nghiên cứu

ŋiən˧˧ kiw˧˥

ŋiəŋ˧˥ kɨ̰w˩˧

ŋiəŋ˧˧ kɨw˧˥

ŋiən˧˥ kɨw˩˩

ŋiən˧˥˧ kɨ̰w˩˧

Xem xét, làm cho nắm vững vấn đề để nhận thức, tìm cách giải quyết.

Nghiên cứu tình hình.

Nghiên cứu khoa học.


bắt đầu

ɓat˧˥ ɗə̤w˨˩

ɓa̰k˩˧ ɗəw˧˧

ɓa̰t˩˧ ɗəw˧˧


đi lên

ɗi˧˥˧ len˧˥˧


đi vào

ɗi˧˧ va̤ːw˨˩

ɗi˧˥˧ vaːw˧˧


đi xuống

ɗi˧˥˧ suəŋ˩˧


chống lưng

ʨəwŋ˧˥ lɨŋ˧˧

ʨə̰wŋ˩˧ lɨŋ˧˥

ʨəwŋ˧˥ lɨŋ˧˧

ʨəwŋ˩˩ lɨŋ˧˥

ʨə̰wŋ˩˧ lɨŋ˧˥˧

Giúp sức, ủng hộ, hậu thuẫn, ngấm ngầm hoặc ra mặt che đỡ cho người khác.

Ai đã chống lưng cho các cầu thủ trong SEA Games 23?


tiêu danh

tiəw˧˧ zajŋ˧˧

tiəw˧˥ ɟajŋ˧˥

tiəw˧˥˧ ɟajŋ˧˥˧

Từ tiêu (“nêu ra cho mọi người thấy”) + danh (“tên”).


tiêu độc

tiəw˧˧ ɗə̰ʔwk˨˩

tiəw˧˥ ɗə̰wk˨˨

tiəw˧˧ ɗəwk˨˩˨

tiəw˧˥ ɗəwk˨˨

tiəw˧˥ ɗə̰wk˨˨

tiəw˧˥˧ ɗə̰wk˨˨

Âm Hán-Việt của chữ Hán 消 (“mất đi, tan tác ra hết, mòn dần”) và 毒 (“độc, độc hại”).

Tiến hành tiêu độc khử trùng để phòng dịch sốt xuất huyết.


hoạt động

hwa̰ːʔt˨˩ ɗə̰ʔwŋ˨˩

hwa̰ːk˨˨ ɗə̰wŋ˨˨

hwaːk˨˩˨ ɗəwŋ˨˩˨

hwat˨˨ ɗəwŋ˨˨

hwa̰t˨˨ ɗə̰wŋ˨˨

Làm những việc khác nhau với mục đích nhất định trong đời sống xã hội.

Hoạt động nghệ thuật.

Hoạt động quân sự.

Vận động, cử chỉ, không chịu ngồi im, yên chỗ.

Một con người thích hoạt động.

Vận động, vận hành để thực hiện chức năng nào hoặc gây tác động nào đó.

Máy móc hoạt động bình thường.

Theo dõi hoạt động của cơn bão.


tổ chức

to̰˧˩˧ ʨɨk˧˥

to˧˩˨ ʨɨ̰k˩˧

to̰ʔ˧˩ ʨɨ̰k˩˧

Sắp xếp, bố trí thành các bộ phận để cùng thực hiện một nhiệm vụ hoặc cùng một chức năng chung.

Tổ chức lại các phòng trong cơ quan.

Tổ chức lại đội ngũ cán bộ.

Sắp xếp, bố trí để làm cho có trật tự, nề nếp.

Tổ chức đời sống gia đình.

Tổ chức lại nề nếp sinh hoạt.

Tiến hành một công việc theo cách thức, trình tự nào.

Tổ chức hội nghị.

Tổ chức hôn lễ.

Được tổ chức vào.

Anh chị ấy cuối tháng sẽ tổ chức.


quan hệ

kwaːn˧˧ hḛʔ˨˩

kwaːŋ˧˥ hḛ˨˨

waːŋ˧˧ he˨˩˨

kwaːn˧˥ hḛ˨˨

kwaːn˧˥˧ hḛ˨˨

Quan hệ chặt chẽ với nhau.


phản đối

fa̰ːn˧˩˧ ɗoj˧˥

faːŋ˧˩˨ ɗo̰j˩˧

faːŋ˨˩˦ ɗoj˧˥

faːn˧˩ ɗoj˩˩

fa̰ːʔn˧˩ ɗo̰j˩˧

Phản đối chiến tranh.

Nhiều ý kiến phản đối.

Chẳng ai phản đối cả.


biểu diễn

ɓiə̰w˧˩˧ ziəʔən˧˥

ɓiəw˧˩˨ jiəŋ˧˩˨

ɓiəw˨˩˦ jiəŋ˨˩˦

ɓiəw˧˩ ɟiə̰n˩˧

ɓiəw˧˩ ɟiən˧˩

ɓiə̰ʔw˧˩ ɟiə̰n˨˨

Biểu diễn một điệu múa.

Biểu diễn hàm số bằng đồ thị.


hiểu biết

hiə̰w˧˩˧ ɓiət˧˥

hiəw˧˩˨ ɓiə̰k˩˧

hiəw˨˩˦ ɓiək˧˥

hiəw˧˩ ɓiət˩˩

hiə̰ʔw˧˩ ɓiə̰t˩˧

Biết được rõ ràng và đầy đủ.

Phải hiểu biết lí luận cách mạng (Hồ Chí Minh)


phụ trách

fṵʔ˨˩ ʨajk˧˥

fṵ˨˨ tʂa̰t˩˧

fu˨˩˨ tʂat˧˥

fṵ˨˨ tʂajk˩˩

fṵ˨˨ tʂa̰jk˩˧

Phụ trách đào tạo.

Phụ trách sản xuất.

Họp các cán bộ đoàn và phụ trách.

Báo cáo với anh phụ trách.


chán nản

ʨaːn˧˥ na̰ːn˧˩˧

ʨa̰ːŋ˩˧ naːŋ˧˩˨

ʨaːŋ˧˥ naːŋ˨˩˦

ʨaːn˩˩ naːn˧˩

ʨa̰ːn˩˧ na̰ːʔn˧˩

Dù thất bại cũng không chán nản.


chấp nhận

đồng ý

Đồng ý tiếp nhận điều yêu cầu của người khác.

ʨəp˧˥ ɲə̰ʔn˨˩

ʨə̰p˩˧ ɲə̰ŋ˨˨

ʨəp˧˥ ɲəŋ˨˩˨

ʨəp˩˩ ɲə̰n˨˨

ʨə̰p˩˧ ɲə̰n˨˨

Chấp nhận các điều kiện của bên đặt hàng.

Chấp nhận các yêu sách.


chủ trương

ʨṵ˧˩˧ ʨɨəŋ˧˧

ʨu˧˩˨ tʂɨəŋ˧˥

ʨu˨˩˦ tʂɨəŋ˧˧

ʨu˧˩ tʂɨəŋ˧˥

ʨṵʔ˧˩ tʂɨəŋ˧˥˧

Chủ trương đưa học sinh đi thực tế.

Chủ trương không đúng.


đối lập

ɗoj˧˥ lə̰ʔp˨˩

ɗo̰j˩˧ lə̰p˨˨

ɗoj˧˥ ləp˨˩˨

ɗoj˩˩ lə̰p˨˨

ɗo̰j˩˧ lə̰p˨˨

Dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, không có sự đối lập giữa thành thị và nông thôn (Trường Chinh)


a dua

aː˧˥˧ ɟuə˧˥˧

Đọc trại của từ chữ Hán 阿諛 (có âm Hán-Việt là: a du). Trong đó: 阿 (“a”: dựa vào, nhờ vào); 諛 (“du”: nịnh nọt).

Hùa theo người khác một cách vô ý thức hoặc để lấy lòng.

A dua theo thời thượng (Đặng Thai Mai)

A-dua chắc những mạnh bè, Ai hay quyền ấy lại về tay ai? (Nhị độ mai)


a tòng

aː˧˧ ta̤wŋ˨˩

aː˧˥˧ tawŋ˧˧

Phiên âm từ chữ Hán 阿從. Trong đó: 阿 (“a”: dựa vào); 從 (“tòng”: theo).

Tham gia vào (việc làm sai trái dưới sự điều khiển của người khác) một cách thiếu suy nghĩ hoặc do bị cưỡng ép.

Xử tội kẻ chủ mưu, tha cho bọn a tòng.

Nó chỉ a tòng tên tướng cướp.

Khoan hồng đối với những kẻ a tòng.

Hắn a tòng với một người bạn cũ để lừa gạt bà cụ này.


am hiểu

aːm˧˧ hiə̰w˧˩˧

aːm˧˥ hiəw˧˩˨

aːm˧˧ hiəw˨˩˦

aːm˧˥ hiəw˧˩

aːm˧˥˧ hiə̰ʔw˧˩

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-am hiểu.wav

Am hiểu âm nhạc.'

Am hiểu vấn đề.


ban bố

ɓaːŋ˧˥ ɓo̰˩˧

ɓaːn˧˥˧ ɓo̰˩˧

Ban bố quyền tự do dân chủ.

Ban bố lệnh giới nghiêm.


bang trợ

ɓaːŋ˧˧ ʨə̰ːʔ˨˩

ɓaːŋ˧˥ tʂə̰ː˨˨

ɓaːŋ˧˧ tʂəː˨˩˨

ɓaːŋ˧˥ tʂəː˨˨

ɓaːŋ˧˥ tʂə̰ː˨˨

ɓaːŋ˧˥˧ tʂə̰ː˨˨

Sự bang trợ của bà con trong phường đối với các cụ già cô đơn.


bao vây

ɓaːw˧˧ vəj˧˧

ɓaːw˧˥ jəj˧˥

ɓaːw˧˧ jəj˧˧

ɓaːw˧˥ vəj˧˥

ɓaːw˧˥˧ vəj˧˥˧

Cô lập từ nhiều phía, giữa bộ phận này với bộ phận khác để ngăn chặn, làm cho bế tắc.

Bao vây căn cứ chỉ huy của địch.

Tìm mọi cách để ngăn giữ không cho tiếp cận nhằm giành độc quyền về mặt quan hệ.


biến động

ɓiən˧˥ ɗə̰ʔwŋ˨˩

ɓiə̰ŋ˩˧ ɗə̰wŋ˨˨

ɓiəŋ˧˥ ɗəwŋ˨˩˨

ɓiən˩˩ ɗəwŋ˨˨

ɓiən˩˩ ɗə̰wŋ˨˨

ɓiə̰n˩˧ ɗə̰wŋ˨˨

Thay đổi lớn có ảnh hưởng đến môi trường chung quanh.

Cuộc sống muôn màu muôn vẻ luôn luôn biến động. (Trường Chinh)


biểu lộ

ɓiə̰w˧˩˧ lo̰ʔ˨˩

ɓiəw˧˩˨ lo̰˨˨

ɓiəw˨˩˦ lo˨˩˨

ɓiəw˧˩ lo̰˨˨

ɓiə̰ʔw˧˩ lo̰˨˨

Biểu lộ tình cảm.

Biểu lộ sự đồng tình, đồng ý.


biểu tình

ɓiə̰w˧˩˧ tï̤ŋ˨˩

ɓiəw˧˩˨ tïn˧˧

ɓiəw˨˩˦ tɨn˨˩

ɓiəw˧˩ tïŋ˧˧

ɓiə̰ʔw˧˩ tïŋ˧˧

Tụ họp với nhau lại hoặc diễu hành trên đường phố để biểu thị ý chí, nguyện vọng hoặc biểu dương lực lượng, thường nhằm mục đích gây sức ép gì đó.

Biểu tình đòi chấm dứt chiến tranh.

Biểu tình chống khủng bố.


biện minh

ɓiə̰ʔn˨˩ mïŋ˧˧

ɓiə̰ŋ˨˨ mïn˧˥

ɓiəŋ˨˩˨ mɨn˧˧

ɓiən˨˨ mïŋ˧˥

ɓiə̰n˨˨ mïŋ˧˥

ɓiə̰n˨˨ mïŋ˧˥˧

Có đủ lí lẽ để biện minh cho hành động của mình.


buôn lậu

ɓuən˧˧ lə̰ʔw˨˩

ɓuəŋ˧˥ lə̰w˨˨

ɓuəŋ˧˧ ləw˨˩˨

ɓuən˧˥ ləw˨˨

ɓuən˧˥ lə̰w˨˨

ɓuən˧˥˧ lə̰w˨˨

Công an đã bắt được một bọn buôn lậu ở biên giới.


buộc tội

ɓuək˨˩ to̰ʔj˨˩

ɓuək˨˨ to̰j˨˨

ɓuək˨˩˨ toj˨˩˨

ɓuək˨˨ toj˨˨

ɓuək˨˨ to̰j˨˨

Buộc vào tội trạng nào, bắt phải nhận, phải chịu tội.

Buộc tội oan uổng người ta.

Không có chứng cớ để buộc tội bị cáo.


bài xích

ɓa̤ːj˨˩ sïk˧˥

ɓaːj˧˧ sḭ̈t˩˧

ɓaːj˨˩ sɨt˧˥

ɓaːj˧˧ sïk˩˩

ɓaːj˧˧ sḭ̈k˩˧

Bài xích những hiện tượng bất như ý (Đặng Thai Mai)


bày tỏ

ɓa̤j˨˩ tɔ̰˧˩˧

ɓaj˧˧ tɔ̰ʔ˧˩

Bày tỏ những thắc mắc của mình.


báo thức

ɓaːw˧˥ tʰɨk˧˥

ɓa̰ːw˩˧ tʰɨ̰k˩˧

ɓaːw˧˥ tʰɨk˧˥

ɓaːw˩˩ tʰɨk˩˩

ɓa̰ːw˩˧ tʰɨ̰k˩˧

Đánh thức người đang ngủ dậy, theo đúng giờ đã định.

Đồng hồ báo thức.

Kẻng báo thức.


bình luận

ɓï̤ŋ˨˩ lwə̰ʔn˨˩

ɓïn˧˧ lwə̰ŋ˨˨

ɓɨn˨˩ lwəŋ˨˩˨

ɓïŋ˧˧ lwən˨˨

ɓïŋ˧˧ lwə̰n˨˨

Bàn và nhận xét, đánh giá về vấn đề gì đó.

Bài bình luận.

Bình luận thời sự quốc tế.

Bình luận sâu sắc.


bó buộc

ɓɔ̰˩˧ ɓuək˨˨

ɓɔ˧˥ ɓuək˨˩˨

ɓɔ̰˩˧ ɓuək˨˨

Kìm giữ trong phạm vi hạn hẹp, không được tự do hành động.

Hoàn cảnh bó buộc.


bôi trơn

ɓoj˧˧ ʨəːn˧˧

ɓoj˧˥ tʂəːŋ˧˥

ɓoj˧˧ tʂəːŋ˧˧

ɓoj˧˥ tʂəːn˧˥

ɓoj˧˥˧ tʂəːn˧˥˧

Đưa chất trơn nhờn tới bề mặt trượt của những chi tiết máy để giảm sự mài mòn bề mặt và giảm ma sát.


bại lộ

ɓa̰ːʔj˨˩ lo̰ʔ˨˩

ɓa̰ːj˨˨ lo̰˨˨

ɓaːj˨˩˨ lo˨˩˨

ɓa̰ːj˨˨ lo̰˨˨

Lộ hoàn toàn, không còn giấu giếm được nữa.

Âm mưu bị bại lộ.

Nếu chẳng may bị bại lộ thì không còn con đường nào thoát.


bạo phát

ɓa̰ːʔw˨˩ faːt˧˥

ɓa̰ːw˨˨ fa̰ːk˩˧

ɓaːw˨˩˨ faːk˧˥

ɓaːw˨˨ faːt˩˩

ɓa̰ːw˨˨ faːt˩˩

ɓa̰ːw˨˨ fa̰ːt˩˧

Cơn bệnh bạo phát.


bảo quản

ɓa̰ːw˧˩˧ kwa̰ːn˧˩˧

ɓaːw˧˩˨ kwaːŋ˧˩˨

ɓaːw˨˩˦ waːŋ˨˩˦

ɓaːw˧˩ kwaːn˧˩

ɓa̰ːʔw˧˩ kwa̰ːʔn˧˩

Giữ gìn, trông nom để khỏi hư hỏng, hao hụt.

Bảo quản máy móc.

Bảo quản hồ sơ.


bảo trợ

ɓa̰ːw˧˩˧ ʨə̰ːʔ˨˩

ɓaːw˧˩˨ tʂə̰ː˨˨

ɓaːw˨˩˦ tʂəː˨˩˨

ɓaːw˧˩ tʂəː˨˨

ɓaːw˧˩ tʂə̰ː˨˨

ɓa̰ːʔw˧˩ tʂə̰ː˨˨

Bảo trợ học đường.

Các nhà bảo trợ.


bắt buộc

ɓat˧˥ ɓuək˨˩

ɓa̰k˩˧ ɓuək˨˨

ɓak˧˥ ɓuək˨˩˨

ɓat˩˩ ɓuək˨˨

ɓa̰t˩˧ ɓuək˨˨

Bắt buộc phải làm như vậy.

Chẳng bắt buộc ai cả.

Điều kiện bắt buộc.


bị chú

Phần bị chú.

Đọc các dòng bị chú.


bịt

Lấy vải bịt miệng hũ.

Bịt lỗ rò.'

Làm cho mất hết đầu mối, không còn sơ hở để giấu kín sự việc, không cho lộ ra.

Bịt dư luận.

Giết các nhân chứng để bịt đầu mối.

Bịt răng vàng.

Đầu gậy bịt bạc.

Bịt khăn lên đầu cho ấm.


bồi thường

ɓo̤j˨˩ tʰɨə̤ŋ˨˩

ɓoj˧˧ tʰɨəŋ˧˧

ɓoj˨˩ tʰɨəŋ˨˩

ɓoj˧˧ tʰɨəŋ˧˧

Đền bù những tổn hại đã gây cho người ta.

Chủ xe ô-tô phải bồi thường cho gia đình người bị nạn.


bỡn cợt

ɓəʔən˧˥ kə̰ːʔt˨˩

ɓəːŋ˧˩˨ kə̰ːk˨˨

ɓəːŋ˨˩˦ kəːk˨˩˨

ɓə̰ːn˩˧ kəːt˨˨

ɓəːn˧˩ kə̰ːt˨˨

ɓə̰ːn˨˨ kə̰ːt˨˨

Tính hay bỡn cợt.

Ăn nói bỡn cợt.


bực bội

ɓɨ̰ʔk˨˩ ɓo̰ʔj˨˩

ɓɨ̰k˨˨ ɓo̰j˨˨

ɓɨk˨˩˨ ɓoj˨˩˨

ɓɨ̰k˨˨ ɓo̰j˨˨

Bực, tức tối, khó chịu, vì không vừa ý mà không làm gì được.

Trong người bực bội vô cùng.

Giọng bực bội.


ca ngợi

kaː˧˧ ŋə̰ːʔj˨˩

kaː˧˥ ŋə̰ːj˨˨

kaː˧˧ ŋəːj˨˩˨

kaː˧˥ ŋəːj˨˨

kaː˧˥ ŋə̰ːj˨˨

kaː˧˥˧ ŋə̰ːj˨˨

Ca ngợi tinh thần.


ca tụng

kaː˧˧ tṵʔŋ˨˩

kaː˧˧ tuŋ˨˩˨

kaː˧˥˧ tṵŋ˨˨

Nêu lên để ca ngợi, tỏ lòng biết ơn, kính phục.

Ca tụng công đức các vị anh hùng dân tộc.


cam kết

kaːm˧˥ kḛt˩˧

kaːm˧˧ kəːt˧˥

kaːm˧˥˧ kḛt˩˧

Cam đoan là thế nào cũng làm như đã hứa.

Cam kết tôn trọng những quyền dân tộc bất khả xâm phạm (Hồ Chí Minh)


canh giữ

kajŋ˧˧ zɨʔɨ˧˥

kajŋ˧˥ ɟɨ̰˩˧

kajŋ˧˥˧ ɟɨ̰˨˨

Canh giữ kho báu.


che chở

ʨɛ˧˧ ʨə̰ː˧˩˧

ʨɛ˧˥˧ ʨə̰ːʔ˧˩

Có hầm hào che chở, tránh bom đạn.

Có quan trên che chở.

Che chở lẫn nhau.


chiêm ngưỡng

ʨiəm˧˧ ŋɨəʔəŋ˧˥

ʨiəm˧˥ ŋɨəŋ˧˩˨

ʨiəm˧˧ ŋɨəŋ˨˩˦

ʨiəm˧˥ ŋɨə̰ŋ˩˧

ʨiəm˧˥ ŋɨəŋ˧˩

ʨiəm˧˥˧ ŋɨə̰ŋ˨˨

Chiêm ngưỡng vẻ đẹp của bức tranh.


chiếm giữ

Bọn cường hào chiếm giữ nhiều tài sản của nhân dân.


chiếu cố

ʨiə̰w˩˧ ko̰˩˧

ʨiə̰w˩˧ ko̰˩˧

Quan tâm đặc biệt hoặc châm chước, do chú ý tới hoàn cảnh, tình hình riêng.

Chiếu cố hoàn cảnh gia đình.

Chiếu cố tuổi già sức yếu.

Làm điều gì cho người bề dưới, do thương cảm, quý mến.

Cảm ơn các ông đã chiếu cố thăm anh em chúng tôi.


chà xát

ʨa̤ː˨˩ saːt˧˥

ʨaː˧˧ sa̰ːk˩˧

ʨaː˨˩ saːk˧˥

ʨaː˧˧ saːt˩˩

ʨaː˧˧ sa̰ːt˩˧

Thứ đỗ này phải chà xát kĩ mới được.


chào mời

ʨa̤ːw˨˩ mə̤ːj˨˩

ʨaːw˧˧ məːj˧˧

ʨaːw˨˩ məːj˨˩

ʨaːw˧˧ məːj˧˧

Nhà hàng chào mời khách lạ.


chê bai

ʨe˧˥˧ ɓaːj˧˥˧

Cho là không tốt, không hay, không đẹp, không ngon...

Canh cải mà nấu với gừng, chẳng ăn thì chớ, xin đừng chê bai. (ca dao)


chêm

Lèn thêm vào chỗ hở một vật cứng, làm cho chặt, cho khỏi lung lay, xộc xệch.

Chêm cán búa.

Thỉnh thoảng lại chêm vào một câu.


chấy

Chấy tôm.


chẩn

Cứu giúp người nghèo đói hoặc bị nạn bằng cách cấp phát tiền gạo, thức ăn.

Phát chẩn.

Lĩnh chẩn.

Xem xét, phát hiện bệnh để lên phương án chữa trị.

Chẩn bệnh.

Hội chẩn các bác sĩ.


chết giấc

ʨḛt˩˧ jə̰k˩˧

ʨəːt˧˥ jək˧˥

ʨḛt˩˧ ɟə̰k˩˧

Ngất đi một lúc, do bị đau đớn hoặc xúc động mạnh.

Chết giấc vì sợ hãi.


chỉ tay

ʨḭʔ˧˩ taj˧˥˧

Chỉ trỏ, ra lệnh, sai khiến người khác làm.

Quen thói chỉ tay.


chỉ đạo

ʨḭ˧˩˧ ɗa̰ːʔw˨˩

ʨi˧˩˨ ɗa̰ːw˨˨

ʨi˨˩˦ ɗaːw˨˩˨

ʨi˧˩ ɗa̰ːw˨˨

ʨḭʔ˧˩ ɗa̰ːw˨˨

Hướng dẫn theo đường hướng, chủ trương nhất định.

Chỉ đạo phong trào.

Chỉ đạo sát sao.

Ban chỉ đạo.


chịu thua

ʨḭʔw˨˩ tʰwaː˧˧

ʨḭw˨˨ tʰuə˧˥

ʨiw˨˩˨ tʰuə˧˧

ʨiw˨˨ tʰuə˧˥

ʨḭw˨˨ tʰuə˧˥

ʨḭw˨˨ tʰuə˧˥˧

Đến keo thứ hai, đô vật ấy chịu thua.


chọn lọc

ʨɔ̰ʔn˨˩ la̰ʔwk˨˩

ʨɔ̰ŋ˨˨ la̰wk˨˨

ʨɔŋ˨˩˨ lawk˨˩˨

ʨɔn˨˨ lawk˨˨

ʨɔ̰n˨˨ la̰wk˨˨

Lựa chọn tìm để lấy cái tốt, cái tinh chất trên cơ sở gạt bỏ nhiều cái cùng loại xấu kém, pha tạp.

Chọn lọc hạt giống.

Chọn lọc kĩ lưỡng.

Chọn lọc nhân tạo.


chủng đậu

ʨṵŋ˧˩˧ ɗə̰ʔw˨˩

ʨuŋ˧˩˨ ɗə̰w˨˨

ʨuŋ˨˩˦ ɗəw˨˩˨

ʨuŋ˧˩ ɗə̰w˨˨

ʨṵʔŋ˧˩ ɗə̰w˨˨

Chích ngưu đậu vào da để phòng ngừa bệnh đậu mùa.

Ai cũng được chủng đậu thì làm gì có người rỗ mặt.


chứa đựng

ʨɨə˧˥ ɗɨ̰ʔŋ˨˩

ʨɨ̰ə˩˧ ɗɨ̰ŋ˨˨

ʨɨə˧˥ ɗɨŋ˨˩˨

ʨɨə˩˩ ɗɨ̰ŋ˨˨

ʨɨ̰ə˩˧ ɗɨ̰ŋ˨˨

Cuốn sách chứa đựng nhiều bài học quý giá.


co bóp

kɔ˧˥˧ ɓɔ̰p˩˧

Co và dãn liên tiếp, đều đặn để duy trì sự hoạt động của cơ thể sống.

Tim co bóp bình thường.


cài

Giắt vào, làm cho vật nhỏ mắc vào vật khác.

Cài huy hiệu.

Sắp đặt, bố trí xen vào một cách bí mật.

Cài bẫy.

Cài người vào hàng ngũ địch.


cày bừa

ka̤j˨˩ ɓɨ̤ə˨˩

Đã cày bừa xong xuôi.


cãi lộn

kaʔaj˧˥ lo̰ʔn˨˩

kaːj˧˩˨ lo̰ŋ˨˨

kaːj˨˩˦ loŋ˨˩˨

ka̰ːj˩˧ lon˨˨

kaːj˧˩ lo̰n˨˨

ka̰ːj˨˨ lo̰n˨˨

Sao anh em cứ hay cãi lộn thế?


cưỡng đoạt

kɨəʔəŋ˧˥ ɗwa̰ːʔt˨˩

kɨəŋ˧˩˨ ɗwa̰ːk˨˨

kɨəŋ˨˩˦ ɗwaːk˨˩˨

kɨə̰ŋ˩˧ ɗwat˨˨

kɨəŋ˧˩ ɗwa̰t˨˨

kɨə̰ŋ˨˨ ɗwa̰t˨˨

Cưỡng đoạt của cải của nhân dân.


cải cách

ka̰ːj˧˩˧ kajk˧˥

kaːj˧˩˨ ka̰t˩˧

kaːj˨˩˦ kat˧˥

ka̰ːʔj˧˩ ka̰jk˩˧

Sửa đổi cho hợp lí, cho phù hợp với tình hình mới.

Cải cách giáo dục.

Cải cách tiền tệ.


cải tạo

ka̰ːj˧˩˧ ta̰ːʔw˨˩

kaːj˧˩˨ ta̰ːw˨˨

kaːj˨˩˦ taːw˨˩˨

kaːj˧˩ taːw˨˨

kaːj˧˩ ta̰ːw˨˨

ka̰ːʔj˧˩ ta̰ːw˨˨

Chủ nghĩa Mác-Lênin không chỉ giải thích thế giới mà còn cải tạo thế giới (Trường Chinh)


cấp báo

Lệnh cấp báo.

Tin cấp báo.


cất tiếng

kət˧˥ tiəŋ˧˥

kə̰k˩˧ tiə̰ŋ˩˧

kək˧˥ tiəŋ˧˥

kət˩˩ tiəŋ˩˩

kə̰t˩˧ tiə̰ŋ˩˧

Cất tiếng hát.

Trong cuộc họp mọi người đều im thin thít, chỉ mình tôi cất tiếng chẳng ăn thua gì.


cấu tạo

kəw˧˥ ta̰ːʔw˨˩

kə̰w˩˧ ta̰ːw˨˨

kəw˧˥ taːw˨˩˨

kəw˩˩ taːw˨˨

kəw˩˩ ta̰ːw˨˨

kə̰w˩˧ ta̰ːw˨˨

Kết hợp nhiều bộ phận để làm thành một đối tượng.

Cần nhiều thiết bị cấu tạo một chiếc máy vi tính.


cầm máu

kə̤m˨˩ maw˧˥

kəm˧˧ ma̰w˩˧

kəm˧˧ ma̰w˩˧

Băng ngay vết thương để cầm máu.


cầu xin

kə̤w˨˩ sin˧˧

kəw˧˧ sin˧˥˧

Xin nài khẩn khoản, nhẫn nhục nói chung.

Cầu xin người có quyền thế.

Không cần cầu xin ai điều gì.


cổ động

ko̰˧˩˧ ɗə̰ʔwŋ˨˩

ko˧˩˨ ɗə̰wŋ˨˨

ko˨˩˦ ɗəwŋ˨˩˨

ko˧˩ ɗə̰wŋ˨˨

ko̰ʔ˧˩ ɗə̰wŋ˨˨

Âm Hán-Việt của chữ Hán 鼓 (“đánh trống”) và 動 (“hoạt động”).

Dùng những hình thức như nói chuyện, báo cáo, sách báo, tranh ảnh, truyền đơn, phát thanh, chiếu bóng, để phổ biến trong quần chúng những kiến thức, những tư tưởng nhằm giáo dục chính trị và thúc đẩy tham gia các hoạt động chính trị, xã hội.

Tuyên truyền, cổ động, tổ chức quần chúng (Trường Chinh)


cự tuyệt

kɨ̰ʔ˨˩ twiə̰ʔt˨˩

kɨ̰˨˨ twiə̰k˨˨

kɨ˨˩˨ twiək˨˩˨

kɨ˨˨ twiət˨˨

kɨ̰˨˨ twiə̰t˨˨

Cự tuyệt mọi yêu cầu.

Không thể cự tuyệt được mãi.


di động

zi˧˧ ɗə̰ʔwŋ˨˩

ji˧˥ ɗə̰wŋ˨˨

ji˧˧ ɗəwŋ˨˩˨

ɟi˧˥ ɗə̰wŋ˨˨

ɟi˧˥˧ ɗə̰wŋ˨˨

Mục tiêu di động.

Bắn bia di động.


diễn

Trận bóng đá diễn ra sôi nổi, hào hứng.

Diễn kịch.

Diễn lại các sự việc đã xảy ra.


do thám

zɔ˧˧ tʰaːm˧˥

jɔ˧˥ tʰa̰ːm˩˧

jɔ˧˧ tʰaːm˧˥

ɟɔ˧˥ tʰaːm˩˩

ɟɔ˧˥˧ tʰa̰ːm˩˧

Máy bay do thám.

Cử người do thám tình hình của đối phương.


duyệt binh

zwiə̰ʔt˨˩ ɓïŋ˧˧

jwiə̰k˨˨ ɓïn˧˥

jwiək˨˩˨ ɓɨn˧˧

ɟwiət˨˨ ɓïŋ˧˥

ɟwiə̰t˨˨ ɓïŋ˧˥

ɟwiə̰t˨˨ ɓïŋ˧˥˧

Âm Hán-Việt của chữ Hán 閱 (“xem xét”) và 兵 (“quân lính”).

Kiểm tra đội ngũ lực lượng vũ trang một cách tượng trưng để biểu dương sức mạnh trong buổi lễ long trọng.

Nhân ngày quốc khánh có duyệt binh ở quảng trường Ba Đình.


dàn cảnh

za̤ːn˨˩ ka̰jŋ˧˩˧

jaːŋ˧˧ kan˧˩˨

jaːŋ˨˩ kan˨˩˦

ɟaːn˧˧ kajŋ˧˩

ɟaːn˧˧ ka̰ʔjŋ˧˩

Nhà đạo diễn đã dàn cảnh rất chu đáo.

Hắn dàn cảnh rất khéo, nên nhiều người mắc lừa.


dàn xếp

za̤ːn˨˩ sep˧˥

jaːŋ˧˧ sḛp˩˧

jaːŋ˨˩ sep˧˥

ɟaːn˧˧ sep˩˩

ɟaːn˧˧ sḛp˩˧

Dàn xếp việc gia đình.

Dàn xếp việc tranh chấp đất đai giữa hai làng.


dính dáng

zïŋ˧˥ zaːŋ˧˥

jḭ̈n˩˧ ja̰ːŋ˩˧

jɨn˧˥ jaːŋ˧˥

ɟïŋ˩˩ ɟaːŋ˩˩

ɟḭ̈ŋ˩˧ ɟa̰ːŋ˩˧

Có mối quan hệ, liên quan nào đó, thường là không hay.

Dính dáng tới vụ án.

Không dính dáng với bọn bất lương.

Việc đó có dính dáng đến anh.


dò xét

Quan sát kín đáo để biết tình hình, sự việc.

Dò xét tình hình, lực lượng của địch.

Dò xét sự phản ứng biểu lộ trên nét mặt.


dòm ngó

Để tâm theo dõi để thực hiện ý đồ không tốt.

Dòm ngó nhà giàu để trộm cắp của cải.


dắt díu

ja̰k˩˧ jḭw˩˧

ɟa̰t˩˧ ɟḭw˩˧

Dắt díu đưa nhau đến cửa chiền (Hồ Xuân Hương)

Chúng dắt díu nhau đi nhậu nhẹt.


dằn lòng

za̤n˨˩ la̤wŋ˨˩

jaŋ˧˧ lawŋ˧˧

jaŋ˨˩ lawŋ˨˩

ɟan˧˧ lawŋ˧˧

Nó bóp chẹt được mình thì mình phải dằn lòng chịu (Nguyên Hồng)


e ngại

ɛ˧˧ ŋa̰ːʔj˨˩

ɛ˧˥˧ ŋa̰ːj˨˨

Nó e ngại không dám gặp giám đốc để trình bày.


ghi chép

ɣi˧˥˧ ʨɛ̰p˩˧

Ngồi trong lớp, em ấy ghi chép đầy đủ lời thầy dạy.


gia nhập

zaː˧˧ ɲə̰ʔp˨˩

jaː˧˥ ɲə̰p˨˨

jaː˧˧ ɲəp˨˩˨

ɟaː˧˥ ɲə̰p˨˨

ɟaː˧˥˧ ɲə̰p˨˨

Gia nhập vào tổ chức bảo vệ môi trường trong thành phố.


giúp ích

Giúp ích bà con trong xóm.

Giúp ích xã hội.


giải khát

za̰ːj˧˩˧ xaːt˧˥

jaːj˧˩˨ kʰa̰ːk˩˧

jaːj˨˩˦ kʰaːk˧˥

ɟaːj˧˩ xaːt˩˩

ɟa̰ːʔj˧˩ xa̰ːt˩˧

Mùa hè có nhiều thứ nước giải khát.


giải trí

za̰ːj˧˩˧ ʨi˧˥

jaːj˧˩˨ tʂḭ˩˧

jaːj˨˩˦ tʂi˧˥

ɟaːj˧˩ tʂi˩˩

ɟa̰ːʔj˧˩ tʂḭ˩˧

Làm cho trí óc được nghỉ ngơi, thoải mái, sau khi làm việc nhiều.

Đã làm việc cả buổi, cần phải giải trí.


giảm nhẹ

za̰ːm˧˩˧ ɲɛ̰ʔ˨˩

jaːm˧˩˨ ɲɛ̰˨˨

jaːm˨˩˦ ɲɛ˨˩˨

ɟaːm˧˩ ɲɛ̰˨˨

ɟa̰ːʔm˧˩ ɲɛ̰˨˨

Giảm nhẹ chương trình.

Giảm nhẹ tiền thuế.


giằng co

Hai người giằng co một quyển sách.

Tranh giành giữa hai lực lượng ngang sức.

Hai đế quốc giằng co quyền lợi ở thuộc địa cũ.


giết thịt

zət˧˥ tʰḭʔt˨˩

jə̰t˩˧ tʰḭt˨˨

jəːt˧˥ tʰɨt˨˩˨

ɟət˩˩ tʰit˨˨

ɟət˩˩ tʰḭt˨˨

ɟə̰t˩˧ tʰḭt˨˨

Nuôi con lợn để đến tết giết thịt.


gài bẫy

ɣa̤ːj˨˩ ɓəʔəj˧˥

ɣaːj˧˧ ɓəj˧˩˨

ɣaːj˨˩ ɓəj˨˩˦

ɣaːj˧˧ ɓə̰j˩˧

ɣaːj˧˧ ɓəj˧˩

ɣaːj˧˧ ɓə̰j˨˨

Gài bẫy bắt cáo.

Nhân dân đã phát giác âm mưu gài bẫy của địch.


góp sức

ɣɔ̰p˩˧ ʂɨ̰k˩˧

ɣɔ̰p˩˧ ʂɨ̰k˩˧

Tự mình phải tham gia vào một công việc chung.

Góp sức vào công cuộc bảo vệ hoà bình.


gạ gẫm

ɣa̰ːʔ˨˩ ɣəʔəm˧˥

ɣa̰ː˨˨ ɣəm˧˩˨

ɣaː˨˩˨ ɣəm˨˩˦

ɣaː˨˨ ɣə̰m˩˧

ɣa̰ː˨˨ ɣəm˧˩

ɣa̰ː˨˨ ɣə̰m˨˨

Nó gạ gẫm bà cụ để xin tiền.


hà hiếp

ha̤ː˨˩ hiəp˧˥

haː˧˧ hiə̰p˩˧

haː˨˩ hiəp˧˥

haː˧˧ hiəp˩˩

haː˧˧ hiə̰p˩˧

Địa chủ hà hiếp nông dân.


hành hạ

ha̤jŋ˨˩ ha̰ːʔ˨˩

han˧˧ ha̰ː˨˨

han˨˩ haː˨˩˨

hajŋ˧˧ haː˨˨

hajŋ˧˧ ha̰ː˨˨

Lại còn hành hạ cho tàn, cho đau (Tú Mỡ)


hám

Ông hám tiền, nhưng hám danh hơn cả tiền. (Nguyễn Khải)


hâm

Canh để phần nguội rồi, cần hâm lại.


hò reo

Cùng cất lên tiếng reo để biểu lộ niềm vui sướng, phấn khởi.

Mọi người hò reo phấn khởi.


khai trừ

xaːj˧˧ ʨɨ̤˨˩

kʰaːj˧˥ tʂɨ˧˧

kʰaːj˧˧ tʂɨ˨˩

xaːj˧˥ tʂɨ˧˧

xaːj˧˥˧ tʂɨ˧˧

Anh ta đã bị khai trừ khỏi Đảng vì có quan hệ với địch.


khoan dung

xwaːn˧˧ zuŋ˧˧

kʰwaːŋ˧˥ juŋ˧˥

kʰwaːŋ˧˧ juŋ˧˧

xwan˧˥ ɟuŋ˧˥

xwan˧˥˧ ɟuŋ˧˥˧

Rộng lượng tha thứ cho người phạm lỗi lầm.

Tấm lòng khoan dung.


khuất phục

xwət˧˥ fṵʔk˨˩

kʰwə̰k˩˧ fṵk˨˨

kʰwək˧˥ fuk˨˩˨

xwət˩˩ fṵk˨˨

xwə̰t˩˧ fṵk˨˨

Chịu hoặc làm cho từ bỏ ý chí đấu tranh, chấp nhận sự chi phối thế lực khác.

Không bao giờ khuất phục kẻ thù.

Một kẻ cứng đầu không bao giờ chịu khuất phục.


khải hoàn

Ca khúc khải hoàn.


kết luận

ket˧˥ lwə̰ʔn˨˩

kḛt˩˧ lwə̰ŋ˨˨

kəːt˧˥ lwəŋ˨˩˨

ket˩˩ lwə̰n˨˨

kḛt˩˧ lwə̰n˨˨

Có thể kết luận bằng một câu ngắn gọn.

Kết luận vội vàng, chưa đủ bằng chứng.


liên can

liən˧˧ kaːn˧˧

liəŋ˧˥ kaːŋ˧˥

liəŋ˧˧ kaːŋ˧˧

liən˧˥ kaːn˧˥

liən˧˥˧ kaːn˧˥˧

Dính dáng với vụ phạm pháp ở mức không nghiêm trọng.

Liên can vào vụ án.

Tôi không liên can gì đến anh ta.

Chả ai liên can đến việc đó.


làm lành

la̤ːm˨˩ la̤jŋ˨˩

laːm˧˧ lajŋ˧˧

Tìm cách hoà thuận với người đã giận dỗi với mình.

Nó có muốn làm lành tôi cũng không cho.

Giận nhau mãi chả chịu làm lành.


làm ăn

la̤ːm˨˩ an˧˧

laːm˧˧ an˧˥˧

Làm việc, hoạt động để sinh sống nói chung.

Làm ăn khá giả.

Bận làm ăn.

Chí thú làm ăn.

Mải làm ăn quên cả bạn bè.


lên án

len˧˥ a̰ːŋ˩˧

ləːŋ˧˧ aːŋ˧˥

len˧˥˧ a̰ːn˩˧

Chỉ ra tội lỗi để buộc tội, để phê phán.

Bị lên án.

Lên án tội ác man rợ của địch.


lăng mạ

laŋ˧˧ ma̰ːʔ˨˩

laŋ˧˥ ma̰ː˨˨

laŋ˧˧ maː˨˩˨

laŋ˧˥ ma̰ː˨˨

laŋ˧˥˧ ma̰ː˨˨

Chửi mắng hoặc nói năng hỗn láo nhằm xúc phạm.

Bị lăng mạ trước xóm giềng.

Những lời lăng mạ thô bỉ.


lưu tâm

lɨw˧˥˧ təm˧˥˧

Lưu tâm đến việc dạy dỗ con cái.


mua bán

mwaː˧˧ ɓaːn˧˥

muə˧˥ ɓa̰ːŋ˩˧

muə˧˧ ɓaːŋ˧˥

muə˧˥ ɓaːn˩˩

muə˧˥˧ ɓa̰ːn˩˧

Mua bán, sắm sanh đồ dùng gia đình.

Mua bán hàng hoá.


mua chuộc

mwaː˧˧ ʨuək˨˩

muə˧˥ ʨuək˨˨

muə˧˧ ʨuək˨˩˨

muə˧˥ ʨuək˨˨

muə˧˥˧ ʨuək˨˨

Dùng tiền tài, thế lực để lôi kéo người ta về phía mình.

Anh ấy là người thẳng thắn, dù nghèo cũng không để người ta mua chuộc.


mất mùa

mə̰k˩˧ muə˧˧

mə̰t˩˧ muə˧˧

Thu hoạch mùa màng kém, chẳng đạt được mức bình thường.

Năm mất mùa đói kém.


mắc nợ

mak˧˥ nə̰ːʔ˨˩

ma̰k˩˧ nə̰ː˨˨

mak˧˥ nəː˨˩˨

mak˩˩ nə̰ː˨˨

ma̰k˩˧ nə̰ː˨˨

Nhà nó mắc nợ nhiều lắm.


nghỉ việc

ŋḭ˧˩˧ viə̰ʔk˨˩

ŋi˧˩˨ jiə̰k˨˨

ŋi˨˩˦ jiək˨˩˨

ŋi˧˩ viə̰k˨˨

ŋḭʔ˧˩ viə̰k˨˨

Thôi không làm việc tại cơ quan, xí nghiệp.

Xí nghiệp cho công nhân nghỉ việc vì thiếu nguyên vật liệu.


nhón gót

ɲɔ̰ŋ˩˧ ɣɔ̰k˩˧

ɲɔ̰n˩˧ ɣɔ̰t˩˧

Nâng cao gót chân lên để đi bằng đầu ngón chân.

Đi nhón gót.


nhận lời

ɲə̰ʔn˨˩ lə̤ːj˨˩

ɲə̰ŋ˨˨ ləːj˧˧

ɲəŋ˨˩˨ ləːj˨˩

ɲən˨˨ ləːj˧˧

ɲə̰n˨˨ ləːj˧˧

Nhận lời giúp đỡ.


nhịn đói

ɲḭʔn˨˩ ɗɔj˧˥

ɲḭn˨˨ ɗɔ̰j˩˧

ɲɨn˨˩˨ ɗɔj˧˥

ɲḭn˨˨ ɗɔ̰j˩˧

Đã từng ăn bát cơm đầy, đã từng nhịn đói bảy ngày không ăn. (ca dao)


nuôi dưỡng

nuəj˧˧ zɨəʔəŋ˧˥

nuəj˧˥ jɨəŋ˧˩˨

nuəj˧˧ jɨəŋ˨˩˦

nuəj˧˥ ɟɨə̰ŋ˩˧

nuəj˧˥ ɟɨəŋ˧˩

nuəj˧˥˧ ɟɨə̰ŋ˨˨

Nuôi nấng và chăm chút cho tồn tại khoẻ mạnh hoặc phát triển nói chung.

Nuôi dưỡng con cái.

Nuôi dưỡng mầm non nghệ thuật.


nói láo

nɔj˧˥ laːw˧˥

nɔ̰j˩˧ la̰ːw˩˧

nɔj˧˥ laːw˧˥

nɔj˩˩ laːw˩˩

nɔ̰j˩˧ la̰ːw˩˧

Nó nói láo đấy, đừng có tin.

Nói hỗn hay nói những điều nhảm nhí, không đứng đắn.

Ngồi nói láo với nhau hết cả ngày cả buổi.

Đừng có nói láo!.


nạo óc

na̰ːʔw˨˩ awk˧˥

na̰ːw˨˨ a̰wk˩˧

naːw˨˩˨ awk˧˥

na̰ːw˨˨ awk˩˩

na̰ːw˨˨ a̰wk˩˧

Nạo óc để giải quyết khó khăn.


nạt nộ

na̰ːʔt˨˩ no̰ʔ˨˩

na̰ːk˨˨ no̰˨˨

naːk˨˩˨ no˨˩˨

na̰ːt˨˨ no̰˨˨

Tính hay nạt nộ.

Người lớn mà hay nạt nộ trẻ con.


nằm ngủ

na̤m˨˩ ŋṵ˧˩˧

Nằm ngủ một đêm ở quán trọ.


nịnh hót

nḭ̈ʔŋ˨˩ hɔt˧˥

nḭ̈n˨˨ hɔ̰k˩˧

nɨn˨˩˨ hɔk˧˥

nḭ̈ŋ˨˨ hɔt˩˩

nḭ̈ŋ˨˨ hɔ̰t˩˧

Dùng những kẻ khéo nịnh hót mình (Hồ Chí Minh)


oán giận

waːn˧˥ zə̰ʔn˨˩

wa̰ːŋ˩˧ jə̰ŋ˨˨

waːŋ˧˥ jəŋ˨˩˨

wan˩˩ ɟə̰n˨˨

wa̰n˩˧ ɟə̰n˨˨

Oán giận kẻ ăn ở hai lòng.


phung phí

Phung phí tiền của.

Phung phí thời giờ.

Ăn chơi phung phí.


phá án

fa̰ː˩˧ a̰ːŋ˩˧

fa̰ː˩˧ a̰ːn˩˧

Nói toà án cấp trên huỷ một bản án do cấp dưới đã xử.

Toà sơ thẩm đã xử như thế thì toà thượng thẩm không có lí gì mà phá án.

Nói công an điều tra bí mật về đối tượng của vụ án.

Cảnh sát hình sự đi phá án.


phòng ngừa

fa̤wŋ˨˩ ŋɨ̤ə˨˩

fawŋ˧˧ ŋɨə˧˧

fawŋ˨˩ ŋɨə˨˩

fawŋ˧˧ ŋɨə˧˧

Phòng không cho điều bất lợi, tai hại xảy ra.

Phòng ngừa dịch bệnh.


phản chiếu

fa̰ːn˧˩˧ ʨiəw˧˥

faːŋ˧˩˨ ʨiə̰w˩˧

faːŋ˨˩˦ ʨiəw˧˥

faːn˧˩ ʨiəw˩˩

fa̰ːʔn˧˩ ʨiə̰w˩˧

Tấm gương treo trên tường đã phản chiếu ánh sáng ngọn đèn điện.

Gợi lại một hình ảnh một cách trung thực.

Phong trào Phục Hưng của các nước Tây Âu (thế kỉ XV - XVI) là gì, nếu không phải là gương phản chiếu sự sống mãnh liệt của xã hội Tây Âu lúc bấy giờ. (Trường Chinh)


phấn khởi

fən˧˥ xə̰ːj˧˩˧

fə̰ŋ˩˧ kʰəːj˧˩˨

fəŋ˧˥ kʰəːj˨˩˦

fən˩˩ xəːj˧˩

fə̰n˩˧ xə̰ːʔj˧˩

Phấn khởi trước thành tích học tập.

Biết tin này, chắc cha mẹ phấn khởi lắm.


phế bỏ

Phế bỏ những hủ tục trong nông thôn.


quét dọn

kwɛt˧˥ zɔ̰ʔn˨˩

kwɛ̰k˩˧ jɔ̰ŋ˨˨

wɛk˧˥ jɔŋ˨˩˨

kwɛt˩˩ ɟɔn˨˨

kwɛt˩˩ ɟɔ̰n˨˨

kwɛ̰t˩˧ ɟɔ̰n˨˨

Bà Phú xuống bếp và ra sân quét dọn (Nguyên Hồng)


quệt

(Từ nguyên cho mục này bị thiếu hoặc chưa đầy đủ. Vui lòng bổ sung vào mục từ, hoặc thảo luận tại bàn giúp đỡ. )

Đứa bé quệt mũi lên tường.

Hai xe quệt vào nhau.

Quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi,
Này của Xuân Hương mới quệt rồi.
(Hồ Xuân Hương)


rong chơi

zawŋ˧˧ ʨəːj˧˧

ʐawŋ˧˥ ʨəːj˧˥

ɹawŋ˧˧ ʨəːj˧˧

ɹawŋ˧˥ ʨəːj˧˥

ɹawŋ˧˥˧ ʨəːj˧˥˧

Suốt ngày rong chơi, chẳng học hành gì.


rút lui

ɹṵt˩˧ luj˧˥˧

Bị đánh mạnh, quân địch phải rút lui.

Trước lí lẽ sắc bén của ông ấy anh ta phải rút lui ý kiến.


rút ngắn

ʐṵk˩˧ ŋa̰ŋ˩˧

ɹṵt˩˧ ŋa̰n˩˧

Rút ngắn thời gian.

Rút ngắn bài phát biểu.

Rút ngắn nhiệm kì.


rửa ảnh

zɨ̰ə˧˩˧ a̰jŋ˧˩˧

ʐɨə˧˩˨ an˧˩˨

ɹɨə˨˩˦ an˨˩˦

ɹɨ̰ʔə˧˩ a̰ʔjŋ˧˩

Dùng một dung dịch chất hóa học để làm hiện hình ảnh đã chụp lên phim, lên giấy.

Ban ngày, anh ấy đi chụp phong cảnh, tối về liền rửa ảnh.


sa ngã

saː˧˧ ŋaʔa˧˥

ʂaː˧˥ ŋaː˧˩˨

ʂaː˧˧ ŋaː˨˩˦

ʂaː˧˥ ŋa̰ː˩˧

ʂaː˧˥˧ ŋa̰ː˨˨

Bà cụ buồn rầu vì người con sa ngã vào những cuộc ăn chơi bừa bãi.


sai bảo

saːj˧˧ ɓa̰ːw˧˩˧

ʂaːj˧˥ ɓaːw˧˩˨

ʂaːj˧˧ ɓaːw˨˩˦

ʂaːj˧˥ ɓaːw˧˩

ʂaːj˧˥˧ ɓa̰ːʔw˧˩

Sai nói chung, đưa ra mệnh lệnh để người khác thực hiện.

Sai bảo con cái.


sinh trưởng

sïŋ˧˧ ʨɨə̰ŋ˧˩˧

ʂïn˧˥ tʂɨəŋ˧˩˨

ʂɨn˧˧ tʂɨəŋ˨˩˦

ʂïŋ˧˥ tʂɨəŋ˧˩

ʂïŋ˧˥˧ tʂɨə̰ʔŋ˧˩

Ông sinh trưởng trong một gia đình có bố mẹ đều làm quân nhân.


suy thoái

ʂwi˧˥ tʰwa̰ːj˩˧

ʂwi˧˧ tʰwaːj˧˥

ʂwi˧˥ tʰwaːj˩˩

ʂwi˧˥˧ tʰwa̰ːj˩˧

Suy yếu và sút kém dần, có tính chất kéo dài.

Một nền kinh tế suy thoái.


sàng lọc

sa̤ːŋ˨˩ la̰ʔwk˨˩

ʂaːŋ˧˧ la̰wk˨˨

ʂaːŋ˨˩ lawk˨˩˨

ʂaːŋ˧˧ lawk˨˨

ʂaːŋ˧˧ la̰wk˨˨

Lựa chọn kĩ để loại bỏ cái không đạt yêu cầu.

Sàng lọc các giống lúa.

Học sinh được sàng lọc qua kì thi.


sôi gan

soj˧˧ ɣaːn˧˧

ʂoj˧˥ ɣaːŋ˧˥

ʂoj˧˧ ɣaːŋ˧˧

ʂoj˧˥ ɣaːn˧˥

ʂoj˧˥˧ ɣaːn˧˥˧

Nghĩ tới câu nói của nó mà sôi gan.


săn sóc

ʂaŋ˧˥ ʂa̰wk˩˧

ʂaŋ˧˧ ʂawk˧˥

ʂan˧˥ ʂawk˩˩

ʂan˧˥˧ ʂa̰wk˩˧

Chúng ta cần phải đặc biệt chú ý săn sóc những cán bộ đó (Hồ Chí Minh)

Năm canh thì ngủ có ba, hai canh săn sóc việc nhà làm ăn. (ca dao)


sạt nghiệp

sa̰ːʔt˨˩ ŋiə̰ʔp˨˩

ʂa̰ːk˨˨ ŋiə̰p˨˨

ʂaːk˨˩˨ ŋiəp˨˩˨

ʂaːt˨˨ ŋiəp˨˨

ʂa̰ːt˨˨ ŋiə̰p˨˨

Mất hết tất cả tiền của, tài sản để làm ăn.

Buôn bán thua lỗ bị sạt nghiệp.


sống thừa

səwŋ˧˥ tʰɨ̤ə˨˩

ʂə̰wŋ˩˧ tʰɨə˧˧

ʂəwŋ˧˥ tʰɨə˨˩

ʂəwŋ˩˩ tʰɨə˧˧

ʂə̰wŋ˩˧ tʰɨə˧˧

Kéo dài cái kiếp sống thừa thì có ích gì.


sờ mó

Chớ sờ mó lung tung mà điện giật đấy!


sửa sang

sɨ̰ə˧˩˧ saːŋ˧˧

ʂɨə˧˩˨ ʂaːŋ˧˥

ʂɨə˨˩˦ ʂaːŋ˧˧

ʂɨə˧˩ ʂaːŋ˧˥

ʂɨ̰ʔə˧˩ ʂaːŋ˧˥˧

Sửa sang nhà cửa.


tha thứ

tʰaː˧˧ tʰɨ˧˥

tʰaː˧˥ tʰɨ̰˩˧

tʰaː˧˧ tʰɨ˧˥

tʰaː˧˥ tʰɨ˩˩

tʰaː˧˥˧ tʰɨ̰˩˧

Xin được tha thứ.

Tha thứ cho mọi lỗi lầm trong quá khứ.


tham chiến

tʰaːm˧˧ ʨiən˧˥

tʰaːm˧˥ ʨiə̰ŋ˩˧

tʰaːm˧˧ ʨiəŋ˧˥

tʰaːm˧˥ ʨiən˩˩

tʰaːm˧˥˧ ʨiə̰n˩˧

Các nước tham chiến.


tham nhũng

tʰaːm˧˧ ɲuʔuŋ˧˥

tʰaːm˧˥ ɲuŋ˧˩˨

tʰaːm˧˧ ɲuŋ˨˩˦

tʰaːm˧˥ ɲṵŋ˩˧

tʰaːm˧˥ ɲuŋ˧˩

tʰaːm˧˥˧ ɲṵŋ˨˨

Lợi dụng quyền hành để tham ô và hạch sách, nhũng nhiễu dân.

Quan lại tham nhũng.

Chống tham nhũng.


than phiền

tʰaːn˧˧ fiə̤n˨˩

tʰaːŋ˧˥ fiəŋ˧˧

tʰaːŋ˧˧ fiəŋ˨˩

tʰaːn˧˥ fiən˧˧

tʰaːn˧˥˧ fiən˧˧

Kêu ca, phàn nàn về điều buồn phiền, khổ tâm nào đó.

Than phiền về đời sống.

Không nên than phiền nhiều.


thanh trừng

tʰajŋ˧˧ ʨɨ̤ŋ˨˩

tʰan˧˥ tʂɨŋ˧˧

tʰan˧˧ tʂɨŋ˨˩

tʰajŋ˧˥ tʂɨŋ˧˧

tʰajŋ˧˥˧ tʂɨŋ˧˧

Các phe phái thanh trừng nhau.

Thanh trừng nội bộ.


thi cử

tʰi˧˧ kɨ̰˧˩˧

tʰi˧˥˧ kɨ̰ʔ˧˩

Thi để đạt trình độ, tiêu chuẩn nào nói chung.

Mùa thi cử.

Thi cử bao giờ chẳng có may rủi.


thu dọn

tʰu˧˧ zɔ̰ʔn˨˩

tʰu˧˥ jɔ̰ŋ˨˨

tʰu˧˧ jɔŋ˨˩˨

tʰu˧˥ ɟɔ̰n˨˨

tʰu˧˥˧ ɟɔ̰n˨˨

Thu dọn nhà cửa.

Thu dọn dụng cụ lao động.


thu xếp

tʰu˧˥˧ sḛp˩˧

Thu xếp đồ đạc.

Thu xếp chỗ nghỉ cho khách.

Mọi công việc đã thu xếp xong.


thám thính

tʰaːm˧˥ tʰïŋ˧˥

tʰa̰ːm˩˧ tʰḭ̈n˩˧

tʰaːm˧˥ tʰɨn˧˥

tʰaːm˩˩ tʰïŋ˩˩

tʰa̰ːm˩˧ tʰḭ̈ŋ˩˧

Cử người đi thám thính tình hình.


thèm muốn

tʰɛ̤m˨˩ muən˧˥

tʰɛm˧˧ muəŋ˩˧

tʰɛm˨˩ muəŋ˧˥

tʰɛm˧˧ muən˩˩

tʰɛm˧˧ muən˩˧

Muốn được đáp ứng thoả mãn nhu cầu nào đó, thường là nhu cầu vật chất tầm thường.

Thèm muốn tiền tài địa vị.

Thèm muốn nhục dục.


thôi thúc

tʰoj˧˧ tʰuk˧˥

tʰoj˧˥ tʰṵk˩˧

tʰoj˧˧ tʰuk˧˥

tʰoj˧˥ tʰuk˩˩

tʰoj˧˥˧ tʰṵk˩˧

Giục giã, khiến cảm thấy muốn được làm ngay, không trễ nải được.

Tiếng trống thôi thúc.

Nhiệm vụ thôi thúc .

Tiếng gọi quê hương thôi thúc trong lòng.


thông thạo

tʰəwŋ˧˧ tʰa̰ːʔw˨˩

tʰəwŋ˧˥ tʰa̰ːw˨˨

tʰəwŋ˧˧ tʰaːw˨˩˨

tʰəwŋ˧˥ tʰaːw˨˨

tʰəwŋ˧˥ tʰa̰ːw˨˨

tʰəwŋ˧˥˧ tʰa̰ːw˨˨

Hiểu biết rất rõ và có thể làm, sử dụng một cách thuần thục.

Thông thạo nhiều ngoại ngữ.

Thông thạo địa hình ở vùng núi này.


thăm viếng

tʰam˧˧ viəŋ˧˥

tʰam˧˥ jiə̰ŋ˩˧

tʰam˧˧ jiəŋ˧˥

tʰam˧˥ viəŋ˩˩

tʰam˧˥˧ viə̰ŋ˩˧

Thăm để hỏi nhằm tìm hiểu hay tỏ rõ sự quan tâm nói chung.

Thăm viếng bạn bè.

Thăm viếng khu di tích lịch sử.


thương hại

tʰɨəŋ˧˧ ha̰ːʔj˨˩

tʰɨəŋ˧˥ ha̰ːj˨˨

tʰɨəŋ˧˧ haːj˨˩˨

tʰɨəŋ˧˥ haːj˨˨

tʰɨəŋ˧˥ ha̰ːj˨˨

tʰɨəŋ˧˥˧ ha̰ːj˨˨

Không cần ai thương hại đến tôi.


thất lễ

tʰət˧˥ leʔe˧˥

tʰə̰k˩˧ le˧˩˨

tʰək˧˥ le˨˩˦

tʰə̰t˩˧ lḛ˨˨

Không giữ đúng khuôn phép khi cư xử với người khác.

Thất lễ với khách.

Thất lễ với thầy giáo.


thết

Mời ăn uống thịnh soạn để tỏ lòng quý trọng.

Làm cơm thết khách.


thở dài

tʰə̰ː˧˩˧ za̤ːj˨˩

tʰəː˧˩˨ jaːj˧˧

tʰəː˨˩˦ jaːj˨˩

tʰəː˧˩ ɟaːj˧˧

tʰə̰ːʔ˧˩ ɟaːj˧˧

Thở ra một hơi dài khi có điều buồn phiền.

Thất vọng ngồi thở dài.

Tiếng thở dài não nuột.


thực tập

tʰɨ̰ʔk˨˩ tə̰ʔp˨˩

tʰɨ̰k˨˨ tə̰p˨˨

tʰɨk˨˩˨ təp˨˩˨

tʰɨk˨˨ təp˨˨

tʰɨ̰k˨˨ tə̰p˨˨

Tập làm trong thực tế để áp dụng điều đã học, nâng cao nghiệp vụ chuyên môn.

Sinh viên đi thực tập ở nhà máy.

Sau đợt thực tập phải nộp tổng kết, báo cáo cho nhà trường.


tin cậy

tin˧˧ kə̰ʔj˨˩

tin˧˥ kə̰j˨˨

tɨn˧˧ kəj˨˩˨

tin˧˥ kə̰j˨˨

tin˧˥˧ kə̰j˨˨

Đáng tin, có thể dựa hẳn vào, trông cậy vào.

Được cấp trên tin cậy.

Số liệu đáng tin cậy.


tiến

Di chuyển về phía trước, trái với thoái (lùi); phát triển theo hướng đi lên.

Tiến lên hai bước.

Miền núi tiến kịp miền xuôi.

Bước tiến.

Đem sản vật quý tiến vua.


tiếp chuyện

tiəp˧˥ ʨwiə̰ʔn˨˩

tiə̰p˩˧ ʨwiə̰ŋ˨˨

tiəp˧˥ ʨwiəŋ˨˩˨

tiəp˩˩ ʨwiən˨˨

tiəp˩˩ ʨwiə̰n˨˨

tiə̰p˩˧ ʨwiə̰n˨˨

Tiếp chuyện với khách.

Không tiếp chuyện với ai.


tiếp giáp

tiəp˧˥ zaːp˧˥

tiə̰p˩˧ ja̰ːp˩˧

tiəp˧˥ jaːp˧˥

tiəp˩˩ ɟaːp˩˩

tiə̰p˩˧ ɟa̰ːp˩˧

Hai nhà tiếp giáp nhau.


tra cứu

tʂaː˧˥ kɨ̰w˩˧

tʂaː˧˧ kɨw˧˥

tʂaː˧˥ kɨw˩˩

tʂaː˧˥˧ kɨ̰w˩˧

Tìm tòi qua tài liệu, sách báo để có được những thông tin cần thiết.

Tra cứu sách báo.

Tra cứu hồ sơ.

Tra cứu các tài liệu để xác minh.


trang điểm

ʨaːŋ˧˧ ɗiə̰m˧˩˧

tʂaːŋ˧˥ ɗiəm˧˩˨

tʂaːŋ˧˧ ɗiəm˨˩˦

tʂaːŋ˧˥ ɗiəm˧˩

tʂaːŋ˧˥˧ ɗiə̰ʔm˧˩

Dùng son phấn, quần áo, đồ trang sức để làm cho vẻ người đẹp hẳn lên.

Trang điểm cho cô dâu.

Biết cách trang điểm.

Lấy chồng cho đáng tấm chồng,
Bõ công trang điểm má hồng răng đen. (ca dao)


tranh cãi

ʨajŋ˧˧ kaʔaj˧˥

tʂan˧˥ kaːj˧˩˨

tʂan˧˧ kaːj˨˩˦

tʂajŋ˧˥ ka̰ːj˩˧

tʂajŋ˧˥ kaːj˧˩

tʂajŋ˧˥˧ ka̰ːj˨˨

Một vấn đề đang được tranh cãi sôi nổi.

Tranh cãi để đi đến thống nhất ý kiến.


trau dồi

ʨaw˧˧ zo̤j˨˩

tʂaw˧˥ ɟoj˧˧

tʂaw˧˥˧ ɟoj˧˧

Rèn luyện, bồi dưỡng, làm cho ngày càng tốt hơn.

Trau dồi kiến thức.

Trau dồi đạo đức.

Trau dồi tư tưởng.


trông chờ

ʨəwŋ˧˧ ʨə̤ː˨˩

tʂəwŋ˧˥ ʨəː˧˧

tʂəwŋ˧˧ ʨəː˨˩

tʂəwŋ˧˥ ʨəː˧˧

tʂəwŋ˧˥˧ ʨəː˧˧

Trông chờ ngày gặp nhau.

Trông chờ thư nhà.

Trông chờ cấp trên giải quyết.


trưng bày

ʨɨŋ˧˧ ɓa̤j˨˩

tʂɨŋ˧˥ ɓaj˧˧

tʂɨŋ˧˧ ɓaj˨˩

tʂɨŋ˧˥ ɓaj˧˧

tʂɨŋ˧˥˧ ɓaj˧˧

Bày ở nơi trang trọng cho mọi người xem để tuyên truyền, giới thiệu.

Phòng trưng bày hiện vật.

Trưng bày hàng hoá, sản phẩm mới.


tu sửa

tu˧˧ sɨ̰ə˧˩˧

tu˧˥˧ ʂɨ̰ʔə˧˩

Tu sửa máy móc.

Tu sửa nhà cửa.


tái bút

taːj˧˥ ɓut˧˥

ta̰ːj˩˧ ɓṵk˩˧

taːj˧˥ ɓuk˧˥

taːj˩˩ ɓut˩˩

ta̰ːj˩˧ ɓṵt˩˧

Phần tái bút của bức thư.


tìm hiểu

ti̤m˨˩ hiə̰w˧˩˧

tim˧˧ hiəw˧˩˨

tim˨˩ hiəw˨˩˦

tim˧˧ hiə̰ʔw˧˩

Tìm hiểu tình hình thực tế.

Cần tìm hiểu mọi khía cạnh, vấn đề.

Trao đổi tâm tình giữa đôi nam nữ trước khi yêu đương, kết hôn.

Hai anh chị đã có quá trình tìm hiểu.

Phải tìm hiểu kĩ trước khi kết hôn.


tạo lập

ta̰ːʔw˨˩ lə̰ʔp˨˩

ta̰ːw˨˨ lə̰p˨˨

taːw˨˩˨ ləp˨˩˨

taːw˨˨ ləp˨˨

ta̰ːw˨˨ lə̰p˨˨

Tạo lập cơ nghiệp.


tập tành

tə̰ʔp˨˩ ta̤jŋ˨˩

tə̰p˨˨ tan˧˧

təp˨˩˨ tan˨˩

təp˨˨ tajŋ˧˧

tə̰p˨˨ tajŋ˧˧

Tập tành suốt cả ngày.

Tập tành như thế thì chẳng ăn thua.


tắm giặt

Nghỉ ngơi một chút rồi tắm giặt cho sạch sẽ.


tỉnh dậy

tḭ̈ŋ˧˩˧ zə̰ʔj˨˩

tïn˧˩˨ jə̰j˨˨

tɨn˨˩˦ jəj˨˩˨

tïŋ˧˩ ɟə̰j˨˨

tḭ̈ʔŋ˧˩ ɟə̰j˨˨

Chuyển từ trạng thái ngủ sang trạng thái thức.

Tỉnh dậy từ lúc ba giờ sáng.


tịch thu

tḭ̈ʔk˨˩ tʰu˧˧

tḭ̈t˨˨ tʰu˧˥

tɨt˨˩˨ tʰu˧˧

tḭ̈k˨˨ tʰu˧˥

tḭ̈k˨˨ tʰu˧˥˧

Thu tài sản của người phạm tội nhập vào tài sản của nhà nước.

Tịch thu tài sản.

Tịch thu hàng lậu.


vô phép

vo˧˥˧ fɛ̰p˩˧

Lời khiêm tốn khi muốn nói hay muốn làm một việc gì mà mình cho là quá mạnh dạn.


vùng vằng

vṳŋ˨˩ va̤ŋ˨˩

Có những điệu bộ như lúc lắc thân mình, vung tay vung chân hoặc có lời nói, cử chỉ để tỏ không bằng lòng, giận dỗi.

Động một tí là vùng vằng.

Chẳng nói chẳng rằng, vùng vằng bỏ đi.


vấn vít

jə̰ŋ˩˧ jḭt˩˧

və̰n˩˧ vḭt˩˧

Nàng còn đứng tựa hiên tây, chín hồi vấn vít như vầy mối tơ (Truyện Kiều)


vận hành

Hoạt động khiến mỗi bộ phận thực hiện chức năng của mình và phối hợp với mọi bộ phận khác.

Kĩ năng vận hành và thao tác đúng quy cách.


vỗ tay

vo̰˨˨ taj˧˥˧

Đập hai lòng bàn tay vào với nhau, tỏ ý hoan nghênh.

Vỗ tay khen.

Tiếng vỗ tay ran cả hội trường.


xung đột

suŋ˧˧ ɗo̰ʔt˨˩

suŋ˧˥ ɗo̰k˨˨

suŋ˧˧ ɗok˨˩˨

suŋ˧˥ ɗo̰t˨˨

suŋ˧˥˧ ɗo̰t˨˨

Đánh nhau, tranh chấp, chống đối nhau một cách dữ dội.

Hai nước đang xung đột gay gắt.

Xung đột về sắc tộc và tôn giáo.

Chống đối nhau do có sự trái ngược hoặc mâu thuẫn gay gắt về điều gì đó.

Xung đột về quyền lợi.

Các ý nghĩ khác nhau xung đột trong tâm hồn anh.


xâm chiếm

səm˧˧ ʨiəm˧˥

səm˧˥ ʨiə̰m˩˧

səm˧˧ ʨiəm˧˥

səm˧˥ ʨiəm˩˩

səm˧˥˧ ʨiə̰m˩˧

Xâm chiếm lãnh thổ.


xé

Xé tờ giấy.

Xé vải.

Đau như xé ruột.


xét hỏi

sɛt˧˥ hɔ̰j˧˩˧

sɛ̰k˩˧ hɔj˧˩˨

sɛk˧˥ hɔj˨˩˦

sɛ̰t˩˧ hɔ̰ʔj˧˩

Hỏi trực tiếp để phát hiện, xác minh hành vi phạm pháp của đối tượng nào.

Xét hỏi bị can.

Xét hỏi giấy tờ.

Điều tra xét hỏi.


xét xử

sɛt˧˥ sɨ̰˧˩˧

sɛ̰k˩˧ sɨ˧˩˨

sɛ̰t˩˧ sɨ̰ʔ˧˩

Xem xét và xử các vụ án (nói khái quát).

Xét xử tội phạm.

Đưa vụ án ra xét xử.

Hội đồng xét xử.

Nhiệm vụ của toà án là phải xét xử công minh.


xúc tiến

sṵk˩˧ tiə̰ŋ˩˧

suk˧˥ tiəŋ˧˥

sṵk˩˧ tiə̰n˩˧

Công việc đang được xúc tiến.

Chưa xúc tiến được bao nhiêu.


xử sự

sɨ̰˧˩˧ sɨ̰ʔ˨˩

sɨ̰ʔ˧˩ ʂɨ̰˨˨

Thể hiện thái độ, cách thức giải quyết, đối xử với việc và người trong xã hội.

Biết cách xử sự.

Xử sự có lí có tình.

Không biết xử sự thế nào cho hợp.


yêu cầu

iəw˧˧ kə̤w˨˩

iəw˧˥˧ kəw˧˧

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-yêu cầu.wav

Quy định tại đây yêu cầu chúng ta phải giữ trật tự.


á khẩu

aː˧˥ xə̰w˧˩˧

a̰ː˩˧ kʰəw˧˩˨

aː˧˥ kʰəw˨˩˦

a̰ː˩˧ xə̰ʔw˧˩

Bị á khẩu từ bé.


ác chiến

aːk˧˥ ʨiən˧˥

a̰ːk˩˧ ʨiə̰ŋ˩˧

aːk˧˥ ʨiəŋ˧˥

aːk˩˩ ʨiən˩˩

a̰ːk˩˧ ʨiə̰n˩˧

Trận ác chiến.


âm mưu

əm˧˥˧ mɨw˧˥˧

Đế quốc Mĩ âm mưu xâm lược (Nguyễn Tuân)


ôm chân

om˧˥˧ ʨən˧˥˧

Ôm chân tên chủ.


ăn giỗ

Dự lễ và ăn uống trong ngày kị một người đã qua đời.

Ông tôi đi ăn giỗ ở xóm trên.


ăn khớp

aŋ˧˥ kʰə̰ːp˩˧

aŋ˧˧ kʰəːp˧˥

an˧˥˧ xə̰ːp˩˧

Mộng ăn khớp rồi.

Kế hoạch ấy không ăn khớp với tình hình hiện tại.


ăn tiệc

an˧˧ tiə̰ʔk˨˩

aŋ˧˥ tiə̰k˨˨

aŋ˧˧ tiək˨˩˨

an˧˥ tiə̰k˨˨

an˧˥˧ tiə̰k˨˨

Dự bữa ăn được tổ chức trọng thể, có nhiều người thường là khách mời với nhiều món ăn ngon, sang, bày biện lịch sự.

Mời đi ăn tiệc.

Ngày thường mà ăn sang như ăn tiệc.


đoái tưởng

ɗwaːj˧˥ tɨə̰ŋ˧˩˧

ɗwa̰ːj˩˧ tɨəŋ˧˩˨

ɗwaːj˧˥ tɨəŋ˨˩˦

ɗwaːj˩˩ tɨəŋ˧˩

ɗwa̰ːj˩˧ tɨə̰ʔŋ˧˩

Từ ngày ông ấy về hưu, vẫn đoái tưởng đến cơ quan.


đài thọ

ɗa̤ːj˨˩ tʰɔ̰ʔ˨˩

ɗaːj˧˧ tʰɔ̰˨˨

ɗaːj˨˩ tʰɔ˨˩˨

ɗaːj˧˧ tʰɔ˨˨

ɗaːj˧˧ tʰɔ̰˨˨

Chịu trách nhiệm chi trả các khoản chi phí.

Cán bộ đi công tác được cơ quan đài thọ toàn bộ tiền ăn ở.


đón tiếp

ɗɔn˧˥ tiəp˧˥

ɗɔ̰ŋ˩˧ tiə̰p˩˧

ɗɔŋ˧˥ tiəp˧˥

ɗɔn˩˩ tiəp˩˩

ɗɔ̰n˩˧ tiə̰p˩˧

Đón tiếp các đại biểu.

Đón tiếp khách quý.


đóng khung

ɗawŋ˧˥ xuŋ˧˧

ɗa̰wŋ˩˧ kʰuŋ˧˥

ɗawŋ˧˥ kʰuŋ˧˧

ɗawŋ˩˩ xuŋ˧˥

ɗa̰wŋ˩˧ xuŋ˧˥˧

Giới hạn, hạn chế trong một phạm vi nhất định.

Đóng khung vấn đề.

Kiến thức đóng khung trong sách vở.


đùa nghịch

ɗṳə˨˩ ŋḭ̈ʔk˨˩

ɗuə˧˧ ŋḭ̈t˨˨

ɗuə˨˩ ŋɨt˨˩˨

ɗuə˧˧ ŋḭ̈k˨˨

Lũ trẻ đùa nghịch ở sân đình.


đút

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-đút.wav

Cho vào bên trong miệng hoặc lỗ hẹp, nhỏ.

Đút cơm cho trẻ.

Đút hai tay vào túi quần.

Nhặt đút vào túi.

Ăn của đút.


đút lót

ɗṵk˩˧ lɔ̰k˩˧

ɗṵt˩˧ lɔ̰t˩˧

Đưa tiền cho kẻ có quyền thế để cầu cạnh việc gì.

Kẻ tham ô ăn của đút lót.


đưa tin

ɗɨə˧˥˧ tin˧˥˧

Báo đã đưa tin về vụ đình chiến.


đưa tình

ɗɨə˧˧ tï̤ŋ˨˩

ɗɨə˧˥˧ tïŋ˧˧

Nói trai gái nhìn nhau thắm thiết để tỏ tình yêu thương.

Giữa đám tiệc, cô cậu đã đưa tình với nhau.


đưa đón

ɗɨə˧˥ ɗɔ̰ŋ˩˧

ɗɨə˧˥˧ ɗɔ̰n˩˧

Anh ấy chuyên lái xe đưa đón khách ở sân bay.

Người nhà chứ ai đâu mà phải đưa đón cho mất việc.

Ăn nói lựa chiều, đưa đón.


đạc điền

ɗa̰ːʔk˨˩ ɗiə̤n˨˩

ɗa̰ːk˨˨ ɗiəŋ˧˧

ɗaːk˨˩˨ ɗiəŋ˨˩

ɗaːk˨˨ ɗiən˧˧

ɗa̰ːk˨˨ ɗiən˧˧

Âm Hán-Việt của chữ Hán 度 (“đo”) và 田 (“ruộng, đồng”).


đả kích

ɗa̰ː˧˩˧ kïk˧˥

ɗaː˧˩˨ kḭ̈t˩˧

ɗaː˨˩˦ kɨt˧˥

ɗa̰ːʔ˧˩ kḭ̈k˩˧

Phê phán, chỉ trích gay gắt đối với người, phía đối lập hoặc coi là đối lập.

Đả kích thói hư tật xấu.

Tranh đả kích.


đảm nhận

ɗa̰ːm˧˩˧ ɲə̰ʔn˨˩

ɗaːm˧˩˨ ɲə̰ŋ˨˨

ɗaːm˨˩˦ ɲəŋ˨˩˨

ɗaːm˧˩ ɲən˨˨

ɗaːm˧˩ ɲə̰n˨˨

ɗa̰ːʔm˧˩ ɲə̰n˨˨

Tôi xin đảm nhận việc liên hệ với cơ quan ấy.


đắp

Đắp chăn.

Non kia ai đắp mà cao. (ca dao)

Đắp tượng.


định hướng

ɗḭ̈ʔŋ˨˩ hɨəŋ˧˥

ɗḭ̈n˨˨ hɨə̰ŋ˩˧

ɗɨn˨˩˨ hɨəŋ˧˥

ɗïŋ˨˨ hɨəŋ˩˩

ɗḭ̈ŋ˨˨ hɨəŋ˩˩

ɗḭ̈ŋ˨˨ hɨə̰ŋ˩˧

Dùng la bàn để định hướng.

Định hướng công tác.


đối phó

ɗo̰j˩˧ fɔ̰˩˧

ɗo̰j˩˧ fɔ̰˩˧

Để đối phó với phong trào giải phóng thuộc địa, đế quốc Anh thi hành một chính sách hai mặt (Trường Chinh)


đổi chác

ɗo̰j˧˩˧ ʨaːk˧˥

ɗoj˧˩˨ ʨa̰ːk˩˧

ɗoj˨˩˦ ʨaːk˧˥

ɗoj˧˩ ʨaːk˩˩

ɗo̰ʔj˧˩ ʨa̰ːk˩˧

Đổi để lấy cái khác, theo sự thỏa thuận nói chung.

Đổi chác hàng hóa.


đụng

Âm phi Hán-Việt của tiếng Trung Quốc 動 (HV: động). So sánh với động.

Chung nhau mỗi người một phần thịt (trong việc mổ lợn, bò....) để ăn uống.

Mỗi nhà đụng một chân.

Ăn đụng.

Hai xe đụng nhau.

Mất điện, đi đụng cả đầu vào cửa.

Trên đường đi đụng phải biệt kích.

Đụng đâu giải thích đó.

Động đến, đả động đến.

Đụng đến các vấn đề phức tạp.

Chồng chèo thì vợ cũng chèo,.

Hai đứa cùng nghèo lại đụng với nhau. (ca dao)


ước lượng

ɨək˧˥ lɨə̰ʔŋ˨˩

ɨə̰k˩˧ lɨə̰ŋ˨˨

ɨək˧˥ lɨəŋ˨˩˨

ɨək˩˩ lɨəŋ˨˨

ɨək˩˩ lɨə̰ŋ˨˨

ɨə̰k˩˧ lɨə̰ŋ˨˨

Đoán định số lượng một cách đại khái không dựa trên sự tính toán cụ thể chính xác.

Ước lượng của người đến xem.

Theo kết quả ước lượng ban đầu.

Ước lượng thế mà chính xác.


ước định

ɨək˧˥ ɗḭ̈ʔŋ˨˩

ɨə̰k˩˧ ɗḭ̈n˨˨

ɨək˧˥ ɗɨn˨˩˨

ɨək˩˩ ɗḭ̈ŋ˨˨

ɨə̰k˩˧ ɗḭ̈ŋ˨˨

Ước định cùng nhau đi tham quan.


ấn hành

ən˧˥ ha̤jŋ˨˩

ə̰n˩˧ hajŋ˧˧

Ấn hành báo chí.


ấn loát

ən˧˥ lwaːt˧˥

ə̰ŋ˩˧ lwa̰ːk˩˧

əŋ˧˥ lwaːk˧˥

ə̰n˩˧ lwa̰t˩˧

Phụ trách việc ấn loát.

Cơ quan ấn loát.

Kĩ thuật ấn loát.


ấp ủ

Ấp ủ một hi vọng.


ứng phó

Đối phó nhanh nhạy, kịp thời với những tình huống mới, bất ngờ.

Ứng phó với mọi âm mưu của địch.

Ứng phó với tình hình mới.


bào chế

ɓa̤ːw˨˩ ʨe˧˥


bại vong

ɓa̰ːʔj˨˩ vawŋ˧˧

ɓa̰ːj˨˨ jawŋ˧˥

ɓaːj˨˩˨ jawŋ˧˧

ɓaːj˨˨ vawŋ˧˥

ɓa̰ːj˨˨ vawŋ˧˥

ɓa̰ːj˨˨ vawŋ˧˥˧

Dồn vào thế bại vong.


bảo mật

ɓa̰ːw˧˩˧ mə̰ʔt˨˩

ɓaːw˧˩˨ mə̰k˨˨

ɓaːw˨˩˦ mək˨˩˨

ɓaːw˧˩ mət˨˨

ɓaːw˧˩ mə̰t˨˨

ɓa̰ːʔw˧˩ mə̰t˨˨

Bảo mật phòng gian.

Nội quy bảo mật của cơ quan.


bằng lòng

ɓa̤ŋ˨˩ la̤wŋ˨˩

ɓaŋ˧˧ lawŋ˧˧

ɓaŋ˨˩ lawŋ˨˩

ɓaŋ˧˧ lawŋ˧˧

Bằng lòng cho mượn.

Không bằng lòng với những thành tích đã đạt được.


bố trí

Sắp xếp theo một trật tự và với một dụng ý nhất định.

Nhà cửa bố trí ngăn nắp.

Bố trí công tác thích hợp.


bổ dưỡng

ɓo̰˧˩˧ zɨəʔəŋ˧˥

ɓo˧˩˨ jɨəŋ˧˩˨

ɓo˨˩˦ jɨəŋ˨˩˦

ɓo˧˩ ɟɨə̰ŋ˩˧

ɓo̰ʔ˧˩ ɟɨə̰ŋ˨˨

Lo việc bổ dưỡng cho người ốm.


bổ sung

ɓo̰˧˩˧ suŋ˧˧

ɓo̰ʔ˧˩ ʂuŋ˧˥˧

Bổ sung ý kiến.

Báo cáo bổ sung.


cai trị

kaːj˧˧ ʨḭʔ˨˩

kaːj˧˥ tʂḭ˨˨

kaːj˧˧ tʂi˨˩˨

kaːj˧˥ tʂi˨˨

kaːj˧˥ tʂḭ˨˨

kaːj˧˥˧ tʂḭ˨˨

Sử dụng, điều khiển bộ máy hành chính nhằm thống trị, áp bức.

Chính sách cai trị của thực dân.


canh gác

kajŋ˧˧ ɣaːk˧˥

kan˧˥ ɣa̰ːk˩˧

kan˧˧ ɣaːk˧˥

kajŋ˧˥ ɣaːk˩˩

kajŋ˧˥˧ ɣa̰ːk˩˧

Trông coi để giữ, để bảo vệ, phòng bất trắc.

Canh gác kho tàng.


chi phối

ʨi˧˥˧ fo̰j˩˧

Có tác dụng điều khiển, quyết định đối với cái gì.

Tư tưởng chi phối hành động.

Chịu sự chi phối của quy luật kinh tế.


chiếm đoạt

ʨiəm˧˥ ɗwa̰ːʔt˨˩

ʨiə̰m˩˧ ɗwa̰ːk˨˨

ʨiəm˧˥ ɗwaːk˨˩˨

ʨiəm˩˩ ɗwat˨˨

ʨiəm˩˩ ɗwa̰t˨˨

ʨiə̰m˩˧ ɗwa̰t˨˨

Chiếm của người làm của mình, bằng cách dựa vào vũ lực, quyền thế.

Chiếm đoạt ruộng đất của nông dân.


chém giết

ʨɛ̰m˩˧ jə̰t˩˧

ʨɛm˧˥ jəːt˧˥

ʨɛ̰m˩˧ ɟə̰t˩˧

Giết nhau bằng gươm dao (nói khái quát).

Anh em chém giết lẫn nhau, gây cảnh nồi da nấu thịt.


chần chừ

ʨə̤n˨˩ ʨɨ̤˨˩

Đắn đo, do dự, chưa có quyết tâm để làm ngay việc gì.

Một phút chần chừ.

Thái độ chần chừ.


chế nhạo

ʨe˧˥ ɲa̰ːʔw˨˩

ʨḛ˩˧ ɲa̰ːw˨˨

ʨe˧˥ ɲaːw˨˩˨

ʨe˩˩ ɲa̰ːw˨˨

ʨḛ˩˧ ɲa̰ːw˨˨

Nêu thành trò cười để tỏ ý mỉa mai, coi thường.


chỉ trích

ʨi˧˩˨ tʂḭ̈t˩˧

ʨi˨˩˦ tʂɨt˧˥

ʨḭʔ˧˩ tʂḭ̈k˩˧

Vạch cái sai, cái xấu, nhằm chê trách, phê phán.

Chỉ trích một chủ trương sai lầm.

Bị chỉ trích kịch liệt.


cà nhắc

ka̤ː˨˩ ɲak˧˥

kaː˧˧ ɲa̰k˩˧

kaː˧˧ ɲa̰k˩˧

Từ ghép giữa cà + nhắc, yêu tố thứ hai có thể là dạng thay thế của nhấc. Yếu tố này xuất hiện trong Từ điển Viêt-Bồ-La (1651), trong từ đi nhắc, nghĩa tiếng Latinh là claudico (“đi khập khiễng”).
Từ đồng nguyên giả của tiếng Khmer ឃ្ញើច (khñəəc)

Gợi tả dáng đi bước cao bước thấp, do có một chân không cử động được bình thường.

Chân đau, cứ phải cà nhắc.

Trâu què đi cà nhắc.


càn quét

ka̤ːn˨˩ kwɛt˧˥

kaːŋ˧˧ kwɛ̰k˩˧

kaːŋ˨˩ wɛk˧˥

kaːn˧˧ kwɛt˩˩

kaːn˧˧ kwɛ̰t˩˧

Hành quân để vây ráp, bắt bớ, giết chóc hàng loạt.

Cuộc hành quân càn quét.


cân nhắc

kəŋ˧˥ ɲa̰k˩˧

kən˧˥˧ ɲa̰k˩˧

Cân nhắc từng câu, từng chữ.

Cân nhắc lợi hại.


căm hờn

kam˧˧ hə̤ːn˨˩

kam˧˥ həːŋ˧˧

kam˧˧ həːŋ˨˩

kam˧˥ həːn˧˧

kam˧˥˧ həːn˧˧


cưỡng bức

kɨəʔəŋ˧˥ ɓɨk˧˥

kɨəŋ˧˩˨ ɓɨ̰k˩˧

kɨəŋ˨˩˦ ɓɨk˧˥

kɨə̰ŋ˩˧ ɓɨk˩˩

kɨəŋ˧˩ ɓɨk˩˩

kɨə̰ŋ˨˨ ɓɨ̰k˩˧

Bắt buộc phải làm, dù không muốn cũng không được.

Bị cưỡng bức đi lính.

Dùng lao động cưỡng bức để cải tạo những phần tử lưu manh.


cải tiến

ka̰ːj˧˩˧ tiən˧˥

kaːj˧˩˨ tiə̰ŋ˩˧

kaːj˨˩˦ tiəŋ˧˥

kaːj˧˩ tiən˩˩

ka̰ːʔj˧˩ tiə̰n˩˧

Cải tiến kĩ thuật.

Cải tiến quản lí xí nghiệp.

Công cụ cải tiến.


cầm quyền

kə̤m˨˩ kwn˨˩

Một đảng mới lên cầm quyền.

Nhà cầm quyền.


cắt nghĩa

kat˧˥ ŋiʔiə˧˥

ka̰k˩˧ ŋiə˧˩˨

kak˧˥ ŋiə˨˩˦

ka̰t˩˧ ŋḭə˨˨

Giải thích cho rõ nghĩa, cho hiểu được điều gì.

Cắt nghĩa từ khó.

Cắt nghĩa một hiện tượng.


cử hành

kɨ̰˧˩˧ ha̤jŋ˨˩

kɨ̰ʔ˧˩ hajŋ˧˧

Tang lễ được cử hành trọng thể.


dẫn nhiệt

zəʔən˧˥ ɲiə̰ʔt˨˩

jəŋ˧˩˨ ɲiə̰k˨˨

jəŋ˨˩˦ ɲiək˨˩˨

ɟə̰n˩˧ ɲiət˨˨

ɟən˧˩ ɲiə̰t˨˨

ɟə̰n˨˨ ɲiə̰t˨˨

Kim loại dẫn nhiệt tốt.


ghi nhớ

ɣi˧˥˧ ɲə̰ː˩˧

Ghi nhớ lời dạy của Hồ Chủ Tịch.


giao phó

jaːw˧˥ fɔ̰˩˧

ɟaːw˧˥˧ fɔ̰˩˧

Giao phó con cái cho bạn.

Giao phó nhà cửa cho bạn rồi đi công tác.


giao thiệp

zaːw˧˧ tʰiə̰ʔp˨˩

jaːw˧˥ tʰiə̰p˨˨

jaːw˧˧ tʰiəp˨˩˨

ɟaːw˧˥ tʰiəp˨˨

ɟaːw˧˥ tʰiə̰p˨˨

ɟaːw˧˥˧ tʰiə̰p˨˨

Tiếp xúc, có quan hệ xã hội với người nào đó, thường là trong công việc làm ăn.

Giao thiệp với khách hàng.

Người giao thiệp rộng.

Biết cách giao thiệp.


giao ước

zaːw˧˧ ɨək˧˥

jaːw˧˥ ɨə̰k˩˧

jaːw˧˧ ɨək˧˥

ɟaːw˧˥ ɨək˩˩

ɟaːw˧˥˧ ɨə̰k˩˧


giải nghĩa

za̰ːj˧˩˧ ŋiʔiə˧˥

jaːj˧˩˨ ŋiə˧˩˨

jaːj˨˩˦ ŋiə˨˩˦

ɟaːj˧˩ ŋḭə˩˧

ɟaːj˧˩ ŋiə˧˩

ɟa̰ːʔj˧˩ ŋḭə˨˨

Giải nghĩa một từ khó.


giắt

Giắt tiền vào thắt lưng.


giết hại

zət˧˥ ha̰ːʔj˨˩

jə̰t˩˧ ha̰ːj˨˨

jəːt˧˥ haːj˨˩˨

ɟət˩˩ haːj˨˨

ɟət˩˩ ha̰ːj˨˨

ɟə̰t˩˧ ha̰ːj˨˨

Giết chết một cách dã man, vì mục đích không chính đáng hoặc phi nghĩa.

Thù hằn, giết hại lẫn nhau.

Giết hại dân lành.


giễu cợt

zeʔew˧˥ kə̰ːʔt˨˩

jew˧˩˨ kə̰ːk˨˨

jew˨˩˦ kəːk˨˩˨

ɟḛw˩˧ kəːt˨˨

ɟew˧˩ kə̰ːt˨˨

ɟḛw˨˨ kə̰ːt˨˨

Nêu thành trò cười nhằm chế nhạo, đả kích (nói khái quát).

Giễu cợt những thói hư tật xấu trong xã hội.

Tính hay giễu cợt.


giở trò

zə̰ː˧˩˧ ʨɔ̤˨˩

jəː˧˩˨ tʂɔ˧˧

jəː˨˩˦ tʂɔ˨˩

ɟə̰ːʔ˧˩ tʂɔ˧˧

Từ dùng để chê trách người làm một việc gì mà mình cho là vẽ chuyện.

Lại giở trò.


gá nghĩa

ɣaː˧˥ ŋiʔiə˧˥

ɣa̰ː˩˧ ŋiə˧˩˨

ɣaː˧˥ ŋiə˨˩˦

ɣa̰ː˩˧ ŋḭə˨˨

Gá nghĩa anh em.


gá tiếng

ɣaː˧˥ tiəŋ˧˥

ɣa̰ː˩˧ tiə̰ŋ˩˧

ɣaː˧˥ tiəŋ˧˥

ɣaː˩˩ tiəŋ˩˩

ɣa̰ː˩˧ tiə̰ŋ˩˧

Lấy danh nghĩa gì để mưu một việc riêng.


gánh vác

ɣajŋ˧˥ vaːk˧˥

ɣa̰n˩˧ ja̰ːk˩˧

ɣan˧˥ jaːk˧˥

ɣajŋ˩˩ vaːk˩˩

ɣa̰jŋ˩˧ va̰ːk˩˧

Gánh vác việc nước.


gân cổ

ɣən˧˧ ko̰˧˩˧

ɣən˧˥˧ ko̰ʔ˧˩

Tỏ thái độ bướng bỉnh, không chịu phục thiện.

Không chịu nhận lỗi, gân cổ ra mà cãi.


gây sự

ɣəj˧˧ sɨ̰ʔ˨˩

ɣəj˧˥˧ ʂɨ̰˨˨

Chuyện nhỏ làm ra to để gây sự.


gạ chuyện

ɣa̰ːʔ˨˩ ʨwiə̰ʔn˨˩

ɣa̰ː˨˨ ʨwiə̰ŋ˨˨

ɣaː˨˩˨ ʨwiəŋ˨˩˨

ɣaː˨˨ ʨwiən˨˨

ɣa̰ː˨˨ ʨwiə̰n˨˨

Lân la nói chuyện với ai để gây cảm tình hoặc lợi dụng.


gầm hét

ɣə̤m˨˩ hɛt˧˥

ɣəm˧˧ hɛ̰k˩˧

ɣəm˧˧ hɛ̰t˩˧


gặp gỡ

ɣa̰ʔp˨˩ ɣəʔə˧˥

ɣa̰p˨˨ ɣəː˧˩˨

ɣap˨˩˨ ɣəː˨˩˦

ɣap˨˨ ɣə̰ː˩˧

ɣa̰p˨˨ ɣəː˧˩

ɣa̰p˨˨ ɣə̰ː˨˨

Gặp nhau giữa những người có quan hệ ít nhiều thân mật.

Gặp gỡ bà con.

Cuộc gặp gỡ thân mật.


ham mê

haːm˧˥˧ me˧˥˧

Ham mê nghệ thuật.

Ham mê cờ bạc.


hành lạc

ha̤jŋ˨˩ la̰ːʔk˨˩

han˧˧ la̰ːk˨˨

han˨˩ laːk˨˩˨

hajŋ˧˧ laːk˨˨

hajŋ˧˧ la̰ːk˨˨

Vui chơi, tiêu khiển bằng những thú vui, vật chất tầm thường, không lành mạnh.

Lao vào cuộc hành lạc.


hãnh diện

haʔajŋ˧˥ ziə̰ʔn˨˩

han˧˩˨ jiə̰ŋ˨˨

han˨˩˦ jiəŋ˨˩˨

ha̰jŋ˩˧ ɟiən˨˨

hajŋ˧˩ ɟiə̰n˨˨

ha̰jŋ˨˨ ɟiə̰n˨˨

Hài lòng về điều mình cho là hơn người khác và sung sướng để lộ ra ngoài.

Bà mẹ hãnh diện có đứa con kháu khỉnh.

Hãnh diện với bạn bè.


hướng dẫn

hɨəŋ˧˥ zəʔən˧˥

hɨə̰ŋ˩˧ jəŋ˧˩˨

hɨəŋ˧˥ jəŋ˨˩˦

hɨəŋ˩˩ ɟə̰n˩˧

hɨəŋ˩˩ ɟən˧˩

hɨə̰ŋ˩˧ ɟə̰n˨˨

Chỉ bảo, dắt dẫn cho biết phương hướng, cách thức tiến hành một hoạt động nào đó.

Hướng dẫn khách du lịch tham quan thành phố.

Sự hướng dẫn của thầy giáo.

Sách hướng dẫn kĩ thuật.


hưởng thụ

hɨə̰ŋ˧˩˧ tʰṵʔ˨˩

hɨəŋ˧˩˨ tʰṵ˨˨

hɨəŋ˨˩˦ tʰu˨˩˨

hɨəŋ˧˩ tʰu˨˨

hɨəŋ˧˩ tʰṵ˨˨

hɨə̰ʔŋ˧˩ tʰṵ˨˨

Muốn hưởng thụ phải có cống hiến.


hạ lệnh

ha̰ːʔ˨˩ lə̰ʔjŋ˨˩

ha̰ː˨˨ lḛn˨˨

haː˨˩˨ ləːn˨˩˨

ha̰ː˨˨ lḛŋ˨˨

Ra lệnh, truyền xuống cho cấp dưới thi hành.

Ban chỉ huy hạ lệnh tiến công.


hạch sách

ha̰t˨˨ ʂa̰t˩˧

hat˨˩˨ ʂat˧˥

ha̰jk˨˨ ʂa̰jk˩˧

Cứ hạch sách mãi.

Kiếm chuyện hạch sách.


học hành

ha̰ʔwk˨˩ ha̤jŋ˨˩

Chăm chỉ học hành.


học tập

ha̰ʔwk˨˩ tə̰ʔp˨˩

ha̰wk˨˨ tə̰p˨˨

hawk˨˩˨ təp˨˩˨

ha̰wk˨˨ tə̰p˨˨

Học tập quân sự rất chăm chỉ.

Học tập các liệt sĩ cách mạng.


khai mạc

xaːj˧˧ ma̰ːʔk˨˩

kʰaːj˧˥ ma̰ːk˨˨

kʰaːj˧˧ maːk˨˩˨

xaːj˧˥ maːk˨˨

xaːj˧˥ ma̰ːk˨˨

xaːj˧˥˧ ma̰ːk˨˨

Đại hội đã khai mạc.

Kỳ họp Quốc hội khai mạc.


khai quật

xaːj˧˧ kwə̰ʔt˨˩

kʰaːj˧˥ kwə̰k˨˨

kʰaːj˧˧ wək˨˩˨

xaːj˧˥ kwət˨˨

xaːj˧˥ kwə̰t˨˨

xaːj˧˥˧ kwə̰t˨˨

Khai quật mồ mả.

Đào một di chỉ để tìm những hiện vật thuộc về một thời đã qua.


khoan nhượng

xwaːn˧˧ ɲɨə̰ʔŋ˨˩

kʰwaːŋ˧˥ ɲɨə̰ŋ˨˨

kʰwaːŋ˧˧ ɲɨəŋ˨˩˨

xwan˧˥ ɲɨəŋ˨˨

xwan˧˥ ɲɨə̰ŋ˨˨

xwan˧˥˧ ɲɨə̰ŋ˨˨

Chấp nhận tới một chừng mực nào đó ý kiến, chủ trương của đối phương để đi đến thỏa thuận.

Đấu tranh không khoan nhượng chống những tư tưởng lạc hậu.


kiểm kê

kiə̰m˧˩˧ ke˧˧

kiəm˧˩˨ ke˧˥

kiəm˨˩˦ ke˧˧

kiə̰ʔm˧˩ ke˧˥˧

Xét xem có hay còn bao nhiêu bằng cách phân từng loại và cộng các đơn vị thuộc cùng loại.

Kiểm kê sách của thư viện.

Cửa hàng nghỉ để kiểm kê cuối tháng.


kiểm nghiệm

kiə̰m˧˩˧ ŋiə̰ʔm˨˩

kiəm˧˩˨ ŋiə̰m˨˨

kiəm˨˩˦ ŋiəm˨˩˨

kiəm˧˩ ŋiəm˨˨

kiəm˧˩ ŋiə̰m˨˨

kiə̰ʔm˧˩ ŋiə̰m˨˨

Xem xét, phân tích một số chất, thường là chất bài tiết của cơ thể, như đờm, nước tiểu, phân, máu... để tìm căn bệnh.

Thử lại xem có đúng với lý thuyết không.

Kiểm nghiệm định luật phản xạ ánh sáng.


ký nhận

ki˧˥ ɲə̰ʔn˨˩

Ký tên để tỏ là mình đã nhận một khoản gì rồi.


kết liễu

ket˧˥ liəʔəw˧˥

kḛt˩˧ liəw˧˩˨

kəːt˧˥ liəw˨˩˦

ket˩˩ liə̰w˩˧

kḛt˩˧ liə̰w˨˨

Kết liễu chiến tranh.

Kết liễu đời tên việt gian.


lan tràn

laːn˧˧ ʨa̤ːn˨˩

laːŋ˧˥ tʂaːŋ˧˧

laːŋ˧˧ tʂaːŋ˨˩

laːn˧˥ tʂaːn˧˧

laːn˧˥˧ tʂaːn˧˧

Bệnh dịch lan tràn.


lao tâm

laːw˧˧ təm˧˧

laːw˧˥ təm˧˥

laːw˧˧ təm˧˧

laːw˧˥ təm˧˥

laːw˧˥˧ təm˧˥˧

Lao động trí óc một cách vất vả, căng thẳng.


liên hệ

liən˧˧ hḛʔ˨˩

liəŋ˧˧ he˨˩˨

liən˧˥˧ hḛ˨˨

Nhân một vấn đề đã được hiểu biết, nhắc đến những việc có liên quan đến vấn đề ấy.


liệt kê

liə̰ʔt˨˩ ke˧˧

liə̰k˨˨ ke˧˥

liək˨˩˨ ke˧˧

liə̰t˨˨ ke˧˥

liə̰t˨˨ ke˧˥˧

Liệt kê những công việc đã làm.

Bảng liệt kê tài sản.


làm nhục

la̤ːm˨˩ ɲṵʔk˨˩

laːm˧˧ ɲṵk˨˨

laːm˨˩ ɲuk˨˩˨

laːm˧˧ ɲuk˨˨

laːm˧˧ ɲṵk˨˨

Cưỡng bức để thỏa mãn thú vui của xác thịt.

Cai ngục của ngụy quyền làm nhục phụ nữ.


làm phúc

la̤ːm˨˩ fuk˧˥

laːm˧˧ fṵk˩˧

laːm˧˧ fṵk˩˧

Nói linh mục làm lễ ở một nhà thờ thường ngày không có linh mục.


lánh nạn

lajŋ˧˥ na̰ːʔn˨˩

la̰n˩˧ na̰ːŋ˨˨

lan˧˥ naːŋ˨˩˨

lajŋ˩˩ naːn˨˨

lajŋ˩˩ na̰ːn˨˨

la̰jŋ˩˧ na̰ːn˨˨

Rời xa khỏi nơi đang có tai biến xã hội để tránh tai họa.

Dân lánh nạn.


lãng phí

laʔaŋ˧˥ fi˧˥

laːŋ˧˩˨ fḭ˩˧

laːŋ˨˩˦ fi˧˥

la̰ːŋ˩˧ fi˩˩

la̰ːŋ˨˨ fḭ˩˧

Lãng phí tiền của.

Ăn tiêu lãng phí.


lưu thông

liw˧˧ tʰəwŋ˧˧

lɨw˧˥ tʰəwŋ˧˥

lɨw˧˧ tʰəwŋ˧˧

lɨw˧˥ tʰəwŋ˧˥

lɨw˧˥˧ tʰəwŋ˧˥˧

Nhờ có mạng lưới đường sắt mà hàng hóa lưu thông.


lưu ý

Xin lưu ý anh em là đường nhiều ổ gà, trời tối nên đi cẩn thận.


lưỡng lự

lɨəʔəŋ˧˥ lɨ̰ʔ˨˩

lɨəŋ˧˩˨ lɨ̰˨˨

lɨəŋ˨˩˦ lɨ˨˩˨

lɨə̰ŋ˩˧ lɨ˨˨

lɨəŋ˧˩ lɨ̰˨˨

lɨə̰ŋ˨˨ lɨ̰˨˨

Suy tính, cân nhắc giữa nên hay không nên, chưa quyết định được dứt khoát.

Đang lưỡng lự không biết nên đi hay ở.

Tán thành ngay không chút lưỡng lự.


lầm lẫn

lə̤m˨˩ ləʔən˧˥

ləm˧˧ ləŋ˧˩˨

ləm˨˩ ləŋ˨˩˦

ləm˧˧ lə̰n˩˧

ləm˧˧ lə̰n˨˨

Kiểm tra xem có lầm lẫn không.

Lầm lẫn kẻ xấu với người tốt.


lẩn tránh

lə̰n˧˩˧ ʨajŋ˧˥

ləŋ˧˩˨ tʂa̰n˩˧

ləŋ˨˩˦ tʂan˧˥

lən˧˩ tʂajŋ˩˩

lə̰ʔn˧˩ tʂa̰jŋ˩˧

Cố tránh đi để khỏi phải gặp, hay khỏi phải liên luỵ.

Xấu hổ, cố tình lẩn tránh bạn bè.

Lẩn tránh nhiệm vụ.

Lẩn tránh vấn đề.


lập công

lə̰ʔp˨˩ kəwŋ˧˧

lə̰p˨˨ kəwŋ˧˥

ləp˨˩˨ kəwŋ˧˧

ləp˨˨ kəwŋ˧˥

lə̰p˨˨ kəwŋ˧˥

lə̰p˨˨ kəwŋ˧˥˧

Giết giặc lập công.


lập mưu

lə̰ʔp˨˩ miw˧˧

lə̰p˨˨ mɨw˧˥

ləp˨˩˨ mɨw˧˧

lə̰p˨˨ mɨw˧˥

lə̰p˨˨ mɨw˧˥˧

Lập mưu để lừa dối.


lụn bại

lṵʔn˨˩ ɓa̰ːʔj˨˩

lṵŋ˨˨ ɓa̰ːj˨˨

luŋ˨˩˨ ɓaːj˨˩˨

lun˨˨ ɓaːj˨˨

lṵn˨˨ ɓa̰ːj˨˨

Lâm vào tình trạng suy kiệt và suy sụp không thể cứu vãn được.

Lụn bại vì nợ nần.

Tinh thần lụn bại.


lừa đảo

lɨ̤ə˨˩ ɗa̰ːw˧˩˧

lɨə˧˧ ɗaːw˧˩˨

lɨə˨˩ ɗaːw˨˩˦

lɨə˧˧ ɗaːw˧˩

lɨə˧˧ ɗa̰ːʔw˧˩

Lừa bằng thủ đoạn xảo trá để chiếm lấy của cải, tài sản.

Giả danh công an đi lừa đảo.

Bị truy tố về tội lừa đảo.


mè nheo

Quấy nhiễu rầy rà và dai dẳng để đòi cái gì.

Mè nheo xin mẹ tiền mua kẹo.


ngã ngửa

ŋaʔa˧˥ ŋɨ̰ə˧˩˧

ŋaː˧˩˨ ŋɨə˧˩˨

ŋaː˨˩˦ ŋɨə˨˩˦

ŋa̰ː˩˧ ŋɨə˧˩

ŋa̰ː˨˨ ŋɨ̰ʔə˧˩

Tưởng con ngoan không răn bảo, đến lúc nó làm xằng mới ngã ngửa ra.


ngộ nhận

ŋo̰ʔ˨˩ ɲə̰ʔn˨˩

ŋo̰˨˨ ɲə̰ŋ˨˨

ŋo˨˩˨ ɲəŋ˨˩˨

ŋo̰˨˨ ɲə̰n˨˨

Vì ngộ nhận nên đã mắc mưu.


nhoai

Nhoai lên mặt nước.


nhặt nhạnh

ɲa̰ʔt˨˩ ɲa̰ʔjŋ˨˩

ɲa̰k˨˨ ɲa̰n˨˨

ɲak˨˩˨ ɲan˨˩˨

ɲat˨˨ ɲajŋ˨˨

ɲa̰t˨˨ ɲa̰jŋ˨˨

Nhặt nhạnh hết xẻng cuốc vào.

Có bao nhiêu tiền nhặt nhạnh đem đi cả.


nhồi sọ

ɲo̤j˨˩ sɔ̰ʔ˨˩

Tuyên truyền cưỡng bách đến mức đối tượng phải mù quáng nghe theo.

Truyền thụ những tri thức trên khả năng hiểu biết và sức thu nhận của người học.


nát óc

na̰ːk˩˧ a̰wk˩˧

na̰ːt˩˧ a̰wk˩˧

Suy nghĩ rất vất vả để cố tìm cách giải quyết một vấn đề khó khăn phức tạp nào đó.

Nát óc tìm cách đối phó.

Nghĩ nát óc mà chưa giải được bài toán.


nâng đỡ

nəŋ˧˧ ɗəʔə˧˥

nəŋ˧˥ ɗəː˧˩˨

nəŋ˧˧ ɗəː˨˩˦

nəŋ˧˥ ɗə̰ː˩˧

nəŋ˧˥˧ ɗə̰ː˨˨

Nâng đỡ người yếu kém.


níu

Níu áo.

Níu cành cây.


nói năng

nɔ̰j˩˧ naŋ˧˥

nɔ̰j˩˧ naŋ˧˥˧

Nói năng lưu loát.

Hòn đất mà biết nói năng, Thì thầy địa lí hàm răng chẳng còn (ca dao).


nói thẳng

nɔj˧˥ tʰa̰ŋ˧˩˧

nɔ̰j˩˧ tʰaŋ˧˩˨

nɔj˧˥ tʰaŋ˨˩˦

nɔj˩˩ tʰaŋ˧˩

nɔ̰j˩˧ tʰa̰ʔŋ˧˩

Có chuyện gì anh cứ nói thẳng với tôi.


nấu

Đun trong nước cho chín thành thức ăn, thức uống.

Nấu canh.

Nấu cơm.

Nấu chè xanh.

Nấu sử sôi kinh.
Học tập chăm chỉ. (cổ xưa)

Đun đồ vải trong nước có xà phòng hoặc chất hóa học cho sạch, cho trắng.

Nấu quần áo.


nắm vững

nam˧˥ vɨʔɨŋ˧˥

na̰m˩˧ jɨŋ˧˩˨

nam˧˥ jɨŋ˨˩˦

nam˩˩ vɨ̰ŋ˩˧

na̰m˩˧ vɨ̰ŋ˨˨

Nắm vững chính sách.


nằm dài

na̤m˨˩ za̤ːj˨˩

nam˧˧ ɟaːj˧˧

Ăn xong nằm dài.


nằm khàn

na̤m˨˩ xa̤ːn˨˩

nam˧˧ kʰaːŋ˧˧

nam˨˩ kʰaːŋ˨˩

Trời mưa dầm nằm khàn.


nện

Nện sắt trên đe.

Nện cho nó một trận.

Hành vi giao phối, giao cấu (từ ngữ tục tĩu), như đụ, địt, chịch, xoạc, phang,v.v.


nổ súng

no̰˧˩˧ suŋ˧˥

no̰ʔ˧˩ ʂṵŋ˩˧

Bắn (thường nói về sự bắt đầu, mở đầu một cách bất ngờ).

Được lệnh nổ súng.

Đến gần mới nổ súng.


phanh phui

bóc trần

Làm cho lộ hết ra trước mắt mọi người sự thật xấu xa vốn được che đậy, giấu giếm.

fajŋ˧˥˧ fuj˧˥˧


phá phách

fa̰ː˩˧ fa̰t˩˧

fa̰ː˩˧ fa̰jk˩˧


phá đám

faː˧˥ ɗaːm˧˥

fa̰ː˩˧ ɗa̰ːm˩˧

faː˧˥ ɗaːm˧˥

faː˩˩ ɗaːm˩˩

fa̰ː˩˧ ɗa̰ːm˩˧

Quấy rối để làm tan vỡ, làm hỏng công việc hoặc cuộc vui của những người khác.

Phá đám tiệc vui.

Không làm thì thôi, đừng phá đám.


phát triển

faːt˧˥ ʨiə̰n˧˩˧

fa̰ːk˩˧ tʂiəŋ˧˩˨

faːk˧˥ tʂiəŋ˨˩˦

faːt˩˩ tʂiən˧˩

fa̰ːt˩˧ tʂiə̰ʔn˧˩

Mở mang từ nhỏ thành to, từ yếu thành mạnh.

Phát triển sản xuất nông nghiệp.

Tình hình phát triển.


phân công

fən˧˧ kəwŋ˧˧

fəŋ˧˥ kəwŋ˧˥

fəŋ˧˧ kəwŋ˧˧

fən˧˥ kəwŋ˧˥

fən˧˥˧ kəwŋ˧˥˧

Giao cho làm một phần việc nhất định nào đó.

Phân công mỗi người một việc.

Được phân công làm giáo viên chủ nhiệm.


phóng đại

fawŋ˧˥ ɗa̰ːʔj˨˩

fa̰wŋ˩˧ ɗa̰ːj˨˨

fawŋ˧˥ ɗaːj˨˩˨

fawŋ˩˩ ɗaːj˨˨

fawŋ˩˩ ɗa̰ːj˨˨

fa̰wŋ˩˧ ɗa̰ːj˨˨

Phóng đại bức ảnh.

Phóng đại câu chuyện.


phủ quyết

Kiến nghị bị phủ quyết.


quây quần

kwəj˧˧ kwə̤n˨˩

kwəj˧˥ kwəŋ˧˧

kwəj˧˥ kwən˧˧

kwəj˧˥˧ kwən˧˧

Tụ tập, xúm xít lại trong một không khí thân mật, đầm ấm.

Ngồi quây quần quanh bà, nghe kể chuyện.

Sống quây quần bên nhau.


quản lý

kwa̰ːn˧˩˧ li˧˥

kwaːŋ˧˩˨ lḭ˩˧

waːŋ˨˩˦ li˧˥

kwa̰ːʔn˧˩ lḭ˩˧

Tổ chức, điều khiển và theo dõi thực hiện như đường lối của chính quyền quy định.

Quản lý thị trường.

Quản lý xí nghiệp..

Quản lý hồ sơ và lý lịch cán bộ.

Quản lý thư viện.


ra lệnh

zaː˧˧ lə̰ʔjŋ˨˩

ɹaː˧˧ ləːn˨˩˨

ɹaː˧˥˧ lḛŋ˨˨

Chủ tịch tỉnh ra lệnh sơ tán.

Ra lệnh cho lính lệ vào hầu điếu đóm.


rung chuyển

zuŋ˧˧ ʨwiə̰n˧˩˧

ʐuŋ˧˥ ʨwiəŋ˧˩˨

ɹuŋ˧˧ ʨwiəŋ˨˩˦

ɹuŋ˧˥ ʨwiən˧˩

ɹuŋ˧˥˧ ʨwiə̰ʔn˧˩

Động đất rung chuyển nhà.

Chiến thắng Điện-Biên rung chuyển dư luận Pháp.


rèn luyện

zɛ̤n˨˩ lwiə̰ʔn˨˩

ʐɛŋ˧˧ lwiə̰ŋ˨˨

ɹɛŋ˨˩ lwiəŋ˨˩˨

ɹɛn˧˧ lwiən˨˨

ɹɛn˧˧ lwiə̰n˨˨

Dạy và cho tập nhiều để thành thông thạo.

Rèn luyện những đức tính tốt cho trẻ em.

Rèn luyện kỹ năng.


rén

Đi nhẹ bằng phần trước bàn chân, không để gót chấm đất.

Rén bước trong hành lang bệnh viện.

Rén rồi thì nói đi cưng!


rùn

Rùn cổ.


rùng mình

zṳŋ˨˩ mï̤ŋ˨˩

Rung nhanh, mạnh toàn thân một cách bất ngờ, do sợ hãi hoặc bị lạnh đột ngột.

Lạnh rùng mình.

Rùng mình sợ hãi.

Chuyện khủng khiếp quá, nghĩ lại vẫn còn rùng mình.


rước dâu

zɨək˧˥ zəw˧˧

ʐɨə̰k˩˧ jəw˧˥

ɹɨək˧˥ jəw˧˧

ɹɨək˩˩ ɟəw˧˥

ɹɨə̰k˩˧ ɟəw˧˥˧


rủ rê

Nghe lời rủ rê.


sinh sống

sïŋ˧˧ səwŋ˧˥

ʂïn˧˥ ʂə̰wŋ˩˧

ʂɨn˧˧ ʂəwŋ˧˥

ʂïŋ˧˥ ʂəwŋ˩˩

ʂïŋ˧˥˧ ʂə̰wŋ˩˧

Sống, về mặt tồn tại trên đời (nói khái quát).

Làm đủ mọi nghề để sinh sống.

Hoàn cảnh sinh sống.


suy nghĩ

swi˧˧ ŋiʔi˧˥

Vận dụng sự hoạt động của trí óc để tìm hiểu và giải quyết vấn đề, từ một số phán đoán và ý nghĩ này đi đến những phán đoán và ý nghĩ khác có chứa tri thức mới.

Suy nghĩ kĩ.

Ăn nói thiếu suy nghĩ.

Một vấn đề đáng phải suy nghĩ.

Suy đi nghĩ lại.


suy tàn

swi˧˧ ta̤ːn˨˩

ʂwi˧˥ taːŋ˧˧

ʂwi˧˧ taːŋ˨˩

ʂwi˧˥ taːn˧˧

ʂwi˧˥˧ taːn˧˧

Ở trạng thái suy yếu và tàn lụi, không còn sức sống.

Chế độ phong kiến suy tàn.

Những thế lực suy tàn.


sánh vai

sajŋ˧˥ vaːj˧˧

ʂa̰n˩˧ jaːj˧˥

ʂan˧˥ jaːj˧˧

ʂajŋ˩˩ vaːj˧˥

ʂa̰jŋ˩˧ vaːj˧˥˧

Sánh vai nhau dạo chơi.


sát thương

saːt˧˥ tʰɨəŋ˧˧

ʂa̰ːk˩˧ tʰɨəŋ˧˥

ʂaːk˧˥ tʰɨəŋ˧˧

ʂaːt˩˩ tʰɨəŋ˧˥

ʂa̰ːt˩˧ tʰɨəŋ˧˥˧


sản sinh

sa̰ːn˧˩˧ sïŋ˧˧

ʂaːŋ˧˩˨ ʂïn˧˥

ʂaːŋ˨˩˦ ʂɨn˧˧

ʂaːn˧˩ ʂïŋ˧˥

ʂa̰ːʔn˧˩ ʂïŋ˧˥˧

Sản sinh ra năng lượng.


sống sót

səwŋ˧˥ sɔt˧˥

ʂə̰wŋ˩˧ ʂɔ̰k˩˧

ʂəwŋ˧˥ ʂɔk˧˥

ʂəwŋ˩˩ ʂɔt˩˩

ʂə̰wŋ˩˧ ʂɔ̰t˩˧

Còn sống sau một biến cố, một tai nạn lớn, trong khi những người cùng hoàn cảnh đã chết cả.

Một ít người sống sót sau vụ đắm tàu.


tan rã

taːn˧˧ zaʔa˧˥

taːŋ˧˥ ʐaː˧˩˨

taːŋ˧˧ ɹaː˨˩˦

taːn˧˥ ɹa̰ː˩˧

taːn˧˥ ɹaː˧˩

taːn˧˥˧ ɹa̰ː˨˨

Bị rời ra từng mảng, không còn là một khối có tổ chức, có lực lượng nữa.

Hàng ngũ tan rã.

Hệ thống thuộc địa tan rã ra từng mảng.


thao luyện

tʰaːw˧˧ lwiə̰ʔn˨˩

tʰaːw˧˥ lwiə̰ŋ˨˨

tʰaːw˧˧ lwiəŋ˨˩˨

tʰaːw˧˥ lwiən˨˨

tʰaːw˧˥ lwiə̰n˨˨

tʰaːw˧˥˧ lwiə̰n˨˨

Thao luyện võ nghệ.


thi hành

tʰi˧˧ ha̤jŋ˨˩

tʰi˧˥ hajŋ˧˧

tʰi˧˥˧ hajŋ˧˧

Làm cho thành có hiệu lực điều đã được chính thức quyết định.

Thi hành nghị quyết.

Thi hành nhiệm vụ.

Bị thi hành kỉ luật.

Hiệp định được thi hành nghiêm chỉnh.


thoái

Thoái quân.

Tiến thoái lưỡng nan. ở một tình thế khó xử, tiến không được, lùi không xong.

Xin thoái.


thu gom

tʰu˧˥˧ ɣɔm˧˥˧

Lấy từ nhiều nơi, nhiều nguồn rải rác để tập trung lại.

Thu gom phế liệu.

Thu gom rác thải để xử lí.


tháo chạy

tʰaːw˧˥ ʨa̰ʔj˨˩

tʰa̰ːw˩˧ ʨa̰j˨˨

tʰaːw˧˥ ʨaj˨˩˨

tʰaːw˩˩ ʨaj˨˨

tʰaːw˩˩ ʨa̰j˨˨

tʰa̰ːw˩˧ ʨa̰j˨˨

Trốn tránh xa và vội vã một nguy cơ rất gần.

Quân địch tháo chạy tán loạn.


thèm khát

tʰɛ̤m˨˩ xaːt˧˥

tʰɛm˧˧ kʰa̰ːk˩˧

tʰɛm˨˩ kʰaːk˧˥

tʰɛm˧˧ xaːt˩˩

tʰɛm˧˧ xa̰ːt˩˧

Muốn có đến mức thiết tha, thôi thúc vì đang cảm thấy rất thiếu (thường nói về nhu cầu tình cảm, tinh thần).

Thèm khát hạnh phúc.

Sự thèm khát tự do.


thêu thùa

tʰew˧˧ tʰṳə˨˩

tʰew˧˥ tʰuə˧˧

tʰew˧˧ tʰuə˨˩

tʰew˧˥ tʰuə˧˧

tʰew˧˥˧ tʰuə˧˧

Khéo may vá, thêu thùa.


thông tri

tʰəwŋ˧˧ ʨi˧˧

tʰəwŋ˧˥ tʂi˧˥

tʰəwŋ˧˧ tʂi˧˧

tʰəwŋ˧˥ tʂi˧˥

tʰəwŋ˧˥˧ tʂi˧˥˧

Nói chính quyền hay đoàn thể báo cho mọi người biết một việc gì.


thảo luận

tʰa̰ːw˧˩˧ lwə̰ʔn˨˩

tʰaːw˧˩˨ lwə̰ŋ˨˨

tʰaːw˨˩˦ lwəŋ˨˩˨

tʰaːw˧˩ lwən˨˨

tʰaːw˧˩ lwə̰n˨˨

tʰa̰ːʔw˧˩ lwə̰n˨˨

Trao đổi ý kiến về một vấn đề, có phân tích lí lẽ.

Thảo luận kế hoạch công tác.

Thảo luận rất sôi nổi.


tiếp xúc

tiə̰p˩˧ sṵk˩˧

tiə̰p˩˧ sṵk˩˧

Tiếp xúc với đối phương.


tranh chấp

ʨajŋ˧˧ ʨəp˧˥

tʂan˧˥ ʨə̰p˩˧

tʂan˧˧ ʨəp˧˥

tʂajŋ˧˥ ʨəp˩˩

tʂajŋ˧˥˧ ʨə̰p˩˧

Tranh chấp thị trường.


trao

Trao tiền.

Trao thư.

Trao quyền.

Trao nhiệm vụ.


trau

Trau lời.

Trau đá.


truyền thụ

ʨwiə̤n˨˩ tʰṵʔ˨˩

tʂwiəŋ˧˧ tʰṵ˨˨

tʂwiəŋ˨˩ tʰu˨˩˨

tʂwiən˧˧ tʰu˨˨

tʂwiən˧˧ tʰṵ˨˨

Truyền lại tri thức, kinh nghiệm cho người nào đó.

Truyền thụ kiến thức cho học sinh.

Truyền thụ nghề nghiệp cho thợ trẻ.


trình bày

ʨï̤ŋ˨˩ ɓa̤j˨˩

tʂïn˧˧ ɓaj˧˧

tʂɨn˨˩ ɓaj˨˩

tʂïŋ˧˧ ɓaj˧˧

Nêu lên theo thứ tự và đến chi tiết một hệ thống ý, sự việc, số liệu.

Trình bày kế hoạch.

Trình bày áo len bọc trong giấy kính.

Vẽ, xếp đặt quyển sách, tờ báo cho có mỹ thuật.


trích dẫn

ʨïk˧˥ zəʔən˧˥

tʂḭ̈t˩˧ jəŋ˧˩˨

tʂɨt˧˥ jəŋ˨˩˦

tʂïk˩˩ ɟə̰n˩˧

tʂïk˩˩ ɟən˧˩

tʂḭ̈k˩˧ ɟə̰n˨˨

Dẫn nguyên văn một câu hay một đoạn văn nào đó.

Trích dẫn tác phẩm kinh điển.

Trích dẫn thơ.


trò chuyện

ʨɔ̤˨˩ ʨwiə̰ʔn˨˩

tʂɔ˧˧ ʨwiə̰ŋ˨˨

tʂɔ˨˩ ʨwiəŋ˨˩˨

tʂɔ˧˧ ʨwiən˨˨

tʂɔ˧˧ ʨwiə̰n˨˨


trông cậy

ʨəwŋ˧˧ kə̰ʔj˨˩

tʂəwŋ˧˥ kə̰j˨˨

tʂəwŋ˧˧ kəj˨˩˨

tʂəwŋ˧˥ kəj˨˨

tʂəwŋ˧˥ kə̰j˨˨

tʂəwŋ˧˥˧ kə̰j˨˨

Hi vọng dựa được vào, hi vọng được giúp đỡ.

Trông cậy vào bạn.

Trông cậy vào con lúc tuổi già.


trông mong

ʨəwŋ˧˧ mawŋ˧˧

tʂəwŋ˧˥ mawŋ˧˥

tʂəwŋ˧˧ mawŋ˧˧

tʂəwŋ˧˥ mawŋ˧˥

tʂəwŋ˧˥˧ mawŋ˧˥˧

Trông mong người bạn ở ngoại quốc về.

Trông mong vào con cái.


trông ngóng

ʨəwŋ˧˧ ŋawŋ˧˥

tʂəwŋ˧˥ ŋa̰wŋ˩˧

tʂəwŋ˧˧ ŋawŋ˧˥

tʂəwŋ˧˥ ŋawŋ˩˩

tʂəwŋ˧˥˧ ŋa̰wŋ˩˧

Trông ngóng mẹ về.

Trông ngóng tin tức.

Trông ngóng từng giây phút.


trườn

Em bé trườn lên lấy quả bóng.


trấn an

tʂə̰ŋ˩˧ aːŋ˧˥

tʂəŋ˧˥ aːŋ˧˧

tʂən˩˩ aːn˧˥

tʂə̰n˩˧ aːn˧˥˧

Trấn an tinh thần.


trấn giữ

ʨən˧˥ zɨʔɨ˧˥

tʂə̰ŋ˩˧ jɨ˧˩˨

tʂəŋ˧˥ jɨ˨˩˦

tʂən˩˩ ɟɨ̰˩˧

tʂə̰n˩˧ ɟɨ̰˨˨

Bảo vệ nơi xung yếu, chống mọi sự xâm chiếm, xâm nhập.

Đóng quân trấn giữ ở cửa ngõ biên thuỳ.


tàn phá

ta̤ːn˨˩ faː˧˥

taːŋ˧˧ fa̰ː˩˧

taːŋ˨˩ faː˧˥

taːn˧˧ faː˩˩

taːn˧˧ fa̰ː˩˧

Trận bão tàn phá mùa màng.

Nền kinh tế bị chiến tranh tàn phá.


tàn sát

ta̤ːn˨˩ saːt˧˥

taːŋ˧˧ ʂa̰ːk˩˧

taːŋ˨˩ ʂaːk˧˥

taːn˧˧ ʂaːt˩˩

taːn˧˧ ʂa̰ːt˩˧

Giết một cách dã man, cùng một lúc, hàng loạt người không có sức và phương tiện tự vệ.

Phát xít Đức tàn sát toàn thể dân làng Ô-ra-đua tại Pháp năm 1944.


tóm tắt

tɔ̰m˩˧ ta̰k˩˧

tɔ̰m˩˧ ta̰t˩˧

Rút ngắn, thu gọn, chỉ nêu những điểm chính.

Tóm tắt nội dung tác phẩm.

Tóm tắt ý kiến.

Trình bày tóm tắt.


tăng cường

taŋ˧˧ kɨə̤ŋ˨˩

taŋ˧˥ kɨəŋ˧˧

taŋ˧˧ kɨəŋ˨˩

taŋ˧˥ kɨəŋ˧˧

taŋ˧˥˧ kɨəŋ˧˧

Tăng cường lực lượng.

Đê đập được tăng cường để chống bão.


tương trợ

tɨəŋ˧˧ ʨə̰ːʔ˨˩

tɨəŋ˧˥ tʂə̰ː˨˨

tɨəŋ˧˧ tʂəː˨˩˨

tɨəŋ˧˥ tʂəː˨˨

tɨəŋ˧˥ tʂə̰ː˨˨

tɨəŋ˧˥˧ tʂə̰ː˨˨

Tinh thần đoàn kết, tương trợ.

Quỹ tương trợ.


tập huấn

tə̰ʔp˨˩ hwən˧˥

tə̰p˨˨ hwə̰ŋ˩˧

təp˨˩˨ hwəŋ˧˥

təp˨˨ hwən˩˩

tə̰p˨˨ hwən˩˩

tə̰p˨˨ hwə̰n˩˧

Lớp tập huấn xạ kích.

Tập huấn cho cán bộ phụ trách.


tố giác

to̰˩˧ ja̰ːk˩˧

to̰˩˧ ɟa̰ːk˩˧

Báo cho cơ quan chính quyền biết người hoặc hành động phạm pháp nào đó.

Thư tố giác.

Tố giác một vụ tham nhũng.


uất hận

wət˧˥ hə̰ʔn˨˩

wə̰k˩˧ hə̰ŋ˨˨

wək˧˥ həŋ˨˩˨

wət˩˩ hə̰n˨˨

wə̰t˩˧ hə̰n˨˨

Uất hận kẻ phụ bạc.

Mặt đỏ bừng lên vì xấu hổ và uất hận.


vương vãi

vɨəŋ˧˧ vaʔaj˧˥

jɨəŋ˧˥ jaːj˧˩˨

jɨəŋ˧˧ jaːj˨˩˦

vɨəŋ˧˥ va̰ːj˩˧

vɨəŋ˧˥ vaːj˧˩

vɨəŋ˧˥˧ va̰ːj˨˨

Gạo rơi vương vãi.


vỗ béo

voʔo˧˥ ɓɛw˧˥

jo˧˩˨ ɓɛ̰w˩˧

vo̰˨˨ ɓɛ̰w˩˧

Vỗ béo đàn lợn.


xa lánh

saː˧˧ lajŋ˧˥

saː˧˥ la̰n˩˧

saː˧˥ lajŋ˩˩

saː˧˥˧ la̰jŋ˩˧

Tránh xa, tránh mọi sự tiếp xúc, mọi quan hệ.

Bị bạn bè xa lánh.

Sống cô độc, xa lánh mọi người.


xem xét

sɛm˧˥ sɛ̰k˩˧

sɛm˧˥˧ sɛ̰t˩˧

Tìm hiểu, quan sát kĩ để đánh giá, rút ra những nhận xét, kết luận cần thiết.

Xem xét tình hình.

Xem xét nguyên nhân.

Vấn đề cần xem xét.


xuyên tạc

swiən˧˧ ta̰ːʔk˨˩

swiəŋ˧˥ ta̰ːk˨˨

swiəŋ˧˧ taːk˨˩˨

swiən˧˥ ta̰ːk˨˨

swiən˧˥˧ ta̰ːk˨˨

Xuyên tạc sự thật.

Luận điệu xuyên tạc.

Hay cái gì mà hay! Chỉ giỏi xuyên tạc linh tinh.


xáo trộn

saːw˧˥ ʨo̰ʔn˨˩

sa̰ːw˩˧ tʂo̰ŋ˨˨

saːw˧˥ tʂoŋ˨˩˨

saːw˩˩ tʂon˨˨

saːw˩˩ tʂo̰n˨˨

sa̰ːw˩˧ tʂo̰n˨˨

Xáo trộn các quân bài.


xét đoán

sɛt˧˥ ɗwaːn˧˥

sɛ̰k˩˧ ɗwa̰ːŋ˩˧

sɛk˧˥ ɗwaːŋ˧˥

sɛt˩˩ ɗwan˩˩

sɛ̰t˩˧ ɗwa̰n˩˧

Xét đoán con người qua việc làm.

Xét đoán sáng suốt.


yêu chuộng

iəw˧˧ ʨuəŋ˨˩

iəw˧˥ ʨuəŋ˨˨

iəw˧˧ ʨuəŋ˨˩˨

iəw˧˥ ʨuəŋ˨˨

iəw˧˥˧ ʨuəŋ˨˨

Yêu và tỏ ra quý hơn những cái khác nói chung.

Yêu chuộng hoà bình.


ám chỉ

a̰ːm˩˧ ʨi˧˩˨

a̰ːm˩˧ ʨḭʔ˧˩

Câu nói có ý ám chỉ anh ta.


áp bức

a̰ːp˩˧ ɓɨ̰k˩˧

a̰ːp˩˧ ɓɨ̰k˩˧

Ách áp bức.


ân xá

ən˧˥˧ sa̰ː˩˧

Tha miễn hình phạt cho phạm nhân đã bị kết án, coi đó là một đặc ân của nhà nước.

Ra lệnh ân xá một số phạm nhân.


ôm đồm

Đi đâu mà ôm đồm thế?

Nó ôm đồm một lố hàng từ siêu thị về

Ôm đồm lắm công tác thì khó làm được chu đáo


ăn hại

an˧˧ ha̰ːʔj˨˩

aŋ˧˥ ha̰ːj˨˨

aŋ˧˧ haːj˨˩˨

an˧˥ ha̰ːj˨˨

an˧˥˧ ha̰ːj˨˨

Chỉ ăn và gây tốn kém, thiệt hại cho người khác, không làm được gì có ích.

Sống ăn hại xã hội.

Đồ ăn hại! (tiếng mắng).


đan

Làm cho vật hình thanh mỏng hoặc sợi luồn qua lại với nhau, kết lại thành tấm.

Đan phên.

Đan lưới.

Áo len đan.

Những đường đạn đan vào nhau làm thành tấm lưới lửa.


đoàn kết

ɗwa̤ːn˨˩ ket˧˥

ɗwaːŋ˧˧ kḛt˩˧

ɗwaːŋ˨˩ kəːt˧˥

ɗwan˧˧ kḛt˩˧

Kết thành một khối thống nhất, cùng hoạt động vì một mục đích chung.

Đoàn kết với nhau.

Toàn dân đoàn kết.

Đoàn kết quốc tế.

Mất đoàn kết.


đè nén

Dùng quyền thế, sức mạnh ức hiếp, kìm hãm, không cho tự do.


đắn đo

ɗa̰n˩˧ ɗɔ˧˥˧

Cân nhắc giữa nên và không nên, chưa quyết định được.

Có điều muốn nói, nhưng đắn đo mãi.


ấn định

ən˧˥ ɗḭ̈ʔŋ˨˩

ə̰ŋ˩˧ ɗḭ̈n˨˨

ə̰n˩˧ ɗḭ̈ŋ˨˨

Định ra một cách chính thức để mọi người theo đó mà thực hiện.

Ấn định nhiệm vụ.

Ấn định sách lược đấu tranh.


ẩn náu

ə̰n˧˩˧ naw˧˥

əŋ˧˩˨ na̰w˩˧

ə̰ʔn˧˩ na̰w˩˧

Lánh ở nơi kín đáo để chờ dịp hoạt động.

Toán cướp ẩn náu trong rừng.


chăn nuôi

ʨan˧˧ nuəj˧˧

ʨaŋ˧˥ nuəj˧˥

ʨaŋ˧˧ nuəj˧˧

ʨan˧˥ nuəj˧˥

ʨan˧˥˧ nuəj˧˥˧

Chăn nuôi lợn.

Trại chăn nuôi.

Phát triển chăn nuôi.


du hành

zu˧˧ ha̤jŋ˨˩

ɟu˧˥˧ hajŋ˧˧


há hốc

haː˧˥ həwk˧˥

ha̰ː˩˧ hə̰wk˩˧

haː˧˥ həwk˧˥

haː˩˩ həwk˩˩

ha̰ː˩˧ hə̰wk˩˧

Há hốc miệng, kinh ngạc.


la hét

laː˧˥ hɛ̰k˩˧

laː˧˥˧ hɛ̰t˩˧

La hét om sòm.


lật tẩy

lə̰ʔt˨˩ tə̰j˧˩˧

lə̰k˨˨ təj˧˩˨

lək˨˩˨ təj˨˩˦

lə̰t˨˨ təj˧˩

lə̰t˨˨ tə̰ʔj˧˩

Làm cho lộ rõ bộ mặt gian dối hoặc mưu đồ xấu xa đang được che giấu.

Trò bịp bị lật tẩy.


mạt sát

ma̰ːʔt˨˩ saːt˧˥

ma̰ːk˨˨ ʂa̰ːk˩˧

maːk˨˩˨ ʂaːk˧˥

maːt˨˨ ʂaːt˩˩

ma̰ːt˨˨ ʂaːt˩˩

ma̰ːt˨˨ ʂa̰ːt˩˧

Chỉ trích mạnh mẽ để làm mất phẩm giá người ta.

Mạt sát thậm tệ cái hạng dốt nát, xôi thịt, định đâm đầu vào nghị trường (Nguyễn Công Hoan)


mắc lừa

mak˧˥ lɨ̤ə˨˩

ma̰k˩˧ lɨə˧˧

ma̰k˩˧ lɨə˧˧


nhận định

ɲə̰ʔn˨˩ ɗḭ̈ʔŋ˨˩

ɲə̰ŋ˨˨ ɗḭ̈n˨˨

ɲəŋ˨˩˨ ɗɨn˨˩˨

ɲə̰n˨˨ ɗḭ̈ŋ˨˨

Đưa ra ý kiến có tính chất đánh giá, kết luận, dự đoán về một đối tượng, một tình hình nào đó.

Nhận định tình hình.

Một nhận định thiếu cơ sở thực tế.


phải lòng

fa̰ːj˧˩˧ la̤wŋ˨˩

faːj˧˩˨ lawŋ˧˧

faːj˨˩˦ lawŋ˨˩

faːj˧˩ lawŋ˧˧

fa̰ːʔj˧˩ lawŋ˧˧

Cảm thấy yêu một cách khó cưỡng lại nổi.

Phải lòng cô hàng xóm.

Phải lòng nhau.


suy yếu

ʂwi˧˥ iə̰w˩˧

ʂwi˧˥˧ iə̰w˩˧

Cơ thể suy yếu.

Làm suy yếu lực lượng.


tôm

Tôm được cả lũ.

Tên gian đã bị tôm cổ.


đụ

địt

Hành vi giao phối, giao cấu (từ ngữ tục tĩu), như địt, chịch, xoạc, phang, nện,v.v.

Mày đi chơi đêm đụ con nọ, đụ con kia!


bài bác

ɓa̤ːj˨˩ ɓaːk˧˥

ɓaːj˧˧ ɓa̰ːk˩˧

ɓaːj˨˩ ɓaːk˧˥

ɓaːj˧˧ ɓaːk˩˩

ɓaːj˧˧ ɓa̰ːk˩˧

Bài bác thái độ tiêu cực.


cam chịu

kaːm˧˧ ʨḭʔw˨˩

kaːm˧˥ ʨḭw˨˨

kaːm˧˧ ʨiw˨˩˨

kaːm˧˥ ʨiw˨˨

kaːm˧˥ ʨḭw˨˨

kaːm˧˥˧ ʨḭw˨˨

Bằng lòng chịu vì cho là không thể nào khác được.

Cam chịu sống nghèo khổ.

Không cam chịu thất bại.


canh tác

kajŋ˧˧ taːk˧˥

kan˧˥ ta̰ːk˩˧

kajŋ˧˥ taːk˩˩

kajŋ˧˥˧ ta̰ːk˩˧

Không được xây nhà ở đất canh tác.


chuẩn bị

ʨwə̰n˧˩˧ ɓḭʔ˨˩

ʨwəŋ˧˩˨ ɓḭ˨˨

ʨwəŋ˨˩˦ ɓi˨˩˨

ʨwə̰ʔn˧˩ ɓḭ˨˨

Làm cho có sẵn cái cần thiết để làm việc gì.

Chuẩn bị lên đường.

Chuẩn bị hành lý.

Bài phát biểu được chuẩn bị tốt.


chế giễu

ʨe˧˥ zeʔew˧˥

Đem ra làm trò cười nhằm chỉ trích, phê phán.

Chế giễu bạn một cách lố bịch.


coi chừng

kɔj˧˧ ʨɨ̤ŋ˨˩

kɔj˧˥˧ ʨɨŋ˧˧

Chú ý giữ gìn, trông nom, đề phòng cẩn thận kẻo gặp phải điều bất trắc.

Coi chừng nhà có chó dữ.

Coi chừng bọn bắn lén.


cầu tự

kə̤w˨˩ tɨ̰ʔ˨˩

Âm Hán-Việt của chữ Hán 求 (“xin”) và 嗣 (“nối dõi”).

Đến các đền chùa cầu xin có con trai để nối dõi tông đường.

Chiều chuộng quá như con cầu tự.

1940, Nguyễn Tuân, “Hương cuội”, trong Vang bóng một thời:


cắt xén

ka̰k˩˧ sɛ̰ŋ˩˧

ka̰t˩˧ sɛ̰n˩˧

Cắt bỏ bớt một số phần, làm cho mất tính chất nguyên vẹn.

Cắt xén vở kịch.

Cắt xén hoặc thêm thắt để xuyên tạc sự thật.


diệt chủng

ziə̰ʔt˨˩ ʨṵŋ˧˩˧

jiə̰k˨˨ ʨuŋ˧˩˨

jiək˨˩˨ ʨuŋ˨˩˦

ɟiət˨˨ ʨuŋ˧˩

ɟiə̰t˨˨ ʨuŋ˧˩

ɟiə̰t˨˨ ʨṵʔŋ˧˩

Chính sách diệt chủng của bọn phát xít.


du mục

Chăn nuôi không cố định, thường đưa bầy gia súc đến nơi có điều kiện thích hợp, sau một thời gian lại đi.

Dân du mục.


giải quyết

za̰ːj˧˩˧ kwt˧˥

jaːj˧˩˨ kwk˩˧

jaːj˨˩˦ wk˧˥

ɟaːj˧˩ kwt˩˩

ɟa̰ːʔj˧˩ kwt˩˧

Làm cho không còn mọi trở ngại, khó khăn để đạt tới kết quả tốt đẹp.

Giải quyết khó khăn.

Không ai chịu giải quyết vấn đề này.

Gửi đơn lâu rồi nhưng chưa được giải quyết.


giải thích

za̰ːj˧˩˧ tʰïk˧˥

jaːj˧˩˨ tʰḭ̈t˩˧

jaːj˨˩˦ tʰɨt˧˥

ɟaːj˧˩ tʰïk˩˩

ɟa̰ːʔj˧˩ tʰḭ̈k˩˧

Giải thích hiện tượng nguyệt thực.

Giải thích chính sách.

Điều đó giải thích nguyên nhân sự xung đột.


mến phục

men˧˥ fṵʔk˨˩

məːŋ˧˥ fuk˨˩˨

Mến phục con người có tài năng và đức độ.


ngăn cấm

ŋaŋ˧˥ kə̰m˩˧

ŋan˧˥˧ kə̰m˩˧

Cấm, không cho phép làm việc gì đó (nói khái quát).

Ngăn cấm trẻ con hút thuốc lá.


ra hiệu

zaː˧˧ hiə̰ʔw˨˩

ʐaː˧˥ hiə̰w˨˨

ɹaː˧˧ hiəw˨˩˨

ɹaː˧˥ hiəw˨˨

ɹaː˧˥ hiə̰w˨˨

ɹaː˧˥˧ hiə̰w˨˨

Làm dấu hiệu, thường bằng cử chỉ, để báo cho biết.

Giơ tay ra hiệu cho xe đỗ lại.

Nháy mắt ra hiệu.


sát cánh

saːt˧˥ kajŋ˧˥

ʂa̰ːk˩˧ ka̰n˩˧

ʂaːk˧˥ kan˧˥

ʂaːt˩˩ kajŋ˩˩

ʂa̰ːt˩˧ ka̰jŋ˩˧

Sát cánh bên nhau.

Kề vai sát cánh.


trả giá

ʨa̰ː˧˩˧ zaː˧˥

tʂaː˧˩˨ ja̰ː˩˧

tʂaː˨˩˦ jaː˧˥

tʂaː˧˩ ɟaː˩˩

tʂa̰ːʔ˧˩ ɟa̰ː˩˧

Không trả giá cho kẻ xâm lược rút lui.


tác động

taːk˧˥ ɗə̰ʔwŋ˨˩

ta̰ːk˩˧ ɗə̰wŋ˨˨

taːk˧˥ ɗəwŋ˨˩˨

taːk˩˩ ɗəwŋ˨˨

taːk˩˩ ɗə̰wŋ˨˨

ta̰ːk˩˧ ɗə̰wŋ˨˨

Gây ra sự biến đổi nào đó cho sự vật được hành động hướng tới.

Bài thơ tác động đến tình cảm của mọi người.

Xu hướng toàn cầu hoá tác động mạnh đến kinh tế.


xuất trình

swət˧˥ ʨï̤ŋ˨˩

swə̰k˩˧ tʂïn˧˧

swək˧˥ tʂɨn˨˩

swət˩˩ tʂïŋ˧˧

swə̰t˩˧ tʂïŋ˧˧

Đưa giấy tờ chứng thực ra trình với cơ quan hay người có trách nhiệm kiểm tra.

Ra vào cơ quan phải xuất trình giấy tờ.


âu yếm

əw˧˥˧ iə̰m˩˧

Biểu lộ tình yêu thương dịu dàng thắm thiết bằng điệu bộ, cử chỉ, giọng nói.

Đôi mắt nhìn âu yếm.

Vợ chồng âu yếm nhau.


ăn bám

aŋ˧˥ ɓa̰ːm˩˧

an˧˥˧ ɓa̰ːm˩˧

Có sức lao động mà không làm việc, chỉ sống nhờ vào lao động của người khác.

Sống ăn bám.

Không chịu đi làm, ăn bám bố mẹ.


đu đưa

ɗu˧˥˧ ɗɨə˧˥˧

Đưa qua đưa lại một cách nhịp nhàng, liên tiếp trong khoảng không.

Cánh võng đu đưa.


biết

biết thì thưa thốt không biết thì dựa cột mà nghe

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-biết.wav

Có ý niệm về người, vật hoặc điều gì đó, để có thể nhận ra được hoặc có thể khẳng định được sự tồn tại của người, vật hoặc điều ấy.

Biết mặt, nhưng không biết tên.

Báo cho biết.

Ăn chưa biết ngon.

Thức lâu mới biết đêm dài... (ca dao).

Có khả năng làm được việc gì đó, có khả năng vận dụng được, do học tập, luyện tập, hoặc có khi do bản năng.

Biết bơi.

Biết nhiều nghề.

Biết tiếng Pháp.

Biết cách ăn ở.

Trẻ sinh ra đã biết bú.

Nhận rõ được thực chất hoặc giá trị để có được sự đối xử thích đáng.

Đường dài mới biết ngựa hay (tục ngữ).


bóc lột

ɓawk˧˥ lo̰ʔt˨˩

ɓa̰wk˩˧ lo̰k˨˨

ɓawk˧˥ lok˨˩˨

ɓawk˩˩ lo̰t˨˨

ɓa̰wk˩˧ lo̰t˨˨

Chiếm đoạt thành quả lao động của người khác bằng cách dựa vào quyền tư hữu về tư liệu sản xuất hoặc vào quyền hành, địa vị.

Giai cấp bóc lột.

Chế độ người bóc lột người.

Bị bọn con buôn bóc lột.


định vị

ɗḭ̈ʔŋ˨˩ vḭʔ˨˩

ɗɨn˨˩˨ ji˨˩˨

Xác định vị trí tại thực địa của một vật thể nào đó theo những dấu hiệu xuất phát hay phản xạ từ bản thân nó.

Máy định vị

Định vị vô tuyến (bằng kĩ thuật vô tuyến điện)


đóng

Làm cho một vật dài, cứng, có đầu nhọn cắm sâu và chắc vào một vật khác bằng cách nện mạnh vào đầu kia.

Đóng đinh vào tường.

Đóng cọc buộc thuyền.

Đóng guốc (đóng đinh để đính quai vào guốc).

Tạo ra bằng cách ghép chặt các bộ phận lại với nhau thành một vật chắc, có hình dáng, khuôn khổ nhất định.

Đóng bàn ghế.

Đóng giày.

Đóng tàu.

Đóng sách.'

Công văn có đóng dấu của cơ quan.

Lí trưởng đóng triện.

Làm cho kín lại và giữ chặt ở vị trí cố định bộ phận dùng để khép kín, bịt kín.

Đậy nắp hòm và đóng lại.

Đóng nút chai.

Cửa đóng then cài.

Bố trí nơi ăn ở, sinh hoạt ổn định (thường nói về quân đội).

Bộ đội đóng trong làng.

Đóng quân.

Làm cho mọi sự vận động, mọi hoạt động đều phải ngừng hẳn lại.

Đóng máy lại.

Đóng cửa hiệu vì vỡ nợ.

Đóng cửa trường học.

Một công ty máy tính ở Anh thông báo đóng cửa vì bị phá sản.

Đóng biên giới.

Đóng hải cảng.

Kết đọng lại thành cái có trạng thái cố định, có hình dáng không thay đổi.

Mỡ đóng váng.

Nước đóng băng.

Ngô đã đóng hạt.

Đóng rượu vào chai.

Bột được đóng thành gói.

Đồ đạc được đóng hòm gửi đi.

Mang vào thân thể bằng cách buộc, mắc thật chắc, thật sít.

Đóng' khố.

Đóng' yên cương.

Đóng' ách trâu.

Thể hiện nhân vật trong kịch bản lên sân khấu hoặc màn ảnh bằng cách hoạt động, nói năng y như thật.

Đóng' vai chính.

Đóng' kịch.

Đóng' phim.

Đóng một vai trò quan trọng.

Mang một quân hàm, giữ một chức vụ tương đối ổn định nào đó trong quân đội.

Đóng trung uý.

Đóng tiểu đoàn trưởng.

Đóng lon thiếu tá.

Đưa (nộp) phần mình phải góp theo đúng quy định

Đóng học phí.

Đóng cổ phần.

Đóng thuế.


đánh giá

ɗajŋ˧˥ zaː˧˥

ɗa̰n˩˧ ja̰ː˩˧

ɗajŋ˩˩ ɟaː˩˩

ɗa̰jŋ˩˧ ɟa̰ː˩˧

Đánh giá chiếc đồng hồ mới.

Tác phẩm được dư luận đánh giá cao.


cá ngựa

kaː˧˥ ŋɨ̰ʔə˨˩

ka̰ː˩˧ ŋɨ̰ə˨˨

kaː˧˥ ŋɨə˨˩˨

kaː˩˩ ŋɨ̰ə˨˨

ka̰ː˩˧ ŋɨ̰ə˨˨

Đánh cuộc ăn tiền trong các cuộc đua ngựa.


xa cách

Gặp lại sau bao năm xa cách.

Tách biệt, không có sự gần gũi, hòa nhập.

Sống xa cách với những người xung quanh.


dâng

Nước sông dâng to.

Căm thù dâng lên trong lòng.

Dâng hoa.

Dâng lễ vật.


hao mòn

haːw˧˧ mɔ̤n˨˩

haːw˧˥ mɔŋ˧˧

haːw˧˧ mɔŋ˨˩

haːw˧˥ mɔn˧˧

haːw˧˥˧ mɔn˧˧

Ruột tằm ngày một héo hon, tuyết sương ngày một hao mòn mình ve (Truyện Kiều)


trợn

Mắt trợn ngược lên.

Trợn tròn mắt.

Phồng má trợn mắt.


kết hợp

to combine, unite, merge, associate, connect, link up, incorporate

associative property of addition or multiplication

Tính chất kết hợp của phép cộng hoặc phép nhân

ket˧˥ hə̰ːʔp˨˩

kḛt˩˧ hə̰ːp˨˨

kəːt˧˥ həːp˨˩˨

ket˩˩ həːp˨˨

ket˩˩ hə̰ːp˨˨

kḛt˩˧ hə̰ːp˨˨

Học kết hợp với hành.

Kết hợp lao động với giáo dục.

Làm thêm một việc gì nhân tiện khi làm việc chính.

Trên đường đi, kết hợp ghé thăm một bạn cũ.

(Tính chất của phép cộng hoặc phép nhân) cho phép trong một dãy tính cộng (hoặc nhân) thay hai số hạng (hoặc thừa số) liên tiếp bằng tổng (hoặc tích) của chúng.


loại trừ

lwa̰ːʔj˨˩ ʨɨ̤˨˩

lwa̰ːj˨˨ tʂɨ˧˧

lwaːj˨˩˨ tʂɨ˨˩

lwaːj˨˨ tʂɨ˧˧

lwa̰ːj˨˨ tʂɨ˧˧

Làm cho mất đi, hết đi cái xấu, cái đối lập.

Loại trừ chiến tranh khỏi đời sống của loài người.

Không loại trừ khả năng xấu có thể xảy ra.


thích ứng

tʰḭ̈t˩˧ ɨ̰ŋ˩˧

tʰḭ̈k˩˧ ɨ̰ŋ˩˧

Có những thay đổi cho phù hợp với điều kiện mới, yêu cầu mới.

Lối làm việc thích ứng với tình hình mới.

Phương pháp thích ứng để giáo dục trẻ em.


tháo

Làm cho các chi tiết, bộ phận được lắp ghép rời ra khỏi chỉnh thể.

Tháo săm xe đạp ra vá.

Tháo tung máy.

Tháo rời từng mảnh.

Tháo cặp kính để lên bàn.

Tháo nhẫn.

Vết thương mới tháo băng.

Làm cho thoát ra khỏi tình trạng bị ngăn giữ.

Tháo nước sông vào ruộng.

Nước chảy như tháo cống.

Đánh tháo.

Mồ hôi tháo ra như tắm.

Mệt tháo mồ hôi hột.

Mửa tháo ra.


mất

Mất chiếc xe đạp.

Mất tín hiệu.

Mất lòng tin.

Mất cả chì lẫn chài.

Hết chừng bao nhiêu tiền của, sức lực, thời gian.

Tiêu mất nhiều tiền.

Mất thời gian vô ích.

Bố mẹ mất từ lúc còn nhỏ.

Từ biểu thị ý xảy ra một sự việc một cách đáng tiếc.

Quên khuấy mất.

Muộn mất rồi.

Từ biểu thị mức độ cao của trạng thái tình cảm.

Vui quá đi mất.


nghịch

Chơi những trò lẽ ra không nên chơi vì có thể gây hại.

Trẻ nghịch đất.

Nghịch dao sẽ bị đứt tay.

Thằng cu con em nghịch như giặc.


phê bình

Xem xét, phân tích, đánh giá ưu điểm và khuyết điểm.

Phê bình và tự phê bình để rút kinh nghiệm.

Nêu lên khuyết điểm để góp ý kiến, để chê trách.

Phê bình sự thiếu trách nhiệm.

Đấu tranh phê bình.

Tiếp thu phê bình.

Nhận xét và đánh giá, làm công việc gọi là phê bình văn học đối với một tác phẩm.

Phê bình một cuốn tiểu thuyết.

Nhà phê bình (chuyên làm công tác phê bình văn học).


giao cảm

zaːw˧˧ ka̰ːm˧˩˧

jaːw˧˥ kaːm˧˩˨

jaːw˧˧ kaːm˨˩˦

ɟaːw˧˥ kaːm˧˩

ɟaːw˧˥˧ ka̰ːʔm˧˩

Cảm thông với nhau, cùng có những cảm xúc tương tự như nhau.

Có sự giao cảm, đồng điệu giữa hai tâm hồn.


lưu danh

lɨw˧˥ ɟajŋ˧˥

lɨw˧˥˧ ɟajŋ˧˥˧

Lưu danh thiên cổ.


ở lổ

ə̰ː˧˩˧ lo̰˧˩˧

ə̰ːʔ˧˩ lo̰ʔ˧˩


bắt phạt

ɓat˧˥ fa̰ːʔt˨˩

ɓa̰k˩˧ fa̰ːk˨˨

ɓak˧˥ faːk˨˩˨

ɓat˩˩ faːt˨˨

ɓat˩˩ fa̰ːt˨˨

ɓa̰t˩˧ fa̰ːt˨˨


chiều ý

Chiều ý của vợ.


chóe

Phát sáng ra đột ngột, chỉ loé lên trong chốc lát.

Ánh lửa hàn choé lên.


chưng bày

ʨɨŋ˧˧ ɓa̤j˨˩

ʨɨŋ˧˥˧ ɓaj˧˧


chất chứa

ʨə̰k˩˧ ʨɨ̰ə˩˧

ʨə̰t˩˧ ʨɨ̰ə˩˧


đăng ký

Điền mẫu đơn yêu cầu tên tuổi để kết nạp vào tổ chức, tham gia chương trình, ra ứng cử, tham gia cuộc bầu cử, v.v.

đăng ký một nhãn hiệu


cổ võ

ko̰˧˩˧ vɔʔɔ˧˥

ko̰ʔ˧˩ vɔ̰˨˨


ôn

Học lại, nhắc lại điều đã học hoặc đã trải qua.

Ôn bài.

Ôn chuyện cũ.

Văn ôn võ luyện.


dâm

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-dâm.wav


giong ruổi

zawŋ˧˧ zuə̰j˧˩˧

jawŋ˧˥ ʐuəj˧˩˨

jawŋ˧˧ ɹuəj˨˩˦

ɟawŋ˧˥ ɹuəj˧˩

ɟawŋ˧˥˧ ɹuə̰ʔj˧˩


tự kỷ ám thị

tɨ̰ʔ˨˩ kḭ˧˩˧ aːm˧˥ tʰḭʔ˨˩

tɨ̰˨˨ ki˧˩˨ a̰ːm˩˧ tʰḭ˨˨

tɨ˨˩˨ ki˨˩˦ aːm˧˥ tʰi˨˩˨

tɨ˨˨ ki˧˩ aːm˩˩ tʰi˨˨

tɨ̰˨˨ ki˧˩ aːm˩˩ tʰḭ˨˨

tɨ̰˨˨ kḭʔ˧˩ a̰ːm˩˧ tʰḭ˨˨

Nhờ tự kỷ ám thị mà không thấy đau.


giãi tỏ

zaʔaj˧˥ tɔ̰˧˩˧

jaːj˧˩˨ tɔ˧˩˨

jaːj˨˩˦ tɔ˨˩˦

ɟa̰ːj˩˧ tɔ˧˩

ɟa̰ːj˨˨ tɔ̰ʔ˧˩


giúp rập

zup˧˥ zə̰ʔp˨˩

jṵp˩˧ ʐə̰p˨˨

jup˧˥ ɹəp˨˩˨

ɟup˩˩ ɹə̰p˨˨

ɟṵp˩˧ ɹə̰p˨˨


tằng hắng

ta̤ŋ˨˩ haŋ˧˥

taŋ˧˧ ha̰ŋ˩˧

taŋ˧˧ ha̰ŋ˩˧


tập dượt

tə̰ʔp˨˩ zɨə̰ʔt˨˩

tə̰p˨˨ jɨə̰k˨˨

təp˨˩˨ jɨək˨˩˨

təp˨˨ ɟɨət˨˨

tə̰p˨˨ ɟɨə̰t˨˨

Tập đi tập lại các động tác hoặc bài bản cho thành thạo (nói khái quát).

Đội văn nghệ đang tích cực tập dượt.

Trường Pétrus Ký rộn ràng chuẩn bị cho buổi văn nghệ hoành tráng, khẩn trương tâp dượt để ra mắt bài hành khúc.

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, tập I, NXB Phụ nữ, tr. 174:


giối giăng

jo̰j˩˧ jaŋ˧˥

ɟo̰j˩˧ ɟaŋ˧˥˧


giữ giàng

zɨʔɨ˧˥ za̤ːŋ˨˩

jɨ˧˩˨ jaːŋ˧˧

jɨ˨˩˦ jaːŋ˨˩

ɟɨ̰˩˧ ɟaːŋ˧˧

ɟɨ̰˨˨ ɟaːŋ˧˧

Gieo thoi trước chẳng giữ giàng (Truyện Kiều)


gá chứa

ɣa̰ː˩˧ ʨɨ̰ə˩˧

ɣa̰ː˩˧ ʨɨ̰ə˩˧


gả chồng

ɣa̰ː˧˩˧ ʨə̤wŋ˨˩

ɣaː˧˩˨ ʨəwŋ˧˧

ɣaː˨˩˦ ʨəwŋ˨˩

ɣaː˧˩ ʨəwŋ˧˧

ɣa̰ːʔ˧˩ ʨəwŋ˧˧

Gả chồng cho con gái.


gầm thét

ɣə̤m˨˩ tʰɛt˧˥

ɣəm˧˧ tʰɛ̰k˩˧

ɣəm˨˩ tʰɛk˧˥

ɣəm˧˧ tʰɛt˩˩

ɣəm˧˧ tʰɛ̰t˩˧


tóm cổ

tɔm˧˥ ko̰˧˩˧

tɔ̰m˩˧ ko˧˩˨

tɔ̰m˩˧ ko̰ʔ˧˩


gặng hỏi

ɣa̰ʔŋ˨˩ hɔ̰j˧˩˧

ɣa̰ŋ˨˨ hɔj˧˩˨

ɣaŋ˨˩˨ hɔj˨˩˦

ɣa̰ŋ˨˨ hɔj˧˩

ɣa̰ŋ˨˨ hɔ̰ʔj˧˩


tuyển lựa

twiə̰n˧˩˧ lɨ̰ʔə˨˩

twiəŋ˧˩˨ lɨ̰ə˨˨

twiəŋ˨˩˦ lɨə˨˩˨

twiən˧˩ lɨə˨˨

twiən˧˩ lɨ̰ə˨˨

twiə̰ʔn˧˩ lɨ̰ə˨˨

Tuyển lựa những bài văn hay.


hối tiếc

ho̰j˩˧ tiə̰k˩˧

ho̰j˩˧ tiə̰k˩˧

Hối tiếc vì đã để mất cơ hội.

Không có gì phải hối tiếc.


trồng trái

ʨə̤wŋ˨˩ ʨaːj˧˥

tʂəwŋ˧˧ tʂa̰ːj˩˧

tʂəwŋ˨˩ tʂaːj˧˥

tʂəwŋ˧˧ tʂaːj˩˩

tʂəwŋ˧˧ tʂa̰ːj˩˧


hốt thuốc

hot˧˥ tʰuək˧˥

ho̰k˩˧ tʰuək˩˧

hok˧˥ tʰuək˧˥

hot˩˩ tʰuək˩˩

ho̰t˩˧ tʰuək˩˧


trả ân

ʨa̰ː˧˩˧ ən˧˧

tʂaː˧˩˨ əŋ˧˥

tʂaː˨˩˦ əŋ˧˧

tʂa̰ːʔ˧˩ ən˧˥˧


in li-tô

in˧˧ li˧˧ to˧˧

in˧˥ li˧˥ to˧˥

ɨn˧˧ li˧˧ to˧˧

in˧˥ li˧˥ to˧˥

in˧˥˧ li˧˥˧ to˧˥˧


khai sanh

xaːj˧˧ sajŋ˧˧

kʰaːj˧˥ ʂan˧˥

kʰaːj˧˧ ʂan˧˧

xaːj˧˥ ʂajŋ˧˥

xaːj˧˥˧ ʂajŋ˧˥˧


tra xét

tʂaː˧˥ sɛ̰k˩˧

tʂaː˧˧ sɛk˧˥

tʂaː˧˥ sɛt˩˩

tʂaː˧˥˧ sɛ̰t˩˧


tinh luyện

tïŋ˧˧ lwiə̰ʔn˨˩

tïn˧˥ lwiə̰ŋ˨˨

tɨn˧˧ lwiəŋ˨˩˨

tïŋ˧˥ lwiən˨˨

tïŋ˧˥ lwiə̰n˨˨

tïŋ˧˥˧ lwiə̰n˨˨


kiện tụng

kiə̰ʔn˨˩ tṵʔŋ˨˩

kiə̰ŋ˨˨ tṵŋ˨˨

kiəŋ˨˩˨ tuŋ˨˩˨

kiən˨˨ tuŋ˨˨

kiə̰n˨˨ tṵŋ˨˨


thết đãi

tʰet˧˥ ɗaʔaj˧˥

tʰḛt˩˧ ɗaːj˧˩˨

tʰəːt˧˥ ɗaːj˨˩˦

tʰet˩˩ ɗa̰ːj˩˧

tʰet˩˩ ɗaːj˧˩

tʰḛt˩˧ ɗa̰ːj˨˨


liếm gót

liəm˧˥ ɣɔt˧˥

liə̰m˩˧ ɣɔ̰k˩˧

liəm˧˥ ɣɔk˧˥

liəm˩˩ ɣɔt˩˩

liə̰m˩˧ ɣɔ̰t˩˧

(thông tục) Xu nịnh, bợ đỡ một cách hèn hạ.

liếm gót kẻ có quyền thế

Việt gian liếm gót thực dân..

Liếm gót giày..


thông tỏ

tʰəwŋ˧˧ tɔ̰˧˩˧

tʰəwŋ˧˥ tɔ˧˩˨

tʰəwŋ˧˧ tɔ˨˩˦

tʰəwŋ˧˥ tɔ˧˩

tʰəwŋ˧˥˧ tɔ̰ʔ˧˩

Biết rất rõ và tường tận (nói khái quát)

thông tỏ đầu đuôi câu chuyện

thông tỏ mọi đường ngang ngõ tắt trong làng

Thông tỏ ngọn ngành


thông dâm

tʰəwŋ˧˧ zəm˧˧

tʰəwŋ˧˥ jəm˧˥

tʰəwŋ˧˧ jəm˧˧

tʰəwŋ˧˥ ɟəm˧˥

tʰəwŋ˧˥˧ ɟəm˧˥˧

Có quan hệ tình dục bất chính giữa một người đã có vợ hoặc có chồng với một người khác.


lo phiền

lɔ˧˧ fiə̤n˨˩

lɔ˧˥˧ fiən˧˧

trút bỏ nỗi lo phiền

"Năm canh con khóc cả năm, Ôm con mẹ chịu khổ tâm lo phiền." (Cdao)


thì thầm

tʰi̤˨˩ tʰə̤m˨˩

tʰi˧˧ tʰəm˧˧

tʰi˨˩ tʰəm˨˩

tʰi˧˧ tʰəm˧˧

Nói thầm với nhau, không để người ngoài nghe thấy.

nói chuyện thì thầm


loại bỏ

lwa̰ːʔj˨˩ ɓɔ̰˧˩˧

lwa̰ːj˨˨ ɓɔ˧˩˨

lwaːj˨˩˨ ɓɔ˨˩˦

lwaːj˨˨ ɓɔ˧˩

lwa̰ːj˨˨ ɓɔ˧˩

lwa̰ːj˨˨ ɓɔ̰ʔ˧˩

Loại khỏi, bỏ đi vì không còn giá trị gì nữa (nói khái quát).

Loại bỏ cái xấu.


loạn dâm

lwa̰ːʔn˨˩ zəm˧˧

lwa̰ːŋ˨˨ jəm˧˥

lwaːŋ˨˩˨ jəm˧˧

lwan˨˨ ɟəm˧˥

lwa̰n˨˨ ɟəm˧˥

lwa̰n˨˨ ɟəm˧˥˧


thèm thuồng

tʰɛ̤m˨˩ tʰuəŋ˨˩

tʰɛm˧˧ tʰuəŋ˧˧

tʰɛm˨˩ tʰuəŋ˨˩

tʰɛm˧˧ tʰuəŋ˧˧

Thèm đến mức để lộ rõ ra ở cử chỉ, thái độ.

ánh mắt thèm thuồng


thèm nhạt

tʰɛ̤m˨˩ ɲa̰ːʔt˨˩

tʰɛm˧˧ ɲa̰ːk˨˨

tʰɛm˨˩ ɲaːk˨˩˨

tʰɛm˧˧ ɲaːt˨˨

tʰɛm˧˧ ɲa̰ːt˨˨

không thèm nhạt gì


lui

Không tiến tới nữa mà di chuyển ngược trở lại phía sau, hướng trở về nơi xuất phát.

bị thua nên phải lui quân

lui về quê ở ẩn

Từ biểu thị hướng của hoạt động ngược trở lại phía sau, phía xuất phát hoặc về một thời điểm đã qua.

bị té lui

ngó lui lại đằng sau

nghĩ lui về dĩ vãng

Ngược trở lại nơi hoặc thời điểm xuất phát.

Lui quân.

Lui trở lại vài năm.

(cơn bệnh, cơn giận) giảm đi, hướng trở lại trạng thái bình thường.

lui cơn sốt

Cơn sốt đã lui.

để lui lại vài hôm


luồn lọt

luən˨˩ lɔ̰ʔt˨˩

luəŋ˧˧ lɔ̰k˨˨

luəŋ˨˩ lɔk˨˩˨

luən˧˧ lɔt˨˨

luən˧˧ lɔ̰t˨˨

(thông tục) Luồn cúi, quỵ luỵ, chỉ cốt đạt mục đích danh lợi.

tìm cách luồn lọt

luồn lọt mãi mới xin được chân phó phòng


là là

la̤ː˨˩ la̤ː˨˩

Ở trạng thái bay hoặc chuyển động theo chiều ngang sát với bề mặt một vật khác.

khói bay là là mặt đất

Cành liễu là là mặt nước.

Chim lượn là là mặt đất.


thua kém

tʰwaː˧˧ kɛm˧˥

tʰuə˧˥ kɛ̰m˩˧

tʰuə˧˧ kɛm˧˥

tʰuə˧˥ kɛm˩˩

tʰuə˧˥˧ kɛ̰m˩˧

thua kém bạn bè

"Anh ngồi anh thở anh than, Vợ anh thua kém thế gian mười phần." (Cdao)

Thua kém chị em.


làm khó dễ

la̤ːm˨˩ xɔ˧˥ zeʔe˧˥

laːm˧˧ kʰɔ̰˩˧ je˧˩˨

laːm˨˩ kʰɔ˧˥ je˨˩˦

laːm˧˧ xɔ˩˩ ɟḛ˩˧

laːm˧˧ xɔ˩˩ ɟe˧˩

laːm˧˧ xɔ̰˩˧ ɟḛ˨˨


thu quân

tʰu˧˧ kwən˧˧

tʰu˧˥ kwəŋ˧˥

tʰu˧˥ kwən˧˥

tʰu˧˥˧ kwən˧˥˧

ra lệnh thu quân


làm ngơ

la̤ːm˨˩ ŋəː˧˧

laːm˧˧ ŋəː˧˥

laːm˨˩ ŋəː˧˧

laːm˧˧ ŋəː˧˥

laːm˧˧ ŋəː˧˥˧


làm thuê

la̤ːm˨˩ tʰwe˧˧

laːm˧˧ tʰwe˧˥

laːm˨˩ tʰwe˧˧

laːm˧˧ tʰwe˧˥

laːm˧˧ tʰwe˧˥˧


làm xằng

la̤ːm˨˩ sa̤ŋ˨˩

laːm˧˧ saŋ˧˧

laːm˨˩ saŋ˨˩

laːm˧˧ saŋ˧˧


sờ sẫm

sə̤ː˨˩ səʔəm˧˥

ʂəː˧˧ ʂəm˧˩˨

ʂəː˨˩ ʂəm˨˩˦

ʂəː˧˧ ʂə̰m˩˧

ʂəː˧˧ ʂə̰m˨˨


lỡ miệng

ləʔə˧˥ miə̰ʔŋ˨˩

ləː˧˩˨ miə̰ŋ˨˨

ləː˨˩˦ miəŋ˨˩˨

lə̰ː˩˧ miəŋ˨˨

ləː˧˩ miə̰ŋ˨˨

lə̰ː˨˨ miə̰ŋ˨˨

Lỡ miệng nói một câu làm anh ta mếch lòng.


răn bảo

zan˧˧ ɓa̰ːw˧˩˧

ʐaŋ˧˥ ɓaːw˧˩˨

ɹaŋ˧˧ ɓaːw˨˩˦

ɹan˧˥ ɓaːw˧˩

ɹan˧˥˧ ɓa̰ːʔw˧˩

Nghe lời răn bảo.


quở mắng

kwə̰ː˧˩˧ maŋ˧˥

kwəː˧˩˨ ma̰ŋ˩˧

wəː˨˩˦ maŋ˧˥

kwəː˧˩ maŋ˩˩

kwə̰ːʔ˧˩ ma̰ŋ˩˧


nịnh nọt

nḭ̈ʔŋ˨˩ nɔ̰ʔt˨˩

nḭ̈n˨˨ nɔ̰k˨˨

nɨn˨˩˨ nɔk˨˩˨

nḭ̈ŋ˨˨ nɔ̰t˨˨


nằm mộng

na̤m˨˩ mə̰ʔwŋ˨˩

nam˧˧ mə̰wŋ˨˨

nam˨˩ məwŋ˨˩˨

nam˧˧ məwŋ˨˨

nam˧˧ mə̰wŋ˨˨


nguyền rủa

ŋwiə̤n˨˩ zwa̰ː˧˩˧

ŋwiəŋ˧˧ ʐuə˧˩˨

ŋwiəŋ˨˩ ɹuə˨˩˦

ŋwiən˧˧ ɹuə˧˩

ŋwiən˧˧ ɹṵʔə˧˩

Nói những lời độc địa, cầu mong có tai hoạ, sự trừng phạt đối với kẻ mà mình căm tức, oán thù.

Nhân dân thế giới nguyền rủa bọn hiếu chiến.


nắm chắc

na̰m˩˧ ʨa̰k˩˧

na̰m˩˧ ʨa̰k˩˧


nản lòng

na̰ːn˧˩˧ la̤wŋ˨˩

naːŋ˧˩˨ lawŋ˧˧

naːŋ˨˩˦ lawŋ˨˩

naːn˧˩ lawŋ˧˧

na̰ːʔn˧˩ lawŋ˧˧

Không còn muốn theo đuổi việc đang làm vì không tin là sẽ có kết quả.

phải chờ đợi lâu nên cũng thấy nản lòng


nản chí

na̰ːn˧˩˧ ʨi˧˥

naːŋ˧˩˨ ʨḭ˩˧

naːŋ˨˩˦ ʨi˧˥

na̰ːʔn˧˩ ʨḭ˩˧

Nản, không giữ vững được ý chí, thiếu kiên trì trước khó khăn, trở ngại.

nản chí sờn lòng


nương tựa

nɨəŋ˧˧ tɨ̰ʔə˨˩

nɨəŋ˧˥ tɨ̰ə˨˨

nɨəŋ˧˧ tɨə˨˩˨

nɨəŋ˧˥ tɨə˨˨

nɨəŋ˧˥ tɨ̰ə˨˨

nɨəŋ˧˥˧ tɨ̰ə˨˨

Cậy nhờ vào để sống, để tồn tại (nói khái quát)

mồ côi, không nơi nương tựa

nương tựa vào nhau mà sống


nương nhờ

nɨəŋ˧˧ ɲə̤ː˨˩

nɨəŋ˧˥ ɲəː˧˧

nɨəŋ˧˧ ɲəː˨˩

nɨəŋ˧˥ ɲəː˧˧

nɨəŋ˧˥˧ ɲəː˧˧

Dựa vào sự giúp đỡ của người khác (nói khái quát)

già yếu, phải nương nhờ vào con cái


nưng niu

nɨŋ˧˥˧ niw˧˥˧


ngăn rào

ŋan˧˧ za̤ːw˨˩

ŋaŋ˧˥ ʐaːw˧˧

ŋaŋ˧˧ ɹaːw˨˩

ŋan˧˥ ɹaːw˧˧

ŋan˧˥˧ ɹaːw˧˧


ngăn đón

ŋaŋ˧˥ ɗɔ̰ŋ˩˧

ŋan˧˥˧ ɗɔ̰n˩˧


nói miệng

nɔj˧˥ miə̰ʔŋ˨˩

nɔ̰j˩˧ miə̰ŋ˨˨

nɔj˧˥ miəŋ˨˩˨

nɔj˩˩ miəŋ˨˨

nɔj˩˩ miə̰ŋ˨˨

nɔ̰j˩˧ miə̰ŋ˨˨


nhắn tin

ɲa̰ŋ˩˧ tin˧˥

ɲa̰n˩˧ tin˧˥˧


nhầm lẫn

ɲə̤m˨˩ ləʔən˧˥

ɲəm˧˧ ləŋ˧˩˨

ɲəm˨˩ ləŋ˨˩˦

ɲəm˧˧ lə̰n˩˧

ɲəm˧˧ lə̰n˨˨


ái ân

a̰ːj˩˧ ən˧˥˧

Chung sống thành vợ chồng và ăn ở đằm thắm với nhau.


xác

Âm Hán-Việt của chữ Hán 殼. So sánh với tiếng Thái ซาก (sâak).
Chứng thực dưới dạng tiếng Việt trung cổ xác trong Từ điển Việt-Bồ-La (1651).

; kết hợp hạn chế). Cái bản thân của mỗi con người (hàm ý coi khinh).

Nó lù lù dẫn xác đến.

Làm quá sức thế này thì đến ốm xác.

Mặc xác.

Tìm thấy xác.

Nhà xác.

Mổ xác.

Xác chuột.

Xác máy bay bị rơi (b ).

Lớp da, lớp vỏ đã trút bỏ của một số loài vật sau khi lột vỏ.

Xác ve.

Xác rắn lột.

Lột xác.

Phần vỏ hay bã của vật còn lại sau khi đã được dùng.

Xác mía.

Xác chè.

Tan như xác pháo.


tồn tại

to̤n˨˩ ta̰ːʔj˨˩

toŋ˧˧ ta̰ːj˨˨

toŋ˨˩ taːj˨˩˨

ton˧˧ ta̰ːj˨˨

Ở trạng thái có thật, con người có thể nhận biết bằng giác quan, không phải do tưởng tượng ra.

Sự tồn tại và phát triển của xã hội.

Không cái gì có thể tồn tại vĩnh viễn.

. Còn lại, chưa mất đi, chưa được giải quyết.

Đang tồn tại nhiều khuyết điểm.

Những vấn đề tồn tại chưa được giải quyết.


tâm sự

təm˧˧ sɨ̰ʔ˨˩

təm˧˥˧ ʂɨ̰˨˨

Tâm sự về chuyện gia đình.


thông tin

tʰəwŋ˧˧ tin˧˧

tʰəwŋ˧˥ tin˧˥

tʰəwŋ˧˧ tɨn˧˧

tʰəwŋ˧˥ tin˧˥

tʰəwŋ˧˥˧ tin˧˥˧

Thông tin bằng điện thoại.

Buổi thông tin khoa học.

Chiến sĩ thông tin (làm công tác thông tin).


lao động

laːw˧˧ ɗə̰ʔwŋ˨˩

laːw˧˥ ɗə̰wŋ˨˨

laːw˧˧ ɗəwŋ˨˩˨

laːw˧˥ ɗəwŋ˨˨

laːw˧˥ ɗə̰wŋ˨˨

laːw˧˥˧ ɗə̰wŋ˨˨

Lao động quên mình để xây dựng đất nước.

Học sinh tham gia lao động trong tháng nghỉ hè.


ra

Ra đồng, ra chợ, ra tỉnh, ra cửa

Ra kiểu (mẫu) cho thợ làm.

Cây ra hoa, cây ra quả

Ra mồ hôi.

Đề (thi) này ai ra?

Anh ấy ra nhiều tác phẩm


ngăn ngừa

ŋan˧˧ ŋɨ̤ə˨˩

ŋan˧˥˧ ŋɨə˧˧

Ngăn ngừa đế quốc gây chiến.


giáo hóa

zaːw˧˥ hwaː˧˥

ja̰ːw˩˧ hwa̰ː˩˧

jaːw˧˥ hwaː˧˥

ɟaːw˩˩ hwa˩˩

ɟa̰ːw˩˧ hwa̰˩˧

Truyền thụ tư tưởng và tri thức và trau giồi tình cảm bằng giáo dục.


băm

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-băm.wav

Băm bèo thái khoai.

Băm thịt nướng chả.


giữ gìn

zɨʔɨ˧˥ zi̤n˨˩

Giữ cho được lâu hoặc để chống tai hại, thiệt thòi.

Giữ gìn sức khỏe.


nấu nướng

nəw˧˥ nɨəŋ˧˥

nə̰w˩˧ nɨə̰ŋ˩˧

nəw˧˥ nɨəŋ˧˥

nəw˩˩ nɨəŋ˩˩

nə̰w˩˧ nɨə̰ŋ˩˧

Cô ta nấu nướng suốt ngày.


phát mại

faːt˧˥ ma̰ːʔj˨˩

fa̰ːk˩˧ ma̰ːj˨˨

faːk˧˥ maːj˨˩˨

faːt˩˩ maːj˨˨

faːt˩˩ ma̰ːj˨˨

fa̰ːt˩˧ ma̰ːj˨˨

Đem bán, sau khi được chính quyền cho phép.

Phát mại một ngôi nhà bị tịch thu.


giãy chết

zaʔaj˧˥ ʨet˧˥

jaj˧˩˨ ʨḛt˩˧

jaj˨˩˦ ʨəːt˧˥

ɟa̰j˩˧ ʨet˩˩

ɟa̰j˨˨ ʨḛt˩˧


từ học

tɨ̤˨˩ ha̰ʔwk˨˩

tɨ˧˧ ha̰wk˨˨

tɨ˨˩ hawk˨˩˨

tɨ˧˧ ha̰wk˨˨

Môn học nghiên cứu tính chất và tác dụng của nam châm.


gây dựng

ɣəj˧˧ zɨ̰ʔŋ˨˩

ɣəj˧˥ jɨ̰ŋ˨˨

ɣəj˧˧ jɨŋ˨˩˨

ɣəj˧˥ ɟɨ̰ŋ˨˨

ɣəj˧˥˧ ɟɨ̰ŋ˨˨


tố tụng

Kiện tụng tại tòa án, thưa kiện tại tòa án.

Tố tụng hình sự.

Tố tụng dân sự.


hối lộ

hoj˧˥ lo̰ʔ˨˩

ho̰j˩˧ lo̰˨˨

ho̰j˩˧ lo̰˨˨

Đút lót kẻ có thế lực để cầu cạnh việc gì.

Cường hào hối lộ quan lại.


khai báo

xaːj˧˧ ɓaːw˧˥

kʰaːj˧˥ ɓa̰ːw˩˧

kʰaːj˧˧ ɓaːw˧˥

xaːj˧˥ ɓaːw˩˩

xaːj˧˥˧ ɓa̰ːw˩˧

Khai báo hộ khẩu.


khám xét

xaːm˧˥ sɛt˧˥

kʰa̰ːm˩˧ sɛ̰k˩˧

kʰaːm˧˥ sɛk˧˥

xaːm˩˩ sɛt˩˩

xa̰ːm˩˧ sɛ̰t˩˧

Khám xét nhà tên gián điệp.


kê khai

ke˧˥ kʰaːj˧˥

ke˧˧ kʰaːj˧˧

ke˧˥˧ xaːj˧˥˧


tái phạm

taːj˧˥ fa̰ːʔm˨˩

ta̰ːj˩˧ fa̰ːm˨˨

taːj˧˥ faːm˨˩˨

taːj˩˩ faːm˨˨

taːj˩˩ fa̰ːm˨˨

ta̰ːj˩˧ fa̰ːm˨˨


tác phúc

ta̰ːk˩˧ fṵk˩˧

ta̰ːk˩˧ fṵk˩˧


tác loạn

taːk˧˥ lwa̰ːʔn˨˩

ta̰ːk˩˧ lwa̰ːŋ˨˨

taːk˧˥ lwaːŋ˨˩˨

ta̰ːk˩˧ lwa̰n˨˨


làm công

la̤ːm˨˩ kəwŋ˧˧

laːm˧˧ kəwŋ˧˥

laːm˨˩ kəwŋ˧˧

laːm˧˧ kəwŋ˧˥

laːm˧˧ kəwŋ˧˥˧

Chế độ làm công ăn lương.


tuân hành

twən˧˧ ha̤jŋ˨˩

twəŋ˧˥ han˧˧

twəŋ˧˧ han˨˩

twən˧˥ hajŋ˧˧

twən˧˥˧ hajŋ˧˧

Tuân hành thượng lệnh.


làm dịu

la̤ːm˨˩ zḭʔw˨˩

laːm˧˧ jḭw˨˨

laːm˨˩ jiw˨˩˨

laːm˧˧ ɟiw˨˨

laːm˧˧ ɟḭw˨˨

Hoạt động khiến cho bớt gay go, kịch liệt.

Làm dịu tình hình thế giới đang căng thẳng.


làm phiền

la̤ːm˨˩ fiə̤n˨˩

laːm˧˧ fiəŋ˧˧

laːm˨˩ fiəŋ˨˩

laːm˧˧ fiən˧˧


lánh mặt

lajŋ˧˥ ma̰ʔt˨˩

la̰n˩˧ ma̰k˨˨

lajŋ˩˩ ma̰t˨˨

la̰jŋ˩˧ ma̰t˨˨

Lánh mặt người quen.


lưu động

liw˧˧ ɗə̰ʔwŋ˨˩

lɨw˧˥ ɗə̰wŋ˨˨

lɨw˧˧ ɗəwŋ˨˩˨

lɨw˧˥ ɗəwŋ˨˨

lɨw˧˥ ɗə̰wŋ˨˨

lɨw˧˥˧ ɗə̰wŋ˨˨

Tủ sách lưu động.


lược thuật

lɨə̰ʔk˨˩ tʰwə̰ʔt˨˩

lɨə̰k˨˨ tʰwə̰k˨˨

lɨək˨˩˨ tʰwək˨˩˨

lɨək˨˨ tʰwət˨˨

lɨə̰k˨˨ tʰwə̰t˨˨


trông coi

ʨəwŋ˧˧ kɔj˧˧

tʂəwŋ˧˥ kɔj˧˥

tʂəwŋ˧˧ kɔj˧˧

tʂəwŋ˧˥ kɔj˧˥

tʂəwŋ˧˥˧ kɔj˧˥˧

Trông coi nhà cửa.

Trông coi xe đạp với cậu tớ.


trôi giạt

ʨoj˧˧ za̰ːʔt˨˩

tʂoj˧˥ ja̰ːk˨˨

tʂoj˧˧ jaːk˨˩˨

tʂoj˧˥ ɟaːt˨˨

tʂoj˧˥ ɟa̰ːt˨˨

tʂoj˧˥˧ ɟa̰ːt˨˨

Trôi giạt nơi đất khách.


trêu tức

tʂew˧˥ tɨ̰k˩˧

tʂew˧˧ tɨk˧˥

tʂew˧˥ tɨk˩˩

tʂew˧˥˧ tɨ̰k˩˧

Trêu tức bè bạn.


thừa nhận

tʰɨ̤ə˨˩ ɲə̰ʔn˨˩

tʰɨə˧˧ ɲə̰ŋ˨˨

tʰɨə˨˩ ɲəŋ˨˩˨

tʰɨə˧˧ ɲən˨˨

tʰɨə˧˧ ɲə̰n˨˨

Bằng lòng coi là hợp lẽ phải hay hợp pháp.

Thừa nhận chính phủ mới thành lập.


nói lên

nɔ̰j˩˧ len˧˥

nɔj˧˥ ləːŋ˧˧

nɔ̰j˩˧ len˧˥˧

Nói lên ý chí hòa bình.


pha trò

faː˧˥˧ tʂɔ˧˧

Làm cho buồn cười bằng lời hay bằng cử chỉ.


phân chia

fən˧˥˧ ʨiə˧˥˧


thấm nhuần

tʰəm˧˥ ɲwə̤n˨˩

tʰə̰m˩˧ ɲwəŋ˧˧

tʰəm˧˥ ɲwəŋ˨˩

tʰəm˩˩ ɲwən˧˧

tʰə̰m˩˧ ɲwən˧˧

Thấm nhuần chính sách.


phản đế

fa̰ːn˧˩˧ ɗe˧˥

faːŋ˧˩˨ ɗḛ˩˧

faːŋ˨˩˦ ɗe˧˥

fa̰ːʔn˧˩ ɗḛ˩˧

Cách mạng phản đế.

Phong trào phản đế.

Nhiệm vụ phản đế.


qua đời

kwaː˧˧ ɗə̤ːj˨˩

kwaː˧˥ ɗəːj˧˧

waː˧˧ ɗəːj˨˩

kwaː˧˥ ɗəːj˧˧

kwaː˧˥˧ ɗəːj˧˧

Chết (nói về người một cách nghiêm túc).


ru ngủ

Đế quốc ru ngủ thanh niên.


tháo lui

tʰaːw˧˥ luj˧˧

tʰa̰ːw˩˧ luj˧˥

tʰaːw˧˥ luj˧˧

tʰaːw˩˩ luj˧˥

tʰa̰ːw˩˧ luj˧˥˧

Rời khỏi một đám đông để khỏi phiền nhiễu, ngượng ngùng.

Dơ tuồng nghỉ mới tìm đường tháo lui (Truyện Kiều)

Rút chạy để bảo toàn tính mạng, lực lượng.

Bị truy đuổi, toán phỉ tháo lui vào rừng sâu.

Tháo lui vì sợ khó khăn.


thành đạt

tʰa̤jŋ˨˩ ɗa̰ːʔt˨˩

tʰan˧˧ ɗa̰ːk˨˨

tʰan˨˩ ɗaːk˨˩˨

tʰajŋ˧˧ ɗaːt˨˨

tʰajŋ˧˧ ɗa̰ːt˨˨

Học trò thành đạt.


suy xét

ʂwi˧˥ sɛ̰k˩˧

ʂwi˧˥˧ sɛ̰t˩˧

Suy xét xem nên đi hay ở.


sắp đặt

sap˧˥ ɗa̰ʔt˨˩

ʂa̰p˩˧ ɗa̰k˨˨

ʂap˧˥ ɗak˨˩˨

ʂap˩˩ ɗa̰t˨˨

ʂa̰p˩˧ ɗa̰t˨˨

Sắp đặt công việc.


thanh trung

tʰajŋ˧˧ ʨuŋ˧˧

tʰan˧˥ tʂuŋ˧˥

tʰan˧˧ tʂuŋ˧˧

tʰajŋ˧˥ tʂuŋ˧˥

tʰajŋ˧˥˧ tʂuŋ˧˥˧


sủi bọt

sṵj˧˩˧ ɓɔ̰ʔt˨˩

ʂuj˧˩˨ ɓɔ̰k˨˨

ʂuj˨˩˦ ɓɔk˨˩˨

ʂuj˧˩ ɓɔ̰t˨˨

ʂṵʔj˧˩ ɓɔ̰t˨˨

Liên tiếp sinh ra những bong bóng khí nhỏ.

Khuấy nước sủi bọt lên.


sửa soạn

sɨ̰ə˧˩˧ swa̰ːʔn˨˩

ʂɨə˧˩˨ ʂwa̰ːŋ˨˨

ʂɨə˨˩˦ ʂwaːŋ˨˩˨

ʂɨə˧˩ ʂwan˨˨

ʂɨə˧˩ ʂwa̰n˨˨

ʂɨ̰ʔə˧˩ ʂwa̰n˨˨

Sửa soạn quần áo chăn màn để lên đường.


tưởng tượng

tɨə̰ŋ˧˩˧ tɨə̰ʔŋ˨˩

tɨəŋ˧˩˨ tɨə̰ŋ˨˨

tɨəŋ˨˩˦ tɨəŋ˨˩˨

tɨəŋ˧˩ tɨəŋ˨˨

tɨəŋ˧˩ tɨə̰ŋ˨˨

tɨə̰ʔŋ˧˩ tɨə̰ŋ˨˨

Tạo ra trong trí hình ảnh của những sự vật đã tác động vào các giác quan hoặc, trên cơ sở những sự vật này, hình ảnh của những sự vật xa lạ.


thiêu hủy

tʰiəw˧˧ hwḭ˧˩˧

tʰiəw˧˥ hwi˧˩˨

tʰiəw˧˧ hwi˨˩˦

tʰiəw˧˥ hwi˧˩

tʰiəw˧˥˧ hwḭʔ˧˩

Đốt cháy, làm cho không còn tồn tại (nói khái quát). Thiêu huỷ giấy tờ. Nhà cửa bị đám cháy thiêu huỷ.


phác họa

faːk˧˥ hwa̰ːʔ˨˩

fa̰ːk˩˧ hwa̰ː˨˨

faːk˧˥ hwaː˨˩˨

faːk˩˩ hwa̰˨˨

fa̰ːk˩˧ hwa̰˨˨

Phác họa chân dung.

Phác họa một kế hoạch quan trọng.


bàn tán

ɓa̤ːn˨˩ taːn˧˥

ɓaːŋ˧˧ ta̰ːŋ˩˧

ɓaːŋ˨˩ taːŋ˧˥

ɓaːn˧˧ taːn˩˩

ɓaːn˧˧ ta̰ːn˩˧

Bàn bạc một cách rộng rãi, không có tổ chức và không đi đến kết luận.

Dư luận bàn tán nhiều.

Tiếng xì xào bàn tán.


sao chép

saːw˧˧ ʨɛp˧˥

ʂaːw˧˥ ʨɛ̰p˩˧

ʂaːw˧˧ ʨɛp˧˥

ʂaːw˧˥ ʨɛp˩˩

ʂaːw˧˥˧ ʨɛ̰p˩˧

Văn bản sao chép.

Sao chép kinh nghiệm nước ngoài.


ở đậu

Ở đậu nhà bạn.


ở trần

ə̰ː˧˩˧ ʨə̤n˨˩

əː˧˩˨ tʂəŋ˧˧

əː˨˩˦ tʂəŋ˨˩

ə̰ːʔ˧˩ tʂən˧˧


ở truồng

ə̰ː˧˩˧ ʨuəŋ˨˩

əː˧˩˨ tʂuəŋ˧˧

əː˨˩˦ tʂuəŋ˨˩

əː˧˩ tʂuəŋ˧˧

ə̰ːʔ˧˩ tʂuəŋ˧˧


giao tế

ɟaːw˧˥˧ tḛ˩˧


tả cảnh

ta̰ː˧˩˧ ka̰jŋ˧˩˧

taː˧˩˨ kan˧˩˨

taː˨˩˦ kan˨˩˦

taː˧˩ kajŋ˧˩

ta̰ːʔ˧˩ ka̰ʔjŋ˧˩


giúp đỡ

zup˧˥ ɗəʔə˧˥

jṵp˩˧ ɗəː˧˩˨

jup˧˥ ɗəː˨˩˦

ɟup˩˩ ɗə̰ː˩˧

ɟṵp˩˧ ɗə̰ː˨˨

Giúp đỡ thương binh.


giết tróc

zət˧˥ ʨawk˧˥

jə̰t˩˧ tʂa̰wk˩˧

jəːt˧˥ tʂawk˧˥

ɟət˩˩ tʂawk˩˩

ɟə̰t˩˧ tʂa̰wk˩˧


giục giã

zṵʔk˨˩ zaʔa˧˥

jṵk˨˨ jaː˧˩˨

juk˨˩˨ jaː˨˩˦

ɟuk˨˨ ɟa̰ː˩˧

ɟṵk˨˨ ɟa̰ː˨˨


gặt hái

ɣa̰ʔt˨˩ haːj˧˥

ɣa̰k˨˨ ha̰ːj˩˧

ɣak˨˩˨ haːj˧˥

ɣat˨˨ haːj˩˩

ɣa̰t˨˨ haːj˩˩

ɣa̰t˨˨ ha̰ːj˩˧

Bộ đội gặt hái giúp dân.


trục lợi

ʨṵʔk˨˩ lə̰ːʔj˨˩

tʂṵk˨˨ lə̰ːj˨˨

tʂuk˨˩˨ ləːj˨˩˨

tʂuk˨˨ ləːj˨˨

tʂṵk˨˨ lə̰ːj˨˨

Lợi dụng địa vị để trục lợi.


huyền chức

hwiə̤n˨˩ ʨɨk˧˥

hwiəŋ˧˧ ʨɨ̰k˩˧

hwiəŋ˨˩ ʨɨk˧˥

hwiən˧˧ ʨɨk˩˩

hwiən˧˧ ʨɨ̰k˩˧

Cắt chức, đuổi ra khỏi nhiệm vụ, địa vị.

Tên tri huyện bị huyền chức.


hút máu

hṵk˩˧ ma̰w˩˧

hṵt˩˧ ma̰w˩˧

Quan lại hút máu nhân dân.


trích đăng

tʂḭ̈t˩˧ ɗaŋ˧˥

tʂɨt˧˥ ɗaŋ˧˧

tʂïk˩˩ ɗaŋ˧˥

tʂḭ̈k˩˧ ɗaŋ˧˥˧

Lấy một phần của một tác phẩm để đăng trên báo.


truyền bảo

ʨwiə̤n˨˩ ɓa̰ːw˧˩˧

tʂwiəŋ˧˧ ɓaːw˧˩˨

tʂwiəŋ˨˩ ɓaːw˨˩˦

tʂwiən˧˧ ɓaːw˧˩

tʂwiən˧˧ ɓa̰ːʔw˧˩

Bố truyền bảo cho con.


hợp nhất

hə̰ːʔp˨˩ ɲət˧˥

hə̰ːp˨˨ ɲə̰k˩˧

həːp˨˩˨ ɲək˧˥

həːp˨˨ ɲət˩˩

hə̰ːp˨˨ ɲət˩˩

hə̰ːp˨˨ ɲə̰t˩˧


khai hội

xaːj˧˧ ho̰ʔj˨˩

kʰaːj˧˥ ho̰j˨˨

kʰaːj˧˧ hoj˨˩˨

xaːj˧˥ ho̰j˨˨

xaːj˧˥˧ ho̰j˨˨

Khai hội lúc tám giờ.


khai tâm

xaːj˧˧ təm˧˧

kʰaːj˧˥ təm˧˥

kʰaːj˧˧ təm˧˧

xaːj˧˥ təm˧˥

xaːj˧˥˧ təm˧˥˧


khuấy rối

kʰwə̰j˩˧ ʐo̰j˩˧

kʰwəj˧˥ ɹoj˧˥

xwəj˩˩ ɹoj˩˩

xwə̰j˩˧ ɹo̰j˩˧

Khuấy rối hàng phố.


khảo chứng

xa̰ːw˧˩˧ ʨɨŋ˧˥

kʰaːw˧˩˨ ʨɨ̰ŋ˩˧

kʰaːw˨˩˦ ʨɨŋ˧˥

xaːw˧˩ ʨɨŋ˩˩

xa̰ːʔw˧˩ ʨɨ̰ŋ˩˧

Kiểm tra chứng cớ hoặc những tài liệu về một sự việc.


khẩn khoản

xə̰n˧˩˧ xwa̰ːn˧˩˧

kʰəŋ˧˩˨ kʰwaːŋ˧˩˨

kʰəŋ˨˩˦ kʰwaːŋ˨˩˦

xə̰ʔn˧˩ xwa̰ʔn˧˩

Khẩn khoản xin quý phu quân.


kiếm ăn

kiə̰m˩˧ aŋ˧˥

kiə̰m˩˧ an˧˥˧

Cô hồn là người lấy nghề gọi hồn cho người ta mà kiếm ăn.

1915, Phan Kế Bính, “Cô hồn”, trong Việt Nam phong tục, Sài Gòn: Khai Trí, xuất bản 1973, tr. 342:

Vả lại, mẹ thường bảo chúng tôi rằng: “Phải như thế, để các con biết kiếm ăn một mình cho quen đi. […]”

2000 [1941], Tô Hoài, “Tôi sống độc lập từ thuở bé – Một sự ngỗ nghịch đáng ân hận suốt đời”, trong Dế Mèn phiêu lưu ký, Nhà xuất bản Văn học, tr. 3:


thu mua

tʰu˧˧ mwaː˧˧

tʰu˧˥˧ muə˧˥˧

Nói mậu dịch mua những sản phẩm của nhân dân.

Thu mua lâm thổ sản.


kêu gào

kew˧˧ ɣa̤ːw˨˩

kew˧˥ ɣaːw˧˧

kew˧˧ ɣaːw˨˩

kew˧˥ ɣaːw˧˧

kew˧˥˧ ɣaːw˧˧


sổ mũi

so̰˧˩˧ muʔuj˧˥

ʂo˧˩˨ muj˧˩˨

ʂo˨˩˦ muj˨˩˦

ʂo̰ʔ˧˩ mṵj˨˨

Trời rét bị sổ mũi.


làm gương

la̤ːm˨˩ ɣɨəŋ˧˧

laːm˧˧ ɣɨəŋ˧˥

laːm˨˩ ɣɨəŋ˧˧

laːm˧˧ ɣɨəŋ˧˥

laːm˧˧ ɣɨəŋ˧˥˧

Thầy giáo làm gương cho học sinh.


lôi kéo

loj˧˥ kɛ̰w˩˧

loj˧˥˧ kɛ̰w˩˧

Quảng cáo rùm beng để lôi kéo khách hàng.


lùi bước

lṳj˨˩ ɓɨək˧˥

luj˧˧ ɓɨə̰k˩˧

luj˨˩ ɓɨək˧˥

luj˧˧ ɓɨək˩˩

luj˧˧ ɓɨə̰k˩˧

Bọn đế quốc đã lùi bước.


lăn đùng

lan˧˥˧ ɗuŋ˧˧


rút thăm

ʐṵk˩˧ tʰam˧˥

ɹuk˧˥ tʰam˧˧

ɹut˩˩ tʰam˧˥

ɹṵt˩˧ tʰam˧˥˧

Rút những phiếu kín để chỉ định ai may mắn được hưởng một quyền lợi gì.

Rút thăm vé đi xem kịch.


lấn át

lə̰ŋ˩˧ a̰ːk˩˧

lə̰n˩˧ a̰ːt˩˧

Anh lấn át các em.


reo hò

Reo hò khuyến khích vận động viên.


lắng nghe

la̰ŋ˩˧ ŋɛ˧˥˧


ra mồm

zaː˧˧ mo̤m˨˩

ɹaː˧˥˧ mom˧˧

Ai ám chỉ mà ra mồm.


mày mò

ma̤j˨˩ mɔ̤˨˩

Mày mò mãi mới chữa được cái đồng hồ.


mê hoặc

Tà thuyết làm mê hoặc lòng người.


phản gián

fa̰ːn˧˩˧ zaːn˧˥

faːŋ˧˩˨ ja̰ːŋ˩˧

faːŋ˨˩˦ jaːŋ˧˥

faːn˧˩ ɟaːn˩˩

fa̰ːʔn˧˩ ɟa̰ːn˩˧

Dùng mưu kế làm cho nội bộ kẻ địch lủng củng, tự mâu thuẫn.

Cơ quan phản gián.


phân bố

fən˧˥˧ ɓo̰˩˧

Chia ra nhiều nơi, theo một nguyên tắc, theo nhu cầu.

Phân bố lực lượng.


nghe lỏm

ŋɛ˧˧ lɔ̰m˧˩˧

ŋɛ˧˥˧ lɔ̰ʔm˧˩

Nghe được những điều người ta không định nói với mình.


nghe lời

ŋɛ˧˧ lə̤ːj˨˩

ŋɛ˧˥˧ ləːj˧˧

Con phải nghe lời cha mẹ.


phiêu bạt

fiəw˧˧ ɓa̰ːʔt˨˩

fiəw˧˥ ɓa̰ːk˨˨

fiəw˧˧ ɓaːk˨˩˨

fiəw˧˥ ɓaːt˨˨

fiəw˧˥ ɓa̰ːt˨˨

fiəw˧˥˧ ɓa̰ːt˨˨

Cuộc đời phiêu bạt.


ngã giá

ŋaʔa˧˥ zaː˧˥

ŋaː˧˩˨ ja̰ː˩˧

ŋaː˨˩˦ jaː˧˥

ŋa̰ː˩˧ ɟaː˩˩

ŋa̰ː˨˨ ɟa̰ː˩˧

Ngã giá cái xe ba trăm đồng.


ngăn chặn

ŋan˧˧ ʨa̰ʔn˨˩

ŋaŋ˧˥ ʨa̰ŋ˨˨

ŋaŋ˧˧ ʨaŋ˨˩˨

ŋan˧˥ ʨa̰n˨˨

ŋan˧˥˧ ʨa̰n˨˨

Bắt dừng lại, đứng lại, không cho hoạt động.

Ngăn chặn bọn đầu cơ buôn vải.


ngăn cản

ŋan˧˧ ka̰ːn˧˩˧

ŋaŋ˧˥ kaːŋ˧˩˨

ŋaŋ˧˧ kaːŋ˨˩˦

ŋan˧˥ kaːn˧˩

ŋan˧˥˧ ka̰ːʔn˧˩

Ngăn cản công việc.

Ngăn cản bước tiến.


ngăn trở

ŋan˧˧ ʨə̰ː˧˩˧

ŋaŋ˧˥ tʂəː˧˩˨

ŋaŋ˧˧ tʂəː˨˩˦

ŋan˧˥ tʂəː˧˩

ŋan˧˥˧ tʂə̰ːʔ˧˩

Làm khó dễ cho công việc của người khác, cản sự tiến hành một công việc.


ngắc ngoải

ŋak˧˥ ŋwa̰ːj˧˩˧

ŋa̰k˩˧ ŋwaːj˧˩˨

ŋak˧˥ ŋwaːj˨˩˦

ŋak˩˩ ŋwaːj˧˩

ŋa̰k˩˧ ŋwa̰ːʔj˧˩


nắn nót

na̰ŋ˩˧ nɔ̰k˩˧

na̰n˩˧ nɔ̰t˩˧

Nắn nót đề tên vào bằng khen.


nâng niu

nəŋ˧˥˧ niw˧˥˧

Mẹ nâng niu con.


nâng cao

nəŋ˧˧ kaːw˧˧

nəŋ˧˥ kaːw˧˥

nəŋ˧˧ kaːw˧˧

nəŋ˧˥ kaːw˧˥

nəŋ˧˥˧ kaːw˧˥˧

Nâng cao nhiệt tình cách mạng.


nài xin

na̤ːj˨˩ sin˧˧

naːj˨˩ sɨn˧˧

naːj˧˧ sin˧˥˧


noi gương

nɔj˧˧ ɣɨəŋ˧˧

nɔj˧˥ ɣɨəŋ˧˥

nɔj˧˧ ɣɨəŋ˧˧

nɔj˧˥ ɣɨəŋ˧˥

nɔj˧˥˧ ɣɨəŋ˧˥˧

Noi gương các liệt sĩ cách mạng.


lừa bịp

lɨ̤ə˨˩ ɓḭʔp˨˩

lɨə˨˩ ɓip˨˩˨

Bọn bán nước lừa bịp nhân dân.


lục lọi

lṵʔk˨˩ lɔ̰ʔj˨˩

lṵk˨˨ lɔ̰j˨˨

luk˨˩˨ lɔj˨˩˨

lṵk˨˨ lɔ̰j˨˨

Lục lọi quần áo.


gây lộn

ɣəj˧˧ lo̰ʔn˨˩

ɣəj˧˥ lo̰ŋ˨˨

ɣəj˧˧ loŋ˨˩˨

ɣəj˧˥ lo̰n˨˨

ɣəj˧˥˧ lo̰n˨˨


gây hấn

ɣəj˧˥ hə̰ŋ˩˧

ɣəj˧˥˧ hə̰n˩˧


ghi tạc

ɣi˧˧ ta̰ːʔk˨˩

ɣi˧˥ ta̰ːk˨˨

ɣi˧˧ taːk˨˩˨

ɣi˧˥ ta̰ːk˨˨

ɣi˧˥˧ ta̰ːk˨˨


ghé mắt

ɣɛ̰˩˧ ma̰k˩˧

ɣɛ̰˩˧ ma̰t˩˧

Ghé mắt vào liếp nhìn ra sân.


ghé tai

ɣɛ̰˩˧ taːj˧˥

ɣɛ̰˩˧ taːj˧˥˧


giãy nảy

zaʔaj˧˥ na̰j˧˩˧

jaj˧˩˨ naj˧˩˨

jaj˨˩˦ naj˨˩˦

ɟa̰j˩˧ naj˧˩

ɟa̰j˨˨ na̰ʔj˧˩

Vùng vằng, tỏ ý không bằng lòng một cách gắt gao.


giúp việc

zup˧˥ viə̰ʔk˨˩

jṵp˩˧ jiə̰k˨˨

jup˧˥ jiək˨˩˨

ɟup˩˩ viək˨˨

ɟup˩˩ viə̰k˨˨

ɟṵp˩˧ viə̰k˨˨

Người giúp việc.


giải nghệ

za̰ːj˧˩˧ ŋḛʔ˨˩

jaːj˧˩˨ ŋḛ˨˨

jaːj˨˩˦ ŋe˨˩˨

ɟa̰ːʔj˧˩ ŋḛ˨˨

Một võ sĩ đã giải nghệ.


giảng đạo

za̰ːŋ˧˩˧ ɗa̰ːʔw˨˩

jaːŋ˧˩˨ ɗa̰ːw˨˨

jaːŋ˨˩˦ ɗaːw˨˩˨

ɟaːŋ˧˩ ɗaːw˨˨

ɟaːŋ˧˩ ɗa̰ːw˨˨

ɟa̰ːʔŋ˧˩ ɗa̰ːw˨˨


giở giói

zə̰ː˧˩˧ zɔj˧˥

jəː˧˩˨ jɔ̰j˩˧

jəː˨˩˦ jɔj˧˥

ɟə̰ːʔ˧˩ ɟɔ̰j˩˧

Trong lúc nhà có tang không nên giở giói làm gì.


gán nợ

ɣaːn˧˥ nə̰ːʔ˨˩

ɣa̰ːŋ˩˧ nə̰ː˨˨

ɣaːŋ˧˥ nəː˨˩˨

ɣaːn˩˩ nəː˨˨

ɣaːn˩˩ nə̰ː˨˨

ɣa̰ːn˩˧ nə̰ː˨˨

Gán nợ cái bút máy.


ghét bỏ

ɣɛt˧˥ ɓɔ̰˧˩˧

ɣɛ̰k˩˧ ɓɔ˧˩˨

ɣɛ̰t˩˧ ɓɔ̰ʔ˧˩


giao du

ɟaːw˧˥˧ ɟu˧˥˧


giàn giụa

za̤ːn˨˩ zwa̰ːʔ˨˩

jaːŋ˧˧ jṵə˨˨

jaːŋ˨˩ juə˨˩˨

ɟaːn˧˧ ɟuə˨˨

ɟaːn˧˧ ɟṵə˨˨

(nước mắt) chảy tràn ra nhiều và không cầm giữ nổi.

nước mắt giàn giụa


giành giật

za̤jŋ˨˩ zə̰ʔt˨˩

jan˧˧ jə̰k˨˨

jan˨˩ jək˨˩˨

ɟajŋ˧˧ ɟət˨˨

ɟajŋ˧˧ ɟə̰t˨˨

Giành giật quyền lợi.


giáng phúc

Trời hay Phật ban cái may cho con người, theo mê tín.


giải khuây

za̰ːj˧˩˧ xwəj˧˧

jaːj˧˩˨ kʰwəj˧˥

jaːj˨˩˦ kʰwəj˧˧

ɟaːj˧˩ xwəj˧˥

ɟa̰ːʔj˧˩ xwəj˧˥˧


giải lao

za̰ːj˧˩˧ laːw˧˧

jaːj˧˩˨ laːw˧˥

jaːj˨˩˦ laːw˧˧

ɟaːj˧˩ laːw˧˥

ɟa̰ːʔj˧˩ laːw˧˥˧

Giờ giải lao giữa buổi làm.


giở giọng

zə̰ː˧˩˧ za̰ʔwŋ˨˩

jəː˧˩˨ ja̰wŋ˨˨

jəː˨˩˦ jawŋ˨˩˨

ɟəː˧˩ ɟawŋ˨˨

ɟəː˧˩ ɟa̰wŋ˨˨

ɟə̰ːʔ˧˩ ɟa̰wŋ˨˨

Dùng lối nói, luận điệu quen thuộc thể hiện thái độ xấu đối với người nào đó

Giở giọng gây sự.

Giở giọng lưu manh.

Tráo trở, có lối nói, thái độ khác hẳn với trước đó.

Doạ dẫm mãi không được lại giở giọng nịnh nọt.


gắng công

ɣaŋ˧˥ kəwŋ˧˧

ɣa̰ŋ˩˧ kəwŋ˧˥

ɣaŋ˧˥ kəwŋ˧˧

ɣaŋ˩˩ kəwŋ˧˥

ɣa̰ŋ˩˧ kəwŋ˧˥˧


gọt giũa

ɣɔ̰ʔt˨˩ zwaʔa˧˥

ɣɔ̰k˨˨ juə˧˩˨

ɣɔk˨˩˨ juə˨˩˦

ɣɔ̰t˨˨ ɟuə˧˩

ɣɔ̰t˨˨ ɟṵə˨˨

Sửa đổi cẩn thận từng chi tiết nhỏ để làm cho hay, cho đẹp hơn.

gọt giũa từng câu, từng chữ

Gọt giũa câu văn.


tạo hình

ta̰ːʔw˨˩ hï̤ŋ˨˩

ta̰ːw˨˨ hïn˧˧

taːw˨˩˨ hɨn˨˩

taːw˨˨ hïŋ˧˧

ta̰ːw˨˨ hïŋ˧˧

Nói nghệ thuật biểu hiện bằng cách ghi lại, tạo nên những hình thể với những bức họa, pho tượng...

Nghệ thật tạo hình.


khích bác

xïk˧˥ ɓaːk˧˥

kʰḭ̈t˩˧ ɓa̰ːk˩˧

kʰɨt˧˥ ɓaːk˧˥

xïk˩˩ ɓaːk˩˩

xḭ̈k˩˧ ɓa̰ːk˩˧

Khích bác nhau làm mất đoàn kết.


khóc lóc

Khóc lóc suốt ngày.


khóc than

kʰa̰wk˩˧ tʰaːŋ˧˥

kʰawk˧˥ tʰaːŋ˧˧

xa̰wk˩˧ tʰaːn˧˥˧

Khóc than khôn xiết sự tình (Truyện Kiều)


tính nhẩm

tïŋ˧˥ ɲə̰m˧˩˧

tḭ̈n˩˧ ɲəm˧˩˨

tɨn˧˥ ɲəm˨˩˦

tḭ̈ŋ˩˧ ɲə̰ʔm˧˩

Làm những bài tính trong óc, không viết ra.


tái thẩm

taːj˧˥ tʰə̰m˧˩˧

ta̰ːj˩˧ tʰəm˧˩˨

taːj˧˥ tʰəm˨˩˦

taːj˩˩ tʰəm˧˩

ta̰ːj˩˧ tʰə̰ʔm˧˩

Tòa án đã quyết định tiến hành tái thẩm vụ án để xem xét lại các chứng cứ.


kiêng cữ

kiəŋ˧˧ kɨʔɨ˧˥

kiəŋ˧˥ kɨ˧˩˨

kiəŋ˧˧ kɨ˨˩˦

kiəŋ˧˥ kɨ̰˩˧

kiəŋ˧˥˧ kɨ̰˨˨

Tránh không ăn những thức ăn mà mình cho là có hại.


kiến tập

kiən˧˥ tə̰ʔp˨˩

kiə̰ŋ˩˧ tə̰p˨˨

kiəŋ˧˥ təp˨˩˨

kiən˩˩ təp˨˨

kiən˩˩ tə̰p˨˨

kiə̰n˩˧ tə̰p˨˨

Nói giáo sinh trường sư phạm đến dự lớp và dự những sinh hoạt ở trường phổ thông để rút kinh nghiệm trong việc học nghề thầy giáo.


kê đơn

ke˧˥˧ ɗəːn˧˥˧

Nói thầy thuốc ghi cách điều trị lên đơn thuốc.


kìm hãm

kim˧˧ haːm˧˩˨

kim˨˩ haːm˨˩˦

kim˧˧ ha̰ːm˩˧

kim˧˧ ha̰ːm˨˨

Kìm hãm nền kinh tế thuộc địa.


tung tăng

tuŋ˧˥˧ taŋ˧˥˧

Thằng bé được cái áo mới, chạy tung tăng.


kể lể

Kể lể con cà con kê.


trừ tà

ʨɨ̤˨˩ ta̤ː˨˩


trừ bỏ

ʨɨ̤˨˩ ɓɔ̰˧˩˧

tʂɨ˧˧ ɓɔ̰ʔ˧˩

Trừ bỏ những thói xấu.


kỳ vọng

ki̤˨˩ va̰ʔwŋ˨˩

ki˧˧ ja̰wŋ˨˨

ki˨˩ jawŋ˨˩˨

ki˧˧ va̰wŋ˨˨


trộm cướp

ăn cướp

Lấy trộm và cướp giật của cải (nói khái quát).

ʨo̰ʔm˨˩ kɨəp˧˥

tʂo̰m˨˨ kɨə̰p˩˧

tʂom˨˩˨ kɨəp˧˥

tʂom˨˨ kɨəp˩˩

tʂo̰m˨˨ kɨəp˩˩

tʂo̰m˨˨ kɨə̰p˩˧

Trộm cướp tài sản.


trồng trọt

ʨə̤wŋ˨˩ ʨɔ̰ʔt˨˩

tʂəwŋ˧˧ tʂɔ̰k˨˨

tʂəwŋ˨˩ tʂɔk˨˩˨

tʂəwŋ˧˧ tʂɔt˨˨

tʂəwŋ˧˧ tʂɔ̰t˨˨

Kỹ thuật trồng trọt.

Trồng trọt hiệu quả cho năng suất cao.


trốn tránh

ʨon˧˥ ʨajŋ˧˥

tʂo̰ŋ˩˧ tʂa̰n˩˧

tʂoŋ˧˥ tʂan˧˥

tʂon˩˩ tʂajŋ˩˩

tʂo̰n˩˧ tʂa̰jŋ˩˧

Trốn tránh khỏi lưới pháp luật.


lo ngại

lɔ˧˧ ŋa̰ːʔj˨˩

lɔ˧˥ ŋa̰ːj˨˨

lɔ˧˧ ŋaːj˨˩˨

lɔ˧˥ ŋa̰ːj˨˨

lɔ˧˥˧ ŋa̰ːj˨˨


trầm ngâm

ʨə̤m˨˩ ŋəm˧˧

tʂəm˧˧ ŋəm˧˥

tʂəm˨˩ ŋəm˧˧

tʂəm˧˧ ŋəm˧˥

tʂəm˧˧ ŋəm˧˥˧

(văn chương) Nói dáng ngẫm nghĩ lặng lẽ.

Ngồi trầm ngâm hàng giờ.


làm giấy

la̤ːm˨˩ zəj˧˥

laːm˧˧ jə̰j˩˧

laːm˨˩ jəj˧˥

laːm˧˧ ɟəj˩˩

laːm˧˧ ɟə̰j˩˧

Làm giấy vay nợ.


làm oai

la̤ːm˨˩ waːj˧˧

laːm˧˧ waːj˧˥

laːm˨˩ waːj˧˧

laːm˧˧ waːj˧˥

laːm˧˧ waːj˧˥˧

Quan lại làm oai để nạt nộ dân.


làm ruộng

la̤ːm˨˩ zuəŋ˨˩

laːm˧˧ ʐuəŋ˨˨

laːm˨˩ ɹuəŋ˨˩˨

laːm˧˧ ɹuəŋ˨˨

Làm ruộng để nuôi con.


lân la

lən˧˥˧ laː˧˥˧

Lân la sang làm quen.


lãn công

laʔan˧˥ kəwŋ˧˧

laːŋ˧˩˨ kəwŋ˧˥

laːŋ˨˩˦ kəwŋ˧˧

la̰ːn˩˧ kəwŋ˧˥

laːn˧˩ kəwŋ˧˥

la̰ːn˨˨ kəwŋ˧˥˧

Nói công nhân đấu tranh bằng cách không chịu làm hết năng lực của mình.


trông nom

ʨəwŋ˧˧ nɔm˧˧

tʂəwŋ˧˥ nɔm˧˥

tʂəwŋ˧˧ nɔm˧˧

tʂəwŋ˧˥ nɔm˧˥

tʂəwŋ˧˥˧ nɔm˧˥˧

Trông nom con cái.


lên ngôi

ləːŋ˧˧ ŋoj˧˧

len˧˥˧ ŋoj˧˥˧


lên đạn

len˧˧ ɗa̰ːʔn˨˩

len˧˥ ɗa̰ːŋ˨˨

ləːŋ˧˧ ɗaːŋ˨˩˨

len˧˥ ɗaːn˨˨

len˧˥ ɗa̰ːn˨˨

len˧˥˧ ɗa̰ːn˨˨

Súng đã lên đạn.


trích yếu

tʂḭ̈t˩˧ iə̰w˩˧

tʂɨt˧˥ iəw˧˥

tʂïk˩˩ iəw˩˩

tʂḭ̈k˩˧ iə̰w˩˧


trích lục

ʨïk˧˥ lṵʔk˨˩

tʂḭ̈t˩˧ lṵk˨˨

tʂɨt˧˥ luk˨˩˨

tʂïk˩˩ luk˨˨

tʂïk˩˩ lṵk˨˨

tʂḭ̈k˩˧ lṵk˨˨


trích huyết

ʨïk˧˥ hwiət˧˥

tʂḭ̈t˩˧ hwiə̰k˩˧

tʂɨt˧˥ hwiək˧˥

tʂïk˩˩ hwiət˩˩

tʂḭ̈k˩˧ hwiə̰t˩˧

Lấy một ít máu trong người ra để kiểm nghiệm.


trích dịch

ʨïk˧˥ zḭ̈ʔk˨˩

tʂḭ̈t˩˧ jḭ̈t˨˨

tʂɨt˧˥ jɨt˨˩˨

tʂïk˩˩ ɟïk˨˨

tʂïk˩˩ ɟḭ̈k˨˨

tʂḭ̈k˩˧ ɟḭ̈k˨˨

Lấy một đoạn hay một phần trong một tác phẩm để dịch ra tiếng khác.


trích diễm

ʨïk˧˥ ziəʔəm˧˥

tʂḭ̈t˩˧ jiəm˧˩˨

tʂɨt˧˥ jiəm˨˩˦

tʂïk˩˩ ɟiə̰m˩˧

tʂïk˩˩ ɟiəm˧˩

tʂḭ̈k˩˧ ɟiə̰m˨˨

Trích diễm thơ Đường.


lùng bắt

luŋ˧˧ ɓa̰k˩˧

luŋ˧˧ ɓa̰t˩˧


trác táng

ʨaːk˧˥ taːŋ˧˥

tʂa̰ːk˩˧ ta̰ːŋ˩˧

tʂaːk˧˥ taːŋ˧˥

tʂaːk˩˩ taːŋ˩˩

tʂa̰ːk˩˧ ta̰ːŋ˩˧


truyền đạt

ʨwiə̤n˨˩ ɗa̰ːʔt˨˩

tʂwiəŋ˧˧ ɗa̰ːk˨˨

tʂwiəŋ˨˩ ɗaːk˨˩˨

tʂwiən˧˧ ɗaːt˨˨

tʂwiən˧˧ ɗa̰ːt˨˨

Truyền đạt một chỉ thị của cấp trên.


truyền khẩu

ʨwiə̤n˨˩ xə̰w˧˩˧

tʂwiəŋ˧˧ kʰəw˧˩˨

tʂwiəŋ˨˩ kʰəw˨˩˦

tʂwiən˧˧ xəw˧˩

tʂwiən˧˧ xə̰ʔw˧˩

Văn học truyền khẩu.


truy hỏi

ʨwi˧˧ hɔ̰j˧˩˧

tʂwi˧˥ hɔj˧˩˨

tʂwi˧˧ hɔj˨˩˦

tʂwi˧˥ hɔj˧˩

tʂwi˧˥˧ hɔ̰ʔj˧˩

Công an truy hỏi tên ăn cắp.