дом

來自原始斯拉夫語 *dȍmъ (“房子；家”)。

dom (romanization)
до́ма (genitive)
дамы́ (nominative plural)
дамо́ў (genitive plural)

Дзе ж мой дом, дзе мой люд?

這裡是我家，那些人是哪裡來的？

Гэты дом паганы!


дух

來自原始斯拉夫語 *duxъ。

Баявы́ дух.


май

maj (romanization)
ма́я (genitive)
ма́і (nominative plural)
ма́яў (genitive plural)
ма́йскі (relational adjective)

у/ў ма́і


пол

來自原始斯拉夫語 *polъ。

pol (romanization)
по́лу (genitive)
по́лы (nominative plural)
по́лаў (genitive plural)
палавы́ (relational adjective)

мужчы́нскі пол

жано́чы пол


рыба

來自原始斯拉夫語 *ryba，更進一步的詞源未知。

rýba (romanization)
ры́бы (genitive)
ры́бы (nominative plural)
рыб (genitive plural)

яны́ жыву́ць між сабо́ю як ры́ба з вадо́ю

他們生活在一起，就像魚和水一樣

janý žyvúcʹ miž sabóju jak rýba z vadóju


не

來自原始斯拉夫語 *ne，來自原始波羅的-斯拉夫語 *ne，來自原始印歐語 *ne。

根據一些標準和約定，本詞總是寫成 не (nje)，即使有時它的發音為 ня (nja)。

ня (nja) 有時可以被替換為 не (nje)，但如果 не (nje) 後接的詞重音不在第一個音節時，不能被替換為 ня (nja)，例如：я ня ве́даю (ja nja vjédaju) = яне ве́даю (janje vjédaju) я ня разуме́ю (ja nja razumjéju) = я не разуме́ю (ja nje razumjéju)

作副詞時，ня (nja) 無論如何都不能代替 не (nje)。

я не разуме́ю


чай

čaj (romanization)
ча́ю (genitive)
чаі́ (nominative plural)
чаёў (genitive plural)

зялёны чай


час

繼承自古東斯拉夫語 часъ (časŭ)，來自原始斯拉夫語 *časъ。

čas (romanization)
ча́су (genitive)
часы́ (nominative plural)
часо́ў (genitive plural)
часавы́ (relational adjective)

Гэта толькі дарэмная трата часу.

час году

будучы час

мінулы час

цяперашні час


баба

繼承自原始斯拉夫語 *baba。

bába (romanization)
ба́бы (genitive)
ба́бы (nominative plural)
баб (genitive plural)

(任何) 婦女；鄉下婦女

не ме́ла ба́ба кло́пату (дык) купі́ла ба́ба парася́

該婦女沒有遇到困難，但她買了一頭小豬

nje mjéla bába klópatu (dyk) kupíla bába parasjá


песня

來自原始斯拉夫語 *pěsnь，改造常見結尾-ня (-nja)。

пе́сьня (alternative)
pjésnja (romanization)
пе́сні (genitive)
пе́сні (nominative plural)
пе́сень (genitive plural)
пе́сенны (relational adjective)
пе́сенька (diminutive)
пѣ́сня (alternative)

Які́я вы лю́біце пе́сні?


Беларусь

源自 Бе́лая Русь (Bjélaja Rusʹ，“白魯塞尼亞或白色羅斯”)，繼承自古東斯拉夫語 Бѣла Русь (Běla Rusĭ，“白魯塞尼亞或白色羅斯”)。

Bjelarúsʹ (romanization)
Белару́сі (genitive)
белару́скі (relational adjective)

Be-Беларусь.oga

Бе́лая Русь

白俄羅斯（國家名，位於東歐）

白俄羅斯（國家名，位於東歐）

Рэспу́блiка Белару́сь

у/ў Белару́сі

у/ў Белару́сь

з Белару́сі


бог

繼承自中古白俄羅斯語 богъ (boh)，來自原始斯拉夫語 *bogъ。

boh (romanization)
бо́га (genitive)
багі́ (nominative plural)
баго́ў (genitive plural)
багі́ня (feminine)
бо́жы (relational adjective)
бо́скі (relational adjective)
бажо́к (diminutive)

бо́жа мой!


брак

經由波蘭語 brak，來自中古低地德語 brak (“缺點，缺陷；斷裂”)。

брак бялку́


азербайджанец

azjerbajdžánjec (romanization)
азербайджа́нца (genitive)
азербайджа́нцы (nominative plural)
азербайджа́нцаў (genitive plural)
азербайджа́нка (feminine)

ён азербайджа́нец


боль

來自，來自古東斯拉夫語 боль (bolĭ)，來自原始斯拉夫語 *bolь。

bolʹ (romanization)
бо́лю (genitive)
бо́лі (nominative plural)
бо́ляў (genitive plural)

галаўны́ боль


бюро

даве́дачнае бюро́


век

繼承自，來自古東斯拉夫語 вѣкъ (věkŭ)，來自原始斯拉夫語 *věkъ。

vjek (romanization)
ве́ку (genitive)
вякі́ (nominative plural)
вяко́ў (genitive plural)

на сваі́м вяку́

касмі́чны век


век

век цябе́ не забу́ду


венгерка

vjenhjérka (romanization)
венге́ркі (genitive)
венге́ркі (nominative plural)
венге́рак (genitive plural)
венге́рац (masculine)

яна́ венге́рка


грабеж

繼承自原始斯拉夫語 *grabežь。

hrabjéž (romanization)
грабяжу́ (genitive)
грабяжы́ (nominative plural)

Пасьля́ вы́йсьця маско́ўскіх во́йск пача́ўся грабе́ж го́раду.

莫斯科军队撤离后，该城开始发生抢劫事件。

Pasʹljá výjsʹcja maskóŭskix vójsk pačáŭsja hrabjéž hóradu.


корпус

kórpus (romanization)
ко́рпуса (genitive)
карпусы́ (nominative plural)

Быў, пра́ўда, на Белару́сі по́льскі ко́рпус генэра́ла Давбо́ра-Мусьні́цкага, які́ твары́ў такі́ няслыханы грабёж і сто́лькі катава́ў і забі́ў белару́скіх селя́н, сто́лькі спалі́ў вёсак награ́біў дабра́ ў Белару́сі, што няме́цкае кама́ндаваньне абязбро́іла гэ́ты „ко́рпус по́льскіх разбо́йнікаў“ і вы́слала яго́ „у Варша́ву“.

然而，在白俄羅斯有一支由多夫波爾·穆斯尼茨基將軍指揮的波蘭軍團，他們進行了史無前例的搶劫，折磨和殺害了許多白俄羅斯農民，燒毀了許多白俄羅斯村莊，搶走了許多財產，以至於德國指揮部解除了他們的武裝，把他們送到了華沙。

Byŭ, práŭda, na Bjelarúsi pólʹski kórpus hjenerála Davbóra-Musʹníckaha, jakí tvarýŭ takí njaslyxany hrabjóž i stólʹki kataváŭ i zabíŭ bjelarúskix sjelján, stólʹki spalíŭ vjósak nahrábiŭ dabrá ŭ Bjelarúsi, što njamjéckaje kamándavanʹnje abjazbróila héty „kórpus pólʹskix razbójnikaŭ“ i výslala jahó „u Varšávu“.

Ко́рпус накры́ты высо́кім двохска́тавым да́хам і ма́е вы́гляд ку́бу.

該樓群有一个高高的两面屋顶，外形呈立方体。

Kórpus nakrýty vysókim dvoxskátavym dáxam i máje výhljad kúbu.


права

與俄語 пра́во (právo)同源。

práva (romanization)
пра́ва (genitive)
правы́ (nominative plural)
праў (genitive plural)
право́ў (genitive plural)

а́ўтарскае пра́ва

правы́ чалаве́ка


марка

márka (romanization)
ма́ркі (genitive)
ма́ркі (nominative plural)
ма́рак (genitive plural)

пашто́вая ма́рка


немец

繼承自原始斯拉夫語 *němьcь (“外國人，德意志人”)，源自 *němъ (“mute”)。與白俄羅斯語 нямы́ (njamý) 同源。

njémjec (romanization)
не́мца (genitive)
не́мцы (nominative plural)
не́мцаў (genitive plural)
не́мка (feminine)

德意志人，德國人 (男性)

он не́мец.


рысь

來自原始斯拉夫語 *rysь。

rysʹ (romanization)
ры́сі (genitive)
ры́сі (nominative plural)
ры́сей (genitive plural)
ры́сяў (genitive plural)

Што зда́рылася з мядзве́дзямі і ры́сямі, уне́сенымі ў Чырво́ную кні́гу?

列入紅皮書的熊和猞猁怎麼了？

Što zdárylasja z mjadzvjédzjami i rýsjami, unjésjenymi ŭ Čyrvónuju kníhu?


па

沿著 （表示運動或方位）

па вуліцы

ехаць па абочыне

бегчы па сцежцы

ісці па полі

рэчка цячэ па даліне

Падарожжа па Беларусі

沿著，跟隨著 （表示方向）

Ісці па слядах

Уверх па ручаіне

Накіроўвацца па маршруце

位於，在 （事情發生或物體所在的場所，帶有方向指向）

+ 賓格 + бок、старана、край、рука

Дзеці гулялі па той бок дарогі

Хаты стаялі па абодва бакі вуліцы

Па парвую руку быў лес

到，至 （表示空間的邊界）

Улезці ў ваду па пояс

Снег па калені

Калёсы вязнуць у пяску аж па ступіцу

輪子陷入深達輪軸的沙子中


справа

同源詞
在東斯拉夫語支中與俄語 спра́ва (správa)、烏克蘭語 спра́ва (správa)等同源。
在南斯拉夫語支中與塞爾維亞-克羅地亞語 sprȁva/спра̏ва、馬其頓語 справа (sprava)等同源。
在西斯拉夫語支中與波蘭語 sprawa、卡舒比語 sprawa、西里西亞語 sprawa、捷克語 správa、斯洛伐克語 správa等同源。

správa (romanization)
спра́вы (genitive)
спра́вы (nominative plural)
спраў (genitive plural)

як спра́вы?


трое

與烏克蘭語 тро́є (tróje)、俄語 тро́е (tróje)同源。

Тро́е用於只有複數形式(僅限複數)的名詞。也可用來表示人數。集合數詞的名詞性和受格用例支配著名詞、代詞、形容詞的屬格複數。其他情況與名詞、代詞、形容詞情況一致。

У нас тро́е сане́й

У яго́ тро́е дзяце́й

Тро́е з іх


турчанка

turčánka (romanization)
турча́нкі (genitive)
турча́нкі (nominative plural)
турча́нак (genitive plural)
ту́рак (masculine)

яна́ турча́нка


футбол

futból (romanization)
футбо́ла (genitive)

Як жукі́ ў футбол гуля́юць.


фартэпіяна

ігра́ць на фартэпія́на


вайна

源自原始斯拉夫語 *vojьna。與烏克蘭語 війна́ (vijná), 俄語 война́ (vojná)等同源。

vajná (romanization)
вайны́ (genitive)
во́йны (nominative plural)
во́йнаў (genitive plural)

аб'яўля́ць / аб'яві́ць вайну́

друга́я сусве́тная вайна́

грамадзя́нская вайна́

пе́ршая сусве́тная вайна́

мір (mir)


пісьменнік

pisʹmjénnik (romanization)
пісьме́нніка (genitive)
пісьме́ннікі (nominative plural)
пісьме́ннікаў (genitive plural)
пісьме́нніца (feminine)

Be-пісьменнік.ogg

ён пісьме́ннік


дзесяць

源自原始斯拉夫語 *desętь。

主格的Дзесяць後接名詞屬格複數。

дзе́сяць ме́траў


трыццаць

源自тры (try) + дзесяць (dzjesjacʹ)。對比古教會斯拉夫語 триѥ дєсѧтє (trije desęte)。與烏克蘭語 три́дцять (trýdcjatʹ)，俄語 три́дцать (trídcatʹ)等同源。

主格的трыццаць後接名詞屬格複數。

тры́ццаць ме́траў


шэсцьдзесят

源自шэсць (šescʹ) + дзесяць (dzjesjacʹ)。對比古教會斯拉夫語 шесть десѧтъ (šestĭ desętŭ)。與烏克蘭語 шістдеся́т (šistdesját)，俄語 шестьдеся́т (šestʹdesját)等同源。

主格的шэсцьдзесят後接名詞屬格複數。

шэ́сцьдзесят ме́траў


семдзесят

源自сем (sjem) + дзесяць (dzjesjacʹ)。對比古教會斯拉夫語 седмь десѧтъ (sedmĭ desętŭ)。與烏克蘭語 сімдеся́т (simdesját)，俄語 се́мьдесят (sémʹdesjat)等同源。

主格的семдзесят後接名詞屬格複數。

се́мдзесят ме́траў


восемдзесят

源自восем (vósjem) + дзесяць (dzjesjacʹ)。對比古教會斯拉夫語 осмь дєсѧтъ (osmĭ desętŭ)。與烏克蘭語 вісімдеся́т (visimdesját)，俄語 во́семьдесят (vósemʹdesjat)等同源。

主格的восемдзесят後接名詞屬格複數。

во́семдзесят ме́траў


дзевяноста

源自古東斯拉夫語 девѧносто (devęnosto)。對比俄語 девяно́сто (devjanósto)，烏克蘭語 дев'яно́сто (devʺjanósto)。

主格的дзевяноста後接名詞屬格複數。

дзевяно́ста ме́траў


егіпцянін

jehipcjánin (romanization)
егіпця́ніна (genitive)
егіпця́не (nominative plural)
егіпця́н (genitive plural)
егіпця́нка (feminine)

ён егіпця́нін


егіпцянка

jehipcjánka (romanization)
егіпця́нкі (genitive)
егіпця́нкі (nominative plural)
егіпця́нак (genitive plural)
егіпця́нін (masculine)

яна́ егіпця́нка


сэрца

借自波蘭語 serce，源自原始斯拉夫語 *sьrdьce ← 原始印歐語 *ḱḗr。

sérca (romanization)
сэ́рца (genitive)
сэ́рцы (nominative plural)
сэ́рцаў (genitive plural)

Сэ́рца — фібро́зна-му́скульны о́рган крывяно́снай сістэ́мы, які́ кача́е кроў у артэрыя́льную сістэ́му і забяспе́чвае яе́ зваро́т па ве́нах.

心臟是循環系統一纖維肌性器官，將血液泵入動脈系統，並保證其在靜脈中的流動。（《Сэрца》，白俄羅斯語維基百科）

Sérca — fibrózna-múskulʹny órhan kryvjanósnaj sistémy, jakí kačáje kroŭ u arteryjálʹnuju sistému i zabjaspjéčvaje jajé zvarót pa vjénax.


ці

源自原始斯拉夫語 *či。與烏克蘭語 чи (čy), 波蘭語 czy等同源。

Ці вы размаўля́еце па-белару́ску?

Не ве́даю, ці ён пры́йдзе сёння.

我不知道他今天要不要來。


беларускі

белару́ская мо́ва


шмат

借自波蘭語 szmat。

ён сабра́ў шмат грыбо́ў


добры

源自原始斯拉夫語 *dobrъ。與俄語 до́брый (dóbryj), 烏克蘭語 до́брий (dóbryj), 波蘭語 dobry等同源。

dóbry (romanization)
ле́пшы (comparative)
найле́пшы (superlative)

до́бры дзень

дрэ́нны (drénny)


радзіма

源自 радзі́цца (radzícca)，源自原始斯拉夫語 *roditi。

radzíma (romanization)
радзі́мы (genitive)

Be-радзіма.ogg

勿與 радзі́на (radzína) 混淆。

любо́ў да радзі́мы


азербайджанка

azjerbajdžánka (romanization)
азербайджа́нкі (genitive)
азербайджа́нкі (nominative plural)
азербайджа́нак (genitive plural)
азербайджа́нец (masculine)

яна́ азербайджа́нка


азербайджанскі

азербайджа́нская мо́ва


сталіца

與俄語 столи́ца (stolíca)同源。

stalíca (romanization)
сталі́цы (genitive)
сталі́цы (nominative plural)
сталі́ц (genitive plural)

Сталі́ца Рэспу́блікі Белару́сь — Мінск

白俄羅斯共和國的首都——明斯克


рускі

源自古東斯拉夫語 русьскъ (rusĭskŭ)。

ру́ская мо́ва


японскі

япо́нская мо́ва


Албанія

Albánija (romanization)
Алба́ніі (genitive)
алба́нскі (relational adjective)

阿爾巴尼亞（國家名，位於歐洲）

Рэспу́блiка Алба́нія


армянка

armjánka (romanization)
армя́нкі (genitive)
армя́нкі (nominative plural)
армя́нак (genitive plural)
армяні́н (masculine)

яна́ армя́нка


балтыйскі

Балты́йскія мо́вы

Балты́йскае мо́ра


нямецкі

няме́цкая мо́ва


Мінск

源自波蘭語 Mińsk或烏克蘭語 Мінськ (Minsʹk)，源自古東斯拉夫語 Мѣньскъ (Měnĭskŭ)。

Minsk (romanization)
Мі́нска (genitive)
мі́нскі (relational adjective)

不使用官方通用的名稱Мінск (Minsk)而使用舊名Менск (Mjensk) (傳統正寫法)可能會帶有政治敏感。

明斯克（首都名，位於白俄羅斯）

у/ў Мі́нску

у/ў Мінск

з Мі́нска


украінскі

украі́нская мо́ва


фінскі

фі́нская мо́ва


абрус

源自原始斯拉夫語 *obrusъ。

abrús (romanization)
абру́са (genitive)
абру́сы (nominative plural)
абру́саў (genitive plural)

абру́сам даро́га


правапіс

源自пра́вы (právy，“正確的”) + піса́ць (pisácʹ，“寫”)。

právapis (romanization)
пра́вапісу (genitive)
пра́вапісы (nominative plural)
пра́вапісаў (genitive plural)

Be-правапіс.ogg

класы́чны пра́вапіс

клясы́чны пра́вапіс


пісаць

pisácʹ (romanization)
напіса́ць (perfective)

піса́ць прадмо́ву

піса́ць праз злучо́к

寫下連字符，用連字符連接

піса́ць у суа́ўтарстве


архітэктар

arxitéktar (romanization)
архітэ́ктара (genitive)
архітэ́ктары (nominative plural)
архітэ́ктараў (genitive plural)
архітэ́ктарка (feminine)

ён архітэ́ктар


мова

來自古東斯拉夫語 мълва (mŭlva)，來自原始斯拉夫語 *mъlva；與古教會斯拉夫語 млъва (mlŭva，“說話”)、俄語 молва́ (molvá)、捷克語 mluva等同源。

móva (romanization)
мо́вы (genitive)
мо́вы (nominative plural)
моў (genitive plural)
мо́ўны (relational adjective)

белару́ская мо́ва


гарбата

harbáta (romanization)
гарба́ты (genitive)
гарба́ты (nominative plural)
гарба́т (genitive plural)

Be-гарбата.ogg

зялёная гарба́та


гадзіннік

來自古盧森尼亞語 годинникъ (hodinnik)。By surface analysis, гадзі́на (hadzína) + -нік (-nik)。

hadzínnik (romanization)
гадзі́нніка (genitive)
гадзі́ннікі (nominative plural)
гадзі́ннікаў (genitive plural)

Be-гадзіннік.ogg

нару́чны гадзі́ннік


Масква

Maskvá (romanization)
Масквы́ (genitive)
маско́ўскі (relational adjective)

莫斯科（首都名，位於俄羅斯）

у/ў Маскве́

у/ў Маскву́

з Масквы́


стары

繼承自古東斯拉夫語 старъ (starŭ)，來自原始斯拉夫語 *starъ。

Стары́ Запаве́т


абсалютны

абсалю́тны нуль


легчы

繼承自原始斯拉夫語 *leťi。

ljéhčy (romanization)
ляжа́ць (imperfective)

Учо́ра я лёг по́зна.


церці

繼承自原始斯拉夫語 *terti。

cjérci (romanization)
паце́рці (perfective)

Наво́шта ты трэш шчаку́?


аддаваць

源自 ад- (ad-) + дава́ць (davácʹ)。

addavácʹ (romanization)
адда́ць (perfective)

аддава́ць перава́гу


афрыканец

afrykánjec (romanization)
афрыка́нца (genitive)
афрыка́нцы (nominative plural)
афрыка́нцаў (genitive plural)
афрыка́нка (feminine)

ён афрыка́нец


афрыканка

afrykánka (romanization)
афрыка́нкі (genitive)
афрыка́нкі (nominative plural)
афрыка́нак (genitive plural)
афрыка́нец (masculine)

яна́ афрыка́нка


турэцкі

турэ́цкая мо́ва


кубак

kúbak (romanization)
ку́бка (genitive)
ку́бкі (nominative plural)
ку́бкаў (genitive plural)

ку́бак гарба́ты

Ку́бак УЕФА


малайскі

мала́йская мо́ва


малайзіец

Мала́йзія (Malájzija) + -і́ец (-íjec)。對照俄語 малайзи́ец (malajzíjec)、烏克蘭語 малайзі́єць (malajzíjecʹ)。

malajzíjec (romanization)
малайзі́йца (genitive)
малайзі́йцы (nominative plural)
малайзі́йцаў (genitive plural)
малайзі́йка (feminine)

ён малайзі́ец.


мінскі

Мі́нская вобласць


сербскі

се́рбская мо́ва


нубіец

源自 Ну́бія (Núbija) + -і́ец (-íjec)。對照俄語 нуби́ец (nubíjec) 與烏克蘭語 нубі́єць (nubíjecʹ)。

nubíjec (romanization)
нубі́йца (genitive)
нубі́йцы (nominative plural)
нубі́йцаў (genitive plural)
нубі́йка (feminine)
нубі́йскі (relational adjective)

ён нубі́ец.


мангольскі

манго́льская мо́ва


амерыканец

amjerykánjec (romanization)
амерыка́нца (genitive)
амерыка́нцы (nominative plural)
амерыка́нцаў (genitive plural)
амерыка́нка (feminine)

Be-амерыканец.ogg

ён амерыка́нец


гугліць

英語 Google + -іць (-icʹ)。對照捷克語 googlit、波蘭語 googlować、guglać、俄語 гу́глить (gúglitʹ)、烏克蘭語 гу́глити (húhlyty)、ґу́ґлити (gúglyty)。

húhlicʹ (romanization)
загу́гліць (perfective)
пагу́гліць (perfective)

Смог у Нью-Ёрку прыму́сіў людзе́й гу́гліць, як ху́тка прада́ць дом.

紐約的霧霾迫使人們在谷歌上搜尋如何快速出售房屋。

Smoh u Nʹju-Jórku prymúsiŭ ljudzjéj húhlicʹ, jak xútka pradácʹ dom.


пасля

Пасля вячэры.

Пасля гэтага ў краіне пачаўся тэрор, падобны на 1930-я гады.

此后，该国开始出现恐怖活动，类似20世纪30年代的情况。

Paslja hetaha ŭ krainje pačaŭsja terór, padóbny na 1930-ja hady.


пачацца

pačácca (romanization)
пачына́цца (imperfective)

Праца пачалася.

Пачаўся навучальны год.

Спрэчкі пачаліся з выступлення старшыні.

Sprečki pačalisja z vystupljennja staršyni.


аўстралійка

aŭstralíjka (romanization)
аўстралі́йкі (genitive)
аўстралі́йкі (nominative plural)
аўстралі́ек (genitive plural)
аўстралі́ец (masculine)

яна́ аўстралі́йка


аўстраліец

aŭstralíjec (romanization)
аўстралі́йца (genitive)
аўстралі́йцы (nominative plural)
аўстралі́йцаў (genitive plural)
аўстралі́йка (feminine)

ён аўстралі́ец


кіно

гукаво́е кіно́