istedadlı

daha istedadlı (comparative)
ən istedadlı (superlative)


insaflı

daha insaflı (comparative)
ən insaflı (superlative)


inşaat

源自阿拉伯語 إِنْشَاء (ʔinšāʔ)。


istisna

源自阿拉伯語 اِسْتِثْنَاء (istiṯnāʔ)。


ixtilaf

源自阿拉伯語 اِخْتِلَاف (iḵtilāf)。


itələmək

派生自共同突厥語 *it- (“推，擊”)。與土耳其語 itmek同源。與itmək無關。


iyrənc

daha iyrənc (comparative)
ən iyrənc (superlative)


ixtira

源自阿拉伯語 اِخْتِرَاع (iḵtirāʕ)。


inkişaf

源自阿拉伯語 اِنْكِشَاف (inkišāf)，اِنْكَشَفَ (inkašafa)的動名詞，源自詞根ك_ش_ف (“發現，尋找，揭開”)，參見kəşf (“發現”)。


inək

源自原始突厥語 *in-gek (“母牛”)。與古突厥語 𐰃𐰤𐰏𐰛 (ingek, “母牛”)同源。


istəmək

源自古安納托利亞土耳其語 [script needed] (istämäk), 原始突厥語 *īŕ-te-，派生自原始突厥語 *īŕ (“蹤跡”)。參見土耳其語 istemek。

Sən isti yoxsa soyuq çay istəyirsən?

O bizim son beşiyimiz idi. Atam onu çox istəyirdi.

他是我們之中最小的。父親很愛他。

قیز ایستمک نه یامان پیس شئیدی

what a terrible thing it is to be in love with a girl

Ondan bir stəkan su istədim.

O adamdan heç vaxt heç nə istəmə.

不要問那個人要任何東西。


itirmək

源自itmək (“消失”) + -ir (使役態後綴)

Türkiyə hakimiyyətinin bu hərəkətinə baxmayaraq, Rəsulzadə jurnalın nəşr olunacağına ümidini itirmirdi.

儘管土耳其政府對其作出行動，Rasulzade仍然沒有失去出版雜誌的希望。

2017 May 15, Ziya Kamizadə, Sonuncu Əsr:

Dünən telefonumu hardasa itirmişəm.

昨天我把手機忘在哪裡了。


ixtiyar

借自阿拉伯語 اِخْتِيَار (iḵtiyār)。

xüsusi ixtiyar ― 特殊權力


ixtiyar

借自阿拉伯語 اِخْتِيَار (iḵtiyār)。


irq

源自阿拉伯語 عِرْق (ʕirq)。


intizam

源自阿拉伯語 اِنْتِظَام (intiẓām)。


istefa

源自阿拉伯語 اِسْتِعْفَاء (istiʕfāʔ)。


iradə

源自阿拉伯語 إِرَادَة (ʔirāda)。


iqlim

源自阿拉伯語 إِقْلِيم (ʔiqlīm) ← 古希臘語 κλίμα (klíma)。

iqlim dəyişmələri


hərarət

源自阿拉伯語 حَرَارَة (ḥarāra)。


istehza

源自阿拉伯語 اِسْتِهْزَاء (istihzāʔ)。


istedad

源自阿拉伯語 اِسْتِعْدَاد (istiʕdād)，通過波斯語。


ipək

源自古安納托利亞土耳其語 [script needed] (yipek)。可能是原始突厥語 *yip (“線”)的派生詞。與土耳其語 ipek, 土庫曼語 ýüpek, 烏茲別克語 ipak, 哈薩克語 жібек (jıbek), 吉爾吉斯語 жибек (cibek)同源。


istirahət

源自阿拉伯語 اِسْتِرَاحَة (istirāḥa)。


istehsal

源自阿拉伯語 اِسْتِحْصَال (istiḥṣāl)。


istiot

源自isti (“熱”) + ot (“草”)。對比土耳其語 isot。


istila

源自阿拉伯語 اِسْتِيلَاء (istīlāʔ)。


irin

源自共同突厥語 *iri-。


istehlak

源自阿拉伯語 اِسْتِهْلَاك (istihlāk)。


istiqlal

借自阿拉伯語 اِسْتِقْلَال (istiqlāl)，اِسْتَقَلَّ (istaqalla)的動名詞，參見müstəqil (“獨立的”)。


işlətmək

çalışdırmaq

işləmək的使役態。

işləmək的使役態。


işə salmaq

Bilsəidim ki məni işə salacaqlar getməzdim ora

要是我知道他們要搞我，我就不去了。


istifadə

源自阿拉伯語 اِسْتِفَادَة (istifāda)。與fayda (“有用”)同源。

Jarqon sözlərin istifadəsi həmyaşıdlar arasında özünü təsdiqləmək məqsədi daşıyır.

Use of slang words has the purpose of asserting oneself among peers

Narkotiklərin istifadəsi


itburnu

itburnu kolu


ip

源自原始突厥語 *yip, *yïp (“線”)。


işləmək

源自iş (“工作”) + -lə。

Artıq on ildir bu məktəbdə işləyirəm

我在學校已經工作多年了。

Soyuducumuz xarab olub, işləmir

咱們的冰箱壞掉了，不運作了


iyirmi

源自原始突厥語 *yėgirmi (“二十”)。


içmək

源自原始突厥語 *ič-。與古突厥語 [script needed] (ič-, “喝”), 喀喇汗語 اِجْماكْ (ičmēk, “喝”), 土耳其語 içmek, 烏茲別克語 ichmoq, 楚瓦什語 ӗҫ (ĕś)等同源。

Su içmək istəyirəm.


inqilab

借自阿拉伯語 اِنْقِلَاب (inqilāb)。


ixtisar

源自阿拉伯語 اِخْتِصَار (iḵtiṣār)。


isə

*imək (“是”) 的第三人稱單數現在時條件


izləmək

源自古安納托利亞土耳其語 izle- (“追蹤”)。與土耳其語 izlemek同源。派生自原始突厥語 *īŕ, *ï̄ŕ (“軌跡，車轍”)，參見古突厥語 [script needed] (iz, “腳印，蹤跡”), iz (“腳印”)等。等同於iz (“腳印”) + -lə。

türk serialları izləmək

Osmanlı imperiyası diqqətlə bu hadisələri izləyir.

奧斯曼帝國正在緊密跟隨這些事件。

2005, Elçin, 編者Dilsuz, Seçilmiş əsərləri, Aman ovçu, vurma məni.，頁號 312:

Bu səhifəni izlə


iy

源自共同突厥語 *yïd。


iy

源自原始突厥語 *iyik。與楚瓦什語 йӗке (jĕk̬e)等同源。


işarə

源自阿拉伯語 إِشَارَة (ʔišāra)。

apostrof işarəsi


yumaq

源自原始突厥語 *yu(b)- (“洗”)。與土耳其語 yumak, 楚瓦什語 ҫу (śu)等同源。

qab yumaq

paltar yumaq

dişləri yumaq

pul yumaq

Güclü yağış trası, demək olar, yuyub aparmışdı.

günahları yumaq

öz qanı ilə təqsirləri yumaq

to wash away the wrongdoings with one's own blood


yumaq

派生自原始突厥語 *jum- (“圓的”)，參見yumru，yumurta。與土耳其語 yumak同源。


işğalçı

işğal + -çı。


işgəncə

源自古安納托利亞土耳其語 [script needed] (şikence, “按壓”), [script needed] (işkenci, “痛苦，麻煩”) ← 波斯語 شکنجه (šekanje, “折磨，拷打”), اشکنجه (eškanje)。

işgəncə vermək


içki

等同於iç- (“喝”) + -ki。


işğal

源自阿拉伯語 إِشْغَال (ʔišḡāl)。

işğal altında olan rayonların siyahısı


işıq

派生自原始突厥語 *yạĺ(č)- (“燃燒”)。與土耳其語 ışık (“光，燈”), 土庫曼語 yşyk (“光，燈”), 楚瓦什語 ҫиҫ (śiś, “發光”), ҫиҫӗм (śiś̬ĕm, “閃電”)同源。

Yaşıl işıq yananda, yolu keçmək olar.

綠燈亮起，行人可以過馬路。

Kəndimizə işıq və yol çəkiblər, qaz ancaq hələ çəkməyiblər.

他們拉了電線，修了路到咱們村，但是還沒有煤氣。

İşıqlar yenə söndü.


iştirak

源自阿拉伯語 اِشْتِرَاك (ištirāk)。


izah

源自阿拉伯語 إيضاح (ʔīḍāḥ)，أَوْضَحَ (ʔawḍaḥa, “使清晰”)的動名詞，源自詞根و ض ح。


işçi

等同於iş (“工作”) + -çi。與土耳其語 işçi, 烏茲別克語 ishchi, 韃靼語 эшче (eşçe)同源。

neft işçiləri

işçi qüvvəsi

zavod işçiləri

sənaye işçiləri


isti

源自原始突厥語 *ïsïg, *isig。與土耳其語 sıcak (通過古安納托利亞土耳其語 [script needed] (isicak/ïsïcak)), 韃靼語 esse, 楚瓦什語 ӑшӑ (ăš̬ă)等同源。

daha isti (comparative)
ən isti (superlative)

isti su qaynaqları


kabab

源自阿拉伯語 كَبَاب (kabāb)。


indi

源自古安納托利亞土耳其語 امدی (emdi) ← 原始突厥語 *em- (“現在”)。與古突厥語 𐰢𐱃𐰃 (amtï, “現在”)同源。對比土耳其語 şimdi (“現在”), 韃靼語 инде (inde, “現在”), 烏茲別克語 endi (“現在”), 圖瓦語 ам (am, “現在”), 楚瓦什語 ӗнтӗ (ĕnt̬ĕ, “現在”)。

Nə vaxt gedək yanına? İndi yoxsa sonra?

我們什麼時候去拜訪他/她？現在還是等會兒？


jurnalist

源自俄語 журнали́ст (žurnalíst) ← 法語 journaliste。


isim

源自阿拉伯語 اِسْم (ism) ← 原始閃米特語 *šim-。


iş

源自原始突厥語 *īĺč (“工作，事情”)。

Bu gün işimiz çoxdur, gələmmərik

我們今天有好多工作要做，來不了了

Bütün günü iş başında olmaq

(字面意思是「to be in the head of work all day」)

Allaha min şükür, qardaşımın qəşəng işi vardır.

感謝真主，我兄弟得了份好工作。

Adamın işi olmayanda günlər uzun gəlir

沒有工作就感覺一天過得很慢。

Amsterdama niyə getməliyəm, orada nə işim var?

我幹嘛要去阿姆斯特丹，去那裡有事情要做嗎？

Sabah görüşə bilərik? Sənə işim düşüb

我們明天約見面可以嗎？我有事情跟你說。

nahaqq iş görmək

Bu yaxşı işdir.

Yaxşı ki ora getdik. Böyük iş gördük.

還好我們去了那裡，我們做了件重要的事情。

Oğruya yeddi il iş veriblər

Başıma iş açmışam

Özümü işə salmışam

Deyəsən yenə işə düşmüşəm

cinayət işi


kahin

源自阿拉伯語 كَاهِن (kāhin)。


kainat

源自阿拉伯語 كَائِنَات (kāʔināt)。


kamerton

源自俄語 камерто́н (kamertón)。


karandaş

借自俄語 каранда́ш (karandáš)，源自某種突厥語族的語言。等價於 qara + daş。


kamal

源自阿拉伯語 كَمَال (kamāl)。


akrobatika

可能源自俄語 акроба́тика (akrobátika)。


iz

源自原始突厥語 *īŕ-, *ï̄ŕ。與楚瓦什語 йӑр (jăr)同源。


akvarel

可能源自俄語 акваре́ль (akvarélʹ)。


kasıb

源自阿拉伯語 كَاسِب (kāsib)。

daha kasıb (comparative)
ən kasıb (superlative)


fağır

源自阿拉伯語 فَقِير (faqīr)。

daha fağır (comparative)
ən fağır (superlative)


ansambl

借自俄語 анса́мбль (ansámblʹ)，源自法語 ensemble。

memarlıq ansamblı


abdal

源自阿拉伯語 أَبْدَال (ʔabdāl)，بَدَل (badal, “替代品；聖人”)的複數，源自بَدَلَ (badala, “代替”)。


karxana

源自波斯語 کارخانه (karxâne)。等同於kar (“工作”) + -xana。

daş karxanası

qum karxanası


kefli

daha kefli (comparative)
ən kefli (superlative)


apostrof

源自俄語 апостроф (apostrof) ← 法語 apostrophe ← 拉丁語 apostrophus ← 古希臘語 ἀπόστροφος (apóstrophos)。


kenquru

源自俄語 кенгуру́ (kengurú)。


keçirmək

Boş vaxtınızı necə keçirirsiniz?

空閒的時候你是怎麼過的？

tədbir keçirmək

seçki keçirmək

işığı keçirmək


keyfiyyət

源自阿拉伯語 كَيْفِيَّة (kayfiyya)。

kəmiyyət və keyfiyyət

yüksək keyfiyyət

aşağı keyfiyyət


kanon

源自古希臘語 κᾰνών (kanṓn, “標準”)。


keçi

源自原始烏古斯語 *käči ← 原始突厥語 *äčkü，可能通過保加爾語，參見匈牙利語 kecske。.


kimyəvi

等同於kimya (“化學”) + -vi。受元音和諧規則影響，元音由 a 變成 ə 。

kimyəvi element

kimyəvi reaksiya


keçmiş

源自keçmək (“通過”) + -miş。

keçmək 的主語過去時分詞


keçmiş

源自keçmək (“通過”) + -miş。

keçmiş zaman

Keçmişdə nə var idi daha yoxdur.

Keçmişi olmayan xalqın gələcəyi də yoxdur.


kim isə

某（些）人；（否定句中）任何人


kimsə

可能縮自kim isə，等同於kim (“誰”) + -sə。

某（些）人；（否定句中）任何人


keşniş

源自古安納托利亞土耳其語 كشنش (kişniş), كشنچ (kişniç) ← 波斯語 گشنیج (gišnīj, “香菜”)。


kilsə

Roma-katolik kilsəsi

hər bazar günü kilsəyə getmək


keşik

對比土耳其語 keşik (“輪班”)。

keşik çəkmək


kişnəmək

源自原始突厥語 *kiłčin(e)-。
對比土耳其語 kişnemek, 巴什基爾語, 韃靼語 кешнәү (keşnäü), 雅庫特語 кистээ (kistee), 楚瓦什語 кӗҫӗн (kĕś̬ĕn)。


kirli

daha kirli (comparative)
ən kirli (superlative)


kiçik

源自原始突厥語 *kičük /-g (“小的”)。與古突厥語 𐰚𐰃𐰲𐰏 (kičig), 喀喇汗語 [script needed] (kičüg), 土耳其語 küçük同源。

daha kiçik (comparative)
ən kiçik (superlative)


kassa

源自意大利語 cassa (“收銀台，收銀機”)。


kisə

源自波斯語 کیسه (kise)。


kimi

可能源自原始突厥語 *gēp (“形式，例子，圖像”)。與阿塞拜疆語 kim (“誰”)無關。與土耳其語 gibi同源。

O mənə ikinci ata kimi idi

Yer üzündə sizin kimi ikincisi yoxdur

世界上沒有別人像你一樣。

Pul qonaq kimidir. Bu gün var, sabah yoxdur.

金錢就像一位匆匆過客。今天還在這裡，明天就離開了。

(現在分詞後) 一……就……

Arvad sözünü deyən kimi yox oldu.

女人一說完她要說的話之後，馬上就消失了。

2005, Arif Acaloğlu, Cəlal Bəydilli, 編者İsrafil Abbaslı, Əsatirlər, əfsanə və rəvayətlər, Baku: Şərq-Qərb, Mifoloji Rəvayət və əfsanələr，頁號 183:


PUA

pilotsuz uçuş aparatı (“無人航空載具，無人機”)之首字母縮略詞。

PUA zərbəsi


keçmək

源自古安納托利亞土耳其語 كچمك (gäčmäk) ← 原始突厥語 *geč (“通過”)。與古突厥語 [script needed] (käč-, “穿過”), 土耳其語 geçmek等同源。

yoluxmaq

(+ 與格) 传播，传染（疾病）

çayı keçmək

Yaşıl işıq yananda, yolu keçmək olar.

Astaranı artıq keçmişdik, Ərdəbilə bir saat qalırdı.

我們已經過了阿斯塔拉，還有一個小時就要到阿爾達比勒了。

(+ 奪格) 通過，及格

sınaqdan keçmək

Buyurun, keçin içəri!

Qrip bir həftədən sonra keçdi

Bu da keçər

İmtahanın necə keçdi?

Heç də yaxşı keçmədi, kəsildim.

(+ 與格) 传播，传染（疾病）

QİÇS xəstəliyi mənə ərimdən keçdi.

我老公把艾滋病傳給了我。

Allah günahımdan keçsin.


kişmiş

源自波斯語 کشمش (kešmeš)。


arıçı

来自arı + -çı.


kobud

源自中古亞美尼亞語 կոպիտ (kopit)。對比土耳其語 göbüt, kubat。

daha kobud (comparative)
ən kobud (superlative)
korkobud

kobudlaşmaq** kobudlaşma
** kobudlaşdırmaq
*** kobudlaşdırma
*** kobudlaşdırılmaq
**** kobudlaşdırılma

kobud parça

kobud adam

kobud ifadə

粗言穢語 (字面意思是「粗魯的表達」)

kobud davranış

虐待 (字面意思是「粗暴的行為」)

kiminləsə kobud davranmaq

虐待 (字面意思是「粗暴對待」)

kobud səhv


kimya

源自古希臘語 χυμεία (khumeía)，通過阿拉伯語 كيمياء (kīmiyāʾ)。


konstitusiya

可能源自俄語 конститу́ция (konstitúcija)。


konfet

源自俄語 конфе́та (konféta) ← 意大利語 confetto ← 拉丁語 cōnfectus。


kraliça

源自南斯拉夫語支 ← 原始斯拉夫語 *korľica，對比保加利亞語 крали́ца (kralíca)、塞爾維亞-克羅地亞語 кра̀љица/kràljica。可能通過古安納托利亞土耳其語 [具體何詞?]或鄂圖曼土耳其語 قرالیچه (kraliçe)。

Böyük Britaniya kraliçası


kostyum

源自俄語 костю́м (kostjúm) ← 法語 costume。


konsert

可能源自俄語 конце́рт (koncért)。


kredit

源自法語 crédit。


kravat

源自俄語 крова́ть (krovátʹ)。


kubok

可能源自俄語 ку́бок (kúbok)。


yaşasın

yaşamaq 的第三人稱單數命令式

Yaşasın respublika!


kökəlmək

源自kök + -əl。

Yaman kökəlib.


küləkli

daha küləkli (comparative)
ən küləkli (superlative)


küt

daha küt (comparative)
ən küt (superlative)


köçmək

源自原始突厥語 *göč- (“移動”)。與土庫曼語, 土耳其語 göçmek, 克里米亞韃靼語 köçmek, 楚瓦什語 куҫ (kuś)同源。

Biz keçən il təzə evimizə köçdük

Quşlar baharda isti ölkələrə köçür.

秋天，鳥兒遷徙到溫暖的國家。


kukla

源自希臘語 κούκλα (koúkla, “玩偶”)。


köçürmək

源自köç + -ür。

移動到另一地 定居到別地


küsmək

源自原始突厥語 *küs- (“生氣”)。與土耳其語 küsmek同源。

Arvadım məndən küsüb, danışmır!

我老婆對我很生氣，她都不跟我說話了！

Xətrimə dəymə ki səndən küsməyim.

別傷害我，我也不對你生氣。


kəskin

daha kəskin (comparative)
ən kəskin (superlative)


köməkçi

源自kömək (“幫助”) + -çi。


kəsilmək

Meşədə ağac kəsilir.

Ona ölüm hökmü kəsildi.

Universitetdə imtahandan kəsildim


küftə

源自波斯語 کوفته (kufte)，源自動詞کوفتن (kuftan, “打，磨”)。


kölə

與土耳其語 köle (“奴隸”)同源。對比土庫曼語 köle (“雜種”)。


künc

otağın küncü


könüllü

源自könül + -lü。


könüllü

源自könül + -lü。


könüllü

源自könül + -lü。


kürə

源自阿拉伯語 كُرَة (kura)。


kütlə

源自阿拉伯語 كُتْلَة (kutla)。


kömək

源自原始突厥語 *kömek (“幫助”)。
與
哈薩克語 көмек (kömek, “幫助”),
雅庫特語 көмө (kömö, “幫助”),
烏茲別克語 koʻmak (“幫助”),
巴什基爾語 күмәк (kümäk, “一群人一起做一件事”)同源。


kölgə

源自原始突厥語 *köl-。對比土耳其語 gölge, 克里米亞韃靼語 kölge, 土庫曼語 kölege。

kölgə atmaq

kölgə salmaq

kölgə iqtisadiyyatı


köşk

借自波斯語 کوشک (kušk, “宮，柱廊”)。


kəlbətin

源自阿拉伯語 كَلْبَتَيْن 雙 (kalbatayn, “鉗子”)。


kədər

源自阿拉伯語 كَدَر (kadar)。


kələm

源自波斯語 کلم (kalam) ← 古希臘語 κράμβη (krámbē, “捲心菜”)。


kənar

源自波斯語 کنار (kenâr)。


kənar

源自波斯語 کنار (kenâr)。


kəmiyyət

源自阿拉伯語 كَمِّيَّة (kammiyya)。

kəmiyyət və keyfiyyət


kəfgir

源自波斯語 کفگیر (kafgir)。


kəmər

源自波斯語 کمر (kamar)。

boru kəməri

neft kəməri

qaz kəməri


kəndir

源自原始突厥語 *kentir, *kendir (“大麻”)。與土耳其語 kendir同源。


kərpic

與土耳其語 kerpiç, 哈薩克語 кірпіш (kırpış), 巴什基爾語 кирбес (kirbes), 雅庫特語 кирпииччэ (kirpiiççe), 楚瓦什語 кирпӗч (kirp̬ĕč), 韃靼語 кирпеч (kirpeç), 東馬里語 кервыч (kervyč), кермыч (kermyč), кӗрпыц，以及非突厥語族的俄語 кирпи́ч (kirpíč), 烏得穆爾特語 кърпич (krpić), кэрмич (kermić)同源。


köpük

源自原始突厥語 *köp- (“腫”)。

dəniz köpüyü


kəsmək

源自原始突厥語 *kes- (“切”)
。與喀喇汗語 کـَسْماكْ (kesmēk, “切”), 土耳其語 kesmek等同源。

hökm etmək

判決 (多+hökm (“裁定”))

hökm vermək

判決 (多+hökm (“裁定”))

iş vermək

判決 (多+hökm (“裁定”))

meşədə ağac kəsmək.

Bərbər saç kəsir.

qoyun kəsmək.

qurban kəsmək.

Oğlan müəllimin qabağını kəsdi və ona otaqdan çıxmaqa yol vermədi.

男孩擋住老師的路，不讓他出房間。

Onlar işıq pulunu verə bilməyiblər və işıqlarını kəsiblər

他們付不起電費，然後就被斷電了。

打斷 (一般+söz (“話語”))

Atanın sözünü kəsmə!

別在你爸講話的時候插嘴！

判決 (多+hökm (“裁定”))

Məhkəmə oğruya üç il hökm kəsib.


Dağıstan

形態上為 dağ (“山”) + -ıstan。

達吉斯坦（高加索東北部的一個山地區域）

Dağıstan Respublikası


kəşf

源自阿拉伯語 كَشْف (kašf)，كَشَفَ (kašafa, “除去，揭開，揭露”)的動名詞，源自詞根ك_ش_ف (“發現，尋找，揭開”)，參見inkişaf (“發展”)。

Amerikanın kəşfi


lal

daha lal (comparative)
ən lal (superlative)


lakin

源自阿拉伯語 لٰكِنْ (lākin, “但是”)。


lalə

借自波斯語 لاله (lâle)。


lavaş

可能源自亞美尼亞語 լավաշ (lavaš)。源頭為閃米特語族。


lazım

源自阿拉伯語 لَازِم (lāzim)。

daha lazım (comparative)
ən lazım (superlative)

gərək

必需的，需要的 (常接與格)

zəruri

必需的，需要的 (常接與格)

məcbur

必需的，需要的 (常接與格)

必需的，需要的 (常接與格)

Sükut! Mübahisə lazım deyil! Hacı Baxşəli, qəti cavab lazımdır. Mənim vaxtım azdır; istəyirsiniz ki, övrətiniz dirilsin, yazdırın; istəmirsiniz çəkilin kənara.

安靜！沒必要爭來爭去的！哈吉Baxşəli，我需要一個確定的答案。但我沒有時間；如果您想要您的夫人起死回生，就把她的名字加上；如果您不想，那就離開吧。

1909, Cəlil Məmmədquluzadə, Ölülər [The Dead Ones]; 再版為 Cəlil Məmmədquluzadə Əsərləri. Dörd Cilddə. I Cild, 巴庫: Öndər Nəşriyyat, 2004，頁號 411:

Sizə nə lazımdır?


lazım

源自阿拉伯語 لَازِم (lāzim)。

Lazım gəlsə, bir şey fikirləşərik

如果有必要，我們會考慮的。


اهل

اهلی
اهالی (plural)


ваза

вазаны
вазалар (plural)

vaza (“花瓶”)的西里爾字母拼寫法


fəal

源自阿拉伯語 فَعَّال (faʕʕāl)。

daha fəal (comparative)
ən fəal (superlative)


fəal

源自阿拉伯語 فَعَّال (faʕʕāl)。


lovğa

daha lovğa (comparative)
ən lovğa (superlative)


layihə

源自阿拉伯語 لَائِحَة (lāʔiḥa)。


ləzzətli

daha ləzzətli (comparative)
ən ləzzətli (superlative)


lüt

daha lüt (comparative)
ən lüt (superlative)
lümlüt


maddi

daha maddi (comparative)
ən maddi (superlative)


ləzgi

ləzgi dili


ləzgi

ləzgilərin yaşadığı ərazilər


lənət

源自阿拉伯語 لَعْنَة (laʕna)。

Lənət olsun onlara!


ləhcə

借自阿拉伯語 لَهْجَة (lahja)。


ləzzət

源自阿拉伯語 لَذَّة (laḏḏa)。


maddə

源自阿拉伯語 مَادَّة (mādda)。

bəsit maddə

mürəkkəb maddə

narkotik maddələr

partlayıcı maddələr


maaş

源自阿拉伯語 مَعَاش (maʕāš)。


ləğv

源自阿拉伯語 لَغْو (laḡw)。


mamır

借自亞美尼亞語 մամուռ (mamuṙ)。
代表「苔蘚」的原生突厥語詞 yosun 在阿塞拜疆語中則已經轉變為「海草」。


macəra

源自阿拉伯語 مَاجَرَا (mājarā)。


maraqlı

daha maraqlı (comparative)
ən maraqlı (superlative)

Bu kitab çox maraqlıdır.

Ən maraqlısı da odur ki...

maraqlı fikirlər

Onlar maraqlıdılar ki, elektron formatda kitabları əldə etsinlər.

他們的興趣在於買電子書。


maliyyə

源自阿拉伯語 مَالِيَّة (māliyya)。


masturbasiya

源自俄語 мастурба́ция (masturbácija)。


mətbəə

源自鄂圖曼土耳其語 مطبعه (matbaʼa)，源自阿拉伯語 طَبَعَ (ṭabaʕa)。


mayak

借自俄語 мая́к (maják)。


mehrab

源自阿拉伯語 مِحْرَاب (miḥrāb)。


mağara

源自阿拉伯語 مَغَارَة (maḡāra)。


minnətdar

源自波斯語 منتدار (minnatdâr)。對比塔吉克語 миннатдорӣ (minnatdorī)。

daha minnətdar (comparative)
ən minnətdar (superlative)

Mənə kömək etdiyinizə görə Sizə minnətdaram


menyu

借自俄語 меню́ (menjú)，源自法語 menu。


meymun

源自阿拉伯語 مَيْمُون (maymūn)。


maraq

不確定。與鄂圖曼土耳其語 مراقّ (merāq) → 土耳其語 merak同源。可能借自鄂圖曼土耳其語，源自阿拉伯語 ر ق ق (r q q)。

xüsusi maraq oyatmaq

kiməsə və ya nəyəsə maraq göstərmək

maraqlarını müdafiə etmək


mexanizm

可能源自俄語 механи́зм (mexanízm)。


meydança

uşaq oyun meydançası


maye

源自阿拉伯語 مَائِع (māʔiʕ)。


minbər

源自阿拉伯語 مِنْبَر (minbar)。


millət

源自阿拉伯語 مِلَّة (milla)。


milad

源自阿拉伯語 مِيلَاد (mīlād, “出生”)。

Milad bayramınız mübarək olsun!


miqdar

源自阿拉伯語 مِقْدَار (miqdār)。

iri miqdarda


misra

源自阿拉伯語 مِصْرَاع (miṣrāʕ)。


meyit

源自阿拉伯語 مَيِّت (mayyit)。


mirvari

源自波斯語 مروارید (morvârid, “珍珠”)。


meydan

源自阿拉伯語 مَيْدَان (maydān)。


miqyas

源自阿拉伯語 مِقْيَاس (miqyās)。


mizrab

源自阿拉伯語 مِضْرَاب (miḍrāb)。


sərçə

源自原始突厥語 *serče。與土耳其語 serçe, 楚瓦什語 ҫерҫи (śerś̬i)同源。


mağaza

源自阿拉伯語 مَخَازِن (maḵāzin, “倉庫”)，مَخْزَن (maḵzan)的複數形，源自خَزَنَ (ḵazana, “儲存”)，源自詞根خ ز ن (ḵ z n)；參見阿塞拜疆語 xəzinə (“寶庫”)。

ərzaq mağazası


minarə

源自波斯語 مناره (menâre) ← 阿拉伯語 مَنَارَة (manāra)。


mikrob

源自俄語 микро́б (mikrób)。


mötəbər

daha mötəbər (comparative)
ən mötəbər (superlative)


möhtəşəm

源自阿拉伯語 مُحْتَشِمْ (muḥtašim)。

daha möhtəşəm (comparative)
ən möhtəşəm (superlative)


mövcud

源自阿拉伯語 مَوْجُود (mawjūd)。

daha mövcud (comparative)
ən mövcud (superlative)


möcüzə

借自阿拉伯語 مُعْجِزَة (muʕjiza)。


müdhiş

源自阿拉伯語 مُدْهِش (mudhiš)。

daha müdhiş (comparative)
ən müdhiş (superlative)


mülki

mülki məcəllə


manat

源自俄語 моне́та (monéta, “硬幣”)。


mühüm

源自阿拉伯語 مُهِمّ (muhimm)。

daha mühüm (comparative)
ən mühüm (superlative)


müvəqqəti

daha müvəqqəti (comparative)
ən müvəqqəti (superlative)


müəmmalı

daha müəmmalı (comparative)
ən müəmmalı (superlative)


mülayim

源自阿拉伯語 مُلائِم (mulāʔim)。

daha mülayim (comparative)
ən mülayim (superlative)


müğənni

借自阿拉伯語 مُغَنِّي (muḡannī)。可能是mahnı的同源對似詞。


müqəssir

源自阿拉伯語 مُقَصِّر (muqaṣṣir)。

[myɢæˈsːiɾ̥]

Qızın qaçmağına mən ki, müqəssir deyiləm.
就女孩的逃跑這件事來說，我是沒有過錯的。

1895, Nəcəf bey Vəzirov, Yağışdan çıxdıq, yağmura düşdük; 再版為 Nəcəf bey Vəzirov Seçilmiş Əsərləri., Baku: Şərq-Qərb, 2005，頁號 110:


mükəmməl

借自阿拉伯語 مُكَمَّل (mukammal)。

daha mükəmməl (comparative)
ən mükəmməl (superlative)


miras

源自阿拉伯語 مِيرَاث (mīrāṯ)。


müstəqil

借自阿拉伯語 مُسْتَقِلّ (mustaqill)，派生自اِسْتَقَلَّ (istaqalla)，參見istiqlal (“獨立”)。

daha müstəqil (comparative)
ən müstəqil (superlative)


mütləq

源自阿拉伯語 مطلق (muṭallaq)。


müxtəlif

源自阿拉伯語 مُخْتَلِف (muḵtalif)。

müxtəlif yollarla

dünyanın müxtəlif ölkələrində

müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri

İclasda müxtəlif təkliflər səsləndirilib.


müdaxilə

源自阿拉伯語 مُدَاخَلَة (mudāḵala)。


mövsüm

源自阿拉伯語 مَوْسِم (mawsim)。


müddət

源自阿拉伯語 مُدَّة (mudda)。


mühacir

源自阿拉伯語 مُهَاجِر (muhājir)。


möhlət

源自阿拉伯語 مُهْلَة (muhla)。


möhür

源自阿拉伯語 مُهْر (muhr)


mövzu

源自阿拉伯語 مَوْضُوع (mawḍūʕ)。


müəyyən

源自阿拉伯語 مُعَيَّن (muʕayyan)。

daha müəyyən (comparative)
ən müəyyən (superlative)


müəyyən

源自阿拉伯語 مُعَيَّن (muʕayyan)。

müəyyən problemi həll etmək

müəyyən şəxsin fəaliyyəti

korrupsiyaya qarşı mübarizədə müəyyən irəliləyiş


mübadilə

源自阿拉伯語 مُبَادَلة (mubādala)。


mühazirə

源自阿拉伯語 مُحَاضَرَة (muḥāḍara)。


ən

與古突厥語 𐰭 (eŋ)、烏茲別克語 eng、吉爾吉斯語 эң (eñ)、土耳其語 en同源。

小的 → 最小的


müayinə

源自阿拉伯語 مُعَايَنَة (muʕāyana)。

tibbi müayinə


mümkün

源自阿拉伯語 مُمْكِن (mumkin)，源自動詞أَمْكَنَ (ʔamkana, “可能”)，參見imkan (“可能性”)。

daha mümkün (comparative)
ən mümkün (superlative)


müasir

源自阿拉伯語 مُعَاصِر (muʕāṣir)。

daha müasir (comparative)
ən müasir (superlative)


müasir

源自阿拉伯語 مُعَاصِر (muʕāṣir)。


mühəndis

源自阿拉伯語 مُهَنْدِس (muhandis)。


mühafizə

源自阿拉伯語 مُحَافَظَة (muḥāfaẓa)。


mühasirə

源自阿拉伯語 مُحَاصَرَة (muḥāṣara)。

Konstantinopolun mühasirəsi


müqavimət

源自阿拉伯語 مُقَاوَمَة (muqāwama)。


müalicə

源自阿拉伯語 مُعَالَجَة (muʕālaja)。


müraciət

源自阿拉伯語 مُرَاجَعَة (murājaʕa)。


mühərrik

源自阿拉伯語 مُحَرِّك (muḥarrik)。


müdafiə

源自阿拉伯語 مُدَافَعَة (mudāfaʕa)。


müqayisə

源自阿拉伯語 مُقَايَسَة (muqāyasa)。


mühit

源自阿拉伯語 مُحِيط (muḥīṭ)。


mükafat

源自阿拉伯語 مُكَافَأَة (mukāfaʔa)。

Nobel mükafatı


müəzzin

源自阿拉伯語 مُؤَذِّن (muʔaḏḏin, “宣禮員”)。


münaqişə

源自阿拉伯語 مُنَاقَشَة (munāqaša)。

[mynɑːɡiˈʃæ]

[mynɑːɢiˈʃæ]

maraqlar münaqişəsi

nəsillərin münaqişəsi

Dağlıq Qarabağ münaqişəsi


müsibət

源自阿拉伯語 مُصِيبَة (muṣība)。


müşəmbə

源自阿拉伯語 مُشَمَّع (mušammaʕ)。


məchul

daha məchul (comparative)
ən məchul (superlative)


müqavilə

源自阿拉伯語 مُقَاوَلَة (muqāwala)。

müqavilə bağlamaq

müqaviləni pozmaq

müqaviləni ləğv etmək


müzayidə

源自阿拉伯語 مُزَايَدَة (muzāyada)。


mühakimə

源自阿拉伯語 مُحَاكَمَة (muḥākama)。


müəllif

源自阿拉伯語 مُؤَلِّف (muʔallif)。

O çağdaş Amerika cəmiyyəti haqqında tənqidi əsərlərin müəllifidir.

她/他是一名當代美國社會批評作家。


müəssisə

源自阿拉伯語 مُؤَسَّسَة (muʔassasa)。


miz

源自波斯語 میز (miz)。


məmnun

daha məmnun (comparative)
ən məmnun (superlative)


mülk

可能源自阿拉伯語 مُلْك (mulk)、مِلْك (milk)。


korrupsiya

源自俄語 корру́пция (korrúpcija), 拉丁語 corruptio。

korrupsiyaya qarşı mübarizə


mürəkkəb

源自阿拉伯語 مُرَكَّب (murakkab)。

daha mürəkkəb (comparative)
ən mürəkkəb (superlative)


mürəkkəb

源自阿拉伯語 مُرَكَّب (murakkab)。


məcazi

源自阿拉伯語 مَجَازِيّ (majāziyy)。

[mæd͡ʒɑːˈzi]

məcazi məna

məcazi mənada

打個比方 (字面意思是「用比喻的感覺」)


məcazi

源自阿拉伯語 مَجَازِيّ (majāziyy)。


müştəri

源自阿拉伯語 مُشْتَرٍ (muštarin)，源自اِشْتَرَى (ištarā, “購買”)的主動分詞。


müxalifət

源自阿拉伯語 مُخَالَفَة (muḵālafa) ← 阿拉伯語 مُخَالِف (muḵālif) ← 阿拉伯語 خَالَفَ (ḵālafa)。


mıx

源自波斯語 میخ (mix, “釘”)。


məğrur

源自阿拉伯語 مَغْرُور (maḡrūr)。

daha məğrur (comparative)
ən məğrur (superlative)


məsləhətləşmək

源自məsləhət + -ləş。

gənəşmək

咨詢，商討 (+伴隨格)

咨詢，商討 (+伴隨格)

Oğuz öz yaxınları və ağıllı adamlarla məsləhətləşsə də, bir nəticə vermədi.

Although Oguz consulted with his close ones and wise people, they did not arrive at a solution.

1987, Fəzlullah Rəşidəddin, Oğuznamə，頁號 14:


məlum

源自阿拉伯語 مَعْلُوم (maʕlūm)。

daha məlum (comparative)
ən məlum (superlative)


məlum

源自阿拉伯語 مَعْلُوم (maʕlūm)。

bizə məlum oldu ki...

Bundan sonra nə baş verdiyi məlum deyil.

這之後還會發生什麼，還不得而知。

bizə məlum oldu ki...

görünüşündən məlum oldu ki...


məşhur

借自阿拉伯語 مَشْهُور (mašhūr)。

daha məşhur (comparative)
ən məşhur (superlative)


mənəvi

源自阿拉伯語 مَعْنَوِيّ (maʕnawiyy)。

daha mənəvi (comparative)
ən mənəvi (superlative)

hərbi və mənəvi üstünlük

iqtisadi və mənəvi cəhətdən sarsıntı

財務和心理兩方面的大問題

mənəvi dəstək

maddi və mənəvi dayaq

milli-mənəvi dəyərlər


məxsus

源自阿拉伯語 مَخْصُوص (maḵṣūṣ)。

daha məxsus (comparative)
ən məxsus (superlative)

Burada inşa edilən villalar kimə məxsusdur?

這裡在建的別墅都是誰的？


məxsus

源自阿拉伯語 مَخْصُوص (maḵṣūṣ)。


məşğul

源自阿拉伯語 مَشْغُول (mašḡūl)。

daha məşğul (comparative)
ən məşğul (superlative)

（電話）佔線的；（座位等）被佔用的


nail olmaq

(+ 與格) 達成，達到

məqsədinə nail olmaq


müstəqillik

müstəqillik günü

dövlət müstəqilliyi

müstəqillik dövrü

müstəqilliyi əldə etmək

müstəqilliyini itirmək


mən

繼承自原始突厥語 *ben (“我”)。對照土耳其語 ben (“我”) 與古突厥語 𐰢𐰤 (men, “我”)。


mədən

源自阿拉伯語 مَعْدِن (maʕdin)。


mədə

源自阿拉伯語 مِعْدَة (miʕda)。

Mədəm ağrıyır.


mədrəsə

源自阿拉伯語 مَدْرَسَة (madrasa)。

اؤز دیلینده مدرسه اولمالیدیر هر کسه

There must be school for everyone in their [native] language!


məclis

源自阿拉伯語 مَجْلِس (majlis, “座位”)。

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi


məhbus

源自阿拉伯語 مَحْبُوس (maḥbūs)。


məkan

源自阿拉伯語 مَكَان (makān)。


məmnuniyyət

源自阿拉伯語 مَمْنُونِيَّة (mamnūniyya)。


münasibət

等同於münasib + -ət。大部分意思受俄語отноше́ние (otnošénije)的影響。

Rivera Fridanın kiçik bacısı ilə münasibətə girdi.

cinsi münasibət

Qonşularımızla yaxşı münasibətlərimiz var idi.

Sonra münasibətimiz tamamilə pozuldu.

後來，我們之間的關係徹底轉差了。

İndiki vəziyyətlə bağlı münasibətinizi bildirə bilərdinizmi?

你能告訴我（們），你對目前情況的看法嗎？

- Şortik geyən kişilərə münasibətiniz? - Vecimə deyil, əl çək.

你對穿短褲的男人有什麼看法？——不關我事，別煩我。

kobud münasibət

Onların bu işə heç bir münasibəti yox idi.


məntəqə

源自阿拉伯語 مِنْطَقَة (minṭaqa)。


məhəbbət

源自阿拉伯語 مَحَبَّة (maḥabba)。


məktub

源自阿拉伯語 مَكْتُوب (maktūb)。


mərmi

源自阿拉伯語 مَرْمِيّ (marmiyy, “被扔出去的東西”)。


məqam

源自阿拉伯語 مَقَام (maqām)。


namussuz

daha namussuz (comparative)
ən namussuz (superlative)


məxmər

源自阿拉伯語 مُخْمَل (muḵmal)。


məhkum

源自阿拉伯語 مَحْكُوم (maḥkūm)。


məhkəmə

源自阿拉伯語 مَحْكَمَة (maḥkama)。

məhkəməyə müraciət etmək

(字面意思是「向法院申請」)

Tərəflər məsələni həll edə bilmədikləri üçün məhkəməyə müraciət ediblər.

政黨無法解決這個問題，於是他們入稟法院。


məlumat

源自阿拉伯語 مَعْلُومَات 複 (maʕlūmāt)。


məqalə

源自阿拉伯語 مَقَال (maqāl)。


məmur

源自阿拉伯語 مَأْمُور (maʔmūr)。

yüksək dövlət məmuru


məzuniyyət

源自阿拉伯語 مَأْذُونِيَّة (maʔḏūniyya)。


mətn

源自阿拉伯語 مَتْن (matn)。


məzhəb

源自阿拉伯語 مَذْهَب (maḏhab)。


məsafə

源自阿拉伯語 مَسَافَة (masāfa)。


məşəl

源自阿拉伯語 مِشْعَل (mišʕal)。


məğlubiyyət

Çarlz 1649-cu ildə məhkəməyə çıxarıldı və edam edildi. Lakin onun məğlubiyyəti və monarxiyanın ləğvi inkluziv institutların meydana gəlməsi ilə nəticələnmədi. Əksinə, monarxiyanın yerini Oliver Kromvelin diktaturası tutdu.
#*:: 查理一世遭到審判，並於1649年被處決。但他的失敗和君主制的廢除並沒有伴隨著包容性制度的建立，相反，代替君主制的是克倫威爾的專制。

2018, Daron Acemoğlu və Ceyms A. Robinson, Millətlər niyə tənəzzül edir [《為什麼國家會失敗》(Why Nations Fail) 翻譯版], BoD – Books on Demand (ISBN 9789952365788), page 220:


mərifət

源自阿拉伯語 مَعْرِفَة (maʕrifa)。


mərhəmət

源自阿拉伯語 مَرْحَمَةً (marḥamatan)。


mərtəbə

源自阿拉伯語 مَرْتَبَة (martaba)。

beşmərtəbəli ev

O binanın üç mərtəbəsi var idi.

Siz neçənci mərtəbədə qalırsınız/olursunuz? (禮貌用語)


məsləhət

源自阿拉伯語 مَصْلَحَة (maṣlaḥa)。

Mənə bir məsləhət verə bilərsənmi?

Bu səbəblərə görə, bunu etmək məsləhət deyil.

(字面意思是「因此，這麼做不是我的建議。」)


mədəniyyət

源自阿拉伯語 مَدَنِيَّة (madaniyya, “文明”) ← مَدَنِيّ (madaniyy, “城市的；開化的”) ← مَدِينَة (madīna, “城市”)。


müjdə

源自波斯語 مژده (možde)。

muştuluq

信使帶來好消息時，給他的回報

Qaç, anana müjdə apar. Atandan teleqraf almışam, gedib Xorasana, ağanı ziyarət edib bura gələcək.

過來，把這個好消息告訴你媽媽。你爸爸發了封電報給我，說他去了呼羅珊，見了阿迦之後就會來這裡。

信使帶來好消息時，給他的回報

Yəhyanın nəql etdiyi müjdə

(字面意思是「約翰講述的福音」)

Yəhyanın müjdəsi

(字面意思是「約翰的福音」)


mənzərə

源自阿拉伯語 مَنْظَرَة (manẓara)。

okean mənzərəsi


nahiyə

源自阿拉伯語 نَاحِيَة (nāḥiya)。


nanə

源自阿拉伯語 نَعْنَاع (naʕnāʕ)。


namizəd

源自波斯語 نامزد (nâmzad)。


mövqe

源自阿拉伯語 مَوْقِع (mawqiʕ)。

bir məsələdə müəyyən mövqe tutmaq

mövqe sərgiləmək

konstruktiv mövqe

prinsipial mövqe

sərt mövqe

bitərəf mövqe

birmənalı mövqe


mənbə

源自阿拉伯語 مَنْبَع (manbaʕ)。

gəlir mənbəyi

xammal mənbəyi

yoxlanmamış mənbələr

informasiya mənbəyi

etibarlı mənbələr

məlumatlı mənbə bildirir ki...

ədəbi mənbələr

yazılı mənbələr

çoxlu mənbəyə əsaslanmaq


məqsəd

源自阿拉伯語 مَقْصَد (maqṣad)。

məqsədə çatmaq/yetmək

məqsədə nail olmaq

məqsəd qoymaq

Gəlişinizin məqsədi nədir?


mənasız

源自məna (“意思。意義”) + -sız。

daha mənasız (comparative)
ən mənasız (superlative)

Onlar mənasız hərəkətlər çox ediblər

他們做過好多沒意義的事情

Gəlin bu boş, mənasız söhbəti qurtaraq.

結束這空泛而沒有意義的對話吧。


mənasız

源自məna (“意思。意義”) + -sız。


məna

源自阿拉伯語 مَعْنَى (maʕnā)。

"Dostluq" sözünün mənası

Hər şeyin arxasında bir məna axtarmaq

Mənasız yaşamaq ölümə taydır


mənfəət

源自阿拉伯語 مَنْفَعَة (manfaʕa, “有用；優點”)

mənfəət normasının azalma meyli

qiymət-mənfəət nisbəti

mənfəət evi

mənfəət əldə etmək


məharət

源自阿拉伯語 مَهَارَات (mahārāt)，مَهَارَة (mahāra)的複數。


məhsul

源自阿拉伯語 مَحْصُول (maḥṣūl)。


mərhələ

源自阿拉伯語 مَرْحَلَة (marḥala)。


məsələ

源自阿拉伯語 مَسْأَلَة (masʔala)。

Amma məsələnin başqa tərəfi də var.

但這個問題還有另一方面。

Məsələ burasındadır ki, əslində heç kim bunu eləmək istəmir.

問題是沒有人真的會想去做。

Qarabağ məsələsi


mizan

借自阿拉伯語 مِيزَان (mīzān)。


توراتان

توراتانی
توراتانلار (plural)

toratan (“蜘蛛”)的阿拉伯文拼寫法


narıncı

借自波斯語 نارنجی (nârenj)。

daha narıncı (comparative)
ən narıncı (superlative)


narahat

daha narahat (comparative)
ən narahat (superlative)

Yerin deyəsən narahatdır

你那塊地方好像不太舒服的樣子

Tamaşalarımız nə qədər yaxşı olsa da, səhnədə hiss edirik ki, onların yeri narahatdır, məsələn, qışda istilik sistemi olmadıqda onların üşüdüyünün şahidi oluruq

不管我們的戲演得再怎麼好，我們都能在舞台上真真切切地感受到他們[觀眾]的座位不舒服，比如在冬天，因為缺乏供暖，觀眾們都快凍僵了。

2012 October, Xəyalə Rəis, “Bakı Uşaq Teatrı acınacaqlı şəraitdə fəaliyyət göstərir”, 出自 Kaspi，頁號 15:

Narahat olma, düzələr.


natamam

daha natamam (comparative)
ən natamam (superlative)


toratan

tor + atan，字面意思為“織網者”。

hörümçək

(南部, 納希切萬) 蜘蛛

(南部, 納希切萬) 蜘蛛


rahatlıq

rahat (“舒服的，方便的”) + -lıq。

sizin rahatlığınız üçün


açılış

等同於açıl- (“被打開”) + -ış。

açılış mərasimi


namaz

源自波斯語 نماز (namâz)。

namaz qılmaq


ağrısız

等同於ağrı + -sız。與土耳其語 ağrısız同源。

daha ağrısız (comparative)
ən ağrısız (superlative)


nasos

源自俄語 насо́с (nasós)。

mərkəzdənqaçma nasosu


arsız

源自ar (“羞恥”) + -sız。


китаб

китабы
китаблар (plural)

kitab (“書”)的西里爾字母寫法。


алма

алманы
алмалар (plural)

alma的西里爾字母寫法。


алма

（西里爾字母）almaq 的第二人稱單數否定命令式


ган

ганы
ганлар (plural)

qan (“血”)的西里爾字母拼寫法


nal

源自阿拉伯語 نَعْل (naʕl)。


од

одну
одлар (plural)


nazik

源自波斯語 نازک (nâzok, nâzak)。

daha nazik (comparative)
ən nazik (superlative)


naxış

源自阿拉伯語 نَقْش (naqš)。


necə

源自原始突厥語 *nē- (“疑問詞”)。與土耳其語 nice (“多少”)，方言土耳其語 nice (“怎樣”)同源。參見巴什基爾語 нисек (nisek)。

Cəbhədə vəziyyət necədir?

Üzünü görək, mama-papa necədir?

好久不見，您父母身體怎樣？

Necə istəyirsən elə də et.


nazir

源自阿拉伯語 نَاظِر (nāẓir)。

Seçkidən sonra o təhsil naziri təyin edildi.

大選後，他/她被委任為教育部長。

Seçkidən sonra o təhsil naziri vəzifəsindən azad edildi.

大選後，他/她被解除教育部長的職務。

nazir vəzifəsi

baş nazir

maliyyə naziri

müdafiə naziri


neft

源自波斯語 نفت (naft)。

neft mədəni

neft kəməri

neft buruğu

neft sənayesi

neft yataqları

neft məhsulları

neft anbarı

neft hasilatı

neft istehsalı

neft emalı

neft kəşfiyyatı

neft ehtiyatları

neft gəlirləri

neft ixracı


neçə

與土庫曼語 näçe, 克里米亞韃靼語 nice（南部方言）, 卡拉恰伊-巴爾卡爾語 ненча (nençä), 巴什基爾語 нисә (nisä), 韃靼語 ничә (niçä)同源。

Neçə yaşın var?

Neçə yaşınız var?

您/你們今年多大歲數？（正式/複數）

Neçə uşağınız var?

您/你們有多少孩子？（正式/複數）

Saat neçədir?


nisbətən

源自阿拉伯語 نِسْبَةً (nisbatan)。

Film büdcəsinin nisbətən böyük olmasına baxmayaraq gəliri az olmuşdur.

這部電影雖然經費很高，但票房卻挺慘淡的。


nizə

源自波斯語 نیزه (neyze)。


niyyət

源自阿拉伯語 نِيَّة (niyya)。

Mən sizin sualınızı belə başa düşürəm ki, Qərbi Almaniyada bizim ADR paytaxtının inşaatçıları hansısa divarın tikilməsinə səfərbər edəcəyimizi arzu edən insanlar var? Mənə belə bir niyyətin mövcud olduğu bəlli deyil, çünki paytaxtımızın tikinti işçiləri əsasən mənzillər tikilməsi ilə məşğuldurlar, və bunun üçün onların iş qüvvəsindən bütövlüklə istifadə olunur, təmamilə işə salınır. Heç kimin hansısa bir divarı inşa etdirmək niyyəti yoxdur! (瓦爾特·烏布利希語錄的翻譯)

我是這樣理解你的問題的：西德有人想我們動員（東德）首都的建設工人們建一道墻？我不知道有這個計畫，因為咱們首都的建設工人們基本都在忙著建房，人手都派去那裡了。沒人會想建墻的！


nitq

源自阿拉伯語 نُطْق (nuṭq)。


nişan

源自波斯語 نشان (nešān)。

nişanı vur!


nişasta

源自波斯語 نشاسته (nešâste)。


nöqsan

源自阿拉伯語 نُقْصَان (nuqṣān)。


etimologiya

源自俄語 этимология (etimologija)，源自古希臘語 ἐτυμολογία (etumología, “真正詞義的研究”)。


nöqsansız

daha nöqsansız (comparative)
ən nöqsansız (superlative)


növbəti

Qapılar bağlanır, növbəti stansiya... (地鐵報站)

車門即將關閉。下一站是……


nöqteyi-nəzər

源自波斯語 نقطه نظر。


növ

源自阿拉伯語 نَوْع (nawʕ)。

idmanın müxtəlif növləri


yaba

來自原始突厥語 *yāpa(k)。

Qardaşoğlu Rusiyadan gələn əmisini bıçaqladı, arvadını isə yaba ilə vurub.

一侄子用刀捅了他從俄羅斯來的叔叔，還用干草叉捅了他[叔叔的]妻子。


nöqtə

源自阿拉伯語 نُقْطَة (nuqṭa)。“零售区位”之義可能意譯自俄語 точка (točka)。

təmas nöqtəsi

qırılma nöqtəsi

donma/qaynama nöqtəsi

dünyanın ən yüksək nöqtəsi

bədənin ən həssas nöqtəsi


nəfis

源自阿拉伯語 نَفِيس (nafīs)。

daha nəfis (comparative)
ən nəfis (superlative)


nəhayət

源自阿拉伯語 نِهَايَة (nihāya)。


növbə

源自阿拉伯語 نَوْبَة (nawba)。

Müəllim hamıya asan suallar verirdi, ancaq mənə növbə çatanda, çox çətin bir sual verdi.

老師問了每個人一些簡單的問題，但輪到我的時候，卻問了我一個很難的。

İndi kimin növbəsidir?

birinci növbədə

Get növbəyə dur!


nəsə

可能是nə isə的縮約形。 等同於nə (“什麼”) + -sə。

某事物；任何事物（否定句中）


nəbz

源自阿拉伯語 نَبْضَة (nabḍa)。


nümayiş

源自波斯語 نمایش。


nəfəs

借自阿拉伯語 نَفَس (nafas)。


nüsxə

源自阿拉伯語 نُسْخَة (nusḵa)。


nəlbəki

源自波斯語 نعلبکی (na'lbaki)。


nəinki

İranın nüvə təsisatları nəinki yerindədir, həm də daha güclü və daha böyükdür.

伊朗的核設施不僅依然存在，而且還在持續發展。

Müəllimlərin təlimlərə cəlb edilməsi daha məqbul sayıla bilər, nəinki onlara qarşı hər hansı bir sanksiyanın tətbiq edilməsi

讓教師接受訓練比施加約束更可取。


nüfuz

源自阿拉伯語 نُفُوذ (nufūḏ)。

nüfuz qazanmaq

nüfuzdan düşmək


nəhəng

源自波斯語 نهنگ (nahang)。


nəhəng

源自波斯語 نهنگ (nahang)。


nərdivan

源自波斯語 نردبان (nardabân)。


nəsil

源自阿拉伯語 نَسْل (nasl)。


nəqliyyat

源自阿拉伯語 نَقْلِيَّات (naqliyyāt)。


nərd

源自波斯語 نرد (nard)。


nənə

源自波斯語 ننه (nane)。


nəvə

源自波斯語 نوه (nave)。


nəticə

源自阿拉伯語 نَتِيجَة (natīja)。


nəfər

源自阿拉伯語 نَفَر (nafar)。

Gəldi Məhərrəmlik ayı/ gəldi yenə qüssə-kədər/ Hardadı Şahi-Kərbəla, hardadı 72 nəfər?

一月到了/哀傷和悲痛又一次隨之而來/卡爾巴拉的王在哪裡，那72人又在哪裡？

2010, “Aşura Günü”, 演出者 Üzeyir Mehdizadə:

Üç nəfərə yer var

Dünən bir nəfər mənə bunu danışıb:..

昨天，有個人告訴我：……

Sabah neçə nəfəri gözləyirik?

Yeddi nəfərdən soruşdum, heç biri bilmədi

我問了七個人，但沒人知道。


nəfəslik

源自nəfəs + -lik，現代新詞，代替俄語фо́рточка (fórtočka)。

Lakin bu dəfə növbətçi kamerada havanın çoxalmasına çalışmaq əvəzində, balaca nəfəsliyi də qapadı.

但這詞，看守們並沒有確保牢房裡有更多的空氣，反而連最小的通風窗也關了起來。


nökər

源自蒙古語族。源自中古蒙古語 ᠨᠥᠬᠦᠷ (nökür, “friend”) 或中古蒙古語 [script needed] (nūkǝr, “朋友”)，參見現代蒙古語 нөхөр (nöxör, “朋友”)。源頭為原始蒙古語 *nökör。對比波斯語 نوکر (nokar), 亞美尼亞語 նոքար (nokʿar)（均借自突厥語族）。

Pul yaxşı nökərdir, pis ağa.

金錢是好僕人，但是個壞主人。

Bəylərin çoxlu mülkü, nökərləri, var-dövləti olurmuş.

貴族一般都會有許多的地產、僕人和財產。


nəzakət

源自波斯語 نزاکت (nazakat)。

nəzakət xətrinə


obyekt

gülünc obyektinə çevrilmək

qınaq obyektinə çevrilmək


nəm

源自波斯語 نم (nam)。

daha nəm (comparative)
ən nəm (superlative)


nəm

源自波斯語 نم (nam)。


nə

源自原始突厥語 *nē- (“什麼”)。
與巴什基爾語 ни (ni, “什麼”), 楚瓦什語 мӗн (mĕn, “什麼”), 喀喇汗語 [script needed] (nē, “什麼”), 哈薩克語 не (ne, “什麼”), 哈卡斯語 ниме (nime, “什麼”), 吉爾吉斯語 не (ne, “什麼”), 古突厥語 𐰤𐰀 (ne, “什麼，哪（一）”), 古回鶻語 [script needed] (ne, “什麼”), 韃靼語 ни (ni, “什麼”), 土耳其語 ne (“什麼”), 土庫曼語 nǟmä (“什麼”), 圖瓦語 чүү (čüü, “什麼”), 維吾爾語 نېمە (nëme, “什麼”), 烏茲別克語 na (“什麼”), 雅庫特語 туох (tuox, “什麼”)同源。

Babam durub oturdu, mən də qaça – qaça onların yanına gəldim ki, görüm, Əyyub dayı nə deyir, babam nə deyir.

爺爺坐了回去，我跑過去看 Əyyub 叔叔要和爺爺說什麼。

2017, Vahid Çəmənli, Hər şey yaxşıya doğru:

Bu nə deməkdir?

Nə olur olsun!


nə

Görəsən bunlar nə dildə danışırlar?

我想知道他們說什麼語言。


nə

源自波斯語 نه (na)。與古英語 ne (“不”)同源。

özləri isə nə məğlub, nə də başqasının hakimiyətinə tabe olmuşlar

而他們既沒有被打敗，也沒有向外國勢力屈服


nəzər

源自阿拉伯語 نَظَر (naẓar)。

nəyə isə nəzər salmaq

nəyi isə nəzərdən keçirmək

nəzər dairəsi

nəzər nöqtəsi

pis nəzərdən qorumaq


ocaq

大部分的詞源指向原始突厥語 *(h)ōtčak 或 *ōtčuk (“火爐”)，派生自原始突厥語 *(h)ōt (“火”)，參見od (“火”)。Clauson 認為源自原始突厥語 *očok。
與克里米亞韃靼語 ocaq, 土耳其語 ocak, 哈薩克語 ошақ (oşaq), 吉爾吉斯語 очок (oçok), 南阿爾泰語 очок (očok), 烏茲別克語 o'choq, 韃靼語 учак (uçaq), 楚瓦什語 вучах (vuč̬ah), 巴什基爾語 уҫаҡ (uθaq), 俄語 оча́г (očág)（借自突厥語族）同源。
比喻義最早出現在17世紀的鄂圖曼土耳其語。

Sasanilər imperiyasının dini mərkəzi, ocağı olmuş Atropatena (Azərbaycan) ərəb ordularının başlıca zərbə obyektinə çevrildi

Atropatena（阿塞拜疆），曾經是薩珊帝國的宗教中心和核心地帶，如今卻變成了阿拉伯軍隊的主要攻擊目標。

2008, Xeyirbəy Qasımov, Orta əsrlərdə Azərbaycan mədəniyyəti., Baku，頁號 76:


odun

派生自原始突厥語 *ōt (“火”)，參見od。

odun doğramaq


rus

daha rus (comparative)
ən rus (superlative)

rus dili

rus yazıçıları


sən

繼承自原始突厥語 *sen (“你”)。與土耳其語 sen (“你”) 和古突厥語 𐰾𐰤 (sen, “你，你們”) 同源。


olar

olmaq 的第三人稱單數將來時不定


ofisiant

源自俄語 официа́нт (oficiánt)。


olma

olmaq 的否定第二人稱單數命令式


omba

(此詞的語源缺失或不完整。請協助添加，或在茶室進行討論。)


ofis

ofis ləvazimatları

ofis işçisi


olmaq

源自原始突厥語 *bōl- (“成為”)。

Olmaq ya da olmamaq, bütün məsələ budur.

生存還是死亡，這是一個問題。

Yaxşı da, zarafat edirik. Uşaq olma

嘿，我們只不過是開玩笑罷了，別跟個小孩似的那麼認真。

Həyat niyə bizə yük olub?

為什麼生活會變成我們的負擔？

2017 November 24, Esmira Ismayılova, Günün Səsi:

以olar的形式： 允許，可以

Olar mən də sizə qoşulum?

Olmaz!

以olar的形式： 表示不反對。

-Bəlkə sabah gedək gəzək?


olay

借自土耳其語 olay。


oraq

源自原始突厥語 [具體何詞?]；與古突厥語 [script needed] (orgak, “鐮刀”)同源。


onurğa

源自共同突厥語 *oŋurtka ← 共同突厥語 *oŋur ← 共同突厥語 *oŋ-。


Konstantinopol

源自俄語 Константино́поль (Konstantinópolʹ)。


ordu

源自原始突厥語 *or- (“軍隊，駐留處”)，參見英語 horde。

Qızıl ordu


Neapol

那不勒斯，那波利 :Template:分類


ol

olmaq 的第二人稱單數命令式


ol

o (“他/她/它”)的棄用形式。


bi-

源自波斯語 بی (bi)。


oturmaq

源自原始突厥語 *ol-tur- (“坐”)，*ol-的使役態。


oyatmaq

xüsusi maraq oyatmaq


oxşar

daha oxşar (comparative)
ən oxşar (superlative)


oyanmaq

源自原始突厥語 *od- (“醒”) + -an。與哈薩克語 ояну (oänu), 烏茲別克語 uygʻonmoq同源。


osminoq

源自俄語 осьмино́г (osʹminóg)。


oturacaq

oturmaq 的主動定將來分詞


oğurlamaq

[oɣurːɑˈmɑχ]


orman

源自原始突厥語 *orman。

Zülfüqar kişiyə elə bil dünyanı bağışladılar, Zülfüqar kişinin əlindən elə bil dünyanı aldılar: dağları, dərələri, ormanları, nənnidə eşitdiyi gün işığı kimi ilıq laylanı, oğul-uşaq məhəbbətini, ocağa, yurda bağlılığını.

It was as if the old Zulfuqar was given the world, [and] as if the world was taken away from the old Zulfuqar: the mountains, the valleys, the forests, the lullaby warm as daylight that he heard in the cradle, his childhood love, his attachment to home and hearth.

1987, Yusif Səmədoğlu, Qətl günü [The Day of Murder]:


oğurluq

oğruluq的同源對似詞。


oxumaq

源自原始突厥語 *okï-。

kitab oxumaq

Bakı Dövlət Universitetində psixologiya oxuyuram.

我在巴庫國立大學學習哲學。

Toyda mahnı oxumaq istəyirəm.

我想在婚禮現場唱一首歌。

Bu quşlar nə gözəl oxuyur!


ovçu

等同於ov (“狩獵”) + -çu。與土耳其語 avcı, 烏茲別克語 ovchi, 古突厥語 [script needed] (avčï, “獵人”)同源。


oynamaq

源自原始突厥語 *oj- (“玩，跳”)，參見oyun (“玩，遊戲”)。與土耳其語 oynamak、土庫曼語 oýnamak、克里米亞韃靼語 oynamaq等同源。

futbol oynamaq

həyətdə oynamaq

İnşallah sənin toyunda oynayaq.

如果一切順利，我們會在你的婚禮上獻舞一曲。

Mən bu rəqsi oynamaq istəmirəm.


ovuc

源自原始突厥語 *ạbuč。與土耳其語 avuç、楚瓦什語 ывӑҫ (yvăś)等同源。

ovucda tutmaq

bir ovuc torpaq


ovqat

源自阿拉伯語 أَوْقَات (ʔawqāt)，وَقْت (waqt)的複數，參見vaxt。

ovqatını keçirmək

ovqatını korlamaq

ovqatı qarışmaq

o zamanın ovqatı


oyuncaq

源自oyun + -caq。對比土耳其語 oyuncak, 土庫曼語 oýuncak, 韃靼語 уенчык (uyençıq)。


pəhləvan

源自波斯語 پهلوان (pahlavân)。


ov

源自原始突厥語 *āb, *Āb (“狩獵，追逐”) 。與土耳其語 av同源。

ova çıxmaq


ot

源自原始突厥語 *ot。


parlaq

daha parlaq (comparative)
ən parlaq (superlative)


oğru

源自原始突厥語 *ogrï (“賊”)。與古突厥語 𐰆𐰍𐰺𐰃 (oγrï /uǧr¹i/, “thief”), 喀喇汗語 اُغْریٖ (oγrï), 土耳其語 uğru, 維吾爾語 ئوغرى (oghri), 烏茲別克語 oʻgʻri, 哈薩克語 ұры (ūry), 吉爾吉斯語 ууру (uuru), 巴什基爾語 уғры (uğrï), 雅庫特語 уор (uor), 楚瓦什語 вӑрӑ (vără)同源。
“職業罪犯”之義可能是20世紀意譯自俄語 вор в законе (vor v zakone)。

inək oğrusu

Keçən gecə evimizə oğru girib.

oğru aləmi


palıd

借自阿拉伯語 بَلُّوط (ballūṭ)。比较克里米亞韃靼語 pelit、土耳其語 pelit、土耳其語 palıt、鄂圖曼土耳其語 بلوط (belūt)、鄂圖曼土耳其語 پلیت (“橡子，橡斗”)、維吾爾語 بەللۇت (bellut)。

palıd qozası


pambıq

源自古安納托利亞土耳其語 [script needed] (pambuk)。與中古波斯語 pmbk'同源。可能與古希臘語 βάμβαξ (bámbax)有關。


partiya

源自俄語 па́ртия (pártija)。

siyasi partiyalar


papaq

與鄂圖曼土耳其語 پاپاق同源。
可能源自pambıq (“棉花”)，可能也受qalpaq (“氈帽”)的影響。

başına papaq qoymaq

Papağın girsin yerə!

你真丟臉！ (字面意思是「願你的帽子掉在地上！」)


pərvanə

源自波斯語 پروانه (parvâne)。


oyun

源自原始突厥語 *oy- (“玩，跳躍”)，參見oynamaq (“玩，跳舞”)。

kompyüter oyunları

oyun qaydaları

Mən qaydasını bilmədiyim bir oyunda iştirak etmərəm.

我不會參加我不熟悉的遊戲。

Başına oyun açaram!

Başına elə oyun gətirərəm!

Orada başıma çox oyun gəlib.

我已經遇到好多好多麻煩事兒了。

雙陸棋 一局比賽所得的積分


paxla

借自阿拉伯語 بَاقِلّاء (bāqillāʔ)。


paylamaq

hədiyyə paylamaq

məktub paylamaq

和很多男人發生性關係，濫交

Səninkilərdir də, ərə gedir, boşanır ki sonra gedib rahat paylasınlar.

That's what people like you are like: you get married and then divorced, so that you can go and sleep around in peace.


peşə

Peşəniz nədir? (禮貌)


peyk

源自波斯語 پیک (peyk)。


peçenye

借自俄語 пече́нье (pečénʹje)。


yara

源自原始突厥語 *yara (“受傷”)，對比yarıq。

ağır yara

güllə yarası

kiməsə/nəyəsə dərin yara vurmaq


pilləkən

源自波斯語 پلکان (pellekân)。


pinqvin

借自俄語 пингви́н (pingvín)。


piy

源自波斯語 پیه (pih)。


pivə

源自俄語 пи́во (pívo)。


piyada

源自波斯語 پیاده (piyâde)。

Mən piyada gəldim.


piyada

源自波斯語 پیاده (piyâde)。

dəniz piyadası

motorlaşdırılmış piyada qoşunu


pişik

源自古安納托利亞土耳其語 [script needed] (pišik) ← 共同突厥語。
同源詞
維吾爾語 مۈشۈك (müshük), 烏茲別克語 mushuk,
卡拉卡爾帕克語 pışıq,
哈薩克語 мысық (mysyq),
哈拉吉語 pušuq.
庫梅克語 мишик (mişik),
吉爾吉斯語 мышык (mışık),
撒拉語 mišix,
土庫曼語 pişik,
西部裕固語 miš, mišik


pis

可能源自波斯語 پیس (“沾有污漬的，起皺紋的，得麻風病的”) 〈古〉，參見土耳其語 pis (“髒的”), 北庫爾德語 pîs (“髒的”)。

daha pis (comparative)
ən pis (superlative)

Vəziyyətimiz çox pisdir.

Gecə yatmamışdan əvvəl pis-pis kinolara baxıblar yəqin.

他們睡前一定是在看黃色電影。


polyakca

daha polyakca (comparative)
ən polyakca (superlative)


polkovnik

源自俄語 полковник (polkovnik)。


porsuq

源自原始突厥語 *borsuk (“獾”)。
與土耳其語 porsuk (“獾”)、烏茲別克語 boʻrsiq、維吾爾語 بورسۇق (borsuq)、哈薩克語 борсық (borsyq)、巴什基爾語 бурһыҡ (burhïq)等同源。


portağal

借自鄂圖曼土耳其語 پورتقال (portakal, “橙”)，部分方言中發音作غ (ğ)。


poçt

派生自波蘭語 poczta。

poçt şöbəsi


fonoloji

最終派生自法語 phonologie，並被重新解釋為形容詞。

音位的、音系的、音韻的；音位學的、音系學的、音韻學的

fonoloji qaydalar

fonoloji proseslər


fonologiya

借自俄語 фонология (fonologija)，最終可追溯自古希臘語 φωνή (phōnḗ, “聲音”)和-λογία (-logía)。


püstə

源自波斯語 پسته，fıstıq (“山毛櫸”)的同源對似詞。


pəncə

源自波斯語 پنجه (panja)。

ölümün pəncəsində

zülmün pəncəsi


pələng

源自波斯語 پلنگ (palang)。


pəncərə

源自波斯語 پنجره (panjere)。

[pænd͡ʒæˈræ]

Pencərədən bayıra baxmaq


qabaqcadan

[ɡɑˈbɑɣd͡ʒɑdɑn]

[ɡɑˈbɑɣd͡ʒɑdɑn]

Sən gərək bunu qabaqcadan edəydin.

Gərək onlar sizə bunu qabaqcadan bildirəydilər.


qabiliyyətli

daha qabiliyyətli (comparative)
ən qabiliyyətli (superlative)


qaba

源自原始突厥語 *kāpa。

daha qaba (comparative)
ən qaba (superlative)

qaba səhv


qabıq

源自原始突厥語 *kāpuk (“樹皮；皮膚；殼”)。


pul

源自波斯語 پول (pūl, “零錢”)。

pul qazanmaq

pul xərcləmək

pula pul demir

他/她很有錢 (字面意思是「他/她不把錢叫錢」)


qalib gəlmək

yarışda qalib gəlmək

xeyir şərə qalib gələcək

sülh müharibəyə qalib gələcək

ayıqlıq pyanskalığa qalib gələcək

ya da ola bilsin gerçəklik uydurmalara qalib gələcək

或者可能，真實會打敗幻想


qafiyə

源自阿拉伯語 قَافِيَة (qāfiya)。


qaldırmaq

等同於qalxmaq (“升起”) + -dır，qalxmaq 中的 /x/ 省略。與土耳其語 kaldırmak同源。

[ɡɑldɯrˈmɑχ]

Bunu qəbul edənlər zəhmət olmasa əllərini qaldırsınlar!

İki aylıq mühasirədən sonra, şəhərin müdafiəçiləri ağ bayraq qaldırdılar və təslim oldular.

圍困兩月後，城內的守軍升起白旗，宣佈投降。

O hamilədir, ona ağır şeylər qaldırmaq olmaz

她懷孕了，不應該提重物。

叫……起床；讓……站起來

Səhər tezdən uşağı yataqdan qaldırardılar və yedizdirib məktəbə göndərərdilər.

他們早早把孩子叫起來，給他們早飯吃，送去上學。

Kitab əlimdən düşdü, dostum onu yerdən qaldırıb mənə verdi

書從我手裡掉了，我的朋友撿起來拿給我

Kimi isə göylərə qaldırmaq (比喻義)

(字面意思是「把某人升到空中」)

Onun mənə danışdıqları əhvalımı xeyli qaldırmışdı

(字面意思是「升高了我的內心」)

他/她跟我說的事情使我備受鼓舞

İclasda kim isə bu məsəsləni yenə qaldırdı.

會上，有人又提及這件事。

Benzini yenə qaldırıblar!

使意想不到的事情發生 （多用“ayağa qaldırmaq”的形式）
召集

Bu hadisədən sonra bütün şəhərini ayağa qaldırıblar ki, mütləq günahkar tez tapılsın

這件事發生之後，他們召來全城的人，以此來確保盡快找到有罪的人。

使意想不到的事情發生 （多用“ayağa qaldırmaq”的形式）
導致混亂 (多與“ayağa”連用)

Bu adamın birdən-birə qayıtması bütün şəhəri ayağa qaldırmışdı.

這人的突然回歸使鎮子亂作一團。


qalın

源自原始突厥語 *kalïŋ (“厚的，多的”)。與古突厥語 [script needed] (kalïn, “厚的”), 土耳其語 kalın同源。

daha qalın (comparative)
ən qalın (superlative)


qabırğa

源自原始突厥語 *KApur。與土庫曼語 gapyrga, 克里米亞韃靼語 qaburğa, 巴什基爾語 ҡабырға (qabïrğa)同源。

Yazıq o qədər arıq idi ki, qabırğaları görünürdü.

這可憐人兒瘦骨嶙峋，你都能看清他/她的肋骨。

Kişini döyüb qabırğalarını sındırdılar.

他們毆打了那個男人，打斷了他的肋骨。

Əfsanəyə əsasən, Tanrı qadını kişinin qabırğasından yaratdı.

傳說上帝用男人的肋骨創造了女人。

Qabırğalarını saymaq mümkündür.


qalxan

與土耳其語 kalkan, 卡拉卡爾帕克語 qalqan, 哈薩克語 қалқан (qalqan), 吉爾吉斯語 калкан (kalkan), 土庫曼語 galkan, 烏茲別克語 qalqon同源。對比蒙古語 халх (xalx, “盾”)。


qalxan

qalxmaq 的主語非過去分詞


qalpaq

源自共同突厥語 *kalpak。參見英語 calpack、土耳其語 kalpak。


qalstuk

源自俄語 га́лстук (gálstuk)，源自德語 Halstuch (“圍巾”) 或 荷蘭語 halsdoek (“圍巾”)。


qab

源自共同突厥語 *kāp (“碗，杯”)；與喀喇汗語 قابْ (qāp), 土耳其語 kap, 土庫曼語 gap (“盒，袋”), 韃靼語 кап (qap, “盒，袋，箱”)同源。源頭可能是亞拉姆語 קַב (qab)，通過一伊朗語支語言。

Məni hər gün döyürdü, təhqir edirdi. Dünən də döyməyə başladı, masanın üstündəki meyvə qabını başına vurdum, yerə yıxıldı.

他每天都打罵我。昨天他又要打我，所以我就拿起桌子上裝水果的碗打了一下他的頭，他就倒下了。


qalibiyyət

源自阿拉伯語 غَالِبِيَّة (ḡālibiyya)。


qalmaq

源自原始突厥語 *kiāl-mak (“落在後面，遺留”)。
與古突厥語 𐰴𐰞 (qal-, “落在後面”), 古回鶻語 [script needed] (qal-, “遺留”), 喀喇汗語 قَلْماقْ (qalmāq, “遺留”), 土耳其語 kalmak (“遺留，停留”), 巴什基爾語 ҡалыу (qalïw, “遺留”), 察合臺語 [script needed] (qalmaq, “遺留”), 楚瓦什語 юлма (julma, “遺留”), 哈薩克語 қалу (qalu, “遺留”), 哈卡斯語 халарға (xalarğa, “遺留”), 欽察語 [阿拉伯文 needed] (qal-, “遺留，停留”), 吉爾吉斯語 калуу (kaluu, “遺留”), 韃靼語 калу (qalu, “遺留”), 土庫曼語 gālmak (“遺留”), 圖瓦語 калыр (kalır, “遺留，停留”), 維吾爾語 قالماق (qalmaq, “遺留”), 烏茲別克語 qolmoq (“遺留，停留”), 雅庫特語 хаал (xaal, “遺留，停留”)同源。

Heç kim qalmadı, hamı çıxıb getdi.

沒有人留下，大家都走了。

Uça bilməyən quşlar isə bu sıçovullar üçün asan yemə çevrildilər və bir müddət sonra o quşlardan demək olar ki bir dənəsi də qalmadı

因為不能飛的鳥很容易就會被老鼠抓住，很快它們就都不繼續待在那裡了。

2015 October, “Quş nəslinin sonuna çıxan tək bir pişik.”, 出自 Bunabax5:

Hər yayı Şuşada dincəlirdik balaca vaxt. Orda qohumlarımız var idi. Düz iki ay orda qalırdıq

我們每年夏天都去舒沙過個短假。我們在那裡有親戚。我們曾經在那裡住過兩個月。

2014 May, İlqar Rəsul, “Şuşa xatirələri”, 出自 Lenta.az:

bir yerdə qalmaq

İşimizin həlli qaldı sonraya.

我們這個問題的解決被推遲了。


qanunsuz

daha qanunsuz (comparative)
ən qanunsuz (superlative)


qadağan

源自中古蒙古語 [script needed] (qadaɣa), [script needed] (qadaɣala)，借自突厥語族，對比古突厥語 [script needed] (qadaɣla, “保衛，守衛”)，派生自古突厥語 [script needed] (qadaɣ) 。源頭可能是原始突厥語 *kad-，參見qayğı (“關心，照顧”)。與土耳其語 kadağa (“禁止”), 波斯語 قدغن同源。對比突厥語族借詞格魯吉亞語 ყადაღა (q̇adaɣa), 北庫爾德語 qedexe。


qadağan

daha qadağan (comparative)
ən qadağan (superlative)


qabaq

源自原始突厥語 *k(i)amak, *k(i)apak (“額頭；前面；眼皮；眉毛”)。與土耳其語 kabak, 烏茲別克語 qovoq (“眼皮”), 哈卡斯語 хамах (xamax, “額頭”), 巴什基爾語 ҡабаҡ (qabaq, “眼皮”)等同源。

təyyarənin qabağı

evin qabağı

bayram qabağı

toy qabağı

seçki qabağı


qabaq

daha qabaq (comparative)
ən qabaq (superlative)

qabaq tərəf

atın qabaq ayağı


qabaq

Mən qabaq bütöv günü işləyirdim, ancaq indi işləyə bilmirəm.

以前我常常工作一整天，現在我卻連活都幹不了了。


qabaq

Məryam hər gün hamıdan qabaq yuxudan durur.

Məryam 起得比大家都早。

ABŞ-da 32 il qabaq həbsxanadan qaçan məhbusu tutulub

美國一位32年前越獄的犯人再被抓獲。


qabaq

與土耳其語 kabak, 韃靼語 кабак (qabaq)同源。


qamçı

源自原始突厥語 *kamčï (“鞭”)，派生自*kam- (“鞭打”)。


qapmaq

源自原始突厥語 *kap-。與土耳其語 kapmak, 楚瓦什語 хып (hyp)等同源。


qamış

源自原始突厥語 *kamïĺ。與楚瓦什語 хӑмӑл (hămăl)同源。


qapalı

qapalı iclas

qapalı səth

qapalı sular

有屋頂的，（體育場、游泳池）室內的

qapalı fəza

qapalı həyat

Amişlər – qatı mühafizəkarlığı ilə seçilən protestant hərəkatın ardıcıllarıdır. 1693-cü ildə Avropada meydana gələn, daha sonra isə Şimali Amerikada yayılan hərəkatın banisi Yakob Amman sayılır. Hazırda amişlərin əksər hissəsi ABŞ və Kanadada qapalı icmalar halında yaşayırlar.

阿米什人是一類極端保守的新教派別群體，由Jakob Ammann 於1693年在歐洲創立，後來移至北美。大部分的阿米什人現在生活在美國和加拿大與世隔絕的社群中。

2019, Multikulturizmə giriş [Introduction to multiculturalism]，頁號 375:


qarlı

daha qarlı (comparative)
ən qarlı (superlative)


qapıçı

等同於qapı (“門”) + -çı。與克里米亞韃靼語 qapıcı同源。


qarışdırmaq

[ɡɑrɯʃtɯrˈmɑχ]


qaranlıq

等同於qara (“黑，暗”) + -lıq。


qaranlıq

等同於qara (“黑，暗”) + -lıq。

daha qaranlıq (comparative)
ən qaranlıq (superlative)

Bu olduqca qaranlıq bir işdir.

這是一個十分令人費解的情況。


qapaq

注意共同突厥語 *kap-gak，派生自原始突厥語 *kap-。與土耳其語 kapak同源。


qart

源自原始突厥語 *kạrï，參見qarı (“老嫗”)。

daha qart (comparative)
ən qart (superlative)


qarğış

源自qarğı- + -ş。

kiməsə qarğış yağdırmaq


qarşı

與土耳其語 karşı同源。

Buna qarşı tədbir görməliyik!

İrlandiya xalqının Britanya işğalçılara qarşı mübarizəsi

愛爾蘭人對英國入侵者的反抗

azlıqlara qarşı dözümlülük

qarşımıza gələn bayram

接下來的假期 (字面意思是「朝我們而來的假期」)

Binanın qarşısında xeyli adam toplaşmışdı.


qarşı

與土耳其語 karşı同源。

Qarşı tərəf buna razılaşmadı.

反對者表示不同意這一點。


qarğıdalı

qarğı (“蘆葦”) + dal (“背，後”)。


qarğa

源自原始突厥語 *karga (“烏鴉”)。參見巴什基爾語 ҡарға (qarğa)。


qarmaq

源自共同突厥語 *karmak (“釣竿，鉤”)。參見巴什基爾語 ҡармаҡ (qarmaq)。


qardaş

源自古安納托利亞土耳其語 قرداش, قردآش (qardaš)。等同於qarın (“子宮”) + -daş。


qartal

源自共同突厥語 *kārt- (“隼”)。與土耳其語 kartal同源。


qarovul

源自共同突厥語。可認為後綴為-ovul。與鄂圖曼土耳其語 قراول, قرهغول, 韃靼語 каравыл (qarawıl), 哈薩克語 қарауыл (qarauyl)同源。對比借自突厥語族的俄語 карау́л (karaúl)。


qalxmaq

源自原始突厥語 *kalï- (“升起”)。
同源詞
古回鶻語 [script needed] (kalı-, “升到空中”), 喀喇汗語 [script needed] (kalɨ̄māk, “跳躍”), 土耳其語 kalkmak (“上升”), 巴什基爾語 ҡалҡыу (qalqïw, “升起”), 哈薩克語 қалқу (qalqu, “升”), 吉爾吉斯語 калкуу (kalkuu, “飄浮”), 南阿爾泰語 калыыр (kalïïr, “跳躍”), 韃靼語 калку (qalku, “升起”), 土庫曼語 galkmak (“升起”), 圖瓦語 халыыр (halıır, “跳，跑”), 烏茲別克語 qalqmoq (“升起，跳，腫”), 雅庫特語 кылый (kılıy, “單腳跳”)

sağalmaq

（從生病的狀態）恢復，痊愈

xəstələmək

（從生病的狀態）恢復，痊愈

pisləşmək

（從生病的狀態）恢復，痊愈

Saleh birdən ayağa qalxdı və barmağını dağın bir nöqtəsinə tərəf uzatdı

Saleh 突然站起來，用手指著山頂。

2004, Vüsal Hüseynzadə, “Dərinliklərə səfər”, 出自 Peyğəmbərlərin həyatı, Faiz, translationKamal al-Haydari所著的原著, Dənizdə，頁號 104:

Müəllim gəldi, şagirdlər ayağa qalxdılar.

老師進門，學生們站起來。

Bizdə olan ənənəyə görə, özündən yaşlı bir insan otağa daxil olanda, adam ayağa qalxmalıdır.

根據我們的傳統，長輩進房間時，你應該站起來。

ayağa qalxmaq

birdən-birə qalxmaq

Lakin növbəti mərtəbəyə qalxmaq istəyi ona burda dayanmağa imkan vermədi və o, altıncı mərtəbəyə qalxdı

但是，想上到第六層的渴望沒有讓她停在這裡，她上到了第六層。

evin damına qalxmaq.

dağın başına qalxmaq

（從生病的狀態）恢復，痊愈

Qoca kişinin ürəyi zəif idi, daha qalxası deyildi.

老人心臟不好，可能沒法再恢復了。

Xəstənin bədən hərarəti qalxır.

Xəstə uşağın qızdırması qalxdı.

Buralarda havanın istiliyi 25 dərəcədən yuxarı qalxmır, yay vaxtı belə.

夏天，這裡的氣溫也不會超過25度。

Müharibənin ən qızğın çağında, şəhərin əhalisi onun müdafiəsinə qalxdılar.

戰爭最緊張的時候，城內人民都起來抵抗。

1916 ildə İrlandiya xalqı ölkəsinin Britaniya işğalına qarşı qalxmışdı.

1916年，愛爾蘭人民起義反抗英國統治。

Geniş xalq kütlələri xaricə ucuz gəlib getmək imkanı əldə etmək uğrunda mübarəzəyə qalxacaqdır.

許多人都爭取拿到低價出國的名額。

Qardaş qardaşa qarşı qalxacaq.

Təyyarə qalxanda, mən artıq yuxuya getmişdim.

飛機起飛的時候，我已經睡著了。

Benzin yenə qalxdı.

Dənizin ortasına çatdıqda isə güclü küləklər əsdi və dalğalar qalxdı.

到海中間的時候，狂風大作，波濤洶湧。

2004, Kamal al-Haydari, “Dərinliklərə səfər”, 出自 Peyğəmbərlərin həyatı, Faiz, translationVüsal Hüseynzadə所著的原著, Dənizdə，頁號 104:

Birdən-birə külək qalxdı.

Siyasətçi otağa girdikdən sonra elə səs-küy qalxdı ki, heç nə eşitmək olmurdu.

政治家進來的時候，房間裡起了一陣很大的噪聲，什麼都聽不見。


qarınca

源自共同突厥語 *kiarïnč-ɣa，源自原始突厥語 *k(i)arïnč-ɣa (“一種昆蟲”)。qarışqa的同源對似詞。與土耳其語 karınca, 克里米亞韃靼語 qarınca, 土庫曼語 garynja (“扁虱”)同源。

[ɡɑrɯnˈd͡ʒɑ]

[ɡɑrɯnˈd͡zɑ]


qarın

源自原始突厥語 *Kạrɨn。與土耳其語 karın同源。

Qarnım ağrayır.


qarşılamaq

[ɡɑrʃɯɫɑˈmɑχ]

Qonaqları vağzalda qarşıladım

Evin yiyəsi qonaqları yaxşı qarşıladı.

Onlar bunu etirazla qarşıladılar.

Onlar bunu pis qarşıladılar.

çıxış alqışlarla qarşılandı.

O, "Türk axını”nın tələbləri qarşılamadığı səbəbi ilə bir müddətdir Türkiyə tərəfindən dayandırıldığını açıqlayıb.

他稱土耳其已經暫停“土耳其溪”計劃一段時間，因為其無法滿足要求

tələbləri qarşılamaq

Xərclərimizi qarşıladılar.


qanun

源自阿拉伯語 قَانُون (qānūn)，源自古希臘語 κανών (kanṓn)。

qanun qəbul etmək

qanun çıxarmaq

qanunu pozmaq

qanunu ləğv etmək

qanun çərçivəsində işləmək

Bir dəfə qanun çıxarmışdılar ki, daha ölmək olmaz, qadağandır. Qanun tez-tez pozulurdu və axırda onu ləğv etdilər.

他們一制定不允許死亡的法律，就被禁止了。因為法律經常會遭違反，最後他們就廢除了。


qarşılıqlı

daha qarşılıqlı (comparative)
ən qarşılıqlı (superlative)


qarət

源自阿拉伯語 غَارَة (ḡāra)。

silahlı qarət


qatran

源自阿拉伯語 قَطْران (qaṭrān)。


qatar

源自波斯語 قطار (qatâr)，源自阿拉伯語 قِطَار (qiṭār, “火車，列車”)。


qatmaq

源自原始突厥語 *kat-。與土耳其語 katmak等同源。

Məni bu işə qatma.


qatil

源自阿拉伯語 قَاتِل (qātil)。


qat

源自原始突厥語 *kat。

Gənclər arasında COVID-19-a yoluxma halları üç qat artıb.

年輕人當中的COVID-19病例已增加了三倍


qaynatmaq

[ɡɑjnɑtˈmɑχ]

su qaynatmaq

gitaranı qaynatmaq


qayka

源自俄語 га́йка (gájka)。


qaynar

daha qaynar (comparative)
ən qaynar (superlative)

qaynar qazan

qaynar çay

qaynar su

qaynar asfalt

qaynar cənub günəşi

qaynar sevgi

qaynar fəaliyyət

qaynar həyat

qaynar enerji

qaynar şəhərlər

qaynar gənclik çağında

在他/她精力過度旺盛的青年時期

qaynar xətt

qaynar qazana soyuq su calamaq

(字面意思是「把冷水灑到熱鍋上」)

elə bil başıma bir qazan qaynar su töküldü

(字面意思是「我就跟頭上灑了一鍋沸水一樣」)


qaya

源自共同突厥語 *kaya。參見土耳其語 kaya。


qayda

源自阿拉伯語 قَاعِدَة (qāʕida)。

bir qayda olaraq


hürriyət

借自阿拉伯語 حُرِّيَّة (ḥurriyya)。


qaynamaq

與哈薩克語 қайнау (qainau), 烏茲別克語 qaynamoq同源。

qaynatmaq** qaynatma
** qaynatdırmaq
*** qaynatdırma

su qaynayır


qeyd etmək

意思可能意譯自俄語 отметить (otmetitʹ)。


qeyri

源自阿拉伯語 غَيْرَ (ḡayra)。


qeyri-ixtiyari

daha qeyri-ixtiyari (comparative)
ən qeyri-ixtiyari (superlative)


qayğanağı

qayğanaq 的定賓格單數


qaçırmaq

源自qaç- (“跑”) + -ır。對比土耳其語 kaçırmak。

[ɡɑt͡ʃɯrˈmɑχ]

[ɡɑt͡sɯrˈmɑχ]

Bu adam oğlumu qaçırdı!


qeybət

源自阿拉伯語 غِيبَة (ḡība)。


qazmaq

源自原始突厥語 *kaŕ-。與土耳其語 kazmak, 楚瓦什語 хыр (hyr)同源。

özünə qəbir qazmaq (比喻)


qazmaq

çörək qazmağı


qazanmaq

源自原始突厥語 *kaŕgan- (“掙”)。與古突厥語 𐰴𐰕𐰍𐰣 (qazɣan-, “佔領，獲得，贏得”), 土耳其語 kazanmak, 楚瓦什語 хӑрхӑн (hărh̬ăn, “守財奴”)同源。

kişi pul qazanar.

idmançılarımız qələbə qazandılar

uğur qazanmaq


qaçmaq

源自共同突厥語 *kač- (“逃跑”)。與土耳其語 kaçmak等同源。

qaçaq

“強盜；逃跑者；走私者”

məsuliyyətdən qaçmaq


qayış

源自原始突厥語 *K(i)adɨ-。


qaçqın

源自qaç (“逃跑”) + -qın。

qaçqın düşərgəsi


qida

源自阿拉伯語 غِذَاء (ḡiḏāʔ)。


qaçış

等同於qaç- (“跑”) + -ış。

həbsdən qaçış


qayıtmaq

可能源自原始突厥語 *kay- (“回來，回去；尊重；斜視；往……的那方移動，走過”)。與喀喇汗語 قَدِتْماقْ (qadïtmāq, “回來，回去”), 土耳其語 kayıtmak, 克里米亞韃靼語 qaytmaq, 巴什基爾語 ҡайтыу (qaytïw)同源。

sürgündən qayıtmaq

Tələbələr Amerikada iki il oxuyub vətənlərinə qayıtdılar

學生在美國學習兩年，然後回國。

Özümə söz verdim ki, onu tapmayınca, geri qayıdası deyiləm.

我對自己發誓，找不到他，決不回去。

1985, “Ağdamda Qədir Rüstəmovla “Atüstü” söhbət”, 出自 Qafqaz.info:

Tədbirə get, redaksiyaya qayıt, sonra informasiya yaz.

Go to an event, come back to the editorial board, then write the information [about it].

2014 January 25, Günel Türksoy, Qafqaz.info:


qeyd

源自阿拉伯語 قَيْد (qayd)。


qaş

源自共同突厥語 *kāš (“眉毛；邊緣”)，可能源自原始突厥語 *k(i)āĺ (“眉毛；邊緣”)。與土耳其語 kaş等同源。

qaş almaq


qisas

源自阿拉伯語 قِصَاص (qiṣāṣ)。

Qan ləkəli tüfəngi gətirdim Nərimana,

1947, Suleyman Rustam, 12-ci tüfəng; reprinted as Süleyman Rüstəm. Seçilmiş əsərləri., 2005，頁號 196:


qayın

源自原始突厥語 *kādïn (“親家”)，參見qayınana (“岳母，婆婆”)和qayınata (“岳父，公公”)。對比土耳其語 kayın (“親家的”), 韃靼語 каенага (qayenağa, “大舅子”), каенэне (qayenene, “小舅子”)。


qayın

源自原始突厥語 *kadïŋ (“樺樹”)。


qisim

源自阿拉伯語 قِسْم (qism)。


qismət

源自阿拉伯語 قِسْمَة (qisma)。


qayğı

源自原始突厥語 *kadgu (“悲傷”)。與土耳其語 kaygı, 烏茲別克語 qayg'u, 楚瓦什語 хуйхӑ (hujh̬ă, “悲傷”), 巴什基爾語 ҡайғы (qayğï)同源。

kiminsə qayğısına qalmaq


qaytarmaq

派生自原始突厥語 *kay- (“返回”)，參見qayıtmaq (“回來”)。與喀喇汗語 قَیْتَرْماق (qaytarmāq, “turn back”)（喀什噶里認為是烏古斯語支詞）、欽察語 qaytar- (“歸還”)同源。

[ɡɑjtɑrˈmɑχ]

Jurnalist olduğumu və səyahətə gəldiyimi biləndə isə "vel kom" - deyə, gülümsədi və pasportumu mənə qaytardı.

後來他明白我是記者，是因公出差，就帶笑對我說了句“歡迎”，把護照還給我。

收回，拿回 重新拿回，收復

gedən torpaqları qaytarmaq

Vətəndaşların diqqət yetirməli olduqları məqamlardan da biri alınan məhsullardır. Belə ki, əksər hallarda istisnasız olaraq aldığımız malı qaytara biləcəyimizi düşünürük. Amma bu heç də belə deyil.

民眾應該注意的一件事就是他們買的商品。很多時候我們覺得可以退貨（來解決），但是事情並非如此。

borcunu qaytarmaq

zərbəni qaytarmaq

反擊 (字面意思是「抵擋攻擊」)

işığı qaytarmaq

qaytarmağım gəlir


qiymət

源自阿拉伯語 قِيمَة (qīma)。

orta qiymət

baha/ucuz qiymət

münasib qiymətlər

qiymət vermək/qoymaq

Bu imtahandan yüksək qiymət almişam.

O, ingilis dilindən heç vaxt pis qiymət almır, çünki o çox çalışqan tələbədir.

他英語成績一直不差，因為他是個很勤奮的學生。


qaz

源自原始突厥語 *kāŕ (“鵝”)。


qaz

qaz borusu


qiymətli

daha qiymətli (comparative)
ən qiymətli (superlative)


qorxunc

daha qorxunc (comparative)
ən qorxunc (superlative)


qoparmaq

toz qoparmaq


qovurmaq

源自原始突厥語 *kagur-。


qorumaq

源自共同突厥語 *kōrï-。與古突厥語 [script needed] (korï-, “保護”), 烏茲別克語 qoʻrimoq (“保護”)同源。


qonur

源自原始突厥語 *koŋur。

daha qonur (comparative)
ən qonur (superlative)

qonur gözlər


qonur

源自原始突厥語 *koŋur。

qonmaq 的第三人稱單數簡單現在時


qovaq

源自原始突厥語 *kïbak, *kabak。與楚瓦什語 хӑва (hăva, “柳樹”)同源。


qovaq

可能源自原始突厥語 *kạb-，如此即為kəpək的同源對似詞，並與楚瓦什語 хывăх (hyvăh, “糠”)同源。


qovmaq

源自原始突厥語 *Kob- (“跟隨，追逐”)。與土耳其語 kovmak等同源。


qondarma

qondarmaq (“發明；豎起”) 的動詞性名詞


qondarma

qondarma adlar

qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası

納戈爾諾-卡拉巴赫傀儡共和國

qondarma rejim

qondarma dövlət

qondarma problem

qondarma diş

qondarma çənə


qlobus

源自拉丁語 globus。


qohumluq

qohumluq telləri


qoruq

與古突厥語 [script needed] (korïg), 烏茲別克語 qoʻriq同源。


qoxu

源自共同突厥語 *kok-。


qovun

源自原始突厥語 *kagun。


qovun

源自原始突厥語 *kagun。

qovmaq 的第三人稱複數命令式


qorxaq

等同於qorxmaq + -aq。與土耳其語 korkak, 烏茲別克語 qo'rqoq, 吉爾吉斯語 коркок (korkok), 哈薩克語 қорқақ (qorqaq) 巴什基爾語 ҡурҡаҡ (qurqaq), 韃靼語 куркак (qurkak), 維吾爾語 قورقاق (qorqaq)同源。

Qorxaq hər gün ölürsə, igid bir dəfə ölür.

勇敢的人只會死一次，懦弱的人卻每天都會死。

Qorxaq öz kölgəsindən də qorxar.

Qorxaq nə zərər eylər, nə mənfəət.

懦夫什麼事情無論好壞都幹不成。


qorxaq

qorxaq adam

qorxaq hərəkətlər


qoca

與喀喇汗語 [script needed] (koca, “老人”)和土耳其語 koca (“丈夫”)同源。

daha qoca (comparative)
ən qoca (superlative)

qoca kişi


qoca

Döyüşə yalnız qocalar gedir.


qoçaq

daha qoçaq (comparative)
ən qoçaq (superlative)


qoşulmaq

qoşmaq (“附，貼”) 的被动形


qonaq

源自古安納托利亞土耳其語 [script needed] (qonuq)，源自原始突厥語 *Kon- (“鄰居；朋友；客人”)，參見qonşu (“鄰居”)。對比土耳其語 konuk (“客人”), 克里米亞韃靼語 qonaq (“會議室”), 楚瓦什語 хӑна (hăna, “客人”)。


qoşa

源自qoşmaq (“加入，加”)。

擲骰子擲出兩個相同的點數

şeş qoşa

pənc qoşa


qoz

與欽察語 قوز (qoz, “核桃”)同源。cəviz的同源對似詞。


qrammatika

源自俄語 грамма́тика (grammátika)，源自拉丁語 grammatica、古希臘語 γραμματική (grammatikḗ)。

Azərbaycan dilinin qrammatikası


qoymaq

源自原始突厥語 *ko-。與古突厥語 [script needed] (kōd-), [script needed] (kōt-, “放置”), 土耳其語 koymak等同源。

Məsələnin texniki tərəfini qoyaq bir tərəfə, keçək insan faktoruna.

技術問題咱們先放一邊，接著看看人為因素吧。

Kişi gətirdiyi pulu qoydu stolun üstünə.

男人把他帶來的錢放在桌子上。

穿戴上 (一般與 papaq 連用)

başına papaq qoymaq

Getmək istəyirdim, amma valideynlərim qoymadı

我是想去，但我父母不准（我去）。

Yaşadıqları yerdə hər şeyi qoyub, qaçmalı oldular.

他們只得把東西留在住所然後逃走。

Ala yeri siktir burdan ə, bir dənə qoyaram sənə ölüb qalarsan!

滾出去，不然我把你打得屁滾尿流！

ala bu çox qoydu e, peredoz olub gedir

哥們，他嗑那麼多，要過量了。


quduz

源自古突厥語 قتز (kutuz)。


qucaqlamaq

[ɡud͡ʒaɣɫɑmɑχ]

[ɡud͡zaɣɫɑmɑχ]

Yaqub Məryamı qucaqladı, qulağına eşq sözləri pıçıldadı.

雅各布擁抱瑪麗，在她耳邊說情話。


qulluqçu

dövlət qulluqçusu

hərbi qulluqçu


qoşmaq

源自原始突厥語 *koĺ- (“一對；加入”)。
與楚瓦什語 хуш (huš, “加，附”)等同源。

atları qoşmaq

arabanı qoşmaq

Dövlət sirləri, kommersiya sirrləri, bank sirrləri olan kompüteri ümumiyyətlə İnternetə qoşmayın.

含有國家、商業、銀行機密的電腦不得上網。

2013, Aydın Xan (Əbilov), İnternet. Sosial media. Blogerlik，頁號 138:

İşçi stansiyaları bir-birlərinə mane törətmədən şəbəkəyə qoşmaq və ya ayırmaq olar

人們可以啟用或斷開工作站與網絡的連接，而不會彼此產生問題。

2018 March 4, “Kompüter şəbəkələri [Computer networks]”, 出自 Yusif.az:

Xalq onların şərəfinə nəğmələr, dastanlar qoşdu.

People composed songs and epics to their honor.

2011, Əşir Bəşiroğlu, “Qaçaq Nəbi”, 出自 Qəm karavanı，頁號 33:

nəğmə qoşmaq

şeir qoşmaq


qoşmaq

與土耳其語 koşmak (“跑”)同源，可能源自詞源1。


qoşun

源自共同突厥語 *košun。等同於qoş- (“加入，融入；附，貼”) + -un。與哈薩克語 қосын (qosyn), 烏茲別克語 qoʻshin同源。

nizami qoşunları

quru qoşunları

qoşun yığmaq

qoşun çəkmək

(字面意思是「移動軍隊」)

düşmən qoşunları

qoşun kəşfiyyatı


qoşun

qoşmaq 的第二人稱複數命令式


qul

源自共同突厥語 *kul。


qrip

源自俄語 грипп (gripp)，源自法語 grippe。


qurultay

源自鄂圖曼土耳其語 قورلتای (qurultay)，源自中古蒙古語 [script needed] (qurilta)。


qurğuşun

源自共同突厥語 *korgušïn (“鉛”)。


qunduz

源自原始突厥語 *kunduŕ。參見巴什基爾語 ҡондоҙ (qondoð)。


qurmaq

源自原始突厥語 *Kur- (“豎起，建立”)。與土耳其語 kurmak等同源。

körpü qurmaq

təyyarə qurmaq

組成 （詞、短語、句子）

cümlə qurmaq

plan qurmaq

擺好，搭好 (帳篷、桌子等)

süfrə qurmaq

ailə qurmaq

biznes qurmaq

dövlət qurmaq


qurban

源自阿拉伯語 قُرْبَان (qurbān)。

古爾邦節中用於祭祀的牲畜


qumbara

源自波斯語 خمباره (xumbāra)（對比現代波斯語 خمپاره (xumpâre)）；可能通過鄂圖曼土耳其語 خمبره (humbara, kumbara)。
“鉛球”義可能意譯自俄語 ядро́ (jadró)。

煤炭沾濕後搓成球再風乾，用作燃料


qurd

源自原始突厥語 *kūrt。


qurum

源自原始突厥語 *kurum (“油煙”)。與土耳其語 kurum, 楚瓦什語 хӑрӑм (hărăm, “油煙”)同源。


quda

源自蒙古語族。對比蒙古語 худ (xud), 布里亞特語 худа (xuda), 卡爾梅克衛拉特語 худ (xud)。
與方言土耳其語 kuda, 克里米亞韃靼語 quda, 庫梅克語 къуда (quda), 哈薩克語 құда (qūda), 吉爾吉斯語 куда (kuda), 韃靼語 кода (qoda), 巴什基爾語 ҡоҙа (qoða), 楚瓦什語 хӑта (hăt̬a)同源。


qövs

源自阿拉伯語 قَوْس (qaws)。


qırx

源自原始突厥語 *kïrk (“四十”)。


qusmaq

源自原始突厥語 *Kus- (“嘔吐”)。與土耳其語 kusmak, 楚瓦什語 хӑсак (hăs̬ak, 名詞)等同源。

Qusmağım gəlir.

Mən gedib qusmalıyam.


qırxmaq

源自共同突厥語 *kïrk-，派生自原始突厥語 *kïr- (“打碎，拆除；刮”)。


quru

源自原始突厥語 *kūrï-k, *kūrï-gak (“乾燥的”)。與楚瓦什語 хӑрӑк (hărăk)同源。

daha quru (comparative)
ən quru (superlative)

quru qum

quru dəri/saç

quru yay günləri


quru

quru və hava qoşunları


qüdrət

源自阿拉伯語 قُدْرَة (qudra)。

hərbi qüdrət

öz qüdrətinə inanmaq


qurşaq

源自共同突厥語 *kurša- (“捆上”)，源自原始突厥語 *kur (“腰帶，皮帶”)（比较土耳其語 uçkur）。比较土耳其語 kuşak, 土庫曼語 guşak, 克里米亞韃靼語 кушак以及俄語 кушак (kušak)（可能来自钦察语）。


qursaq

可能源自共同突厥語 *kugursak（參見古突厥語 [script needed] (quɣursaq) / *kurugsak，對比喀喇汗語 قُرُغْساقْ (kuruɣsāq)）。
麻哈穆德·喀什噶里認為派生自*kūrïk / *kūrïgak (“乾的”)，將其與قُرُغْسٖیماقْ (kuruɣsïmāq, “乾燥”)聯繫起來（“這就是為什麼‘胃’稱作قُرُغْساقْ (kuruɣsāq)，因為它每時每刻都在變乾，飢餓感因此而起”）。不過喀喇汗語形式可能是由民間說法換位而來，這種情況也見於《突厥語大詞典》。
Räsänen 認為派生自*kur (“皮帶”) + *-sak（參見bağırsaq）。
Sevortjan認為，*kursak 的 *kur 和 *karïn (“胃”) 中的 *kar 同義，但沒有其他的證據。


qürbət

源自阿拉伯語 غُرْبَة (ḡurba)。


qüllə

源自阿拉伯語 قُلَّة (qulla, “頂峰”)。


qütb

源自阿拉伯語 قُطْب (quṭb)。


qüsur

源自阿拉伯語 قُصُور (quṣūr)。


qönçə

源自波斯語 غنچه (ğonče)。


qübbə

源自阿拉伯語 قُبَّة (qubba)。


qırmaq

源自原始突厥語 *kïr- (“打碎，拆除；刮”)。對比可能源自同一詞幹的qırxmaq (“刮”)。與土耳其語 kırmak等同源。

müqavimətini tam şəkildə qırmaq

Qələbə iradələrini heç nə qırmaz.

沒有什麼能抑制他們戰勝的意志。

əlaqəni qırmaq

rabitəni qırmaq

meşəni qırmaq


qutan

與土耳其語 kutan、土庫曼語 gotan (“鵜鶘”)、哈薩克語 құтан (qūtan, “鷺”)同源。對比蒙古語 хотон (xoton)、滿語 ᡴᡡᡨᠠᠨ (kūtan)、匈牙利語 gödény (“鵜鶘”)。


qıf

源自波斯語 قیف (qif)。


qurğu

Yalnız uzun illərdən sonra səfirlikdən məlumat sızmasından şübhələnən ABŞ Kəşfiyyat İdarəsinin araşdırıb, müəyyən etdi ki, sən demə, sən demə həmin saat həm də ötürücü qurğu imiş, və neçə ildir SSRİ-yə məlumat ötürürmüş.
多年後，懷疑大使館有情報洩露的美國情報部門才確認，那個鐘也是傳輸裝置，一直向蘇聯傳輸信息。

2017, Cabbar Məmmədov, DİPLOMATİK PSİXOLOGİYA: Siyasi, ideoloji və psixoloji diversiya və anti-diversiyaların metodları, "Political Technologies", USA (ISBN 9785861062251), page 161:


quyruq

源自原始突厥語 *kudruk。與古突厥語 𐰴𐰆𐰑𐰺𐰆𐰸 (qudruq, “尾”), 土耳其語 kuyruk等同源。


quyu

源自原始突厥語 *kud-。與土耳其語 kuyu, 土庫曼語 guýy等同源。

quyudan su çəkmək


qısqanc

daha qısqanc (comparative)
ən qısqanc (superlative)


qüvvət

源自阿拉伯語 قُوَّة (quwwa)。


qırıcı

源自qır + -ıcı，可能仿譯自俄語 истреби́тель (istrebítelʹ)。


qışqırmaq

[ɡɯʃɡɯrˈmɑχ]

[kɯʃkɯrˈmɑχ]

尖叫 (+[賓格] üstünə) / (+ 與格（朝……尖叫）)


qəddar

源自阿拉伯語 غَدّار (ḡaddār)。

daha qəddar (comparative)
ən qəddar (superlative)


qəmgin

借自波斯語 غمگین。

daha qəmgin (comparative)
ən qəmgin (superlative)


qədim

源自阿拉伯語 قَدِيم (qadīm)。

qədim Yunanıstan

qədim ənənələr


qəmli

daha qəmli (comparative)
ən qəmli (superlative)


qısqanmaq

源自原始突厥語 *kïŕ (“吝嗇的”)。與土耳其語 kıskanmak同源。

çəkinmək

對……沒有信心 (+奪格)

şübhələnmək

對……沒有信心 (+奪格)

對……沒有信心 (+奪格)


qüvvə

源自阿拉伯語 قُوَّة (quwwa)。

mərkəzəqaçma qüvvə

mərkəzdənqaçma qüvvə

qanuni qüvvə

qanuni qüvvəsini itirmək

qanun qüvvəyə mindi

cəmiyyətin mürtəce qüvvələr

qabaqcıl qüvvələr

üstün düşmən qüvvəsi


qədəh

源自阿拉伯語 قَدَح (qadaḥ)。


qutu

源自古安納托利亞土耳其語 قوطی (quti, qutï)，源自古希臘語 κυτίον (kutíon)（對比現代希臘語κουτί (koutí)）。

poçt qutusu

hədiyyə qutusu

seçki qutusu


qələm

借自阿拉伯語 قَلَم (qalam)。


qəhvəyi

借自波斯語 قهوهای (qahve'i)。字面分析等同於 qəhvə (“咖啡”) + -i。

daha qəhvəyi (comparative)
ən qəhvəyi (superlative)


qəpik

源自俄語 копе́йка (kopéjka)。

戈比，阿塞拜疆的輔幣單位，相當於百分之一馬納特


qəm

借自阿拉伯語 غَمّ (ḡamm)。


qəbir

源自阿拉伯語 قَبْر (qabr)。


qızğın

源自qız- + -ğın。

daha qızğın (comparative)
ən qızğın (superlative)

qızğın çaynik

qızğın qum

qızğın batareya

qızğın ütü

qızğın cənub günəşi

qızğın məhəbbət


qərargah

源自波斯語 قرار گاه (qarârgah)。等同於qərar + -gah。

baş qərargah


qəza

源自阿拉伯語 قَضَاء (qaḍāʔ)。

縣，俄羅斯帝國時期的行政區劃

Şuşa qəzası

yol qəzası

yol nəqliyyat qəzası


qəbul etmək

第三義可能意譯自俄語 принимать (prinimatʹ)。

duş qəbul etmək

dərman qəbul etmək

qida qəbul etmək

Xristianlığı qəbul edən müsəlman qaçqınların sayı artır

皈依基督教的穆斯林難民數量正在增加。


qəfəs

源自阿拉伯語 قَفَص (qafaṣ)。

döş qəfəsi

qızıl qəfəs

Ürəyim döyünür qızıl qəfəsdə

2008, “Kim bilir”, Kənan 作詞, Rəvan Habiloğlu 作曲演出者 Eyyub Yaqubov:


qıraq

派生自原始突厥語 *kïr-，參見qırmaq (“打碎，切碎”)。等同於qır- + -aq。
對比維吾爾語 قىرغاق (qirghaq, “邊緣”), 烏茲別克語 qirg'oq (“邊緣，岸”), 哈薩克語 қыр (qyr), 巴什基爾語 ҡыр (qïr), 韃靼語 кыр (qır, “邊”), кырый (qırıy, “邊緣”), 雅庫特語 кырыы (kırıı, “邊緣”)。
也對比北庫爾德語 qirax, qerax（借自突厥語族）。

stol qırağı

yol qırağı, yolun qırağı

çayın qırağı

dəniz qırağı

şəhərin qırağı


qıraq

daha qıraq (comparative)
ən qıraq (superlative)


qıç

源自原始突厥語 *kïč。與土耳其語 kıç, 楚瓦什語 хыҫ (hyś)同源。


qurtarmaq

與qurtulmaq (“被救”)相同詞幹。與古回鶻語 [script needed] (qurtɣar-, “拯救”), 喀喇汗語 [script needed] (qutɣarmāq, “拯救”), 土耳其語 kurtarmak (“拯救”), 巴什基爾語 ҡотҡарыу (qotqarïw, “救”), 楚瓦什語 хӑтарма (hăt̬arma, “救”), 哈薩克語 құтқару (qūtqaru, “救”), 吉爾吉斯語 куткаруу (kutkaruu, “救”), 土庫曼語 gutarmak (“結束，完成”), 維吾爾語 قۇتقازماق (qutqazmaq, “拯救”), 烏茲別克語 qutqarmoq同源。
俚語義可能意譯自俄語 кончать (končatʹ)。

canını qurtarmaq

未受重傷而逃脫 (字面意思是「拯救自己的性命」)

Yanğınsöndürənlər körpəni ölümdən qurtarıblar

消防員把這個小嬰兒從死亡邊緣拯救回來

Bunu da bütün Qafqaz millətləri bilməlidir: mənim bu əsəri yazmaqda məqsədim millətimizi məsuliyyətdən qurtarmaq, insanpərvər kimi tanıtmaq, həmçinin erməni qonşuları məsul tutmaq, vəhşi və insaniyyətdən uzaq bir varlıq kimi nişan vermək də deyil.

Hence, all nations of Caucasus need to know this: my goal with writing this book is not to free our nation of responsibility or to present it as a humanitarian one, while holding Armenian neighbors responsible, pointing them out as savages, distant from any humanity.

1911, Məmməd Səid Ordubadi, “Məqsədin Ərzi”, 出自 Qanlı Sənələr, →ISBN; 再版為 Qanlı İllər, Baku: Qafqaz, 2007，頁號 7:

çətinliklərdən qurtarmaq

canımız qurtarsın

Sən Allah xahişini artıq yerinə yetir, canımız qurtarsın.

謝天謝地，因為滿足了她/他的要求，我們不用再煩惱了。

O hələ məktəbi qurtarmayıb.

Işini qurtarandan sonra mənə zəhmət olmasa zəng vur.

你什麼時候做完就給我打個電話。

Neft qurtaranda nə baş verə bilər?

2009 October 22, Azadlıq Radiosu, retrieved 2018-03-10:

Gec gəlib çıxmısan, kino artıq qurtardı.

你來得太晚了，電影都放完了。

Benzinim qurtarır, gərək gedim maşına benzin vurum.

我的車油要用完了，要去加油。

Qurtardı getdi!

完成 用於動副詞（結尾為-ib）後，表示動作的完成。

Elə vaxtlarım olub ki, 300-400 səhifəlik kitabı birnəfəsə - yemədən, içmədən, dincəlmədən oxuyub qurtarmışam.

我曾經試過不吃不喝不休息，一口氣讀完了三四百頁。

2017 December 21, Cəlli Komradlı, “Kitab mənim həyatıdmır”, 出自 Qəbələ qəzeti, Qəbələ，頁號 5:

Çörəyini tez yeyib qurtarmışdı


qırıq

daha qırıq (comparative)
ən qırıq (superlative)


qəbilə

源自阿拉伯語 قَبِيلَة (qabīla)。


qələbə

源自阿拉伯語 غَلَبَة (ḡalaba)。


qəlyan

源自阿拉伯語 غَلْيُون (ḡalyūn)。


qəbul

源自阿拉伯語 قَبُول (qabūl)。


qərəz

源自阿拉伯語 غَرَض (ḡaraḍ)。


qıfıl

源自阿拉伯語 قِفْل (qifl)。


qəssab

源自阿拉伯語 قَصَّاب (qaṣṣāb)。


qədər

源自阿拉伯語 قَدْر (qadr)。

Bu qədər kompüter qabağında oturmaq olmaz.

人不應該坐在電腦前那麼長時間。

Mən o qədər danışdım ki, hamı məndən yoruldu.

我說得太多了，大家都厭煩了。

Dedim ki, saymamış pulun qədərini hardan bildiniz?

我說，你不靠算能估出這有多少錢嗎？


qədər

源自阿拉伯語 قَدْر (qadr)。

Hər layihəyə 20 min avrodan 250 min avroya qədər qrant verilə bilər

每個計劃可領取2萬至25萬歐元。

küçənin ta axırına qədər getmək

qədim vaxtından ta bu günə qədər


qəlsəmə

源自阿拉伯語 غَلْصَمَة (ḡalṣama)。


qəzəb

借自阿拉伯語 غَضَب (ḡaḍab)。


qərar

源自阿拉伯語 قَرَار (qarār)。

qərarların qəbul edilməsi

qərarlar ağacı


qəsəbə

源自阿拉伯語 قَصَبَة (qaṣaba)。


qəhrəman

源自波斯語 قهرمان (qahramân)。

müharibə qəhrəmanı

əsərin qəhrəmanı


qəşəng

源自波斯語 قشنگ (qašang)。

daha qəşəng (comparative)
ən qəşəng (superlative)


qəzet

源自俄語 газе́та (gazéta)，源自法語 gazette，源自意大利語 gazzetta。


rakip

源自阿拉伯語 رَقِيب (raqīb)。


İordaniya

源自俄語 Иорда́ния (Iordánija)。


rəqqasə

源自阿拉伯語 رَقَّاصَة (raqqāṣa)。


rəhbər

源自古安納托利亞土耳其語 رهبر (rähbär)，源自波斯語 رهبر (rahbar)。

Вy qitaʙьn, tələʙələrin istifadə edə ʙiləcəqləri ʙir rəhʙər olmasь məksədi nəzərə alьnarak ʙyna ʙitƣilərin kyrylyşy və şəqli (formasь) hakkьnda qiçiq xulasə ilavə edilmişdir qi, ʙizcə ʙy tə’jin edicidən istifadə edilməsinə qöməq etsin.

考慮到本書的目標是成為學生能夠的指南書，我們添加了對植物結構和形態的簡單概述，希望能夠對學生的閱讀有所幫助。

1932, Əbdürrəhimzadə, Apşeron Bitƣilərini Tə’jin etməq uçun rəhbər, Baku，頁號s 3-4:


rəqs

源自阿拉伯語 رَقْص (raqṣ)。


rastlaşmaq

Onlar küçədə rastlaşdılar.

O çətinliklərlə rastlaşdı.

Mən ilk dəfə orada belə bir şeylə rastlaşdım.

我在那裡第一次遇到了這種事。


razılaşmaq

Nə qədər pul təklif etdilər, yenə də köçməyə razılaşmadı.

不管給他/她多少錢，他/她都還是不同意搬走。


razı

源自阿拉伯語 رَاضٍ (rāḍin)，رَضِيَ (raḍiya)的主動分詞。

daha razı (comparative)
ən razı (superlative)

Mən bununla razı deyiləm

Allah səndən razı olsun!

Mən bunula razı deyiləm

Mən buna razı deyiləm


revmatizm

源自俄語 ревмати́зм (revmatízm)。


romb

源自拉丁語 rhombus、古希臘語 ῥόμβος (rhómbos)。


rütubət

源自阿拉伯語 رُطُوبَة (ruṭūba)。


rüşvət

源自阿拉伯語 رَشْوَة (rašwa)。

rüşvət vermək/almaq


rəng

借自古典波斯語 رَنگ (rang)。


rəngsiz

daha rəngsiz (comparative)
ən rəngsiz (superlative)


rəngli

daha rəngli (comparative)
ən rəngli (superlative)


rəhmsiz

daha rəhmsiz (comparative)
ən rəhmsiz (superlative)


rəngləmək

源自rəng (“顏色”) + -lə。


rəsmi

源自阿拉伯語 رَسْمِيّ (rasmiyy)。

daha rəsmi (comparative)
ən rəsmi (superlative)


rəy

源自阿拉伯語 رَأْي (raʔy)。


rəf

源自阿拉伯語 رَفّ (raff)。

kitab rəfi


rəqabət

源自阿拉伯語 رَقَابَة (raqāba)。


rəqib

源自阿拉伯語 رَقِيب (raqīb)。


rəsm

源自阿拉伯語 رَسْم (rasm, “圖畫，圖片”)。


rəndə

源自波斯語 رنده (rande)。


rəssam

源自阿拉伯語 رَسَّام (rassām)。


rəqəm

源自阿拉伯語 رَقْم (raqm)。


sadiq

源自阿拉伯語 صَادِق (ṣādiq)。

daha sadiq (comparative)
ən sadiq (superlative)


sadəcə

僅僅，只是 (一般後接olaraq)

...qəzetlərində məlumat yayıldı ki, guya mən suçumu etiraf edib, üzr istəmişəm, ancaq bu belə deyil. Mən sadəcə olaraq, susmaq haqqımdan istifadə edirdim.

……報紙報道稱我認罪並道歉，但那不是實情。我只是行使我保持沉默的權利。

只用，就 （減輕命令的語氣）

Sadəcə etiraf edin ki, burda başqa işlərlə məşğul olursunuz.

你只用承認你在這裡幹別的事情就行了。


sahibkar

源自波斯語 صاحبکار (sâhibkâr)。等同於sahib + -kar。


sahil

源自阿拉伯語 سَاحِل (sāḥil)。


sahə

源自阿拉伯語 سَاحَة (sāḥa)。

Xəzər dənizi ilə Aral gölü arasındakı sahə

pambıq sahəsi

sahəni becərmək

sahəni gübrələmək

qum sahələri

torpaq sahələri

geniş sahə

Mənzilin sahəsi 70 m²-dir.

公寓的面積是70 m².

sahə vahidi

elm sahəsi

xidmət sahəsi

rayonun qərb sahəsi

maqnit sahəsi


sakin

源自阿拉伯語 سَاكِن (sākin)。

dinc sakinlər

yerli sakinlər

Bakı sakini


anons

借自俄語 ано́нс (anóns)，源自法語 annonce。


sancmaq

iynəni sancmaq

xəncər sancmaq

süngünü sancmaq

bayraq sancmaq


salmaq

源自原始突厥語 *sal- (“放，扔，掉，降低”)。

Ana əlini cibinə saldı. Cibində həmişə xırda pullar olurdu

母親把手放進口袋裡。她經常在裡面放零錢。

2012 December, Salatın Əhmədli, “Heyva çiçəkləri”, 出自 Azadinform.az:

flaş kartı kompyuterə salmaq

Vaxtın tamam olmağına iki gün qalmış işə başladı, amma əlləri elə əsdi ki, tacı yerə saldı

時間還剩兩天的時候，他開始工作，但他的手搖晃得太厲害，把王冠掉在了地上。

2014 June, “Yəhudi xalqından 4 pritça - TƏRCÜMƏ”, 出自 Ana.az:

1819-cu ildə Vürtemberq krallığından gələn almanlar Azərbaycanın qərbində, Gəncə yaxınlığında ilk koloniyanı - Helenendorf kəndini (indiki Göygöl şəhəri) saldılar

In 1819, Germans arriving from the Kingdom of Würtemberg founded their first colony, village of Helendendorf (present-day Göygöl city), in the west of Azerbaijan, near Ganja.

2012 July, Reyhan İsayeva, “Qisas almadan ölmə! Keçmişdən məktublar [Don't die before you've taken vengeance! Letters from the past]”, 出自 Mədəniyyət.az:

şəhər/kənd salmaq

nəyisə qiymətdən salmaq

kimisə gücdən salmaq

kimisə taqətdən salmaq

kimisə hörmətdən salmaq

kimisə nüfuzdan salmaq

dava salmaq

qalmaqal salmaq

qovğa salmaq


sandıq

源自阿拉伯語 صَنْدُوق (ṣandūq)，源自古希臘語 σῠνθήκη (sunthḗkē)。


saqqız

源自原始突厥語 *sakɨŕ (“橡膠，樹脂”)。


bandaj

源自俄語 бандаж (bandaž)，源自法語 bandage。

yırtıq bandajı

idman bandajı


samovar

源自俄語 самова́р (samovár)。


sataşmaq

與土耳其語 sataşmak同源。


sarımaq

源自原始突厥語 *sạr- (“纏繞”)。


sarımaq

源自原始突厥語 *sạr- (“纏繞”)。


satmaq

源自原始突厥語 *sat- (“售賣”)。與土耳其語 satmak、古突厥語 [script needed] (sat-, “售賣”)、哈薩克語 сату (satu, “售賣”)、烏茲別克語 sotmoq (“售賣”)、楚瓦什語 сот (sot)等同源。

Neçəyə satırsan?


satıcı

等同於sat- (“售賣”) + -ıcı。

küçə satıcısı


saxlamaq

源自古安納托利亞土耳其語 [script needed] (sakla-, “守衛，保護”)，源自原始突厥語 *sạk (“察覺，警覺”)。與土耳其語 saklamak同源。

Bəs yaraqlı-esbablı bu gecə vaxtı burda ne qayırırsan? Düz adam burda gəzməz. Ay uşaqlar, bunu bərk saxlayın, görüm bu adamlar kimdir.
這麼晚了，你拿著武器在這裡幹啥呢？不幹虧心事的人才不會在這裡轉悠。嘿小夥子，快先抓著他，讓我看看那些人是誰。

1853, Mirzə Fətəli Axundov, Hacı Qara; 再版為 Mirzə Fətəli Axundov Seçilmiş Əsərləri. Üç Cilddə. I Cild., Baku: Şərq-Qərb, 2005，頁號 139:

保留，保存 (一般+動副詞 qoruyub)

Allah saxlasın!

願主保佑他/她（們）健康平安！

Uzun illər sevgini qoruyub saxlamaq.

Yox, evdə bu qədər pulu saxlamaq olmaz. Heç olmasa mücrünü bir başqa yerdə gizlədim.
不對，不應該在家裡放這麼多錢。我至少應該把這錢盒子藏到別處。

1899, Süleyman Sani Axundov, Tamahkar; 再版為 Süleyman Sani Axundov Seçilmiş Əsərləri., Baku: Şərq-Qərb, 2005，頁號 17:

站在……一邊（與 tərəf 連用）

Biz onların tərəfin saxlamasaq, kim saxlayacaq? Genə gərək bir zad özlərinə qoyaq qalsın; yoxsa bəd dua yiyəsi olluq.
我們不支持他們，誰來支持？我們要讓他們有東西可拿，不然他們會罵我們的。

Nə isə, qabaqda saxla, burdan o tərəfə özüm gedərəm, – deyib, əlini cibinə saldı, bir beşlik çıxardıb oturacağın üstünə qoyaraq maşından endi.
“總之，在那邊停下，我自己走過去。”他說著，伸手進口袋，掏出一張5馬納特放在座位上，下了車。

2017, Arif Ərşad, “Xeyir - dua”, 出自 Faktor.az:

ailəni saxlamaq

özünü saxlamaq


saxta

源自波斯語 ساخته。

daha saxta (comparative)
ən saxta (superlative)


mühasib

源自阿拉伯語 مُحَاسِب (muḥāsib)。


saxtakar

源自波斯語 ساخته کار。等同於saxta + -kar。


saxtakar

源自波斯語 ساخته کار。等同於saxta + -kar。

daha saxtakar (comparative)
ən saxtakar (superlative)

saxtakar seçki


sağaltmaq

[sɑɣɑɫtˈmɑχ]


sağalmaq

源自sağ (“健康的”) + -al。


sayıq

可能派生自原始突厥語 *sā(y)- (“數，看待，認為”)，對比saymaq。

daha sayıq (comparative)
ən sayıq (superlative)


saymaq

源自原始突厥語 *sā(y)- (“數，考慮”)。與土耳其語 saymak、楚瓦什語 сума (suma, “數，讀，考慮，尊重”)等同源。

Sən iyirmiyə qədər saya bilirsən?

Neçəyə qədər saya bilirsən?

xərcləri saymaq

kimisə yaxşı adam saymaq

Adam olub, bizi daha saymır.

她/他成了名，不再尊重我們。

O səni saymır, heç adam yerinə də qoymur.

他不尊重你，甚至不把你當人。


saziş

借自波斯語 سازش (sâzeš)。

İran nüvə sazişi


sağlam

daha sağlam (comparative)
ən sağlam (superlative)

Sağlam bədəndə sağlam ruh olar.

健全的心灵寓于健全的身体。

Sağlam ol!


sağlamlıq

等同於sağlam (“健康的”) + -lıq。


sağsağan

源自共同突厥語 *sagïsgan (“喜鵲”)。與巴什基爾語 һайыҫҡан (hayïθqan)同源。


sağ

源自原始突厥語 *sag (“健康的”)。
同源詞
古突厥語 saɣ、土耳其語 sağ、烏茲別克語 sogʻ、巴什基爾語 һау (haw)、韃靼語 сау (sau)、哈薩克語 сау (sau)、卡拉恰伊-巴爾卡爾語 сау (saw)、庫梅克語 сау (sau, “健康的”)、吉爾吉斯語 соо (soo, “健康的”)、南阿爾泰語 су-кадык (su-kadïk, “健康的”)、維吾爾語 ساق (saq, “健康的”)、楚瓦什語 сывӑ (syvă, “健康的”)

Gedirsən düz, sonra dönürsən sağa, axtardığın yer oradır.

你直走然後右轉，就到了你要去的地方。


sağ

Həmişə sağ olasan!

"Allah rəhmət eləsin" niyə deyirsiniz? Kişi hələ sağdır!

為什麼你說“願你安息”？那人還活著呢！

Elə biliblər kişi ölmüşdü, artıq qəbristanlığa aparırdılar, o da sağ imiş!

他們覺得這人已經死了，都抬著他去墓地了，（後來才發現）原來他還活著！

Küçənin sağ tərəfində bir dükan var.


sehrbaz

源自波斯語 سحرباز (sehrbâz)。等同於sehr + -baz。


onuncu

等同於on + -uncu。與哈薩克語 оныншы (onynşy)、土耳其語 onuncu、土庫曼語 onunjy同源。


sevimli

daha sevimli (comparative)
ən sevimli (superlative)


sifariş

源自波斯語 سفارش。

sifariş etmək/vermək

siyasi sifariş


simic

(此詞的語源缺失或不完整。請協助添加，或在茶室進行討論。)

daha simic (comparative)
ən simic (superlative)


seçki

等同於seçmək (“選擇”) + -ki。

növbədənkənar seçki

seçki keçirmək

seçki qutusu


sifət

源自阿拉伯語 صِفَة (ṣifa)。


silmək

源自原始突厥語 *sīl- (“抹，擦”)。與土耳其語 silmek等同源。

masanı/stolu silmək


seçmək

源自原始突厥語 *seč- (“選擇，挑選”)。
與古突厥語 [script needed] (seç-, “選擇，分辨”)、土耳其語 seçmek (“選擇，分辨”)、土庫曼語 seçmek (“選擇”)、雅庫特語 эс- (es-, “丟掉”)同源。

Matrix filmi tamaşaçıya suallarla meydan oxuyan bir filmdir. Hansı həbi seçərsiniz?

《黑客帝國》是一部用問題挑戰觀眾的電影。你會選擇哪片藥丸？

2012 November 6, “Matrix Fəlsəfəsi”, 出自 Azad Düşünce:

Hər ikisinə sahib ola bilməzsən, birini seçməlisən, ikincisindən isə əl çəkməlisən.

你不能都帶走，你必須選擇一個，留下另一個。

Amerikada yeni prezident seçildi


seçim

等同於seçmək (“選擇”) + -im。

seçim azadlığı

Seçim etməyin vaxtı çatıb.

Onlar artıq öz seçimi etdilər və o seçimin nəticələri ilə yaşamalıdırlar.

他們已經選好，現在他們要承受這選擇帶來的後果。


sinir sistemi

sinir sistemini
sinir sistemləri (plural)


sirli

daha sirli (comparative)
ən sirli (superlative)


sincab

源自波斯語 سنجاب (sanjâb)。


silsilə

源自阿拉伯語 سِلْسِلَة (silsila)。

Bağdadda silsilə partlayışlar nəticəsində səkkiz adam həlak olmuşdur.

在巴格達的系列爆炸案中，有八人死亡。


sevmək

源自原始突厥語 *seb- (“喜歡，愛”)。對比土耳其語 sevmek。

Mən səni sevirəm.


silah

源自阿拉伯語 سِلَاح (silāḥ)。


simvol

源自俄語 си́мвол (símvol)，源自古希臘語 σύμβολον (súmbolon)。


sirkə

源自原始突厥語 *sirke。與土耳其語 sirke (“醋”)、楚瓦什語 шарак (šarak, “苦的；鹹的”)等同源。


sirkə

源自原始突厥語 *sirke (“蟣子”)。與土耳其語 sirke (“蟣子”)、楚瓦什語 шӑрка (šărk̬a, “蟣子”)等同源。


sirr

源自阿拉伯語 سِرّ (sirr)。

Gecələr yuxusuz qoymusan məni / Öyrənə bilmədim ürək sirrini / Unutmaq çətindir gözəlim, səni / Gəl, gizlətmə məndən sən öz sirrini / Sevirəm, sevirəm təmiz eşqini.

你讓我夜不能寐 / 我找不出你心中的秘密 / 美人啊，我難以忘掉你 / 你心裡的秘密不要對我遮遮掩掩 / 我愛你那純潔的愛。

(Can we date this quote?), “Gecələr yuxusuz qoymusan məni”演出者 Rubaba Muradova:


siyahı

源自波斯語 سیاهه (siyâhe)。


sinif

源自阿拉伯語 صِنْف (ṣinf)。

sinifimizdə oxuyan oğlan

ikinci sinifdə oxumaq

Müəllimə sinifə girdi

orta sinif

fəhlə sinfi


siyasət

源自阿拉伯語 سِيَاسَة (siyāsa)。

siyasətə qarışmamaq

xarici siyasət

daxili siyasət


skripka

源自俄語 скри́пка (skrípka)。


siz

源自原始突厥語 *siŕ。與古突厥語 𐰾𐰃𐰕 (siz, “你們”)、楚瓦什語 эсир (es̬ir)同源。


siçan

源自原始突厥語 *sïčgan。與古突厥語 𐰽𐰲𐰍𐰭 (sïčgan, “鼠”)同源。非和諧元音 /i/ 可能是後來為避免與sıçmaq (“拉屎”)音近而用來代替 /ı/，對比土耳其語 sıçan。口語發音保留了 /ı/。

siçan tələsi


solmaq

源自共同突厥語 *sol-。


sonuncu

daha sonuncu (comparative)
ən sonuncu (superlative)


soruşmaq

Səndən bir şey soruşmaq istəyirəm

Soruşmaqdan utanma.


solaxay

源自sol。與克里米亞韃靼語 solaqay同源。


soyuq

源自原始突厥語 *sogï-k。與土耳其語 soğuk、烏茲別克語 sovuq、巴什基爾語 һыуыҡ (hïwïq)、楚瓦什語 сивӗ (sivĕ)等同源。

daha soyuq (comparative)
ən soyuq (superlative)

Soyuq küləklər əsir.


soyunmaq

源自soymaq (“給……脫衣”) + -in。對比土耳其語 soyunmak。

Qəzetin verdiyi məlumata görə, keçən həftə internetdə kredit əldə etmək üçün əllərində şəxsiyyət vəsiqələrini tutmuş və soyunmuş halda olan 167 gənc çinlinin video və şəkilləri yayıldı.

報紙報導稱，上週有167名中國年輕人為借貸而拍攝的裸體手持身份證的視頻和圖片流入網路。

2016 December 12, “Pul lazımdır? Soyun! — Çində kredit belə verilir [你想借錢嗎？先脫衣服！——這就是現在中國的借貸方式。]”, 出自 Banker.az:

Xoş gəlmisiniz! Buyurun, keçin içəri, soyunun.

歡迎光臨！進來吧，先把外套脫了。


soxmaq

源自原始突厥語 *sok- (“扎進，刺進”)，可能與原始突厥語 *sok- (“擊打，衝撞”)同源。對比喀喇汗語 سُقْماق (suqmāq)、土耳其語 sokmak (“插入”)等。

Lazım olmayan yerə burnunu soxma!

不要把鼻子貼在不對的地方！

bıçağı ürəyinə soxdu

Adama soxarlar!

One can get himself stabbed [for doing or saying something]

Adama tavan üstündə soxarlar.

One can get himself stabbed over a debt not paid duly.


soxulcan

源自原始突厥語 *sïbuĺgan (“蚯蚓”)。


sorğu

源自sor- + -ğu。不見於早期詞典，如Budagov (~1870)；最早於1930年代出現在土耳其語，可能也在那時出現在阿塞拜疆語中。辭書中最早的例子在1941年的一本阿塞拜疆語-俄語詞典中。

sorğu keçirmək

ümumxalq sorğu

全民公投 (字面意思是「全國調查」)

ümumi rəy sorğusu

全民公投 (字面意思是「全民意見調查」)


soymaq

源自原始突厥語 *soj- (“剝皮”)。對比土耳其語 soymak。


strategiya

源自俄語 страте́гия (stratégija)，源自古希臘語 στρατηγία (stratēgía, “指揮權，領導權”)。


балалајка

балалајкаnı
балалајкаlar (plural)

balalayka的西里爾字母拼寫法


stəkan

源自俄語 стака́н (stakán, “玻璃杯”)，借自突厥語族，對比察合臺語 [script needed] (tostakan, “木碗”)、韃靼語 тустыган (tustığan, “杯”)、巴什基爾語 туҫтаҡ (tuθtaq, “喝馬奶酒的杯”)、哈薩克語 тостаған (tostağan, “木杯”)。

bir stəkan çay


surət

源自阿拉伯語 صُورَة (ṣūra)。


susmaq

與土耳其語 susmak、克里米亞韃靼語 susmaq同源。

Mən daha susmayacağam!

Quşlar susdu.

1977, Elçin Əfəndiyev, Bir Görüşün Tarixçəsi; 再版為 Eçin Seçilmiş Əsərləri 2, Baku: Çinar-Çap, 2005，頁號 59:


sonra

派生自原始突厥語 *soŋ (“結束”)，參見son。與土耳其語 sonra等同源。

Nə vaxt gedək yanına? İndi yoxsa sonra?

我們什麼時候去見他/她？現在還是待會兒？

İlk öncə sizi sanki görməzlər, sonra sizə gülərlər, sonra sizə qarşı hücum edib sizi yandırmaq istəyərlər. Sonra isə sizə heykəl qoyarlar.
一開始他們不理睬你。後來他們嘲笑你。接著他們攻擊你，想要燒死你。最後他們會為你建紀念碑。

1918，Nicholas Klein，And Then They Build Monuments to You，現代翻譯：

Sonra nə istəyirsən?


sonra

İşdən sonra dostumla görüşəcəyəm.

下班之後我要去見一個朋友。

Bu kitabı oxuyandan sonra, məsələni daha dərin başa düşəcəksən.

讀完這本書之後，你就能更深層地了解這件事。


sonra

Sonrası necə oldu?

Sonrasını daha bilmirəm.


sumaq

源自阿拉伯語 سُمَّاق (summāq)。


surə

源自阿拉伯語 سُورَة (sūra)。


sulu

daha sulu (comparative)
ən sulu (superlative)


stul

源自俄語 стул (stul)。


subay

一般認為派生自蒙古語族，參見蒙古語 сувай (suvaj, “不孕的，不育的”)。與吉爾吉斯語 субай (subay, “不育的動物”)、雅庫特語 субай (subay, “不育的動物，待宰的動物”)、察合臺語 [script needed] (subay, “無負載的；輕騎兵”)同源。土耳其語方言中的“單身的”之義可能是借自阿塞拜疆語。=.
Doerfer 認為，本詞的前身在中亞突厥語族語言中的語義發展為：“不育的”→“單身的”→“輕騎兵”（沒有負載的），他認為土耳其語 subay (“軍官”)語義上是來自未成詞的“*輕騎兵軍官”。不過阿塞拜疆語和鄂圖曼土耳其語中都沒有“軍官”的意思。
土耳其語改革時期，subay (“軍官”)是代替鄂圖曼土耳其語ضابط (zâbit)，為對察合臺語 [script needed] (subay)的誤讀，解讀成古突厥語 𐰾𐰇 (s²ü, “軍隊，槍兵”)
+ 古突厥語 𐰋𐰏 (b²g, “主”)。

未婚者，單身漢 (多指男性)

Bütün subaylara qismət olsun.

祝福所有未婚者都能如願（結婚）。


subay

subay kişi

subay qız


söykənmək

Qapıya söykənməyin!

söykənə biləcək bir dost

Gəlin yalnız faktlara söykənək.


süst

源自波斯語 سست (sost)。

daha süst (comparative)
ən süst (superlative)


sülh

源自阿拉伯語 صُلْح (ṣulḥ)。


sürüşkən

源自sürüş- + -kən。

daha sürüşkən (comparative)
ən sürüşkən (superlative)

sürüşkən yol


sürətli

daha sürətli (comparative)
ən sürətli (superlative)


süpürmək

源自原始突厥語。與土耳其語 süpürmek、楚瓦什語 шӑпӑр (šăp̬ăr, “掃把”)同源。


söndürmək

等同於sönmək (“熄滅”) + -dür。與土庫曼語、土耳其語 söndürmek、哈薩克語 сөндіру (söndıru)、烏茲別克語 so'ndirmoq同源。

yanğın söndürmək

işığı söndürmək

kompüteri söndürmək


sönmək

源自原始突厥語 *sȫn- (“變暗，消失”)。與土耳其語 sönmek同源。


süni

源自阿拉伯語 صُنْعِيّ (ṣunʕiyy)，源自詞根ص ن ع (ṣ n ʕ, “與建築、設計有關”)。

süni intellekt

süni dillər

süni mayalanma

體外受精 (字面意思是「人工受精」)


məcra

源自阿拉伯語 مَجْرًى (majran)。


sınamaq

派生自共同突厥語 *sï̄n。

bəxtini sınamaq


sürümək

源自原始突厥語 *südre- (“拖，拉”)。

sürünmək** süründürmək
** sürüntü
** sürüncək


sındırmaq

源自sın- (“碎裂，斷裂”) + -dır (使役態)。

Tilsimini sındırdığın otaq səmtində gedəcəksən.

You will go in the direction of the room whose curse you have broken.


sürüşmək

等同於sür- + -üş。

ayağı sürüşüb yıxılmaq

滑倒 (字面意思是「腳打滑的時候摔倒」)

Bir gün orada oynayanda, ayağım sürüşüb yıxıldım.

有一天我正在哪裡跳舞，結果滑倒了。

2013, Eşqanə Babayeva（譯者）, Bir adam yaratmaq [To Create A Man], translationNecip Fazıl Kısakürek所著的原著，頁號 21:

sürüş burdan!


səhhət

源自阿拉伯語 صِحَّة (ṣiḥḥa)。


səhra

源自阿拉伯語 صَحْرَاء (ṣaḥrāʔ)。


səbət

源自波斯語 سبد (sabad)。


sürünmək

dizin-dizin sürünmək

ilan sürünür


səbir

源自阿拉伯語 صَبْر (ṣabr)。

Allah səbir versin

吊唁用語 (字面意思是「願主給你耐心」)


sınaq

nüvə silahı sınağı


sıx

源自共同突厥語 *sïk。

daha sıx (comparative)
ən sıx (superlative)

sıx meşə

bu iki məsələsinin bir biriylə sıx əlaqəsi var

這兩件事之間有著緊密聯繫


səliqəli

daha səliqəli (comparative)
ən səliqəli (superlative)


söymək

源自共同突厥語 *sȫk- (“詛咒，咒罵”)。


söymək

源自sevmək，源自*seb- (“愛”)。/œj/ ← /ev/ 的發展對比方言ev (“房屋”) → öy、neft (“愛”) → nöyüt。

sevmək的另一種寫法


səmimi

借自阿拉伯語 صميمى。

daha səmimi (comparative)
ən səmimi (superlative)


süzmək

源自原始突厥語 *süŕ-。與土耳其語 süzmek同源。

çay süzmək

çaxır süzmək

細緻檢查 (僅用於以下短語)

başdan-ayağadək süzmək

təpədən dırnağadək süzmək

gözlərini süzmək


süzmək

源自原始突厥語 *süŕ-。與土耳其語 süzmek同源。


səmt

源自阿拉伯語 سَمْت (samt)。


sənədli

daha sənədli (comparative)
ən sənədli (superlative)

sənədli film


səki

源自原始突厥語 *sekü (“石椅，高臺”)。


sərbəst

源自波斯語 سر بسته (sar baste)。

daha sərbəst (comparative)
ən sərbəst (superlative)


sərbəst

源自波斯語 سر بسته (sar baste)。

O almanca sərbəst danışır.

她/他的德語說得很流利。


söyüd

源自共同突厥語 *següt。


səngər

源自波斯語 سنگر (sangar)。


səksən

源自səkkiz + on。與哈卡斯語 сигізон (sigízon)、土耳其語 seksen同源。


sənəd

源自阿拉伯語 سَنَد (sanad)。


süfrə

源自阿拉伯語 سُفْرَة (sufra)。


səxavətli

daha səxavətli (comparative)
ən səxavətli (superlative)


sərt

源自波斯語 سرد (sard)。

daha sərt (comparative)
ən sərt (superlative)


sığorta

源自鄂圖曼土耳其語 سیغورته (sığorta/sığurta)，源自意大利語 sicurtà (“保險”)，源自拉丁語 securitas (“安全”)，源自securus。


sərxoş

源自波斯語 سرخوش (sarxoš)。

daha sərxoş (comparative)
ən sərxoş (superlative)


sürmək

源自原始突厥語 *sǖr-，與土耳其語 sürmek同源。

maşın sürmək

Sibirə sürmək

müharibə beş il sürdü

uzun sürən xəstəlikdən vəfat etdi

她/他在經歷了漫長的疾病後去世


səth

源自阿拉伯語 سَطْح (saṭḥ)。


süpürgə

源自süpürmək + -gə。與土耳其語 süpürge同源。


sənətkar

源自波斯語 صنعتکار (sanat-kâr, “工匠”)。等同於sənət + -kar。


sərgi

səyyar sərgi

rəsm sərgisi


söhbət

源自波斯語 صحبت (sohbat, “交談”)，源自阿拉伯語 صُحْبَة (ṣuḥba, “陪伴，友誼”)，صَحِبَ (ṣaḥiba, “陪伴”)的動名詞。


sıxmaq

源自共同突厥語 *sïk-。

Əlimi sıxdı.

divara sıxmaq

limonu sıxmaq

Ayaqqabım sıxır.


sübut

源自阿拉伯語 ثُبُوت (ṯubūt)。


tədricən

源自阿拉伯語 تَدْرِيجِيّاً (tadrījiyyan)。


səyahət

源自阿拉伯語 سِيَاحَة (siyāḥa)。


səssiz

daha səssiz (comparative)
ən səssiz (superlative)


sərvət

源自阿拉伯語 ثَرْوَة (ṯarwa)。

僅用於təbii sərvətlər (“自然資源”)


sərin

與土耳其語 serin同源。對比蒙古語 сэрүүн (serüün, “涼的，冷的，新鮮的，醒的”)。

daha sərin (comparative)
ən sərin (superlative)

sərin su

Bu həftə havalar sərin olacaq.


səf

源自阿拉伯語 صَفّ (ṣaff)。


sıçramaq

[sɯt͡ʃrɑˈjɯʃ]


səpmək

源自原始突厥語 *sep- (“撒，灑”)。


səda

源自波斯語 سدا (sadâ, “回聲”)。


sürü

sürünü otarmaq


səhv

源自阿拉伯語 سَهْو (sahw)。

səhv buraxmaq

Böyük səhv elədin.


səhv

源自阿拉伯語 سَهْو (sahw)。


səma

源自阿拉伯語 سَمَاء (samāʔ)。


sərgüzəşt

源自波斯語 سرگذشت (sargozašt)。


sənət

源自阿拉伯語 صَنْعَة (ṣanʕa)。


sıra

源自古安納托利亞土耳其語 [具體何詞?]，源自希臘語 σειρά (seirá)。

Sənin də sıran gələcək.


sərnişin

源自波斯語 سرنشین (sarnešin)。


səhər

源自阿拉伯語 سَحَر (saḥar, “黎明，拂曉”)。

sabah səhər

səhər tezdən evdən çıxmaq


səhər

源自阿拉伯語 سَحَر (saḥar, “黎明，拂曉”)。

Səhərdən axşamacan kompüterin qabağında oturmaq məsləhət deyil.

最好不要從早到晚都坐在電腦前。


səyyah

源自阿拉伯語 سَيَّاح (sayyāḥ)。


tamahkar

daha tamahkar (comparative)
ən tamahkar (superlative)


tamamilə

Mən sizinlə tamamilə razıyam!

Bu tamamilə yanlışdır.


səfər

源自阿拉伯語 سَفَر (safar)。

uzaq səfərə hazırlaşmaq

Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz. ― 旗子只要升起就不會再落下。

Adama neçə dəfə deyərlər? ― 我要跟你說多少次？

keçən səfər ― 上次

gələn səfər ― 下次

bu səfər ― 這次

rəsmi səfər


süzgəc

源自süzmək (“倒入；過濾”) + -gəc。
對比sürtgəc (“磨碎器”)。


sənaye

源自阿拉伯語 صَنَائِع (ṣanāʔiʕ)，صِنَاعَة (ṣināʕa)的複數。

sənaye dövrü

əyləncə sənayesi

Bakı o vaxtları iri sənaye mərkəzi idi.

那時巴庫是大型的工業中心。


sırğa

源自原始突厥語 *sïrga（或*ïsïrga、*asïrga），參見俄語 серьга (serʹga)。與土庫曼語 ysyrga、哈卡斯語 ызырга (ızırga)、巴什基爾語 һырға (hïrğa)等同源。

sırğa taxmaq


sükut

源自阿拉伯語 سُكُوت (sukūt)。


sərhəd

源自波斯語 سرحد (sarhad)，سر (sar) + 阿拉伯語 حَدّ (ḥadd)、


səviyyə

源自阿拉伯語 سَوِيَّة (sawiyya)。

Keyfiyyət çox yüksək səviyyədədir.


təndir

源自阿拉伯語 تَنُّور (tannūr)。


sütun

源自波斯語 ستون (sotu:n)。


talamaq

talan** talan etmək
** talançı
*** talançılıq


sığırçın

源自原始突厥語 *sïgïrčïk (“椋鳥”)。與土耳其語 sığırcık等同源。


tanho

源自波斯語 تنها (tanhâ)。


süngü

源自原始突厥語 *süŋgü。與古突厥語 [script needed] (süŋüg, “長矛”)、楚瓦什語 сӑнӑ (sănă, “長矛”)同源。


tamaşaçı

等同於tamaşa (“表演”) + -çı。

[tɑmɑʃɑˈt͡ʃɯ]

[tɑmɑʃɑˈt͡sɯ]

Sağolun əziz tamaşaçılar, salamat qalın

親愛的觀眾，再見，注意身体

televiziya tamaşaçıları


səs

源自原始突厥語 *ses。與土庫曼語、克里米亞韃靼語、加告茲語、土耳其語 ses、哈薩克語 сес (ses)、楚瓦什語 сасӑ (sas̬ă)同源。


tabut

源自阿拉伯語 تَابُوت (tābūt)。


söz

與古突厥語 [script needed] (söz)同源，源自原始突厥語 *söŕ。

İngilis dilində xeyli söz var.

sözün mənasını bilmək

mənasız sözlər

Gəl bura, sənə sözüm var.

過來這邊，我有話對你說。

Sənə daha sözüm yoxdur.


təqribən

源自阿拉伯語 تَقْرِيبًا (taqrīban)。


tapdalamaq

可能派生自原始突厥語 *tep-、*dēp- (“踩，踏”)，與təpik (“踢”)有關。源頭可能是擬聲詞。

[tɑptɑɫɑˈmɑχ]


tərəddüd

源自阿拉伯語 تَرَدُّد (taraddud)。


tapmaq

源自原始突厥語 *tăp- (“找到”)。與方言土耳其語 tapmak (“找到”)、克里米亞韃靼語 tapmaq、土庫曼語 tapmak、烏茲別克語 topmoq、維吾爾語 تاپماق (tapmaq)、楚瓦什語 туп (tup)同源。與土耳其語 tapmak (“崇拜，禮拜”)無關。

Axtaran tapar

Ev açarımı tapa bilmirdim, ancaq bir saat axtarandan sonra tapdım.

我之前找不到家門的鑰匙，找了一個小時才找到。

təsdiqini tapmaq

得到證實 (字面意思是「找到證實」)


tapşırmaq

源自古安納托利亞土耳其語 [script needed] (tapšurmaq)。與土耳其語 tapşırmak、烏茲別克語 topshirmoq (“寄送，轉交”)、維吾爾語 تاپشۇرماق (tapshurmaq)、吉爾吉斯語 тапшыр (tapşır, “轉交；分配”)同源。

[tɑpʃɯrˈmɑχ]


talan

源自tala + -n。與察合臺語 [script needed] (talay, talan)同源。


tanımaq

源自原始突厥語 *tạnu- (“認識，知道”)。與土耳其語 tanımak、哈薩克語 тану (tanu)、吉爾吉斯語 тануу (tanuu)、楚瓦什語 тынӑ (tynă, “目擊者”)同源。

Sən onu çoxdandan tanıyırsan?

你認識 他/她很久了嗎？

Hə, amma sözün düzü o qədər yaxından tanımıram.

是的，不過說句實話，我跟他/她不太熟。

Dost dar gündə tanınar. (諺語)

(字面意思是「有需要的時候，才能看清誰是朋友。」)

Mən buranı yaxşı tanımıram. Gəl naviqatoru yandıraq!

我不太熟悉這裡，還是打開GPS吧！

Dostum o qədər arıqlayıb ki, onu görəndə tanımadım.

我朋友瘦了好多，我見到他的時候都沒認出他來。

Təzə qurulan dövləti hələ heç kim tanımadı.

目前這個國家還沒有得到承認。


tanış

源自tanı- (“認識”) + -iş。

daha tanış (comparative)
ən tanış (superlative)

Onun adı mənə tanış gəlmir.


tanış

源自tanı- (“認識”) + -iş。


tapşırıq

源自tapşır- + -ıq。與維吾爾語 تاپشۇرۇق (tapshuruq)同源。

tapşırığı yerinə yetirmək

Ona vacib tapşırıq verildi.

他/她被分配到一項重要的任務。


tac

源自阿拉伯語 تَاج (tāj)，源自伊朗語支。


tarix

源自阿拉伯語 تَارِيخ (tārīḵ)。

incəsənət tarixi

Roma imperiyasının tarixi


dadsız

daha dadsız (comparative)
ən dadsız (superlative)


tasma

與庫梅克語 тасма (tasma)、巴什基爾語 таҫма (taθma)同源。


tarla

與土耳其語 tarla同源。

əkin

耕過的田，面積比əkin大

zəmi

耕過的田，面積比əkin大

耕過的田，面積比əkin大


təxminən

源自阿拉伯語 تَخْمِينًا (taḵmīnan)。


təxəllüs

源自阿拉伯語 تَخَلُّص (taḵalluṣ)。


taxmaq

源自原始突厥語 *dAk- (“繫，加”)。與土耳其語 takmak等同源。

geymək

穿，戴 （衣服、首飾等）

geymək

穿，戴 （衣服、首飾等）

çıxarmaq

穿，戴 （衣服、首飾等）

yaddaş kartı kompüterə taxmaq

穿，戴 （衣服、首飾等）

barmağına üzük taxmaq

papaq taxmaq

kəmər taxmaq

穿，戴 （衣服、首飾等）

Qabaqlar sırğa yalnız qızlar taxardı, ancaq indi oğlanlar da taxır.

以前，只有女孩兒會戴耳環，但現在也有男孩兒戴。


taxta

源自波斯語 تخته (taxte)。


taxıl

源自阿拉伯語 دَخْل (daḵl, “收入”)。


təzyiq

源自阿拉伯語 تَضْيِيق (taḍyīq)。與土耳其語 tazyik、烏茲別克語 tazyiq同源。


tağ

源自亞美尼亞語 թաղ (tʿağ)。


tağ

源自波斯語 طاق (tâq)。


tağ

源自波斯語 طاق (tâq)。


tarif

源自阿拉伯語 تَعْرِيف (taʕrīf)。


tavan

還債期限 (多指還賭債)

Adama tavan üstündə soxarlar.

不能按時還債會把人逼瘋的。


tez-tez

Uşaq xəstə olanda ən tez-tez edilən 3 səhv

小孩生病時（家長）的三大常見誤區

Oraya tez-tez gedirəm


tibbi

源自阿拉伯語 طِبِّيّ (ṭibbiyy)。等同於tibb + -i。


tava

源自波斯語 تاوه (tâve)。


istintaq

源自阿拉伯語 اِسْتِنْطَاق (istinṭāq)。


təzək

源自共同突厥語 *tezek，源自原始突厥語 *teŕ-。與楚瓦什語 тирӗс (tirĕs)等同源。


bir şey

字面意思為“一個東西”。

Səndən bir şey soruşmaq istəyirəm

Bir şey yemək istəyirsən?


tilişkə

Barmağıma tilişkə batdı.


ticarət

源自阿拉伯語 تِجَارَة (tijāra, “貿易，商貿”)。

[tid͡ʒɑˈɾæt]

Elektron ticarət

beynəlxalq ticarət

həm ziyarət həm ticarət

又好又有用 (字面意思是「朝聖和貿易」)


tikinti

tikinti işləri

yol tikintisi

Binanın tikintisi çoxdan tamamlanmış, sakinlərin çoxu mənzillərinə köçmüşdü.

大樓的建設已經完成，許多住戶已經遷入。


tikə

源自共同突厥語 *tikö (“塊”)。對比土耳其語 tike (“塊”)、土庫曼語 tike、吉爾吉斯語 тике (tike)、биртике (birtike, “少許”)、哈拉吉語 tike、喀喇汗語 تِكُو (tikǖ, “塊，片”)。

Gəl bir tikə çörək yeyək.

(字面意思是「吃片麵包吧。」)


tikmək

源自原始突厥語 *dik- (“豎直的；豎直放置”)。
對比土耳其語 dikmek (“縫”)、庫梅克語 тикмек (tikmek, “縫；建築”)、哈薩克語 тігу (tıgu)。

Evdə oturub, paltar tikmək öyrənir, yemək bişirmək öyrənir

她/他待在家裡，學習縫衣服和做飯。

2011 February 9, Azadlıq Radiosu, “Çaylı kəndində görüb eşitdiklərimiz”, 出自 (請指定書籍名或刊物名):

paltar tikmək

ev tikmək

–Yadında, Zeynal, bir bina tikmək istəyirdin e, fırlanan, ha, ha, ha.
#*:: 你還記得嗎，Zeynal，你說過你想建一棟會旋轉的房子，哈哈哈。

1960, Anar, Sabah biz ayıq olacaylq , Nurlan, page 84:


toplamaq

派生自原始突厥語 *top (“全部，完全”) + -la。與土耳其語 toplamak同源。


toqquşmaq

與土耳其語 tokuşmak同源。

iki sərnişin avtobusu toqquşdu


timsah

源自阿拉伯語 تِمْسَاح (timsāḥ)，源自科普特語 ⲙⲥⲁϩ (msah)，源自埃及語 G17-O34:V28-I3 mzḥ (“鱷”)。


toxumaq

源自共同突厥語 *doku- (“編織”)。


topuq

源自原始突厥語 *topïk (“膝蓋；髕骨；腳踝”)。


torağay

来自原始突厥語 *torgay (“小鸟，云雀”)。比较鄂圖曼土耳其語 طویغار (toyğar, “云雀”)、土耳其語 toygar (“云雀”)、土庫曼語 togaÿ (“云雀”)、維吾爾語 تورغاي (torghay, “云雀”)、維吾爾語 بوز تورغاي (boz torghay, “云雀”)、 哈薩克語 торғай (torğai, “麻雀”), 哈薩克語 бозторғай (boztorğai, “云雀”)、吉爾吉斯語 торгой (torgoy, “云雀”)、諾蓋語 боз торгай (boz torgay)、韃靼語 тургай (turgay, “云雀”)、庫梅克語 торгъай (torğay)、巴什基爾語 турғай (turğay)、克里米亞韃靼語 torğay (“麻雀”)、卡爾梅克衛拉特語 торһа (torha)。


toxum

源自波斯語 تخم (toxm)。

toxum qoymaq


tox

源自原始突厥語 *to。

daha tox (comparative)
ən tox (superlative)

Toxun acdan nə xəbəri var? (諺語)

吃飽的人怎能知道挨餓的滋味？

tox qırmızı


trapesiya

借自俄語 трапе́ция (trapécija)。


toz

源自共同突厥語 *tōz。


toxunmaq

源自共同突厥語 *tokï-。

– Əslində, vermək istədiyim suala toxundunuz.

實際上，你解決了一個我想要問的問題。


tullamaq

siqareti tullamaq


turş

源自波斯語 ترش (torš).

daha turş (comparative)
ən turş (superlative)


tutqun

daha tutqun (comparative)
ən tutqun (superlative)


tunc

與土耳其語 tunç同源。


törəmək

源自共同突厥語 *töre- (“出生，起源”)。與古突厥語 [script needed] (törü-, “產生”)同源。


dırmaşmaq

對比克里米亞韃靼語 tırmaşmaq、土耳其語 tırmanmak。

divara dırmaşmaq


təbii

源自阿拉伯語 طَبِيعِيّ (ṭabīʕiyy)。

daha təbii (comparative)
ən təbii (superlative)


tökülmək

源自tök + -ül。


tövsiyə

源自阿拉伯語 توصية (tawṣiya)。


təbəqə

源自阿拉伯語 طَبَقَة (ṭabaqa)。

polad təbəqələr

dəmir təbəqələr

yuxarı təbəqə

sosial təbəqə


tövbə

源自阿拉伯語 تَوْبَة (tawba)。


təbrik

源自阿拉伯語 تَبْرِيك (tabrīk)。

Təbriklər!


tülkü

源自原始突厥語 *tülki、*tilkü (“狐狸”)。與土耳其語 tilki、巴什基爾語 төлкө (tölkö)等同源。

Tülkü nə deyir?


töhmət

源自阿拉伯語 تُهْمَة (tuhma)。


təkamül

借自阿拉伯語 تَكَامُل (takāmul)。


türbə

源自阿拉伯語 تُرْبَة (turba)。


təkəbbürlü

daha təkəbbürlü (comparative)
ən təkəbbürlü (superlative)


tüfəng

源自古安納托利亞土耳其語 [script needed] (tüfeng)，參見鄂圖曼土耳其語 تفنك (tüfenk)、波斯語 تفنگ (tofang)。與喀喇汗語 [script needed] (tüwek)、諾蓋語 туьбек (tübek)同源。


tüstü

源自原始突厥語 *tütsüg。與土耳其語 tütsü同源。

siqaret tüstüsü

Odsuz tüstü olmur.


təbiət

源自阿拉伯語 طَبِيعَة (ṭabīʕa)。


təkəbbür

源自阿拉伯語 تَكَبُّر (takabbur)。


türk

源自古突厥語 𐱅𐰇𐰼𐰜 (t²ür²k̥ /türük/)，源自*𐱅𐰇𐰼𐰃 (*t²ür²i /türi/, “根，祖先，種族”) + 後綴 𐰜- (k̥- /-ük/)，源自原始突厥語 *türi- (“祖先，譜系”)。

türk dilləri


təmsil etmək

Siz kimi təmsil edirsiniz?


tənha

源自波斯語 تنها (tanhâ)。

daha tənha (comparative)
ən tənha (superlative)


təmizləmək

qan ləkəsini təmizləmək


tənək

(此詞的語源缺失或不完整。請協助添加，或在茶室進行討論。)


təhlil

源自阿拉伯語 تَحْلِيل (taḥlīl)。


təqvim

源自阿拉伯語 تَقْوِيم (taqwīm)。


təmənna

借自阿拉伯語 تَمَنَّى (tamannā)。


tərif

源自阿拉伯語 تَعْرِيف (taʕrīf)。


tənbəl

源自波斯語 تنبل (tanbal)。

daha tənbəl (comparative)
ən tənbəl (superlative)


tərləmək

源自tər (“汗”) + -lə。


təmsilçi

Parlamentdə kəndlilərin maraqlarının təmsilçisi Kəndlilər İttifaqı idi.

議會中代表農民利益的團體是“農民聯盟”。


tərifləmək

Oğlan yaxşi oxuduğu üçün, müəllimə onu təriflədi.

老師表揚那個男孩子學習好。

Bəsdir təriflədin hakimiyyəti, bura Məclis deyil.

讚揚政府已經夠多了，這裡又不是國民議會。


təsirsiz

təsirsiz feil


təsəvvür etmək

Mən bunu heç vaxt təsəvvür etməzdim.

我根本就沒有想象過這個。

Təsəvvür et ki, bir gün bütün dünyada sülh hökm sürəcək.

想象有一天和平降臨全世界。


təmiz

源自阿拉伯語 تَمْيِيز (tamyīz)。təmyiz的同源對似詞。

daha təmiz (comparative)
ən təmiz (superlative)

Dünyanın çoxlu ölkələrində, əhalinin təmiz suyu yoxdur.

在世界上的許多國家，人們沒有乾淨的水喝。


təməl

源自古希臘語 θεμέλῐος (themélios)。


təsirli

təsirli feil


tətil

源自阿拉伯語 تَعْطِيل (taʕṭīl)。

yay tətili


təxəyyül

源自阿拉伯語 تَخَيُّل (taḵayyul)。


tərəqqi

源自阿拉伯語 تَرَقٍّ (taraqqin)。


təmsil

源自阿拉伯語 تَمْثِيل (tamṯīl)。


təsəvvür

源自阿拉伯語 تَصَوُّر (taṣawwur)。


tərz

源自阿拉伯語 طَرْز (ṭarz)。

həyat tərzi

bitməmiş tərz

bitmiş tərz


tırtıl

源自亞美尼亞語 թրթուր (tʿrtʿur)。


təpə

源自原始突厥語 *tepü、*töpü。

Colan təpələri


təxmin

源自阿拉伯語 تَخْمِين (taḵmīn)。


təzə

daha təzə (comparative)
ən təzə (superlative)


təyin

源自阿拉伯語 تَعْيِين (taʕyīn)。


təxribat

源自阿拉伯語 تَخْرِيب (taḵrīb)的複數形。

Təxribatlara uymamaq lazımdır.

我們需要做到不向挑釁讓步。


tərtib

源自阿拉伯語 تَرْتِيب (tartīb)。


təşviş

源自阿拉伯語 تَشْوِيش (tašwīš)。

təşviş pozuntusu


tərəvəz

源自阿拉伯語 طَرَاءَة (ṭarāʔa)，طَرُوَ (ṭaruwa)的動名詞。對比波斯語 طراء (“新鮮的，濕潤的，肉質的”)。


təəccübləndirmək

Sizi orada görməməyim məni təəcübləndirdi.

我很驚訝沒在那裡看見你。


təkər

源自原始突厥語。與古突厥語 tegrek (“圓，環”)、詞根*tegir- (“旋，轉”)同源。與dəyirman有關。參見土耳其語 teker、巴什基爾語 тәгәрмәс (tägärmäs)。

maşın təkəri


təşəkkür

源自阿拉伯語 تَشَكُّر (tašakkur)。


təəccüblənmək

Bu sözləri eşidəndə çox təəccüblənmişdim.

沃聽到這些話的時候，十分震驚。

Əvvəlcə, məni görməyinə təəccübləndi.

一開始，他/她很驚訝看到我。


təminat

源自阿拉伯語 تَأْمِينَات 複 (taʔmīnāt)。


təlim

源自阿拉伯語 تَعْلِيم (taʕlīm)。


tütün

派生自原始突厥語 *tüt- (“煙，冒煙”)，參見tüstü (“煙”)。


tənqid

源自阿拉伯語 تَنْقِيد (tanqīd)。

ədəbi tənqid

tənqidə məruz qalmaq


təqaüd

借自阿拉伯語 تَقَاعُد (taqāʕud)。


təqsir

源自阿拉伯語 تَقْصِير (taqṣīr)。

Bu kimin təqsiridir?


tərəfdar

源自波斯語 طرفدار (tarafdâr)。等同於tərəf + -dar。


tərpənmək

源自原始突厥語 *depre- (“移動，攪動，晃動”) + -n。與土耳其語 deprenmek同源。

Tərpənmə! Olduğun yerdə dur!


tərbiyə

源自阿拉伯語 تَرْبِية (tarbiya)。


təsadüf

源自阿拉伯語 تَصَادُف (taṣāduf)。


təsvir

源自阿拉伯語 تَصْوِير (taṣwīr)，阿拉伯語 صَوَّرَ (ṣawwara)的動名詞。


udmaq

源自原始突厥語 *yubut- (“吞”)。與土耳其語 yutmak、楚瓦什語 ҫӑт (śăt)等同源。


udmaq

源自原始突厥語 *ut- (“贏”)。與土耳其語 utmak同源。


tərcüməçi

等同於tərcümə (“翻譯”) + -çi。

[tæɾd͡ʒymæˈt͡ʃi]

tərcüməçi işləmək


təzminat

源自阿拉伯語 ض م ن (ḍ m n)；對比鄂圖曼土耳其語 تضمینات (tazmînât)、土耳其語 tazminat (“補償，賠償”)。


təəccüb

源自阿拉伯語 تَعَجُّب (taʕajjub)。


ucuz

源自共同突厥語 [具體何詞?]，與古突厥語 [script needed] (učuz, “容易的”)、喀喇汗語 اُجُزْ (učuz, “沒有價值的”)、土耳其語 ucuz、土庫曼語 ujyz、韃靼語 очсыз (oçsız)、巴什基爾語 осһоҙ (oshoð, “便宜的”)等同源。

daha ucuz (comparative)
ən ucuz (superlative)

ucuz bilet


ucuz

Qabaq ev almaq baha idi, indi qiymətlər düşdü, ucuz almaq olar.

以前買房很貴，現在價格下來了，買房便宜了。


unutqan

daha unutqan (comparative)
ən unutqan (superlative)


tərəf

源自阿拉伯語 طَرَف (ṭaraf)。

yolun o biri tərəfinə keçmək

過馬路 (字面意思是「從馬路一邊走到另一邊」)

Sən kimin tərəfini tutursan?

Oğru hansı tərəfə qaçdı?


tərəf

源自阿拉伯語 طَرَف (ṭaraf)。

Gəl bu masanı pəncərəyə tərəf çəkək, mane olmasın!

咱們把桌子往窗戶這邊挪一挪吧，這樣就不會擋路了。


tutmaq

源自原始突厥語 *tut- (“抓住”)。
與古突厥語 𐱃𐰆𐱃 (tut-, “抓，保持，擁有”)、土耳其語 tutmak (“抓，持”)、巴什基爾語 тотоу (totou, “抓，持”)、楚瓦什語 тытма (tytma, “抓，持”)、哈卡斯語 & 紹爾語 тударға (tudarğa, “抓，持，控制，克制”)、吉爾吉斯語 тутуу (tutuu, “抓”)、土庫曼語 tutmak (“抓，持，租，填”)、圖瓦語 тудар (tudar, “抓，持”)、烏茲別克語 tutmoq (“抓，持，拿”)、雅庫特語 тут (tut, “抓，持”)同源。

güman etmək

假設，假定 （一般用第一人稱複數命令式 + ki 的形式）

zənn etmək

假設，假定 （一般用第一人稱複數命令式 + ki 的形式）

Çiçəkləri və kəlbətini əlində bərk tutmuşdu ki, salıb itirməsin.

他手上輕輕握著花和鉗子，這樣就不會把花掉在地上。

Əlində nə tutursan?

Onun zırıldamaları fasiləsiz aglamağa keçəndə əlindən tutub evə gətirdim.

她哭得越來越大聲，我一把抓住她，帶她回家。

2017, Vahid Çəmənli, Dəli Çəmənli, →ISBN:

Yol polisinin sərxoş tutduğu sürücü ayıq çıxdı.

被交警認定醉酒的司機清醒了。

balıq tutmaq

Hadisənin şahidləri işə qarışıblar, cinayətkarı tutublar.

目擊者介入並逮捕了嫌犯。

2016 August 8, “Olimpiadada daha bir biabırçılıq”, 出自 Day.az:

假設，假定 （一般用第一人稱複數命令式 + ki 的形式）

Tutaq ki, bu iş alındı. Sonra nə?

要是成功了，後面該怎麼做？

Tutalım ki, mən buna razıyam. Bəs başqaları necə?

假設我同意，那麼其他人呢？

Bakıya köçdük, ikiotaqlı mənzil tutduq, orada altı ay qaldıq.

我們搬到了巴庫，租下一間兩室公寓，在那裡住了六個月。

Xərcləri aşağı saxlamaq üçün, bir neçə nəfərimiz avtobus tutduq və oraya bir yerdə getdik.

為了降低開銷，我們中的幾個人租了一輛巴士一起過去。

Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun sərəncamında deyilir ki, əgər yol verilmiş nöqsanlar qısa müddət ərzində aradan qaldırılmazsa məmur tutduğu vəzifədən azad ediləcək.

土庫曼斯坦總統庫爾班古力·別爾德穆哈梅多夫的法令規定，如果官員無法在短時間內改正缺點，就會被免職。

İkinci Dünya Müharibəsindən sonra, Almaniyada çoxlu nasistlər müharibədən əvvəl tutduqları vəzifələrini tutmağa davam etmişdilər.

二戰以後，許多德國納粹前官員依然官復原職。

Tutduğunuz mövqe bizə aydındır, amma biz onunla razı deyilik.

我們明白你的立場，但我們並不同意。

Birdən onu güclü qorxu tutdu.

勾引（僅用於qız tutmaq）

Təbii ki, cəmiyyətdə artıq özünə yer eləmiş bu fikrin baş səbəbkarı “qız tutmaq” məqsədi ilə müxtəlif parkları, ticarət mərkəzlərini, ictimai obyektləri gəzən oğlancığazlarımızdır.

當然，這個已經扎根於社會的想法的主要來源，是一些男孩子到各個公園、商場和公共場所去“泡妞”的行為。

2014 June 23, Fərid Nietzsche, Yazar.in:

Başa düşmədim, sən kitabxanaya oxumağa yoxsa qız tutmağa gedirsən?

我不太明白，你到圖書館是去學習的還是去泡妞的？

temanı/mövzunu tutmaq

Orjinalı görənlər temanı tutar.

看過原著的人就會理解主旨。


tərkib

源自阿拉伯語 تَرْكِيب (tarkīb)。

sözün morfoloji tərkibi

ölkənin etnik tərkibi


unutmaq

源自原始突厥語 *umnï-t-。與楚瓦什語 ман (man, “忘記”)同源。參見土耳其語 unutmak。


tərs

源自伊朗語支，如波斯語 ترسا (tarsâ, “異教徒；基督教徒或拜火教徒”)，tərsa的同源對似詞。Doerfer 認為這有道理，因為本詞早期在突厥語中也用於宗教。
與古回鶻語 [script needed] (ters, “不利的；困難的”)、察合臺語 ترس、土耳其語 ters、土庫曼語 ters (“錯誤的，相反的”)、巴什基爾語 тиреҫ (tireθ, “北”)、吉爾吉斯語 тескей (teskey, “北坡”)、烏茲別克語 terskay (“北坡；對面”)同源。
參見源自突厥語族的蒙古語 тэрс (ters)、卡爾梅克衛拉特語 терс (ters)（←古回鶻語）、北黎凡特阿拉伯語 ترس、北庫爾德語 ters（←鄂圖曼土耳其語）、亞美尼亞語 թարս (tʿars)（←鄂圖曼土耳其語/阿塞拜疆語）。
Räsänen 認為 tärs 派生自原始突厥語 *teŕ-、共同突厥語 *tezek (“糞”)，這可能不正確。

daha tərs (comparative)
ən tərs (superlative)


tərs

Sviterini yenə tərs geymisən?

你是不是又把毛衣穿反了？

tərs baxmaq

不喜歡，不讚成 (字面意思是「斜視」)


təsir

源自阿拉伯語 تَأْثِير (taʔṯīr)。


təşəbbüs

源自阿拉伯語 تَشَبُّث (tašabbuṯ)。


utancaq

daha utancaq (comparative)
ən utancaq (superlative)


uydurmaq

Allah olmasaydı onu uydurmaq lazım gələrdi.

如果上帝並不存在，也有必要把他創造出來。

Nəyi yenə uydurdun?

sakitlik uşağı uydurdu


bezmək

源自原始突厥語 *bẹŕ- (“顫抖；憎恨，厭倦”)。與土耳其語 bezmek等同源。


araşdırma

araşdırmaq 的動詞性名詞


tər

源自原始突厥語 *tẹr。與喀喇汗語 تَرْ (ter)、土耳其語 ter、楚瓦什語 тар (tar)等同源。

alnından tər silmək

qan, tər və gözyaşı

Üzündən tər axırdı.


tər

源自波斯語 تر (tar)。


basdırma

煙燻肉 （一種以香料調味的醃製牛肉）


uğurlu

daha uğurlu (comparative)
ən uğurlu (superlative)


uyğun

daha uyğun (comparative)
ən uyğun (superlative)


uzaqlaşmaq

mövzudan uzaqlaşmaq

Onlar bir-birindən tədricən uzaqlaşmağa başladılar.


vacib

源自阿拉伯語 وَاجِب (wājib)。

daha vacib (comparative)
ən vacib (superlative)


uzanmaq

對比uzun (“長的”)。與土耳其語 uzanmak同源。

Məryam evə çatanda, Yəhya hələ divanda uzanmışdı.

Məryam 回家的時候，Yəhya 還躺在床上。

Məryam evə çatan kimi, divana uzandı.

Məryam 一回到家就躺倒在沙發上。

Roman üç əsr boyunca uzanır.

Gürcüstanın Müsəlmanlar Birliyinin sədri Tariel Nakaidze isə meriyanın məscidlə bağlı məsələdə mövqeyinin çox zəif olduğunu bildirib: “Şəhər rəhbərliyinin bu problemin həlli üçün siyasi iradəsi yoxdur. Buna görə də proses uzanır”.

格魯吉亞穆斯林聯盟主席 Tariel Nakaidze 稱，市長辦公室對清真寺的立場很薄弱：“市政府沒有解決這個問題的政治意願。所以過程被推遲了。”


utanmaq

源自共同突厥語 *ubun (“羞愧”) + -an。與土耳其語 utanmak同源。

Soruşmaqdan utanma.

Utanım sənin yerinə!

你真不要臉！ (字面意思是「我要是你，我會感到羞愧的！」)


uçmaq

源自原始突厥語 *uč- (“飛”)。。與土耳其語 uçmak、楚瓦什語 вӗҫ (vĕś)等同源。


طیاره

təyyarə (romanization)
طیارهنی
طیارهلر (plural)

təyyarə (“飛機”)的阿拉伯文拼寫法


uzun

源自原始突厥語 *uŕɨ-n, *uŕa-k (“長的，遠的，遲的”)，參見uzaq (“遠的”)。

daha uzun (comparative)
ən uzun (superlative)

Bu köynəyin uzun qolları vardır

uzun ömür

Uzun illər boyu mən inanmışdım ki, istədiyimə nail olan kimi xoşbəxt olacağam.

多年以來我一直相信，只要我實現了我的願望，我就會感到幸福。

2010, Yaşar Əhmədov, Yaşamaq da bir fəlsəfədir, Baku: Uni Print, →ISBN Invalid ISBN，頁號 65:

Bir qadının danışdığı əhvalatı nəzərinizə çatdırım - qadın uzun səfərə hazırlaşırdı.

我要給大家講一個故事，是從一個女人那聽來的。這個女人正準備遠遊。

2010, Yaşar Əhmədov, Yaşamaq da bir fəlsəfədir, Baku: Uni Print, →ISBN Invalid ISBN，頁號 44: