "title": "xwelî",
  "trace": ""
}

{
  "called_from": "parserfns/156",
  "msg": "#tag creating non-allowed tag <phonos> - omitted",
  "path": [
    "xwelî",
    "Template:deng",
    "#tag",
    "#tag"
  ],
  "section": "Kurmancî",
  "subsection": "Bilêvkirin",
  "title": "xwelî",
  "trace": ""
}

This page is a part of the kaikki.org machine-readable Kurmancî dictionary. This dictionary is based on structured data extracted on 2025-04-05 from the kuwiktionary dump dated 2025-04-03 using wiktextract (8c1bb29 and fb63907). The data shown on this site has been post-processed and various details (e.g., extra categories) removed, some information disambiguated, and additional data merged from other sources. See the raw data download page for the unprocessed wiktextract data.

If you use this data in academic research, please cite Tatu Ylonen: Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data, Proceedings of the 13th Conference on Language Resources and Evaluation (LREC), pp. 1317-1325, Marseille, 20-25 June 2022. Linking to the relevant page(s) under https://kaikki.org would also be greatly appreciated.