uşaq

源自共同突厥語 *uša- (“小”)，或重構作*uvša-。與土耳其語 uşak (“小孩”)、加告茲語 uşak (“小孩”)同源。

Kәndlilәr öz uşaqlarını dәrs oxumağa vermirlәr

1895, Firudin bəy Köçərli, Azərbaycan komediyaları, Baku; reprinted as Köçərli F. Seçilmiş əsərləri., Baku: Elmlər Akademiyasının nəşri, 1963，第 341 頁:

Hər dəqiqə bir qadın hamilə olarkən və ya uşaq doğarkən vəfat edir.

每分鐘就有一名女性在懷孕或生小孩時死亡。

2009 October, “BMT doğuş zamanı ölümlərə qarşı tədbir istəyir [聯合國希望採取措施應對分娩時的死亡]”, 出自 BBC Azeri.com:

uşaq doğmaq

Sən hələ uşaqsan, yekə-yekə danışma!

你不過是個小孩子，別裝大人講話！

Dünən işdə uşaqlar belə bir lətifə danışdılar

昨天那幫工友告訴我這個笑話

2017 September, Samir Sarı, “Milli kələkbazlığın utanc epizodu”, 出自 Musavat.com:


uzaq

源自古安納托利亞土耳其語 اوزاق (uzaq)，源自原始突厥語 *uŕak (“長，遠，遲”)，參見uzun (“長的，高的”)。

daha uzaq (comparative)
ən uzaq (superlative)

uzaq yerlər

uzaq məsafə

uzaq yol

Uzaq Şərq

Allah uzaq eləsin!

Uzaq qohum yaxşıdır, yoxsa yaxın qonşu?

Qaranlıq gecədə səni gözləyib,
 Durmaqdan yоruldum, ey dan ulduzu!
 Uzaq üfüqlərə göz gəzdirməkdən
 Az qala kоr оldum, ey dan ulduzu!

我疲於保持清醒啊，晨星，
 因為我在漫長的黑夜等待了那麼久！
 我幾近要看不見了啊，晨星，
 因為我讓雙眼在這綿延不斷的地平線上行走！


uzaq

Evə hələ uzaqdır.

Əgər mən başqalarından daha uzaqları görə bilmişəmsə, onda bu, yalnız nəhənglərin çiyinlərində durduğuma görə mümkün olmuşdur.

如果我能看得比別人更遠，那只是因為我站在巨人的肩膀上。


-maq

-mək在元音字母 A / I / O / U 後的寫法。


veriliş

仿譯自俄語 переда́ча (peredáča)。

radio və televiziya verilişləri


-çi

加於名詞後，組成表示職業或專業的名詞。


vermək

源自原始突厥語 *bēr- (“給”)。與古突厥語 [需要文字] (ber-, “給”)、土耳其語 vermek等同源。

Bu kitabı verirəm sənə, otur oxu.

我給你這本書，坐下來讀吧。

Neçiyə verərsən?

Sən o qədər yaraşıqlı oğlansan ki, qız olsaydım sənə verərdim.

你真的好帥啊，我要是女的，都想跟你上床。


vertolyot

源自俄語 вертолёт (vertoljót)。


velosiped

源自俄語 велосипе́д (velosipéd)。

velosiped sürmək


-çı

-çi 在元音字母 A / I 後的寫法。


-çu

-çi 在元音字母 O / U 後的寫法。


-çü

-çi 在元音字母 Ö / Ü 後的寫法。


vicdansız

daha vicdansız (comparative)
ən vicdansız (superlative)


vicdan

源自阿拉伯語 وِجْدَان (wijdān)。


vilayət

源自阿拉伯語 وِلَايَة (wilāya)。

（鄂圖曼帝國、俄羅斯的）省，州

Moskva vilayəti


vergi

vergi ödəmək

vergi ödəməkdən yayınmaq / vergidən yayınmaq

vergilər nazirliyi

vergilər məcəlləsi


vicdanlı

daha vicdanlı (comparative)
ən vicdanlı (superlative)


vurğu

vurğu işarəsi


vücud

源自阿拉伯語 وُجُود (wujūd)。


vəziyyət

源自阿拉伯語 وَضْعِيَّة (waḍʕiyya)。


vəfa

源自阿拉伯語 وَفَاء (wafāʔ)。


vəsiyyət

源自阿拉伯語 وَصِيَّة (waṣiyya)。


vəd

源自阿拉伯語 وَعْد (waʕd)。


vərəq

源自阿拉伯語 وَرَق (waraq)。


vəkil

源自阿拉伯語 وَكِيل (wakīl)。


vətən

源自阿拉伯語 وَطَن (waṭan)。


vəzifə

源自阿拉伯語 وَظِيفَة (waẓīfa)。

Məmur vəzifəsindən azad edildi.


vəhşi

源自阿拉伯語 وَحْشِيّ (waḥšiyy)。

daha vəhşi (comparative)
ən vəhşi (superlative)


vəsiqə

借自阿拉伯語 وَثِيقَة (waṯīqa)。

şəxsiyyət vəsiqəsi (“身份證”)之簡寫。


vurma

vurmaq (“擊打”) 的動詞性名詞


vəfalı

等同於vəfa + -lı。

daha vəfalı (comparative)
ən vəfalı (superlative)


etibarlı

daha etibarlı (comparative)
ən etibarlı (superlative)

etibarlı məlumatlara görə...

根據可靠的訊息/報告……

etibarlı mənbələrə əsasən...

etibarlı şəxs/adam

etibarlı özül

etibarlı bilet/sənəd


vurmaq

源自原始突厥語 *hur-。與古突厥語 𐰆𐰺 (ur-)、土耳其語 vurmak、烏茲別克語 urmak等同源。

şillə vurmaq

Adətən belə hadisələrdə xəbərdarıq atəşi açırlar. Amma bunlar birbaşa bizə atdılar. Əkbərin sinəsindən vurdular

一般遇到這種情況，都會有警告射擊，但這次他們直接開始對我們開槍。他們射中了 Əkbər 的胸口。

2016 August, “Nardaran işi məhkəməsində: Polisi gözümün qabağında öz həmkarı vurdu [The Nardaran case in trial: The colleague of the police shot him in front of my eyes.]”, 出自 Dosye.az:

dördü ikiyə vurmaq

saça rəng vurmaq

döymə vurmaq

Maşına benzin vurmaq.

僅用於özünü vurmaq (“假裝”)

Özünü xəstəliyə vurma!


möhkəm

源自阿拉伯語 مُحْكَم (muḥkam)。

daha möhkəm (comparative)
ən möhkəm (superlative)

onun imanı/əqidəsi möhkəmdir

möhkəm səs

möhkəm ağrı


vətəndaş

Azərbaycan Xəlq Cümhuriyyəti millət, məzhəb, sinif, silk və cins fərqi gözləmədən qələmrovunda yaşayan bütün vətəndaşlarına hüquqi-siyasiyyə və vətəniyyə təmin eylər.

阿塞拜疆民主共和国保护其管辖范围内所有公民的政治和应有的公民权利，不论他们的种族、宗教、阶级、社会成分和性别。

1919年May28日, Mammad Amin Rasulzadeh, İstiqlal:

Azərbaycan vətəndaşı

ABŞ vətəndaşı

O hansı ölkənin vətəndaşıdır?

O haranın vətəndaşıdır?

- Vətəndaş müqəssir, söz sizindir, - deyə sədr elan etdi.

“被起訴的公民，現在輪到你說話了。” - 主席宣佈道。

1926, Suleyman Sani Akhundov, Namus [Honor]; 再版為 Süleyman Sani Axundov. Seçilmiş əsərləri, Baku: Şərq-Qərb, 2005，第 309 頁:

Vətəndaş Tahirə, bu iş barəsində nə bilirsiniz? Söyləyiniz.

公民 Tahira，這件事你知道多少？說出來。

1927, Suleyman Sani Akhundov, İki dost, iki düşmən [Two friends, two enemies]; 再版為 Süleyman Sani Axundov. Seçilmiş əsərləri, Baku: Şərq-Qərb, 2005，第 320 頁:

Ah! Mən bu sözləri kimlərə deyirəm, yaхud kimlər eşidəcək? Ey Şamaхı əhli! Ey eşitdikcə müsamihə edən vətəndaşlar! Qorхmayın!

啊！我在跟誰說這些話，或者說誰會聽到這些話呢？噢，是沙馬基人！哦，聽見了也當做若無其事的同胞們！不用害怕！

1910, Mirza Alakbar Sabir, Vəsaiti-Mə’lumə ilə E’mali-fikr; 再版為 Mirzə Ələkbər Sabir. Hophopnamə. İki Cilddə., 第 II 卷, Baku: Şərq-Qərb, 2004，第 217 頁:

Əziz vətandaşlar!

1953年May28日, Mammad Amin Rasulzadeh, “Amerikanın Səsi” Radiosundan Azərbaycana Müraciəti [通過美國之音廣播對阿塞拜疆人的講話], 安卡拉; 再版為 Nəsiman Yaqublu 編, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Ensiklopediyasi, 巴庫, 2013，第 7-10 頁s:


vətəndaş

vətəndaş cəmiyyəti

vətəndaş müharibəsi

vətəndaş nikahı


xalça

源自xalı (“（大）地毯”) + -ça (指小後綴)。與庫梅克語 халча (xalça)同源。


xain

源自阿拉伯語 خَائِن (ḵāʔin)。


xarici

源自阿拉伯語 خَارِجِيّ (ḵārijiyy)。

daha xarici (comparative)
ən xarici (superlative)

Xarici İşlər Nazirliyi


xeyr

源自波斯語 خیر (xeyr)；最終和 xeyir 來自同一個來源。


xərçəng

源自波斯語 خرچنگ (xarčang)。

[xærˈt͡ʃæŋɡ]


xilas

源自阿拉伯語 خَلَاص (ḵalāṣ)。


xarrat

借自阿拉伯語 خَرَّاط (ḵarrāṭ)。


xaşxaş

源自阿拉伯語 خَشْخَاش (ḵašḵāš)，源自波斯語 خشخاش (xašxâš)。


xiyaban

源自波斯語 خیابان (xiyâbân)。

Şəhidlər Xiyabanı


bəxtiyar

源自波斯語 بختیار (baxtyâr)。

daha bəxtiyar (comparative)
ən bəxtiyar (superlative)


xidmət

源自阿拉伯語 خِدْمَة (ḵidma)。

xidmət etmək

texniki xidmət


xəmiri

xəmir 的屈折变化形式：
定賓格單數

xəmir 的屈折变化形式：
第三人稱單數/複數所有格主格單數


xahiş

借自古典波斯語 خواهش (xwāhiš)。

xahişi yerinə yetirmək

xahişi yerə salmaq


xəmirlər

xəmir 的屈折变化形式：
定複數

xəmir 的屈折变化形式：
主格複數


məsud

源自阿拉伯語 مَسْعُود (masʕūd)。

daha məsud (comparative)
ən məsud (superlative)


xoşbəxt

等同於xoş + bəxt。

daha xoşbəxt (comparative)
ən xoşbəxt (superlative)


xüsusən

源自阿拉伯語 خُصُوصًا (ḵuṣūṣan)。等同於xüsus + -ən。


xəlifə

源自阿拉伯語 خَلِيف (ḵalīf)。


xələf

源自阿拉伯語 خَلِيف (ḵalīf)。


xalis

daha xalis (comparative)
ən xalis (superlative)


xörək

源自波斯語 خوراک (xorâk)。

xörək bişirmək


xasiyyət

源自阿拉伯語 خَاصِّيَّة (ḵāṣṣiyya)。


xüsusiyyət

源自阿拉伯語 خُصُوصِيَّة (ḵuṣūṣiyya)。


xadim

源自阿拉伯語 خَادِمْ (ḵādim)。

siyasi xadim

ictimai xadim

incəsənət xadimi

Əməkdar elm xadimi


xərcləmək

源自xərc (“花費”) + -lə。

[χærd͡ʒlæˈmæk]

Dünən çox pul xərclədim.

Çalışginən maaşının hamısını xərcləmə, biraz qırağa da at.

別把你的工資用光，留一點下來。


xəstəlik

yoluxucu xəstəliklər


xına

源自阿拉伯語 حِنَّاء (ḥinnāʔ)。


xütbə

源自阿拉伯語 خُطْبَة (ḵuṭba)。


xoş

源自波斯語 خوش (xoš)。


xoş

源自波斯語 خوش (xoš)。


xiyar

借自波斯語 خیار (xiyâr, “黃瓜”)。


xarab

源自波斯語 خراب (xarâb)。

daha xarab (comparative)
ən xarab (superlative)

Buranın yolları çox xarabdır.

xarab hava

1) 不好的天氣 2) 不好的空氣

Maşınım xarabdır


xoşu gəlmək

Səndən xoşum gəlir!

Sənin futboldan xoşun gəlmir.

Onun böyük auditoriya qarşısında səhnəyə çıxmaqdan çox xoşu gəlirdi.

他很喜歡走上台面對許多觀眾。


xəstəxana

源自波斯語 خستهخانه (xaste-xâne)。等同於xəstə (“生病的”) + -xana。

[χæstæχɑˈnɑ]

xəstəxanada yatmaq


xəta

源自阿拉伯語 خَطَأ (ḵaṭaʔ)。


xəyanət etmək

əri ona xəyanət edib


yadigar

源自波斯語 یادگار (yâdgâr)。


xəkəndaz

源自波斯語 خاک انداز (xâk andâz)。


xətt

源自阿拉伯語 خَطّ (ḵaṭṭ)。

xəttini dərhal tanıdım


xəzinə

源自阿拉伯語 خَزِينَة (ḵazīna)。


xəyanət

源自阿拉伯語 خِيَانَة (ḵiyāna)。


yadplanetli

源自yad (“外來的”) + planet + -li。可能仿譯自俄語 иноплане́тный (inoplanétnyj)。


xeyir

源自阿拉伯語 خَيْر (ḵayr)。

xeyir və şər


xeyir

源自阿拉伯語 خَيْر (ḵayr)。

xeyir xəbər

xeyir iş


xəmir

源自波斯語 خمیر (xamir)。

Xəmir qalxmadı.

xəmir yoğurmaq

xəmirə maya vurmaq

xəmir yastılatmaq

xəmiri kündələmək


yamac

源自古安納托利亞土耳其語 [需要文字] (yamaj, “斜坡”)。與土耳其語 yamaç同源。


yalqız

yalnız 的同源對似詞。

daha yalqız (comparative)
ən yalqız (superlative)

yalqız buraxmaq


xəndək

源自波斯語 خندق (xandak)。

xəndək qazmaq

xəndəyə yıxılmaq

tank əleyhinə xəndək


xatirə

借自阿拉伯語 خَاطِرَة (ḵāṭira)。

xatirəsindən silmək/silinmək

xatirəsində iz buraxmaq

xatirəsinə həkk olmaq

xoş xatirələr

şirin xatirələr


xəyal

源自阿拉伯語 خَيَال (ḵayāl)。


bəxtəvər

源自波斯語 بختاور (baxtâvar)。

daha bəxtəvər (comparative)
ən bəxtəvər (superlative)

bəxtəvər həyat

dünyanın ən bəxtəvər insanı


bəxtəvər

源自波斯語 بختاور (baxtâvar)。


xırda

daha xırda (comparative)
ən xırda (superlative)

xırda pul

xırda xərclər

xırda mülkiyyətci

xırda burjuaziya

O biri hadisələr vacibdir, bu isə xırda söhbətdir.

儘管這是個小問題，但其他過程還是重要的。


yamsılamaq

派生自yan (“邊，側”)。與土耳其語 yansılamak同源。

ağzını yamsalamaq


xərc

源自阿拉伯語 خَرْج (ḵarj)。

xərсə düşmək


xətkeş

源自波斯語 خطکش (xatt-keš)。


xurma

源自波斯語 خرما (xurma)。


yamaq

派生自原始突厥語 *yama- (“縫補”)。與土耳其語 yama、巴什基爾語 ямау (yamaw)同源。


xırman

xırman döymək


yapışqan

源自yapış + -qan。與土耳其語 yapışkan同源。


yalamaq

源自原始突厥語 *yālga- (“舔”)。與土耳其語 yalamak同源。


xəstə

源自波斯語 خسته (xaste)，參見土耳其語 hasta。

daha xəstə (comparative)
ən xəstə (superlative)

İki gündür xəstəyəm


xəstə

源自波斯語 خسته (xaste)，參見土耳其語 hasta。

Bu kişi xərçəng xəstəsidir.

Mən meyxana xəstəsiyəm.


xaç

源自亞美尼亞語 խաչ (xačʿ)。

xaç qoymaq

Beynəlxalq Qırmızı Xaç Cəmiyyəti

xaç yürüşü


yastı

源自共同突厥語 *yas- (“平且寬的”)。與土耳其語 yassı等同源。

daha yastı (comparative)
ən yastı (superlative)


yalançı

等同於yalan + -çı。
同源詞
哈薩克語 жалғаншы (jalğanşy)、吉爾吉斯語 жалганчы (calgançı)、韃靼語 ялганчы (yalgançı)、土耳其語 yalancı、土庫曼語 ýalançy、烏茲別克語 yolgʻonchi、維吾爾語 يالغانچى (yalghanchi)


yaqut

源自阿拉伯語 يَاقُوت (yāqūt)，源自中古波斯語 y'knd (yâkand, “紅寶石”)，源自古希臘語 ὑάκινθος (huákinthos)。


yarğan

源自原始突厥語 *yạ̄r。與土耳其語 yar、楚瓦什語 ҫыр (śyr)等同源。


yaralı

源自yara (“傷口，受傷”) + -lı。

daha yaralı (comparative)
ən yaralı (superlative)


yanında

等同於yan (“邊，側”) + -da (“在……的裡面”)。

Divan masanın yanındadır.

Gərək yanımda həmişə kim isə ola.


yaxınlaşmaq

Ona yaxınlaşmağa cəsarət etmədim.


xala

源自波斯語 خاله (xâle)，源自阿拉伯語 خالة (ḵāla)。


yaraşmaq

Belə hərəkətlər bizə yaraşmaz.

這樣的行為不值得我們去做。

Bu kurtka sənə yaraşmır.


yanacaq

[jɑnɑˈd͡ʒɑχ]

[jɑnɑˈd͡zɑχ]

yanmaq 的主動將來定分詞


yanacaq

[jɑnɑˈd͡ʒɑχ]

[jɑnɑˈd͡zɑχ]

Neftdən müxtəlif yanacağ növləri istehsal edilir, məsələn benzin və dizel.

汽油、柴油等多種燃料都是從石油加工而成的。


yapışmaq

源自原始突厥語 *yap-ïĺč- (“粘貼”)。與楚瓦什語 ҫыпӑҫ (śyp̬ăś)、土耳其語 yapışmak等同源。


yarmaq

源自原始突厥語 *yār-。與楚瓦什語 ҫур (śur)等同源。

odun yarmaq


yaylıq

源自原始突厥語 *yaglïk (“spear”)。與巴什基爾語 яулыҡ (yawlïq)同源。


yaylaq

源自yay (“夏季”) + -laq。與土耳其語 yaylak、哈薩克語 жайлау (jailau)等同源。


yapışdırmaq

等同於yapışmaq (“貼在”) + -dır。與楚瓦什語 ҫыпӑҫтар (śyp̬ăśtar)等同源。

[jɑpɯʃdɯrˈmɑχ]

Divara hər hansısa bir şəkil yapışdırmaq üçün diş məcunundan istifadə edə bilərsiniz.

你可以用牙膏把畫像貼在墻上。

2016年November2日, “Diş məcunu nələrə qadir imiş”, 出自 İki Sahil:


yekun

源自阿拉伯語 يَكُونُ (yakūnu)，源自كَانَ (kāna, “存在”)。


yandırmaq

Qələbə çalmaq istəyən arxasınca bütün körpüləri yandırmalı, geri çəkilmək üçün bütün yolları kəsməlidir

為了取勝，必須燒掉後面的所有橋，切斷所有的退路。

2015, Rövşən Abdullaoğlu, Arxadakı körpüləri yandırın, Qədim Qala:

Nə işıq varımızdır, nə qaz, odun yandırırıq

我們既沒有電也沒有天然氣，我們燒柴。

Yazığın evini yandırblar, özünü döyüblər

他們點燃了那個可憐人的房子，把他/她痛打了一頓。

Yanımda zəhmət olmasa siqaret yandırma.

Televizoru yandır, görək, nə göstərirlər

打開電視，看看現在發生了什麼事情


yeganə

源自波斯語 یگانه。


yazılı

源自yazı (“寫，書寫”) + -lı。


yastıq

源自原始突厥語 *yạŕtuk (“枕頭”)，與土耳其語 yastık等同源。

Təmiz bir vicdan qədər yumşaq yastıq yoxdur.

沒有枕頭比純淨的良心更軟。


yepiskop

借自俄語 епи́скоп (jepískop)。


yelkən

源自yel (“風”)。與土耳其語 yelken同源。


yengəc

等同於yan (“邊”) + -gəc，指其行走的姿勢。

yengəc mentaliteti


yerləşdirmək

topları yerləşdirmək


yetim

源自阿拉伯語 يَتِيم (yatīm)。


xatırlamaq

[χɑtɯrɫɑˈmɑχ]


yanvar

源自俄語 янва́рь (janvárʹ)，源自拉丁語 iānuārius。


yalan

源自原始突厥語 *jAla。

yalan danışmaq

Hamısı yalandır.


yaratmaq

源自原始突厥語，參見匈牙利語 gyárt (“製造”)。詞根可能派生自原始突厥語 *yara (“足夠，成功”) + 使役態後綴 -t。
與土耳其語 yaratmak、烏茲別克語 yaratmoq、吉爾吉斯語 жаратыл (caratıl, “被創造”)、哈薩克語 жарату (jaratu)、巴什基爾語 яратыу (yaratïw)、韃靼語 яратучы (yaratuçı, “創造者”)、維吾爾語 ياراتماق (yaratmaq)等同於。
等同於yaramaq + -t。


yaman

源自原始突厥語 *yaman (“壞的，邪惡的；生病”)。

daha yaman (comparative)
ən yaman (superlative)

yaman gün


yaman

源自原始突厥語 *yaman (“壞的，邪惡的；生病”)。


yola salmaq

字面意思為“放到路上”。

[joˈɫɑ sɑɫˈmɑχ]


yarımçıq

daha yarımçıq (comparative)
ən yarımçıq (superlative)

işimiz yarımçıq qaldı

yarlmçıq qoyub getdi

yarımçıq tədbir


yerləşmək

源自yer (“地方，地點”) + -ləş。

Kitabxana məktəbi ilə üzbəüz yerləşir.

Qonaqlar yay evində yerləşdilər.

Kompüter çantama yerləşmir.

這台電腦塞不進我的包裡。


yaşamaq

源自共同突厥語 *yāša-，派生自原始突厥語 *yāĺ。


yolka

源自俄語 ёлка (jólka)。

聖誕樹（在阿塞拜疆，用於新年裝飾）


yararlı

daha yararlı (comparative)
ən yararlı (superlative)


yaxşılıq

Ondan yaxşılıqdan başqa bir şey görməmişəm.

我從她/他的身上只看到他/她的善良。

O bizə çoxlu yaxşılıq edib.

他/她給予了我們許多幫助。

yaxşılıq bilməmək

yaxşılıq bilməmə

yaxşılıq bilməyən


yanılmaq

源自原始突厥語 *yaŋïl。與土耳其語 yanılmak同源。


yetmiş

與古突厥語 [需要文字] (yetmiš, “七十”)同源。


yatmaq

源自原始突厥語 *yạt-。與土耳其語 yatmak、哈薩克語 жату (jatu, “躺”)、烏茲別克語 yotmoq (“躺”)同源。

bütün gecə yatmamışam

Sakit ol, atan yatır

Beş il həbsdə yatdım

Maşın xodlanmır! Akkumulyatoru yatıb diyəsən.

車沒有啟動！看來是電池沒電了。


yeşik

源自俄語 я́щик (jáščik)。


yoluxucu

daha yoluxucu (comparative)
ən yoluxucu (superlative)

yoluxucu xəstəliklər


yataq

源自yat- (“睡，躺下”) + -aq。與土耳其語 yatak同源。

çay yatağı

okean yatağı


yataq

源自yat- (“睡，躺下”) + -aq。與土耳其語 yatak同源。

yatmaq 的第一人稱複數命令式


yellənmək

yelləmək 的被动形

yelləncəkdə yellənən qız


yetişmək

Yetişdi istirahət vaxtı.

İslandiyada qarpız yetişmir.


yavaş

源自原始突厥語 *yabaĺ。

daha yavaş (comparative)
ən yavaş (superlative)

yavaş ol!


yaymaq

源自原始突厥語 *yād- (“散佈”)。

qorxu yaymaq

xəstəlik yaymaq

dini yaymaq


yeritmək

yürütmək

yerimək (“走”) 的使役形；使走

yerimək (“走”) 的使役形；使走

sülhpərvər siyasət yeritmək

qoşun yeritmək


yeznə

源自原始突厥語 *yeŕne (“姐夫、妹夫”)。
與韃靼語 җизни (cizni)、巴什基爾語 еҙнә (yeðnä)、哈薩克語 жезде (jezde)、楚瓦什語 йысна (jysna)同源。


yaxa

源自原始突厥語 *yaka。


yiyə

源自原始突厥語 *Edi。對比土庫曼語 eýe、土耳其語 iye、哈薩克語 ие (ie)等。

Bu evin yiyəsi kimdir?


yazı

yazı makinası


yekə

源自蒙古語族。源自古安納托利亞土耳其語 [需要文字] (yeke, “大”)，源自中古蒙古語 ᠶᠡᠬᠡ (yeke)，源自原始蒙古語 *jeke，參見現代蒙古語 их (ix, “大”)。
最早見於13世紀。

daha yekə (comparative)
ən yekə (superlative)

Evin iki dənə yekə balkonu var.

Bu adama inanmaq olmaz, çünki o yalançıların ən yekəsidir.

這個人靠不住，因為他是世界第一大騙子。

Yekə kişisən, lüğət yazmaqla vaxtıvı niyə boş-boşuna itirirsən?

你已經是大人了，為什麼還浪費時間在寫詞典上？


yazıçı

等同於yazı (“寫，書寫”) + -çı。

Azərbaycan Yazıçılar Birliyi

Azərbaycan xalq yazıçısı


yonmaq

源自原始突厥語 *jōn-。


yerimək

源自原始突厥語 *yorï-、*yüri- (“走路”)。與土耳其語 yürümek同源。

Velosiped sürmək, yoxsa yerimək daha faydalıdır?

哪個[對健康]更好，走路還是騎單車？


yerli

yerli əhali

yerli mallar


yubka

源自俄語 ю́бка (júbka)。


yoxlamaq

對比克里米亞韃靼語 yoqlamaq (“順道拜訪”)、庫梅克語 ёкъламакъ (yoqlamaq, “點名”)。


yanğın

等同於yan + -ğın。
與土耳其語 yangın、土庫曼語 ýangyn、克里米亞韃靼語 yanğın、烏茲別克語 yong'in、韃靼語 янгын (yangın)、巴什基爾語 янғын (yanğïn)同源。

Ağstafada yanğın hadisəsi qeydə alınıb.

阿格斯塔法報告了一場火災。

2018年February5日, “Ağstafada fərdi evdə yanğın olub [阿格斯塔法一間私宅發生火災]”, 出自 Musavat.com:

Bakıda 16 mərtəbəli binada yanğın

yanğın söndürmək

meşə yanğınları


yovşan

與土耳其語 yavşan、土庫曼語 ýowşan、圖瓦語 чашпан (čašpan)同源。


yoldaş

等同於yol (“路”) + -daş。與欽察語 یولداش (“旅伴”)同源。


yaşayış

等同於yaşamaq (“生活”) + -yış。

[jɑʃɑˈ(j)ɯʃ]

Əgər imkanım olsaydı, çox şeyi dəyişərdim həyatımda. Bu yaşayışı kim istəyər axı? Deyim ki, mən də hamı kimi yaxşı insan olmuşam nə vaxtsa.

要是我有這麼一個機會，我想改變我生活中的許多事物。誰會想過這樣的生活？我不得不說，曾經我也是個跟大家一樣的好人。

yaşayış səviyyəsi

yaşayış şəraiti

yaşayış tərzi

yaşayış icazəsi kartı

daimi/müvəqqəti yaşayış icazəsi

yaşayış yeri

yaşayış məntəqəsi

yaşayış kompleksi


yazmaq

源自原始突厥語 *yạŕ- (“寫”)。與土耳其語 yazmak、土庫曼語 ýazmak、克里米亞韃靼語 yazmaq、楚瓦什語 ҫыр (śyr)等同源。

Yəhyə Yaquba məktub yazmayıb.

Yəhyə 沒有給 Yaqub 寫信。

Həkim ona doğru diaqnoz qoyub, dərman yazdı.

醫生準確地給他做了診斷，開了藥。


yalnız

源自原始突厥語 *yalŋuz, *yalïŋuz，派生自原始突厥語 *yalïŋ (“孤獨的”)。yalqız 的同源對似詞。與阿塞拜疆語 yalın (“裸”)（ayaqyalın (“光腳”)）有關。

XIX əsrin 2-ci yarısına qədər posterlərə yalnız reklam xarakteri daşıyan plakatlar kimi yanaşırdılar.

直到19世紀後半，海報還僅僅被認為是一種廣告標牌。


yalnız

daha yalnız (comparative)
ən yalnız (superlative)


yumruq

源自原始突厥語 *yum- (“圓形的”)或原始突厥語 *yum- (“閉上”)。參見土耳其語 yumruk。


yoxsa

vəya

或者 （主要用於疑問句）

ya

或者 （主要用於疑問句）

yaxud

或者 （主要用於疑問句）

或者 （主要用於疑問句）

Hansını istəyirsən? Bunu yoxsa onu?

你想要哪一個？這個還是那個？

Yoxsa sən elə bilirsən ki, bu gün çap olunan, bir-birinə bağışlanan əsərləri oxuyan var?

或者，你是否認為現在還有人讀作為禮物贈送的紙質書？

2013年February23日, Fərid Hüseyn, Kaspi，第 15 頁:

Tez ol, yoxsa gecikərsən!


yaxın

源自原始突厥語 *yAk-。

daha yaxın (comparative)
ən yaxın (superlative)

Uzaq qohum yaxşıdır, yoxsa yaxın qonşu?

Yaxın Şərq

Yaxın Şərq ölkələri

Bu oğlan yaxın dostumdur

Yaxın zamanlara qədər Zaqafqaziya islam əhlini rus dilində “müsəlman” adlandırırdılar. Bu anlayış altında təkcə islam dininə sitayiş edənləri yox, ümumiyyətlə, türk dilində danışan Rusiya Zaqafqaziyasının əhalisini nəzərdə tuturdular.

直到最近，外高加索的伊斯蘭信徒才被認定為“穆斯林”。這個概念不僅僅指信仰伊斯蘭教的人，而是泛指所有在俄羅斯外高加索地區說突厥語族語言的人。

1891, Mammad agha Shahtakhtinski, “Zaqafqaziya müsəlmanlarını necə adlandırmalı [如何認定外高加索的穆斯林？（現代翻譯自俄語）]”, 出自 Kaspi:


yaxın

源自原始突厥語 *yAk-。

Məktəb evimizə yaxındır

Bu adam işə yaxın durmur.


yolmaq

源自原始突厥語 *yol-。與楚瓦什語 ҫӑл (śăl)、土耳其語 yolmak、維吾爾語 يۇلماق (yulmaq)、雅庫特語 сулуй (suluy)同源。
與yol (“路”)無關，其派生自*yōl。


yoğurmaq

源自原始突厥語 *jugur-。與土耳其語 yoğurmak、楚瓦什語 ҫӑр (śăr)同源。

xəmir yoğurmaq

palçıq yoğurmaq


yoxsul

daha yoxsul (comparative)
ən yoxsul (superlative)


yaşlı

源自yaş (“年齡”) + -lı。

daha yaşlı (comparative)
ən yaşlı (superlative)

yaşlı kişi


yəni

源自阿拉伯語 يَعْنِي (yaʕnī, “（他/她/它的）意思是”)。

換句話說，實際上，亦即，意思是，也就是說

可作副詞、連詞、介詞、形容詞


yırtıcı

源自yırtmaq (“撕碎，撕裂”) + -ıcı。

[jɯrtɯˈd͡ʒɯ]


yırtıcı

源自yırtmaq (“撕碎，撕裂”) + -ıcı。

daha yırtıcı (comparative)
ən yırtıcı (superlative)

[jɯrtɯˈd͡ʒɯ]

yırtıcı heyvanlar


yummaq

源自原始突厥語 *yum-, *yüm- (“閉上（眼、嘴）”)。參見土耳其語 yummak。

gözlərini yummaq

geniş yumulmuş gözlər

ağzını yummaq


yemiş

源自原始突厥語 *yẹ̄miĺč (“蔬菜，水果”)。與楚瓦什語 ҫимӗҫ (śimĕś, “蔬菜”)、匈牙利語 gyümölcs (“水果”)等同源。


yıxılmaq

等同於yıxmaq (“打倒，擊倒”) + -ıl。


yağmaq

源自原始突厥語 *yag- (“下雨”)。
與土耳其語 yağmak、哈薩克語 жауу (jauu)、楚瓦什語 ҫу (śu)等同源。

Yağış yağır

Gözündən nur yağır.

光線從他的眼睛中發射出來。

Üzündən sevinc yağır.

喜悅從他的臉上散發出來。

Sir-sifətindən zəhrimar yağır.

İcra Başçısı Məsi Qonaqlının dalınca qarğış, söyüş yağırdı.

一陣咒罵灌進 Məsi Qonaqlın 市長的耳中。

2005, İsa Muğanna, Qəbristan, →ISBN; 再版為 İsa Muğanna. Seçilmiş Əsərləri. Altı cilddə., 第 5 卷, Baku: Avrasiya Press, 2009，第 19 頁:


yüngül

源自原始突厥語 *yeŋgü-l、*yeŋi-k (“輕的”)。與韃靼語 җиңел (ciñel)、巴什基爾語 еңел (yeñel)等同源。

daha yüngül (comparative)
ən yüngül (superlative)


yüksək

派生自原始突厥語 *yüg-。與土耳其語 yüksek同源。

daha yüksək (comparative)
ən yüksək (superlative)


yoğurt

與古突厥語 [需要文字] (yogurt)同源。等同於yoğur + -t。


yumru

源自原始突厥語 *yum- (“圓形的”)。可能與yumruq (“拳”)、yumurta (“蛋，卵”)有關。

daha yumru (comparative)
ən yumru (superlative)


yurd

源自原始突厥語 *yūrt (“住處，扎營地”)。與楚瓦什語 ҫорт (śort)等同源。

Odlar yurdu

ata-baba yurdu

yurdundan olmaq

yurduna od salmaq

yurdunda turp əkmək

yurd salmaq


yüyən

源自原始突厥語 *yügen。與巴什基爾語 йүгән (yügän)、楚瓦什語 йӗвен (jĕven)等同源。


yıxmaq

源自原始突厥語 *yïk- (“壓，碾；打倒”)。與土耳其語 yıkmak同源。

Qardaşın həddindən artıq çox içir. Araq onu yıxacaq.

你兄弟喝酒喝太多了。伏特加會把他擊倒的。

hakimiyyəti yıxmaq


yorğan

繼承自原始突厥語 *jogurgan (“毯子”)。等同於 yor + -ğan。參見吉爾吉斯語 жооркан (coorkan)、南阿爾泰語 јууркан (ǰuurkan)。


yükləmək

源自yük + -lə。

faylları kompüterə yükləmək

faylları serverə yükləmək


yas

源自原始突厥語 *yās (“破壞，損失；羞恥”)。但也對比阿拉伯語 يَأْس (yaʔs, “絕望”)。

yas saxlamaq

yas mərasimi


yosun

源自*yoɣsun，源自共同突厥語 *yoŋsul。


yosun

源自中古蒙古語 ᠶᠣᠰᠤ (yosu)。


yırtmaq

源自原始突厥語 *yīr-、*yï̄r- (“撕裂，撕碎”)。可能是cırmaq (“撕開”) 的同源對似詞。與土耳其語 yırtmak同源。


yaxşı

源自共同突厥語 *yakšï。與土庫曼語 ýagşy、撒拉語 yaxşı、克里米亞韃靼語 yahşı、韃靼語 яхшы (yaxşı)、吉爾吉斯語 жакшы (cakşı)、哈薩克語 жақсы (jaqsy)、烏茲別克語 yaxshi、維吾爾語 ياخشى (yaxshi)、方言土耳其語 yakşı同源。

daha yaxşı (comparative)
ən yaxşı (superlative)

O yaxşı oğlandır.


yaxşı

Gözəl səsi olan müğənni yaxşı oxuyur.

那個聲音甜美的歌手唱得很好。

Yaxşı fikirləşdin?


yaxşı

oldu

可以，好的，OK；表示肯定、允許等。

tamam

可以，好的，OK；表示肯定、允許等。

可以，好的，OK；表示肯定、允許等。

-Onda sabah bir yerdə gedək. -Yaxşı.

-那我們明天一起去吧。 -好啊。

Yaxşı, pulum nə oldu?

Yaxşı da, zarafat edirik. Uşaq olma.

好了好了，我們只不過是在開玩笑而已。別那麼較真了。

-Dünən müdür məni yanına çağırdı, dedi sən bizim ən yaxşı işçimizsən, maaşıvı artırırıq!
 -Yaxşı!

昨天，頭兒叫我去辦公室，告訴我說，“你是我們公司的最佳員工，我們要給你漲工資！”
 -是啊是啊！


yey

源自原始突厥語 *yeg，與古突厥語 𐰘𐰃𐰏 (y²ig)、土庫曼語 ýeg、土耳其語 yey、yeğ同源，可能也與楚瓦什語 ҫи (śi, “上方的”)同源。


yuxu

早期詞彙uyxu、uyqu的換位，或源自古安納托利亞土耳其語 [需要文字] (uyuχu)的詞首音脫落；源自原始突厥語 *ūdï-ku，派生自原始突厥語 *ūdï- (“睡”)。

Uşağın yuxusu gəlir.

Yuxu məni basır.

Dünən gecə yuxuda nənəmi görmüşdüm. Yaxşı yuxu idi.

昨晚我夢到了奶奶。是個好夢。


yumşaq

源自原始突厥語 *yïm-ĺča-k (“軟的，溫和的”)。與古突厥語 𐰘𐰢𐱁𐰴 (yïmšaq)、土耳其語 yumuşak、克里米亞韃靼語 yımşaq等同源。

daha yumşaq (comparative)
ən yumşaq (superlative)

yumşaq çörək

yumşaq mebel

yumşaq ürək

yumşaq səs

沒有枕頭會比乾淨的良心要軟。


yad

源自共同突厥語 *yāt (“外來的，陌生的”)。與巴什基爾語 ят (yat)、哈薩克語 жат (jat)、烏茲別克語 yot (“外來的”)、土庫曼語 ýat等同源。

daha yad (comparative)
ən yad (superlative)


yad

源自波斯語 یاد (yâd)。

Bu daha yadımda deyil.

這已經不在我的記憶裡了。

Yadındadırsa, biz səninlə artıq görüşmüşük.

可能在你的記憶裡，我們見過。


yoğun

可能派生自共同突厥語 *yog- (“變粗”)。

yoğın borular

yoğun hörüklər

yoğun kəndir

yoğun tir

yoğun məftil

yoğun sap

yoğun penis

yoğun boyun

yoğun barmaqlar


qida zəhərlənməsi

qida zəhərlənməsini
qida zəhərlənmələri (plural)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Allahverdi Verdizade-qida zəhərlənməsi.wav


yetirmək

məktubumu ona yetirmədilər

傷害，使遭受（壞的結果）

özünə xəsarət yetirmək

kiməsə zərər yetirmək

僅用於özünü yetirmək：及時到達

Qardaşımın toyuna özümü yetirəmmədim

我沒能及時趕到我兄弟的婚禮。

僅用於özünü yetirmək：衝，急忙、匆忙前往

Özümü dəhlizə yetirdim.

2009年September4日, Sərvaz Hüseynoğlu, Ədəbiyyat:

跟上 (學業、科目) [接 奪格]

meyvə-tərəvəz yetirmək

övlad yetirmək


yuva

源自原始突厥語 *uya。與楚瓦什語 йӑва (jăva)同源。


yorulmaq

可能源自古安納托利亞土耳其語 [需要文字] (yorı-, “行走”)。或可能派生自yor- (“使疲倦”) + -ul，源自共同突厥語 *yor-。

Nə olar bir anlığ keçmişə dönsəm?/Bəxtimi oyada bilsəm/Ağrısız acısız yaşaya bilsəm/ Yamanca yorulmuşam mən

假如我能回到過去一會兒/（我要）喚醒我的運氣/無憂無慮地生活/我早已厭倦了（現在的生活）

İşdə çox yoruluram


zəruri

源自阿拉伯語 ضَرُورِيّ (ḍarūriyy)。

daha zəruri (comparative)
ən zəruri (superlative)


yulaf

源自阿拉伯語 عَلَف (ʕalaf)。


yazıq

源自共同突厥語 *yāzuk，源自共同突厥語 *yāz- (“出錯，遺漏”)。
詞源注釋
與古回鶻語 [需要文字] (yazuk)、喀喇汗語 یازُوکْ (yāzuq, “罪”)、欽察語 yaxuc (yazuk)、鄂圖曼土耳其語 یازیق (yazïq, “真丟臉”)、加告茲語 yazık、土庫曼語 ýazyk (“罪，惡事”)、克里米亞韃靼語 yazıq、庫梅克語 языкъ (yazıq, “可憐的”)、巴什基爾語 яҙыҡ (yaðïq, “罪，惡事”)、韃靼語 язык (yazıq, “罪”)、哈薩克語 жазық (jazyq)、烏茲別克語 yoziq、哈卡斯語 чазых (çazıx)、南阿爾泰語 јазык (ǰazïk)、吉爾吉斯語 жазык (cazık)同源。也對比雅庫特語 сыысхал (sıısxal, “錯誤”)。
曾與楚瓦什語 ҫылӑх (śylăh, “罪”)對比，若同源，則可構擬出一原始突厥語詞；但楚瓦什語詞更可能來自*yaŋïl，即與阿塞拜疆語 yanlış、yanılmaq等同源。
古突厥語 𐰖𐰔𐰴 (yazïq, “平原，草原”)來自*yaz- (“伸展，躺”)，與本詞無關。
關於“罪”→“有罪”→“悲慘”→“可憐”的語義發展，對比古諾爾斯語 synd (“罪”)的現代派生語彙。

Yazıq uşaq, nə atası var, nə də anası.

可憐的小孩，無父無母的。


yazıq

Yazıq bilmirdi, dərdini kimə söyləsin

這個可憐蟲不知道找誰去傾訴他/她的悲傷。

Nə gündəsən, yazığım gəlir sənə.

看著你的處境，我真為你感到同情。

Yazıq o adama ki, yaxşılıq etmir.


yel

源自原始突厥語 *yẹl。

حیدربابا، گۆن دالووی داغلاسین
اۆزۆن گۆلسۆن، بولاخلارون آغلاسین
اوشاخلارون بیر دسته گۆل باغلاسین
یئل گلنده، وئر گتیرسین بویانا
بلکه منیم یاتمیش بختیم اوْیانا

Haydar Baba，願太陽溫暖你的背脊，
使你的笑容和春天落淚。
你的孩子採來一束花，
讓吹向我們的風送來，
也許我沉睡的命運會就此甦醒！

Heydər Baba, gün daluvı dağlasın,
Üzün gülsün, bulaqlarun ağlasın,
Uşaqlarun bir dəstə gül bağlasın,
Yel gələndə ver gətirsin bu yana,
Bəlkə mənim yatmış bəxtim oyana.

1954, Mohammad-Hossein Shahriar, “Heydar Babaya Salam”, 出自 (請指定書籍名或刊物名):

Dedilər: - Əhdini danır o ceyran;
Dedim: - Yalan olar! - Mən inanmadım.
Dedilər: - Qış gəlir, qayıt bu yoldan,
Əsdi yel, yağdı qar, mən inanmadım!

他們說：美人在毀掉誓言；
我說：那一定是謊言！——我不相信。
他們說：冬天要來臨，從這條路回來。
風起，雪落，我不相信！

1945-, Hüseyn Arif, “Mən İnanmadım”, 出自 (請指定書籍名或刊物名):

yel buraxmaq

yel çıxarmaq


zağa

zağar (“弱”)之同義詞


zabit

源自阿拉伯語 ضَابِط (ḍābiṭ)。


yığmaq

源自原始突厥語 *yïg- (“收集，聚集”)。參見土耳其語 yığmak。
“撥號”及“打字”之義可能意譯自俄語 набира́ть (nabirátʹ)。

bütün şeyləri bir yerə yığmaq

把所有東西聚集到一個地方

nömrəni yığmaq

Bir saatdan sonra özü məni yığdı

一個小時候，他/她親自打電話給我。

Mirzə Cəlilin köməyi ilə “Kommunist” mətbəəsində naborçu işlədim.Bir müddət keçdi, gördülər ki, təmiz yığıram, mənə ən ciddi materialları da etibar etdilər.

在 Mirza Jalil 的幫助下，我進入《共產主義者報》，在印刷廠當上了一名排字員。不久，他們見我排字很整齊，對我產生了信任，把最重要的材料交給我。

Onlar məni artıq yığdılar.


zalım

源自阿拉伯語 ظَالِم (ẓālim)。

daha zalım (comparative)
ən zalım (superlative)


zalım

源自阿拉伯語 ظَالِم (ẓālim)。


zavod

源自俄語 заво́д (zavód)。


zahiri

源自阿拉伯語 ظَاهِرِيّ (ẓāhiriyy)。

daha zahiri (comparative)
ən zahiri (superlative)

zahiri görünüş


yön

源自原始突厥語 *yȫn。


zirinc

源自波斯語 زرشک (zirišk)。


yox

源自原始突厥語 *yōk (“沒有”)。與古突厥語 𐰖𐰸 (yok)、土耳其語 yok等同源。

var (“有，存在之反義詞”) 沒有，不存在

var (“擁有之反義詞”) 不擁有

Ayağı yoxdur, qaçır; qanadı yoxdur, uçur.

沒腳卻能跑，沒翅卻能飛。

Deyəcək bir sözün yoxundursa, get.

你要是沒什麼話要說的，就請走吧。


yox

Cavab ver işimizi bilək, hə yoxsa yox?

給個回答讓咱清楚，是還是否？


yaz

源自原始突厥語 *yāŕ。


ziyanverici

daha ziyanverici (comparative)
ən ziyanverici (superlative)


kükürd

源自波斯語 گوگرد (gogerd)。


ziyafət

借自阿拉伯語 ضِيَافَة (ḍiyāfa)，ضَافَ (ḍāfa) 的動詞性名詞。


yanmaq

源自原始突厥語 *yan- (“燃燒”)。
與喀喇汗語 [需要文字] (yan-, “燃燒”)、土耳其語 yanmak、克里米亞韃靼語 yanmaq (“燃燒”)、巴什基爾語 яныу (yanïw, “燃燒”)、楚瓦什語 ҫунма (śunma, “燃燒，閃光，擔心，遭受”)、哈薩克語 жану (janu, “燃燒”)、吉爾吉斯語 жануу (canuu, “燃燒”)、土庫曼語 ýanmak (“被燒”)、烏茲別克語 yonmoq (“to ignite, glow”)、雅庫特語 сандаар (sandaar, “閃光”) (< 使役態 *jan-tɨr-)同源。

işləmək

（電器、引擎等）處於啟動狀態

açılmaq

（電器、引擎等）開始工作

işə düşmək

（電器、引擎等）開始工作

hərəkətə gəlmək

（電器、引擎等）開始工作

sönmək

（電器、引擎等）開始工作

Sobada odun yanırdı.

Stolun üstündə şam yanır.

İkimərtəbəli ev təmamilə yanıb.

一棟兩層樓高的房屋被完全燒毀。

Kababı tez-tez çevirmək lazımdır ki, yanmasın.

需要不時將烤肉串翻面，以免烤焦。

- Sözün düzü, çox təkliflər gəldi, amma mən ehtiyat etdim. Bir dəfə yandım deyə, ikinci dəfə yanmaq istəmədim.

說句實話，我收到許多錄用通知，但我都是小心謹慎地跟進。因為我失敗過一次，我不想再失敗一遍。

2017年January18日, Əli Rəhimoğlu, News Milli.az:

Jurnalist xanım işdə "yandı" - Yorğunluqdan öldü

女記者在崗位上過勞 - 勞累過度而死。

günəşdə yanmaq

İşıq niyə yanmır? Qaranlıqda oturmuşuq.

燈怎麼沒開？我們坐在黑暗裡。

（電器、引擎等）處於啟動狀態

Bütün gecə televizor yanır

（電器、引擎等）開始工作

Düyməyə basanda, işıq yanır

Kompyuterim köhnə olduğuna görə gec yanır

我的電腦太舊了，所以開機很慢。

Hava limanına gec gəldim, biletim yandı.

我到機場太晚了，機票作廢。

有強烈的情感 強烈地愛慕，渴慕

Sənin üçün yanıram

有強烈的情感 關心，擔心

Sənə nə, evin yıxılsın, füqəra üçün yanırsan?

你這傢伙，又有幾何，關心過窮人？

1911年以前, Mirza Alakbar Sabir, “Ağlaşma”, 出自 (請指定書籍名或刊物名):


ziyan

源自波斯語 زیان (ziyân)。


zoğ

對照亞美尼亞語 զոխ (zox)。


yuxarı

源自古安納托利亞土耳其語 یوقارو (yuqaru)，源自共同突厥語 *yok-karï (“上部；向上”)，源自原始突厥語 *yok。

yuxarı qalxmaq

yuxarıdan aşağı baxmaq

bir sətir yuxarı

bir aydan yuxarı

Yığıncaqda yüzdən yuxarı adam var idi.

出席會議的人超過一百人。


yuxarı

daha yuxarı (comparative)
ən yuxarı (superlative)

yuxarı mərtəbələr

yuxarı təbəqə

yuxarı tənəffüs yolları

yuxarı sərhəd

yuxarı hüdud

yuxarı qalxımlı saitlər

Yuxarı Əylis

Yuxarı Əskipara

yuxarı palata

yuxarı yaş qrupu

yuxarı yaşlı uşaqlar

18 yaşından yuxarı şəxslər

yuxarı vəzifə

yuxarı qiymət


yuxarı

evin yuxarısı


zümrüd

借自波斯語 زمرد (zomorrod)。


zəfəran

源自阿拉伯語 زَعْفَرَان (zaʕfarān)。


zürafə

源自阿拉伯語 زَرَافَة (zarāfa)，源自波斯語 زرناپا。


zəbt

源自阿拉伯語 ضَبْط (ḍabṭ)。


zəka

源自阿拉伯語 ذَكَاء (ḏakāʔ)。


zəmi

源自波斯語 زمی。zəmin 的同源對似詞。


zərgər

源自波斯語 زرگر (zargar)。


zərif

源自阿拉伯語 ظَرِيف (ẓarīf)。

daha zərif (comparative)
ən zərif (superlative)


zəfər

源自阿拉伯語 ظَفَر (ẓafar)。


zər

zər atmaq


zənci

源自波斯語 زنگی (zangi)。


zəhərli

daha zəhərli (comparative)
ən zəhərli (superlative)

zəhərli göbələklər

zəhərli ilanlar


zövq

源自阿拉伯語 ذَوْق (ḏawq)。

Qışın da öz zövqü var.

Onun qəribə zövqü var.


zülm

源自阿拉伯語 ظُلْم (ẓulm)。


zənn

源自阿拉伯語 ظَنّ (ẓann)。


zolaq

yolağa、yolaq (?)的同源對似詞。
對比克里米亞韃靼語 yolaq / colaq（北部方言）、庫梅克語 ёлакъ (yolaq, “污漬”)、哈薩克語 жолақ (jolaq)。
不過 /j/ → /z/ 的音變在其他阿塞拜疆語詞中沒有出現過，本詞也與zol中相關義項無關。


zəncəfil

源自波斯語 زنجبیل (zanjabil)、زنجفیل (zanjafil)，源自梵語 शृङ्गवेर (śṛṅgavera)，源自上古泰米爾語。


zəif

源自阿拉伯語 ضَعِيف (ḍaʕīf)。

daha zəif (comparative)
ən zəif (superlative)

zəif nöqtələrini öyrənmək


zəncir

源自波斯語 زنجیر (zanjir)。

bir zəncirin halqaları


zibil

源自阿拉伯語 زِبْل (zibl)。“警察”義意譯自俄語 му́сор (músor)。


zərbə

源自阿拉伯語 ضَرْبَة (ḍarba)。

bir zərbə ilə yerə sərmək

son zərbə endirmək


zərər

源自阿拉伯語 ضَرَر (ḍarar)。


zülmət

源自阿拉伯語 ظُلْمَة (ẓulma)。


zülmət

源自阿拉伯語 ظُلْمَة (ẓulma)。

daha zülmət (comparative)
ən zülmət (superlative)

zülmət gecə


zəhər

源自波斯語 زهر (zahr)。

siçan zəhəri

ilan zəhəri

əqrəb zəhəri


zəngin

源自波斯語 سنگین (sangin, “重的”)，可能通過鄂圖曼土耳其語 زنگین (zengin)。/s/ → /z/的變化常見於古安納托利亞土耳其語後代語言的特定方言中，在阿拉伯文字中兩個發音混淆。對比ziyil（參見土耳其語 siğil）、zopa（參見土耳其語 sopa），以及zindan (“鐵砧”)，都出現了類似的詞首音變。
səngin 的同源對似詞。

daha zəngin (comparative)
ən zəngin (superlative)


yay

源自原始突厥語 *yāy (“夏季”)。

Yayda uşaqlar məktəbə getmir.

Yay ilin isti mövsümüdür.

夏季是一年中最熱的季節。


yay

源自原始突厥語 *yā(y) (“弓”)。


çalışqan

daha çalışqan (comparative)
ən çalışqan (superlative)

[t͡ʃɑɫɯʃˈɡɑn]

[t͡sɑɫɯʃˈɡɑn]


çamadan

源自波斯語 جامهدان。


çarəsiz

源自çarə (“辦法，出路”) + -siz。

daha çarəsiz (comparative)
ən çarəsiz (superlative)


çarə

源自波斯語 چاره (čâreh)。

Bizim başqa çarəmiz yoxdur!


çalışma

源自çalış + -ma。

çalışmaq 的動詞性名詞


çarx

源自波斯語 چرخ (čarx)。


çağa

源自共同突厥語 *čāqa。


çaxır

與欽察語 čager (“葡萄酒”)（見於《庫曼語彙編》）、土庫曼語 çakyr (“葡萄酒”)、古舊土耳其語 çakır (“葡萄酒”)、現代土耳其語 çakırkeyif (“半醉的”)同源。


çalma

源自原始突厥語 *č(i)al-。


çanaq

對比土耳其語 çanak (“桶”)、土庫曼語 çanak (“杯”)、巴什基爾語 сынаяҡ (sïnayaq, “杯”)、韃靼語 чынаяк (çınayak, “杯”)、吉爾吉斯語 чыны (çını, “碗，杯”)。


çempionat

借自俄語 чемпиона́т (čempionát)，源自法語 championnat。


yük

源自原始突厥語 *yü- (“負載；裝載，攜帶”)。與土耳其語 yük、楚瓦什語 ҫӑк (śăk)、哈薩克語 жүк (jük)等同源。

ağır yük

Maşının dörd ton yük qabilliyəti var.

這輛汽車的最大裝載量為四公噸。

Türkiyə Qətərə 197 təyyarə, 16 maşın və 1 gəmi yük göndərib.

土耳其將197架飛機、16台貨車和一船貨物送往卡塔爾。

ağır yük

Həyat niyə bizə yük olub?

為什麼生活變成了我們的負擔？

2017年November24日, Esmira Ismayılova, Günün Səsi:

dərs/tədris yükü

tıxac yükü

Bütün yükü üzərimə götürdüyüm üçün bu addımı atıram.

我已承擔全部責任，因此我這麼行動。

müsbət/mənfi yük


çaqqal

源自波斯語 شغال (šağâl)，源自梵語 शृगाल (śṛgāla, “豺”)。


çilingər

源自波斯語 چلنگر。


çevik

源自波斯語 چابک (čâbok)。

daha çevik (comparative)
ən çevik (superlative)


çalmaq

源自原始突厥語 *čal-。


çalmaq

可能與詞源1相同，但顏色義可能源自共同突厥語 *čāl (“灰色的”)。

被塗成……的顏色 [接 與格]

看起來像，相似 [接 與格]


çanta

Aclığımı duyub, çantasından mənə dürmək çıхartdı vеrdi, şərab təklif еlədi.

他明白了我的飢餓，從袋子裡拿出一包給我，還給了我酒喝。

1913, Yusif Vəzir Çəmənzəminli, Sidi; reprinted as Tоfiq Hüsеynоğlu, Məryəm Aхundоva 編, Yusif Vəzir Çəmənzəminli. Əsərləri. Üç cilddə. Birinci cild, 第 I 卷, Baku: Avrasiya Press, 2005，第 197 頁:


çağdaş

源自çağ (“時代”) + -daş (“相同的，共享的”)。


çağdaş

源自çağ (“時代”) + -daş (“相同的，共享的”)。


çeşmə

源自波斯語 چشمه (češme)。


çuğundur

借自波斯語 چغندر (čoğondar, “甜菜”)。


çevrilmək

çevirmək 的被动形


çoşqa

源自共同突厥語 *čōčka。


çiyələk

源自原始突厥語 *čiye (“櫻桃”)。與土耳其語 çilek (“草莓”)同源。


çubuq

源自原始突厥語 *čï̄p (“枝”)。


çoxlu

Yazığın əl-qolunu açsalar da, çoxlu qan itirdiyindən ayaq üstə dura bilmirdi.

即便他們把這個可憐蟲解綁，因為失血多，他還是不能站起來。

2008, Zəminə Xınalı, Qaçaq İsmayıl dastanı; 再版為 Tariyel Abbaslı 編, Zəminə Xınalı Seçilmiş Əsərləri II Cild, Baku: Təknur, 2014，第 250-251 頁s:

Bunundan sonra çoxlu problemlər meydana çıxdı.

這之後，許多問題就出現了。


çavuş

源自土耳其語 çavuş。çovuş 的同源對似詞。


çömçə

源自共同突厥語 *čom- / *čöm-，可能經波斯語 چمچه (čomče) 借入，其中 -če 為指小後綴。


çempion

借自俄語 чемпио́н (čempión, “冠軍”)。


çeşid

源自波斯語 چشیدن (“嘗試，品嘗”)。


çevirmək

源自原始突厥語 *čebir-。與楚瓦什語 ҫаврӑн (śavrăn)同源。

dövləti çevirmək

kanalı çevirmək


çocuq

源自共同突厥語 *čōč-。

[t͡ʃoˈd͡ʒuχ]


çılpaq

源自古安納托利亞土耳其語 [需要文字] (cıblaq, çıplaq)，後發生音位變換，對比土耳其語 çıplak。Nişanyan 認為源自擬聲詞。

daha çılpaq (comparative)
ən çılpaq (superlative)


çaxmaq

源自共同突厥語 *čak- (“擊打”)。

bir güllə çaxmaq

ildırım çaxdı

حیدر بابا ایلدریملار شاخاندا
.سئللر سولار شاقیلدایوب آخاندا کچدی گلممه دیم گج اولدی
قیزلار اونا صف باغلایوب باخاندا
سلام اولسون شوکتوزه ائلوزه !
منیم دا بیر آدیم گلسین دیلوزه

Heydar Baba，當雷聲響徹天際，
當洪水沖下山坡，
女孩子們排著隊看它流過，
請將我的問候帶給部落和村裡的各位
再一次記住我和我的名字。

Heydər Baba, ildırımlar şaxanda,
Sellər, sular şaqqıldayıb axanda,
Qızlar ona səf bağlayıb baxanda,
Salam olsun şövkətizə, elizə, Mənim də bir adım gəlsin dilizə.

1954, Mohammad-Hossein Shahriar, 譯者 Hasan Javadi, Heydar Babaya Salam:


çaxmaq

源自共同突厥語 *čak- (“擊打”)。


çağırış

等同於çağır- (“叫；召”) + -ış。軍事義意譯自俄語 призы́в (prizýv)。

[t͡ʃɑɣɯˈrɯʃ]

[t͡sɑɣɯˈrɯʃ]

İran Cənubi Qafqazda sülh çağırışı ilə çıxış edir

伊朗呼籲南高加索地區和平

Məhkəməyə çağırış barədə sənədi rəsmi qaydada aldıqda, məhkəməyə getmək lazımdır.

一旦你正式收到了傳票，你就要上法庭。


çıxartmaq

çıxarmaq的另一種寫法


çürümək

源自原始突厥語 *čẹr (“腐爛；疾病，生病；污垢；痛苦，悲傷”)，可能與çirk (“污垢”)有關。與土耳其語 çürümek同源。


çətinlik

çətinliklərlə üzləşmək


çətir

源自波斯語 چتر (čatr)。


çəngəl

借自波斯語 چنگال (čangâl)。


çiy

源自共同突厥語 *čïy, *čïy-ïk (“濕的；露水；生的”)。與土耳其語 çiğ (“生的”)、土耳其語 çiy (“露水”)、雅庫特語 сиик (siik, “濕”)等同源。

daha çiy (comparative)
ən çiy (superlative)


çərşənbə axşamı

çərşənbə axşamını
çərşənbə axşamları (plural)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-çərşənbə axşamı.wav


çəyirtkə

源自原始突厥語 *čekürtke (“蝗蟲”)。


çürük

daha çürük (comparative)
ən çürük (superlative)


çərçivə

源自波斯語 چار (“四”) + چوب (čôb, “棍”)。


çibin

源自原始突厥語 *čï̄pïn。與土耳其語 cibin、克里米亞韃靼語 çibin、土庫曼語 çybyn、巴什基爾語 себен (seben)、哈薩克語 шыбын (şybyn)、吉爾吉斯語 чымын (çımın)、南阿爾泰語 чымын (čïmïn)、卡拉恰伊-巴爾卡爾語 чибин (çibin)、烏茲別克語 chivin同源。


çıxarmaq

[t͡ʃɯχɑrtˈmɑχ]

[t͡sɯχɑrtˈmɑχ]

acığını məndən çıxartma


çərşənbə

借自波斯語 چهارشنبه (čahâr-šanbe)。


çömçəquyruq

[t͡ʃœmˌt͡ʃæɡujˈruχ]


çəhrayı

源自波斯語 چهرهای (čehre'i, 字面意思是“臉部的”)，源自چهره (čehre, “臉”)，指臉部皮膚的顏色。對比南部阿塞拜疆語 صؤرتی (sürətı)，源自波斯語 صورت (surat, “臉”)。等同於çöhrə + -i。

daha çəhrayı (comparative)
ən çəhrayı (superlative)


çatmaq

源自原始突厥語 *čat- (“使在一起”)。與喀喇汗語 جَتْماقْ (čatmāq)、土耳其語 çatmak、克里米亞韃靼語 çatmaq同源。

Yuxarıdan qutunu endirə bilərsən? Oraya əlim çatmır.

你能幫忙把那邊的盒子拿下來嗎？我的手夠不著。

Axır ki, beş saatlıq yoldan sonra, evə çatdıq.

最後，在經歷五個小時的旅途後，我們到家了。

Həyatda nə arzun varsa hamısına çatasan.

祝你實現生活中所有的願望。

Hamıya yemək çatmadı, gərək yenə bişirim.

這些不夠所有人吃的，所以我要煮多一點。

Getdim çörək almağa, 50 gəpiyim çatmadı.

我去買麵包，但是（帶的錢）差50戈比。

Bu texnologiya yenilikləri, dünyanın hər yerində rahatca işləyən avadanlıqlar bizə çatanda niyə lazımsız bir şeyə çevrilir, görəsən?

這些技術革新在全世界都運轉良好，為什麼到了我們這兒就沒用了呢？

Bizə çatanda, pul heç vaxt tapılmır

輪到我們領工資的時候，永遠都沒幾個子兒

Sənə demədim ora daha getmə? Deyəsən çatmadı.

我不是告訴過你不要再去那裡了嗎？你好像沒聽懂我的話。


çatmaq

tonqal çatmaq


çənə

源自共同突厥語 *čeŋe。與土耳其語 çene同源。


çiyin

源自原始突厥語 *čekn (“脖子和肩胛之間的肩膀”)。與土耳其語 çiyin、方言土耳其語 çekin、土庫曼語 çigin同源；可能與楚瓦什語 ҫан (śan, “身體”)同源。


çimmək

與土耳其語 çimmek同源。可能與古突厥語 [需要文字] (čom-, “沉”)、烏茲別克語 choʻmmoq (“沉”)同源。


yüz

源自原始突厥語 *yǖŕ (“一百”)，與古突厥語 𐰘𐰇𐰕 (yüz, “一百”)同源。


çuxur

源自共同突厥語 *čok- (“啄；挖”)。


yer

源自原始突厥語 *yẹr。與古突厥語 𐰘𐰼 (yer)、𐰘𐰃𐰼 (yir)同源。

yer kürəsi

Yerdən qaldırıb ağzıva salma!

不要從地上撿起來放進嘴裡！

Bütün sənədlər bir yerdə saxlanmalıdır

所有的文檔都應當儲存於同一個地方。

Dolabda paltar üçün yer daha qalmayıb!

衣櫥已經沒有地方再放衣服了！


çirkin

源自波斯語 چرکین (čirkīn)。

daha çirkin (comparative)
ən çirkin (superlative)

“İlahi, bu qədər çirkin, eybəcər bir varlığın, bakirə qalmasından, namusdan danışmasından daha təbii nə ola bilər?“

“主啊，對這麼一個醜陋而可怕的生物來說，還有什麼會比保持童貞的榮譽和重要性更自然呢？”

Toхundurma o faхir libasını mənim bu çirkin paltarıma, çirklənər.

不要把我那件漂亮的衣服跟髒衣服一起拿過來，會搞髒的。

1916, Cəfər Cabbarlı, Nəsrəddin Şah; 再版為 Cəfər Cabbarlı Əsərləri Dörd Cilddə. II Cild, Baku: Şərq-Qərb, 2005, Nəsrəddin Şah，第 105 頁:


çox

與土耳其語 çok、克里米亞韃靼語 çoq同源。參見鄂圖曼土耳其語 چوق (çok)。

Sən çox şeyi bilmirsən.

O məndən çox bilir.


çox

Mən dünən çox şad idim.

O həddindən artıq çox işləyir.


çətin

不確定。Nişanyan 認為派生自古安納托利亞土耳其語 [需要文字] (çat-, “擊，打”)（現代土耳其語çatmak）。對比土耳其語 çetin。

daha çətin (comparative)
ən çətin (superlative)


çatdırmaq

等同於çatmaq (“到，達”) + -dır。與土耳其語 çattırmak同源。
“引，帶”之義可能仿譯自俄語 доводить (dovoditʹ)。

[t͡ʃɑtːɯrˈmɑχ]

[t͡sɑtːɯrˈmɑχ]

Sifarişlər Rusiya, Türkiyə, Gürcüstandan 1-2 günə gəlirsə, Çindən 5 günə çatdırırıq.

如果訂單在1-2天內從俄羅斯、土耳其或格魯吉亞寄來，我們會在5天內送到中國

malları evə çatdırmaq

Ailəyə bədxəbər çatdırmalı mən oldum.

是我不得不把壞消息告訴了家人。

引，帶（某人或事物到達某一點）

intihar həddinə çatdırmaq

işi sona çatdırmaq

İşim həddindən artıq çoxdur, hər şeyi vaxtında çatdırmıram!

我要幹的事情太多了，沒法樣樣都按時完成！

”Qəbələ” fiziki cəhətdən çatdırmırdı

從身體狀況來看，卡巴拉隊並沒有取得多少進步。

2017年June23日, Səbuhi Tofikoğlu, Publika.az:


çəmən

源自波斯語 چمن (čaman)。


çəmən

源自亞美尼亞語 չաման (čʿaman).


çəltik

源自波斯語 شلتوک (šaltūk, “未去殼的大米；稻殼”)。


çəki

源自çək- + -i。

Tovuzda çəkisi 2 kiloqram olan limon yetişdirilir.

在塔烏茲省，農民種出了重達2公斤的檸檬。


çəki

源自çək- + -i。


çap

源自波斯語 چاپ或源自原始突厥語 *čap-。


çap

源自鄂圖曼土耳其語 چاپ，源自亞美尼亞語 չափ (čʿapʿ)。


çökmək

源自原始突厥語 *čök- (“跪，坐”)。與土耳其語 çökmek同源。

Çimərliyə gözlənilmədən zəhərli duman çökdü.

一陣有毒的霧突然降到海灘上。

Bina çöküb, 4 nəfər dağıntılar altında qaldı.

建築物倒塌，四人被困廢墟下。

diz çökmək

oturacağa çökmək


çəkic

源自原始突厥語 *čEkük、*čEküč (“錘”)。與喀喇汗語 [需要文字] (čekük)、[需要文字] (čeküč)、土耳其語 çekiç同源。也可能與詞幹 çək-（“拉”）有關。或源自伊朗語族，可能與波斯語 چکش (“čakoš”)有關。

[t͡ʃæˈkid͡ʒ]


çıxış

等同於çıxmaq (“離開，走出”) + -ış。
“演講，講話”之義可能意譯自俄語 выступле́ние (vystuplénije)。
同源詞
土耳其語 çıkış、克里米亞韃靼語 çıqış、喀喇汗語 [需要文字] (čïqïš, “出去，出口，利潤”)、哈薩克語 шығыс (şyğys, “出口”)、吉爾吉斯語 чыгыш (çıgış, “出口”)、烏茲別克語 chiqish (“出口；升起”)

Bağışlayın, çıxış hardadır?

不好意思，我想請問一下出口在哪裡？


çağırmaq

與土耳其語 çağırmak同源。與çağ (“時間”)無關。

[t͡ʃɑɣɯrˈmɑχ]

[t͡sɑɣɯrˈmɑχ]

Əhmədi dindirmə üçün polis idarəsinə çağırıblar.

艾哈邁德被叫到警察局問話。

Luiziana atışması: 3 polisin ölümündən sonra Obama təmkinliyə çağırır.

路易斯安那槍擊案：此案造成三名警察死亡後，奧巴馬呼籲控槍。

Aşıq gördüyünü çağırar.

我只是把我所看見的說出來；人應該只說出自己親眼所見的東西。

ashugh（傳統音樂家）唱出他所看見的東西。

Qulağımız belə öyrəşmişdi, atam qapıdan içəri girən kimi mütləq mənim adımı çağırırdı. Hətta evdə olmasam da.

我們都聽習慣了，我爸一進家門就會叫我的名字。哪怕我不在家的時候也是這樣。

2011年September3日, Nərmin Hüseynzadə, Azadlıq Radiosu:

Çağır onu bura!

taksi çağırmaq


çıxmaq

源自原始突厥語 *čïk- (“出”)。與古突厥語 [需要文字] (čïk-, “走出”)、土耳其語 çıkmak等同源。

Səhər tezdən evdən çıxmaq

Yol polisinin sərxoş tutduğu sürücü ayıq çıxdı.

交警認為喝醉了的司機，結果是清醒的。

Hamı ona inanırdı, amma o yalançı çıxdı.

大家都相信他，沒想到他卻是在說謊。

Məni çıx, mən gələ bilməyəcəyəm

Bir-iki nəfəri çıxmaq şərti ilə burada hamının yaxşı işi var.

除去少數幾個人，這裡基本上人人都有好工作。


çöp

源自原始突厥語 *čöp。


çəkmə

源自çək + -mə。

çəkmək 的動詞性名詞

düyü çəkməsi


çağ

源自原始突厥語 *čiāk (“時間”)。Doerfer 認為“時間”義是後起義，原義可能為“尺寸，尺度”（“Maß einer Sache”）。關於形容詞義項，參見波斯語 چاق。
與土耳其語 çağ、土庫曼語 çag、克里米亞韃靼語 çağ (“時代”)、韃靼語 чак (çaq)、烏茲別克語 chogʻ、維吾爾語 چاغ (chagh, “時代”)、楚瓦什語 чух (čuh)（←韃靼語）、雅庫特語 сах (sax)同源。

Onlara tapşırılmışdı ki, gecənin qaranlıq çağında yola çıxsınlar və istirahət üçün belə dayanmadan hərəkət etsinlər.

他們被命令在夜晚最暗的時候出發，並且一路不停歇。

2012年May3日, Ə. Saadi, Quran Təfsiri, retrieved 2018-02-02:

Yaşlı adamıq, bütün həyat boyu işləməmişik ki, ömrümüzün bu çağında evsiz-eşiksiz qalaq.

We are old people, we didn't work our all life [only] to be left homeless these days of our lifetime.

Komandir müharibənin ən ümidsiz çağında belə döyüşçüləri ruhlandırmağa çalışırdı.

即使是在戰爭最絕望的時期，指揮官仍在努力提振士氣。


çağ

健康的，充滿活力的 (尤指年紀大的人)


Ç

阿塞拜疆語字母表的第4個字母並以拉丁文字書寫。


öd kisəsi

öd + kisəof耶扎菲II式複合詞。

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-öd kisəsi.wav


ördəkdə

ördək 的單數方位格


çəkilmək

等同於çəkmək (“拉，移動”) + -il。

kinolara çəkilmək

Mən Bakıya gəldim, ancaq nədənsə o, sözündən çəkildi.

我來到巴庫，但出於某種原因，他食言了。

2017年January1日, Pərviz Məmmədli, Ismayıllı xəbərləri:

Rusiya qoşunları Cənubi Osetiya ilə Gürcüstanın inzibati sərhədindən cənubda yerləşən Qori şəhərini ələ keçiriblər. Gürcü qoşunları cənuba doğru çəkilirlər.

俄軍佔領了南奧塞梯和格魯吉亞邊境以南的 Qori 城。格魯吉亞軍隊向南撤退。


ördəklərdə

ördək 的複數方位格


ördəklərin

ördək 的定複數屬格


ördəyi

ördək 的單數定賓格


ölməz

daha ölməz (comparative)
ən ölməz (superlative)


ördəyin

ördək 的定單數屬格


ödəniş

等同於ödən- + -iş。

elektron ödəniş

ödəniş sistemi

ödəniş xidməti


öskürək

等同於öksür- (“咳嗽”) + -k。


örtülü

源自ört- (“覆蓋，關，隱藏”) + -ülü。

daha örtülü (comparative)
ən örtülü (superlative)


öpüş

源自öpmək (“親吻”) + -üş。


ötürmək

源自ötmək + -ür。

dərsi ötürmək


öymək

源自共同突厥語 *ög-。


nifrət

源自阿拉伯語 نَفْرَة (nafra)，通過波斯語 نفرت (nefrat)。


örpək

可能源自原始突厥語 *ört- (“覆蓋”)，參見örtmək (“覆蓋，遮蓋，遮掩；關”)。與土耳其語 örek (“毯子，覆蓋物”)同源。


öskürmək

源自原始突厥語 *üskür-。與土耳其語 öksürmek、楚瓦什語 ӳсӗр (üs̬ĕr)等同源。


öpmək

源自共同突厥語 *öp-。與土耳其語 öpmek同源。

kimisə yanağından öpmək

kimisə dodaqlarından öpmək


öyünmək

uğurlarla öyünmək


özgə

等同於öz + -gə。對比başqa (“其他的”)，派生自baş，所用後綴與本詞相同。


öldürmək

等同於ölmək (“死”) + -dür。與哈薩克語 өлтіру (öltıru, “殺”)、土耳其語 öldürmek (“殺”)、烏茲別克語 o'ldirmoq (“殺”)、吉爾吉斯語 өлтүрүү (öltürüü, “殺”)同源。

Kənd sakini qardaşını pul üstündə öldürdü.

那個村民為了錢把他兄弟殺了。


ölmək

源自原始突厥語 *öl- (“死”)。與土耳其語 ölmek、哈薩克語 өлу (ölu, “死”)、烏茲別克語 oʻlmoq (“死”)等同源。

O kəbab yeməkdən ötrü ölür.

Bu söhbət artıq çoxdandan ölübdür!

這個問題老早就沒意義了！


ömür

源自阿拉伯語 عُمْر (ʕumr)。

،حیدر بابا یولوم سنن کج اولدی
.عمروم کچدی گلممه دیم گج اولدی

Heydar Baba，我的路和你的不同，
我的生命已過去，我遲遲不能來。

Heydər Baba, yolum səndən kəc oldu,
Ömrüm keçdi, gələmmədim, gec oldu.


ümumi

源自阿拉伯語 عُمُومِيّ (ʕumūmiyy)。


ölçmək

源自原始突厥語 *ül-, *öl-č- (“測量，度量”)，參見ülgü。與土耳其語 ölçmek (“測量”)、楚瓦什語 виҫ (viś, “測量”)同源。

qızdırmanı ölçmək

uzunluğu/qalınlığı ölçmək

xətkeşlə ölçmək

parçanı ölçmək

Rusların bir deyimi var, deyir "Yeddi dəfə ölç, bir dəfə kəs."

俄羅斯有句諺語，意思是“量七次，割一次”。


ötən

ötmək (“經過”) 的主語非過去式分詞


ötən

dünən

前一個，上一個（+ 時間單位）

前一個，上一個（+ 時間單位）

ötən gün

ötən həftə

ötən ay

ötən il

ötən əsrin son onilliyi


öyrənmək

源自原始突厥語 *ȫ- (“想，明白，意識到”)及其派生詞，如原始突厥語 *ȫg (“內心，想法，智慧”)及其反身形*ȫgre- + -n。參見古安納托利亞土耳其語 [需要文字] (ögren-, “學習”)。與土耳其語 öğrenmek同源。

Mən alman dilini öyrənirəm

Tələbə Azərbaycan dilini öyrənmək istəyir.

Siz bizim rəqsləri oynamağı hardan öyrəndiniz?

你在哪裡學會跳我們這支舞的？


üfüq

源自阿拉伯語 أُفُق (ʔufuq)。


üfüqi

源自阿拉伯語 أُفُقِيّ (ʔufuqiyy)，或源自üfüq + -i。


örtmək

源自原始突厥語 *ört- (“覆蓋”)， 參見örpək (“頭巾”)。
與土耳其語 örtmek (“覆蓋，關”)、楚瓦什語 витме (vitme, “覆蓋，保護，關”)等同源。

Qapını ört!

Buludlar göyü örtdü.


üsul

源自阿拉伯語 أُصُول (ʔuṣūl)。


ölü

源自共同突厥語 *ölüg。

ölü dil


ölü

源自共同突厥語 *ölüg。


ünsiyyət

源自波斯語 انسیت (onsiyyat)，源自阿拉伯語 اُنْسْ (uns)。


üsyan

源自阿拉伯語 عِصْيَان (ʕiṣyān)。


üstün

daha üstün (comparative)
ən üstün (superlative)


üslub

源自阿拉伯語 أُسْلُوب (ʔuslūb)。

şərq üslubunda tikilmiş bina


üşümək

源自原始突厥語 *üĺi- (“凝結，凍結；（冷風）吹”)。


ölçü

源自ölç- + -ü。

ölçü vahidi

ölçüsünü götürmək

ölçüdən artıq

Hər şeyin ölçüsü var.

ciddi ölçü

cəza ölçüləri

lazımlı ölçülər götürmək

ayaqqabı ölçüsü

papağın ölçüsü

Ereksiya zamanı cinsi orqanın ölçüsü 3-5 dəfə böyüyür, uzunluğu 15-19 sm-ə qədər uzanır.

勃起時，陰莖的長度會變長3-5倍，到15-19釐米。


üzəngi

源自原始突厥語 *üŕeŋgü。與巴什基爾語 өҙәңге (öðäñge)同源。


ülgü

源自原始突厥語 *ül-, *öl-č- (“測量，量度”)，參見ölçmək (“測量”)。與土耳其語 ülgü、楚瓦什語 ӗлкӗ (ĕlk̬ĕ, “模板，樣板”)同源。


ünlü

daha ünlü (comparative)
ən ünlü (superlative)


ümid

ümidini itirməmək

son ümid

Ümid ən sonda ölür.

Bütün ümidlərim bir anda yerlə bir olmuşdu.

我全部的希望一下就破滅了。


üstünlük

üstünlüyünü göstərmək


öyrətmək

源自原始突厥語 *ȫ- (“想，明白，意識到”)及其派生詞，如原始突厥語 *ȫg (“內心，想法，智慧”)及其反身形*ȫgre-。與土耳其語 öğretmek (“教”)、öğrenmek (“學習”)同源。

Müəllim şagirdlərə oxumağı öyrədir.

Nənə nəvəsinə dua oxumağı öyrətmişdir.

祖母教她的孫子/女祈禱。

kiməsə ağıl öyrətmək


övlad

源自阿拉伯語 أَوْلَاد (ʔawlād)。與土耳其語 evlat同源。

小孩，孩子 成長於某地或某一文化的人，不論年齡大小。

İki övladım var.

Övladlarımızın sağlamlığı bizim üçün ən vacib şeydir.

對我們來說，孩子的健康幸福是最重要的事情。

Özümü də bu torpağın övladı sayıram! Övlad vətəni dar gündə qoyarmı?

我也認同自己是這片土地養育出來的孩子！難道會有孩子在困難時期辜負自己的祖國嗎？

2009, “İqor Makeyev”, 出自 Wikipedia in Azerbaijani:


ünvan

源自阿拉伯語 عُنْوَان (ʕunwān)。

küçə ünvanı

Diqqət! Ünvanımız dəyişdi!


ütü

源自共同突厥語 *ütüg。


ördəkləri

ördək 的複數定賓格


üzük

源自原始突厥語 *yüŕük，派生自原始突厥語 *yüŕ-，參見üzəngi (“馬鐙”)。與土耳其語 yüzük等同源。

evlilik üzüyü

üzük taxmaq


üz

源自原始突厥語 *yǖŕ (“臉”)。與古突厥語 [需要文字] (yüz, “臉”)同源。

Məndə o üz yoxdur, ikinci dəfə xahiş eləyim.

Səndə üz var da, yeri gəldi gəlmədi öz işini araya salırsan!

你還真有臉隨口講你自己的事情，也不看看場合到底合不合適！


ispanaq

源自波斯語 اسپناخ。


ölüm

源自古安納托利亞土耳其語 اولوم (ölüm)。等同於öl- (“死”) + -üm。

ölüm hökmü

ölüm cəzası


ölüm

ölü 的第一人稱單數所有格


ölüm

ölmək 的第一人稱單數命令式


üzmək

源自共同突厥語 *yüz-。與土耳其語 yüzmek、哈薩克語 жүзу (jüzu)同源。


üzmək

源自共同突厥語 *üz-。與土耳其語 üzmek同源。

özünü üzmək


Şuşa

可能源自建城時附近一亞美尼亞人村落名稱（亞美尼亞語 Շոշ (Šoš)）。民間詞源認為與şüşə (“玻璃”)、波斯語 شیشه (šiše, “玻璃”)有關。


şabalıdı

daha şabalıdı (comparative)
ən şabalıdı (superlative)

şabalıdı：


şanapipik

源自şana (“乾草叉”) + pipik (“鳥冠”)。


Əntakiyə

源自阿拉伯語 أَنْطَاكِيَة (ʔanṭākiya)。


qarayara

[ɡɑˌrɑjɑˈrɑ]


şahmatçı

[ʃɑhmɑtˈt͡ʃɯ]


şahid

源自阿拉伯語 شَاهِد (šāhid)。


şad

源自波斯語 شاد (šâd, “高興，快樂，愉悅”)。

daha şad (comparative)
ən şad (superlative)

Səni görməyə şadam.


İslam

借自阿拉伯語 إِسْلَام (ʔislām, “順從（安拉的意志）”)。


şanlı

daha şanlı (comparative)
ən şanlı (superlative)


şaquli

源自阿拉伯語 شَاقُولِيّ (šāqūliyy)。

daha şaquli (comparative)
ən şaquli (superlative)


şahmat

源自波斯語 شاه مات (šâh mât)。


şiddətli

daha şiddətli (comparative)
ən şiddətli (superlative)


üzv

源自阿拉伯語 عُضْو (ʕuḍw)。

üzv olmaq

hansısa təşkilata üzv olmaq

192 dövlət Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvüdür.

有192個國家是聯合國的成員國。

- Keçən il Rumıniya vətəşdaşlığı alaraq, buranın ən böyük siyasi partiyalarından olan, prezident Klaus Yohannisin də üzv olduğu Milli Liberal Partiyasına üzv oldum

- 去年，我獲得了羅馬尼亞公民身份，並加入了該國最大政黨之一，國家自由黨，總統克勞斯·約翰尼斯也是該黨的成員。


şir

源自波斯語 شیر (šir)。


ötmək

源自原始突厥語 *öt- (“經過，穿過”)。與楚瓦什語 вит (vit)同源。

keçmək

(時間) 流逝，經過，過去

Yolda onun maşını bizimkini ötdü.

他的車在路上超過了我們。

Amerikaya çatmaq və onu ötüb-keçmək

(時間) 流逝，經過，過去

Bu gün Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsində yerləşən Şuşa şəhərinin Ermənistan tərəfindən işğal olunmasından 27 il ötür.

今天，自亞美尼亞佔領阿塞拜疆領土納戈爾諾-卡拉巴赫上的舒沙城以來，已經過了27年。

Mənim yaşım əllini ötüb.

我的年齡已經過了五十了。

Başağrısı ötdü.

Yağış ötdü.


ötmək

源自原始突厥語 *öt- (“鳴叫，說，問，要求”)。與土耳其語 ötmek、楚瓦什語 авӑт (avăt, “鳴叫”)同源。


şabalıd

源自波斯語 شاهبلوط。


şifahi

源自阿拉伯語 شَفَهِيّ (šafahiyy)。

daha şifahi (comparative)
ən şifahi (superlative)


ülgüc

派生自原始突厥語 *yül- (“刮，剃”)，參見喀喇汗語 یُولٖیماکْ (yülīmēk)、土耳其語 yülümek。與方言土耳其語 yülgü、喀喇汗語 یُولٖیکوُ (yülīgü)（麻赫穆德·喀什噶里稱烏古斯人不用該詞，而用کِرایْ (kerey)）同源。

Məhbus ona işgəncə verən həbsxana əməkdaşının adını ülgüclə sinəsinə yazıb ki, ölsə onun kim olduğunu bilsinlər.

犯人把那個折磨他的獄警的名字用刮鬍刀刻在胸上，讓別人知道，他要他死。


tələfat

源自阿拉伯語 تَلَف (talaf) + -at +。


şal

源自波斯語 شال (šāl)。


şaxta

源自中古低地德語 schacht。


şirkət

源自阿拉伯語 شَرِكَة (šarika)。


şeh

源自一伊朗語支語言。對比塔利什語 şığ, şıx, şex, şe (“露水”)、馬贊德蘭語 شی (şey)。


şimşək

源自古安納托利亞土耳其語 سوكوشاك (sügüşek/süŋüşek)、سوكوشاك (sügşek/süŋşek)，據信派生自原始突厥語 *süŋgü (“矛”)。最早見於1355 - 1402年間。與土耳其語 şimşek同源。


şorba

源自波斯語 شوربا (šurbâ)。


şirin

源自波斯語 شیرین (širin)。

daha şirin (comparative)
ən şirin (superlative)


şalvar

源自波斯語 شلوار (šalvâr)。


şən

daha şən (comparative)
ən şən (superlative)


şüyüd

源自波斯語 شوید (şivīd)。


şişirtmək

源自şişirmək (“腫脹”) + -t。

Bu məsələni bu qədər şişirtmək olar?

怎麼能把這個問題誇大到如此大的程度呢？


şüşə

源自波斯語 شیشه (šiše)。

şüşə çox kövrək bir maddədir

玻璃是一種非常易碎的物質


şor

源自波斯語 شور (šur)。

daha şor (comparative)
ən şor (superlative)


şüur

源自阿拉伯語 شُعُور (šuʕūr)。


şərab

源自阿拉伯語 شَرَاب (šarāb)。


şəfəq

源自阿拉伯語 شَفَق (šafaq)。


şəcərə

源自阿拉伯語 شَجَرَة (šajara)。


şokolad

源自俄語 шокола́д (šokolád)。


şəffaf

源自阿拉伯語 شَفَّاف (šaffāf)。

daha şəffaf (comparative)
ən şəffaf (superlative)


şəlalə

源自阿拉伯語 شَلَّال (šallāl)。


şüa

源自阿拉伯語 شُعَاع (šuʕāʕ)。

günəş şüaları


şəhid

源自阿拉伯語 شَهِيد (šahīd)。

Şəhidlər ölməz, vətən bölünməz!

烈士不會死，祖國不會分裂！


öz

源自共同突厥語 *ȫz，源自原始突厥語 *ȫŕ，參見özək。與楚瓦什語 вар (var)、楚瓦什語 варӑ (vară)同源。

Muradın kiçik qardaşının on yaşı var, amma artıq özündən hündürdür.

Murad 的弟弟只有十歲，但已經比他要高了。

Özünə bir qulaq as.

Mənə göstəriş vermə, mən özüm hər şeyi bilirəm.

別指示我，我自己知道怎麼做。

Özü yaxşıdır, ətrafı pis.

他本人是好的，但他身邊那幫人不好。

Özün bilərsən.

Sən onları inandıra bilməyəcəksən. Onlar sənin özünü daha tez inandırarlar.

你說服不了他們。相反，他們會說服你。

Mən səni, sənin özünü tanıdığından daha yaxşı tanıyıram.


öz

Hər kəs öz evində nə istəyir, onu da eləyir.

每個人都在自己家裡做自己想做的事。

Bunları mən öz gözümlə görmüşəm, öz qulağımla eşitmişəm və öz əlimlə yazmışam.

這些是我用自己的眼睛所看見，我自己的耳朵所聽見，我自己的手所寫下的。

1931, Jafar Jabbarly, 1905-ci ildə，第 146 頁; 再版為 Cafar Cabbarlı. Əsərləri., Baku: Şərq-Qərb, 2005:


şərait

源自阿拉伯語 شَرَائِط (šarāʔiṭ)。


şlyapa

源自俄語 шля́па (šljápa)。


üçün

與古突厥語 𐰇𐰲𐰇𐰤 (üčün² /üçün/)同源，源自原始突厥語 *üčün。

O mənim üçün hər şey etməyə hazır idi

他/她準備好為我做任何事

Bu cizgi film uşaqlar üçün deyil

這部卡通片不是給小孩子看的

Onu sevmək, qəlbən duymaq üçün mütləq azərbaycanlı olmaq gərəkmir.

你不必成為阿塞拜疆人才能去愛它、用全身心感受它。

2017年November24日, Leyla Sarabi, Publika.az:


şərbət

源自波斯語 شربت (šarbat)，源自阿拉伯語 شَرْبَة (šarba, “飲料”)。


şəbəkə

源自阿拉伯語 شَبَكَة (šabaka)。

shebeke，一種阿塞拜疆式的彩色玻璃裝飾


şəxsi

源自阿拉伯語 شَخْصِيّ (šaḵṣiyy)。

daha şəxsi (comparative)
ən şəxsi (superlative)

şəxsi həyat


şəxsiyyət vəsiqəsi

şəxsiyyət vəsiqəsini
şəxsiyyət vəsiqələri (plural)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Allahverdi Verdizade-şəxsiyyət vəsiqəsi.wav


şəkil

源自阿拉伯語 شَكْل (šakl)。


şikayət

源自阿拉伯語 شِكَايَة (šikāya)。


şöbə

源自阿拉伯語 شُعْبَة (šuʕba)。

rayon təhsil şöbəsi

şöbə müdiri

poçt şöbəsi


şübhə

源自阿拉伯語 شُبْهَة (šubha)。

şübhə altına almaq

疑問，質疑（真實性或有效性）

Şübhələr qəlbimi didir.

şübhə altına düşmək


şərəf

源自阿拉伯語 شَرَف (šaraf)。


şəkilçi

源自şəkil + -çi。

sözdəyişdirici şəkilçilər

sözdüzəldici şəkilçilər

qeyri-məhsuldar şəkilçilər

şəxs şəkilçiləri


Ərdəbil

阿爾達比勒，伊朗西北部城市及省份


Ərəbistan

源自波斯語 عربستان。


şənbə

借自波斯語 شنبه (šanbe)。


şüar

源自阿拉伯語 شِعَار (šiʕār)。

格言，標語，口號，座右銘

"Ölmək var, dönmək yoxdur". Bu həqiqi vətənpərəstlərin təqlid etdikləri ən müqəddəs bir şüardır.

“寧死不回頭”。這是真正愛國者所追隨的最神聖的座右銘。

1953年May28日, Mammad Amin Rasulzadeh, “Amerikanın Səsi” Radiosundan Azərbaycana Müraciəti [通過美國之音廣播對阿塞拜疆人的講話], 安卡拉; 再版為 Nəsiman Yaqublu 編, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Ensiklopediyasi, 巴庫, 2013，第 7-10 頁s:


Əli

源自阿拉伯語 عَلِيّ (ʕaliyy)。


şəxs

源自阿拉伯語 شَخْص (šaḵṣ)。

on səkkiz yaşına çatmamış şəxslər


şişman

daha şişman (comparative)
ən şişman (superlative)


şiş

daha şiş (comparative)
ən şiş (superlative)


şiş

源自原始突厥語 *sīĺ (“尖棒/棍”)。


əbədiyyət

源自阿拉伯語 أَبَدِيَّة (ʔabadiyya)。


əbədi

源自阿拉伯語 أَبَدِيّ (ʔabadiyy)。


əbədi

源自阿拉伯語 أَبَدِيّ (ʔabadiyy)。


şərh

源自阿拉伯語 شَرْح (šarḥ)。


əcnəbi

源自阿拉伯語 أَجْنَبِيّ (ʔajnabiyy)。


ədalətli

daha ədalətli (comparative)
ən ədalətli (superlative)


ədəbiyyat

源自阿拉伯語 أَدَبِيَّات 複 (ʔadabiyyāt)。


əlli

與古突厥語 [需要文字] (älig)同源。


ədəbsiz

daha ədəbsiz (comparative)
ən ədəbsiz (superlative)


şamisen

源自日語 三味線(しゃみせん) (shamisen)。


əliaçıq

源自 əl (“手”) + açıq (“打開的”)。

daha əliaçıq (comparative)
ən əliaçıq (superlative)


əlcək

源自əl (“手”) + -cək。


ədalətsiz

daha ədalətsiz (comparative)
ən ədalətsiz (superlative)


ədviyyat

ədviyyə的另一種寫法


əcdad

源自阿拉伯語 أجداد，جَدّ (jadd, “祖先”)的複數。

əcdadların harayı

oda ibadət


əhəmiyyətsiz

daha əhəmiyyətsiz (comparative)
ən əhəmiyyətsiz (superlative)


əjdaha

源自波斯語 اژدها (aždahâ, eždehâ)。


əjdəha

əjdaha (“龍”)的另一種寫法


ərəbcə

等同於ərəb + -cə。


əfsanə

源自波斯語 افسانه (afsâne)。


əmi

源自阿拉伯語 عَمّ (ʕamm)。


əfv

源自阿拉伯語 عَفْو (ʕafw)。


ələlxüsus

源自阿拉伯語 عَلَى الْخُصُوصِ (ʕalā l-ḵuṣūṣi)。


ədəb

源自阿拉伯語 أَدَب (ʔadab)。


əncir

源自波斯語 انجیر (anjir)。


əcəl

源自阿拉伯語 أَجَل (ʔajal)。

əcəli yetib/gəlib/çatıb/girləyib/hərləyib


əmsal

源自源自阿拉伯語 مَثَل (maṯal)。


əməkdaş

源自əmək + -daş。


əla

源自阿拉伯語 أَعْلَى (ʔaʕlā)。


əla

源自阿拉伯語 أَعْلَى (ʔaʕlā)。


əsassız

daha əsassız (comparative)
ən əsassız (superlative)

əsassız ittihamlar

əsassız iddialar


ərizə

源自阿拉伯語 عَارِضَة (ʕāriḍa)。

（向警方或類似機構的） 報告


əkiz

源自共同突厥語 *ẹkiz，源自原始突厥語 *ẹk(k)iŕ，派生自原始突厥語 *ẹk(k)i (“二”)。與楚瓦什語 йӗкӗреш (jĕk̬ĕreš)等同源。


ədəd

源自阿拉伯語 عَدَد (ʕadad)。

üç ədəd odlu silah


əlil

源自阿拉伯語 عَلِيل (ʕalīl)。


əmmək

源自原始突厥語 *em- (“吸吮”)。與楚瓦什語 ӗм (ĕm)同源。


ələk

源自原始突厥語 *elge- (“篩”)。


əmlak

源自阿拉伯語 أَمْلَاك (ʔamlāk)。

dövlət əmlakı


əgər

源自波斯語 اگر (agar)。

Əgər istəyirsənsə ki, pulun çox ola, gərək çox işləyəsən

如果你想要有很多錢，你就得很努力工作

“Yalan söz bir qısa örtüyə bənzər. Əgər insanın bir səmtini örtərsə, yenə bir səmtini açıq qoyar.”

假話就像一張太過短的毯子。如果它能蓋住人的一邊，那麼另一邊就會露出來。

1903, Məhəmməd Tağı Sidqi, Nümunəyi-Əxlaq:


ərazi

源自阿拉伯語 أَرَاضٍ (ʔarāḍin)，أَرْض (ʔarḍ)的複數。

Almaniyanın ərazisi 357 386 km² təşkil edir.

德國的面積為357 386 km²。


ərazi

ərazi bütövlük


əhəmiyyət

源自阿拉伯語 أَهَمِّيَّة (ʔahammiyya)。

mühüm əhəmiyyət

əhəmiyyət kəsb etmək

Nəticə olaraq qeyd etmək lazımdır ki, Atəbəylər dövrü Azərbaycanın tarixi-siyasi coğrafiyası baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
最後需要注意的是，阿德貝格時期是阿塞拜疆歷史和政治上一段重要的時期。

2002, V. Z. Piriyev, Azərbaycanın tarixi-siyasi coğrafiyası: ali məktəblərin tarix fakültələri və tarix üzrə yenidənhazırlama kursları üçün dars vəsaiti


əks

源自阿拉伯語 عَكْس (ʕaks)。

daha əks (comparative)
ən əks (superlative)

əks təqdirdə


əks

源自阿拉伯語 عَكْس (ʕaks)。


ərimək

源自原始突厥語 *ẹri-。與土耳其語 erimek同源。

Dünən qar yağdı, ancaq bugün artıq əridi.

昨天下了雪，但今天雪已經化了。


əlaqə

源自阿拉伯語 عَلَاقَة (ʕalāqa)。

əlaqə məlumatları

kimiynənsə əlaqə saxlamaq

cinsi əlaqə

Əlaqəmiz kəsildi.

Bu iki hadisənin arasında heç bir əlaqə yoxdur.


əsla

源自阿拉伯語 أَصْلًا (ʔaṣlan)。


ədalət

源自阿拉伯語 عَدَالَة (ʕadāla)。


ətirli

daha ətirli (comparative)
ən ətirli (superlative)


əlifba

源自阿拉伯語 أَلِفْبَاء (ʔalifbāʔ)。

latın əlifbası

kiril əlifbası

ərəb əlifbası

əlifba icad etmək

Azərbaycan əlifbasının otuz iki hərfi var.

阿塞拜疆語字母表共有三十二個字母。


ərzaq

源自阿拉伯語 أَرْزَاق (ʔarzāq)，阿拉伯語 رِزْق (rizq)的複數，源自中古波斯語 𐭫𐭥𐭰𐭩𐭪 (rōzīg, “食物，每日供給的麵包”)。對比土耳其語 erzak。

ərzaq mağazası

ərzaq məhsulları

ərzaq təhlükəsizliyi

ərzaq sapalağı

（余粮收集制時期的）食品稅


əhatə

源自阿拉伯語 إِحَاطَة (ʔiḥāṭa)。

əhatəyə düşmək


əvvəlcədən

əvvəlcə 的奪格單數。


əhəmiyyətli

daha əhəmiyyətli (comparative)
ən əhəmiyyətli (superlative)


əsgər

源自阿拉伯語 عَسْكَرِيّ (ʕaskariyy, “士兵”)或阿拉伯語 عَسْكَر (ʕaskar, “軍隊”)。


ətraflı

daha ətraflı (comparative)
ən ətraflı (superlative)


əqidə

源自阿拉伯語 عَقِيدَة (ʕaqīda)。


ənsə

源自原始突厥語 *eŋse。與土耳其語 ense、楚瓦什語 ӗнсе (ĕns̬e)等同源。


əsər

源自阿拉伯語 أَثَر (ʔaṯar)。

bədii əsər


əsir

源自阿拉伯語 أَسِير (ʔasīr)，參見əsarət (“囚禁，奴隸身份”)。

hərbi əsir

əsir düşmək

eşq əsiri


əsr

源自阿拉伯語 عَصْر (ʕaṣr)。


əsl

源自阿拉伯語 أَصْل (ʔaṣl)。

daha əsl (comparative)
ən əsl (superlative)


əsəbləşmək

源自əsəb + -ləş。


əsirgəmək

不情願做，勉強做 [接 奪格]

Bunu məndən əsirgəmə.

gücünü əsirgəmədən nəsə etmək

"Bəyən" düyməsinə basmağı əsirgəməyin!


ərik

與古突厥語 [具體何詞?]同源，源自原始突厥語 *erük。


ətir

源自阿拉伯語 عِطْر (ʕiṭr)。


əzgil

源自波斯語 ازگیل (azgil)。


əşya

源自阿拉伯語 أَشْيَاء (ʔašyāʔ)，重新解作單數。

Evdə olan bütün əşyaları aparıb satıblar.

他們把屋子裡的所有東西都拿去賣了。


əskik

與喀喇汗語 اَكْسُكْ (ägsük)、土耳其語 eksik等同源。

daha əskik (comparative)
ən əskik (superlative)


əskik

與喀喇汗語 اَكْسُكْ (ägsük)、土耳其語 eksik等同源。


əskik

與喀喇汗語 اَكْسُكْ (ägsük)、土耳其語 eksik等同源。


ətək

源自共同突厥語 *etek。與土耳其語 etek同源。

空間：
底部 （多指山腳）


əzab

源自阿拉伯語 عَذَاب (ʕaḏāb)。


əziz

源自阿拉伯語 عَزِيز (ʕazīz)。

daha əziz (comparative)
ən əziz (superlative)

Əziz dostlar!


əziz

源自阿拉伯語 عَزِيز (ʕazīz)。


əsəb

源自阿拉伯語 عَصَب (ʕaṣab)。


əzələ

源自阿拉伯語 عَضَلَة (ʕaḍala)。


ər

與古突厥語 [需要文字] (är, “男人”)同源。


əsmək

源自原始突厥語 *ebi-s-。與土耳其語 esmek等同源。


əhali

源自阿拉伯語 أَهَالِي (ʔahālī)，أَهْل (ʔahl)的複數。

Keçən il şəhərin əhalisi bir milyona çatmışdı.

去年，該城的人口達到了一百萬。

Yerli əhali türk, ərəb və kürdlərdən ibarətdir.

當地人口由土耳其人、阿拉伯人和庫爾德語組成。

Orta Əsrlərdə, Fransa əhalisinə görə Avropanın ən böyük ölkəsi idi.

中世紀時期，法國是歐洲人口最多的國家。

Bu vilayətin əhalisi nə qədərdir?

əhalinin sayı

əhalinin siyahıyaalınması

əhalinin artımı


əziyyət

源自阿拉伯語 أَذِيَّة (ʔaḏiyya)。與土耳其語 eziyet、烏茲別克語 aziyat同源。


çəkmək

與土耳其語 çekmek、克里米亞韃靼語 çekmek、土庫曼語 çekmek、加告茲語 çekmää同源。
也對比楚瓦什語 шак (šak, “女式短裙後部的紅色蕾絲貼花”)。

tikmək

鋪設，安裝（管道，線纜等）；修建，建設（道路等）

düzəltmək

鋪設，安裝（管道，線纜等）；修建，建設（道路等）

şillələmək

擊，打，摑（直接賓語只接 şillə、qapaz 等）

qapazlamaq

擊，打，摑（直接賓語只接 şillə、qapaz 等）

şapalaqlamaq

擊，打，摑（直接賓語只接 şillə、qapaz 等）

oxşamaq

相像（一般與 tərəf (“邊”) 的與格連用）

bənzəmək

相像（一般與 tərəf (“邊”) 的與格連用）

(及物) 與拉有關：
拉動

Gəl bu masanı pəncərəyə doğru çəkək, mane olmasın!

把這張桌子朝窗戶那邊拉一點，就不會擋路了。

Əlbətdə onlar çalışacaqlar ki bizi öz tərəflərinə çəksinlər!

他們肯定在嘗試把我們拉向他們那一邊！

(及物) 與拉有關：
劃線；拖，拽

Şair Afaqla tərcüməçi Afaq arasında xətt çəkmək çətindir.

很難在詩人 Afaq 和翻譯家 Afaq 中劃出一條線。

2014, Rafael Qəribov, “Dost Sözü”, 出自 Afaq Şıxlı, 編者Elman Tovuz, Yeddidən biri. Bədii tərcümələr., Baku: Adiloğlu，第 18 頁:

(及物) 與拉有關：
撤回 [接 奪格]

鋪設，安裝（管道，線纜等）；修建，建設（道路等）

Kəndimizə işıq və yol çəkiblər, ancaq qaz hələ çəkməyiblər

他們已經給村子通了電、修了路，但是還沒裝天然氣管。

Neft kəməri çəkmək

Asfalt çəkmək

Bağın ətrafına hasar çəkmək.

Tələbə olanda hamı siqaret çəkirdi deyə, mən də çəkdim.

我還是學生的時候就學會了抽煙，因為身邊的人都在抽。

Kişi gündə bir qutu siqaret çəkirdi, yazıq tez öldü

這個男人每天抽一包煙；他很快就死掉了，真可憐。

Qəlyan/çubuq çəkmək

diqqət çəkmək

-Yaxın zamanlarda hekayələr, yaxud roman kitabı buraxmaq planın varmı? Səni daha çox hansı mövzu çəkir?

你在打算寫一本短故事或者小說集嗎？哪個主題是你最感興趣的？

2014年February27日, Namiq Hüseynli, Azadlıq Radiosu:

Zəif nəticə göstərənlərə məktəbin qapısı göstərilir - çıx, ardınca qapını çək.

對於那些表現不好的人，他們會指著學校大門——自己出去，然後關門。

çətinliklər çəkmək

zərər çəkmək

diş ağrisi çəkmək

Mən həyatımda çox ürək ağrısı çəkməli oldum

我不得不忍受著生活中的許多悲傷

(及物) 與圖畫有關：
畫，繪畫，描繪

şəkil çəkmək

Rəssam bu şəkili bir il ərzində çəkirdi

藝術家用了一年來畫這幅畫

(及物) 與圖畫有關：
拍攝，攝製（電影）

Bu yaxınlarda bu barədə çox maraqlı bir film çəkiblər.

最近一部關於此事的有趣電影正在攝製。

(及物) 與圖畫有關：
照相

Telefonum bir az köhnədir, yaxşı şəkil çəkmir.

我的手機有點舊了，拍不出好照片。

Otuzdurduğum pulun hesabıma keçməsi nə qədər çəkər?

我要等多久，存的錢才能到賬？

Bu xoşbəxtlik nə qədər çəkər?

與重量有關： 稱重；稱出某一重量的物品

Qardaş, yeddi kilo kartof çək.

老兄，給我稱七公斤馬鈴薯。

1987年February14日, Fazil Sənan, Bazarda，第 180 頁; 再版為 Ölümə Ərizə, Baku, 2012:

Tüfəng təxminən iyirmi kilo çəkir.

擊，打，摑（直接賓語只接 şillə、qapaz 等）

şillə çəkmək

şapalaq çəkmək

qapaz çəkmək

Maskanı üzünüzə çəkin, və 15 dəqiqə saxlayın.

戴上面具，保持15分鐘。

Araq çəkmək

相像（一般與 tərəf (“邊”) 的與格連用）

Sərvərin də uşaq ikən musiqi ilə maraqlandığını görüb "ana tərəfə “çəkmisən” deyə zarafat edərmiş.

他/她看見小時候的 Sərvər 對音樂感興趣的時候，打趣道“你真像你媽媽”

Vətən onu çəkir


ədviyyə

源自阿拉伯語 أدوية，دَوَاء (dawāʔ)的複數。

qidaya ədviyyə qatmaq


əxlaq

源自阿拉伯語 أَخْلَاق (ʔaḵlāq)。


əkin

源自原始突厥語 *ekin，與楚瓦什語 ака (ak̬a)、акни (akni)、古突厥語 [需要文字] (ekin)同源。等同於əkmək + -in。

犁過的田 （比tarla要小）


əzmək

源自原始突厥語 *ẹŕ-。


əkmək

源自原始突厥語 *etmek (“麵包”)。與土耳其語 ekmek、巴什基爾語 икмәк (ikmäk)同源。


əkmək

源自原始突厥語 *ek- (“播種”)。參見əkin (“作物，莊稼”)。與楚瓦什語 ак (ak)同源。


əmək

源自原始突厥語 *emge- (“麻煩，擔心，痛苦”)。
同源詞
與土耳其語 emek (“勞動，工作”)、土庫曼語 emgenmek (“努力工作，遭受”)、哈薩克語 енбек (enbek, “勞動”)、維吾爾語 ئەمگەك (emgek, “勞動，勞作”)、巴什基爾語 имгәк (imgäk, “勞動，負擔”)、韃靼語 имгәк (imgäk, “負擔，瘸子”)、雅庫特語 эмэх (emex, “腐爛的”)、楚瓦什語 амак (amak, “疾病”)同源。Starostin 認為與土耳其語 emeklemek (“爬行”)非同源。


əl

源自原始突厥語 *el、*elig。與古突厥語 [需要文字] (älig, “手”)、土耳其語 el、楚瓦什語 алӑ (ală)同源。

Yeməkdən əvvəl əllərinizi sabunla yuyun!

吃東西之前先用肥皂洗（你的）手！


əymək

源自原始突厥語 *eg- (“彎曲”)。與土耳其語 eğmek同源。


əsas

源自阿拉伯語 أَسَاس (ʔasās)。

Sənin adamlarının orada olmağı mənə əsas verir deyim ki, sən bu işin iştirakçısısan.

你的人都在那裡，這個事實給了我理由認為你也是其中的一份子。


əsas

源自阿拉伯語 أَسَاس (ʔasās)。

daha əsas (comparative)
ən əsas (superlative)

əsas məsələ


əvvəlcə

源自阿拉伯語 أَوَّل (ʔawwal, “第一”)。


əvvəlcə

源自阿拉伯語 أَوَّل (ʔawwal, “第一”)。


əvvəlcə

源自阿拉伯語 أَوَّل (ʔawwal, “第一”)。

üç dəqiqə bundan əvvəl

bir neçə il bundan əvvəl

üç dəqiqə bundan əvvəl


əyri

派生自原始突厥語 *eg- (“彎曲”)。與土耳其語 eğri同源。

daha əyri (comparative)
ən əyri (superlative)


əməl

源自阿拉伯語 عَمَل (ʕamal)。部分義項可能派生自阿拉伯語 أَمَل (ʔamal)。

yaxşı əməllər

alçaq əməllər

pis/bəd əməllər


ətraf

源自阿拉伯語 أَطْرَاف (ʔaṭrāf)。

şəhərin ətrafları

yuxarı ətraflar

aşağı ətraflar

圈子，一群社會關係緊密的人

Özü yaxşıdır, ətrafı pis.

他本人是好的，但他周圍那些人不好。


ətraf

源自阿拉伯語 أَطْرَاف (ʔaṭrāf)。

Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonlar

納戈爾諾-卡拉巴赫及周圍各區


əski

源自原始突厥語 *es-(kü)。與古突厥語 [需要文字] (eski)、土耳其語 eski等同源。

daha əski (comparative)
ən əski (superlative)

əski əlifba

əski paltar

əski dost


əsnəmək

可能源自原始突厥語。與土耳其語 esnemek、烏茲別克語 esnamoq、韃靼語 иснәү (isnäw)、楚瓦什語 анасла (anasla)等同源。


əritmək

piy əritmək

kərə yağı əritmək

filiz əritmək

qızıl əritmək üçün alət

duzu suda əritmək

Maya ilıq su və qənd ilə qarışdırılaraq əridilir.

花費，浪費
揮霍 (錢)

Zamirə Hacıyeva 21 milyonu ticarət mərkəzində necə əritdi?

扎米拉·哈吉耶娃是怎樣在一間購物中心揮霍掉2100萬的？

花費，浪費
虛度 (時間)

使筋疲力盡
(疾病、不健康的生活習慣等) 使身體變差


ö

阿塞拜疆語字母表的第22個字母並以拉丁文字書寫。


vergini

vergi 的定賓格單數


ğ

阿塞拜疆語字母表的第10個字母，名稱為ğe並以拉丁文字書寫。


dığa

借自亞美尼亞語 տղա (tğa)，最終派生自古典敘利亞語 ܛܠܝܐ (ṭalyāʼ, “男孩”)。


далан

далмаг 的原級主詞非過去式分詞


Ğ

阿塞拜疆語字母表的第10個字母並以拉丁文字書寫。


rejissor

借自俄語 режиссёр (režissjór)，源自法語 régisseur。


həbsxana

源自波斯語 حبسخانه (habsxâne)。等同於həbs (“拘留，囚禁”) + -xana。


başa düşmək

字面意思為“倒在頭上”。對比土耳其語 başa düşmek。

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Zardabi Bakuvi-başa düşmək.wav

Mən bunu başa düşmürəm.


siqaret

源自俄語 сигарета (sigareta)，源自法語 cigarette、cigare，源自西班牙語 cigarro + 指小後綴-ette。

siqaret çəkmək

Dayan, bir siqaret çəkim.

Siqaret tüstüsü son dərəcədə zərərlidir və ağ ciyər xərçənginə səbəb ola bilər.

香煙的煙霧對人體危害巨大，且會導致肺癌。


qida zənciri

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Allahverdi Verdizade-qida zənciri.wav


Yeni İlin mübarək

新年快樂 (非正式/單數)

-Yeni İlin mübarək olsun, İbrahim! - Sağ ol, qardaş, səninlə bahəm.

- 新年快樂，亞伯拉罕！ - 謝謝你，兄弟，你也一樣。


ikiarvadlı

ikiarvadlı kişi


ikiarvadlılıq

Sovet dövründə ikiarvadlılıq cinayət sayılırdı

重婚在蘇聯時期被認為是犯罪行為。

Ikiarvadlılığa qadağa (yasaq) qoyuldu.


çoxnikahlılıq

[t͡ʃoχnikʲɑhɫɯlɯχ]

[t͡ʃoχniɡʲɑhɫɯlɯχ]


kosmos

可能源自俄語 ко́смос (kósmos)。


ağı

源自原始突厥語 *āgu、*ạ̄gu。


ağı

源自原始突厥語 *āgu、*ạ̄gu。


mifologiya

源自俄語 мифоло́гия (mifológija)，源自拉丁語 mȳthologia，源自古希臘語 μῡθολογίᾱ (mūthologíā, “傳說”)，源自μῦθος (mûthos, “故事”) + λέγω (légō, “說”)。


göydələn

göy (“天空”) + dəlmək (“扎，戳”)。仿譯自俄語 небоскрёб (neboskrjób)。


dəlmək

源自原始突厥語 *teĺ-。deşmək 的同源對似詞。


dəlmək

源自原始突厥語 *teĺ-。deşmək 的同源對似詞。


ləqəb

源自阿拉伯語 لَقَب (laqab)。


daimi kəmiyyət

daimi kəmiyyəti
daimi kəmiyyətlər (plural)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-daimi kəmiyyət.wav


külqabı

siqareti külqabıya basmaq


sosial məsafələşmə

sosial məsafələşməni
sosial məsafələşmələr (plural)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-sosial məsafələşmə.wav

Məsuliyyətli olun! Sosial məsafələşməyə riayət edin!

要負責任！注意社交距離！

Məktəblər sosial məsafələşməni təmin etməlidirlər (təhlükəli yoluxucu xəstəliyin yayılmasını yavaşlatmaq, o cümlədən insanların çoxsaylı qruplarda toplaşmasını məhdudlaşdırmaq üçün görülən müəyyən tədbirləri nəzərdə tutan termin).

學校必須確保保持社交距離（該術語用於描述為減緩危險傳染病的傳播而採取的某些措施，包括限制人群集中在大群體中）。

2020, (請指定書籍名或刊物名)，第 4 頁:


albalı

借自波斯語 آلوبالو (âlubâlu)。


tayfa

源自阿拉伯語 طَائِفَة (ṭāʔifa)。


irmaq

源自原始突厥語 *yïrmak。與土耳其語 ırmak、古突厥語 [需要文字] (yïrmak)同源。


-dən

房屋 → 從房裡

智利 → 從智利


-lər

與土耳其語 -ler同源。

ev + -lər → evlər

söz + -lər → sözlər


etimoloji

源自法語 étymologie，重新解釋作形容詞。

etimoloji lüğət


-də

源自原始突厥語 *-de。

房屋 → 在房裡

智利 → 在智利


-luq

-lik 在元音字母 O / U 後的寫法。


-dan

-dən 在元音字母 A / I / O / U 後的寫法。

車 → 從車裡

秘魯 → 從秘魯


-lar

-lər 在元音字母 A / I / O / U 後的寫法。

at + -lar → atlar

yol + -lar → yollar


-lıq

-lik 在元音字母 A / I 後的寫法：接在形容詞或名詞後，組成（抽象）名詞。

mehriban (“好的”) + -lıq → mehribanlıq (“好，美好，快活”)

ata (“父親”) + -lıq → atalıq (“父親身份”)

yoldaş (“同志，朋友”) + -lıq → yoldaşlıq (“同志關係，友誼”)

xristian (“基督徒”) + -lıq → xristianlıq (“基督教”)


-lük

-lik 在元音字母 Ö 或 Ü 後的寫法。
接在形容詞或名詞後，組成（抽象）名詞。

hündür (“高的”) + -lük → hündürlük (“高，高度”)

-lik 在元音字母 Ö 或 Ü 後的寫法。
……的容器

göz (“眼”) + -lük → gözlük (“眼鏡”)

-lik 在元音字母 Ö 或 Ü 後的寫法。
具有……性質

ölümsüz (“不死的，不朽的”) + -lük → ölümsüzlük (“不朽”)


-lə

置於名詞後，組成動詞。 表示動作所使用的工具或方式

balta (“斧頭”) + -lə → baltalamaq (“用斧頭砍”)

barmaq (“手指”) + -lə → barmaqlamaq (“用手指戳”)

güllə (“子彈”) + -lə → güllələmək (“槍決”)

置於名詞後，組成動詞。 表示過程。

tər (“汗”) + -lə → tərləmək (“流汗”)

sərin (“涼爽的”) + -lə → sərinləmək (“變涼”)

置於名詞後，組成動詞。 表示結果。

dəm (“熱”) + -lə → dəmləmək (“釀造”)

iki (“二”) + -lə → ikiləmək (“雙倍”)

置於名詞後，組成動詞。 表示動作的目標（多用於抓取）。

birçək (“頭髮，鬈髮”) + -lə → birçəkləmək (“抓住頭髮”)

quyruq (“尾巴”) + -lə → quyruqlamaq (“抓住尾巴”)

orta (“中間”) + -lə → ortalamaq (“抓住腰”)

vərəq (“頁面”) + -lə → vərəqləmək (“翻閱，瀏覽”)

置於名詞後，組成動詞。 表示動作的行為類型。

sıra (“列”) + -lə → sıralamaq (“排列”)

orta (“中間”) + -lə → ortalamaq (“一分為二”)

置於名詞後，組成動詞。 表示動作的方向或地點。

qabaq (“前面”) + -lə → qabaqlamaq (“領先，提前”)

qarşı (“對面”) + -lə → qarşılamaq (“見面，迎接”)

irəli (“向前”) + -lə → irəliləmək (“前進”)

geri (“向後”) + -lə → geriləmək (“後退，撤退”)

置於名詞後，組成動詞。 表示動作的時間。

gecə (“夜晚”) + -lə → gecələmək (“過夜”)

qış (“冬季”) + -lə → qışlamaq (“過冬”)


-lə

源自ilə (“和，與，帶”)。

Mən səninlə heç yana getməyəcəyəm.


-da

-də 在元音字母 A / I / O / U 後的寫法。

車 → 在車裡

秘魯 → 在秘魯


-lik

與土耳其語 -lik同源。

ögey

表示不具有血緣關係的家庭成員；繼

接在形容詞後，組成抽象名詞。

gözəl (“美麗的”) + -lik → gözəllik (“美麗”)

ölməz (“不死的，不朽的”) + -lik → ölməzlik (“不朽”)

boş (“空的”) + -lik → boşluq (“空”)

接在名詞後，組成抽象名詞。

üzv (“成員”) + -lik → üzvlük (“成員身份”)

dost (“朋友”) + -lik → dostluq (“友誼”)

接在表示專業的名詞後，衍生出表示工作的名詞。

müəllim (“教師”) + -lik → müəllimlik (“教學，教授”)

qəssab (“屠夫，屠戶”) + -lik → qəssablıq (“屠宰工作”)

接在名詞後，衍生出表示包含某物的名詞。

söz (“詞語”) + -lik → sözlük (“詞彙表；詞典”)

öd (“膽汁”) + -lik → ödlük (“膽囊”)

ox (“箭”) + -lik → oxluq (“箭筒”)

接在名詞後，衍生出表示某物大量出現的地方的名詞。

ağac (“樹”) + -lik → ağaclıq (“多樹的地方”)

kölgə (“陰影”) + -lik → kölgəlik (“陰影處”)

ilan (“蛇”) + -lik → ilanlıq (“多蛇的地方”)

bataq (“沼澤”) + -lik → bataqlıq (“沼澤地”)

ocaq (“壁爐地面”) + -lik → ocaqlıq (“壁爐”)

接在名詞後，組成形容詞。

ay (“月份”) + -lik → aylıq (“每月的”)

torba (“袋，包”) + -lik → torbalıq (“用來縫袋子的”)

dağ (“山”) + -lik → dağlıq (“多山的，山地的”)

beş nəfər (“五個人”) + -lik → beş nəfərlik (“五個人使用的”)

接在表示時間的副詞和名詞後，組成新的表示時間的副詞。

hələ (“仍然”) + -lik → hələlik (“仍然”)

həmişə (“總是”) + -lik → həmişəlik (“永遠”)

ömür (“一生”) + -lik → ömürlük (“終生”)

表示不具有血緣關係的家庭成員；繼

ata (“父親”) + -lik → atalıq (“繼父”)

ana (“母親”) + -lik → analıq (“繼母”)

oğul (“兒子”) + -lik → oğulluq (“繼子”)

qız (“女兒”) + -lik → qızlıq (“繼女”)

bacı (“姊妹”) + -lik → bacılıq (“繼姊妹”)

baş (“頭”) + -lik → başlıq (“頭巾”)

gəlin (“新娘”) + -lik → gəlinlik (“婚紗”)

bazar (“集市；星期日”) + -lik → bazarlıq (“新娘的服裝”)


-li

源自原始突厥語 *-lig。

含有，帶有；與名詞搭配組成形容詞。

kafein (“家”) + -li → kafeinli (“已婚的”)


-la

-lə 在元音字母 A / I / O / U 後的寫法。


şübhəli

源自şübhə + -li。

daha şübhəli (comparative)
ən şübhəli (superlative)

Həyətdə bütün günü şübhəli şəxslər gəzirdi.

一些可疑的人整天在院子裡走來走去。


narın

源自蒙古語族，對比蒙古語 нарийн (nariin)。

daha narın (comparative)
ən narın (superlative)

narın qum

narın çınqıl

narın yağış

narın toz


nə qədər

[næ ɡæˈdær̥]

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-nə qədər.wav

Nə qədər pul lazımdır?

Gələn il maaşım nə qədər artacaq?

明年我的工資會增加多少？

Orada nə qədər yer olmasını bilmirəm.

我不知道這裡有多少空間。

Xaricdə nə qədər qalacağımı demək çətindir.

很難說得清我到底要在國外待多久。

İşıq günəşdən yerə nə qədər vaxta çatır?

光從太陽傳輸到地球要經過多長時間？


ivrit

ivrit dili


bayat

源自阿拉伯語 بَائِت (bāʔit)。

daha bayat (comparative)
ən bayat (superlative)

bayat çörək


monarxiya

源自俄語 мона́рхия (monárxija)，源自古希臘語 μοναρχία (monarkhía)，源自μόνος (mónos, “僅，只”) + ἀρχή (arkhḗ, “權力”)。


хәбәр

хәбәрни
хәбәрләр (plural)

xəbər (“新聞”)的西里爾字母拼寫法


respublikası

respublika 的第三人稱單數/複數所有格主格單數


əvvəl

源自阿拉伯語 أَوَّل (ʔawwal, “第一”)。


əvvəl

源自阿拉伯語 أَوَّل (ʔawwal, “第一”)。


əvvəl

源自阿拉伯語 أَوَّل (ʔawwal, “第一”)。

üç dəqiqə bundan əvvəl

bir neçə il bundan əvvəl

üç dəqiqə bundan əvvəl


ağrımaq

源自ağrı (“疼痛”) + -maq。與土耳其語 ağrımak (“疼痛”)、克里米亞韃靼語 ağırmaq (“生病”)同源。

Bədənim ağrıyır, ancaq mən yatammıram.

我的身體疼痛，但我睡不了覺。


kəlmə

源自阿拉伯語 كَلِمَة (kalima)。

bir-iki kəlmə söz demək

Heç bir kəlmə də danışmadı.

Bu barədə bircə kəlmə də söyləmədi.

對於這件事，他連一個字都沒有提。


ада

аданы
адалар (plural)

ada (“島”)的西里爾字母拼寫法


altıncı

等同於altı + -ıncı。與哈薩克語 алтыншы (altynşy)、土耳其語 altıncı、土庫曼語 altynjy同源。

[ɑltɯnˈd͡ʒɯ]


beşinci

等同於beş + -inci。與哈薩克語 бесінші (besınşı)、土耳其語 beşinci、土庫曼語 bäşinji同源。


ikinci

等同於iki + -inci。與哈薩克語 екінші (ekınşı)、土耳其語 ikinci、土庫曼語 ikinji同源。


üçüncü

等同於üç + -üncü。與哈薩克語 үшінші (üşınşı)、土耳其語 üçüncü、土庫曼語 üçünji同源。


анд

андны
андлар (plural)

and的西里爾字母拼寫法


oradan

ora (“那裡，那個地方”) 的奪格。


buradan

bura (“這裡，這個地方”) 的奪格。


bərəkət

借自阿拉伯語 بَرَكَة (baraka)。


балта

балтаны
балталар (plural)

balta (“斧頭”)的西里爾字母拼寫法


heç yerdə

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-heç yerdə.wav


heç vaxt

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-heç vaxt.wav


heç yerə

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-heç yerə.wav


sarsaq

daha sarsaq (comparative)
ən sarsaq (superlative)


lazımsız

daha lazımsız (comparative)
ən lazımsız (superlative)


bir neçə

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-bir neçə.wav

bir neçə gün sonra

bir neçə ay keçdikdə


yersiz

daha yersiz (comparative)
ən yersiz (superlative)


quduzluq

源自quduz (“瘋狂的，狂暴的”) + -luq。


savadlı

daha savadlı (comparative)
ən savadlı (superlative)


səhlənkar

源自波斯語 سهل انگار (sahlengâr)，源自阿拉伯語 سَهْل (sahl, “容易的”)。等同於səhlən (“容易”) + -kar。

daha səhlənkar (comparative)
ən səhlənkar (superlative)


həyasız

daha həyasız (comparative)
ən həyasız (superlative)


həyasız

無恥之徒（尤指經常惹事者）


savadsız

daha savadsız (comparative)
ən savadsız (superlative)


boylu

daha boylu (comparative)
ən boylu (superlative)

boylu adam

boylu ağac


bitərəf

源自波斯語 بیطرف (bi-taraf)。等同於bi- + tərəf。


abır

源自波斯語 آبروی (âberuy, “榮譽，名聲”)。與巴什基爾語 абруй (abruy)、鄂圖曼土耳其語 آبروی (âbıruy)、哈薩克語 абырой (abyroi)等同源。

İctimaiyyətin qarşısına belə abırda çixmaq ədəbiyyatımıza təhqir deyilmi?

以這樣的外表出現在公眾面前，這對我們的文學難道不是一種侮辱嗎？


heç kəs

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-heç kəs.wav

And olsun allaha, mən Mir Bağır ağaya getməyəcəyəm. Mən heç kəsə getməyəcəyəm.

我向天發誓，我不會嫁給 Mir Bağır 阿迦。我誰都不嫁。

1909, Cəlil Məmmədquluzadə, Ölülər [死去之人]; 再版為 Cəlil Məmmədquluzadə Əsərləri. Dörd Cilddə. I Cild, Baku: Öndər Nəşriyyat, 2004，第 398 頁:

Evdə heç kəs yox idi.


birləşmiş

源自birləşmək 的主格過去分詞。

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı

Amerika Birləşmiş Ştatları

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri

Birləşmiş Krallıq


abırsız

daha abırsız (comparative)
ən abırsız (superlative)


беш

beş (“五”)的西里爾字母拼寫法


samit

源自阿拉伯語 صَامِت (ṣāmit)。

cingiltili samitlər

kar samitlər


sait

qalın saitlər

incə saitlər


bəzəmək

源自共同突厥語 *bẹze-。


bəzək

源自bəzə + -k。


tərcümeyi-hal

源自波斯語 ترجمه حال。


bəzəkli

daha bəzəkli (comparative)
ən bəzəkli (superlative)

經過裝飾、美化的；別緻的，花哨的


münasib

源自阿拉伯語 مُنَاسِب (munāsib)。

münasib qiymətlər


minnətdarlıq

minnıtdarlığını bildirmək


bioloji

源自法語 biologie，名詞作形容詞使用。

bioloji müxtəliflik


səadət

源自阿拉伯語 سَعَادَة (saʕāda)。


çırpmaq

ciblərini çırpmaq

çıxanda qapını çırpma!

用棒子把羊毛清理，以使其不結塊


nisbi

源自阿拉伯語 نِسْبِيّ (nisbiyy)。


биз

biz (“我們”)的西里爾字母拼寫法


бир

bir (“一”)的西里爾字母拼寫法


булаг

булагны
булаглар (plural)

bulaq (“泉水；來源”)的西里爾字母拼寫法


ruçka

源自俄語 ру́чка (rúčka)。


aləm

借自阿拉伯語 عَالَم (ʕālam)。

maddi aləm

cinayətkar aləm

aləm bir birinə dəydi

aləm qarışdı


dron

源自俄語 дрон (dron)，源自英語 drone。


imkansız

daha imkansız (comparative)
ən imkansız (superlative)

imkansız adam


örnək

參見鄂圖曼土耳其語 اورنك (örnek)。


nümunə

源自波斯語 نمونه。

fövqəladə cəsarət nümunəsi


bambuk

借自俄語 бамбу́к (bambúk)。


bədii

源自阿拉伯語 بَدِيعِيّ (badīʕiyy)。

daha bədii (comparative)
ən bədii (superlative)

bədii film

bədii ədəbiyyat

bədii əsər


Cübeyl

源自阿拉伯語 جُبَيْل (jubayl)，源自腓尼基語 𐤂𐤁𐤋 (gbl)。

朱拜勒（港口城市名，位於黎巴嫩）


eşelon

源自法語 échelon。


istismar

源自阿拉伯語 اِسْتِثْمَار (istiṯmār)。


дин

дини
динләр (plural)

din (“宗教”)的西里爾字母拼寫法


iğtişaş

源自阿拉伯語 إِغْتِشَاش (ʔiḡtišāš)。


ədəbi dil

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-ədəbi dil.wav


xub

源自波斯語 خوب (xub)。

daha xub (comparative)
ən xub (superlative)


razyana

來自波斯語 رازیانه (râziyâne)。


шаҝирд

шаҝирди
шаҝирдләр (plural)

şagird的西里爾字母拼寫法


Rinat

源自拉丁語 Renātus。


tennessin

源自英語 tennessine，以發現其的美國Tennessee (“田納西州”)大學命名。


əhəngdaşı

əhəng (“石灰”) + daşı (“石頭”, daş 的賓格)


muğam

借自阿拉伯語 مَقَام (maqām)。


сәјаһәт

сәјаһәтни
сәјаһәтләр (plural)

səyahət的西里爾字母拼寫法


vəzir

最终源自阿拉伯語 وَزِير (wazīr)。


Himalay

喜馬拉雅山（山脈名，位於亞洲）


Çeçenistan

車臣（俄羅斯自治共和國）


Afina

雅典（首都名，位於希臘）


xeyirxah

借自波斯語 خیرخواه。

daha xeyirxah (comparative)
ən xeyirxah (superlative)


Allah-təala

借自阿拉伯語 اللَّٰه تَعَالَى (allāh taʕālā)。

[ɑɫːɑh.tɑːˈɫɑ]


мөмин

мөмини
мөминләр (plural)

mömin的西里爾字母拼寫法


mömin

借自阿拉伯語 مُؤْمِن (muʔmin)。


lüğətçi

源自 lüğət + -çi。

[lyɣæˈt͡ʃːi]


şəbnəm

源自 波斯語 شبنم。


bədxah

借自波斯語 بدخواه。字面分析等同於 bəd- + xah。

daha bədxah (comparative)
ən bədxah (superlative)


bədxah

借自波斯語 بدخواه。字面分析等同於 bəd- + xah。


jalə

源自 波斯語 ژاله。


hüznlü

daha hüznlü (comparative)
ən hüznlü (superlative)


kədərli

daha kədərli (comparative)
ən kədərli (superlative)


qoboy

借自俄語 гобой (goboj)，源自法語 hautbois。


külfət

借自阿拉伯語 كُلْفَة (kulfa)。


muxtar

借自波斯語 مختار，最终源自阿拉伯語 مُخْتَار (muḵtār)。

Naxçıvan Muxtar Respublikası


əhl

借自阿拉伯語 أَهْل (ʔahl)。


zövc

借自阿拉伯語 زَوْج (zawj)。


zövcə

借自阿拉伯語 زَوْجَة (zawja)。


cövz

借自阿拉伯語 جَوْز (jawz)，源自中古波斯語 𐭢𐭥𐭦 (gʿz /gōz/)。


əyal

經由波斯語 عیال借自阿拉伯語 عِيَال (ʕiyāl)。對照維吾爾語 ئايال (ayal) 與烏茲別克語 ayol。


Ağcabədi

阿格賈貝迪（城市名，位於阿塞拜疆阿格賈貝迪）


Ağstafa

阿格斯塔法（城市名，位於阿塞拜疆阿格斯塔法）


Ağdaş

阿格達什（城市名，位於阿塞拜疆阿格達什）


Astara

阿斯塔拉（城市名，位於伊朗吉蘭阿斯塔拉）

阿斯塔拉（城市名，位於阿塞拜疆阿斯塔拉）


fabriki

fabrik 的屈折变化形式：
定賓格單數

fabrik 的屈折变化形式：
第三人稱單數/複數所有格主格單數


دارچین

darçın (romanization)
دارچینی
دارچینلار (plural)

darçın (“肉桂”)的阿拉伯文拼寫法


ƣ

阿塞拜疆語舊拉丁字母表中的第10個字母，前一個字母是 G，後一個是 H，代表的音值是 /ɣ/。自1991年以來，這個音改以 Ğ 書寫。


əyə

繼承自原始突厥語 *ẹ̄ke- (“銼刀”)。


törpü

繼承自共同突厥語 *törpi(-gü)。


yeyə

yiyə (“主人，擁有者”)的另一種寫法


yeyə

əyə (“銼刀”)的另一種寫法


şahzadə

借自波斯語 شاهزاده (šâhzâde)。


سلجوقی

سلجوقینی
سلجوقیلر (plural)

səlcuqi的阿拉伯文拼寫法


سلجوق

Səlcuq的阿拉伯語相關拼寫法


шаһзадә

шаһзадәни
шаһзадәләр (plural)

şahzadə的西里爾字母拼寫法


سو

su (“水”)的阿拉伯文拼寫法


lampoçka

借自俄語 ла́мпочка (lámpočka)。

[ɫɑmpɯˈt͡ʃkɑ]

[ɫɑmpɯˈt͡ʃʲkæ]

[ɫɑmpɯˈt͡skʲæ]


çağırış halı

çağırış (“呼叫，呼籲”) + hal (“格”)of耶扎菲II式複合詞。


Şimali Asiya

整體詞：Asiya

同類詞：Cənubi Asiya、Cənub-Şərqi Asiya、Qərbi Asiya、Mərkəzi Asiya、Şərqi Asiya


Cənubi Asiya

整體詞：Asiya

同類詞：Cənub-Şərqi Asiya、Qərbi Asiya、Mərkəzi Asiya、Şərqi Asiya、Şimali Asiya


Qərbi Asiya

整體詞：Asiya

同類詞：Cənubi Asiya、Cənub-Şərqi Asiya、Mərkəzi Asiya、Şərqi Asiya、Şimali Asiya


мәркәзи

mərkəzi的西里爾字母拼寫法


Cənub-Şərqi Asiya

整體詞：Asiya

同類詞：Cənubi Asiya、Qərbi Asiya、Mərkəzi Asiya、Şərqi Asiya、Şimali Asiya


Şərqi Asiya

整體詞：Asiya

同類詞：Cənubi Asiya、Cənub-Şərqi Asiya、Qərbi Asiya、Mərkəzi Asiya、Şimali Asiya


şimal-qərbi

daha şimal-qərbi (comparative)
ən şimal-qərbi (superlative)

同類詞：cənubi、cənub-qərbi、cənub-şərqi、qərbi、şərqi、şimali、şimal-şərqi


Mərkəzi Asiya

整體詞：Asiya

同類詞：Cənubi Asiya、Cənub-Şərqi Asiya、Qərbi Asiya、Şərqi Asiya、Şimali Asiya


cənub-qərbi

daha cənub-qərbi (comparative)
ən cənub-qərbi (superlative)

同類詞：cənubi、cənub-şərqi、qərbi、şərqi、şimali、şimal-qərbi、şimal-şərqi


şimal-şərqi

daha şimal-şərqi (comparative)
ən şimal-şərqi (superlative)

同類詞：cənubi、cənub-qərbi、cənub-şərqi、qərbi、şərqi、şimali、şimal-qərbi


cənub-şərqi

daha cənub-şərqi (comparative)
ən cənub-şərqi (superlative)

同類詞：cənubi、cənub-qərbi、qərbi、şərqi、şimali、şimal-qərbi、şimal-şərqi


şərqi

借自阿拉伯語 شَرْقِيّ (šarqiyy)。字面分析等同於 şərq + -i。

daha şərqi (comparative)
ən şərqi (superlative)

同類詞：cənubi、cənub-qərbi、cənub-şərqi、qərbi、şimali、şimal-qərbi、şimal-şərqi


mərkəzi

借自阿拉伯語 مَرْكَزِيّ (markaziyy)。字面分析等同於 mərkəz + -i。

daha mərkəzi (comparative)
ən mərkəzi (superlative)

şəhərin mərkəzi bir nöqtəsi


quzey

源自 原始突厥語 *kuŕ (“北坡”) + -ey。


quzey

源自 原始突厥語 *kuŕ (“北坡”) + -ey。

daha quzey (comparative)
ən quzey (superlative)


şimali

借自阿拉伯語 شَمَالِيّ (šamāliyy)。字面分析等同於 şimal + -i。

daha şimali (comparative)
ən şimali (superlative)

同類詞：cənubi、cənub-qərbi、cənub-şərqi、qərbi、şərqi、şimal-qərbi、şimal-şərqi


مرکزی

mərkəzi的阿拉伯文拼寫法


qərbi

借自阿拉伯語 غَرْبِيّ (ḡarbiyy)。字面分析等同於 qərb + -i。

daha qərbi (comparative)
ən qərbi (superlative)

同類詞：cənubi、cənub-qərbi、cənub-şərqi、şərqi、şimali、şimal-qərbi、şimal-şərqi


gürcü

借自波斯語 گرجی (gorji)。

Gürcülər Qafqazda yaşayan xalqların biridir.

格魯吉亞人是生活在高加索地區的民族之一。

gürcü dili

gürcü əlifbası

gürcü yeməkləri


Məryəm

源自阿拉伯語的女性人名，等價於英語Mary


سون

son (“結束，末尾”)的阿拉伯文拼寫法


istehkam

借自古典波斯語 استحکام (istihkām)，源自阿拉伯語 اِسْتِحْكَام (istiḥkām)。


həndəsə

借自阿拉伯語 هَنْدَسَة (handasa)。


qüvvəli

daha qüvvəli (comparative)
ən qüvvəli (superlative)

qüvvətli的另一種寫法


qüvvətli

源自 qüvvət (“力量”) + -li。
同源詞包括巴什基爾語 ҡеүәтле (qewätle)、哈薩克語 қуатты (quatty)、韃靼語 куәтле (quwätle)、土耳其語 kuvvetli、土庫曼語 kuwwatly、維吾爾語 قۇۋۋەتلى (quwwetli)、烏茲別克語 quvvatli。

daha qüvvətli (comparative)
ən qüvvətli (superlative)


Syerra-Leone

塞拉利昂，獅子山（國家名，位於西非）


kazinonu

kazino 的屈折变化形式：
定賓格單數

kazino 的屈折变化形式：
第二人稱單數所有格賓格單數


isveçli

源自 İsveç (“瑞典”) + -li。


şükr

借自阿拉伯語 شُكْر (šukr)。


şükür

借自阿拉伯語 شُكْر (šukr)。


teleqraf

國際詞；經由俄語 телегра́ф (telegráf)傳入，最终源自法語 télégraphe。


butulka

借自俄語 буты́лка (butýlka)、波蘭語 butelka，源自法語 bouteille (“瓶子”)。


quraq

繼承自原始突厥語 *kūrïgak。

daha quraq (comparative)
ən quraq (superlative)


quraq

繼承自原始突厥語 *kūrïgak。


quraq

繼承自原始突厥語 *kūrïgak。


ј

阿塞拜疆語字母表第13個，並以西里爾字母書寫。


müstəmləkələşmək

源自 müstəmləkə + -ləş。

müstəmləkələşmək qorxusu


müstəmləkə

借自阿拉伯語 مُسْتَمْلَكَة (mustamlaka)。


penisi

penis 的定賓格單數


bənək

派生自共同突厥語 *beŋ，可能源自共同突厥語。同源詞包括土耳其語 ben，可能亦與楚瓦什語 мин (min, “臉色，臉紅；皮疹”) 同源。


алов

алову
аловлар (plural)

alov的西里爾字母拼寫法


Yevgeni

俄語男性名字 Евге́ний (Jevgénij) 的轉寫。


artikl

借自俄語 артикль (artiklʹ)，最终源自拉丁語 articulus。

müəyyən artikl


Keniya

肯尼亞，肯亞（國家名，位於非洲）


nüvə silahı

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-nüvə silahı.wav


Səna

借自阿拉伯語 صَنْعَاء (ṣanʕāʔ)。

薩那，沙那（首都，最大城市名，位於也門）


صنعا

Səna的阿拉伯文拼寫法


İbrahim

借自阿拉伯語 إِبْرَاهِيم (ʔibrāhīm)，源自古典敘利亞語 ܐܒܪܗܡ (ʾaḇrāhām)，源自希伯來語 אברהם (ʾaḇrāhām)。

亞伯拉罕，易卜拉欣（先知）

源自阿拉伯語إِبْرَاهِيم (ʔibrāhīm) [in turn 源自古典敘利亞語ܐܒܪܗܡ, in turn 源自希伯來語אברהם] 的男性人名


morfologiya

國際詞；經由俄語 морфология (morfologija)傳入。最终源自古希臘語 μορφή (morphḗ, “形狀，形態”) + -λογία (-logía)。


yataq otağı

[jɑˈtɑɣ otaˈɣɯ]

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Allahverdi Verdizade-yataq otağı.wav


səhər yeməyi

səhər (“早晨”) + yemək (“食物”)of耶扎菲II式複合詞。


alilik

qanunun aliliyi


əmək haqqı

əmək (“勞動”) + haqq (“支付”)of耶扎菲II式複合詞。

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-əmək haqqı.wav


gecə köynəyi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-gecə köynəyi.wav


diz qapağı

diz (“膝蓋”) + qapağı (“閥門”)of耶扎菲II式複合詞。

[diz ɡɑpɑˈɣɯ]

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Allahverdi Verdizade-diz qapağı.wav


ev tapşırığı

ev (“房子”) + tapşırıq (“工作，任務”)of耶扎菲II式複合詞。可能是仿譯自俄語 дома́шнее зада́ние (domášneje zadánije)。

/ev tɑpʃɯrɯˈɣɯ/


ilan balığı

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-ilan balığı.wav


parəbüzən

parabüzən的另一種寫法


əməkhaqqı

əmək haqqı的另一種拼寫法


göy qurşağı

對照土耳其語 gökkuşağı、克里米亞韃靼語 kök quşağı。

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-göy qurşağı.wav


məvacib

借自阿拉伯語 مَواجِب (mawājib)。


həyat yoldaşı

həyat (“生活”) + yoldaşı (“同伴，伴侶”)of耶扎菲II式複合詞。

həyat yoldaşını
həyat yoldaşları (plural)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-həyat yoldaşı.wav


təmas

借自阿拉伯語 تَمَاسّ (tamāss)。


parabüzən

xanımböcəyi (“瓢蟲”)之同義詞


xanım

同源詞包括鄂圖曼土耳其語 خانم (hanım)、波斯語 خانم (xânom)。最終源頭不清楚。


təmas xətti

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-təmas xətti.wav

Dağlıq Qarabağ təmas xətti

纳戈尔诺-卡拉巴赫接触线


balıqqulağı

balıq (“魚”) + qulaq (“耳”)of耶扎菲II式複合詞。
商業義項意譯自英語 shell。

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-balıq qulağı.wav

空殼 （不从事任何业务的法人实体）

balıq qulağı şirkəti


başsağlığı

baş + sağlıqof耶扎菲II式複合詞。

[ˌbɑʃsɑɣɫɯˈɣɯ]

başsağlığı vermək


geosiyasi

仿譯自俄語 геополити́ческий (geopolitíčeskij)。

daha geosiyasi (comparative)
ən geosiyasi (superlative)


geosiyasət

仿譯自俄語 геополи́тика (geopolítika)。


yiyəlik

daha yiyəlik (comparative)
ən yiyəlik (superlative)


sosializm

國際詞，最終源自法語 socialisme。


sivilizasiya

國際詞；經由俄語 цивилиза́ция (civilizácija)傳入，最终源自法語 civilisation。


Pyotr

音譯自俄語 Пётр (Pjotr)。

俄語男性名字 Пётр (Pjotr) 的轉寫。


ştanqa

ştanq的另一種寫法。


ştanqçı

源自 ştanq + -çı。仿譯自俄語 штанги́ст (štangíst)。


ştanqist

借自俄語 штанги́ст (štangíst)。


ştanq

借自俄語 шта́нга (štánga)，源自德語 Stange。


düşənbə

借自波斯語 دوشنبه (došanbe)。


seşənbə

借自波斯語 سهشنبه (se-šanbe)。


pəncşənbə

借自波斯語 پنجشنبه (panj-šanbe)。


yekşənbə

借自波斯語 یکشنبه (yek-šanbe)。


ضربه

zərbə (“擊打”)的阿拉伯文拼寫法


ürfan

借自阿拉伯語 عِرْفَان (ʕirfān)。


yəhudi

借自阿拉伯語 يَهُودِيّ (yahūdiyy)。

daha yəhudi (comparative)
ən yəhudi (superlative)


yəhudi

借自阿拉伯語 يَهُودِيّ (yahūdiyy)。


şairə

借自阿拉伯語 شَاعِرَة (šāʕira)。 字面分析等同於 şair + -ə。

şair 的陰性形：女詩人


tələb etmək

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-tələb etmək.wav


müzəffər

借自阿拉伯語 مُظَفَّر (muẓaffar)。

daha müzəffər (comparative)
ən müzəffər (superlative)


libas

借自阿拉伯語 لِبَاس (libās)。


شاعره

şairə的阿拉伯字母拼寫法


etiqad

借自阿拉伯語 اِعْتِقَاد (iʕtiqād)。


cür

借自波斯語 جور (jor)。

O nə cür adamdir?

Sən ancaq sərt danişığı başa düşürsən. Səninlə başqa cür danışmaq olmur!

你只能听懂粗鲁的言辞。不可能用其他方式跟你说话！

Mənimlə bu cür danışma.


texniki

daha texniki (comparative)
ən texniki (superlative)


hərbi cinayətkar

hərbi cinayətkarı
hərbi cinayətkarlar (plural)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-hərbi cinayətkar.wav


hərbi cinayət

hərbi cinayəti
hərbi cinayətlər (plural)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-hərbi cinayət.wav


hərbi vəziyyət

仿譯自俄語 вое́нное положе́ние (vojénnoje položénije)。

hərbi vəziyyəti
hərbi vəziyyətlər (plural)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-hərbi vəziyyət.wav


hərbi komissarlıq

仿譯自俄語 военкома́т (vojenkomát)。

hərbi komissarlığı
hərbi komissarlıqlar (plural)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-hərbi komissarlıq.wav


мәсәлән

məsələn的西里爾字母拼寫法


məsələn

借自阿拉伯語 مَثَلًا (maṯalan, “比如”)，源自مَثَل (maṯal, “例子”)的副詞性賓格。字面分析等同於 məsəl + -ən。

İçki sadəcə ürəkləri yox, başqa orqanları da, məsələn bağırsaqları rahatladır, genişləndirir.

喝酒不仅可以舒缓心脏，还可以扩张其他器官，例如小肠


Arifə

最終借自阿拉伯語 عَارِفَة (ʕārifa)。


hərbi

借自阿拉伯語 حَرْبِيّ (ḥarbiyy, “軍事的”)。

hərbi akademiya

hərbi baza

hərbi əməliyyat

hərbi xidmət

hərbi qulluq

hərbi qulluqçu


جدا

cüda (“分離的；孤立的”)的阿拉伯文拼寫法


texnika

國際詞；俄語 те́хника (téxnika)，源自德語 Technik，源自拉丁語 technica，源自古希臘語 τεχνική (tekhnikḗ)。
軍事義為 hərbi texnika 的簡稱。


Arif

借自阿拉伯語 عَارِف (ʕārif, “知道的”)，عَرَفَ (ʕarafa, “知道”)的主動分詞。


ظفر

zəfər (romanization)
ظفری
ظفرلر (plural)

zəfər (“勝利”)的阿拉伯文拼寫法


-şünas

借自波斯語 ـشناس (-šenâs, “-學家”)。


داغ

dağ (“山”)的阿拉伯文拼寫法


dilçi

形態上，源自 dil (“語言”) + -çi。


dilşünas

dilçi (“語言學家”)之同義詞


Əzizə

借自阿拉伯語 عَزِيزَة (ʕazīza)。


üstüxan

借自波斯語 استخوان。


çöhrə

借自波斯語 چهره (čehre)。


dünyasını dəyişmək

字面意思是「變換世界」。

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-dünyasını dəyişmək.wav


rəhmətə getmək

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-rəhmətə getmək.wav


vəfat

借自阿拉伯語 وَفَاة (wafāh)。


ləhcəşünas

源自 ləhcə (“方言”) + -şünas。


portuqal

portuqal dili

portuqal yazıçıları


Gəncə

借自波斯語 گنجه (ganja)，源自中古波斯語 gncg (Ganzag)。

占賈（城市名，位於阿塞拜疆）


fərari

借自波斯語 فراری，等價於 fərar + -i。

daha fərari (comparative)
ən fərari (superlative)


fərari

借自波斯語 فراری，等價於 fərar + -i。


fərar

借自阿拉伯語 فِرَار (firār)。


həbs

借自阿拉伯語 حَبْس (ḥabs)。


həbs

həbsxana (“監獄”) 的截斷形式，或直接來自詞源1。


xarici dil

xarici dillər fakültəsi


dustaqxana

借自波斯語 دستاقخانه (dostâqxâne)。字面分析等同於 dustaq (“囚犯”) + -xana。


türmə

可能借自俄語 тюрьма́ (tjurʹmá)，雖然源頭是一突厥語族詞彙。參見巴什基爾語 төрмә (törmä)。

türmə 的使用雖然廣泛，但因為被視作俄語化的詞彙，權威來源並不推薦使用。

türmədə yatmaq


Yaqub

借自阿拉伯語 يَعْقُوب (yaʕqūb)，源自古典敘利亞語 ܝܥܩܘܒ (yaʿqōḇ)，源自聖經希伯來語 יעקב。

源自阿拉伯語يَعْقُوب (yaʕqūb) [in turn 源自古典敘利亞語ܝܥܩܘܒ, in turn 源自希伯來語יעקב] 的男性人名，等價於英語Jacob或James


tuman

參見鄂圖曼土耳其語 طومان (tuman)，與波斯語 تنبان (tonbân)有關。


ibrani

借自阿拉伯語 عِبْرَانِيّ (ʕibrāniyy)。

ibrani dili


ibrani

借自阿拉伯語 عِبْرَانِيّ (ʕibrāniyy)。


ibri

借自阿拉伯語 عِبْرِيّ (ʕibriyy)。

ibri dili


yeyin

yemək 的第二人稱單數祈使語氣


илан

иланы
иланлар (plural)

ilan (“蛇”)的西里爾字母拼寫法


körpücük

körpü 的指小詞：（小）橋


dağıstanlı

daha dağıstanlı (comparative)
ən dağıstanlı (superlative)


Дағыстан

Dağıstan的西里爾字母拼寫法


axund

借自波斯語 آخوند。


rəqqas

借自阿拉伯語 رَقَّاص (raqqāṣ)。


fəryad

借自古典波斯語 فَرْیَاد (faryād)。


hələlik

- Sabah kitabını gətirib qaytararam.
 - Hə yox, istəyirsən hələlik səndə qalsın.

- 我明天就把書還給你。
 - 哦不用，你想要的話就暫時拿著吧。


xudahafiz

借自波斯語 خداحافظ (xodâhâfez)。

O mənə baxaraq gülümsədi və "xudahafiz" dedi.

他/她看著我，笑著說了聲“再見”。


sağol

-Gəla, götür. -Sağol, qaqa

-在這裡，拿去吧。 -謝了，兄弟。

Sağol, tezliklə görüşənədək


Kəbə

借自阿拉伯語 الْكَعْبَة (al-kaʕba)。


کعبه

Kəbə的阿拉伯文拼寫法


riyazi

借自阿拉伯語 رِيَاضِيّ (riyāḍiyy)。


cələsə

源自阿拉伯語 جَلْسَة (jalsa)。


sistemi

sistem 的屈折变化形式：
定賓格單數

sistem 的屈折变化形式：
第三人稱單數/複數所有格主格單數


seçici

等同於 seçmək (“挑選，選舉”) + -ici。

Namizədlər seçiciləri öz tərəfinə cəlb etmək üçün onlarla şəxsən görüşür.

為了吸引選民站在自己這一邊，候選人親自與他們會面。

seçicilər kollegiyası


faşizm

最终源自意大利語 fascismo。


nəticədə

源自 nəticə 的方位格。
同源詞包括巴什基爾語 нәтижәлә (nätižälä)、土耳其語 neticede、土庫曼語 netijede、維吾爾語 نەتىجىدە (netijide)、烏茲別克語 natijada。


nəticəsində

源自 nəticə 的第三人稱單數所有方位格。
同源詞包括哈薩克語 нәтижесінде (nätijesınde)、韃靼語 нәтиҗәсендә (näticäsendä)、土耳其語 neticesinde、土庫曼語 netijesinde、維吾爾語 نەتىجىسىدە (netijiside)、烏茲別克語 natijasida。

Mayın 31-də Bağdadda törədilmiş silsilə terror aktları nəticəsində ilkin məlumata görə, səkkiz adam həlak olmuş, 37 adam yaralanmışdır.

据初步消息，5月31日巴格达发生系列恐怖袭击事件，已造成8人死亡、37人受伤。


üzvlük

üzvlük haqqı


gediş

maşının gedişi


jelatin

最终源自法語 gélatine。


morfoloji

最终源自法語 morphologie，被重新解釋為形容詞。

sözün morfoloji tərkibi


دووشان

dovşan (romanization)
دووشانی
دووشانلار (plural)

dovşan (“兔子”)的阿拉伯文拼寫法


qırx dörd

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Allahverdi Verdizade-qırx dörd.wav


qırx bir

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Allahverdi Verdizade-qırx bir.wav


qırx beş

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Allahverdi Verdizade-qırx beş.wav


qırx üç

[ɡɯɾx ˈyt͡ʃ]

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Allahverdi Verdizade-qırx üç.wav


qırx iki

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Allahverdi Verdizade-qırx iki.wav


Ləyla

借自阿拉伯語 لَيْلَى (laylā)。


Leyla

可能借自阿拉伯語 لَيْلَى (laylā)。


sevda

源自阿拉伯語 سَوْدَاء (sawdāʔ, “黑膽汁，憂鬱”)。意思受原本在詞源上無關的 sevmək 影響而轉變。


Aristotel

源自古希臘語 Ἀριστοτέλης (Aristotélēs)。


türki

Məgər özün cavab verə bilmirsən? Matvey, sən türki dilini bilirsənmi?

你自己不能回答嗎？ 馬特維，你不會亞塞拜然語嗎？

1851, Mirza Fatali Akhundov, Hekayəti-Xırsi-Quldurbasan; 再版為 Mirzə Fətəli Axundzadə Əsərləri. Üç cilddə, 第 I 卷, Baku: Şərq-Qərb, 2005，第 90 頁:

حییف بوردا هچکیم تورکی بیلمیر

真丟臉，這裡沒人懂亞塞拜然語。


ləçər

借自波斯語 لچر (lačar)。


ləçər

借自波斯語 لچر (lačar)。


Asi

源自阿拉伯語 الْعَاصِي (al-ʕāṣī)。


xəlic

借自阿拉伯語 خَلِيج (ḵalīj)。


خلیج

xəlic的阿拉伯文拼寫法


plaş

借自俄語 плащ (plašč)。


paxmel

借自俄語 похме́лье (poxmélʹje)。


bəlğəm

借自阿拉伯語 بلغم，源自古希臘語 φλέγμα (phlégma)。


çiyid

與鄂圖曼土耳其語 چیگیت (çigit) 及 چیویت (çivit) 同源。


tumov

繼承自原始突厥語 *tumagu。


türkmən

源自突厥語族。türkman 的同源對似詞。

türkmən dili


balanit

借自俄語 балани́т (balanít)。


баланит

баланити
баланитләр (plural)

balanit的西里爾字母拼寫法


ödlük

等同於 öd + -lük。


yeniçəri

借自鄂圖曼土耳其語 یڭیچری。等價於 yeni + çəri。


zəhərlənmə

zəhərlənmək 的動詞性名詞

qida zəhərlənməsi


knyaz

借自俄語 князь (knjazʹ)。


sözü

söz 的屈折变化形式：
定賓格單數

söz 的屈折变化形式：
第三人稱單數/複數所有格主格單數


Balakən

源自上古格魯吉亞語 ბელის კანი (belis ḳani, “小熊的皮膚”)

巴拉肯（城鎮及區名，位於阿塞拜疆）


iqtisad

借自阿拉伯語 اِقْتِصَاد (iqtiṣād)。


iqtisadi

借自阿拉伯語 اِقْتِصَادِيّ (iqtiṣādiyy)。 字面分析等同於 iqtisad + -i。


dünyəvi

借自阿拉伯語 دُنْيَوِيّ (dunyawiyy)。字面分析等同於 dünya + -vi。
意思從“塵世的”轉為“世俗的”可能是意譯自俄語 светский (svetskij)。
同源詞包括烏茲別克語 dunyoviy。

dünyəvi dövlət


tullantı

tullantılarən çeşidlənməsi


зејтун

зејтуну
зејтунлар (plural)

zeytun的西里爾字母拼寫法


bağa

繼承自原始突厥語 *b(i)āka (“青蛙”)。“龜”之義逆構自 tısbağa (“龜”)，字面意思為“石蛙”。


mükəmməliyyət

Çox vaxt barokko rəssamları tərəfindən istifadə olunsa da, bu mövzudakı mükəmməliyyətə Karavacco çata bilmişdi.

雖然經常被巴洛克藝術家使用，但卡拉瓦喬在這方面卻能夠做到完美。


əleyhissəlam

借自阿拉伯語 عَلَيْهِ السَّلَامُ (ʕalayhi s-salāmu)。


əleyhassəlam

借自阿拉伯語 عَلَيْهَا السَّلَامُ (ʕalayhā s-salāmu)。


ya keçəl Həsən, ya Həsən keçəl

字面意思是「要嘛是禿子哈桑（原文中定語前置），要嘛是禿子哈桑（原文中定語後置）」。

指所比較的事物是相同的，彼此並無區別


səllallahu əleyhi və səlləm

源自阿拉伯語 صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ (ṣallā llāhu ʕalayhī wa-sallama)。


әлејһассәлам

əleyhassəlam的西里爾字母拼寫法


əleyhissəlatu vəssəlam

借自阿拉伯語 عَلَيْهِ ٱلصَّلَاةُ وَٱلسَّلَامُ (ʕalayhi ṣ-ṣalātu was-salāmu)。


keçəl

借自波斯語 کچل (kačal)。

daha keçəl (comparative)
ən keçəl (superlative)


həmsöhbət

借自波斯語 همصحبت。字面分析等同於 həm- + söhbət (“對話，談話”)。


skamya

借自俄語 скамья́ (skamʹjá)，最终源自中古希臘語 σκαμνία (skamnía)。


feodalizm

國際詞；最終源自法語 féodalisme。


Андреј

Andrey的西里爾字母拼寫法


komandir

借自俄語 команди́р (komandír)，源自法語 commandeur。


کلبتین

kəlbətin的阿拉伯文拼寫法


Dəclə

借自波斯語 دجله (dejle)，源自阿拉伯語 دِجْلَة (dijla)。


Fərat

借自波斯語 فرات (forât)，源自阿拉伯語 الْفُرَات (al-furāt)。


Kənan

借自阿拉伯語 كَنْعَان (kanʕān)。


siyasi düzgünlük

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-siyasi düzgünlük.wav


politkorrektlik

源自俄語 политкорре́ктный (politkorréktnyj) + -lik，部分仿譯自俄語 политкорре́ктность (politkorréktnostʹ)，源自俄語 полити́ческая корре́ктность (politíčeskaja korréktnostʹ)，最终源自英語 political correctness。

Politkorrektlik – Amerikanın dünyaya bəxş etdiyi ən pis şeydi. Məhz politkorrektlik dürüst diskussiyanı öldürdü, ona görə də indi insanların çoxu nədəsə ittiham edilməkdən qorxduqlarına görə susmağa üstünlük verirlər.

政治正確是美國為世界帶來的最糟糕的東西。正是政治正確扼殺了誠實的討論，因此大多數人現在寧願保持沉默，因為他們害怕被指控。


siyasi doğruluq

源自英語 political correctness。對照Turkish siyasi doğruculuk。

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9292 (aze)-Azerbaijani audiorecordings-siyasi doğruluq.wav

Kaqan deyir ki, “rusdilli seçicilər Donald Trampı çox sevir, çünki o, siyasətdən kənar adamdır. O, isteblişmenti təmsil etmir. O, darıxdırıcı deyil. O, siyasi doğruluq qaydalarına əməl etmir. O, sadəcə ağlına gələni deyir.”

卡根說，「俄語選民」之所以喜歡川普，是因為他是個遠離政治的人。他不代表建制派。他並不無聊。他不遵循政治正確的規則。他只是說出自己想說的話。

2016年August20日, “Bruklinin rusdilli əhalisi Donald Trampı dəstəkləyir [The Russian-speaking population of Brooklyn supports Donald Trump.]”, 出自 Voice of America:

Əlbəttə ki, kişilərdən nifrət edən və siyasi doğruluq anlayışını absurd səviyyəyə qaldıran qadınlar var, lakin bu nifrət institusonal olaraq dəstəklənmir.

當然，也有一些女性確實憎恨男性，並將政治正確的觀念推向了荒謬的程度；然而，這種仇恨並沒有得到制度的支持。

2018年March3日, “Azərbaycanda feminizm varmı? [Does feminism exist in Azerbaijan?]”, 出自 Baku Afisha，於2019-07-03歸檔自原頁面:


serb

源自塞爾維亞-克羅地亞語 Srb，源自原始斯拉夫語 *sьrbъ。


дуз

дузу
дузлар (plural)

duz (“鹽”)的西里爾字母拼寫法


pulemyot

借自俄語 пулемёт (pulemjót)。


sinaqoq

源自古希臘語 συναγωγή (sunagōgḗ)。


xavra

源自希伯來語 חֶבְרָה (khevrá)。


Gövhər

借自波斯語 گَوهَر。


vec

借自阿拉伯語 وَجْه (wajh)。

不變格的原型基本沒有使用，僅作為下列短語或衍生詞的一部分出現。

nə vecimə?

vecə gəlmək


danna

源自早期的 *danla，繼承自共同突厥語 *taŋla，派生自共同突厥語 *taŋ (“黎明；黄昏”)。