tranh giành

ʨajŋ˧˧ za̤jŋ˨˩

tʂajŋ˧˥ ɟajŋ˧˧

tʂajŋ˧˥˧ ɟajŋ˧˧

Đế quốc tranh giành nhau thị trường.


lấy tiếng

ləj˧˥ tiəŋ˧˥

lə̰j˩˧ tiə̰ŋ˩˧

ləj˧˥ tiəŋ˧˥

ləj˩˩ tiəŋ˩˩

lə̰j˩˧ tiə̰ŋ˩˧


lần mò

lə̤n˨˩ mɔ̤˨˩

Lần mò đâu ra tiền.


lẩn lút

lə̰n˧˩˧ lut˧˥

ləŋ˧˩˨ lṵk˩˧

ləŋ˨˩˦ luk˧˥

lə̰ʔn˧˩ lṵt˩˧


ton hót

tɔŋ˧˥ hɔ̰k˩˧

tɔn˧˥˧ hɔ̰t˩˧

Nhưng chẳng may cuộc đối thoại “ở hậu trường” lại lọt vào tai một thằng cha hay ton hót, hắn lập tức đi báo với chính trị viên phụ trách tư tưởng của đoàn.

1993, Lê Bầu, Ngã ba cô đơn: Tiểu thuyết, NXB Hà Nội, tr. 215:


lẻo mép

lɛ̰w˧˩˧ mɛp˧˥

lɛw˧˩˨ mɛ̰p˩˧

lɛw˨˩˦ mɛp˧˥

lɛ̰ʔw˧˩ mɛ̰p˩˧

Đồ lẻo mép!


lỡ lời

ləʔə˧˥ lə̤ːj˨˩

ləː˧˩˨ ləːj˧˧

ləː˨˩˦ ləːj˨˩

lə̰ː˩˧ ləːj˧˧

ləː˧˩ ləːj˧˧

lə̰ː˨˨ ləːj˧˧


tiêu hủy

tiəw˧˧ hwḭ˧˩˧

tiəw˧˥ hwi˧˩˨

tiəw˧˧ hwi˨˩˦

tiəw˧˥˧ hwḭʔ˧˩

Tiêu hủy tài liệu.


thức giấc

tʰɨk˧˥ zək˧˥

tʰɨ̰k˩˧ jə̰k˩˧

tʰɨk˧˥ jək˧˥

tʰɨk˩˩ ɟək˩˩

tʰɨ̰k˩˧ ɟə̰k˩˧


mân mó

mən˧˥˧ mɔ̰˩˧

Xin đừng mân mó nhựa ra tay (Hồ Xuân Hương)

Chú mân mó vào mấy tạc đạn trên hông Linh[…]

1978, Chu Lai, chương 7, trong Nắng đồng bằng, NXB Quân đội Nhân dân:


phục chức

Được phong lại chức cũ sau khi đã bị cách.


mưu sát

mɨw˧˥ ʂa̰ːk˩˧

mɨw˧˧ ʂaːk˧˥

mɨw˧˥ ʂaːt˩˩

mɨw˧˥˧ ʂa̰ːt˩˧


mường tượng

mɨə̤ŋ˨˩ tɨə̰ʔŋ˨˩

mɨəŋ˧˧ tɨə̰ŋ˨˨

mɨəŋ˨˩ tɨəŋ˨˩˨

mɨəŋ˧˧ tɨəŋ˨˨

mɨəŋ˧˧ tɨə̰ŋ˨˨


phản quốc

fa̰ːn˧˩˧ kwəwk˧˥

faːŋ˧˩˨ kwə̰wk˩˧

faːŋ˨˩˦ wəwk˧˥

fa̰ːʔn˧˩ kwə̰wk˩˧


phạm luật

fa̰ːʔm˨˩ lwə̰ʔt˨˩

fa̰ːm˨˨ lwə̰k˨˨

faːm˨˩˨ lwək˨˩˨

faːm˨˨ lwət˨˨

fa̰ːm˨˨ lwə̰t˨˨

Phạm luật giao thông đường bộ.


phúc tra

fṵk˩˧ tʂaː˧˥

fuk˧˥ tʂaː˧˧

fuk˩˩ tʂaː˧˥

fṵk˩˧ tʂaː˧˥˧

Việc điều tra dân số đã hoàn thành và cán bộ đang phúc tra kết quả.


phúc thẩm

fuk˧˥ tʰə̰m˧˩˧

fṵk˩˧ tʰəm˧˩˨

fuk˧˥ tʰəm˨˩˦

fuk˩˩ tʰəm˧˩

fṵk˩˧ tʰə̰ʔm˧˩

Xét lại những vụ án do tòa án dưới đưa lên.

Toà phúc thẩm y án.


phòng giữ

fa̤wŋ˨˩ zɨʔɨ˧˥

fawŋ˧˧ jɨ˧˩˨

fawŋ˨˩ jɨ˨˩˦

fawŋ˧˧ ɟɨ̰˩˧

fawŋ˧˧ ɟɨ̰˨˨


phê phán

fe˧˥ fa̰ːŋ˩˧

fe˧˥˧ fa̰ːn˩˧

Phân tích một hành vi, một học thuyết, một tác phẩm nghệ thuật... rồi đứng trên một quan điểm nào đó mà nhận định cái hay cái dở.

Phê phán học thuyết nhân mãn.


phân tranh

fən˧˧ ʨajŋ˧˧

fəŋ˧˥ tʂan˧˥

fəŋ˧˧ tʂan˧˧

fən˧˥ tʂajŋ˧˥

fən˧˥˧ tʂajŋ˧˥˧

Xung đột để giành giật quyền lợi, địa vị...

Trịnh – Nguyễn phân tranh.


phân bì

Phân bì hơn thiệt.


mừng công

mɨ̤ŋ˨˩ kəwŋ˧˧

mɨŋ˧˧ kəwŋ˧˥

mɨŋ˨˩ kəwŋ˧˧

mɨŋ˧˧ kəwŋ˧˥

mɨŋ˧˧ kəwŋ˧˥˧

Lễ mừng công bắn rơi máy bay Mỹ.


mừng tuổi

mɨ̤ŋ˨˩ tuə̰j˧˩˧

mɨŋ˧˧ tuəj˧˩˨

mɨŋ˨˩ tuəj˨˩˦

mɨŋ˧˧ tuəj˧˩

mɨŋ˧˧ tuə̰ʔj˧˩

Mừng người khác thêm một tuổi nhân ngày tết.


nai nịt

naːj˧˧ nḭʔt˨˩

naːj˧˥ nḭt˨˨

naːj˧˧ nɨt˨˩˨

naːj˧˥ nḭt˨˨

naːj˧˥˧ nḭt˨˨


phát nguyên

faːt˧˥ ŋwiən˧˧

fa̰ːk˩˧ ŋwiəŋ˧˥

faːk˧˥ ŋwiəŋ˧˧

faːt˩˩ ŋwiən˧˥

fa̰ːt˩˧ ŋwiən˧˥˧

Hà phát nguyên từ tỉnh.


phong tước

fawŋ˧˧ tɨək˧˥

fawŋ˧˥ tɨə̰k˩˧

fawŋ˧˧ tɨək˧˥

fawŋ˧˥ tɨək˩˩

fawŋ˧˥˧ tɨə̰k˩˧


nổi nóng

no̰j˧˩˧ nawŋ˧˥

noj˧˩˨ na̰wŋ˩˧

noj˨˩˦ nawŋ˧˥

no̰ʔj˧˩ na̰wŋ˩˧


nạp đạn

na̰ːʔp˨˩ ɗa̰ːʔn˨˩

na̰ːp˨˨ ɗa̰ːŋ˨˨

naːp˨˩˨ ɗaːŋ˨˩˨

naːp˨˨ ɗaːn˨˨

na̰ːp˨˨ ɗa̰ːn˨˨


nạp điện

na̰ːʔp˨˩ ɗiə̰ʔn˨˩

na̰ːp˨˨ ɗiə̰ŋ˨˨

naːp˨˩˨ ɗiəŋ˨˩˨

naːp˨˨ ɗiən˨˨

na̰ːp˨˨ ɗiə̰n˨˨


tha bổng

tʰaː˧˧ ɓə̰wŋ˧˩˧

tʰaː˧˥ ɓəwŋ˧˩˨

tʰaː˧˧ ɓəwŋ˨˩˦

tʰaː˧˥ ɓəwŋ˧˩

tʰaː˧˥˧ ɓə̰ʔwŋ˧˩

Tha hẳn, không để liên quan tới tội tình.

Tòa án tha bổng người bị can.


nương cậy

nɨəŋ˧˧ kə̰ʔj˨˩

nɨəŋ˧˥ kə̰j˨˨

nɨəŋ˧˧ kəj˨˩˨

nɨəŋ˧˥ kəj˨˨

nɨəŋ˧˥ kə̰j˨˨

nɨəŋ˧˥˧ kə̰j˨˨


thiếu thốn

tʰiəw˧˥ tʰon˧˥

tʰiə̰w˩˧ tʰo̰ŋ˩˧

tʰiəw˧˥ tʰoŋ˧˥

tʰiəw˩˩ tʰon˩˩

tʰiə̰w˩˧ tʰo̰n˩˧

Ăn thiếu thốn.


nói mê

nɔ̰j˩˧ me˧˥˧

Nói mê lảm nhảm.


nói khéo

nɔ̰j˩˧ kʰɛ̰w˩˧

nɔj˧˥ kʰɛw˧˥

nɔ̰j˩˧ xɛ̰w˩˧


thu góp

tʰu˧˥ ɣɔ̰p˩˧

tʰu˧˥˧ ɣɔ̰p˩˧

Thu góp tài liệu.


thu gọn

tʰu˧˧ ɣɔ̰ʔn˨˩

tʰu˧˥ ɣɔ̰ŋ˨˨

tʰu˧˧ ɣɔŋ˨˩˨

tʰu˧˥ ɣɔ̰n˨˨

tʰu˧˥˧ ɣɔ̰n˨˨

Vẽ hình mắt thu gọn trong vật lý.


thu nhặt

tʰu˧˧ ɲa̰ʔt˨˩

tʰu˧˥ ɲa̰k˨˨

tʰu˧˧ ɲak˨˩˨

tʰu˧˥ ɲa̰t˨˨

tʰu˧˥˧ ɲa̰t˨˨

Thu nhặt tài liệu.


nài ép

na̤ːj˨˩ ɛp˧˥

naːj˧˧ ɛ̰p˩˧

naːj˧˧ ɛ̰p˩˧

Yêu cầu tha thiết, như muốn buộc người ta phải chiều ý mình.

Không nên nài ép uống rượu.


nuốt lời

nuət˧˥ lə̤ːj˨˩

nuək˩˧ ləːj˧˧

nuək˧˥ ləːj˨˩

nuət˩˩ ləːj˧˧

nuət˩˧ ləːj˧˧

Phụ lời hứa, cố ý không làm theo lời cam kết.

Hứa thế mà rồi lại nuốt lời.


nhắn nhủ

ɲa̰ŋ˩˧ ɲu˧˩˨

ɲa̰n˩˧ ɲṵʔ˧˩

Nhắn nhủ con em.


nhận xét

ɲə̰ʔn˨˩ sɛt˧˥

ɲə̰ŋ˨˨ sɛ̰k˩˧

ɲəŋ˨˩˨ sɛk˧˥

ɲə̰n˨˨ sɛt˩˩

ɲə̰n˨˨ sɛ̰t˩˧

Cho ý kiến về một người nào hoặc một việc gì.


nhận thấy

ɲə̰ʔn˨˩ tʰəj˧˥

ɲə̰ŋ˨˨ tʰə̰j˩˧

ɲəŋ˨˩˨ tʰəj˧˥

ɲən˨˨ tʰəj˩˩

ɲə̰n˨˨ tʰəj˩˩

ɲə̰n˨˨ tʰə̰j˩˧

Tôi đã nhận thấy rằng đó là sự thực.


thăm nom

tʰam˧˧ nɔm˧˧

tʰam˧˥ nɔm˧˥

tʰam˧˧ nɔm˧˧

tʰam˧˥ nɔm˧˥

tʰam˧˥˧ nɔm˧˥˧

Thăm nom người ốm.


thương tiếc

tʰɨəŋ˧˧ tiək˧˥

tʰɨəŋ˧˥ tiə̰k˩˧

tʰɨəŋ˧˧ tiək˧˥

tʰɨəŋ˧˥ tiək˩˩

tʰɨəŋ˧˥˧ tiə̰k˩˧


thảm bại

tʰa̰ːm˧˩˧ ɓa̰ːʔj˨˩

tʰaːm˧˩˨ ɓa̰ːj˨˨

tʰaːm˨˩˦ ɓaːj˨˩˨

tʰaːm˧˩ ɓaːj˨˨

tʰaːm˧˩ ɓa̰ːj˨˨

tʰa̰ːʔm˧˩ ɓa̰ːj˨˨


thẩm cứu

tʰə̰m˧˩˧ kiw˧˥

tʰəm˧˩˨ kɨ̰w˩˧

tʰəm˨˩˦ kɨw˧˥

tʰəm˧˩ kɨw˩˩

tʰə̰ʔm˧˩ kɨ̰w˩˧


thẩm xét

tʰə̰m˧˩˧ sɛt˧˥

tʰəm˧˩˨ sɛ̰k˩˧

tʰəm˨˩˦ sɛk˧˥

tʰəm˧˩ sɛt˩˩

tʰə̰ʔm˧˩ sɛ̰t˩˧

Thẩm xét tội nhân.


thờ cúng

tʰə̤ː˨˩ kuŋ˧˥

tʰəː˧˧ kṵŋ˩˧

tʰəː˨˩ kuŋ˧˥

tʰəː˧˧ kuŋ˩˩

tʰəː˧˧ kṵŋ˩˧

Thờ cúng tổ tiên.


thở dốc

tʰə̰ː˧˩˧ zəwk˧˥

tʰəː˧˩˨ jə̰wk˩˧

tʰəː˨˩˦ jəwk˧˥

tʰəː˧˩ ɟəwk˩˩

tʰə̰ːʔ˧˩ ɟə̰wk˩˧

Lên đến đỉnh đồi nằm lăn ra thở dốc.


sấy tóc

ʂə̰j˩˧ ta̰wk˩˧

ʂəj˧˥ tawk˧˥

ʂəj˩˩ tawk˩˩

ʂə̰j˩˧ ta̰wk˩˧


hôn hít

hon˧˥˧ hḭt˩˧

Mẹ hôn hít con.


săn đón

ʂaŋ˧˥ ɗɔ̰ŋ˩˧

ʂan˧˥˧ ɗɔ̰n˩˧

Đón tiếp một cách vồ vập vì lợi của mình.

Săn đón khách hàng.


sút kém

ʂṵk˩˧ kɛ̰m˩˧

ʂṵt˩˧ kɛ̰m˩˧

Tinh thần sút kém.


súc miệng

suk˧˥ miə̰ʔŋ˨˩

ʂṵk˩˧ miə̰ŋ˨˨

ʂuk˧˥ miəŋ˨˩˨

ʂuk˩˩ miəŋ˨˨

ʂuk˩˩ miə̰ŋ˨˨

ʂṵk˩˧ miə̰ŋ˨˨

Rửa miệng bằng cách ngậm một ngụm nước rồi đưa đi đưa lại trong miệng cho sạch.


suy bì

Suy bì mãi, chỉ sợ thiệt.


siết chặt

siət˧˥ ʨa̰ʔt˨˩

ʂiə̰k˩˧ ʨa̰k˨˨

ʂiək˧˥ ʨak˨˩˨

ʂiət˩˩ ʨat˨˨

ʂiət˩˩ ʨa̰t˨˨

ʂiə̰t˩˧ ʨa̰t˨˨

Siết chặt tay.


sang đoạt

saːŋ˧˧ ɗwa̰ːʔt˨˩

ʂaːŋ˧˥ ɗwa̰ːk˨˨

ʂaːŋ˧˧ ɗwaːk˨˩˨

ʂaːŋ˧˥ ɗwat˨˨

ʂaːŋ˧˥ ɗwa̰t˨˨

ʂaːŋ˧˥˧ ɗwa̰t˨˨


sai khiến

saːj˧˧ xiən˧˥

ʂaːj˧˥ kʰiə̰ŋ˩˧

ʂaːj˧˧ kʰiəŋ˧˥

ʂaːj˧˥ xiən˩˩

ʂaːj˧˥˧ xiə̰n˩˧


rốn lại

zon˧˥ la̰ːʔj˨˩

ʐo̰ŋ˩˧ la̰ːj˨˨

ɹoŋ˧˥ laːj˨˩˨

ɹon˩˩ laːj˨˨

ɹon˩˩ la̰ːj˨˨

ɹo̰n˩˧ la̰ːj˨˨

Rốn lại vài hôm, hắn sẽ về.


khai diễn

xaːj˧˧ ziəʔən˧˥

kʰaːj˧˥ jiəŋ˧˩˨

kʰaːj˧˧ jiəŋ˨˩˦

xaːj˧˥ ɟiə̰n˩˧

xaːj˧˥ ɟiən˧˩

xaːj˧˥˧ ɟiə̰n˨˨

Khai diễn một vở kịch mới.


khai hoang

xaːj˧˧ hwaːŋ˧˧

kʰaːj˧˥ hwaːŋ˧˥

kʰaːj˧˧ hwaːŋ˧˧

xaːj˧˥ hwaŋ˧˥

xaːj˧˥˧ hwaŋ˧˥˧

Đi khai hoang ở miền núi.


khai huyệt

xaːj˧˧ hwiə̰ʔt˨˩

kʰaːj˧˥ hwiə̰k˨˨

kʰaːj˧˧ hwiək˨˩˨

xaːj˧˥ hwiə̰t˨˨

xaːj˧˥˧ hwiə̰t˨˨


khai học

xaːj˧˧ ha̰ʔwk˨˩

kʰaːj˧˥ ha̰wk˨˨

kʰaːj˧˧ hawk˨˩˨

xaːj˧˥˧ ha̰wk˨˨


rạng danh

za̰ːʔŋ˨˩ zajŋ˧˧

ʐa̰ːŋ˨˨ jan˧˥

ɹaːŋ˨˩˨ jan˧˧

ɹaːŋ˨˨ ɟajŋ˧˥

ɹa̰ːŋ˨˨ ɟajŋ˧˥

ɹa̰ːŋ˨˨ ɟajŋ˧˥˧

Rạng danh gia đình.


khoe mẽ

xwɛ˧˧ mɛʔɛ˧˥

kʰwɛ˧˥ mɛ˧˩˨

kʰwɛ˧˧ mɛ˨˩˦

xwɛ˧˥˧ mɛ̰˨˨

Khoe bề ngoài nhưng thực chất là xấu xa.

Chỉ khoe mẽ chứ chẳng có tài cán gì.


khuyên dỗ

kʰwiəŋ˧˥ jo˧˩˨

kʰwiəŋ˧˧ jo˨˩˦

xwiən˧˥ ɟo̰˩˧

xwiən˧˥ ɟo˧˩

xwiən˧˥˧ ɟo̰˨˨

Khuyên dỗ trẻ con.


khuyên nhủ

xwiən˧˧ ɲṵ˧˩˧

kʰwiəŋ˧˥ ɲu˧˩˨

kʰwiəŋ˧˧ ɲu˨˩˦

xwiən˧˥ ɲu˧˩

xwiən˧˥˧ ɲṵʔ˧˩

Vợ chồng khuyên nhủ lẫn nhau.


khuyên răn

kʰwiəŋ˧˥ ʐaŋ˧˥

kʰwiəŋ˧˧ ɹaŋ˧˧

xwiən˧˥ ɹan˧˥

xwiən˧˥˧ ɹan˧˥˧

Cha mẹ khuyên răn con.

Cô khuyên răn tận tình.


khuân vác

xwən˧˧ vaːk˧˥

kʰwəŋ˧˥ ja̰ːk˩˧

kʰwəŋ˧˧ jaːk˧˥

xwən˧˥ vaːk˩˩

xwən˧˥˧ va̰ːk˩˧

Khuân vác hàng ở tàu lên bến.


run run

ɹun˧˥˧ ɹun˧˥˧

Giọng nói run run.


reo mừng

zɛw˧˧ mɨ̤ŋ˨˩

ɹɛw˧˥˧ mɨŋ˧˧


khái quát hóa

kʰa̰ːj˩˧ kwa̰ːk˩˧ hwa̰ː˩˧

kʰaːj˧˥ waːk˧˥ hwaː˧˥

xa̰ːj˩˧ kwa̰ːt˩˧ hwa̰˩˧

Thực hiện hoạt động tư duy để khái quát.

Khái quát hoá toàn bộ vấn đề


khám bệnh

xaːm˧˥ ɓə̰ʔjŋ˨˩

kʰa̰ːm˩˧ ɓḛn˨˨

kʰaːm˧˥ ɓəːn˨˩˨

xaːm˩˩ ɓeŋ˨˨

xaːm˩˩ ɓḛŋ˨˨

xa̰ːm˩˧ ɓḛŋ˨˨

Xem xét thân thể người ốm để nghiên cứu triệu chứng mà đoán bệnh và định cách điều trị.

Bác sĩ khám bệnh.


ngã sấp

ŋaʔa˧˥ səp˧˥

ŋaː˧˩˨ ʂə̰p˩˧

ŋaː˨˩˦ ʂəp˧˥

ŋa̰ː˩˧ ʂəp˩˩

ŋa̰ː˨˨ ʂə̰p˩˧


ngăn cách

ŋaŋ˧˥ ka̰t˩˧

ŋan˧˥˧ ka̰jk˩˧

Bức tường ngăn cách hai cái vườn.


ngắm nghía

ŋa̰m˩˧ ŋḭə˩˧

ŋa̰m˩˧ ŋḭə˩˧

Ngắm nghía bộ quần áo mới.


quá chén

kwaː˧˥ ʨɛn˧˥

kwa̰ː˩˧ ʨɛ̰ŋ˩˧

kwaː˩˩ ʨɛn˩˩

kwa̰ː˩˧ ʨɛ̰n˩˧

hơi quá chén nên thiếu tỉnh táo

Nói uống rượu nhiều quá đến say và phần nào thiếu minh mẫn.

Quá chén rồi nói nhảm


quyết đoán

kwt˧˥ ɗwaːn˧˥

kwk˩˧ ɗwa̰ːŋ˩˧

wk˧˥ ɗwaːŋ˧˥

kwt˩˧ ɗwa̰n˩˧


nhảy bổ

ɲa̰j˧˩˧ ɓo̰˧˩˧

ɲaj˧˩˨ ɓo˧˩˨

ɲaj˨˩˦ ɓo˨˩˦

ɲa̰ʔj˧˩ ɓo̰ʔ˧˩

Nhảy bổ vào đám cờ.


nhiễm độc

ɲiəʔəm˧˥ ɗə̰ʔwk˨˩

ɲiəm˧˩˨ ɗə̰wk˨˨

ɲiəm˨˩˦ ɗəwk˨˩˨

ɲiə̰m˩˧ ɗəwk˨˨

ɲiəm˧˩ ɗə̰wk˨˨

ɲiə̰m˨˨ ɗə̰wk˨˨


nhem nhẻm

ɲɛm˧˧ ɲɛ̰m˧˩˧

ɲɛm˧˥ ɲɛm˧˩˨

ɲɛm˧˧ ɲɛm˨˩˦

ɲɛm˧˥˧ ɲɛ̰ʔm˧˩

Mày có thôi cãi nhem nhẻm đi không!


ngủ thiếp

ŋṵ˧˩˧ tʰiəp˧˥

ŋu˧˩˨ tʰiə̰p˩˧

ŋu˨˩˦ tʰiəp˧˥

ŋu˧˩ tʰiəp˩˩

ŋṵʔ˧˩ tʰiə̰p˩˧


ngủ gà

ŋṵ˧˩˧ ɣa̤ː˨˩


tôn kính

toŋ˧˥ kḭ̈n˩˧

ton˧˥˧ kḭ̈ŋ˩˧

Tôn kính cha mẹ.


tuần hành

twə̤n˨˩ ha̤jŋ˨˩

twəŋ˧˧ han˧˧

twəŋ˨˩ han˨˩

twən˧˧ hajŋ˧˧

Diễu hành trên các đường phố để biểu dương lực lượng và biểu thị thái độ chính trị đối với những vấn đề quan trọng.

Cuộc tuần hành lớn bảo vệ hoà bình.

Tuần hành thị uy.


tri kỷ

tʂi˧˥˧ kḭʔ˧˩

Hai người tri kỷ với nhau hàng giờ.


abrading

Dạng phân từ hiện tại và danh động từ (gerund) của abrade.


xử lý

Tạo ra những tác động vật lý, hóa học nhất định để biến đổi hợp với mục đích.

Xử lý hạt giống bằng thuốc trừ sâu.

Xử lý vết thương trước khi đưa tới bệnh viện.

Áp dụng vào cái gì đó những thao tác nhất định để nghiên cứu, sử dụng.

Quá trình xử lý thông tin.

Xem xét và giải quyết về mặt tổ chức một vụ phạm lỗi nào đó.

Xử lý nghiêm minh những vụ vi phạm pháp luật.


đéo

Giao hợp (thường dùng để chửi thề với ý thô tục).

Đéo mẹ chúng mày!


xảy ra

sa̰j˧˩˧ zaː˧˧

saj˧˩˨ ʐaː˧˥

saj˨˩˦ ɹaː˧˧

sa̰ʔj˧˩ ɹaː˧˥˧

Hành động ban đầu của một sự kiện, hiện tượng.


chửi rủa

ʨɨ̰j˧˩˧ zwa̰ː˧˩˧

ʨɨj˧˩˨ ʐuə˧˩˨

ʨɨj˨˩˦ ɹuə˨˩˦

ʨɨ̰ʔj˧˩ ɹṵʔə˧˩

Ông chửi rủa: “Con mẹ mày!”


phượt

Đi du lịch dã ngoại bằng xe máy và ba lô.

dân phượt


chê trách

ʨe˧˥ tʂa̰t˩˧

ʨe˧˥ tʂajk˩˩

ʨe˧˥˧ tʂa̰jk˩˧

Hành vi đáng chê trách.


thoát khỏi

thoát ra

Một hành động thoát ra khỏi một chỗ nào đó.

tʰwaːt˧˥ xɔ̰j˧˩˧

tʰwa̰ːk˩˧ kʰɔj˧˩˨

tʰwaːk˧˥ kʰɔj˨˩˦

tʰwat˩˩ xɔj˧˩

tʰwa̰t˩˧ xɔ̰ʔj˧˩


y án

Nói tòa án cấp trên giữ nguyên mức án của tòa án cấp dưới sau khi xử phúc thẩm.

Tên ăn cướp giết người đã bị tòa sơ thẩm kết tội tử hình, tòa thượng thẩm đã y án.


căm ghét

kam˧˥ ɣɛ̰k˩˧

kam˧˥˧ ɣɛ̰t˩˧


căm giận

kam˧˧ zə̰ʔn˨˩

kam˧˥ jə̰ŋ˨˨

kam˧˧ jəŋ˨˩˨

kam˧˥ ɟə̰n˨˨

kam˧˥˧ ɟə̰n˨˨

Căm giận kẻ hại mình.

Nỗi căm giận phừng phừng.


bôi nhọ

ɓoj˧˧ ɲɔ̰ʔ˨˩

ɓoj˧˥˧ ɲɔ̰˨˨

Bôi nhọ uy tín.

Bôi nhọ lịch sử.


kiểm chứng

kiə̰m˧˩˧ ʨɨŋ˧˥

kiəm˧˩˨ ʨɨ̰ŋ˩˧

kiəm˨˩˦ ʨɨŋ˧˥

kiəm˧˩ ʨɨŋ˩˩

kiə̰ʔm˧˩ ʨɨ̰ŋ˩˧

Nguồn tin chưa được kiểm chứng.

Kiểm chứng bằng thí nghiệm.


ác báo

aːk˧˥ ɓaːw˧˥

a̰ːk˩˧ ɓa̰ːw˩˧

aːk˧˥ ɓaːw˧˥

aːk˩˩ ɓaːw˩˩

a̰ːk˩˧ ɓa̰ːw˩˧

(người đã làm điều ác) lại gặp phải điều ác, theo quan niệm của đạo Phật.


giao phối

jaːw˧˥ fo̰j˩˧

ɟaːw˧˥ foj˩˩

ɟaːw˧˥˧ fo̰j˩˧

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-giao phối.wav


rinh tê

ɹïŋ˧˥˧ te˧˥˧

Bỏ vùng kháng chiến, trở về vùng phi Việt Minh, thường là các thành phố do Pháp kiểm soát, thời kỳ từ 1947 tới 1954.


trát tường

ʨaːt˧˥ tɨə̤ŋ˨˩

tʂa̰ːk˩˧ tɨəŋ˧˧

tʂaːk˧˥ tɨəŋ˨˩

tʂaːt˩˩ tɨəŋ˧˧

tʂa̰ːt˩˧ tɨəŋ˧˧

Một công đoạn trong việc xây dựng, với việc dùng nguyên liệu để làm phẳng các tường, nền hay trém vật liệu vào những chổ hở, lồi lõm rồi chà đi chà lại nhiều lần.


chửi lồn

ʨɨ̰j˧˩˧ lo̤n˨˩

ʨɨj˧˩˨ loŋ˧˧

ʨɨj˨˩˦ loŋ˨˩

ʨɨ̰ʔj˧˩ lon˧˧

Từ rất là thô tục để nói về hành động chửi


bốc phét

ɓəwk˧˥ fɛt˧˥

ɓə̰wk˩˧ fɛ̰k˩˧

ɓəwk˧˥ fɛk˧˥

ɓəwk˩˩ fɛt˩˩

ɓə̰wk˩˧ fɛ̰t˩˧


bịa đặt

ɓḭʔə˨˩ ɗa̰ʔt˨˩

ɓḭə˨˨ ɗa̰k˨˨

ɓiə˨˩˨ ɗak˨˩˨

ɓḭə˨˨ ɗa̰t˨˨

Bịa với mục đích xấu, thường gây hại đến người khác.

bịa đặt chuyện ma quỷ

bịa đặt tin nhảm


mạn phép

ma̰ːʔn˨˩ fɛp˧˥

ma̰ːŋ˨˨ fɛ̰p˩˧

maːŋ˨˩˨ fɛp˧˥

maːn˨˨ fɛp˩˩

ma̰ːn˨˨ fɛp˩˩

ma̰ːn˨˨ fɛ̰p˩˧

Xin phép nhưng theo cách nói khiêm tốn hơn.

Tôi xin mạn phép phát biểu đôi lời.


yêu đương

iəw˧˧ ɗɨəŋ˧˧

iəw˧˥ ɗɨəŋ˧˥

iəw˧˧ ɗɨəŋ˧˧

iəw˧˥ ɗɨəŋ˧˥

iəw˧˥˧ ɗɨəŋ˧˥˧

Chuyện yêu đương.

Quan hệ yêu đương.

Tự do yêu đương.


cất rượu

kət˧˥ ziə̰ʔw˨˩

kə̰k˩˧ ʐɨə̰w˨˨

kək˧˥ ɹɨəw˨˩˨

kət˩˩ ɹɨəw˨˨

kət˩˩ ɹɨə̰w˨˨

kə̰t˩˧ ɹɨə̰w˨˨


ham thích

haːm˧˧ tʰïk˧˥

haːm˧˥ tʰḭ̈t˩˧

haːm˧˧ tʰɨt˧˥

haːm˧˥ tʰïk˩˩

haːm˧˥˧ tʰḭ̈k˩˧

Là hành động thích điều gì đó tới mức mê say và muốn có được.

Anh ta ham thích chiếc xe thể thao đó.

Các sinh viên ham thích nghiên cứu lịch sử.


chạm trổ

ʨa̰ːʔm˨˩ ʨo̰˧˩˧

ʨa̰ːm˨˨ tʂo˧˩˨

ʨaːm˨˩˨ tʂo˨˩˦

ʨaːm˨˨ tʂo˧˩

ʨa̰ːm˨˨ tʂo˧˩

ʨa̰ːm˨˨ tʂo̰ʔ˧˩


giết người

zət˧˥ ŋɨə̤j˨˩

jə̰t˩˧ ŋɨəj˧˧

jəːt˧˥ ŋɨəj˨˩

ɟət˩˩ ŋɨəj˧˧

ɟə̰t˩˧ ŋɨəj˧˧

Một hành động giết ai đó cố ý và trái pháp luật.


đóng góp

ɗawŋ˧˥ ɣɔp˧˥

ɗa̰wŋ˩˧ ɣɔ̰p˩˧

ɗawŋ˧˥ ɣɔp˧˥

ɗawŋ˩˩ ɣɔp˩˩

ɗa̰wŋ˩˧ ɣɔ̰p˩˧

Tặng tài nguyên, công sức, hoặc tiền cho một tổ chức hay chương trình với mục đích trợ giúp.

Hãy đóng góp cho Wiktionary.

Chính phủ sẽ đóng góp thêm hai triệu bảng Anh nữa.

Chúng tôi yêu cầu mọi người đóng góp rộng rãi hơn nữa.

Hết lòng đóng góp cho sự thành đạt của công ty.

Anh ta đã đóng góp đáng kể cho chương trình phần mềm này.

Dân chúng cả nước tích cực đóng góp hiện kim và hiện vật vào quỹ cứu trợ.

Mọi sự đóng góp, dù ít chăng nữa, cũng đáng trân trọng.


chống đối

ʨəwŋ˧˥ ɗoj˧˥

ʨə̰wŋ˩˧ ɗo̰j˩˧

ʨəwŋ˧˥ ɗoj˧˥

ʨəwŋ˩˩ ɗoj˩˩

ʨə̰wŋ˩˧ ɗo̰j˩˧

Hành động không làm theo một cái gì đó, không đồng ý.

Tôi chống đối các chính sách bất công.

Học sinh chống đối nhà trường vì bắt ép tham gia hoạt động ngoại khóa.


đề xuất

Việc đó do anh đề xuất.


biểu đạt

ɓiə̰w˧˩˧ ɗa̰ːʔt˨˩

ɓiəw˧˩˨ ɗa̰ːk˨˨

ɓiəw˨˩˦ ɗaːk˨˩˨

ɓiəw˧˩ ɗaːt˨˨

ɓiəw˧˩ ɗa̰ːt˨˨

ɓiə̰ʔw˧˩ ɗa̰ːt˨˨

Dùng ngôn ngữ hoặc hình thức nào đó để làm cho tư tưởng, tình cảm được tỏ rõ ra.

Ngôn ngữ là công cụ để biểu đạt tư duy.


giặt gỵa

giặt gịa (alternative)
giặt giạ (alternative)
giặt gyạ (alternative)

za̰ʔt˨˩ zḭʔə˨˩

ja̰k˨˨ jḭə˨˨

jak˨˩˨ jiə˨˩˨

ɟa̰t˨˨ ɟḭə˨˨

Gỵa, đọc là dịa, là trường hợp duy nhất của "gy-" trong tiếng Việt hiện đại và là một trong số ít từ kết thúc bằng "-ya" (một từ khác là khuya). Một số tác giả đã thay thế nó bằng cách viết khác là gịa.

Nàng định bụng rằng có ngày sẽ tảo thanh màu đen vì mặc áo trắng, chúng nó bắt buộc phải giặt gỵa thường, không làm sao mà cầm mồ hôi lâu ngày trong đó được.

1963, Bình Nguyên Lộc, Hoa-Hậu Bồ-Đào, Nhà xuất bản Xuân Thu, tr. 370:

Trọn ngày hôm nay, hai chị em quét tước lau chùi nhà cửa rồi giặt gỵa phơi phóng rèm màn cùng mùng mền, áo gối.

1999, Hồ Trường An, Tình Sen Ý Huệ, Nhà xuất bản Tân Văn, tr. 365:


chỉ bảo

ʨḭ˧˩˧ ɓa̰ːw˧˩˧

ʨi˧˩˨ ɓaːw˧˩˨

ʨi˨˩˦ ɓaːw˨˩˦

ʨḭʔ˧˩ ɓa̰ːʔw˧˩

Dạy bảo một cách cụ thể, tường tận (nói khái quát).

Lời chỉ bảo ân cần.

Chỉ bảo cách làm ăn.


trực cảm

ʨɨ̰ʔk˨˩ ka̰ːm˧˩˧

tʂɨ̰k˨˨ kaːm˧˩˨

tʂɨk˨˩˨ kaːm˨˩˦

tʂɨk˨˨ kaːm˧˩

tʂɨ̰k˨˨ kaːm˧˩

tʂɨ̰k˨˨ ka̰ːʔm˧˩


giải mã

za̰ːj˧˩˧ maʔa˧˥

jaːj˧˩˨ maː˧˩˨

jaːj˨˩˦ maː˨˩˦

ɟaːj˧˩ ma̰ː˩˧

ɟaːj˧˩ maː˧˩

ɟa̰ːʔj˧˩ ma̰ː˨˨

Giải mã bộ gen người.


ngủ dậy

ŋṵ˧˩˧ zə̰ʔj˨˩

ŋu˧˩˨ jə̰j˨˨

ŋu˨˩˦ jəj˨˩˨

ŋṵʔ˧˩ ɟə̰j˨˨


ngấp ngó

ŋə̰p˩˧ ŋɔ̰˩˧

ŋə̰p˩˧ ŋɔ̰˩˧


sục cặc

thủ dâm

Dùng tay cầm dương vật lên xuống liên tục, đến xuất tinh.

sṵʔk˨˩ ka̰ʔk˨˩

ʂṵk˨˨ ka̰k˨˨

ʂuk˨˩˨ kak˨˩˨

ʂṵk˨˨ ka̰k˨˨


lao tâm khổ tứ

Lo nghĩ vất vả, hao tổn nhiều sức lực tinh thần.

Ý Tuân-tử nói rằng vạn vật sinh ra tuy là do ở Trời, nhưng vạn vật thành-tựu là do ở người, chứ không phải ở Trời. Nếu ta lại bỏ việc người mà cứ mong ở Trời, thì thành ra lao tâm khổ tứ mà vẫn không có ích gì.

1943, Trần Trọng Kim, chương III, trong Nho-giáo, tập II, Lê Thăng, tr. 111:


ngõi ngọm

Cạn nồi rồi, còn ngõi ngọm gì nữa.


xác minh

minh xác

Làm cho rõ sự thật qua thực tế và có chứng cứ cụ thể.

saːk˧˥ mïŋ˧˧

sa̰ːk˩˧ mïn˧˥

saːk˧˥ mɨn˧˧

saːk˩˩ mïŋ˧˥

sa̰ːk˩˧ mïŋ˧˥˧

Xác minh lí lịch.

Xác minh lời khai của hung thủ.


vợi

Lấy bớt ra một phần ở đồ đựng này chuyển sang đồ đựng khác.


an cư lạc nghiệp

安居樂業

aːn˧˧ kɨ˧˧ la̰ːʔk˨˩ ŋiə̰ʔp˨˩

aːŋ˧˥ kɨ˧˥ la̰ːk˨˨ ŋiə̰p˨˨

aːŋ˧˧ kɨ˧˧ laːk˨˩˨ ŋiəp˨˩˨

aːn˧˥ kɨ˧˥ laːk˨˨ ŋiəp˨˨

aːn˧˥ kɨ˧˥ la̰ːk˨˨ ŋiə̰p˨˨

aːn˧˥˧ kɨ˧˥˧ la̰ːk˨˨ ŋiə̰p˨˨

Âm Hán-Việt của chữ Hán 安居樂業, trong đó: 安居 (“sống yên ổn”) và 樂業 (“vui vẻ làm ăn”).

Sống ổn định ở một nơi và yên tâm vui vẻ làm ăn.

Theo ý tôi, bất cứ trong một chính thể nào, việc của Chính phủ là phải lấy sự dân sinh làm trọng, nghĩa là phải làm cho dân an cư lạc nghiệp, rồi tìm cách giáo hóa nâng cao trình độ dân chúng về đường tinh thần và đường vật chất cho hợp thời để tiến thủ với các dân tộc khác mà vẫn giữ được đặc tính của mình.

1949, Trần Trọng Kim, “Về Huế và lập chánh phủ”, trong Một cơn gió bụi, NXB Vĩnh Sơn, xuất bản 1969, tr. 58:

Nhơn dịp cậu ngỏ lời khuyên bà con cứ bình tĩnh làm ăn đừng sợ chi hết, quốc gia sẵn sàng ủng hộ đồng bào, giữ an ninh trật tự cho đâu đó đều an cư lạc nghiệp.

1957, Hồ Biểu Chánh, “Hòa hiệp”, trong Chị Đào, Chị Lý:


ảo tưởng sức mạnh

a̰ːw˧˩˧ tɨə̰ŋ˧˩˧ sɨk˧˥ ma̰ʔjŋ˨˩

aːw˧˩˨ tɨəŋ˧˩˨ ʂɨ̰k˩˧ ma̰n˨˨

aːw˨˩˦ tɨəŋ˨˩˦ ʂɨk˧˥ man˨˩˨

aːw˧˩ tɨəŋ˧˩ ʂɨk˩˩ majŋ˨˨

aːw˧˩ tɨəŋ˧˩ ʂɨk˩˩ ma̰jŋ˨˨

a̰ːʔw˧˩ tɨə̰ʔŋ˧˩ ʂɨ̰k˩˧ ma̰jŋ˨˨

Phát ngôn hoặc biểu hiện có phần ảo tưởng về sức mạnh, khả năng của bản thân.

Bớt ảo tưởng sức mạnh đi thanh niên.


ngủm củ tỏi

ŋṵm˧˩˧ kṵ˧˩˧ tɔ̰j˧˩˧

ŋum˧˩˨ ku˧˩˨ tɔj˧˩˨

ŋum˨˩˦ ku˨˩˦ tɔj˨˩˦

ŋum˧˩ ku˧˩ tɔj˧˩

ŋṵʔm˧˩ kṵʔ˧˩ tɔ̰ʔj˧˩


hủy hàng

hwḭ˧˩˧ ha̤ːŋ˨˩

hwi˧˩˨ haːŋ˧˧

hwi˨˩˦ haːŋ˨˩

hwi˧˩ haːŋ˧˧

hwḭʔ˧˩ haːŋ˧˧

Quy trình loại bỏ hàng hóa quá hạn tại các cơ sở kinh doanh.


nói móc

móc máy

Nói nhằm châm chọc điều không hay của người khác một cách cố ý.

nɔ̰j˩˧ ma̰wk˩˧

nɔ̰j˩˧ ma̰wk˩˧

Nói móc để khiêu khích.


đánh võng

ɗajŋ˧˥ vaʔawŋ˧˥

ɗa̰n˩˧ jawŋ˧˩˨

ɗan˧˥ jawŋ˨˩˦

ɗajŋ˩˩ va̰wŋ˩˧

ɗajŋ˩˩ vawŋ˧˩

ɗa̰jŋ˩˧ va̰wŋ˨˨

Đánh tay lái sang hai bên, làm cho xe chao nghiêng, đảo qua đảo lại như đưa võng trên đường.

Cấm đánh võng, lạng lách trên đường phố.


dãn

Tăng độ dài hoặc thể tích mà không thay đổi khối lượng.

Trở lại trạng thái bình thường, không còn co lại, không còn căng thẳng nữa.

Trở lại trạng thái không còn tập trung lại nữa, mà thưa ra.


khắc họa

xak˧˥ hwa̰ːʔ˨˩

kʰa̰k˩˧ hwa̰ː˨˨

kʰak˧˥ hwaː˨˩˨

xa̰k˩˧ hwa̰˨˨

Miêu tả bằng lời văn một cách đậm nét khiến cho chúng nổi bật lên như chạm hoặc vẽ.


bom hàng

ɓɔm˧˧ ha̤ːŋ˨˩

ɓɔm˧˥ haːŋ˧˧

ɓɔm˧˧ haːŋ˨˩

ɓɔm˧˥ haːŋ˧˧

ɓɔm˧˥˧ haːŋ˧˧


chắt chiu

ʨa̰k˩˧ ʨiw˧˥

ʨa̰t˩˧ ʨiw˧˥˧

(Từ nguyên cho mục này bị thiếu hoặc chưa đầy đủ. Vui lòng bổ sung vào mục từ, hoặc thảo luận tại bàn giúp đỡ. )

Chắt chiu từng đồng nuôi con ăn học.


phong sát

fawŋ˧˧ saːt˧˥

fawŋ˧˥ ʂa̰ːk˩˧

fawŋ˧˧ ʂaːk˧˥

fawŋ˧˥ ʂaːt˩˩

fawŋ˧˥˧ ʂa̰ːt˩˧

Âm Hán-Việt của chữ Hán 封 (“đóng kín, bao vây”) và 殺 (“giết hại”).

Cấm một nghệ sĩ hoạt động biểu diễn hay xuất hiện trước công chúng vì vi phạm đạo đức, pháp luật nghiêm trọng.

Trịnh Sảng đã chính thức bị "phong sát", không được phép xuất hiện trên các kênh truyền hình, trang mạng.

21/01/2021, Minh Khuê (Theo Sohu, QQ, Jayne Stars), “Trịnh Sảng bị “phong sát”, mất hết sự nghiệp vì bê bối”, trong Người Lao động:


vờ vĩnh

və̤ː˨˩ vïʔïŋ˧˥

jəː˧˧ jïn˧˩˨

jəː˨˩ jɨn˨˩˦

vəː˧˧ vḭ̈ŋ˩˧

vəː˧˧ vḭ̈ŋ˨˨


ăn kem trước cổng

an˧˧ kɛm˧˧ ʨɨək˧˥ kə̰wŋ˧˩˧

aŋ˧˥ kɛm˧˥ tʂɨə̰k˩˧ kəwŋ˧˩˨

aŋ˧˧ kɛm˧˧ tʂɨək˧˥ kəwŋ˨˩˦

an˧˥ kɛm˧˥ tʂɨək˩˩ kəwŋ˧˩

an˧˥˧ kɛm˧˥˧ tʂɨə̰k˩˧ kə̰ʔwŋ˧˩

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ăn kem trước cổng.wav

Dạng thay thế của ăn cơm trước kẻng (“có quan hệ tình dục trước hôn nhân”).


phá đảo

faː˧˥ ɗa̰ːw˧˩˧

fa̰ː˩˧ ɗaːw˧˩˨

faː˧˥ ɗaːw˨˩˦

faː˩˩ ɗaːw˧˩

fa̰ː˩˧ ɗa̰ːʔw˧˩

Trong trò chơi video Contra, sau khi người chơi hoàn thành trò chơi thì màn hình sẽ chuyển sang cảnh một hòn đảo bị phát nổ.

Hoàn thành hay đi đến cái kết của một trò chơi video.


nhận dạng

ɲə̰ʔn˨˩ za̰ːʔŋ˨˩

ɲə̰ŋ˨˨ ja̰ːŋ˨˨

ɲəŋ˨˩˨ jaːŋ˨˩˨

ɲən˨˨ ɟaːŋ˨˨

ɲə̰n˨˨ ɟa̰ːŋ˨˨

Nhìn hình dáng, đặc điểm bên ngoài để nhận ra một đối tượng nào đó.

Nhận dạng chữ kí.

Nhận dạng tử thi.

Nhận dạng vịt.


miễn nhiệm

Cho thôi giữ một chức vụ nào đó (thường là chức vụ cao trong bộ máy nhà nước).

Miễn nhiệm chức tổng giám đốc.


cứu vãn

kɨ̰w˩˧ jaːŋ˧˩˨

kɨw˧˥ jaːŋ˨˩˦

kɨw˩˩ va̰ːn˩˧

kɨw˩˩ vaːn˧˩

kɨ̰w˩˧ va̰ːn˨˨

Giúp cho thoát khỏi tình cảnh trắc trở hoặc hiểm nghèo.

Tình thế không thể cứu vãn được nữa.


xen kẽ

sɛn˧˧ kɛʔɛ˧˥

sɛn˧˥˧ kɛ̰˨˨

(Những cái khác loại) Ở xen cạnh nhau, cái nọ tiếp cái kia một cách liên tục, đều đặn.

Ngồi xen kẽ nam nữ.

Trồng xen kẽ hai loại cây.


đan xen

ɗaːn˧˧ sɛn˧˧

ɗaːŋ˧˥ sɛŋ˧˥

ɗaːŋ˧˧ sɛŋ˧˧

ɗaːn˧˥ sɛn˧˥

ɗaːn˧˥˧ sɛn˧˥˧

Các tiết học và thực hành được bố trí đan xen.

Đan xen văn hóa.


lắng đọng

laŋ˧˥ ɗa̰ʔwŋ˨˩

la̰ŋ˩˧ ɗa̰wŋ˨˨

laŋ˧˥ ɗawŋ˨˩˨

laŋ˩˩ ɗawŋ˨˨

laŋ˩˩ ɗa̰wŋ˨˨

la̰ŋ˩˧ ɗa̰wŋ˨˨

Phù sa lắng đọng.

Lưu lại, lắng lại trong chiều sâu tình cảm.

Hình ảnh lắng đọng trong tâm tưởng.


yêu thích

iəw˧˧ tʰïk˧˥

iəw˧˥ tʰḭ̈t˩˧

iəw˧˧ tʰɨt˧˥

iəw˧˥ tʰïk˩˩

iəw˧˥˧ tʰḭ̈k˩˧

Được làm công việc mà mình yêu thích.


diễn tập

ziəʔən˧˥ tə̰ʔp˨˩

jiəŋ˧˩˨ tə̰p˨˨

jiəŋ˨˩˦ təp˨˩˨

ɟiə̰n˩˧ təp˨˨

ɟiən˧˩ tə̰p˨˨

ɟiə̰n˨˨ tə̰p˨˨

Luyện tập tổng hợp, với các tình huống như thật.

Bộ đội diễn tập thường xuyên.

Buổi diễn tập của lực lượng phòng cháy chữa cháy.

Diễn tập vở kịch.


ẩn nấp

ə̰n˧˩˧ nəp˧˥

əŋ˧˩˨ nə̰p˩˧

ə̰ʔn˧˩ nə̰p˩˧

Giấu mình ở nơi kín đáo hoặc nơi có vật che chở.

Xuống hầm ẩn nấp.


dọn dẹp

zɔ̰ʔn˨˩ zɛ̰ʔp˨˩

jɔ̰ŋ˨˨ jɛ̰p˨˨

jɔŋ˨˩˨ jɛp˨˩˨

ɟɔ̰n˨˨ ɟɛ̰p˨˨

Sắp xếp lại cho gọn gàng, sạch sẽ (nói khái quát).

Dọn dẹp, sắp xếp lại đồ đạc.

Dọn dẹp nhà cửa để đón Tết.


cận kề

kə̰ʔn˨˩ ke̤˨˩

Tết nhất đã cận kề.

Người bệnh đang cận kề cái chết.

Ký ức về chiến tranh không chỉ tồn tại trên lý thuyết mà thực sự cận kề.


ghi nhận

ɣi˧˧ ɲə̰ʔn˨˩

ɣi˧˥˧ ɲə̰n˨˨

Ghi nhận thành tích.

Một cố gắng đáng ghi nhận.


xuất tinh

swət˧˥ tïŋ˧˧

swə̰k˩˧ tïn˧˥

swək˧˥ tɨn˧˧

swət˩˩ tïŋ˧˥

swə̰t˩˧ tïŋ˧˥˧

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-xuất tinh.wav


biến điệu

ɓiən˧˥ ɗiə̰ʔw˨˩

ɓiə̰ŋ˩˧ ɗiə̰w˨˨

ɓiəŋ˧˥ ɗiəw˨˩˨

ɓiən˩˩ ɗiəw˨˨

ɓiən˩˩ ɗiə̰w˨˨

ɓiə̰n˩˧ ɗiə̰w˨˨

Làm thay đổi biên độ, tần số hoặc pha của một dao động điện tần số thấp.

Dòng điện đã được biến điệu.


phản biện

fa̰ːn˧˩˧ ɓiə̰ʔn˨˩

faːŋ˧˩˨ ɓiə̰ŋ˨˨

faːŋ˨˩˦ ɓiəŋ˨˩˨

faːn˧˩ ɓiən˨˨

faːn˧˩ ɓiə̰n˨˨

fa̰ːʔn˧˩ ɓiə̰n˨˨

Đánh giá, xem xét, phân tích lại một vấn đề, sự vật, sự việc để đưa ra chính kiến.

Phản biện luận án tiến sĩ.


trừ độc

ʨɨ̤˨˩ ɗə̰ʔwk˨˩

tʂɨ˧˧ ɗə̰wk˨˨

tʂɨ˨˩ ɗəwk˨˩˨

tʂɨ˧˧ ɗəwk˨˨

tʂɨ˧˧ ɗə̰wk˨˨


hạ độc

ha̰ːʔ˨˩ ɗə̰ʔwk˨˩

ha̰ː˨˨ ɗə̰wk˨˨

haː˨˩˨ ɗəwk˨˩˨

haː˨˨ ɗəwk˨˨

ha̰ː˨˨ ɗə̰wk˨˨

Dùng xyanua hạ độc cả nhà.


ủy nhiệm

wḭ˧˩˧ ɲiə̰ʔm˨˩

wi˧˩˨ ɲiə̰m˨˨

wi˨˩˦ ɲiəm˨˩˨

wi˧˩ ɲiə̰m˨˨

wḭʔ˧˩ ɲiə̰m˨˨

Giao cho người hoặc tổ chức khác làm thay một nhiệm vụ thuộc phạm vi trách nhiệm của mình.

Ủy nhiệm chi.

được ủy nhiệm điều hành cuộc họp

giấy ủy nhiệm sử dụng đất


bình thường hóa

ɓï̤ŋ˨˩ tʰɨə̤ŋ˨˩ hwaː˧˥

ɓïn˧˧ tʰɨəŋ˧˧ hwa̰ː˩˧

ɓɨn˨˩ tʰɨəŋ˨˩ hwaː˧˥

ɓïŋ˧˧ tʰɨəŋ˧˧ hwa˩˩

ɓïŋ˧˧ tʰɨəŋ˧˧ hwa̰˩˧

Bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa hai nước.


bánh ú tro

ɓajŋ˧˥ u˧˥ ʨɔ˧˧

ɓa̰n˩˧ ṵ˩˧ tʂɔ˧˥

ɓan˧˥ u˧˥ tʂɔ˧˧

ɓajŋ˩˩ u˩˩ tʂɔ˧˥

ɓa̰jŋ˩˧ ṵ˩˧ tʂɔ˧˥˧

Bánh ú tro thường được làm trong dịp Tết Đoan ngọ.


biên đạo

ɓiən˧˧ ɗa̰ːʔw˨˩

ɓiəŋ˧˥ ɗa̰ːw˨˨

ɓiəŋ˧˧ ɗaːw˨˩˨

ɓiən˧˥ ɗaːw˨˨

ɓiən˧˥ ɗa̰ːw˨˨

ɓiən˧˥˧ ɗa̰ːw˨˨

Nhà biên đạo múa.

Biên đạo vở ba lê mới.


yêu chiều

iəw˧˧ ʨiə̤w˨˩

iəw˧˥ ʨiəw˧˧

iəw˧˧ ʨiəw˨˩

iəw˧˥ ʨiəw˧˧

iəw˧˥˧ ʨiəw˧˧

Được bố mẹ yêu chiều.


ứng tác

ɨ̰ŋ˩˧ ta̰ːk˩˧

ɨ̰ŋ˩˧ ta̰ːk˩˧

Sáng tác và biểu diễn ngay tại chỗ, không có chuẩn bị trước.

Hát giao duyên ứng tác.

Bài thơ ứng tác.


ứng cứu

ɨ̰ŋ˩˧ kɨ̰w˩˧

ɨ̰ŋ˩˧ kɨ̰w˩˧

Cứu giúp, giải nguy kịp thời cho nhau lúc gặp nạn.

Ứng cứu cho đồng đội đang bị bao vây.


ai hoài

aːj˧˧ hwa̤ːj˨˩

aːj˧˥ hwaːj˧˧

aːj˧˧ hwaːj˨˩

aːj˧˥ hwaːj˧˧

aːj˧˥˧ hwaːj˧˧

"Cớ sao chàng chẳng vãng lai, Để em thổn thức ai hoài trót đêm." (Cdao)


ai mượn

aːj˧˧ mɨə̰ʔn˨˩

aːj˧˥ mɨə̰ŋ˨˨

aːj˧˧ mɨəŋ˨˩˨

aːj˧˥ mɨən˨˨

aːj˧˥ mɨə̰n˨˨

aːj˧˥˧ mɨə̰n˨˨

Tổ hợp dùng để quy lỗi nhẹ nhàng cho người nào đó, trách người ấy đã làm việc lẽ ra không nên làm để xảy ra điều ít nhiều không hay.

Ai mượn mày xía vào chuyện của người ta?


điều hành

ɗiə̤w˨˩ ha̤jŋ˨˩

ɗiəw˧˧ han˧˧

ɗiəw˨˩ han˨˩

ɗiəw˧˧ hajŋ˧˧

Hướng dẫn cho hoạt động chung diễn ra theo một đường lối, chủ trương nhất định.


ân giảm

ən˧˧ za̰ːm˧˩˧

əŋ˧˥ jaːm˧˩˨

əŋ˧˧ jaːm˨˩˦

ən˧˥˧ ɟa̰ːʔm˧˩

Giảm hình phạt tử hình theo bản án đã có hiệu lực xuống tù chung thân.

Chủ tịch nước kí lệnh ân giảm cho phạm nhân trong dịp quốc khánh.


đặc xá

ɗa̰ʔk˨˩ saː˧˥

ɗa̰k˨˨ sa̰ː˩˧

ɗak˨˩˨ saː˧˥

ɗa̰k˨˨ saː˩˩

ɗa̰k˨˨ sa̰ː˩˧

Tha tù trước thời hạn để thể hiện sự khoan hồng.

Nhiều tù nhân được đặc xá nhân dịp quốc khánh.


trích sao

ʨïk˧˥ saːw˧˧

tʂḭ̈t˩˧ ʂaːw˧˥

tʂɨt˧˥ ʂaːw˧˧

tʂïk˩˩ ʂaːw˧˥

tʂḭ̈k˩˧ ʂaːw˧˥˧

Sao chép lại chính xác phần nội dung của bản gốc hoặc phần nội dung của bản chính văn bản cần trích sao, được trình bày theo thể thức và kỹ thuật quy định.

Trích sao hồ sơ bệnh án.

Bản trích sao.


bồi lắng

ɓo̤j˨˩ laŋ˧˥

ɓoj˧˧ la̰ŋ˩˧

ɓoj˧˧ la̰ŋ˩˧

Luồng lạch bị bồi lắng.


rèn giũa

zɛ̤n˨˩ zwaʔa˧˥

ʐɛŋ˧˧ juə˧˩˨

ɹɛŋ˨˩ juə˨˩˦

Rèn luyện, dạy dỗ rất cẩn thận, nghiêm khắc.

Được rèn giũa trong quân đội.

Rèn giũa con cái.


răn dạy

zan˧˧ za̰ʔj˨˩

ʐaŋ˧˥ ja̰j˨˨

ɹaŋ˧˧ jaj˨˩˨

ɹan˧˥ ɟa̰j˨˨

ɹan˧˥˧ ɟa̰j˨˨

Răn và dạy bảo một cách nghiêm khắc cho biết điều hơn lẽ phải.

Răn dạy con cái.


ngự trị

ŋɨ̰ʔ˨˩ ʨḭʔ˨˩

ŋɨ˨˩˨ tʂi˨˩˨

Giữ vị trị then chốt, có khả năng chi phối những cái khác.

Chiếm giữ vị trí cao hơn hẳn vùng xung quanh.

Đồng tiền ngự trị tất cả.


làm bậy

la̤ːm˨˩ ɓə̰ʔj˨˩

laːm˧˧ ɓə̰j˨˨

laːm˨˩ ɓəj˨˩˨

laːm˧˧ ɓəj˨˨

laːm˧˧ ɓə̰j˨˨

Làm việc trái với lẽ phải, đạo lí, luật pháp.

Hai tên cướp thông đồng nhau làm bậy.


ẩn núp

ə̰n˧˩˧ nup˧˥

ə̰ʔn˧˩ nṵp˩˧

Bọn tội phạm ẩn núp trong rừng.


nguỵ tạo

ŋwḭʔ˨˩ ta̰ːʔw˨˩

ŋwḭ˨˨ ta̰ːw˨˨

ŋwi˨˩˨ taːw˨˩˨

ŋwi˨˨ taːw˨˨

ŋwḭ˨˨ ta̰ːw˨˨

Nguỵ tạo tài liệu.


cưỡng bách

kɨəʔəŋ˧˥ ɓajk˧˥

kɨəŋ˧˩˨ ɓa̰t˩˧

kɨəŋ˨˩˦ ɓat˧˥

kɨə̰ŋ˩˧ ɓajk˩˩

kɨəŋ˧˩ ɓajk˩˩

kɨə̰ŋ˨˨ ɓa̰jk˩˧

Lao động cưỡng bách.


a hộ

Mình trong trắng, có quỷ thần a hộ.


cổ vũ

cổ động

Hành động tác động đến tinh thần làm cho hăng hái hoạt động.

ko̰˧˩˧ vuʔu˧˥


hợp thành

hə̰ːʔp˨˩ tʰa̤jŋ˨˩

hə̰ːp˨˨ tʰan˧˧

həːp˨˩˨ tʰan˨˩

həːp˨˨ tʰajŋ˧˧

hə̰ːp˨˨ tʰajŋ˧˧

Binh chủng hợp thành.


điều đình

ɗiə̤w˨˩ ɗï̤ŋ˨˩

ɗiəw˧˧ ɗïn˧˧

ɗiəw˨˩ ɗɨn˨˩

ɗiəw˧˧ ɗïŋ˧˧

Trao đổi, bàn bạc để dàn xếp sự tranh chấp.

Cuộc điều đình.


tuân theo

twən˧˧ tʰɛw˧˧

twəŋ˧˥ tʰɛw˧˥

twəŋ˧˧ tʰɛw˧˧

twən˧˥ tʰɛw˧˥

twən˧˥˧ tʰɛw˧˥˧

Hành động làm theo những gì được yêu cầu, mệnh lệnh, quy tắc, luật lệ hoặc chỉ dẫn.

Tuân theo quy định pháp luật.


đối chất

ɗo̰j˩˧ ʨə̰k˩˧

ɗo̰j˩˧ ʨə̰t˩˧

Hỏi cùng lúc nhiều bị can trước các nhân chứng để so sánh khi có sự mâu thuẫn giữa hai hay nhiều người mà các biện pháp điều tra khác chưa thể giúp xác định được sự thật.

Cơ quan điều tra đang tiến hành đối chất.


giải chấp

za̰ːj˧˩˧ ʨəp˧˥

jaːj˧˩˨ ʨə̰p˩˧

jaːj˨˩˦ ʨəp˧˥

ɟaːj˧˩ ʨəp˩˩

ɟa̰ːʔj˧˩ ʨə̰p˩˧

Làm cho các điều kiện ràng buộc đối với tài sản đang được thế chấp không còn có hiệu lực nữa.


tưởng niệm

tɨə̰ŋ˧˩˧ niə̰ʔm˨˩

tɨəŋ˧˩˨ niə̰m˨˨

tɨəŋ˨˩˦ niəm˨˩˨

tɨəŋ˧˩ niəm˨˨

tɨəŋ˧˩ niə̰m˨˨

tɨə̰ʔŋ˧˩ niə̰m˨˨

Tưởng nhớ đến người đã chết với lòng tôn kính và biết ơn.

Đài tưởng niệm.

Tưởng niệm người quá cố.


tỏ tình

tɔ̰˧˩˧ tï̤ŋ˨˩

tɔ̰ʔ˧˩ tïŋ˧˧

Bày tỏ cho người mình yêu biết tình cảm của mình đối với người ấy.

Mượn rượu tỏ tình.


hút hồn

Lôi cuốn, làm cho say mê đến mức như bị thu hút toàn bộ tâm trí.

Vẻ đẹp hút hồn.


níu kéo

Níu kéo khách hàng.

Tìm cách níu kéo cuộc hôn nhân.


bao che

Che chở, che giấu tội lỗi, khuyết điểm cho người nào đó.

Bao che cho kẻ gây án.


cảm tác

ka̰ːm˧˩˧ taːk˧˥

kaːm˧˩˨ ta̰ːk˩˧

kaːm˨˩˦ taːk˧˥

kaːm˧˩ taːk˩˩

ka̰ːʔm˧˩ ta̰ːk˩˧

Tranh thủ khi phát sinh cảm xúc trước cảnh vật để làm thơ.

Ngự Bình cảm tác.

Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác.


đánh răng

ɗajŋ˧˥ zaŋ˧˧

ɗa̰n˩˧ ʐaŋ˧˥

ɗajŋ˩˩ ɹaŋ˧˥

ɗa̰jŋ˩˧ ɹaŋ˧˥˧

Đánh răng cho em bé.


chuyên khảo

ʨwiən˧˧ xa̰ːw˧˩˧

ʨwiəŋ˧˥ kʰaːw˧˩˨

ʨwiəŋ˧˧ kʰaːw˨˩˦

ʨwiən˧˥ xaːw˧˩

ʨwiən˧˥˧ xa̰ːʔw˧˩

Tập chuyên khảo làng xã Việt Nam.


suy ngẫm

swi˧˧ ŋəʔəm˧˥

ʂwi˧˥ ŋəm˧˩˨

ʂwi˧˧ ŋəm˨˩˦

ʂwi˧˥ ŋə̰m˩˧

ʂwi˧˥˧ ŋə̰m˨˨

Suy ngẫm sự đời.

Phải suy ngẫm mãi mới hiểu.


từ khước

tɨ̤˨˩ xɨək˧˥

tɨ˧˧ kʰɨə̰k˩˧

tɨ˨˩ kʰɨək˧˥

tɨ˧˧ xɨə̰k˩˧

Thủ tướng Noda mấy lần bị từ khước!

27/5/2012, Danh Đức, “Vì sao Nhật Bản biếu tàu chiến cho Philippines?”, trong Tuổi Trẻ Cuối Tuần, bản gốc lưu trữ ngày 2024-02-25:


chăm chút

Chăm chút ngoại hình.

Dành thời gian chăm chút cho con cái.


ân thưởng

ən˧˧ tʰɨə̰ŋ˧˩˧

əŋ˧˥ tʰɨəŋ˧˩˨

əŋ˧˧ tʰɨəŋ˨˩˦

ən˧˥ tʰɨəŋ˧˩

ən˧˥˧ tʰɨə̰ʔŋ˧˩

Ghi nhận thành tích bằng cách trao thưởng, trao ân huệ.


chém vè

Ẩn mình dưới nước hoặc những nơi lùm bụi rậm rạp gần bờ nước để trốn (chỉ nói về người).

Chém vè ngoài ruộng lúa.


vang dậy

vaːŋ˧˧ zə̰ʔj˨˩

jaːŋ˧˥ jə̰j˨˨

jaːŋ˧˧ jəj˨˩˨

vaːŋ˧˥ ɟəj˨˨

vaːŋ˧˥ ɟə̰j˨˨

vaːŋ˧˥˧ ɟə̰j˨˨

Vang lên mạnh mẽ, như làm rung chuyển cả không gian.

Tiếng vỗ tay vang dậy khắp hội trường.


trích đo

tʂḭ̈t˩˧ ɗɔ˧˥

tʂḭ̈k˩˧ ɗɔ˧˥˧

Quá trình đo đạc khi chưa có sơ đồ hoặc bản vẽ thiết kế để làm cơ sở quản lý sau này.

Trích đo địa chính.


trích lập

ʨïk˧˥ lə̰ʔp˨˩

tʂḭ̈t˩˧ lə̰p˨˨

tʂɨt˧˥ ləp˨˩˨

tʂïk˩˩ ləp˨˨

tʂïk˩˩ lə̰p˨˨

tʂḭ̈k˩˧ lə̰p˨˨

Trích ra một khoản riêng để lập thành một quỹ khác.

Trích lập quỹ khen thưởng.


khai dụng

xaːj˧˧ zṵʔŋ˨˩

kʰaːj˧˥ jṵŋ˨˨

kʰaːj˧˧ juŋ˨˩˨

xaːj˧˥ ɟuŋ˨˨

xaːj˧˥ ɟṵŋ˨˨

xaːj˧˥˧ ɟṵŋ˨˨


xâu chuỗi

səw˧˧ ʨuəʔəj˧˥

səw˧˥ ʨuəj˧˩˨

səw˧˧ ʨuəj˨˩˦

səw˧˥ ʨuə̰j˩˧

səw˧˥ ʨuəj˧˩

səw˧˥˧ ʨuə̰j˨˨

Tập hợp, liên kết lại thành một chuỗi, một tuyến.

Xâu chuỗi các sự kiện lại với nhau.


đè bẹp

ɗɛ̤˨˩ ɓɛ̰ʔp˨˩

Dùng sức mạnh trấn áp làm cho thất bại hoàn toàn.

Đè bẹp cuộc bạo động.


bù đắp

Bù vào để làm giảm bớt đi phần nào những mất mát, thiếu thốn.

Bù đắp thiệt hại.

Đau thương không gì bù đắp nổi.

Bù đắp cho con cái.

Như đền đáp.

Công ơn ấy không gì bù đắp nổi.


vinh danh

vïŋ˧˧ zajŋ˧˧

vïŋ˧˥ ɟajŋ˧˥

vïŋ˧˥˧ ɟajŋ˧˥˧

Buổi lễ vinh danh doanh nhân tiêu biểu.


vượt cạn

vɨə̰ʔt˨˩ ka̰ːʔn˨˩

jɨə̰k˨˨ ka̰ːŋ˨˨

jɨək˨˩˨ kaːŋ˨˩˨

vɨət˨˨ kaːn˨˨

vɨə̰t˨˨ ka̰ːn˨˨

Sinh con, về mặt khó nhọc của người mẹ lúc sinh đẻ.


vượt biên

vɨə̰ʔt˨˩ ɓiən˧˧

jɨə̰k˨˨ ɓiəŋ˧˥

jɨək˨˩˨ ɓiəŋ˧˧

vɨət˨˨ ɓiən˧˥

vɨə̰t˨˨ ɓiən˧˥

vɨə̰t˨˨ ɓiən˧˥˧

Vượt qua biên giới để ra nước ngoài một cách bất hợp pháp.

Vượt biên trái phép.


xếp chồng

sep˧˥ ʨə̤wŋ˨˩

sḛp˩˧ ʨəwŋ˧˧

sep˧˥ ʨəwŋ˨˩

sep˩˩ ʨəwŋ˧˧

sḛp˩˧ ʨəwŋ˧˧


viễn du

viəʔən˧˥ zu˧˧

jiəŋ˧˩˨ ju˧˥

jiəŋ˨˩˦ ju˧˧

viə̰n˩˧ ɟu˧˥

viə̰n˨˨ ɟu˧˥˧


náo loạn

naːw˧˥ lwa̰ːʔn˨˩

na̰ːw˩˧ lwa̰ːŋ˨˨

naːw˧˥ lwaːŋ˨˩˨

na̰ːw˩˧ lwa̰n˨˨

Cuộc cãi cọ làm náo loạn cả xóm.

Gây náo loạn thị trường.


nắm bắt

na̰m˩˧ ɓa̰k˩˧

na̰m˩˧ ɓa̰t˩˧

Nắm được, hiểu được để vận dụng, sử dụng (nói khái quát).

Nắm bắt tinh thần tác phẩm.

Nắm bắt thị hiếu của khách hàng.

Nắm bắt lấy cơ hội.


đối chứng

ɗo̰j˩˧ ʨɨ̰ŋ˩˧

ɗo̰j˩˧ ʨɨ̰ŋ˩˧

Việc đưa ra chứng cứ để chứng minh tội phạm (buộc tội) hoặc để bảo vệ người bị buộc tội (gỡ tội) nhằm giúp cơ quan điều tra và tòa án có đủ thông tin để kết luận xem một hành động có phải là hành vi vi phạm hay không.


khởi kiện

xə̰ːj˧˩˧ kiə̰ʔn˨˩

kʰəːj˧˩˨ kiə̰ŋ˨˨

kʰəːj˨˩˦ kiəŋ˨˩˨

xəːj˧˩ kiən˨˨

xəːj˧˩ kiə̰n˨˨

xə̰ːʔj˧˩ kiə̰n˨˨

Cá nhân, cơ quan, tổ chức đủ điều kiện khởi kiện theo luật yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, người khác, lợi ích công cộng hoặc nhà nước.


tưới tiêu

tɨəj˧˥ tiəw˧˧

tɨə̰j˩˧ tiəw˧˥

tɨəj˧˥ tiəw˧˧

tɨəj˩˩ tiəw˧˥

tɨə̰j˩˧ tiəw˧˥˧

Đưa nước vào và làm thoát nước đi theo nhu cầu sinh trưởng của cây trồng (nói khái quát).

Hệ thống tưới tiêu.


thụ án

tʰṵʔ˨˩ aːn˧˥

tʰṵ˨˨ a̰ːŋ˩˧

tʰu˨˩˨ aːŋ˧˥

tʰṵ˨˨ a̰ːn˩˧

Ông ta đã thụ án 5 năm vì tội danh đó.


dụng binh

zṵʔŋ˨˩ ɓïŋ˧˧

juŋ˨˩˨ ɓɨn˧˧

ɟṵŋ˨˨ ɓïŋ˧˥˧


bán đấu giá

ɓaːn˧˥ ɗəw˧˥ zaː˧˥

ɓa̰ːŋ˩˧ ɗə̰w˩˧ ja̰ː˩˧

ɓaːŋ˧˥ ɗəw˧˥ jaː˧˥

ɓaːn˩˩ ɗəw˩˩ ɟaː˩˩

ɓa̰ːn˩˧ ɗə̰w˩˧ ɟa̰ː˩˧

Bán bằng hình thức để cho những người mua lần lượt trả giá, ai trả giá cao nhất thì được mua.

Bán đấu giá doanh nghiệp.


chuyển giao

ʨwiə̰n˧˩˧ zaːw˧˧

ʨwiəŋ˧˩˨ jaːw˧˥

ʨwiəŋ˨˩˦ jaːw˧˧

ʨwiən˧˩ ɟaːw˧˥

ʨwiə̰ʔn˧˩ ɟaːw˧˥˧

Chuyển giao quyền lực giữa hai chính quyền.


viễn thám

viəʔən˧˥ tʰaːm˧˥

jiəŋ˧˩˨ tʰa̰ːm˩˧

jiəŋ˨˩˦ tʰaːm˧˥

viə̰n˩˧ tʰaːm˩˩

viən˧˩ tʰaːm˩˩

viə̰n˨˨ tʰa̰ːm˩˧

Quan sát đối tượng từ rất xa bằng các phương tiện kĩ thuật hiện đại.

Viễn thám Mặt Trăng.


viễn vọng

viəʔən˧˥ va̰ʔwŋ˨˩

jiəŋ˧˩˨ ja̰wŋ˨˨

jiəŋ˨˩˦ jawŋ˨˩˨

viə̰n˩˧ vawŋ˨˨

viən˧˩ va̰wŋ˨˨

viə̰n˨˨ va̰wŋ˨˨


chứa chấp

ʨɨ̰ə˩˧ ʨə̰p˩˧

ʨɨ̰ə˩˧ ʨə̰p˩˧

Chứa chấp hàng lậu.


đánh công kiên

ɗajŋ˧˥ kəwŋ˧˧ kiən˧˧

ɗa̰n˩˧ kəwŋ˧˥ kiəŋ˧˥

ɗan˧˥ kəwŋ˧˧ kiəŋ˧˧

ɗajŋ˩˩ kəwŋ˧˥ kiən˧˥

ɗa̰jŋ˩˧ kəwŋ˧˥˧ kiən˧˥˧

Tiến công tiêu diệt quân địch phòng ngự có công sự kiên cố bằng binh lực, hoả lực mạnh.


điều khiển từ xa

ɗiə̤w˨˩ xiə̰n˧˩˧ tɨ̤˨˩ saː˧˧

ɗiəw˧˧ kʰiəŋ˧˩˨ tɨ˧˧ saː˧˥

ɗiəw˨˩ kʰiəŋ˨˩˦ tɨ˨˩ saː˧˧

ɗiəw˧˧ xiən˧˩ tɨ˧˧ saː˧˥

ɗiəw˧˧ xiə̰ʔn˧˩ tɨ˧˧ saː˧˥˧

Truyền tự động từ xa các lệnh và truyền tự động theo hướng ngược lại các tin về tình trạng của đối tượng điều khiển.

Họ đang thử nghiệm công nghệ mới để điều khiển từ xa robot dưới nước.


điều giải

ɗiə̤w˨˩ za̰ːj˧˩˧

ɗiəw˧˧ jaːj˧˩˨

ɗiəw˨˩ jaːj˨˩˦

ɗiəw˧˧ ɟaːj˧˩

ɗiəw˧˧ ɟa̰ːʔj˧˩


cụng đầu

kṵʔŋ˨˩ ɗə̤w˨˩

kuŋ˨˩˨ ɗəw˨˩

Hai võ sĩ cụng đầu vào nhau.


cơ khí hóa

kəː˧˧ xi˧˥ hwaː˧˥

kəː˧˥ kʰḭ˩˧ hwa̰ː˩˧

kəː˧˧ kʰi˧˥ hwaː˧˥

kəː˧˥ xi˩˩ hwa˩˩

kəː˧˥˧ xḭ˩˧ hwa̰˩˧

Việc ứng dụng máy móc và công nghệ vào các hoạt động (đặc biệt là trong sản xuất) để làm việc hiệu quả hơn và giảm bớt sức lao động thủ công.

Nhà máy này vừa được đầu tư để cơ khí hóa toàn bộ hệ thống sản xuất.


lụi cụi

lṵʔj˨˩ kṵʔj˨˩

luj˨˩˨ kuj˨˩˨

Cặm cụi làm việc gì đó một cách khó nhọc.

Cậu học sinh lụi cụi sửa lại chiếc xe đạp cũ của mình.


sang nhượng

saːŋ˧˧ ɲɨə̰ʔŋ˨˩

ʂaːŋ˧˥ ɲɨə̰ŋ˨˨

ʂaːŋ˧˧ ɲɨəŋ˨˩˨

ʂaːŋ˧˥ ɲɨəŋ˨˨

ʂaːŋ˧˥ ɲɨə̰ŋ˨˨

ʂaːŋ˧˥˧ ɲɨə̰ŋ˨˨

Bán lại, thường là bất động sản và loại hình sang tên.

Sang nhượng lô đất.

Sang nhượng cửa hàng.


tử thủ

tɨ̰˧˩˧ tʰṵ˧˩˧

tɨ˧˩˨ tʰu˧˩˨

tɨ˨˩˦ tʰu˨˩˦

tɨ̰ʔ˧˩ tʰṵʔ˧˩

Liều chết cố giữ một nơi nào đó, không để đối phương chiếm.


nhất thể hóa

ɲət˧˥ tʰḛ˧˩˧ hwaː˧˥

ɲə̰k˩˧ tʰe˧˩˨ hwa̰ː˩˧

ɲək˧˥ tʰe˨˩˦ hwaː˧˥

ɲət˩˩ tʰe˧˩ hwa˩˩

ɲə̰t˩˧ tʰḛʔ˧˩ hwa̰˩˧

Nhất thể hoá nền kinh tế.


nấc cụt

nək˧˥ kṵʔt˨˩

nə̰k˩˧ kṵk˨˨

nək˧˥ kuk˨˩˨

nə̰k˩˧ kṵt˨˨


hát hổng

haːt˧˥ hə̰wŋ˧˩˧

ha̰ːk˩˧ həwŋ˧˩˨

haːk˧˥ həwŋ˨˩˦

haːt˩˩ həwŋ˧˩

ha̰ːt˩˧ hə̰ʔwŋ˧˩


hát hỏng

haːt˧˥ ha̰wŋ˧˩˧

ha̰ːk˩˧ hawŋ˧˩˨

haːk˧˥ hawŋ˨˩˦

haːt˩˩ hawŋ˧˩

ha̰ːt˩˧ ha̰ʔwŋ˧˩

Không chịu làm việc, cứ hát hỏng cả ngày.


hát hò

haːt˧˥ hɔ̤˨˩

ha̰ːk˩˧ hɔ˧˧

ha̰ːt˩˧ hɔ˧˧

Không biết hát hò gì.


hạch toán kế toán

ha̰t˨˨ twa̰ːŋ˩˧ kḛ˩˧ twa̰ːŋ˩˧

hat˨˩˨ twaːŋ˧˥ ke˧˥ twaːŋ˧˥

Ghi chép toàn diện và liên tục tình hình biến động của vốn và nguồn vốn trong quá trình thực hiện kế hoạch.


chấp chiếm

ʨəp˧˥ ʨiəm˧˥

ʨə̰p˩˧ ʨiə̰m˩˧

ʨəp˧˥ ʨiəm˧˥

ʨəp˩˩ ʨiəm˩˩

ʨə̰p˩˧ ʨiə̰m˩˧

Chấp chiếm tài sản của cháu họ.


chấp đơn

ʨəp˧˥ ɗəːn˧˧

ʨə̰p˩˧ ɗəːŋ˧˥

ʨəp˧˥ ɗəːŋ˧˧

ʨəp˩˩ ɗəːn˧˥

ʨə̰p˩˧ ɗəːn˧˥˧

Tòa án đã chấp đơn xin giảm nhẹ hình phạt của ông gửi đi tháng trước.


tuần thám

twə̤n˨˩ tʰaːm˧˥

twəŋ˧˧ tʰa̰ːm˩˧

twəŋ˨˩ tʰaːm˧˥

twən˧˧ tʰaːm˩˩

twən˧˧ tʰa̰ːm˩˧

Máy bay phe đối địch đang tuần thám trên biển.


cặp bồ

bắt bồ

Có quan hệ yêu đương (thường là không chính đáng).

ka̰ʔp˨˩ ɓo̤˨˩

Cặp bồ với một thương gia giàu có


cặp nhiệt

ka̰ʔp˨˩ ɲiə̰ʔt˨˩

ka̰p˨˨ ɲiə̰k˨˨

kap˨˩˨ ɲiək˨˩˨

kap˨˨ ɲiət˨˨

ka̰p˨˨ ɲiə̰t˨˨

Cặp nhiệt cho người ốm


cố chết

cố sống cố chết

Cố sức đến mức liều mạng, không kể gì nguy hiểm.

Cố chết để giữ thành


chòng vòng

ʨa̤wŋ˨˩ va̤wŋ˨˩

ʨawŋ˧˧ jawŋ˧˧

ʨawŋ˨˩ jawŋ˨˩

ʨawŋ˧˧ vawŋ˧˧

Chòng vòng chờ đợi


chóc ngóc

ʨawk˧˥ ŋawk˧˥

ʨa̰wk˩˧ ŋa̰wk˩˧

ʨawk˧˥ ŋawk˧˥

ʨawk˩˩ ŋawk˩˩

ʨa̰wk˩˧ ŋa̰wk˩˧

Lặn một lúc lại chóc ngóc đầu lên mặt nước


chõ mũi

ʨɔʔɔ˧˥ muʔuj˧˥

ʨɔ˧˩˨ muj˧˩˨

ʨɔ˨˩˦ muj˨˩˦

Can thiệp vào việc không dính líu đến mình.

Đừng chõ mũi vào chuyện của người khác


chôn chân

ʨon˧˥˧ ʨən˧˥˧

Cả ngày phải chôn chân ở nhà

Kìm giữ chặt ở một nơi, không cho di chuyển.

Du kích chôn châ giặc trong bốt


chửa buộm

ʨɨ̰ə˧˩˧ ɓuəm˨˩

ʨɨə˧˩˨ ɓuəm˨˨

ʨɨə˨˩˦ ɓuəm˨˩˨

ʨɨə˧˩ ɓuəm˨˨

ʨɨ̰ʔə˧˩ ɓuəm˨˨


chực tiết

ʨɨ̰ʔk˨˩ tiət˧˥

ʨɨ̰k˨˨ tiə̰k˩˧

ʨɨk˨˩˨ tiək˧˥

ʨɨk˨˨ tiət˩˩

ʨɨ̰k˨˨ tiət˩˩

ʨɨ̰k˨˨ tiə̰t˩˧


cung phụng

kuŋ˧˧ fṵʔŋ˨˩

kuŋ˧˧ fuŋ˨˩˨

kuŋ˧˥˧ fṵŋ˨˨

Cung cấp cho người trên những thứ cần thiết cho đời sống.

Cung phụng mẹ cha

Cung cấp cho kẻ có quyền thế đủ mọi thứ hòng để cầu cạnh.

Được bọn đàn em cung phụng đủ thứ


cung đốn

kuŋ˧˥ ɗo̰ŋ˩˧

kuŋ˧˥˧ ɗo̰n˩˧

Cung cấp một cách tốn kém các thức ăn, vật dùng, do bị bắt buộc.

Bọn ác ôn bắt dân làng cung đốn rượu thịt


đề dẫn

ɗe̤˨˩ zəʔən˧˥

Nêu ra trước có tính chất để hướng dẫn hoặc giải thích cho phần tiếp theo.

Lời đề dẫn.


căm tức

kam˧˥ tɨ̰k˩˧

kam˧˥˧ tɨ̰k˩˧

Căm giận và bực tức (kẻ đã làm hại đến mình).

Nét mặt lộ vẻ căm tức.


lượng hóa

lɨə̰ʔŋ˨˩ hwaː˧˥

lɨə̰ŋ˨˨ hwa̰ː˩˧

lɨəŋ˨˩˨ hwaː˧˥

lɨəŋ˨˨ hwa˩˩

lɨə̰ŋ˨˨ hwa˩˩

lɨə̰ŋ˨˨ hwa̰˩˧

Làm cho cụ thể ra bằng số lượng những đơn vị xác định để có thể đo đếm được.

Lượng hóa rủi ro đầu tư bằng các con số.


ghì mài

ɣi̤˨˩ ma̤ːj˨˩

Cặm cụi, chăm chỉ, mài miệt, để hết tâm trí và ngày giờ vào một việc làm.

Tối ngày, cứ ghì mài vào chồng sách.


cầu kinh

kə̤w˨˩ kïŋ˧˧

kəw˧˧ kïŋ˧˥˧

Anh ta đang cầu kinh


vây hãm

vəj˧˧ haʔam˧˥

jəj˧˥ haːm˧˩˨

jəj˧˧ haːm˨˩˦

vəj˧˥ ha̰ːm˩˧

vəj˧˥ haːm˧˩

vəj˧˥˧ ha̰ːm˨˨

Bao vây dài ngày làm cho đối phương phải khốn đốn về mọi mặt, để tiến tới tiêu diệt hoặc buộc phải đầu hàng.


thượng đài

tʰɨə̰ʔŋ˨˩ ɗa̤ːj˨˩

tʰɨə̰ŋ˨˨ ɗaːj˧˧

tʰɨəŋ˨˩˨ ɗaːj˨˩

tʰɨəŋ˨˨ ɗaːj˧˧

tʰɨə̰ŋ˨˨ ɗaːj˧˧

Võ sĩ trẻ này muốn thượng đài với nhà vô địch.


dé chân chèo

zɛ˧˥ ʨən˧˧ ʨɛ̤w˨˩

jɛ̰˩˧ ʨəŋ˧˥ ʨɛw˧˧

jɛ˧˥ ʨəŋ˧˧ ʨɛw˨˩

ɟɛ˩˩ ʨən˧˥ ʨɛw˧˧

ɟɛ̰˩˧ ʨən˧˥˧ ʨɛw˧˧

(tư thế) đứng như người chèo đò, để một chân chếch sang một bên về phía trước, chân kia lùi về phía sau.


dự thu

zɨ̰ʔ˨˩ tʰu˧˧

ɟɨ̰˨˨ tʰu˧˥˧

Các khoản dự thu.


trồng cây chuối

ʨə̤wŋ˨˩ kəj˧˧ ʨuəj˧˥

tʂəwŋ˧˧ kəj˧˥ ʨuə̰j˩˧

tʂəwŋ˨˩ kəj˧˧ ʨuəj˧˥

tʂəwŋ˧˧ kəj˧˥ ʨuəj˩˩

tʂəwŋ˧˧ kəj˧˥˧ ʨuə̰j˩˧

Làm cho thân mình ở tư thế thẳng đứng, đầu lộn xuống dưới, chân chổng lên trời.


niệm tình

niə̰ʔm˨˩ tï̤ŋ˨˩

niə̰m˨˨ tïn˧˧

niəm˨˩˨ tɨn˨˩

niəm˨˨ tïŋ˧˧

niə̰m˨˨ tïŋ˧˧

Thông cảm với tình cảnh mà chấp nhận hay đồng ý làm việc gì đó.

Xin được niệm tình lượng thứ


nhảy cà tưng

ɲa̰j˧˩˧ ka̤ː˨˩ tɨŋ˧˧

ɲaj˧˩˨ kaː˧˧ tɨŋ˧˥

ɲaj˨˩˦ kaː˨˩ tɨŋ˧˧

ɲaj˧˩ kaː˧˧ tɨŋ˧˥

ɲa̰ʔj˧˩ kaː˧˧ tɨŋ˧˥˧

Thằng nhỏ sướng quá nhảy cà tưng quanh sân


chọc tức

ʨa̰ʔwk˨˩ tɨk˧˥

ʨa̰wk˨˨ tɨ̰k˩˧

ʨawk˨˩˨ tɨk˧˥

ʨawk˨˨ tɨk˩˩

ʨa̰wk˨˨ tɨk˩˩

ʨa̰wk˨˨ tɨ̰k˩˧

Nói kháy, chọc tức nhau.


chân tu

ʨən˧˥˧ tu˧˥˧


chửa trứng

ʨɨ̰ə˧˩˧ ʨɨŋ˧˥

ʨɨə˧˩˨ tʂɨ̰ŋ˩˧

ʨɨə˨˩˦ tʂɨŋ˧˥

ʨɨə˧˩ tʂɨŋ˩˩

ʨɨ̰ʔə˧˩ tʂɨ̰ŋ˩˧

Chửa nhưng thai hỏng, nhau bị thoái hoá thành những bọng nước nhỏ.


chửi đổng

ʨɨ̰j˧˩˧ ɗə̰wŋ˧˩˧

ʨɨj˧˩˨ ɗəwŋ˧˩˨

ʨɨj˨˩˦ ɗəwŋ˨˩˦

ʨɨj˧˩ ɗəwŋ˧˩

ʨɨ̰ʔj˧˩ ɗə̰ʔwŋ˧˩

Chửi bâng quơ, to tiếng nhưng không nhằm vào ai cụ thể, không chỉ đích danh.


bẻ lái

ɓɛ̰˧˩˧ laːj˧˥

ɓɛ˧˩˨ la̰ːj˩˧

ɓɛ˨˩˦ laːj˧˥

ɓɛ̰ʔ˧˩ la̰ːj˩˧

điều khiển tay lái cho tàu thuyền, xe cộ đi theo hướng nào đó.


trèo đèo lội suối

ʨɛ̤w˨˩ ɗɛ̤w˨˩ lo̰ʔj˨˩ suəj˧˥

tʂɛw˧˧ ɗɛw˧˧ lo̰j˨˨ ʂuə̰j˩˧

tʂɛw˨˩ ɗɛw˨˩ loj˨˩˨ ʂuəj˧˥

tʂɛw˧˧ ɗɛw˧˧ loj˨˨ ʂuəj˩˩

tʂɛw˧˧ ɗɛw˧˧ lo̰j˨˨ ʂuəj˩˩

tʂɛw˧˧ ɗɛw˧˧ lo̰j˨˨ ʂuə̰j˩˧

Tả cảnh gian nan vất vả trên chặng đường xa.


li gián

li˧˥ ja̰ːŋ˩˧

li˧˥˧ ɟa̰ːn˩˧

Dùng kế li gián.

Tung tin xấu để li gián hai người.


đồng diễn

ɗə̤wŋ˨˩ ziəʔən˧˥

ɗəwŋ˧˧ jiəŋ˧˩˨

ɗəwŋ˨˩ jiəŋ˨˩˦

ɗəwŋ˧˧ ɟiə̰n˩˧

ɗəwŋ˧˧ ɟiən˧˩

ɗəwŋ˧˧ ɟiə̰n˨˨

Cùng biểu diễn tập thể một tiết mục, thường là thể dục thể thao.


dẫn cưới

zəʔən˧˥ kɨəj˧˥

jəŋ˧˩˨ kɨə̰j˩˧

jəŋ˨˩˦ kɨəj˧˥

ɟə̰n˩˧ kɨəj˩˩

ɟən˧˩ kɨəj˩˩

ɟə̰n˨˨ kɨə̰j˩˧


cá biệt hoá

kaː˧˥ ɓiə̰ʔt˨˩ hwaː˧˥

ka̰ː˩˧ ɓiə̰k˨˨ hwa̰ː˩˧

kaː˧˥ ɓiək˨˩˨ hwaː˧˥

kaː˩˩ ɓiət˨˨ hwa˩˩

kaː˩˩ ɓiə̰t˨˨ hwa˩˩

ka̰ː˩˧ ɓiə̰t˨˨ hwa̰˩˧

Làm cho (nhân vật trong tác phẩm nghệ thuật) trở thành có những nét cá biệt nổi bật.


tác

Tiếng nai tác.


đồng ca

ɗə̤wŋ˨˩ kaː˧˧

ɗəwŋ˧˧ kaː˧˥

ɗəwŋ˨˩ kaː˧˧

ɗəwŋ˧˧ kaː˧˥

ɗəwŋ˧˧ kaː˧˥˧

(nhiều người) Cùng hát chung một bài, một bè hay nhiều bè.

Hát đồng ca.

Tất cả đồng ca một bài.


đánh tráo

ɗajŋ˧˥ ʨaːw˧˥

ɗa̰n˩˧ tʂa̰ːw˩˧

ɗan˧˥ tʂaːw˧˥

ɗajŋ˩˩ tʂaːw˩˩

ɗa̰jŋ˩˧ tʂa̰ːw˩˧

Dùng mánh khoé gian lận để thay thế một cách khéo léo.

Đánh tráo khái niệm.

Đánh tráo bài thi.


xộc

xồng xộc

(Khẩu ngữ) xông vào, xông tới một cách đột ngột, sỗ sàng

xông

Bốc lên hết sức mạnh mẽ và gây tác động đáng kể.

Con chó xộc ra cắn.

Chạy xộc vào buồng.

Khói xộc vào mũi.


đẩy lùi

ɗə̰j˧˩˧ lṳj˨˩

ɗəj˧˩˨ luj˧˧

ɗəj˨˩˦ luj˨˩

ɗə̰ʔj˧˩ luj˧˧

Làm cho phải lùi lại, không tiến lên, không phát triển được nữa.


đẩy lui

ɗə̰j˧˩˧ luj˧˧

ɗəj˧˩˨ luj˧˥

ɗəj˨˩˦ luj˧˧

ɗə̰ʔj˧˩ luj˧˥˧


đốt cháy giai đoạn

ɗot˧˥ ʨaj˧˥ zaːj˧˧ ɗwa̰ːʔn˨˩

ɗo̰k˩˧ ʨa̰j˩˧ jaːj˧˥ ɗwa̰ːŋ˨˨

ɗok˧˥ ʨaj˧˥ jaːj˧˧ ɗwaːŋ˨˩˨

ɗot˩˩ ʨaj˩˩ ɟaːj˧˥ ɗwan˨˨

ɗot˩˩ ʨaj˩˩ ɟaːj˧˥ ɗwa̰n˨˨

ɗo̰t˩˧ ʨa̰j˩˧ ɟaːj˧˥˧ ɗwa̰n˨˨

Bỏ qua hoặc rút ngắn quá mức một số khâu cần thiết trong quá trình tiến hành một công việc nào đó vì muốn nhanh chóng đạt được mục đích, kết quả (thường dùng để phê phán tư tưởng nóng vội).


xui giục

suj˧˧ zṵʔk˨˩

suj˧˥˧ ɟṵk˨˨


ngưng đọng

ŋɨŋ˧˧ ɗa̰ʔwŋ˨˩

ŋɨŋ˧˥ ɗa̰wŋ˨˨

ŋɨŋ˧˧ ɗawŋ˨˩˨

ŋɨŋ˧˥ ɗawŋ˨˨

ŋɨŋ˧˥ ɗa̰wŋ˨˨

ŋɨŋ˧˥˧ ɗa̰wŋ˨˨

Ở vào tình trạng dồn ứ lại, không lưu thông.

Nước ngưng đọng lại thành từng vũng.


thoái chí

nản chí

Mất hết ý chí, không còn muốn theo đuổi việc đang làm vì gặp khó khăn, trở ngại.

tʰwaːj˧˥ ʨi˧˥

tʰwa̰ːj˩˧ ʨḭ˩˧

tʰwaːj˧˥ ʨi˧˥

tʰwaːj˩˩ ʨi˩˩

tʰwa̰ːj˩˧ ʨḭ˩˧

Thoái chí trước khó khăn.


hạch toán kinh tế

ha̰ʔjk˨˩ twaːn˧˥ kïŋ˧˧ te˧˥

ha̰t˨˨ twa̰ːŋ˩˧ kïn˧˥ tḛ˩˧

hat˨˩˨ twaːŋ˧˥ kɨn˧˧ te˧˥

ha̰jk˨˨ twan˩˩ kïŋ˧˥ te˩˩

ha̰jk˨˨ twa̰n˩˧ kïŋ˧˥˧ tḛ˩˧

Thông báo thường xuyên và chính xác về các hiện tượng kinh tế xảy ra trên các mặt số lượng và chất lượng.

(phương pháp quản lí kinh tế) tính toán sao cho chi phí bỏ ra để sản xuất kinh doanh hợp lí nhất và thu được lãi suất cao nhất.


phá lưới

faː˧˥ lɨəj˧˥

fa̰ː˩˧ lɨə̰j˩˧

faː˧˥ lɨəj˧˥

faː˩˩ lɨəj˩˩

fa̰ː˩˧ lɨə̰j˩˧

Ghi bàn bằng cú đá chính xác vào lưới đối phương để ghi điểm.

Cú phá lưới vào giờ áp chót của cầu thủ trẻ đã giúp đội nhà nâng tỷ số và giành chiến thắng.


chia để trị

ʨiə˧˧ ɗḛ˧˩˧ ʨḭʔ˨˩

ʨiə˧˥ ɗe˧˩˨ tʂḭ˨˨

ʨiə˧˧ ɗe˨˩˦ tʂi˨˩˨

ʨiə˧˥ ɗe˧˩ tʂi˨˨

ʨiə˧˥ ɗe˧˩ tʂḭ˨˨

ʨiə˧˥˧ ɗḛʔ˧˩ tʂḭ˨˨

Gây chia rẽ giữa các dân tộc, địa phương, tầng lớp, v.v. để dễ thống trị (một chính sách thường dùng của chủ nghĩa thực dân)

Thực hiện chính sách chia để trị.


ăn báo cô

ăn báo hại

Ăn hại, ăn bám người khác mà chẳng giúp ích được gì.

an˧˧ ɓaːw˧˥ ko˧˧

aŋ˧˥ ɓa̰ːw˩˧ ko˧˥

aŋ˧˧ ɓaːw˧˥ ko˧˧

an˧˥ ɓaːw˩˩ ko˧˥

an˧˥˧ ɓa̰ːw˩˧ ko˧˥˧


ăn báo hại

an˧˧ ɓaːw˧˥ ha̰ːʔj˨˩

aŋ˧˥ ɓa̰ːw˩˧ ha̰ːj˨˨

aŋ˧˧ ɓaːw˧˥ haːj˨˩˨

an˧˥ ɓaːw˩˩ haːj˨˨

an˧˥ ɓaːw˩˩ ha̰ːj˨˨

an˧˥˧ ɓa̰ːw˩˧ ha̰ːj˨˨


tháo dỡ

tʰaːw˧˥ zəʔə˧˥

tʰa̰ːw˩˧ jəː˧˩˨

tʰaːw˧˥ jəː˨˩˦

tʰaːw˩˩ ɟə̰ː˩˧

tʰaːw˩˩ ɟəː˧˩

tʰa̰ːw˩˧ ɟə̰ː˨˨

Tháo rời và lấy ra lần lượt từng cái, từng bộ phận hoặc từng thứ một (nói khái quát)

Tháo dỡ nhà cửa.


phớt lờ

fəːt˧˥ lə̤ː˨˩

fə̰ːk˩˧ ləː˧˧

fəːk˧˥ ləː˨˩

fəːt˩˩ ləː˧˧

fə̰ːt˩˧ ləː˧˧

Phớt hẳn, lờ hẳn đi, không thèm để ý đến.

Phớt lờ như không nhìn thấy.

Ai nói gì cũng phớt lờ.


phớt lạnh

fəːt˧˥ la̰ʔjŋ˨˩

fə̰ːk˩˧ la̰n˨˨

fəːk˧˥ lan˨˩˨

fəːt˩˩ lajŋ˨˨

fəːt˩˩ la̰jŋ˨˨

fə̰ːt˩˧ la̰jŋ˨˨

Bộ mặt phớt lạnh.


phớt đời

fəːt˧˥ ɗə̤ːj˨˩

fə̰ːk˩˧ ɗəːj˧˧

fəːk˧˥ ɗəːj˨˩

fəːt˩˩ ɗəːj˧˧

fə̰ːt˩˧ ɗəːj˧˧

Phớt tất cả, không cần để ý gì đến xung quanh, tỏ vẻ bất cần đời.

Làm ra vẻ phớt đời.


bất cần

ɓət˧˥ kə̤n˨˩

ɓə̰k˩˧ kəŋ˧˧

ɓə̰t˩˧ kən˧˧

Tỏ ra không cần để ý gì đến, thế nào cũng mặc.

Tỏ vẻ bất cần.

Tính bất cần.


phất phới

fət˧˥ fəːj˧˥

fə̰k˩˧ fə̰ːj˩˧

fək˧˥ fəːj˧˥

fət˩˩ fəːj˩˩

fə̰t˩˧ fə̰ːj˩˧

Cờ bay phất phới.


đun đẩy

ɗun˧˧ ɗə̰j˧˩˧

ɗuŋ˧˥ ɗəj˧˩˨

ɗuŋ˧˧ ɗəj˨˩˦

ɗun˧˥˧ ɗə̰ʔj˧˩

Đẩy qua đẩy lại cho nhau, không ai muốn nhận.

Đun đẩy nhau, không ai trả lời.


đùn đẩy

ɗṳn˨˩ ɗə̰j˧˩˧

ɗuŋ˧˧ ɗəj˧˩˨

ɗuŋ˨˩ ɗəj˨˩˦

ɗun˧˧ ɗə̰ʔj˧˩

Đùn cho người khác, không muốn nhận về mình.

Gặp việc khó là đùn đẩy.

Đùn đẩy việc nhà cho em.


tâu bày

təw˧˧ ɓa̤j˨˩

təw˧˥˧ ɓaj˧˧


muôn tâu

muən˧˧ təw˧˧

muəŋ˧˥ təw˧˥

muəŋ˧˧ təw˧˧

muən˧˥ təw˧˥

muən˧˥˧ təw˧˥˧

Từ dùng để mở đầu lời nói hoặc tâu trình với vua chúa, để bày tỏ sự cung kính.

muôn tâu bệ hạ!


diễu

Đoàn đại biểu đang diễu qua lễ đài.


đánh bò cạp

ɗajŋ˧˥ ɓɔ̤˨˩ ka̰ːʔp˨˩

ɗa̰n˩˧ ɓɔ˧˧ ka̰ːp˨˨

ɗan˧˥ ɓɔ˨˩ kaːp˨˩˨

ɗajŋ˩˩ ɓɔ˧˧ kaːp˨˨

ɗajŋ˩˩ ɓɔ˧˧ ka̰ːp˨˨

ɗa̰jŋ˩˧ ɓɔ˧˧ ka̰ːp˨˨

(hai hàm răng) va mạnh vào nhau liên tiếp do run cầm cập vì lạnh hoặc vì quá sợ.


chao động

ʨaːw˧˧ ɗə̰ʔwŋ˨˩

ʨaːw˧˥ ɗə̰wŋ˨˨

ʨaːw˧˧ ɗəwŋ˨˩˨

ʨaːw˧˥ ɗəwŋ˨˨

ʨaːw˧˥ ɗə̰wŋ˨˨

ʨaːw˧˥˧ ɗə̰wŋ˨˨

Mặt biển chao động.

Con thuyền tròng trành chao động.


nhận thầu

ɲə̰ʔn˨˩ tʰə̤w˨˩

ɲə̰ŋ˨˨ tʰəw˧˧

ɲəŋ˨˩˨ tʰəw˨˩

ɲən˨˨ tʰəw˧˧

ɲə̰n˨˨ tʰəw˧˧

Nhận thực hiện công việc cho người khác, căn cứ vào các điều kiện đã được thoả thuận trong hợp đồng kí kết giữa hai bên.

Nhận thầu công trình.


xưng tụng

sɨŋ˧˧ tṵʔŋ˨˩

sɨŋ˧˧ tuŋ˨˩˨

sɨŋ˧˥˧ tṵŋ˨˨

Được người đời tán dương xưng tụng.


xưng xưng

sɨŋ˧˥˧ sɨŋ˧˥˧

Nói quả quyết một cách trơ tráo điều không đúng với sự thật.

Xưng xưng cãi lấy được.

Xưng xưng đổ tội cho người khác.


nối mạng

noj˧˥ ma̰ːʔŋ˨˩

no̰j˩˧ ma̰ːŋ˨˨

noj˧˥ maːŋ˨˩˨

noj˩˩ maːŋ˨˨

noj˩˩ ma̰ːŋ˨˨

no̰j˩˧ ma̰ːŋ˨˨

Nối kết máy tính với hệ thống mạng máy tính, hoặc nối kết các máy tính với nhau thành một hệ thống mạng, để có thể trao đổi và khai thác các chương trình dữ liệu.

Các máy tính trong phòng được nối mạng với nhau.

Nối mạng Internet.


Mỹ hóa

Mỹ hoá (alternative)
Mĩ hóa (alternative)
Mĩ hoá (alternative)

miʔi˧˥ hwaː˧˥

mi˧˩˨ hwa̰ː˩˧

mi˨˩˦ hwaː˧˥

Một thuật ngữ dùng để chỉ sự ảnh hưởng của nước Mỹ lên các nền văn hóa của quốc gia khác, hoặc thay thế văn hóa bản địa bằng những thứ đến từ văn hóa Mỹ.


vây bọc

vəj˧˧ ɓa̰ʔwk˨˩

jəj˧˥ ɓa̰wk˨˨

jəj˧˧ ɓawk˨˩˨

vəj˧˥ ɓawk˨˨

vəj˧˥ ɓa̰wk˨˨

vəj˧˥˧ ɓa̰wk˨˨


chủ chiến

ʨṵ˧˩˧ ʨiən˧˥

ʨu˧˩˨ ʨiə̰ŋ˩˧

ʨu˨˩˦ ʨiəŋ˧˥

ʨṵʔ˧˩ ʨiə̰n˩˧

Chủ trương tiến hành chiến tranh; đối lập với chủ hoà.

Phe chủ chiến.


nói bóng gió

nói bóng

Không nói thẳng, trực tiếp, mà nói xa xôi hoặc mượn chuyện khác để nói cho người ta tự suy ngẫm mà hiểu ý.

nɔj˧˥ ɓawŋ˧˥ zɔ˧˥

nɔ̰j˩˧ ɓa̰wŋ˩˧ jɔ̰˩˧

nɔj˧˥ ɓawŋ˧˥ jɔ˧˥

nɔj˩˩ ɓawŋ˩˩ ɟɔ˩˩

nɔ̰j˩˧ ɓa̰wŋ˩˧ ɟɔ̰˩˧


dũi

Dùng chân chà và miết thóc đang phơi trên sân để trải đều hầu chóng khô.


luật định

lwə̰ʔt˨˩ ɗḭ̈ʔŋ˨˩

lwə̰k˨˨ ɗḭ̈n˨˨

lwək˨˩˨ ɗɨn˨˩˨

lwət˨˨ ɗïŋ˨˨

lwə̰t˨˨ ɗḭ̈ŋ˨˨

Quy định cụ thể cho một văn bản pháp luật.


dinh tê

ɟïŋ˧˥˧ te˧˥˧

Bỏ vùng kháng chiến, trở về vùng phi Việt Minh, thường là các thành phố do Pháp kiểm soát, thời kỳ từ 1947 tới 1954.

Bàn tán về việc dinh tê, chúng tôi có thêm nỗi sợ cả hai bên công an Việt Minh và quân đội Pháp.

1991, Phạm Duy, Hồi ký: Thời cách mạng kháng chiến:


bất tín nhiệm

ɓət˧˥ tin˧˥ ɲiə̰ʔm˨˩

ɓə̰k˩˧ tḭn˩˧ ɲiə̰m˨˨

ɓək˧˥ tɨn˧˥ ɲiəm˨˩˨

ɓət˩˩ tin˩˩ ɲiəm˨˨

ɓət˩˩ tin˩˩ ɲiə̰m˨˨

ɓə̰t˩˧ tḭn˩˧ ɲiə̰m˨˨

Không tín nhiệm, không tin dùng (người nào đó)

Biểu quyết bất tín nhiệm nhiều vị trí.

Bỏ phiếu bất tín nhiệm


giải thiêng

za̰ːj˧˩˧ tʰiəŋ˧˧

jaːj˧˩˨ tʰiəŋ˧˥

jaːj˨˩˦ tʰiəŋ˧˧

ɟaːj˧˩ tʰiəŋ˧˥

ɟa̰ːʔj˧˩ tʰiəŋ˧˥˧

Làm mất đi tính chất thiêng liêng của một đối tượng, đưa về đúng bản chất bình thường vốn có.

Giải thiêng lịch sử.


biên chú

ɓiən˧˥˧ ʨṵ˩˧

Biên vào và chú thích, ghi chú bên lề của văn bản.

Biên chú của công chứng thư đều phải có chữ ký tắt ở dưới.


bổ chính

ɓo̰˧˩˧ ʨïŋ˧˥

ɓo˧˩˨ ʨḭ̈n˩˧

ɓo̰ʔ˧˩ ʨḭ̈ŋ˩˧

Tác giả đã bổ chính một số lỗi trong lần tái bản thứ hai.


chạy án

ʨa̰ʔj˨˩ aːn˧˥

ʨa̰j˨˨ a̰ːŋ˩˧

ʨaj˨˩˨ aːŋ˧˥

ʨa̰j˨˨ aːn˩˩

ʨa̰j˨˨ a̰ːn˩˧

Lo lót, chạy chọt hòng tìm cách bóp méo, xoay chuyển vụ án theo hướng có lợi cho bị can (hoặc bị cáo).


bài trừ

ɓa̤ːj˨˩ ʨɨ̤˨˩

ɓaːj˧˧ tʂɨ˧˧

ɓaːj˨˩ tʂɨ˨˩

ɓaːj˧˧ tʂɨ˧˧

Gạt bỏ, loại bỏ, loại trừ ra khỏi đời sống xã hội.

bài trừ tệ nạn xã hội


ăn diện

an˧˧ ziə̰ʔn˨˩

aŋ˧˥ jiə̰ŋ˨˨

aŋ˧˧ jiəŋ˨˩˨

an˧˥ ɟiə̰n˨˨

an˧˥˧ ɟiə̰n˨˨


ắng cổ

ắng họng

Chịu im lặng, không còn nói được gì nữa.

a̰ŋ˩˧ ko̰ʔ˧˩


ắng họng

aŋ˧˥ ha̰ʔwŋ˨˩

a̰ŋ˩˧ ha̰wŋ˨˨

aŋ˧˥ hawŋ˨˩˨

aŋ˩˩ ha̰wŋ˨˨

a̰ŋ˩˧ ha̰wŋ˨˨


hắng giọng

haŋ˧˥ za̰ʔwŋ˨˩

ha̰ŋ˩˧ ja̰wŋ˨˨

haŋ˧˥ jawŋ˨˩˨

haŋ˩˩ ɟawŋ˨˨

haŋ˩˩ ɟa̰wŋ˨˨

ha̰ŋ˩˧ ɟa̰wŋ˨˨

Phát ra tiếng ngắn từ trong cổ, thường để lấy giọng trước khi nói hoặc để làm hiệu.


đằng hắng

ɗa̤ŋ˨˩ haŋ˧˥

ɗaŋ˧˧ ha̰ŋ˩˧

ɗaŋ˧˧ ha̰ŋ˩˧


thụ huấn

tʰṵʔ˨˩ hwən˧˥

tʰṵ˨˨ hwə̰ŋ˩˧

tʰu˨˩˨ hwəŋ˧˥

tʰu˨˨ hwən˩˩

tʰṵ˨˨ hwən˩˩

tʰṵ˨˨ hwə̰n˩˧


công diễn

kəwŋ˧˧ ziəʔən˧˥

kəwŋ˧˥ jiəŋ˧˩˨

kəwŋ˧˧ jiəŋ˨˩˦

kəwŋ˧˥ ɟiə̰n˩˧

kəwŋ˧˥ ɟiən˧˩

kəwŋ˧˥˧ ɟiə̰n˨˨

Diễn công khai và chính thức trước công chúng.

Vở kịch được công diễn tại nhà hát thành phố.


diễn nghĩa

ziəʔən˧˥ ŋiʔiə˧˥

jiəŋ˧˩˨ ŋiə˧˩˨

jiəŋ˨˩˦ ŋiə˨˩˦

ɟiə̰n˩˧ ŋḭə˩˧

ɟiən˧˩ ŋiə˧˩

ɟiə̰n˨˨ ŋḭə˨˨

Dựa theo sử hoặc truyền thuyết, viết thành tiểu thuyết theo thể chương hồi (một hình thức tiểu thuyết lịch sử cổ của Trung Quốc)


lưu diễn

liw˧˧ ziəʔən˧˥

lɨw˧˥ jiəŋ˧˩˨

lɨw˧˧ jiəŋ˨˩˦

lɨw˧˥ ɟiə̰n˩˧

lɨw˧˥ ɟiən˧˩

lɨw˧˥˧ ɟiə̰n˨˨

Chuyến lưu diễn xuyên Việt.

Ban nhạc đang lưu diễn ở châu Âu.


tạm cư

ta̰ːʔm˨˩ kɨ˧˧

ta̰ːm˨˨ kɨ˧˥

taːm˨˩˨ kɨ˧˧

ta̰ːm˨˨ kɨ˧˥

ta̰ːm˨˨ kɨ˧˥˧

Âm Hán-Việt của chữ Hán 暫 (“tạm thời”) và 居 (“ở, cư trú”).

Cư trú tạm thời, không ở cố định hoặc cư trú lâu dài.


may mặc

maj˧˧ ma̰ʔk˨˩

maj˧˥˧ ma̰k˨˨

May quần áo, trang phục để phục vụ cho việc ăn mặc (nói khái quát).


điều binh khiển tướng

ɗiə̤w˨˩ ɓïŋ˧˧ xiə̰n˧˩˧ tɨəŋ˧˥

ɗiəw˧˧ ɓïn˧˥ kʰiəŋ˧˩˨ tɨə̰ŋ˩˧

ɗiəw˨˩ ɓɨn˧˧ kʰiəŋ˨˩˦ tɨəŋ˧˥

ɗiəw˧˧ ɓïŋ˧˥ xiən˧˩ tɨəŋ˩˩

ɗiəw˧˧ ɓïŋ˧˥˧ xiə̰ʔn˧˩ tɨə̰ŋ˩˧

Có tài điều binh khiển tướng.


điều biến

ɗiə̤w˨˩ ɓiən˧˥

ɗiəw˧˧ ɓiə̰ŋ˩˧

ɗiəw˨˩ ɓiəŋ˧˥

ɗiəw˧˧ ɓiən˩˩

ɗiəw˧˧ ɓiə̰n˩˧

Quá trình chuyển đổi thông tin dạng số thành sóng âm chứa cùng thông tin đó.


binh vực

Anh em cốt lấy tình thân ái làm đầu, lá lành đùm lá rách, binh vực giúp lẫn nhau.

1915, Phan Kế Bính, “Anh chị em”, trong Việt Nam phong tục, Sài Gòn: Khai Trí, xuất bản 1973, tr. 14:


ấm ức

Bực tức mà phải cố nén lại, không thể nói ra hoặc nói hết ra được.

ấm ức trong lòng

bị mắng oan nên ấm ức


ẵm ngửa

aʔam˧˥ ŋɨ̰ə˧˩˧

am˧˩˨ ŋɨə˧˩˨

am˨˩˦ ŋɨə˨˩˦

a̰m˨˨ ŋɨ̰ʔə˧˩

Bế ngửa trên tay (nói về trẻ mới sinh, còn ít tháng)

con còn ẵm ngửa


kẽo cà kẽo kẹt

kɛʔɛw˧˥ ka̤ː˨˩ kɛʔɛw˧˥ kɛ̰ʔt˨˩

kɛw˧˩˨ kaː˧˧ kɛw˧˩˨ kɛ̰k˨˨

kɛw˨˩˦ kaː˨˩ kɛw˨˩˦ kɛk˨˩˨

kɛ̰w˩˧ kaː˧˧ kɛ̰w˩˧ kɛt˨˨

kɛw˧˩ kaː˧˧ kɛw˧˩ kɛ̰t˨˨

kɛ̰w˨˨ kaː˧˧ kɛ̰w˨˨ kɛ̰t˨˨

Như kẽo kẹt (nhưng với ý lặp lại liên tiếp).


ọ ẹ

Từ mô phỏng tiếng trẻ sơ sinh phát ra khi cựa mình thức giấc.

đứa trẻ ọ ẹ mấy tiếng rồi lại ngủ


ốm đau

o̰m˩˧ ɗaw˧˥˧

mang theo thuốc phòng khi ốm đau


ốp lát

o̰p˩˧ la̰ːk˩˧

o̰p˩˧ la̰ːt˩˧

Lát vật liệu xây dựng như gạch, đá, gỗ, v.v. trên bề mặt.

kĩ thuật ốp lát nền


ở ẩn

ə̰ː˧˩˧ ə̰n˧˩˧

ə̰ːʔ˧˩ ə̰ʔn˧˩

Ở nơi ít người biết, để lánh đời (nói về nhà nho thời trước)

cáo quan về ở ẩn


ở lỗ

ə̰ː˧˩˧ loʔo˧˥

ə̰ːʔ˧˩ lo̰˨˨


ở goá

ə̰ː˧˩˧ ɣwaː˧˥

əː˧˩˨ ɣwa̰ː˩˧

əː˨˩˦ ɣwaː˧˥

ə̰ːʔ˧˩ ɣwa̰˩˧

Không lấy chồng (hoặc vợ) khác, sau khi vợ (hoặc chồng) chết, tuy tuổi đang còn trẻ, và sống như vậy cho đến cuối đời.

ở goá nuôi con


đẻ non

ɗɛ̰˧˩˧ nɔn˧˧

ɗɛ̰ʔ˧˩ nɔn˧˥˧


đẻ đái

ɗɛ̰˧˩˧ ɗaːj˧˥

ɗɛ˧˩˨ ɗa̰ːj˩˧

ɗɛ˨˩˦ ɗaːj˧˥

ɗɛ̰ʔ˧˩ ɗa̰ːj˩˧

chưa thấy đẻ đái gì


đếm chác

ɗem˧˥ ʨaːk˧˥

ɗḛm˩˧ ʨa̰ːk˩˧

ɗem˧˥ ʨaːk˧˥

ɗem˩˩ ʨaːk˩˩

ɗḛm˩˧ ʨa̰ːk˩˧

Đếm để biết là bao nhiêu (nói khái quát)

chắc là đủ, không phải đếm chác gì cả


đẹt

chơi tam cúc, ai thua sẽ bị đẹt mũi


đế

Nói xen vào lời diễn viên trên sân khấu chèo.

hát đế

(thông tục) Nói chêm vào, xen vào để châm chọc hoặc để kích động.

đế thêm vào một câu


đề bài

ɗe̤˨˩ ɓa̤ːj˨˩

ra đề bài cho học sinh làm


đề pa

xe đề pa chuẩn bị chạy


đẽo gọt

ɗɛʔɛw˧˥ ɣɔ̰ʔt˨˩

ɗɛw˧˩˨ ɣɔ̰k˨˨

ɗɛw˨˩˦ ɣɔk˨˩˨

ɗɛ̰w˩˧ ɣɔt˨˨

ɗɛw˧˩ ɣɔ̰t˨˨

ɗɛ̰w˨˨ ɣɔ̰t˨˨

đẽo gọt từng câu từng chữ


định thần

định tâm

Làm cho tinh thần trở lại trạng thái thăng bằng bình thường.

ɗḭ̈ʔŋ˨˩ tʰə̤n˨˩

ɗḭ̈n˨˨ tʰəŋ˧˧

ɗɨn˨˩˨ tʰəŋ˨˩

ɗïŋ˨˨ tʰən˧˧

ɗḭ̈ŋ˨˨ tʰən˧˧

định thần nhìn kĩ lại

hoảng hốt nhưng định thần được ngay

(hiếm) Làm cho tâm thần ở trạng thái hoàn toàn bình lặng, không gợn một chút cảm xúc nào.

ngồi định thần như pho tượng


ẩn hiện

ə̰n˧˩˧ hiə̰ʔn˨˩

əŋ˧˩˨ hiə̰ŋ˨˨

əŋ˨˩˦ hiəŋ˨˩˨

ən˧˩ hiə̰n˨˨

ə̰ʔn˧˩ hiə̰n˨˨

Lúc ẩn, lúc hiện, lúc nhìn thấy rõ, lúc không.

con thuyền ẩn hiện trong sương

tập bắn bia ẩn hiện


ẩn giấu

ə̰n˧˩˧ zəw˧˥

əŋ˧˩˨ jə̰w˩˧

ə̰ʔn˧˩ ɟə̰w˩˧

Chứa đựng một cách kín đáo, không để lộ ra.

nhiều tài nguyên còn ẩn giấu trong lòng đất

trong lòng ẩn giấu bao nỗi niềm


ẩn cư

ə̰ʔn˧˩ kɨ˧˥˧


ẩn chứa

ə̰n˧˩˧ ʨɨə˧˥

əŋ˧˩˨ ʨɨ̰ə˩˧

ə̰ʔn˧˩ ʨɨ̰ə˩˧

lời ru ẩn chứa một tâm sự

ẩn chứa một nghị lực phi thường


đặt hàng

ɗa̰ʔt˨˩ ha̤ːŋ˨˩

ɗa̰k˨˨ haːŋ˧˧

ɗak˨˩˨ haːŋ˨˩

ɗat˨˨ haːŋ˧˧

ɗa̰t˨˨ haːŋ˧˧

Đưa trước yêu cầu để cho nơi sản xuất hoặc nơi bán hàng có thời gian chuẩn bị hàng hoá.

sản xuất theo đơn đặt hàng

gửi hàng cho khách theo đơn đặt hàng


đặt điều

ɗa̰ʔt˨˩ ɗiə̤w˨˩

ɗa̰k˨˨ ɗiəw˧˧

ɗak˨˩˨ ɗiəw˨˩

ɗat˨˨ ɗiəw˧˧

ɗa̰t˨˨ ɗiəw˧˧

đặt điều thị phi

đặt điều vu khống


đẹp duyên

ɗɛ̰ʔp˨˩ zwiən˧˧

ɗɛ̰p˨˨ jwiəŋ˧˥

ɗɛp˨˩˨ jwiəŋ˧˧

ɗɛp˨˨ ɟwiən˧˥

ɗɛ̰p˨˨ ɟwiən˧˥

ɗɛ̰p˨˨ ɟwiən˧˥˧

mừng hai bạn đẹp duyên đôi lứa


đột quỵ

ɗo̰ʔt˨˩ kwḭʔ˨˩

ɗo̰k˨˨ kwḭ˨˨

ɗok˨˩˨ wi˨˩˨

ɗo̰t˨˨ kwḭ˨˨

Đột nhiên có rối loạn nghiêm trọng trong hoạt động thần kinh gây bất tỉnh nhân sự hoặc méo mồm, liệt nửa người, v.v., thường do chảy máu não hoặc tắc động mạch não.


động thổ

ɗə̰ʔwŋ˨˩ tʰo̰˧˩˧

ɗə̰wŋ˨˨ tʰo˧˩˨

ɗəwŋ˨˩˨ tʰo˨˩˦

ɗəwŋ˨˨ tʰo˧˩

ɗə̰wŋ˨˨ tʰo˧˩

ɗə̰wŋ˨˨ tʰo̰ʔ˧˩

Bắt đầu đào xới đất cát buổi đầu năm (một nghi thức trong nghề nông, có ý cầu mong cả năm làm ăn sẽ được thuận lợi).

Bắt đầu công việc đào móng, hoặc đào, xúc đất tượng trưng để khởi công xây dựng một công trình.

làm lễ động thổ công trình


động não

ɗə̰ʔwŋ˨˩ naʔaw˧˥

ɗə̰wŋ˨˨ naːw˧˩˨

ɗəwŋ˨˩˨ naːw˨˩˦

ɗəwŋ˨˨ na̰ːw˩˧

ɗə̰wŋ˨˨ naːw˧˩

ɗə̰wŋ˨˨ na̰ːw˨˨

Vận dụng nhiều đến trí óc, suy nghĩ nhiều và sâu.

lười suy nghĩ, không chịu động não


choãi

Đứng choãi chân.

Có độ dốc giảm dần và trở thành thoai thoải về phía chân.

Chân đê choãi đều.

Sườn núi choãi dần về phía biển.


phá ngu

Làm cho kẻ ngu thông minh hơn, xoá bỏ sự ngu dốt.

Học, nghĩa là bắt-chước mà cốt để cho phá ngu; học mà nếu không biết bắt-chước thời sao cho phá ngu, mà sao gọi là học.

1922, Tản Đà, Tản Đà tùng văn, Hà Nội: Tản Đà thư điếm, tr. 27: