Αἴγυπτος

源自埃及語 ḥwt-kꜣ-ptḥ (字面意思是“卜塔神廟”)。
參見邁錫尼希臘語 𐁁𐀓𐀠𐀴𐀍 (ai-ku-pi-ti-jo, “埃及人”) (古希臘語 Αἰγύπτιος (Aigúptios))。

Aíguptos (romanization)
Αἰγύπτου (Aigúptou)


Λιβύη

荷馬史詩地名（《奧德賽》 IX.95, XXIII.311）。
源自Λῐ́βῠς (Líbus) + -η (-ē)，源自北非部落名Libu，出現在公元前13世紀的埃及語 rbw r-b-w-T14-N25，以及布匿語銘文 𐤋𐤁𐤉 (lby) 當中。


κίνησις

來自κῑνέω (kīnéō, “我移動”) + -σῐς (-sis)。


γραῦς

繼承自原始希臘語 *grāū́s，繼承自原始印歐語 *ǵr̥h₂-yéw-s，來自*ǵerh₂- (“長大、年紀變大”)。


καφουρά

派生自阿拉伯語 كَافُور (kāfūr)，經某種南島語系語言（如馬來語 kapur）自梵語 कर्पूर (karpūra)借入。該梵語詞很可能是從馬來語借來的。


ὀκτώπους

ὀκτώ (oktṓ, “八”) + πούς (poús, “腳”)的Bahuvrīhi複合詞。

oktṓpous (romanization)
ὀκτώπουν (neuter)


Ἰωνία

源自Ἴων (Íōn, “愛奧尼亞人”) + -ῐ́ᾱ (-íā)。
對比埃及語 ywnj ꜥꜣ (“大愛奧尼亞”)i-i-w-n:y-aA:a-Y1


Τροία

源自安那托利亞語族。對比赫梯語 𒋫𒊒𒄿𒊭 (Ta-ru-(ú-)i-ša, “特洛伊”)，讀作 /Trūisa/；也對比邁錫尼希臘語 𐀵𐀫𐀊 (to-ro-ja, “特洛伊女人”)。


δελφύς

源自原始印歐語 *gʷelbʰ- (“子宮”)。與梵語 गर्भ (garbha)同源。


τίγρις

源自一印度-伊朗語族語言。一些來源將其與阿維斯陀語 𐬝𐬌𐬔𐬭𐬌 (t̰igri, “箭”)、古波斯語 𐎫𐎥𐎼 (t-g-r, “尖的”)關聯起來。


νῆσος

不確定。傳統上認為與νήχω (nḗkhō, “游泳”)（源自原始印歐語 *(s)neh₂- (“漂，游泳”)）有關。或者，如果其本義為“岬角”，則可能類似原始日耳曼語 *nasją (“岬角”)和保加利亞語 нос (nos, “鼻；岬角”)，是派生自原始印歐語 *néh₂s (“鼻”)；只有 -s- 不是希臘語族常見成分，來源依舊不明。還有說法將其與拉丁語 īnsula聯繫起來，不過這種相似可能只是巧合。也可能是借自前希臘語 。


ἑσπέρα

ἑσπέρᾱ ὥρᾱ (hespérā hṓrā, “傍晚之時”)的省略，源自ἕσπερος (hésperos, “傍晚的，西邊的”)。


παιδεία

源自παιδεύω (paideúō, “撫養小孩”) + -ίᾱ (-íā)，源自παῖς (paîs, “小孩”)。


Ἄννα

派生自希伯來語 חַנָּה (Ḥannâ)。

漢娜 （聖經人物，撒母耳的母親）

源自希伯來語的女性人名，等價於英語Anna或Hannah


Ἀβιληνή

亞比利尼、阿比林（敘利亞的一個地區）

Ἐν ἔτει δὲ πεντεκαιδεκάτῳ τῆς ἡγεμονίας Τιβερίου Καίσαρος, ἡγεμονεύοντος Ποντίου Πιλάτου τῆς Ἰουδαίας, καὶ τετραρχοῦντος τῆς Γαλιλαίας Ἡρῴδου, Φιλίππου δὲ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ τετραρχοῦντος τῆς Ἰτουραίας καὶ Τραχωνίτιδος χώρας, καὶ Λυσανίου τῆς Ἀβιληνῆς τετραρχοῦντος, […]

凱撒提庇留在位第十五年，本丟•彼拉多作猶太巡撫，希律作加利利分封的王，他兄弟腓力作以土利亞和特拉可尼地方分封的王，呂撒聶作亞比利尼分封的王， […]

En étei dè pentekaidekátōi tês hēgemonías Tiberíou Kaísaros, hēgemoneúontos Pontíou Pilátou tês Ioudaías, kaì tetrarkhoûntos tês Galilaías Hērṓidou, Philíppou dè toû adelphoû autoû tetrarkhoûntos tês Itouraías kaì Trakhōnítidos khṓras, kaì Lusaníou tês Abilēnês tetrarkhoûntos, […]


Καλαβρία

源自公元前 3 世紀在該地區定居的說奧斯坎語的部落的名字。


Ἄλπεις

借自拉丁語 Alpēs。


Βηρυτός

借自聖經希伯來語 בארות 複 (Bəʼērōt, “井”)。


Βαβυλών

源自阿卡德語 𒆍𒀭𒊏𒆠 (Bābilim)。


Ἀθῆναι

Ἀθήνη (Athḗnē, “雅典娜”)的複數。


Δαμασκός

源自西北閃米特語支。參見希伯來語 דַּמֶּשֶׂק (dammeśeq)。


Γαλλία

借自拉丁語 Gallia。希臘人最早稱高盧為Γαλατία (Galatía)（Galatia）。現代希臘語稱法國沿用了Γαλλία (Gallía)。


Γερμανία

源自Γερμᾱνός (Germānós, “日耳曼人”) + -ῐ́ᾱ (-íā)，或借自拉丁語 Germānia。


Θεσσαλονίκη

源自Θεσσᾰλός (Thessalós, “塞薩利的”) + νῑ́κη (nī́kē, “勝利”)。原為馬其頓國王腓力二世之女的名字，以紀念其在塞薩利的勝利。後來由卡山德用於城市之名。

帖撒羅妮加，馬其頓國王腓力二世之女，亞歷山大大帝之姊，卡山德之妻


Μακεδονία

源自Μᾰκεδών (Makedṓn, “馬其頓人”) + -ῐ́ᾱ (-íā)。

馬其頓（地區、古代國家）


Λάρισα

源自佩拉斯吉語中表示“堡壘”的詞。有許多古希臘城市也使用此名。


Κύπρος

未知；Beekes 認為可能源自一前希臘語 語言。
* 有說法認為源自希臘語中指地中海柏木（Cupressus sempervirens，κυπάρισσος）的詞，或源自指散沫花（Lawsonia alba，κύπρος）的詞。
* 還有說法認為本詞來自古希臘時期島上國王的名字，他的女兒 Eune 嫁給了透克洛斯（薩拉米斯王鐵拉蒙之子）。
* Georges Dossin 認為本詞的詞根源自蘇美爾語 𒌓𒅗𒁇 (ud-ka-bar /zabar, kabar/, “青銅，銅”, 字面意思是“閃光的，明亮的，金屬的”)，指島上的大型銅礦，不過 Beekes 認為這兩詞的相似性只是偶然。
* 更早的詞源由拜占庭的斯蒂芬紐在其著作Ἐθνικά中提出。


Παλαιστίνη

可能源自希伯來語 פְּלֶשֶׁת (p'léshet, pəléšeṯ)、埃及語 pwrꜣsꜣtj
Q3 Z7 D21 Z1 Z1 Aa18 U33 M17 U28
，或阿卡德語 𒉺𒆷𒀸𒌓，參見παλαιστής (palaistḗs, “摔角者”)；對比希伯來語 יִשְׂרָאֵל (yisra'él, “他與上帝摔角”)、Ἱερουσᾱλήμ (Hierousālḗm, “耶路撒冷”)、ἱερός (hierós, “神聖”)三者的關係。參見英語維基百科上關於巴勒斯坦名稱變遷的條目。

εἰ δ’ ἔστιν ὥσπερ μυθολογοῦσί τινες ἐν Παλαιστίνῃ τοιαύτη λίμνη, εἰς ἣν ἐάν τις ἐμβάλῃ συνδήσας ἄνθρωπον ἢ ὑποζύγιον ἐπιπλεῖν καὶ οὐ καταδύεσθαι κατὰ τοῦ ὕδατος, μαρτύριον ἂν εἴη τι τοῖς εἰρημένοις· λέγουσι γὰρ πικρὰν οὕτως εἶναι τὴν λίμνην καὶ ἁλμυρὰν ὥστε μηδένα ἰχθὺν ἐγγίγνεσθαι, τὰ δὲ ἱμάτια ῥύπτειν, ἐάν τις διασείσῃ βρέξας.

再者，傳說巴勒斯坦有一汪湖泊，如果你把人或者野獸綁起來扔進去，也會浮起來，不會沉下去，這就能證明我們所說的。他們說這個湖泊又苦又鹹，裡面沒有魚；如果你把衣服泡在裡面再甩一甩，就能洗乾淨。

公元前340年, 亞里士多德, 章號 2, 出自 天象学:


Ἄγκυρα

源自ἄγκυρα (ánkura, “錨”)。


Συρία

源自Σῠ́ρος (Súros) + -ῐ́ᾱ (-íā)。源頭為阿卡德語。


Παρασκευή

源自παρασκευή (paraskeuḗ, “準備”)。

星期五，週五（準備安息日之時）


δυσεντερία

源自δυσ- (dus-, “壞”) + ἔντερα (éntera, “肚子，腸道”)。


Κυριακή

ἡ Κυριακὴ ἡμέρα (hē Kuriakḕ hēméra, “主日”)的縮略，源自κυριακή (kuriakḗ)，κυριακός (kuriakós, “主的”)的陰性形，源自κύριος (kúrios, “主”)。


Ἀδιαβηνή

派生自古典敘利亞語 ܚܕܝܐܒ (Ḥaḏy’aḇ)。

阿迪亞波納，亞述的一個古老王國


Ἱσπανία

源自拉丁語 Hispānia。

西班牙（羅馬行省；地區）


ἀλώπηξ

可能源自早期原始希臘語 *alōpēḱos、*alṓpāks。一些語言學家認為派生自原始印歐語 *h₂lōpeh₂s（詞幹 *h₂lop-）；對比古典亞美尼亞語 աղուէս (ağuēs)、立陶宛語 lãpė、拉脫維亞語 lapsa、梵語 लोपाश (lopāśá)。但本詞的多種變體顯示，其有可能是地中海地區的漫遊詞；對比盧維語 [script needed] (ulipna-)/[script needed] (walipna-, “狼”)、拉丁語 vulpēs (“狐狸”)。


ἄρκτος

源自原始印歐語 *h₂ŕ̥tḱos (“熊”)。與拉丁語 ursus、梵語 ऋक्ष (ṛ́kṣa)、古典亞美尼亞語 արջ (arǰ)、阿爾巴尼亞語 ari等同源。“北方”之義派生自Ἄρκτος (Árktos, “大熊座”)，因為其位於天空的北方。


βασίλισσα

源自βᾰσῐλεύς (basileús, “王”) + -ῐσσᾰ (-issa, 女性後綴)。


βελόνη

源自βέλος (bélos, “箭，投擲物”)。


βιβλιοθήκη

源自βιβλίον (biblíon, “書”) + -θήκη (-thḗkē, “盒，箱”)。


βροχή

源自βρέχω (brékhō, “下雨”) + -η (-ē, 抽象名詞後綴)。


μάμμη

逆構自擬聲兒語詞μᾰ́μμᾰ (mámma)。


διδάσκαλος

源自διδάσκω (didáskō, “教”)。與邁錫尼希臘語 𐀇𐀅𐀏𐀩 (di-da-ka-re)同源。


γωνία

類似γόνυ (gónu)。


ἐλαία

源自原始希臘語 *elaíwā（參見邁錫尼希臘語 𐀁𐀨𐀷 (e-ra-wa)）。可能借自一地中海前希臘語，其也是古典亞美尼亞語 եւղ (ewğ, “油”)的來源。


ἐπιστήμη

源自ἐπίσταμαι (epístamai)，ἐπί (epí) + ἵστημι (hístēmi)。


ζωή

源自ζῶ (zô, “生活”) + -η (-ē)。


φαρμακεία

源自φαρμακεύω (pharmakeúō, “用藥”) + -ία (-ía)，源自φάρμακον (phármakon)。


θεία

θεῖος (theîos, “叔，伯，舅”)的對應陰性形。


κάκτος

371 BCE – 287 BCE, Theophrastus, Enquiry into Plants 6.4.10

340 BCE – 285 BCE, Philitas, Collected Works 16

300 BCE – 200 BCE, Theocritus, Collected Works 10.4

Antig., Mir. 8

40 CE – 90 CE, Dioscorides, Alex. 33

洋薊（果實或可食用的葉莖）

540 BCE – 450 BCE, Epicharmus, Collected Works 159


θάλασσα

可能與ἅλς (háls, “鹽”)有關，參見拉丁語 sāl (“鹽”)、salum (“海”)、Salacia (“海之女神”)。但“-σσ-”詞素，以及其地理學義項，均表明源自前希臘語。Beekes 認為借自前希臘語 的底層詞，可初步構擬為*talakʸa。


θρησκεία

源自θρησκεύω (thrēskeúō, “崇拜，舉行宗教儀式”)。


θεός

源自原始希臘語 *tʰehós（參見邁錫尼希臘語 𐀳𐀃 (te-o)），源自原始印歐語 *dʰéh₁s，源自*dʰeh₁- (“做，放”) + *-s，與弗里吉亞語 δεως (deōs, “對神”)、古典亞美尼亞語 դիք (dikʿ, “異教神”)、拉丁語 fēriae (“節日”)、fānum (“廟宇”)、fēstus (“節日的”)同源。
雖然本詞與拉丁語 deus在詞形和意思都很相像，但兩者之間並無關聯，且來源的詞根不相同。deus 實際上與 Ζεύς (Zeús) 才是同源詞。

(有時作陰性形 ἡ θεός) 女神


κίσσα

源自一擬聲詞幹，類似梵語 कीकि (kīki, “松鴉”)、किकिदीवि (kikidīvi, “佛法僧；灰山鶉”)、古英語 higora (“喜鵲”)。

（像孕婦一樣）奇怪的胃口


κιθάρα

Beekes 認為源自前希臘語。可能源自原始胡里安-烏拉爾圖語 *kinnar (“里拉琴，豎琴”)的直系或旁系後代詞彙。


κλίνη

源自κλῑ́νω (klī́nō) + -η (-ē)。


σταφυλή

可能源自原始印歐語 *stebʰ- (“梗”)。


κόρη

源自原始希臘語 *kórwā，與邁錫尼希臘語 𐀒𐀷 (ko-wa)來源相同。在阿提卡和愛奧尼亞方言中，因前接ϝ (w)，本詞的ᾱ (ā)音變為η (ē)。而在ὥρᾱ (hṓrā)等詞中，ρ阻止了ᾱ音變為η，因為詞中沒有ϝ (w)。
可能與κορίζομαι (korízomai, “撫摩，照顧”)有關。


λέμβος

源自阿卡德語 𒄑𒈣 (eleppum, “木船，小艇”)。


λίμνη

源自或與λιμήν (limḗn, “港口”)、λειμών (leimṓn, “濕地，草地”)有緊密聯繫。


λευκόχρυσος

源自λευκός (leukós, “白色的”) + χρῡσός (khrūsós, “金”)。


λύκαινα

源自λύκος (lúkos, “狼”) + -αινᾰ (-aina)。


λυκάνθρωπος

源自λύκος (lúkos, “狼”) + ἄνθρωπος (ánthrōpos, “人”)。


κυψέλη

與κύπη (kúpē, “一種船”)無關，並非派生自κύπτω (kúptō, “彎曲，彎腰”)。Beekes 根據變體推測，顯然是來自前希臘語的詞語。


κεφαλή

源自原始印歐語 *gʰebʰ-。對比κεβλή (keblḗ)。

人的生命（一般用於“處於危險”的語境下）


μέλισσα

可能是*μελίλιχια (*melílikhia)的重複音略讀，源自原始印歐語 *mélit (“蜜”) + *leyǵʰ- (“舔”)。對比阿爾巴尼亞語 bletë、梵語 मधुलिह् (madhulih)。
或可能源自原始希臘語 *meliťťa，等同於μέλι(τ)- (méli(t)-) + -ια (-ia)。

詩人（比喻他們從自然中採摘甜美之物）


μάτηρ

μήτηρ (mḗtēr, “母親”)的另一種寫法


μάννα

借自希伯來語 מָן (mān, “嗎哪”)。


μήτηρ

源自原始希臘語 *mā́tēr（對比邁錫尼希臘語 𐀔𐀳𐀩 (ma-te-re)、多利安方言μᾱ́τηρ (mā́tēr)），源自原始印歐語 *méh₂tēr。與弗里吉亞語 ματαρ (matar)、古典亞美尼亞語 մայր (mayr)、拉丁語 māter、古波斯語 𐎶𐎠𐎫𐎠 (m-a-t-a /mātā/)、阿維斯陀語 𐬨𐬁𐬙𐬀𐬭 (mātar)、梵語 मातृ (mā́tṛ)、教會斯拉夫語 мати (mati)、古英語 mōdor（英語 mother）等同源。


μυθολογία

源自μυθολογέω (muthologéō, “講故事”) + -ία (-ía)，源自μυθολόγος (muthológos, “傳說”)，源自μῦθος (mûthos, “故事”) + λέγω (légō, “說”)。


μήτρα

源自μήτηρ (mḗtēr, “母親”)。


μουσική

省略自μουσικὴ τέχνη (mousikḕ tékhnē)，源自μουσικός (mousikós, “音樂的”)，源自Μοῦσα (Moûsa, “繆斯”)。

繆斯的藝術（尤指音樂、歌詞）


νάφθα

借自古波斯語 *naftaʰ (“石油”)，可能源自阿卡德語 𒉌𒆳𒊏 (/napṭu/, “石油”)。


νίκη

源頭不確定。可能源自原始印歐語，與νεῖκος (neîkos)、立陶宛語 ap-nìkti (“攻擊”)同源。

勝利，成功 [+屬格 = 在……方面]
勝利成果

勝利，成功 [+屬格 = 在……方面]
優勢，上風


νύξ

源自原始印歐語 *nókʷts。與拉丁語 nox、梵語 नक्ति (nákti)、古英語 niht（英語 night）等同源。


νόστιμος

源自νόστος (nóstos, “回家，歸鄉”) + -ιμος (-imos, 形容詞後綴)。

nóstimos (romanization)
νόστῐμον (neuter)

常用於短語νόστιμον ἦμαρ (nóstimon êmar, “回家之日”)

800 BCE – 600 BCE, Homer, Odyssey 1.354–355:
οὐ γὰρ Ὀδυσσεὺς οἶος ἀπώλεσε νόστιμον ἦμαρ
ἐν Τροίῃ, πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι φῶτες ὄλοντο.
ou gàr Odusseùs oîos apṓlese nóstimon êmar
en Troíēi, polloì dè kaì álloi phôtes ólonto.
[忒勒玛科斯对佩涅罗珀说：]
因为奥德赛并不是唯一一个失去回家之日的人
在特洛伊；还有许多人也被夺走了生命。

回家的，歸鄉的 可能/能夠/註定要回家的

800 BCE – 600 BCE, Homer, Odyssey 19.85:
εἰ δ’ ὁ μὲν ὣς ἀπόλωλε καὶ οὐκέτι νόστιμός ἐστιν,
ei d’ ho mèn hṑs apólōle kaì oukéti nóstimós estin,
[伪装中的奥德赛对佩涅罗珀说：] 如果，和表面上一样，[奥德赛]已经死去，不再能回家，

多產的，高產的 多汁的；營養的，健康的；美味的


πάχνη

源自原始印歐語 *peh₂ǵ-，類似πήγνυμι (pḗgnumi, “繫”)。


πέτρα

未知。Beekes 對本詞沒有具體解釋，但認為可能借自前希臘語。

岩石地貌，如懸崖、岩架、洞穴、山脊


πατρίς

源自πᾰτήρ (patḗr, “父親”) + -ίς (-ís)。


λιμός

可能與λοιμός (loimós, “瘟疫”)有關。


πηγή

未知；可能源自前希臘語 。可能與πήγνυμι (pḗgnumi)有關（但該詞可能派生自原始印歐語 *peh₂ǵ-）。

πηγαῖος

pēgaîos, “井的”


ψωλή

可能是ψωλός (psōlós, “包皮環切過的人”)的陰性形。


κύων

源自原始印歐語 *ḱwṓ。與拉丁語 canis、梵語 श्वन् (śván)、古英語 hund（英語 hound）等同源。主格單數形式詞尾的-ν (-n)不見於*ḱwṓ，是類比其他詞形所變。


γνάθος

可能源自原始印歐語 *ǵn̥h₂dʰ-os，源自詞根*ǵneh₂dʰ-，與*ǵénu- (“頜，頰，頦”)有關，雖然（如 Beekes 所指出）沒有按規則變為*γνᾱθος (*gnāthos)。與立陶宛語 žándas (“頰”)、英語 chin同源。


Σελήνη

源自σελήνη (selḗnē)。


σαύρα

Beekes 認為源自前希臘語 。


σελήνη

源自原始希臘語 *selas-nā，與σέλας (sélas)同源。

τῇ τετάρτῃ δὲ διακοσμεῖ τὸν οὐρανὸν ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ τοῖς ἄλλοις ἄστροις κινήσεις αὐτοῖς ἐπιστείλας καὶ δρόμους, οἷς ἂν αἱ τῶν ὡρῶν περιφοραὶ σημαίνοιντο.
têi tetártēi dè diakosmeî tòn ouranòn hēlíōi kaì selḗnēi kaì toîs állois ástrois kinḗseis autoîs episteílas kaì drómous, hoîs àn hai tôn hōrôn periphoraì sēmaínointo.
第四日他用太陽、月亮和其他星星給天空裝點起來，規定它們的運動和軌跡，來表示季節的更替。

93/94, Josephus, Jewish Antiquities, 1, 31, in Henry St. John Thackeray (tr. & ed.), Josephus with an English translation, vol. 4 (Jewish Antiquities, books I–IV), LCL, pages 14-17.


στέγη

源自στέγω (stégō, “覆蓋”) + -η (-ē, 動作名詞後綴)。


θηλή

源自原始印歐語 *dʰeh₁(y)- (“吸吮”)。

480 BCE – 406 BCE, Euripides, Cyclops 56

460 BCE – 370 BCE, Hippocrates, Epidemics 5.101

386 BCE – 367 BCE, Plato, Cratylus 414a

384 BCE – 322 BCE, Aristotle, History of Animals 493a.13

384 BCE – 322 BCE, Aristotle, History of Animals 500a.24

50 CE – 150 CE, Soranus, Collected Works 1.115

PLond. 3.1164h.9


προφορά

源自προφέρω (prophérō, “發音”) + -η (-ē)。


συμβουλή

源自σύν (sún) + βουλή (boulḗ)。


νεφέλη

源自νέφος (néphos, “雲”)。與拉丁語 nebula有關。


τράπεζα

源自原始印歐語 *tr̥-ped-ih₂- (“三條腿的”)，源自*tr̥- (“三”, 接續形) + *pṓds (“腿，腳”)。第一部分常被民間認為是*kʷtur- (“四”, 接續形)，但 Sihler (1995, p. 411) 指出早期的桌子是三條腿，而非四條腿。與邁錫尼希臘語 𐀵𐀟𐀼 (to-pe-za)同源。


τύχη

源自原始希臘語 *tʰúkʰā，源自原始印歐語 *dʰewgʰ-。等同於τυγχάνω (tunkhánō, “發生”) + -η (-ē, 動作名詞後綴)。

人類無法控制的施動者或原因

人類無法控制的施動者或原因


φάλλαινα

可能源自原始印歐語 *bʰel- (“腫脹”)。參見φαλλός (phallós)。


φιλόξενος

源自φῐλο- (philo-, “愛”) + ξένος (xénos, “陌生的，外來的；陌生人，外國人”)。

philóxenos (romanization)
φῐλόξενον (neuter)


φιλοξενία

源自φῐλόξενος (philóxenos) + -ῐ́ᾱ (-íā)。


φιλόσοφος

源自φίλος (phílos, “熱愛的”) + σοφός (sophós, “智慧”)。

philósophos (romanization)
φῐλόσοφον (neuter)

ἀφῐλόσοφος

aphilósophos, “非哲學的，毫無哲理的”

φῐλοσοφῐ́ᾱ f

philosophíā, “熱愛知識；哲學”

σοφῐστής m

sophistḗs, “專家；哲學家；教師；騙子”

有良好教育的人，博學的人


φιλοσοφία

源自φῐλόσοφος (philósophos, “熱愛知識的”) + -ῐ́ᾱ (-íā)，源自φῐ́λος (phílos, “愛”) + σοφός (sophós, “技巧，技藝，知識，智慧”)。

σοφῐ́ᾱ f

sophíā, “技藝，智慧”

φῐλόσοφος m

philósophos, “熱愛智慧者，哲學家”

46 CE – 120 CE, Plutarch, Moralia :
τῶν δὲ τῆς ψυχῆς ἀρρωστημάτων καὶ παθῶν ἡ φιλοσοφία μόνη φάρμακόν ἐστι.
tôn dè tês psukhês arrhōstēmátōn kaì pathôn hē philosophía mónē phármakón esti.
但至於靈魂的疾病與苦難，哲學是唯一的良藥。

New Testament, Epistle to the Colossians 2:8:
Βλέπετε μή τις ὑμᾶς ἔσται ὁ συλαγωγῶν διὰ τῆς φιλοσοφίας καὶ κενῆς ἀπάτης...
Blépete mḗ tis humâs éstai ho sulagōgôn dià tês philosophías kaì kenês apátēs...
你們要謹慎，勿被他人的理學和虛空的妄言所擄去……


κυπάρισσος

可能源自某種地中海前希臘語語言；對照希伯來語 גֹּפֶר (gōp̄er)，用來製造方舟的樹的名稱（創世記 6:14）。


φορά

源自φέρω (phérō, “攜帶，帶來”) + -η (-ē, o 階形)。


φυλή

源自φύω (phúō, “產生，產出”)。

基於血統而成的聯合體：氏族，部落

基於地方而成的聯合體：城邦


φωσφόρος

源自φῶς (phôs, “光”) + -φόρος (-phóros, “含有的，攜帶的”)，源自φέρω (phérō, “攜帶”)。

phōsphóros (romanization)
φωσφόρον (neuter)

帶著火炬的（常用作代指神或女祭司）


χελώνη

源自原始印歐語 *kʰelu-、*Kʰelew-、*kʰelōw- (“烏龜”)。與χέλυς (khélus, “烏龜”)有關。對比原始斯拉夫語 *žьlvъ（教會斯拉夫語 желꙑ (žely, “海龜”)、波蘭語 żółw (“烏龜”)）。


παλάμη

源自原始希臘語 *palámā，源自原始印歐語 *pl̥h₂(e)meh₂，源自*pleh₂- (“平的”)。與拉丁語 palma、古愛爾蘭語 lám、古英語 folm、阿爾巴尼亞語 shpall等同源。


χαρά

源自χαίρω (khaírō) + -η (-ē, 零階形)。


φωνή

源自原始希臘語 *pʰōnā́，源自原始印歐語 *bʰoh₂-néh₂，源自*bʰeh₂- (“說”)（參見φημί (phēmí, “說”)）。


ψευδολόγος

源自ψευδής (pseudḗs, “假的”) + λέγω (légō, “說”) + -ος (-os, o 階形)。

pseudológos (romanization)
ψευδολόγον (neuter)


ὥρα

源自原始印歐語 *yóh₁r̥ (“年，季節”)。

做某事的時間；正確的時間


χήρα

代替一個舊詞（見於拉丁語 vidua）；其同源詞保留於ἠΐθεος (ēḯtheos, “未婚年輕男子”)。可能源自原始印歐語 *ǵʰeh₁ro- (“被遺棄的”)，源自詞根*ǵʰeh₁- (“拋棄，留下”)；對比梵語 जहाति (jahāti, “拋棄，避開，忽視”)、拉丁語 hērēs (“繼承人”)。


χώρα

未知；可能借自一前希臘語 底層詞彙或其他區域內語言。曾被與χᾰ́ος (kháos, “空間；裂縫；深淵”)、χατέω (khatéō, “缺少。需要，渴望”)對比；Beekes 否認了這些聯繫。希臘語族以外似乎沒有同源詞。
不過，Beekes 也將其與χήρα (khḗra, “寡婦”)對比，這個詞可能派生自原始印歐語詞根 *ǵʰeh₁- (“留下，拋下”)，若如此，則與χατέω (khatéō)無關。


ψυχή

源自ψῡ́χω (psū́khō, “吹”) + -η (-ē, 零階形)。

人類或動物的身體、元氣、靈魂、生命 “魂息”，命脈（有形的“生命源泉”）

800 BCE – 600 BCE, Homer, Iliad 22.324 f.:
 […] φαίνετο δ’ ᾗ κληῖδες ἀπ’ ὤμων αὐχέν’ ἔχουσι
λαυκανίην, ἵνα τε ψυχῆς ὤκιστος ὄλεθρος·
[…] phaíneto d’ hêi klēîdes ap’ ṓmōn aukhén’ ékhousi
laukaníēn, hína te psukhês ṓkistos ólethros;
譯者：陳中梅
 […] 盡管如此，他還是找到一個露點，鎖骨分接脖子和肩膀的部位
裸露的咽喉，人體中死之最捷達的通徑。
（字面意思為 […] 人體中生命的毀滅 […] ）)

New Testament, Revelation 8:9:
 […] καὶ ἀπέθανεν τὸ τρίτον τῶν κτισμάτων τῶν ἐν τῇ θαλάσσῃ τὰ ἔχοντα ψυχὰς καὶ τὸ τρίτον τῶν πλοίων διεφθαρη.
[…] kaì apéthanen tò tríton tôn ktismátōn tôn en têi thalássēi tà ékhonta psukhàs kaì tò tríton tôn ploíōn diephtharē.
譯者：和合本聖經
 […] 海中的活物死了三分之一，船隻也壞了三分之一。
（字面意思為 […] 海中有生命的生物 […] ）)

800 BCE – 600 BCE, Homer, Iliad 14.516–519:
Ἀτρεΐδης δ’ ἄρ’ ἔπειθ’ Ὑπερήνορα ποιμένα λαῶν
οὖτα κατὰ λαπάρην, διὰ δ’ ἔντερα χαλκὸς ἄφυσσε
δῃώσας: ψυχὴ δὲ κατ’ οὐταμένην ὠτειλὴν
ἔσσυτ’ ἐπειγομένη, τὸν δὲ σκότος ὄσσε κάλυψε.
Atreḯdēs d’ ár’ épeith’ Huperḗnora poiména laôn
oûta katà lapárēn, dià d’ éntera khalkòs áphusse
dēiṓsas: psukhḕ dè kat’ outaménēn ōteilḕn
éssut’ epeigoménē, tòn dè skótos ósse kálupse.
譯者：陳中梅
墨奈勞斯捅殺了呼裴瑞諾耳，兵士的牧者
槍尖撕開腹脅，搗出內臟
魂息匆匆飄離軀體，從那道銅槍開出的口子
濃黑的迷霧蒙住了他的雙眼。

800 BCE – 600 BCE, Homer, Iliad 16.505:
 […] τοῖο δ’ ἅμα ψυχήν τε καὶ ἔγχεος ἐξέρυσ’ αἰχμήν.
[…] toîo d’ háma psukhḗn te kaì énkheos exérus’ aikhmḗn.
譯者：陳中梅
 […] 就這樣，他拔出槍矛，也帶出了薩耳裴冬的魂脈。

人類或動物的身體、元氣、靈魂、生命 第一實體的生命力，生命和意識的來源

Heraclitus, frag. 36 , (下方中文翻譯，是按照英文譯本再翻譯):
ψυχῇσιν θάνατος ὕδωρ γενέσθαι, ὕδατι δὲ θάνατος γῆν γενέσθαι, ἐκ γῆς δὲ ὕδωρ γίνεται, ἐξ ὕδατος δὲ ψυχή.
psukhêisin thánatos húdōr genésthai, húdati dè thánatos gên genésthai, ek gês dè húdōr gínetai, ex húdatos dè psukhḗ.
1920年，譯者：John Burnet
因為變成水是靈魂的死亡，變成土是水的死亡。但水是來自於土；而靈魂又來自於水。

384 BCE – 322 BCE, Aristotle, De anima 405a20, (下方中文翻譯，是按照英文譯本再翻譯):
ἔοικε δὲ καὶ Θαλῆς ἐξ ὧν ἀπομνημονεύουσι κινητικόν τι τὴν ψυχὴν ὑπολαβεῖν, εἴπερ τὴν λίθον ἔφη ψυχὴν ἔχειν, ὅτι τὸν σίδηρον κινεῖ·
éoike dè kaì Thalês ex hôn apomnēmoneúousi kinētikón ti tḕn psukhḕn hupolabeîn, eíper tḕn líthon éphē psukhḕn ékhein, hóti tòn sídēron kineî;
1855年，譯者：Charles Collier
從泰利斯思想的記述來看，他似乎也認為，生命力是具有推動性的事物。他說磁石肯定擁有其生命力，因為它使鐵運動。

人類或動物的身體、元氣、靈魂、生命 （舊約聖經七十士譯本）人

300 BCE – 200 BCE, Septuagint, Genesis 46.18

生命，有生命力的存在（視作所有物）

800 BCE – 600 BCE, Homer, Iliad 9.322:
 […] αἰεὶ ἐμὴν ψυχὴν παραβαλλόμενος πολεμίζειν.
[…] aieì emḕn psukhḕn paraballómenos polemízein.
譯者：陳中梅
 […] 在（永無休止的）惡戰中耗磨我的生命。

800 BCE – 600 BCE, Homer, Odyssey 9.422 f., (下方中文翻譯，是按照英文譯本再翻譯):
πάντας δὲ δόλους καὶ μῆτιν ὕφαινον,
ὥς τε περὶ ψυχῆς· μέγα γὰρ κακὸν ἐγγύθεν ἦεν.
pántas dè dólous kaì mêtin húphainon,
hṓs te perì psukhês; méga gàr kakòn engúthen êen.
1862年，譯者：Augustus Taber Murray
我和每個面臨生死存亡關頭的人一樣，想盡各種辦法和計謀，因為巨大的災難就在我們的面前。

靈魂：與身體不同，並會在死亡時離開身體（人不死的部分） 脫離肉體的靈魂，陰魂，幽靈

800 BCE – 600 BCE, Homer, Iliad 1.1–5:
μῆνιν ἄειδε θεὰ Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος
οὐλομένην, ἣ μυρί’ Ἀχαιοῖς ἄλγε’ ἔθηκε,
πολλὰς δ’ ἰφθίμους ψυχὰς Ἄϊδι προΐαψεν
ἡρώων, αὐτοὺς δὲ ἑλώρια τεῦχε κύνεσσιν
οἰωνοῖσί τε πᾶσι, Διὸς δ’ ἐτελείετο βουλή.
mênin áeide theà Pēlēïádeō Akhilêos
ouloménēn, hḕ murí’ Akhaioîs álge’ éthēke,
pollàs d’ iphthímous psukhàs Áïdi proḯapsen
hērṓōn, autoùs dè helṓria teûkhe kúnessin
oiōnoîsí te pâsi, Diòs d’ eteleíeto boulḗ.
譯者：陳中梅
歌唱吧，女神！歌唱裴琉斯之子阿基琉斯的憤怒——
他的暴怒招致了這場凶險的災禍，給阿開亞人帶來了受之不盡的苦難
將許多豪傑強健的魂魄打入了哀地斯
而把他們的軀體，作為美食，扔給了狗和兀鳥
從而實踐了宙斯的意志。

800 BCE – 600 BCE, Homer, Iliad 5.696:
 […] τὸν δ’ ἔλιπε ψυχή, κατὰ δ’ ὀφθαλμῶν κέχυτ’ ἀχλύς·
[…] tòn d’ élipe psukhḗ, katà d’ ophthalmôn kékhut’ akhlús;
譯者：陳中梅
 […] 命息離他而去，迷霧封住了他的眼睛

800 BCE – 600 BCE, Homer, Odyssey 23.362–24.2:
αὐτίκα γὰρ φάτις εἶσιν ἅμ’ ἠελίῳ ἀνιόντι
ἀνδρῶν μνηστήρων, οὓς ἔκτανον ἐν μεγάροισιν.
⁂
Ἑρμῆς δὲ ψυχὰς Κυλλήνιος ἐξεκαλεῖτο
ἀνδρῶν μνηστήρων: […]
autíka gàr phátis eîsin hám’ ēelíōi aniónti
andrôn mnēstḗrōn, hoùs éktanon en megároisin.
⁂
Hermês dè psukhàs Kullḗnios exekaleîto
andrôn mnēstḗrōn: […]
譯者：陳中梅
用不了多久，伴随太阳的升起，此事将在邻里传扬
关于那些追你的人们，被我杀死在宫房。
⁂
其时，库勒奈的赫耳墨斯召聚起求婚者的魂灵， […]

精神，有意識的自我，情緒、慾望和情感的中心，內心 宇宙的精神，運動及生命進行的非物質法則

522 BCE – 443 BCE, Pindar, Isthmian Ode 53–55, (下方中文翻譯，是按照英文譯本再翻譯):
Θηβᾶν ἀπὸ Καδμεϊᾶν μορφὰν βραχύς, ψυχὰν δ’ ἄκαμπτος, προσπαλαίσων ἦλθ’ ἀνὴρ
τὰν πυροφόρον Λιβύαν, κρανίοις ὄφρα ξένων ναὸν Ποσειδάωνος ἐρέφοντα σχέθοι,
υἱὸς Ἀλκμήνας
Thēbân apò Kadmeïân morphàn brakhús, psukhàn d’ ákamptos, prospalaísōn êlth’ anḕr
tàn purophóron Libúan, kraníois óphra xénōn naòn Poseidáōnos eréphonta skhéthoi,
huiòs Alkmḗnas
1990年，譯者：Diane Svarlien
曾經有一位英雄，來自卡德摩斯的忒拜城。他身材矮小，卻精神堅毅。這位英雄前往安泰俄斯居住的土地，盛產糧食的利比亞，要阻止他用阿爾克墨涅兒子的頭骨來做波塞冬神廟的廟頂。

430 BCE – 354 BCE, Xenophon, On Horsemanship 11.1, (下方中文翻譯，是按照英文譯本再翻譯):
ἢν δέ τις ἄρα βουληθῇ καὶ πομπικῷ καὶ μετεώρῳ καὶ λαμπρῷ ἵππῳ χρήσασθαι, οὐ μάλα μὲν τὰ τοιαῦτα ἐκ παντὸς ἵππου γίγνεται, ἀλλὰ δεῖ ὑπάρξαι αὐτῷ καὶ τὴν ψυχὴν μεγαλόφρονα καὶ τὸ σῶμα εὔρωστον.
ḕn dé tis ára boulēthêi kaì pompikôi kaì meteṓrōi kaì lamprôi híppōi khrḗsasthai, ou mála mèn tà toiaûta ek pantòs híppou gígnetai, allà deî hupárxai autôi kaì tḕn psukhḕn megalóphrona kaì tò sôma eúrōston.
c. 1898年，譯者：Henry Graham Dakyns
不過，如果想得到一匹適合遊行和儀仗隊列的馬，一匹高大而艷麗的馬，這些特質不是每匹馬都具備的，但首先，其應當擁有高昂的精神和結實的身體。

360 BCE, Plato, Timaeus 34b, (下方中文翻譯，是按照英文譯本再翻譯):
ψυχὴν δὲ εἰς τὸ μέσον αὐτοῦ θεὶς διὰ παντός τε ἔτεινεν καὶ ἔτι ἔξωθεν τὸ σῶμα αὐτῇ περιεκάλυψεν, […]
psukhḕn dè eis tò méson autoû theìs dià pantós te éteinen kaì éti éxōthen tò sôma autêi periekálupsen, […]
1925年，譯者：W. R. M. Lamb
祂在其中置入了精神，使之伸展至其內部各處，也用它包住了其身體的外部； […]

心靈（思想的器官），理性

430 BCE – 354 BCE, Xenophon, Economics 6.16, (下方中文翻譯，是按照英文譯本再翻譯):
ἀλλ’ οὐκ ἄρα εἶχεν οὕτως, ἀλλ’ ἐνίους ἐδόκουν καταμανθάνειν τῶν καλῶν τὰς μορφὰς πάνυ μοχθηροὺς ὄντας τὰς ψυχάς.
all’ ouk ára eîkhen hoútōs, all’ eníous edókoun katamanthánein tôn kalôn tàs morphàs pánu mokhthēroùs óntas tàs psukhás.
1979年，譯者：E. C. Marchant, O. J. Todd and William Heinemann
不過情況畢竟並非如此：我想我發現，有些外表亮麗的人，心靈卻是完全墮落的。

384 BCE – 322 BCE, Aristotle, History of Animals 5.19:
Γίνονται δ’ αἱ μὲν καλούμεναι ψυχαὶ ἐκ τῶν καμπῶν, αἳ γίνονται ἐπὶ τῶν φύλλων τῶν χλωρῶν, καὶ μάλιστα ἐπὶ τῆς ῥαφάνου, ἣν καλοῦσί τινες κράμβην.
Gínontai d’ hai mèn kaloúmenai psukhaì ek tôn kampôn, haì gínontai epì tôn phúllōn tôn khlōrôn, kaì málista epì tês rhaphánou, hḕn kaloûsí tines krámbēn.
那些人們稱之為蝴蝶的生物，是從毛蟲產生的，而毛蟲又出自綠葉，尤其是在蘿蔔和兩節芥[的葉子]上。


πεύκη

源自原始印歐語 *pewḱ-。


ζῳγραφία

ζωγρᾰφῐ́ᾱ (zōgraphíā)的另一種拼寫法


ζωγραφία

ζωγρᾰ́φος (zōgráphos) + -ῐ́ᾱ (-íā)


Ἀθηναίη

Ἀθηνᾶ (Athēnâ)的荷馬希臘語和愛奧尼亞寫法


ἀμβροσίη

ἀμβροσίᾱ (ambrosíā)的荷馬希臘語和愛奧尼亞希臘語寫法


ἄσυλος

來自ἀ- (a-, “無”) + σύλη (súlē, “掠奪”)。

ἄσῡλον

ásūlon, “避難所”

免受暴力侵害的，不受侵犯的


ἀνώνυμος

來自ἀν- (an-, “無”) + ὄνυμα (ónuma) + -ος (-os)，ὄνομα (ónoma, “名字”)的伊歐里斯方言形式。

anṓnumos (romanization)
ἀνώνῠμον (neuter)


ἀναχώρησις

ᾰ̓νᾰχωρέω (anakhōréō, “退休，撤退”) + -σῐς (-sis)。


γυνή

來自原始希臘語 *gʷonā，來自原始印歐語 *gʷḗn (“女人”)。同源詞有邁錫尼希臘語 𐀓𐀙𐀊 (ku-na-ja)、梵語 ग्ना (gnā́)、जनि (jáni)、古典亞美尼亞語 կին (kin)和古英語 cwēn（英語 queen (“女王”)）。

ἀνήρ

anḗr, “男人，男性”

412 BCE, Euripides, Helen 329:
Γυναῖκα γὰρ δὴ συμπονεῖν γυναικὶ χρή.
Gunaîka gàr dḕ sumponeîn gunaikì khrḗ.
因为女人应当共同担受女人的辛苦。


φοινικόπτερος

源自φοῖνῑξ (phoînīx, “深紅色”) + πτερόν (pterón, “羽毛”)。

phoinīkópteros (romanization)
φοινῑκόπτερον (neuter)


δούλη

Feminine form of δοῦλος (doûlos, “slave”)


ἐλάττων

ἐλάσσων (elássōn)的阿提卡希臘語寫法


ἥττων

ἥσσων (hḗssōn)的阿提卡希臘語寫法


θάττων

θᾱ́σσων (thā́ssōn)的阿提卡希臘語寫法


κρείττων

kreíttōn (romanization)
κρεῖττον (neuter)

κρείσσων (kreíssōn)的阿提卡希臘語寫法


λεία

派生自原始印歐語 *leh₂w-。同源詞包括梵語 लोत (lota)、拉丁語 lucrum 和原始日耳曼語 *launą。

ληΐζομαι

lēḯzomai, “我掠奪”


Λυκίη

Λυκίᾱ (Lukíā)的荷馬希臘語和愛奧尼亞希臘語寫法


θεοτόκος

Θεοτόκος (Theotókos)的大小寫替代形式。


τιμά

τῑμή (tīmḗ)的多利亞寫法


λαλιά

源自 λᾰ́λος (lálos) + -ῐ́ᾱ (-íā)。

談話，聊天 健談，多話，饒舌

423 BCE, Aristophanes, The Clouds 931

405 BCE, Aristophanes, The Frogs 1069

342 BCE – 290 BCE, Menander, Ἀρρηφ. 3, (對照Hermesianax, Collected Works 78、Palatine Anthology 7.440)

200 BCE – 118 BCE, Polybius, Histories 3.20.5

200 BCE – 118 BCE, Polybius, Histories 32.9.4

50 CE – 100 CE, The Gospel of John 8:43

389 BCE – 314 BCE, Aeschines, Collected Works 34.29

371 BCE – 287 BCE, Theophrastus, The Characters 7

70 CE – 110 CE, The Gospel of Matthew 26:73, (對照Septuagint, Song of Songs 4.3)


Θρᾴκη

源自 Θρᾷξ (Thrâix, “色雷斯人”) + -η (-ē)。


Ἀθηνᾶ

见 Ᾰ̓θήνη (Athḗnē)。


Περσεφόνη

可能源自原始印歐語元素 *pers-o- (“一捆玉米、穀物、種子”)（派生詞包括梵語 पर्ष (parṣá-)，或許也包括拉丁語 porrum） + *gʷʰn̥-t- (“擊倒，殺死”)（對照 φόνος (phónos, “殺手”)） + *-ih₂ (陰性施事名詞後綴)，因此原始的意義為「將玉米脫粒的女性」。 對照《梨俱吠陀》parṣā́n (...) hanmi（「我打玉米穗」）。

珀耳塞福涅，冥界之王后，黑帝斯之妻，死亡、生命、穀物和毀滅女神


Χρωβατία

克羅埃西亞，克羅地亞（國家名，位於東南歐巴爾幹半島）

Constantine VII, De Administrando Imperio 30.94


ἑβδομηκοντακαιεκατονταπλασίων

源自 ἑβδομήκοντᾰ (hebdomḗkonta, “七十”) + καί (kaí, “和”) + ἑκᾰτόν (hekatón, “百”) + -πλᾰσῐ́ων (-plasíōn, “倍”)。

hebdomēkontakaiekatontaplasíōn (romanization)
ἑβδομηκοντᾰκαιεκᾰτοντᾰπλᾰ́σῐον (neuter)

一百七十倍，一百七十倍大

412 CE – 485 CE, Proclus, Hypotyposis astronomicarum positionum 4.104

zh-ἑβδομηκοντακαιεκατονταπλασίων-grc-adj-~1ls~Tf-


πυξίς

源自 πῠ́ξος (púxos, “黃楊木”) + -ῐς (-is, 陰性後綴)。


πύξος

可能借自意大利的底層語言，與拉丁語 buxus (“黃楊”) 有關。Scardigli 認為詞源來自小亞細亞，Carnoy 則認為與原始印歐語 *bʰewgʰ- (“彎曲”) 有關，但這兩種說法都難以令人信服。


ἀκρίς

與κρίζω (krízō, “嘎吱作響”)可能有關。Winter 則認為與κέρκα (kérka, “蚱蜢”)有關，源自前希臘語。


γέεννα

源自聖經希伯來語 גֵּיהִנּוֹם (gēhinnṓm, “欣嫩子谷”)，源自 גַּיְא (gáyʾ, “谷地”) + הִנֹּם (hinnṓm)。欣嫩子谷是耶路撒冷南緣的一個谷地，人們在這裡焚燒垃圾和“被拒绝适当埋葬的人”的屍體。按照傳統，這裡也進行兒童獻祭活動。在大部分用法中，該詞是用來比喻地獄、煉獄。

70 CE – 110 CE, The Gospel of Matthew 23:33:
ὄφεις! γεννήματα ἐχιδνῶν! πῶς φύγητε ἀπὸ τῆς κρίσεως τῆς γεέννης?
ópheis! gennḗmata ekhidnôn! pôs phúgēte apò tês kríseōs tês geénnēs?
你們這些蛇類、毒蛇之種啊，怎能逃脫地獄的刑罰呢。


κύστις

繼承自原始印歐語 *(s)kewH- (“覆蓋”)，或源自 κύω (kúō)。


ὄσχη

Frisk 將其解釋為 ὄσχος (óskhos, “藤枝”) 的隱喻用法。根據 Beekes 的說法，這個詞很可能源於前希臘語。


μελίνη

可能源自原始印歐語 *melh₂- (“磨，碾”)，與拉丁語 milium (“雜穀”)、立陶宛語 málnos (“雜穀”)同源。


Μεσοποταμία

形容詞 μεσοποτάμιος (mesopotámios) 的陰性實詞型，源自 μέσος (mésos, “中間，之間”) + ποταμός (potamós, “河”)，對照希伯來語 אֲרַם נַהֲרַיִם。


πίστις

繼承自原始印歐語 *bʰéydʰtis，等價於 πείθω (peíthō, “說服”) + -τις (-tis)。對照後起的 πεῖσῐς (peîsis)。


θεοσεβής

源自 θεός (theós) + σέβομαι (sébomai) + -ής (-ḗs)。

theosebḗs (romanization)
θεοσεβές (neuter)

Ἀκούετε, οἱ θεοσεβεῖς·

听着，诸神的崇拜者们……

(Can we date this quote?), 卜列東, “λϛʹ. Προσρήσεών τε καὶ ὕμνων χρήσεως διάταξις. [第36章 称呼和赞美诗的使用说明]”, 出自 ΝΟΜΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΗ. [法律篇], translationJohn Opsopaus, PhD所著的原著:


μετοχή

源自 μετέχω (metékhō, “參與”) + -η (-ē, 抽象名詞後綴)。


ἐτυμολογία

ἐτῠμόλογος (etumólogos) + -ῐ́ᾱ (-íā)

64 BCE – 24 CE, Strabo, Geography 16.4.29

60 BCE – 7 BCE, Dionysius of Halicarnassus, The Arrangement of Words 16

50 CE – 250 CE, Apollonius Dyscolus, On Adverbs 153.13

280 BCE – 220 BCE, Philo of Byzantium, Compendium of Mechanics 1.354


κνήμη

繼承自原始印歐語 *kónh₂m (“腿”)；與英語 ham（來自原始日耳曼語 *hammō）、古愛爾蘭語 cnáim (“骨頭”) 同源。


συγγραφή

源自 συγγράφω (sungráphō) + -η (-ē)。


ἐλεγεία

ἐλεγεία ᾠδή (elegeía ōidḗ, “悲傷的歌”) 的缩略形式，源自ἐλεγεῖος (elegeîos, “悲傷的”)，源自ἔλεγος (élegos, “悲傷的詩/歌”)，可能源自弗里吉亞語。


Ὀδυσσεία

Ὀδῠ́σσειᾰ (Odússeia, “奧德賽”)的另一種寫法


Ὀδύσσεια

源自Ὀδῠσσεύς (Odusseús, “奧德修斯”) + -ιᾰ (-ia)。


ὑπόγειος

源自 ῠ̔πο- (hupo-, “在……之下”) + γῆ (gê, “土地、泥土”) + -ῐος (-ios, 構成形容詞的派生後綴)。

hupógeios (romanization)
ῠ̔πόγειον (neuter)


γεωγραφία

γεωγράφος (geōgráphos) + -ίᾱ (-íā)


Ῥώμη

רומא

ܪܘܡܐ

Rōmāʾ, Rōmēʾ


Κωνσταντινούπολις

源自 Κωνστᾰντῑ́νου (Kōnstantī́nou, “君士坦丁的”, 屬格) + πόλις (pólis, “城市”)。


κόρυς

通過後綴來看，可能源自一地中海前希臘語底層語言詞彙。傳統上認為源自原始印歐語 *ḱer- (“頭；頂部；角”)。


φλόξ

源自φλέγω (phlégō, “燒”)。


Θελαβίβ

借自聖經希伯來語 תֵּל אָבִיב (Tel 'Avív)

特拉維夫（城市名，位於以色列）


ὄρυζα

借自東伊朗語支語言。參見中古波斯語 blnj (*brinǰ) 當中的伊朗語族詞形，尤其是沒有鼻音中綴的形式。


πλίνθος

根據 Beekes 的說法，從語義場（架構）和元素“-ινθ-”的存在來判斷，可能是借自前希臘語。


Ἄραψ

借自阿拉伯語 عَرَب (ʕarab)。


Ἀραβία

源自Ἄρᾰψ (Áraps, “阿拉伯人”) + -ῐ́ᾱ (-íā)。


ὄρνις

繼承自原始希臘語 *órn-īk-s ~ *órn-īkʷʰ-，Beekes 認為源自一以 *-ih₂ 結尾的派生詞，詞幹為原始印歐語 *h₃érō 的 h₃er-n-。ὄρνιξ (órnix)的形式逆構自與格複數ὄρνιξι (órnixi)，詞幹為ὄρνῑχ- (órnīkh-)。參見來自同一詞根的ὄρνεον (órneon)。


περιστερά

借自前希臘語 。或源自閃米特語 perah Ishtar [?]（“伊絲塔女神的鳥”）。


Εὔα

借自聖經希伯來語 חַוָּה (khavá)。


Εἰρήνη

源自εἰρήνη (eirḗnē, “和平”)。


εἰρήνη

可能源自εἴρω (eírō, “繫在一起”)，或源自εἴρω (eírō, “說”)（對比ῥήτρα (rhḗtra, “口頭協定；條約”)）。


Σουσάννα

源自聖經希伯來語 שׁוֹשַׁנָּה (šōšannā)。


λύγξ

繼承自原始印歐語 *lú(n)ḱs (“猞猁”)（對比原始日耳曼語 *luhsaz、立陶宛語 lū́šis、古典亞美尼亞語 լուսանունք (lusanunkʿ, “猞猁”)），可能來自詞根 *lewk- (“白色；光；明亮”) 的一個硬腭音且帶鼻音化中綴的變體，因為這種貓科動物的眼睛看起來會發光，而且牠們還具有夜視能力。如果上述理論屬實，則與λευκός (leukós)、梵語 रोचते (rocate)、中古波斯語 𐭩𐭥𐭬 (rōz [YWM], “白天”)、古英語 lēoht（名詞；對應英語 light）等同源。


λύγξ

可能源自原始印歐語 *lewǵ- (“打碎，碎裂”)。與拉丁語 lugeō (“哀悼，哀傷”)、梵語 रुजति (rujati, “打碎，摔破；傷害，使感到疼痛”)有關。


μονόφθογγος

源自 μόνος (mónos) + φθόγγος (phthóngos)。


δίφθογγος

源自 δι- (di-, “二”) + φθόγγος (phthóngos, “聲音”)。

díphthongos (romanization)
δίφθογγον (neuter)


πληθύς

源自原始印歐語 *pléh₁-dʰuh₁，源自 *pleh₁- (“填充”)。與πίμπλημι (pímplēmi, “填充”)有關。

πλῆθος (plêthos, “人群；大部分，大多數”)的愛奧尼亞和史詩寫法


θεή

θεᾱ́ (theā́)的史詩和愛奧尼亞寫法


Μυκήνη

邁錫尼 （阿爾戈斯王伊那科斯的女兒）

Μυκῆναι (Mukênai, “邁錫尼”)的另一種寫法


Ἀχαΐα

對照邁錫尼希臘語 𐀀𐀏𐀹𐀊𐀆 (a-ka-wi-ja-de)、赫梯語 𒄴𒄭𒅀𒉿𒀀 (Aḫḫiyawā)。Beekes 構擬出前希臘語 *Akayʷa-。

亞該亞，希臘伯羅奔尼撒北海岸地區名

亞該亞，羅馬帝國行省名，包括今希臘大部分地區


ἀοιδή

繼承自原始希臘語 *awoidā́。字面分析等同於 ᾰ̓είδω (aeídō, “唱歌”) + -η (-ē)。


ᾠδή

ἀοιδή (aoidḗ)的略音形式，源自 ἀείδω (aeídō, “唱歌”) + -η (-ē)。


μῆνις

詞源不明。因為有長元音，所以本詞可能不是和 μανία 之類的詞來自同一個原始印歐語詞根 *men-。參見梵語 मेनि (mení, “憤怒，復仇”)、梵語 मन्यु (manyú, “憤怒；悲傷；精神”)、阿爾巴尼亞語 mëni、mëri (“憤怒；悲傷”)。Beekes 則認為是一帶有宗教色彩的前希臘語 詞彙。

800 BCE – 600 BCE, Homer, Iliad 1.1:
Μῆνιν ἄειδε, θεὰ, Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος
Mênin áeide, theà, Pēlēïádeō Akhilêos
譯者：罗念生、王焕生
女神啊，请歌唱佩琉斯之子阿基琉斯的致命的忿怒


νηῦς

ναῦς (naûs)的史詩和愛奧尼亞寫法


ναῦς

繼承自原始希臘語 *náus，繼承自原始印歐語 *néh₂us，與拉丁語 nāvis、波斯語 ناو (nâv)、梵語 नौ (nau, “船”)、नाव (nāva, “船”)同源。有關最早的書面記錄是邁錫尼希臘語 𐀙𐀄𐀈𐀗 (na-u-do-mo, “造船者”)。


διάλεκτος

源自διαλέγομαι (dialégomai, “討論”) + -τος (-tos)，源自 δῐᾰ́ (diá, “通過”) + λέγω (légō, “說”)。


ἕλιξ

源自原始印歐語 *welH- (“轉”)。

呈扭曲、纏繞或螺旋狀的物體