papel

借自西班牙語 papel (“纸”)，源自中世紀西班牙語，借自古加泰羅尼亞語 paper，源自拉丁語 papȳrus，源自古希臘語 πάπυρος (pápuros)。papiro和pabilo 的同源對似詞。

Ano ang papel mo sa lipunan?

你在社会中扮演什么角色？


basta

借自西班牙語 basta。

当某人拒绝给出解释时的反应：關你什麼事！你没必要过问！

Bakit ka nandito? Basta!

你为什么在这里？关你什么事！

用于对解释过程中突然失语的反应

Ay, basta! Nakakainis talaga siya!

呃，管他呢！他太烦人了！


basta

借自西班牙語 basta。

Kahit mahirap, basta't masipag, ay aasenso.

即使生活贫困，只要勤奋努力，生活就会改善。


basta

借自西班牙語 basta。

用于降低命令的力度：只需要

Basta panoorin mo ako.

用来强调某人的了解或关注是有限的：只是；我所知道的就是这样；我只能说

Basta ibinigay niya sa akin ang bata, at hindi na siya nagpaliwanag.

我只知道他把孩子给了我，但他没有解释。

Basta ayaw ako mahuli ng pulis.

僅僅，只是 (用於否定句)

Hindi lang siya basta guwapo, matalino pa.

Magtrabaho ka naman at hindi basta natutulog lang buong araw.

做好你的工作，而不是整天只是睡觉。

用来强调某人行为缺乏辨别力：只是

Huwag kang basta maniniwala sa mga grupong nanghihikayat na sumama ka sa kanila.

不要只相信那些劝说你跟随的团体。


kuwarto

借自西班牙語 cuarto (“房間；四分之一”)。

Natulog siya sa kanyang kuwarto.


Sabado

借自西班牙語 sábado (“安息日，星期六”)。

Sabado kahapon.


Doktor

在男性醫師名字前使用的尊稱

Doktor Juan Dela Cruz

Doktor Dela Cruz


aba

Tulungan natin ang mga abang pamilya.


aba

naku

表示驚訝或欽佩的感嘆詞；喔

表示驚訝或欽佩的感嘆詞；喔

Aba! Bakit ngayon mo lang sinabi?

喂！為什麼你現在才說出來？

Aba! Ikaw ang bahala.

Aba oo.


aba

Aba Ginoong Maria!


nga

Tama nga 'to.


Ingles

源自西班牙語 inglés。

Kung ayaw mong mag-Ingles, mag-Bikol ka!

如果你不想用英語說，就用比科爾語說吧。

Inglisin mo siya.

Inglisin mo ang tulang ito.


Hapon

源自西班牙語 Japón (“日本”) ← 荷蘭語 Japan或葡萄牙語 Japão ← 馬來語 Jepang ← 漢語族 日本 (Rìběn)。

Dumating ang mga turistang Hapon ngayong hapon.


aklat

Nakalulula ang dami ng mga aklat na inilalathala bawat taon. Mababasa pa ba natin itong lahat?

每年書的出版量多到嚇人，我們還能讀完嗎？


alamin

Alamin mo ang pangalan niya.


gets

Hindi nila gets.


bahay

源自古典他加祿語 ᜊᜎᜌ᜔ (balay) ← 原始菲律賓語 *balay ← 原始馬來-波利尼西亞語 *balay ← 原始南島語 *balay。

Pupunta sina Elena at Roberto sa bahay ni Miguel.


ate

源自泉漳話 阿姊 (á-chí)。

姐姐（如有多個，多指年紀最大的）

Nagluto sina ate at nanay ng aming pananghalian.

Our big sister and mother cooked our lunch.

(非正式) 對年輕女性的尊稱。

Bumili ako ng pagkain kay ate.

我從那個姐姐（食品店的店主）那裡買了吃的。

Tinanong ko ang ate sa hayskul, "Ate, ano po ang mga gawain niyo sa hayskul".

我問高中的學姐“學姐，你在高中都參加些什麼活動？”


buga

Nagbuga ng abo, usok at nagbabagang bato ang bulkan.

火山噴出火山灰、煙和熾熱的岩石。

Bumuga ng maitim na usok ang trak.


bato

源自原始馬來-波利尼西亞語 *batu ← 原始南島語 *batu。對比宿霧語 bato, 斐濟語 vatu, 夏威夷語 haku, 希利蓋農語 bato, 伊洛卡諾語 bato, 印尼語 batu, 卡片片甘語 batu, 馬拉加斯語 vato, 馬來語 batu, 毛利語 whatu, 巽他語 batu。

Nababato na ako sa kahihintay.

等那麼久，我都無聊到快變成石頭了。


hilaga

可能借自汶萊馬來語 iraga (“北”)。對照陶蘇格語 hilagaꞌ (“西北風”)。

Patungong hilaga ang mga manlalakbay.


lungsod

Lungsod ng Maynila


ilog

源自原始菲律賓語 *ʔəluR ← 原始馬來-波利尼西亞語 *qəluR ← 原始南島語 *qaluR (對比馬來語 alur)。

Bakit marumi ang ilog ng Pasig?


itlog

Gusto kong bumili ng itlog

O, ano, gusto mo palang basagin ko ang itlog mo!?

Kuya, puwedeng pahawak ng itlog mo? Nagulat akong bigla sa sinabi niya. Bakit mo hahawakan? Kasi parang sarap himasin, parang masarap tikaman at mukhang mabango. What the fuck? Ok lang kaya ito.

Mapapahagikhik ito sabay nahihiyang tingin sa pangkat ng mga batang ang sabi ng suot na uniporme'y Cecilio Apostol High School. "Huwag kang malikot," anang Announcer sa bata. "Baka 'yang itlog mo ang gawin kong sisiw"

1987, Tulay: Literary Journal of the World News


kanluran

來自kalunuran 的詞中音消失形式（ka- + lunod + -an），同時經過音位變換，意為「沉沒的地方」，因為太陽從西邊落下。

Pakanluran ang tinatakbo ngayon ng bagyo


kunin

Kinuha niya ang bag ko.

Kinuha niya ang balde ng tubig.

Kinuha niya ang kamay ko.

Kinuha niya ang wallet ko.


magsalita

Magsalita ka ng Ingles.


musta

kumusta 的截斷形式。，源自西班牙語 cómo está。

'Musta ka diyan?

'Musta kanina?


nino

Bahay nino ito?


ng

……的 (（不用於人）)

Kuwento ng bayan

Luto ng kusinero

Pumasok ng silid si Tatay nang may dumating na bisita.

客人過來做客時，爸爸走進房間。

Bibiyahe ng Saudi ang kaibigan ko para magtrabaho.


mag-abang

Mag-abang ka ng sasakyan.


paaralan

Papasok na ako sa paaralan, 'Nay.


pamantasan

Malaki ang pamantasan namin.


panahon

Panahong Bakal

panahon ng ani

panahon ng Pasko

panghinaharap na panahon


sagay

Mayaman ang Pilipinas sa iba't ibang uri ng sagay.


silid

Mukhang pagod ka. Ba't 'di ka muna magpahinga sa silid namin?

你看起來很疲憊。為什麼不在我們的房間休息呢？


silangan

源自silang + -an，字面意思為“出生之地”，指太陽在東方“出生”。

Sumisikat ang araw sa silangan at lumulubog sa kanluran.


sige

源自西班牙語 sigue，源自seguir，源自通俗拉丁語 *sequire，源自拉丁語 sequī，sequor的現在主動不定式。

Oh, sige.

Sige lang.


timog

源自原始菲律賓語 *timuʀ，源自原始馬來-波利尼西亞語 *timuʀ、原始南島語 *timuʀ。

Patungong timog ang mga manlalakbay.


wika

借自梵語 जिह्विका (jihvikā)，जिह्वक (jihvaka, “舌頭”)的陰性形，派生自जिह्वा (jihvā́, “舌頭”)，源自原始印度-伊朗語 *ȷ́iȷ́ʰwáH，源自原始印歐語 *dn̥ǵʰwéh₂s。lengguwahe 的同源對似詞。

Ang wika ng mga Amerikano

Ang wikang Tagalog


bisitahin

Binisita ko siya.


mabuhay

Mabuhay ang Pilipinas!


makita

Nakita kita kahapon.


tungkol

源自原始菲律賓語 *tuŋkul (“關於”)。

Tungkól saán ba talagá ang papag-usapan natin?


balbas

源自西班牙語 barbas，barba的複數。對比中比科爾語 barabas。

Mahaba ang kanyang balbas.


Nobyembre

借自西班牙語 noviembre (“十一月”)。

ᜈᜓᜊ᜔ᜌᜒᜋ᜔ᜊ᜔ᜇᜒ

Ang petsa ay ika-21 ng Nobyembre.


trabaho

借自西班牙語 trabajo，源自通俗拉丁語 *tripaliāre，源自tripalium (“刑具”)，源自tres + pālus。

Nag-aaral sa kolehiyo ang kabataan ngayon kadalasan ay para makakuha ng magandang trabaho.

如今，接受高等教育的年輕人往往會找打一份更好的工作。


kagandahan

Ang kanyang kagandahan ay hindi kumukupas.


kalayaan

源自ka- + laya + -an。原為黎刹在1886年翻譯《威廉·退爾》時所造，後來由卡蒂普南所採用來宣傳其反西班牙殖民的思想。根詞為layaw (“滿足某人的需要及渴望”)。

Ipinaglaban ng mga Katipunero ang ating kalayaan mula sa mga Kastilang sumakop sa bansa.

卡蒂普南為我們從佔領（我們）土地的西班牙人手中謀解放。

Dumating ang bakasyong tag-init, at galak na galak ang bulilit na si Yan-Yan sa natamo nitong kalayaan mula sa paaralan.

暑假到了，小妍妍欣喜若狂，因為她終於能從學校解放出來。


halimaw

源自原始馬來-波利尼西亞語 *qari-mauŋ。與宿霧語 halimaw、馬來語 harimau同源。

Halimaw si Bryan, dahil marunong siya ng hindi kumulang sa limang wika.

Bryan 是個很聰明的人，因為他掌握至少五種語言。


malaya

Malaya tayong bumoto ng kung sinong pinaniniwalaan nating ikabubuti ng bansa.

我们可以自由地投票给我们认为对我们的国家有利的人。

自由走動的，未被束縛住的

Malayang nagtakbuhan sina Inggo sa pagpapatintero nila.

Inggo 和其他人一边玩鬼捉人一边自由地奔跑。

Malaya ka na.

Ang Pilipinas ay malaya mula sa banyagang kolonisasyon.

菲律宾摆脱了外国殖民统治。


depende

借自西班牙語 depende，depender的第三人稱單數現在直陳式。

batay

依賴的，依靠的，取決於……的

nababatay

依賴的，依靠的，取決於……的

依賴的，依靠的，取決於……的

Depende iyan sa gusto ng lalaki.


kamo

wika (“說話，話語”) + mo (“你的”) 的合寫，其中 wika 縮略作 'ka。

提示對方重複一邊剛才說的話。

Ano kamo?


teka

Teka muna.

Teka lang.

Teka, ano 'yan?


simbahan

源自 simba + -han。對照中比科爾語 simbahan、布希農比科爾語 simbaan、宿霧語 simbahan、伊洛卡諾語 simbaan、伊里加比科拉諾語 simbaan、利邦比科爾語 simbaan、米拉亞比科爾語 simban、瓦瑞瓦瑞語 singbahan。

Pupunta po ako sa simbahan, Inay.


sasakyan

sasakayan 的詞中音消失形式（sakay + -an，sakay 的疊詞）。亦可分析為 sakyan 的疊詞。

kabayong sasakyan


makakita

Nakakita ako ng artista nung nasa mall ako.

我碰巧在商場看見了一位演員。


lalaki

繼承自原始馬來-波利尼西亞語 *laki，詞首有重複。對照阿克蘭語 eaki、中比科爾語 lalaki、宿霧語 lalaki、卡西古蘭杜馬加特阿埃塔語 lélake、東邦圖克語 laraki、卡片片甘語 lalaki、林杜語 laki、馬都拉語 ꦭꦭꦏꦼ (lalake)、馬來語 laki (“丈夫”)、馬來語 lelaki (“男性”)、巽他語 ᮜᮜᮊᮤ (lalaki)、德頓語 la'en (“丈夫”)、奧朗勞特語 ลากี (laki, “丈夫”)。

Tumakbo ang lalaki.


luwalhati

源自馬來語 luar (“外面”) + 馬來語 hati (“情緒”, 字面意思是“肝臟”)。對照dalamhati、pighati、ulohati、lunggati、salaghati。

Gawin mo ang lahat para sa luwalhati ng Panginoon.

凡事都要为主的荣耀而行。


inay

Pupunta po ako sa simbahan, Inay.


lola

民間詞源認為是西班牙語 abuela 的縮略；或是 lolo 的對應陰性形式。

Masaya ang lola kahapon dahil dumating ang lolo.

昨天奶奶很開心，因為爺爺來了。


pagamutan

Dinala sa malapit na pagamutan ang mga naaksidente.

事故中的傷者被送往附近的醫院。


suhi

（指嬰兒） 以臀位出生的

Malaki ang panganib na mamamatay ang sanggol habang pinapanganak na suhi.

如果嬰兒以臀位出生，則有很大可能死亡。


grabe

借自西班牙語 grave，源自拉丁語 gravis。參見 bruto、gulo、guro。

Grabe 'yong nangyaring lindol sa Hapon!

日本发生的地震太吓人了！

Grabe na talaga ang krimen dito sa Maynila!

马尼拉的犯罪活动实在是太猖獗了！

Grabe ang kanyang kondisyon, at kailangan niyang magpahinga.

他的病情很严重，需要休息。


grabe

对事态的严重性或离谱程度表示惊讶：哇！

Grabe! Nanalo ka ulit sa lotto?

Grabe! Wala ka talagang kuwenta!

哇！你可真是一点儿用都没有！