sao lùn

dwarf star

saːw˧˧ lṳn˨˩

ʂaːw˧˥ luŋ˧˧

ʂaːw˧˧ luŋ˨˩

ʂaːw˧˥ lun˧˧

ʂaːw˧˥˧ lun˧˧

Một ngôi sao có kích thước nhỏ, độ sáng thấp.

Cận Tinh, ngôi sao gần Trái Đất nhất, là một sao lùn đỏ.


hột vịt lộn

ho̰ʔt˨˩ vḭʔt˨˩ lo̰ʔn˨˩

ho̰k˨˨ jḭt˨˨ lo̰ŋ˨˨

hok˨˩˨ jɨt˨˩˨ loŋ˨˩˨

ho̰t˨˨ vḭt˨˨ lo̰n˨˨


nóc nhà

nawk˧˥ ɲa̤ː˨˩

na̰wk˩˧ ɲaː˧˧

nawk˧˥ ɲaː˨˩

nawk˩˩ ɲaː˧˧

na̰wk˩˧ ɲaː˧˧


tam giác vuông

taːm˧˧ zaːk˧˥ vuəŋ˧˧

taːm˧˥ ja̰ːk˩˧ juəŋ˧˥

taːm˧˧ jaːk˧˥ juəŋ˧˧

taːm˧˥ ɟaːk˩˩ vuəŋ˧˥

taːm˧˥˧ ɟa̰ːk˩˧ vuəŋ˧˥˧

Trong một tam giác vuông, bình phương của cạnh huyền bằng tổng các bình phương của hai cạnh góc vuông.


hình tam giác

hï̤ŋ˨˩ taːm˧˧ zaːk˧˥

hïn˧˧ taːm˧˥ ja̰ːk˩˧

hɨn˨˩ taːm˧˧ jaːk˧˥

hïŋ˧˧ taːm˧˥ ɟaːk˩˩

hïŋ˧˧ taːm˧˥˧ ɟa̰ːk˩˧


bàn chải đánh răng

ɓa̤ːn˨˩ ʨa̰ːj˧˩˧ ɗajŋ˧˥ zaŋ˧˧

ɓaːŋ˧˧ ʨaːj˧˩˨ ɗa̰n˩˧ ʐaŋ˧˥

ɓaːŋ˨˩ ʨaːj˨˩˦ ɗan˧˥ ɹaŋ˧˧

ɓaːn˧˧ ʨaːj˧˩ ɗajŋ˩˩ ɹaŋ˧˥

ɓaːn˧˧ ʨa̰ːʔj˧˩ ɗa̰jŋ˩˧ ɹaŋ˧˥˧


nước cam

nɨək˧˥ kaːm˧˧

nɨə̰k˩˧ kaːm˧˥

nɨək˧˥ kaːm˧˧

nɨək˩˩ kaːm˧˥

nɨə̰k˩˧ kaːm˧˥˧

(Từ nguyên cho mục này bị thiếu hoặc chưa đầy đủ. Vui lòng bổ sung vào mục từ, hoặc thảo luận tại bàn giúp đỡ. )


bao thư

ɓaːw˧˧ tʰɨ˧˧

ɓaːw˧˥ tʰɨ˧˥

ɓaːw˧˧ tʰɨ˧˧

ɓaːw˧˥ tʰɨ˧˥

ɓaːw˧˥˧ tʰɨ˧˥˧

Vô bao thư cho Trung ương xuống kiểm tra.


vô lăng

vo˧˥˧ laŋ˧˥˧

Tay lái ô tô, tàu thuỷ, v.v., có dạng vành tròn.

Cầm chắc vô lăng.


bánh canh

ɓajŋ˧˥ kajŋ˧˧

ɓa̰n˩˧ kan˧˥

ɓajŋ˩˩ kajŋ˧˥

ɓa̰jŋ˩˧ kajŋ˧˥˧

Món ăn dạng sợi giống bún nhưng kích thước to và dai hơn, được làm từ bột khoai mì, bột gạo cán ra thành sợi; ăn cùng với nước lèo.

Phú bánh canh.


án quyết

a̰ːŋ˩˧ kwk˩˧

a̰ːn˩˧ kwt˩˧

Ra án quyết.


vàng hoa

va̤ːŋ˨˩ hwaː˧˧

jaːŋ˧˧ hwaː˧˥

jaːŋ˨˩ hwaː˧˧

vaːŋ˧˧ hwa˧˥

vaːŋ˧˧ hwa˧˥˧

Vàng để đốt cúng cho người chết, có dán hình hoa bằng giấy kính.

Mình là ngành thứ phải đem đồ lễ đến nhà gia trưởng: gà vịt, hoa quả, vàng hương; những ngành trực thống phải “gửi” vàng hoa; còn những ngành khác thì dùng vàng hồ hoặc vàng lá.

1972, Vũ Bằng, “Tháng Chạp, nhớ ơi chợ Tết”, trong Thương nhớ mười hai:


hàng chiến lược

ha̤ːŋ˨˩ ʨiən˧˥ lɨə̰ʔk˨˩

haːŋ˧˧ ʨiə̰ŋ˩˧ lɨə̰k˨˨

haːŋ˨˩ ʨiəŋ˧˥ lɨək˨˩˨

haːŋ˧˧ ʨiən˩˩ lɨək˨˨

haːŋ˧˧ ʨiən˩˩ lɨə̰k˨˨

haːŋ˧˧ ʨiə̰n˩˧ lɨə̰k˨˨

Hàng có ý nghĩa quan trọng đặc biệt về kinh tế hoặc quân sự.


động ngữ

ɗə̰ʔwŋ˨˩ ŋɨʔɨ˧˥

ɗə̰wŋ˨˨ ŋɨ˧˩˨

ɗəwŋ˨˩˨ ŋɨ˨˩˦

ɗəwŋ˨˨ ŋɨ̰˩˧

ɗə̰wŋ˨˨ ŋɨ˧˩

ɗə̰wŋ˨˨ ŋɨ̰˨˨

Tổ hợp từ có quan hệ chính phụ do động từ làm chính tố.


chiến tuyến

ʨiən˧˥ twiən˧˥

ʨiə̰ŋ˩˧ twiə̰ŋ˩˧

ʨiəŋ˧˥ twiəŋ˧˥

ʨiən˩˩ twiən˩˩

ʨiə̰n˩˧ twiə̰n˩˧

Đường giáp ranh giữa hai bên đang đánh nhau

Giữ vững chiến tuyến.


đồng loại

ɗə̤wŋ˨˩ lwa̰ːʔj˨˩

ɗəwŋ˧˧ lwa̰ːj˨˨

ɗəwŋ˨˩ lwaːj˨˩˨

ɗəwŋ˧˧ lwaːj˨˨

ɗəwŋ˧˧ lwa̰ːj˨˨

Con người không thể sống tách rời đồng loại.


thuyết vô thần

tʰwiət˧˥ vo˧˧ tʰə̤n˨˩

tʰwiə̰k˩˧ jo˧˥ tʰəŋ˧˧

tʰwiək˧˥ jo˧˧ tʰəŋ˨˩

tʰwiət˩˩ vo˧˥ tʰən˧˧

tʰwiə̰t˩˧ vo˧˥˧ tʰən˧˧


hoại nhân

hwa̰ːʔj˨˩ ɲən˧˧

hwa̰ːj˨˨ ɲəŋ˧˥

hwaːj˨˩˨ ɲəŋ˧˧

hwaːj˨˨ ɲən˧˥

hwa̰ːj˨˨ ɲən˧˥

hwa̰ːj˨˨ ɲən˧˥˧

Thế thượng hữu hảo nhân, dã hữu hoại nhân


cách mạng màu

kajk˧˥ ma̰ːʔŋ˨˩ ma̤w˨˩

ka̰t˩˧ ma̰ːŋ˨˨ maw˧˧

kat˧˥ maːŋ˨˩˨ maw˨˩

kajk˩˩ ma̰ːŋ˨˨ maw˧˧

ka̰jk˩˧ ma̰ːŋ˨˨ maw˧˧

Chuỗi các hoạt động biểu tình bất bạo động để thay đổi chế độ Cộng sản tham nhũng chuyên quyền độc đoán bằng một thể chế dân chủ văn minh vì lợi ích nhân dân.


xì tố

Bộ môn đánh bạc sử dụng 32 lá bài Tây từ 7 đến A, loại bỏ các lá bài từ 2 đến 6.


xì dách

si˧˧ ɟa̰jk˩˧

Trò chơi cờ bạc theo đó người chơi bốc bài sao cho số điểm nằm trong khoảng từ 16 đến 21, nếu số điểm lớn hơn 21 thì thua.


hải quỳ

ha̰ːj˧˩˧ kwi̤˨˩

haːj˧˩˨ kwi˧˧

haːj˨˩˦ wi˨˩

ha̰ːʔj˧˩ kwi˧˧

Nhóm động vật săn mồi dưới nước thuộc bộ Actiniaria


hạ sách

ha̰ːʔ˨˩ sajk˧˥

ha̰ː˨˨ ʂa̰t˩˧

haː˨˩˨ ʂat˧˥

haː˨˨ ʂajk˩˩

ha̰ː˨˨ ʂajk˩˩

ha̰ː˨˨ ʂa̰jk˩˧

Phương kế được coi là không hay nhất trong các phương kế; đối lập với thượng sách.


hàng không mẫu hạm

ha̤ːŋ˨˩ xəwŋ˧˧ məʔəw˧˥ ha̰ːʔm˨˩

haːŋ˧˧ kʰəwŋ˧˥ məw˧˩˨ ha̰ːm˨˨

haːŋ˨˩ kʰəwŋ˧˧ məw˨˩˦ haːm˨˩˨

haːŋ˧˧ xəwŋ˧˥ mə̰w˩˧ haːm˨˨

haːŋ˧˧ xəwŋ˧˥ məw˧˩ ha̰ːm˨˨

haːŋ˧˧ xəwŋ˧˥˧ mə̰w˨˨ ha̰ːm˨˨

Chiến hạm hoạt động như một căn cứ không quân cho các máy bay trên tàu sân bay.


trường đời

Xã hội, về mặt là nơi con người tiếp nhận kiến thức và kinh nghiệm thực tế.

Tích luỹ kinh nghiệm sống từ trường đời.


bánh in

ɓa̰jŋ˩˧ in˧˥˧

Loại bánh ngọt được làm từ bột năng, bột nếp, đường và các nguyên liệu khác được ép, đúc thành khuôn. Mặt đáy của bánh khắc các chữ Hán Thọ, Phúc, Lộc và gói trong giấy ngũ sắc.


muồm muỗm

muəm˨˩ muəm˧˥

muəm˧˧ muəm˧˩˨

muəm˨˩ muəm˨˩˦

muəm˧˧ muəm˩˧

muəm˧˧ muəm˧˩

muəm˧˧ muəm˨˨

Loại côn trùng xuất hiện vào mùa lúa chín, bề ngoài giống con cào cào nhưng phần đuôi thon dài hơn.

Muồm muỗm rang.


dân chơi

Người biết thưởng thức, sành sỏi trong các thú tiêu khiển nói chung.

Một dân chơi có tiếng trong giới sưu tầm đồ cổ.

Người ăn chơi, chơi bời sành sỏi nói chung (hàm ý chê).

Dân chơi thứ thiệt.

Nơi tụ tập của đám dân chơi.


đoản mạch

ɗwa̰ːn˧˩˧ ma̰ʔjk˨˩

ɗwaːŋ˧˩˨ ma̰t˨˨

ɗwaːŋ˨˩˦ mat˨˩˨

ɗwa̰ʔn˧˩ ma̰jk˨˨


đường hướng

ɗɨə̤ŋ˨˩ hɨəŋ˧˥

ɗɨəŋ˧˧ hɨə̰ŋ˩˧

ɗɨəŋ˨˩ hɨəŋ˧˥

ɗɨəŋ˧˧ hɨəŋ˩˩

ɗɨəŋ˧˧ hɨə̰ŋ˩˧


nha đầu

ɲaː˧˧ ɗə̤w˨˩

ɲaː˧˥˧ ɗəw˧˧

Cách buộc tóc hình trái đào của con gái thời xưa.

Cách gọi các em bé gái, người hầu gái của Trung Quốc

Nha đầu ngốc.


sơ kỳ

Giai đoạn đầu của một thời kỳ lịch sử hay một chế độ xã hội.

Sơ kỳ đồ đá.


vạn quốc

vạn-quốc (alternative)
vạn quấc (alternative)

va̰ːʔn˨˩ kwəwk˧˥

ja̰ːŋ˨˨ kwə̰wk˩˧

jaːŋ˨˩˨ wəwk˧˥

va̰ːn˨˨ kwəwk˩˩

va̰ːn˨˨ kwə̰wk˩˧

Thân tại Tam-Hàn danh vạn quốc.


cổ văn

ko̰˧˩˧ van˧˧

ko̰ʔ˧˩ van˧˥˧


võ đường

vɔʔɔ˧˥ ɗɨə̤ŋ˨˩

jɔ˧˩˨ ɗɨəŋ˧˧

jɔ˨˩˦ ɗɨəŋ˨˩

vɔ̰˩˧ ɗɨəŋ˧˧

vɔ̰˨˨ ɗɨəŋ˧˧


bạc mặt

ɓa̰ːʔk˨˩ ma̰ʔt˨˩

ɓa̰ːk˨˨ ma̰k˨˨

ɓaːk˨˩˨ mak˨˩˨

ɓaːk˨˨ mat˨˨

ɓa̰ːk˨˨ ma̰t˨˨


vàng đen

va̤ːŋ˨˩ ɗɛn˧˧

jaːŋ˧˧ ɗɛŋ˧˥

jaːŋ˨˩ ɗɛŋ˧˧

vaːŋ˧˧ ɗɛn˧˥

vaːŋ˧˧ ɗɛn˧˥˧


bị đơn dân sự

ɓḭʔ˨˩ ɗəːn˧˧ zən˧˧ sɨ̰ʔ˨˩

ɓḭ˨˨ ɗəːŋ˧˥ jəŋ˧˥ ʂɨ̰˨˨

ɓi˨˩˨ ɗəːŋ˧˧ jəŋ˧˧ ʂɨ˨˩˨

ɓi˨˨ ɗəːn˧˥ ɟən˧˥ ʂɨ˨˨

ɓḭ˨˨ ɗəːn˧˥ ɟən˧˥ ʂɨ̰˨˨

ɓḭ˨˨ ɗəːn˧˥˧ ɟən˧˥˧ ʂɨ̰˨˨

Cá nhân, cơ quan, tổ chức mà pháp luật quy định phải chịu tránh nhiệm bồi thường thiệt hại.

Tòa án đã phán quyết phía ông ấy là bị đơn dân sự và phải bồi thường thiệt hại cho người khởi kiện.


đồng phạm phức tạp

ɗə̤wŋ˨˩ fa̰ːʔm˨˩ fɨk˧˥ ta̰ːʔp˨˩

ɗəwŋ˧˧ fa̰ːm˨˨ fɨ̰k˩˧ ta̰ːp˨˨

ɗəwŋ˨˩ faːm˨˩˨ fɨk˧˥ taːp˨˩˨

ɗəwŋ˧˧ faːm˨˨ fɨk˩˩ taːp˨˨

ɗəwŋ˧˧ fa̰ːm˨˨ fɨk˩˩ ta̰ːp˨˨

ɗəwŋ˧˧ fa̰ːm˨˨ fɨ̰k˩˧ ta̰ːp˨˨

Hình thức đồng phạm có một hoặc nhiều người tham gia thực hiện tội phạm; trong đó, một số giữ vai trò là người thực hành, số khác giữ vai trò xúi giục, tổ chức hay giúp sức.

Các anh đều bị kết án là đồng phạm phức tạp vì mỗi người có một vai trò trong vụ án này.


chủ tọa phiên tòa

ʨṵ˧˩˧ twa̰ːʔ˨˩ fiən˧˧ twa̤ː˨˩

ʨu˧˩˨ twa̰ː˨˨ fiəŋ˧˥ twaː˧˧

ʨu˨˩˦ twaː˨˩˨ fiəŋ˧˧ twaː˨˩

ʨu˧˩ twa˨˨ fiən˧˥ twa˧˧

ʨu˧˩ twa̰˨˨ fiən˧˥ twa˧˧

ʨṵʔ˧˩ twa̰˨˨ fiən˧˥˧ twa˧˧

Thẩm phán chính trong môt phiên tòa hoặc được phân công (khi từ 2 Thẩm phán trở lên) thay mặt hội đồng xét xử chủ trì và giữ kỷ luật phiên tòa.


đại xá

ɗa̰ːʔj˨˩ saː˧˥

ɗa̰ːj˨˨ sa̰ː˩˧

ɗaːj˨˩˨ saː˧˥

ɗaːj˨˨ saː˩˩

ɗa̰ːj˨˨ saː˩˩

ɗa̰ːj˨˨ sa̰ː˩˧

Xét tha cho một số loại tội phạm và người phạm tội.

Chính phủ đang xem xét ban hành lệnh đại xá cho họ.


án lệ

Một bản án hay một quyết định của tòa án đối với một vụ việc cụ thể nào đó trở thành căn cứ pháp lí cho hoạt động xét xử đối với các vụ án tương tự khác.

Thẩm phán đã dựa trên án lệ trước đó để đưa ra quyết định cho vụ án này.


án phí dân sự

aːn˧˥ fi˧˥ zən˧˧ sɨ̰ʔ˨˩

a̰ːŋ˩˧ fḭ˩˧ jəŋ˧˥ ʂɨ̰˨˨

aːŋ˧˥ fi˧˥ jəŋ˧˧ ʂɨ˨˩˨

aːn˩˩ fi˩˩ ɟən˧˥ ʂɨ˨˨

aːn˩˩ fi˩˩ ɟən˧˥ ʂɨ̰˨˨

a̰ːn˩˧ fḭ˩˧ ɟən˧˥˧ ʂɨ̰˨˨

Chi phí các bên liên quan phải nộp theo qui định của pháp luật khi vụ án dân sự được tòa giải quyết và bản án, quyết định này đã có hiệu lực pháp luật.

Tòa án đã gửi thông báo mức án phí dân sự mà ông ấy phải nộp.


hộ sở tại

ho̰ʔ˨˩ sə̰ː˧˩˧ ta̰ːʔj˨˩

ho̰˨˨ ʂəː˧˩˨ ta̰ːj˨˨

ho˨˩˨ ʂəː˨˩˦ taːj˨˩˨

ho˨˨ ʂəː˧˩ taːj˨˨

ho̰˨˨ ʂəː˧˩ ta̰ːj˨˨

ho̰˨˨ ʂə̰ːʔ˧˩ ta̰ːj˨˨

Những hộ dân trong địa phương có tiếp nhận dân tái định cư.


dụ cung

Lối xét hỏi bằng cách dùng lời lẽ hoặc thủ đoạn tinh tế, khéo léo để dụ dỗ, lừa phỉnh, hứa hẹn tùy tiện để mua chuộc bị can khai báo theo ý muốn của người thẩm vấn.

Các nhân chứng đã nói rằng họ cảm thấy bị dụ cung trong quá trình điều tra.


án tích

a̰ːŋ˩˧ tḭ̈t˩˧

a̰ːn˩˧ tḭ̈k˩˧

Hậu quả pháp lý về hành vi phạm tội được lưu lại trong lí lịch tư pháp và tồn tại suốt quá trình người phạm tội bị kết án cho đến khi được xoá án tích.

Thời Trung Cổ, luật hình một số nước quy định lưu trữ án tích bằng các biện pháp như thích chữ vào mặt và chặt ngón tay.


xoá án tích

swaː˧˥ aːn˧˥ tïk˧˥

swa̰ː˩˧ a̰ːŋ˩˧ tḭ̈t˩˧

swaː˧˥ aːŋ˧˥ tɨt˧˥

swa˩˩ aːn˩˩ tïk˩˩

swa̰˩˧ a̰ːn˩˧ tḭ̈k˩˧

Một chế định của luật pháp giúp người được xóa coi như chưa có tiền án.


điều tra viên

ɗiə̤w˨˩ ʨaː˧˧ viən˧˧

ɗiəw˧˧ tʂaː˧˥ jiəŋ˧˥

ɗiəw˨˩ tʂaː˧˧ jiəŋ˧˧

ɗiəw˧˧ tʂaː˧˥ viən˧˥

ɗiəw˧˧ tʂaː˧˥˧ viən˧˥˧

Chức danh chỉ những người được bổ nhiệm tiến hành các nhiệm vụ điều tra do Bộ luật tố tụng hình sự quy định.

Nhóm điều tra viên đang phỏng vấn đối tượng liên can vụ án.


đối chứng

ɗo̰j˩˧ ʨɨ̰ŋ˩˧

ɗo̰j˩˧ ʨɨ̰ŋ˩˧

Cây trồng, vật nuôi trong điều kiện bình thường được dùng làm tiêu chuẩn so sánh với cây trồng, vật nuôi đang thí nghiệm.


chứng cứ gốc

ʨɨŋ˧˥ kɨ˧˥ ɣəwk˧˥

ʨɨ̰ŋ˩˧ kɨ̰˩˧ ɣə̰wk˩˧

ʨɨŋ˧˥ kɨ˧˥ ɣəwk˧˥

ʨɨŋ˩˩ kɨ˩˩ ɣəwk˩˩

ʨɨ̰ŋ˩˧ kɨ̰˩˧ ɣə̰wk˩˧

Chứng cứ chưa qua sao chép, tường thuật và trực tiếp từ hành động của người phạm tội mà không thông qua khâu trung gian nào.

B là người chứng kiến toàn bộ vụ đánh nhau nên lời khai anh ta là chứng cứ gốc.


đồng phạm giản đơn

ɗə̤wŋ˨˩ fa̰ːʔm˨˩ za̰ːn˧˩˧ ɗəːn˧˧

ɗəwŋ˧˧ fa̰ːm˨˨ jaːŋ˧˩˨ ɗəːŋ˧˥

ɗəwŋ˨˩ faːm˨˩˨ jaːŋ˨˩˦ ɗəːŋ˧˧

ɗəwŋ˧˧ faːm˨˨ ɟaːn˧˩ ɗəːn˧˥

ɗəwŋ˧˧ fa̰ːm˨˨ ɟaːn˧˩ ɗəːn˧˥

ɗəwŋ˧˧ fa̰ːm˨˨ ɟa̰ːʔn˧˩ ɗəːn˧˥˧

Loại đồng phạm có những người cùng tham gia thực hiện phạm tội đều là người thực hành.

Khi hai anh cùng thực hiện vụ trộm, thì cả hai đều là đồng phạm giản đơn.


định tội

ɗḭ̈ʔŋ˨˩ to̰ʔj˨˩

ɗḭ̈n˨˨ to̰j˨˨

ɗɨn˨˩˨ toj˨˩˨

ɗḭ̈ŋ˨˨ to̰j˨˨

Áp dụng các quy định của luật pháp hình sự để xác định tội mà bị cáo vi phạm và buộc phải chịu hình phạt từ tội danh đó.


bản sao hợp lệ

ɓa̰ːn˧˩˧ saːw˧˧ hə̰ːʔp˨˩ lḛʔ˨˩

ɓaːŋ˧˩˨ ʂaːw˧˥ hə̰ːp˨˨ lḛ˨˨

ɓaːŋ˨˩˦ ʂaːw˧˧ həːp˨˩˨ le˨˩˨

ɓaːn˧˩ ʂaːw˧˥ həːp˨˨ le˨˨

ɓaːn˧˩ ʂaːw˧˥ hə̰ːp˨˨ lḛ˨˨

ɓa̰ːʔn˧˩ ʂaːw˧˥˧ hə̰ːp˨˨ lḛ˨˨

Bản sao đối chiếu từ bản chính và được cơ quan có thẩm quyền công chứng, chứng thực.


thừa kế thế vị

tʰɨ̤ə˨˩ ke˧˥ tʰe˧˥ vḭʔ˨˩

tʰɨə˧˧ kḛ˩˧ tʰḛ˩˧ jḭ˨˨

tʰɨə˨˩ ke˧˥ tʰe˧˥ ji˨˩˨

tʰɨə˧˧ ke˩˩ tʰe˩˩ vi˨˨

tʰɨə˧˧ ke˩˩ tʰe˩˩ vḭ˨˨

tʰɨə˧˧ kḛ˩˧ tʰḛ˩˧ vḭ˨˨

Người ở hàng thừa kế sau hợp pháp được thay mặt nhận phần thừa kế của người ở hàng trước đã chết.

Vì người con duy nhất của ông ấy là X đã chết trước đó, nên phần thừa kế sẽ chuyển cho người cháu, người thừa kế thế vị của X.


tội phạm học

to̰ʔj˨˩ fa̰ːʔm˨˩ ha̰ʔwk˨˩

to̰j˨˨ fa̰ːm˨˨ ha̰wk˨˨

toj˨˩˨ faːm˨˩˨ hawk˨˩˨

to̰j˨˨ fa̰ːm˨˨ ha̰wk˨˨

Khoa học nghiên cứu về hiện tượng phạm tội như nguyên nhân, tính chất và phương hướng hành vi.


luật tục

lwə̰ʔt˨˩ tṵʔk˨˩

lwə̰k˨˨ tṵk˨˨

lwək˨˩˨ tuk˨˩˨

lwə̰t˨˨ tṵk˨˨

Tập tục, phong tục hoặc tập quán được tạo ra từ sự tự phát của một cộng đồng và được họ chấp nhận, tuân theo.

Luật tục Ê-đê.


hiến pháp cứng

hiən˧˥ faːp˧˥ kɨŋ˧˥

hiə̰ŋ˩˧ fa̰ːp˩˧ kɨ̰ŋ˩˧

hiəŋ˧˥ faːp˧˥ kɨŋ˧˥

hiən˩˩ faːp˩˩ kɨŋ˩˩

hiə̰n˩˧ fa̰ːp˩˧ kɨ̰ŋ˩˧

Loại hiến pháp mà để sửa đổi thì cần tuân theo một quy trình đặc biệt, có khi phải thành lập cơ quan chuyên trách và phải được sự đồng thuận của đa số đại biểu trong nghị viện hoặc quốc hội.


chuột cống

ʨuət˨˩ kəwŋ˧˥

ʨuək˨˨ kə̰wŋ˩˧

ʨuək˨˩˨ kəwŋ˧˥

ʨuət˨˨ kəwŋ˩˩

ʨuət˨˨ kə̰wŋ˩˧

Chuột cỡ lớn, thường sống ở các cống rãnh.


cống rãnh

kəwŋ˧˥ zaʔajŋ˧˥

kə̰wŋ˩˧ ʐan˧˩˨

kəwŋ˧˥ ɹan˨˩˦

kəwŋ˩˩ ɹa̰jŋ˩˧

kəwŋ˩˩ ɹajŋ˧˩

kə̰wŋ˩˧ ɹa̰jŋ˨˨

Cống và rãnh, chỉ đường thoát nước bẩn (nói khái quát).

Khai thông cống rãnh.


khung hình phạt

xuŋ˧˧ hï̤ŋ˨˩ fa̰ːʔt˨˩

kʰuŋ˧˥ hïn˧˧ fa̰ːk˨˨

kʰuŋ˧˧ hɨn˨˩ faːk˨˩˨

xuŋ˧˥ hïŋ˧˧ faːt˨˨

xuŋ˧˥ hïŋ˧˧ fa̰ːt˨˨

xuŋ˧˥˧ hïŋ˧˧ fa̰ːt˨˨

Các hình phạt trong phạm vi từ mức tối thiểu đến mức tối đa, tòa án có thể áp dụng các mức hình phạt khác nhau phù hợp với từng trường hợp phạm tội.


máy liên hợp

maj˧˥ liən˧˧ hə̰ːʔp˨˩

ma̰j˩˧ liəŋ˧˥ hə̰ːp˨˨

maj˧˥ liəŋ˧˧ həːp˨˩˨

maj˩˩ liən˧˥ həːp˨˨

maj˩˩ liən˧˥ hə̰ːp˨˨

ma̰j˩˧ liən˧˥˧ hə̰ːp˨˨

Tổ hợp máy phức tạp gồm nhiều máy, thực hiện đồng thời nhiều loại công việc khác nhau.

Máy liên hợp gặt - đập


bít tất tay

ɓit˧˥ tət˧˥ taj˧˧

ɓḭt˩˧ tə̰k˩˧ taj˧˥

ɓɨt˧˥ tək˧˥ taj˧˧

ɓit˩˩ tət˩˩ taj˧˥

ɓḭt˩˧ tə̰t˩˧ taj˧˥˧


bom từ trường

ɓɔm˧˧ tɨ̤˨˩ ʨɨə̤ŋ˨˩

ɓɔm˧˥ tɨ˧˧ tʂɨəŋ˧˧

ɓɔm˧˧ tɨ˨˩ tʂɨəŋ˨˩

ɓɔm˧˥ tɨ˧˧ tʂɨəŋ˧˧

ɓɔm˧˥˧ tɨ˧˧ tʂɨəŋ˧˧

Bom nổ theo nguyên lí cảm ứng từ trường.


axit đêôxiribônuclêic

ADN (alternative)
a-xít đê-zoóc-xi-ri-bô-nu-clê-ích (alternative)

Được vay mượn từ tiếng Pháp acide désoxyribonucléique.


kiến nghị khởi tố

kiən˧˥ ŋḭʔ˨˩ xə̰ːj˧˩˧ to˧˥

kiə̰ŋ˩˧ ŋḭ˨˨ kʰəːj˧˩˨ to̰˩˧

kiəŋ˧˥ ŋi˨˩˨ kʰəːj˨˩˦ to˧˥

kiən˩˩ ŋi˨˨ xəːj˧˩ to˩˩

kiən˩˩ ŋḭ˨˨ xəːj˧˩ to˩˩

kiə̰n˩˧ ŋḭ˨˨ xə̰ːʔj˧˩ to̰˩˧

Cơ quan nhà nước gửi văn bản kèm chứng cứ đến Cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát để đề nghị xem xét, xử lý vụ việc có dấu hiệu tội phạm.

Họ yêu cầu kiến nghị khởi tố trong vụ án này để bảo đảm tính công bằng.


long diên hương

Chất sáp màu xám được tạo ra trong hệ tiêu hóa của cá nhà táng.


tàu đổ bộ

ta̤w˨˩ ɗo̰˧˩˧ ɓo̰ʔ˨˩

taw˧˧ ɗo˧˩˨ ɓo̰˨˨

taw˨˩ ɗo˨˩˦ ɓo˨˩˨

taw˧˧ ɗo˧˩ ɓo˨˨

taw˧˧ ɗo˧˩ ɓo̰˨˨

taw˧˧ ɗo̰ʔ˧˩ ɓo̰˨˨

Một loại tàu được sử dụng để đổ bộ một lực lượng quân sự thường là từ các quốc gia biển vào bờ trong một cuộc tấn công đổ bộ.

Một chiếc tàu đổ bộ vào đất liền.


vụ việc

vṵʔ˨˩ viə̰ʔk˨˩

jṵ˨˨ jiə̰k˨˨

ju˨˩˨ jiək˨˩˨

vṵ˨˨ viə̰k˨˨

Việc, sự việc không hay xảy ra, thường gây được sự chú ý (nói khái quát).

Cơ quan điều tra phối hợp giải quyết vụ việc.


ấp dân sinh

əp˧˥ zən˧˧ sïŋ˧˧

ə̰p˩˧ jəŋ˧˥ ʂïn˧˥

əp˧˥ jəŋ˧˧ ʂɨn˧˧

əp˩˩ ɟən˧˥ ʂïŋ˧˥

ə̰p˩˧ ɟən˧˥˧ ʂïŋ˧˥˧


ấp chiến lược

əp˧˥ ʨiən˧˥ lɨə̰ʔk˨˩

ə̰p˩˧ ʨiə̰ŋ˩˧ lɨə̰k˨˨

əp˧˥ ʨiəŋ˧˥ lɨək˨˩˨

əp˩˩ ʨiən˩˩ lɨək˨˨

əp˩˩ ʨiən˩˩ lɨə̰k˨˨

ə̰p˩˧ ʨiə̰n˩˧ lɨə̰k˨˨

Hình thức trại tập trung dân do Việt Nam Cộng hòa trước 1975 lập ra ở nông thôn (theo cách gọi của Việt Nam Cộng hòa).


âu tàu

Công trình được xây dựng trên sông hoặc kênh, với hai cửa ở hai đầu, dùng để điều chỉnh mực nước, giúp thuyền di chuyển qua lại giữa các khu vực có sự chênh lệch lớn về mực nước.


âu thuyền

əw˧˧ tʰwiə̤n˨˩

əw˧˥ tʰwiəŋ˧˧

əw˧˧ tʰwiəŋ˨˩

əw˧˥ tʰwiən˧˧

əw˧˥˧ tʰwiən˧˧


hầm tàu

hə̤m˨˩ ta̤w˨˩

Khoang bên trong thân tàu, thường nằm phía dưới boong chính, được dùng để lưu trữ thức ăn, hàng hóa, vật tư hoặc thiết bị, v.v.


chữ số La Mã

ʨɨʔɨ˧˥ so˧˥ laː˧˧ maʔa˧˥

ʨɨ˧˩˨ ʂo̰˩˧ laː˧˥ maː˧˩˨

ʨɨ˨˩˦ ʂo˧˥ laː˧˧ maː˨˩˦

ʨɨ̰˩˧ ʂo˩˩ laː˧˥ ma̰ː˩˧

ʨɨ˧˩ ʂo˩˩ laː˧˥ maː˧˩

ʨɨ̰˨˨ ʂo̰˩˧ laː˧˥˧ ma̰ː˨˨

Tên gọi chung các chữ số I (một), V (năm), X (mười), L (năm mươi), C (một trăm), D (năm trăm), M (một nghìn).


chuyên cơ

ʨwiən˧˧ kəː˧˧

ʨwiəŋ˧˥ kəː˧˥

ʨwiəŋ˧˧ kəː˧˧

ʨwiən˧˥ kəː˧˥

ʨwiən˧˥˧ kəː˧˥˧

Máy bay chuyên dùng cho những chuyến đi đặc biệt hoặc chở nhân vật quan trọng đặc biệt.


cỏ roi ngựa

kɔ̰˧˩˧ zɔj˧˧ ŋɨ̰ʔə˨˩

kɔ˧˩˨ ʐɔj˧˥ ŋɨ̰ə˨˨

kɔ˨˩˦ ɹɔj˧˧ ŋɨə˨˩˨

kɔ˧˩ ɹɔj˧˥ ŋɨə˨˨

kɔ˧˩ ɹɔj˧˥ ŋɨ̰ə˨˨

kɔ̰ʔ˧˩ ɹɔj˧˥˧ ŋɨ̰ə˨˨

Cây thân cỏ, hoa nhỏ màu xanh, mọc thành bông ở ngọn trông như roi ngựa.


cổ sinh vật

ko̰˧˩˧ sïŋ˧˧ və̰ʔt˨˩

ko˧˩˨ ʂïn˧˥ jə̰k˨˨

ko˨˩˦ ʂɨn˧˧ jək˨˩˨

ko˧˩ ʂïŋ˧˥ vət˨˨

ko˧˩ ʂïŋ˧˥ və̰t˨˨

ko̰ʔ˧˩ ʂïŋ˧˥˧ və̰t˨˨

Sinh vật đã sống trong những thời kì cổ xưa, nay chỉ còn di tích trong các tầng đất đá.


cổ sinh vật học

ko̰˧˩˧ sïŋ˧˧ və̰ʔt˨˩ ha̰ʔwk˨˩

ko˧˩˨ ʂïn˧˥ jə̰k˨˨ ha̰wk˨˨

ko˨˩˦ ʂɨn˧˧ jək˨˩˨ hawk˨˩˨

ko˧˩ ʂïŋ˧˥ vət˨˨ hawk˨˨

ko˧˩ ʂïŋ˧˥ və̰t˨˨ ha̰wk˨˨

ko̰ʔ˧˩ ʂïŋ˧˥˧ və̰t˨˨ ha̰wk˨˨

Khoa học nghiên cứu cổ sinh vật, căn cứ vào di tích hoá thạch.


công kiên chiến

kəwŋ˧˧ kiən˧˧ ʨiən˧˥

kəwŋ˧˥ kiəŋ˧˥ ʨiə̰ŋ˩˧

kəwŋ˧˧ kiəŋ˧˧ ʨiəŋ˧˥

kəwŋ˧˥ kiən˧˥ ʨiən˩˩

kəwŋ˧˥˧ kiən˧˥˧ ʨiə̰n˩˧


đất đỏ

ɗət˧˥ ɗɔ̰˧˩˧

ɗə̰k˩˧ ɗɔ˧˩˨

ɗə̰t˩˧ ɗɔ̰ʔ˧˩

Cao nguyên đất đỏ.


hải dương học

ha̰ːj˧˩˧ zɨəŋ˧˧ ha̰ʔwk˨˩

haːj˧˩˨ jɨəŋ˧˥ ha̰wk˨˨

haːj˨˩˦ jɨəŋ˧˧ hawk˨˩˨

haːj˧˩ ɟɨəŋ˧˥ hawk˨˨

haːj˧˩ ɟɨəŋ˧˥ ha̰wk˨˨

ha̰ːʔj˧˩ ɟɨəŋ˧˥˧ ha̰wk˨˨

Khoa học nghiên cứu về biển và các hiện tượng địa chất, khí tượng, vật lí, hoá học, sinh học, v.v. của biển.

Viện nghiên cứu hải dương học.

Nhà hải dương học.


đấu tranh vũ trang

ɗəw˧˥ ʨajŋ˧˧ vuʔu˧˥ ʨaːŋ˧˧

ɗə̰w˩˧ tʂan˧˥ ju˧˩˨ tʂaːŋ˧˥

ɗəw˧˥ tʂan˧˧ ju˨˩˦ tʂaːŋ˧˧

ɗəw˩˩ tʂajŋ˧˥ vṵ˩˧ tʂaːŋ˧˥

ɗəw˩˩ tʂajŋ˧˥ vu˧˩ tʂaːŋ˧˥

ɗə̰w˩˧ tʂajŋ˧˥˧ vṵ˨˨ tʂaːŋ˧˥˧

Cuộc đấu tranh bằng cách dùng lực lượng vũ trang và những biện pháp quân sự.


điều khiển từ xa

ɗiə̤w˨˩ xiə̰n˧˩˧ tɨ̤˨˩ saː˧˧

ɗiəw˧˧ kʰiəŋ˧˩˨ tɨ˧˧ saː˧˥

ɗiəw˨˩ kʰiəŋ˨˩˦ tɨ˨˩ saː˧˧

ɗiəw˧˧ xiən˧˩ tɨ˧˧ saː˧˥

ɗiəw˧˧ xiə̰ʔn˧˩ tɨ˧˧ saː˧˥˧

Những phương pháp và phương tiện kĩ thuật để điều khiển từ xa (nói tổng quát).

Hệ thống điều khiển từ xa của máy móc này cần được kiểm tra trước khi vận hành.


định luật bảo toàn

ɗḭ̈ʔŋ˨˩ lwə̰ʔt˨˩ ɓa̰ːw˧˩˧ twa̤ːn˨˩

ɗḭ̈n˨˨ lwə̰k˨˨ ɓaːw˧˩˨ twaːŋ˧˧

ɗɨn˨˩˨ lwək˨˩˨ ɓaːw˨˩˦ twaːŋ˨˩

ɗïŋ˨˨ lwət˨˨ ɓaːw˧˩ twan˧˧

ɗḭ̈ŋ˨˨ lwə̰t˨˨ ɓaːw˧˩ twan˧˧

ɗḭ̈ŋ˨˨ lwə̰t˨˨ ɓa̰ːʔw˧˩ twan˧˧

Những định luật cơ bản của vật lí theo đó trong những điều kiện nhất định một số đại lượng vật lí không thay đổi theo thời gian (nói tổng quát).


hát xẩm

haːt˧˥ sə̰m˧˩˧

ha̰ːk˩˧ səm˧˩˨

haːk˧˥ səm˨˩˦

haːt˩˩ səm˧˩

ha̰ːt˩˧ sə̰ʔm˧˩

Lối hát của người mù đi hát rong, gồm nhiều giọng và thường có đệm nhị, hồ, phách.


độc chất học

ɗə̰ʔwk˨˩ ʨət˧˥ ha̰ʔwk˨˩

ɗə̰wk˨˨ ʨə̰k˩˧ ha̰wk˨˨

ɗəwk˨˩˨ ʨək˧˥ hawk˨˩˨

ɗəwk˨˨ ʨət˩˩ hawk˨˨

ɗə̰wk˨˨ ʨət˩˩ ha̰wk˨˨

ɗə̰wk˨˨ ʨə̰t˩˧ ha̰wk˨˨

Là một nhánh của khoa học chuyên nghiên cứu về những chất độc và những tác dụng của các chất độc đối với các sinh vật sống.


chiến tranh phi nghĩa

ʨiən˧˥ ʨajŋ˧˧ fi˧˧ ŋiʔiə˧˥

ʨiə̰ŋ˩˧ tʂan˧˥ fi˧˥ ŋiə˧˩˨

ʨiəŋ˧˥ tʂan˧˧ fi˧˧ ŋiə˨˩˦

ʨiən˩˩ tʂajŋ˧˥ fi˧˥ ŋḭə˩˧

ʨiən˩˩ tʂajŋ˧˥ fi˧˥ ŋiə˧˩

ʨiə̰n˩˧ tʂajŋ˧˥˧ fi˧˥˧ ŋḭə˨˨

Cuộc chiến tranh do mâu thuẫn chính trị không thể giải quyết được bằng các hình thức thông thường, buộc phải dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn giữa các phe phái trong cùng một nước hoặc giữa các quốc gia khác với nhau.

Chiến tranh thế giới thứ nhất là một cuộc chiến tranh phi nghĩa.


củ não

kṵ˧˩˧ naʔaw˧˥

ku˧˩˨ naːw˧˩˨

ku˨˩˦ naːw˨˩˦

ku˧˩ na̰ːw˩˧

kṵʔ˧˩ na̰ːw˨˨

Bộ phận của não ở động vật có vú, có dạng bốn mấu lồi.


luật hành chính

lwə̰ʔt˨˩ ha̤jŋ˨˩ ʨïŋ˧˥

lwə̰k˨˨ han˧˧ ʨḭ̈n˩˧

lwək˨˩˨ han˨˩ ʨɨn˧˥

lwət˨˨ hajŋ˧˧ ʨïŋ˩˩

lwə̰t˨˨ hajŋ˧˧ ʨïŋ˩˩

lwə̰t˨˨ hajŋ˧˧ ʨḭ̈ŋ˩˧

Luật điều chỉnh các quan hệ xã hội trong quá trình tổ chức và quản lí hành chính nhà nước, chính phủ.


luật tố tụng dân sự

lwə̰ʔt˨˩ to˧˥ tṵʔŋ˨˩ zən˧˧ sɨ̰ʔ˨˩

lwə̰k˨˨ to̰˩˧ tṵŋ˨˨ jəŋ˧˥ ʂɨ̰˨˨

lwək˨˩˨ to˧˥ tuŋ˨˩˨ jəŋ˧˧ ʂɨ˨˩˨

lwət˨˨ to˩˩ tuŋ˨˨ ɟən˧˥ ʂɨ˨˨

lwə̰t˨˨ to˩˩ tṵŋ˨˨ ɟən˧˥ ʂɨ̰˨˨

lwə̰t˨˨ to̰˩˧ tṵŋ˨˨ ɟən˧˥˧ ʂɨ̰˨˨

Luật quy định về trình tự, thủ tục giải quyết các vụ án dân sự.


lực lượng sản xuất

lɨ̰ʔk˨˩ lɨə̰ʔŋ˨˩ sa̰ːn˧˩˧ swət˧˥

lɨ̰k˨˨ lɨə̰ŋ˨˨ ʂaːŋ˧˩˨ swə̰k˩˧

lɨk˨˩˨ lɨəŋ˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦ swək˧˥

lɨk˨˨ lɨəŋ˨˨ ʂaːn˧˩ swət˩˩

lɨ̰k˨˨ lɨə̰ŋ˨˨ ʂaːn˧˩ swət˩˩

lɨ̰k˨˨ lɨə̰ŋ˨˨ ʂa̰ːʔn˧˩ swə̰t˩˧

Sự thống nhất hữu cơ giữa lao động đã được tích luỹ và lao động sống, giữa tư liệu sản xuất và những người sử dụng những tư liệu ấy để sẵn xuất ra của cải vật chất.


bảng cửu chương

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-bảng cửu chương.wav

Bảng kê tất cả các tích số của hai số nguyên từ 2 lần 1 đến 9 lần 10

Học thuộc lòng bảng cửu chương.


vong hồn

vawŋ˧˧ ho̤n˨˩

jawŋ˧˥ hoŋ˧˧

jawŋ˧˧ hoŋ˨˩

vawŋ˧˥˧ hon˧˧


nghiên cứu viên

ŋiən˧˧ kiw˧˥ viən˧˧

ŋiəŋ˧˥ kɨ̰w˩˧ jiəŋ˧˥

ŋiəŋ˧˧ kɨw˧˥ jiəŋ˧˧

ŋiən˧˥ kɨw˩˩ viən˧˥

ŋiən˧˥˧ kɨ̰w˩˧ viən˧˥˧

Người làm công tác nghiên cứu có trình độ nghiên cứu độc lập.


ngoại tệ mạnh

ŋwa̰ːʔj˨˩ tḛʔ˨˩ ma̰ʔjŋ˨˩

ŋwa̰ːj˨˨ tḛ˨˨ ma̰n˨˨

ŋwaːj˨˩˨ te˨˩˨ man˨˩˨

ŋwaːj˨˨ te˨˨ majŋ˨˨

ŋwa̰ːj˨˨ tḛ˨˨ ma̰jŋ˨˨

Đồng tiền nước ngoài có khả năng chuyển đổi dễ dàng trên thị trường quốc tế.

Đô la Mỹ thường được xem là ngoại tệ mạnh.


hương nguyền

hɨəŋ˧˧ ŋwiə̤n˨˩

hɨəŋ˧˥ ŋwiəŋ˧˧

hɨəŋ˧˧ ŋwiəŋ˨˩

hɨəŋ˧˥ ŋwiən˧˧

hɨəŋ˧˥˧ ŋwiən˧˧


hậu thân

hə̰ʔw˨˩ tʰən˧˧

hə̰w˨˨ tʰəŋ˧˥

həw˨˩˨ tʰəŋ˧˧

həw˨˨ tʰən˧˥

hə̰w˨˨ tʰən˧˥

hə̰w˨˨ tʰən˧˥˧

Thể xác ở kiếp sau, trong quan hệ với bản thân mình ở kiếp trước (gọi là tiền thân), theo thuyết luân hồi của đạo Phật.


hắc tinh tinh

hak˧˥ tïŋ˧˧ tïŋ˧˧

ha̰k˩˧ tïn˧˥ tïn˧˥

hak˧˥ tɨn˧˧ tɨn˧˧

hak˩˩ tïŋ˧˥ tïŋ˧˥

ha̰k˩˧ tïŋ˧˥˧ tïŋ˧˥˧

Loài linh trưởng lớn có hình dạng giống như người, dễ thuần hoá, sống thành từng đàn ở rừng châu Phi.


Đạo giáo

ɗa̰ːʔw˨˩ zaːw˧˥

ɗa̰ːw˨˨ ja̰ːw˩˧

ɗaːw˨˩˨ jaːw˧˥

ɗaːw˨˨ ɟaːw˩˩

ɗa̰ːw˨˨ ɟaːw˩˩

ɗa̰ːw˨˨ ɟa̰ːw˩˧

Một tôn giáo cổ xưa trong lịch sử Trung Quốc.


Lão giáo

laːw˧˩˨ ja̰ːw˩˧

laːw˨˩˦ jaːw˧˥

la̰ːw˩˧ ɟaːw˩˩

laːw˧˩ ɟaːw˩˩

la̰ːw˨˨ ɟa̰ːw˩˧


hạ giới

ha̰ːʔ˨˩ zəːj˧˥

ha̰ː˨˨ jə̰ːj˩˧

haː˨˩˨ jəːj˧˥

haː˨˨ ɟəːj˩˩

ha̰ː˨˨ ɟəːj˩˩

ha̰ː˨˨ ɟə̰ːj˩˧

Thế giới của người trần trên mặt đất; đối lập với thượng giới.

Người hạ giới

Nàng tiên bị đày xuống hạ giới


hố chậu

ho˧˥ ʨə̰ʔw˨˩

ho̰˩˧ ʨə̰w˨˨

ho̰˩˧ ʨə̰w˨˨


bát ô tô

ɓaːt˧˥ o˧˧ to˧˧

ɓa̰ːk˩˧ o˧˥ to˧˥

ɓaːk˧˥ o˧˧ to˧˧

ɓaːt˩˩ o˧˥ to˧˥

ɓa̰ːt˩˧ o˧˥˧ to˧˥˧

Một bát ô tô canh.


cao độ kế

kaːw˧˧ ɗo̰ʔ˨˩ ke˧˥

kaːw˧˥ ɗo̰˨˨ kḛ˩˧

kaːw˧˧ ɗo˨˩˨ ke˧˥

kaːw˧˥ ɗo˨˨ ke˩˩

kaːw˧˥ ɗo̰˨˨ ke˩˩

kaːw˧˥˧ ɗo̰˨˨ kḛ˩˧


chi phái

ʨi˧˥ fa̰ːj˩˧

ʨi˧˥˧ fa̰ːj˩˧

Ngành, nhánh trong một họ hoặc một trường phái.


chia sớt

ʨiə˧˧ səːt˧˥

ʨiə˧˥ ʂə̰ːk˩˧

ʨiə˧˧ ʂəːk˧˥

ʨiə˧˥ ʂəːt˩˩

ʨiə˧˥˧ ʂə̰ːt˩˧

[…] phải có thái độ muốn hiến tặng và chia sớt để nâng đỡ cuộc đời của nhau.

2010, Minh Niệm, “Tình yêu”, trong Hiểu về trái tim, Nhà xuất bản Trẻ:


người tuyết

ŋɨə̤j˨˩ twiət˧˥

ŋɨəj˧˧ twiə̰k˩˧

ŋɨəj˨˩ twiək˧˥

ŋɨəj˧˧ twiət˩˩

ŋɨəj˧˧ twiə̰t˩˧

Một tác phẩm điêu khắc làm bằng tuyết được nhân hóa, thường được làm ở những nơi có tuyết rơi.

làm một người tuyết


cặp nhiệt

ka̰ʔp˨˩ ɲiə̰ʔt˨˩

ka̰p˨˨ ɲiə̰k˨˨

kap˨˩˨ ɲiək˨˩˨

kap˨˨ ɲiət˨˨

ka̰p˨˨ ɲiə̰t˨˨

Tên gọi thông thường của nhiệt kế dùng để đo thân nhiệt.


cỏ gấu

kɔ̰˧˩˧ ɣəw˧˥

kɔ˧˩˨ ɣə̰w˩˧

kɔ̰ʔ˧˩ ɣə̰w˩˧

Cỏ thuộc loại cói, có củ nhỏ, vỏ đen, ruột trắng, mùi thơm, dùng làm thuốc.


cỏ sâu róm

kɔ̰˧˩˧ səw˧˧ zɔm˧˥

kɔ˧˩˨ ʂəw˧˥ ʐɔ̰m˩˧

kɔ˨˩˦ ʂəw˧˧ ɹɔm˧˥

kɔ˧˩ ʂəw˧˥ ɹɔm˩˩

kɔ̰ʔ˧˩ ʂəw˧˥˧ ɹɔ̰m˩˧

Cỏ thấp, hoa mọc thành bông có lông, trông như con sâu róm.


âu đất

əw˧˥˧ ɗə̰t˩˧

Âu xây dựng ở trên bờ để đưa tàu thuyền lên sửa chữa.


giá súng

ja̰ː˩˧ ʂṵŋ˩˧

ɟa̰ː˩˧ ʂṵŋ˩˧

Khung hoặc bệ dùng để đặt, cố định súng.

Một cái giá súng của khẩu trung liên.


chò nâu

Chò quả có hai cánh, gỗ nhẹ, màu nâu, thuộc loại gỗ tạp, dùng làm nhà hoặc đóng đồ dùng thông thường.


chòm xóm

ʨɔ̤m˨˩ sɔm˧˥

ʨɔm˧˧ sɔ̰m˩˧

ʨɔm˧˧ sɔ̰m˩˧

Chòm và xóm; khu vực dân cư nhỏ nhất ở nông thôn (nói khái quát).


chó lài

ʨɔ˧˥ la̤ːj˨˩

ʨɔ̰˩˧ laːj˧˧

ʨɔ̰˩˧ laːj˧˧

Chó miền núi cỡ lớn, phía trên mắt có vệt màu nhạt.


chót bót

ʨɔ̰k˩˧ ɓɔ̰k˩˧

ʨɔ̰t˩˧ ɓɔ̰t˩˧

Chim rừng cùng họ với chim tu hú, đuôi dài, thường kêu hai tiếng chót bót để gọi nhau về đêm.


chông chà

ʨəwŋ˧˧ ʨa̤ː˨˩

ʨəwŋ˧˥ ʨaː˧˧

ʨəwŋ˧˧ ʨaː˨˩

ʨəwŋ˧˥ ʨaː˧˧

ʨəwŋ˧˥˧ ʨaː˧˧

Cây nhọn hoặc các thứ cành có gai dùng để ngăn, rào (nói khái quát).


chó đẻ

ʨɔ̰˩˧ ɗɛ̰ʔ˧˩

Cây nhỏ cùng họ với thầu dầu, mọc hoang, lá mọc thành hai dãy trông như lá kép lông chim, dùng làm thuốc hoặc làm phân xanh.

Thằng cha chó đẻ quá đi mất!


cung quăng

kuŋ˧˧ kwaŋ˧˧

kuŋ˧˥ kwaŋ˧˥

kuŋ˧˥ kwaŋ˧˥

kuŋ˧˥˧ kwaŋ˧˥˧

Diệt cung quăng để trừ muỗi


cua bấy

kwaː˧˧ ɓəj˧˥

kuə˧˥ ɓə̰j˩˧

kuə˧˥˧ ɓə̰j˩˧


muỗng cà phê

Với trường hấp dẫn như trên Trái đất, một muỗng cà phê vật chất từ sao neutron cũng phải nặng một tỷ tấn.

2019 [2010], Michael Brooks, Đông Nam Sticetranslated by , Lục Huy Hoàng và Phạm Văn Hải (biên tập viên), Những câu hỏi lớn - Vật lý, bản dịch The big questions: Physics (in tiếng Anh), tr. 165:


não cá vàng

naʔaw˧˥ kaː˧˥ va̤ːŋ˨˩

naːw˧˩˨ ka̰ː˩˧ jaːŋ˧˧

naːw˨˩˦ kaː˧˥ jaːŋ˨˩

na̰ːw˩˧ kaː˩˩ vaːŋ˧˧

naːw˧˩ kaː˩˩ vaːŋ˧˧

na̰ːw˨˨ ka̰ː˩˧ vaːŋ˧˧


thể chai

tʰḛ˧˩˧ ʨaːj˧˧

tʰe˧˩˨ ʨaːj˧˥

tʰe˨˩˦ ʨaːj˧˧

tʰe˧˩ ʨaːj˧˥

tʰḛʔ˧˩ ʨaːj˧˥˧

Một bó sợi thần kinh cho phép bán cầu não trái và phải giao tiếp với nhau


địa chí

Sách ghi chép về địa lí, lịch sử, phong tục, nhân vật, sản phẩm, v.v., của một địa phương.


bảo toàn khối lượng

ɓa̰ːw˧˩˧ twa̤ːn˨˩ xoj˧˥ lɨə̰ʔŋ˨˩

ɓaːw˧˩˨ twaːŋ˧˧ kʰo̰j˩˧ lɨə̰ŋ˨˨

ɓaːw˨˩˦ twaːŋ˨˩ kʰoj˧˥ lɨəŋ˨˩˨

ɓaːw˧˩ twan˧˧ xoj˩˩ lɨəŋ˨˨

ɓaːw˧˩ twan˧˧ xoj˩˩ lɨə̰ŋ˨˨

ɓa̰ːʔw˧˩ twan˧˧ xo̰j˩˧ lɨə̰ŋ˨˨

Khối lượng tổng cộng của các chất tham gia phản ứng hóa học luôn bằng khối lượng tổng cộng của các chất được tạo ra.


định luật bảo toàn khối lượng

ɗḭ̈ʔŋ˨˩ lwə̰ʔt˨˩ ɓa̰ːw˧˩˧ twa̤ːn˨˩ xoj˧˥ lɨə̰ʔŋ˨˩

ɗḭ̈n˨˨ lwə̰k˨˨ ɓaːw˧˩˨ twaːŋ˧˧ kʰo̰j˩˧ lɨə̰ŋ˨˨

ɗɨn˨˩˨ lwək˨˩˨ ɓaːw˨˩˦ twaːŋ˨˩ kʰoj˧˥ lɨəŋ˨˩˨

ɗïŋ˨˨ lwət˨˨ ɓaːw˧˩ twan˧˧ xoj˩˩ lɨəŋ˨˨

ɗḭ̈ŋ˨˨ lwə̰t˨˨ ɓaːw˧˩ twan˧˧ xoj˩˩ lɨə̰ŋ˨˨

ɗḭ̈ŋ˨˨ lwə̰t˨˨ ɓa̰ːʔw˧˩ twan˧˧ xo̰j˩˧ lɨə̰ŋ˨˨


nhựa thông

ɲɨ̰ʔə˨˩ tʰəwŋ˧˧

ɲɨ̰ə˨˨ tʰəwŋ˧˥

ɲɨə˨˩˨ tʰəwŋ˧˧

ɲɨə˨˨ tʰəwŋ˧˥

ɲɨ̰ə˨˨ tʰəwŋ˧˥

ɲɨ̰ə˨˨ tʰəwŋ˧˥˧

Mua nhựa thông từ cây quý hiếm.


dây tăng đơ

zəj˧˧ taŋ˧˧ ɗəː˧˧

jəj˧˥ taŋ˧˥ ɗəː˧˥

jəj˧˧ taŋ˧˧ ɗəː˧˧

ɟəj˧˥ taŋ˧˥ ɗəː˧˥

ɟəj˧˥˧ taŋ˧˥˧ ɗəː˧˥˧

Là sản phẩm được sử dụng trong ngành vận chuyển hàng hóa, là công cụ để chằng buộc và cố định hàng hóa, giúp quá trình níu giữ hay cố định được chắc chắn và an toàn suốt quá trình làm việc.


quân khí

kwəŋ˧˥ kʰḭ˩˧

kwən˧˥˧ xḭ˩˧

Kho quân khí.

Ngành chuyên bảo quản, cấp phát và sửa chữa vũ khí, trang bị quân sự.


đèn kéo quân

ɗɛ̤n˨˩ kɛw˧˥ kwən˧˧

ɗɛŋ˧˧ kɛ̰w˩˧ kwəŋ˧˥

ɗɛŋ˨˩ kɛw˧˥ wəŋ˧˧

ɗɛn˧˧ kɛw˩˩ kwən˧˥

ɗɛn˧˧ kɛ̰w˩˧ kwən˧˥˧


vườn không nhà trống

vɨə̤n˨˩ xəwŋ˧˧ ɲa̤ː˨˩ ʨəwŋ˧˥

jɨəŋ˧˧ kʰəwŋ˧˥ ɲaː˧˧ tʂə̰wŋ˩˧

jɨəŋ˨˩ kʰəwŋ˧˧ ɲaː˨˩ tʂəwŋ˧˥

vɨən˧˧ xəwŋ˧˥ ɲaː˧˧ tʂəwŋ˩˩

vɨən˧˧ xəwŋ˧˥˧ ɲaː˧˧ tʂə̰wŋ˩˧

Chiến thuật quân sự, trong đó bỏ trống nhà cửa, phá hủy hoặc cất giấu lương thực, tài nguyên để ngăn địch lợi dụng nơi đang tiến vào chiếm đóng.

Quân địch gặp tình trạng thiếu lương thực do dân trong địa phương đang làm kế hoạch vườn không nhà trống.


diễn biến hoà bình

ziəʔən˧˥ ɓiən˧˥ hwa̤ː˨˩ ɓï̤ŋ˨˩

jiəŋ˧˩˨ ɓiə̰ŋ˩˧ hwaː˧˧ ɓïn˧˧

jiəŋ˨˩˦ ɓiəŋ˧˥ hwaː˨˩ ɓɨn˨˩

ɟiə̰n˩˧ ɓiən˩˩ hwa˧˧ ɓïŋ˧˧

ɟiən˧˩ ɓiən˩˩ hwa˧˧ ɓïŋ˧˧

ɟiə̰n˨˨ ɓiə̰n˩˧ hwa˧˧ ɓïŋ˧˧

Chiến lược không dùng chiến tranh mà dùng hàng loạt phương thức, thủ đoạn nhằm phá hoại về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội, v.v., kết hợp với các lực lượng phá hoại ngầm từ bên trong, tiến tới lật đổ chế độ chính trị ở một nước khác.

Lí thuyết diễn biến hoà bình.


nông dược

nəwŋ˧˧ zɨə̰ʔk˨˩

nəwŋ˧˥ jɨə̰k˨˨

nəwŋ˧˧ jɨək˨˩˨

nəwŋ˧˥ ɟɨək˨˨

nəwŋ˧˥ ɟɨə̰k˨˨

nəwŋ˧˥˧ ɟɨə̰k˨˨

Ngành sản xuất nông dược.


niên vụ

niən˧˧ vṵʔ˨˩

niəŋ˧˧ ju˨˩˨

niən˧˥˧ vṵ˨˨

Vụ mùa trong nông nghiệp, thường bắt đầu từ một thời điểm trong năm trước đến một thời điểm tương ứng trong năm sau.


thần nông

tʰə̤n˨˩ nəwŋ˧˧

tʰəŋ˧˧ nəwŋ˧˥

tʰəŋ˨˩ nəwŋ˧˧

tʰən˧˧ nəwŋ˧˥

tʰən˧˧ nəwŋ˧˥˧

Vị thần chuyên trông coi nghề nông, theo quan niệm dân gian.


điện khí hóa

ɗiə̰ʔn˨˩ xi˧˥ hwaː˧˥

ɗiə̰ŋ˨˨ kʰḭ˩˧ hwa̰ː˩˧

ɗiəŋ˨˩˨ kʰi˧˥ hwaː˧˥

ɗiən˨˨ xi˩˩ hwa˩˩

ɗiə̰n˨˨ xi˩˩ hwa˩˩

ɗiə̰n˨˨ xḭ˩˧ hwa̰˩˧

Hệ thống điện khí hóa đường sắt.


hạ nguồn

ha̰ːʔ˨˩ ŋuən˨˩

ha̰ː˨˨ ŋuəŋ˧˧

haː˨˩˨ ŋuəŋ˨˩

haː˨˨ ŋuən˧˧

ha̰ː˨˨ ŋuən˧˧

Phần cuối của một con sông, đối lập với thượng nguồn.

Hạ nguồn sông Mekong.


phương ngữ học

Âm Hán-Việt của chữ Hán 方語 (“phương ngữ”) và 學 (“học”).

Ngành nghiên cứu khoa học về ngôn ngữ phương ngữ, lĩnh vực con của ngôn ngữ học xã hội.


thỏa thuận khung

tʰwa̰ː˧˩˧ tʰwə̰ʔn˨˩ xuŋ˧˧

tʰwaː˧˩˨ tʰwə̰ŋ˨˨ kʰuŋ˧˥

tʰwaː˨˩˦ tʰwəŋ˨˩˨ kʰuŋ˧˧

tʰwa˧˩ tʰwən˨˨ xuŋ˧˥

tʰwa˧˩ tʰwə̰n˨˨ xuŋ˧˥

tʰwa̰ʔ˧˩ tʰwə̰n˨˨ xuŋ˧˥˧

Sự đồng thuận giữa hai hoặc nhiều bên về các nguyên tắc cơ bản, mang tính định hướng chung, làm cơ sở để xây dựng ra các cam kết cụ thể theo từng lĩnh vực và giai đoạn.

Văn bản thỏa thuận khung của các nhà thầu.


leo núi

lɛw˧˥˧ nṵj˩˧

Bộ môn thể thao mà người tham gia cố gắng đạt đến điểm cao nhất của một ngọn núi.


mìn lõm

mi̤n˨˩ lɔʔɔm˧˥

min˧˧ lɔm˧˩˨

mɨn˨˩ lɔm˨˩˦

min˧˧ lɔ̰m˩˧

min˧˧ lɔ̰m˨˨

Mìn chứa thuốc nổ đặt thành hình lõm nhằm gây ra sức công phá tập trung.


dàn bè

za̤ːn˨˩ ɓɛ̤˨˩

Bản nhạc tổng hợp các bè, thường dùng cho người chỉ huy đàn nhạc.


danh lam thắng cảnh

zajŋ˧˧ laːm˧˧ tʰaŋ˧˥ ka̰jŋ˧˩˧

jan˧˥ laːm˧˥ tʰa̰ŋ˩˧ kan˧˩˨

jan˧˧ laːm˧˧ tʰaŋ˧˥ kan˨˩˦

ɟajŋ˧˥ laːm˧˥ tʰaŋ˩˩ kajŋ˧˩

ɟajŋ˧˥˧ laːm˧˥˧ tʰa̰ŋ˩˧ ka̰ʔjŋ˧˩


dân tộc thiểu số

zən˧˧ tə̰ʔwk˨˩ tʰiə̰w˧˩˧ so˧˥

jəŋ˧˥ tə̰wk˨˨ tʰiəw˧˩˨ ʂo̰˩˧

jəŋ˧˧ təwk˨˩˨ tʰiəw˨˩˦ ʂo˧˥

ɟən˧˥ təwk˨˨ tʰiəw˧˩ ʂo˩˩

ɟən˧˥ tə̰wk˨˨ tʰiəw˧˩ ʂo˩˩

ɟən˧˥˧ tə̰wk˨˨ tʰiə̰ʔw˧˩ ʂo̰˩˧

Dân tộc chiếm số ít so với dân tộc chiếm số đông nhất trong một nước có nhiều dân tộc.


thuyết nhất thần

tʰwiət˧˥ ɲət˧˥ tʰə̤n˨˩

tʰwiə̰k˩˧ ɲə̰k˩˧ tʰəŋ˧˧

tʰwiək˧˥ ɲək˧˥ tʰəŋ˨˩

tʰwiət˩˩ ɲət˩˩ tʰən˧˧

tʰwiə̰t˩˧ ɲə̰t˩˧ tʰən˧˧

Thuyết tôn giáo cho rằng trong vũ trụ chỉ có một thần; trái với thuyết đa thần.


trang web

tʂaːŋ˧˥˧ p˩˧

Một tập hợp dữ liệu thường chứa các siêu liên kết cho phép truy cập tới các luồng thông tin liên quan, được truyền đi trên mạng Internet và được hiển thị trọn vẹn trên một màn hình thông qua một trình duyệt.


trang mạng

ʨaːŋ˧˧ ma̰ːʔŋ˨˩

tʂaːŋ˧˥ ma̰ːŋ˨˨

tʂaːŋ˧˧ maːŋ˨˩˨

tʂaːŋ˧˥ maːŋ˨˨

tʂaːŋ˧˥ ma̰ːŋ˨˨

tʂaːŋ˧˥˧ ma̰ːŋ˨˨


dây tiếp địa

zəj˧˧ tiəp˧˥ ɗḭʔə˨˩

jəj˧˥ tiə̰p˩˧ ɗḭə˨˨

jəj˧˧ tiəp˧˥ ɗiə˨˩˨

ɟəj˧˥ tiəp˩˩ ɗiə˨˨

ɟəj˧˥ tiəp˩˩ ɗḭə˨˨

ɟəj˧˥˧ tiə̰p˩˧ ɗḭə˨˨

Dây kim loại dùng để nối thiết bị dùng điện với đất nhằm bảo vệ chúng chống lại tác động nguy hiểm của dòng điện.


dây dọi

zəj˧˧ zɔ̰ʔj˨˩

jəj˧˥ jɔ̰j˨˨

jəj˧˧ jɔj˨˩˨

ɟəj˧˥ ɟɔ̰j˨˨

ɟəj˧˥˧ ɟɔ̰j˨˨

Dây có buộc một vật nặng ở đầu dưới, dùng để xác định phương thẳng đứng.


dích dắc

jḭ̈t˩˧ ja̰k˩˧

ɟḭ̈k˩˧ ɟa̰k˩˧

Đường dích dắc chữ chi


định mức sản xuất

ɗḭ̈ʔŋ˨˩ mɨk˧˥ sa̰ːn˧˩˧ swət˧˥

ɗḭ̈n˨˨ mɨ̰k˩˧ ʂaːŋ˧˩˨ swə̰k˩˧

ɗɨn˨˩˨ mɨk˧˥ ʂaːŋ˨˩˦ swək˧˥

ɗïŋ˨˨ mɨk˩˩ ʂaːn˧˩ swət˩˩

ɗḭ̈ŋ˨˨ mɨk˩˩ ʂaːn˧˩ swət˩˩

ɗḭ̈ŋ˨˨ mɨ̰k˩˧ ʂa̰ːʔn˧˩ swə̰t˩˧

Lượng sản phẩm quy định mà người công nhân phải làm ra trong một đơn vị thời gian.


thủy năng

tʰwḭ˧˩˧ naŋ˧˧

tʰwi˧˩˨ naŋ˧˥

tʰwi˨˩˦ naŋ˧˧

tʰwi˧˩ naŋ˧˥

tʰwḭʔ˧˩ naŋ˧˥˧


thuyền viên

tʰwiə̤n˨˩ viən˧˧

tʰwiəŋ˧˧ jiəŋ˧˥

tʰwiəŋ˨˩ jiəŋ˧˧

tʰwiən˧˧ viən˧˥

tʰwiən˧˧ viən˧˥˧

Nhân viên làm việc trên thuyền lớn, tàu thuỷ.

Các thuyền viên phối hợp nhịp nhàng để điều khiển con tàu vượt qua cơn bão.


GPHĐ

Từ viết tắt từ chữ đầu với cách đọc từng chữ cái của giấy phép hoạt động.


nước cam ép

nɨək˧˥ kaːm˧˧ ɛp˧˥

nɨə̰k˩˧ kaːm˧˥ ɛ̰p˩˧

nɨək˧˥ kaːm˧˧ ɛp˧˥

nɨək˩˩ kaːm˧˥ ɛp˩˩

nɨə̰k˩˧ kaːm˧˥˧ ɛ̰p˩˧


nước dừa

nɨək˧˥ zɨ̤ə˨˩

nɨə̰k˩˧ jɨə˧˧

nɨək˧˥ jɨə˨˩

nɨək˩˩ ɟɨə˧˧

nɨə̰k˩˧ ɟɨə˧˧

Một loại chất lỏng chứa bên trong quả dừa.


doanh số

jwan˧˥ ʂo̰˩˧

ɟwaŋ˧˥˧ ʂo̰˩˧


học phí

ha̰ʔwk˨˩ fi˧˥

ha̰wk˨˨ fḭ˩˧

ha̰wk˨˨ fḭ˩˧

Tiền học sinh phải đóng cho nhà trường theo định kì


tô pô

Một nhánh toán học chuyên nghiên cứu các đặc tính còn được bảo toàn qua các sự biến dạng, sự xoắn, và sự kéo giãn nhưng ngoại trừ việc xé rách và việc dán dính.


đề can

ɗe̤˨˩ kaːn˧˧

ɗe˧˧ kaːn˧˥˧

Miếng giấy, vải, v.v. có hình trang trí dùng để dán lên quần áo, đồ vật

Dán đề can vào chỗ rách


diêm sinh

ziəm˧˧ sïŋ˧˧

jiəm˧˥ ʂïn˧˥

jiəm˧˧ ʂɨn˧˧

ɟiəm˧˥ ʂïŋ˧˥

ɟiəm˧˥˧ ʂïŋ˧˥˧


hành hoa

ha̤jŋ˨˩ hwaː˧˧

hajŋ˧˧ hwa˧˥˧

Hành củ nhỏ, dùng làm gia vị và làm thuốc.


duy vật luận

zwi˧˧ və̰ʔt˨˩ lwə̰ʔn˨˩

jwi˧˥ jə̰k˨˨ lwə̰ŋ˨˨

jwi˧˧ jək˨˩˨ lwəŋ˨˩˨

ɟwi˧˥ vət˨˨ lwən˨˨

ɟwi˧˥ və̰t˨˨ lwə̰n˨˨

ɟwi˧˥˧ və̰t˨˨ lwə̰n˨˨


đèn cảm ứng

ɗɛ̤n˨˩ ka̰ːm˧˩˧ ɨŋ˧˥

ɗɛŋ˧˧ kaːm˧˩˨ ɨ̰ŋ˩˧

ɗɛŋ˨˩ kaːm˨˩˦ ɨŋ˧˥

ɗɛn˧˧ kaːm˧˩ ɨŋ˩˩

ɗɛn˧˧ ka̰ːʔm˧˩ ɨ̰ŋ˩˧

Đèn điện phát sáng bằng nguyên tắc cảm ứng.


chính trị phạm

ʨïŋ˧˥ ʨḭʔ˨˩ fa̰ːʔm˨˩

ʨḭ̈n˩˧ tʂḭ˨˨ fa̰ːm˨˨

ʨɨn˧˥ tʂi˨˩˨ faːm˨˩˨

ʨïŋ˩˩ tʂi˨˨ faːm˨˨

ʨïŋ˩˩ tʂḭ˨˨ fa̰ːm˨˨

ʨḭ̈ŋ˩˧ tʂḭ˨˨ fa̰ːm˨˨


chọn lọc nhân tạo

ʨɔ̰ʔn˨˩ la̰ʔwk˨˩ ɲən˧˧ ta̰ːʔw˨˩

ʨɔ̰ŋ˨˨ la̰wk˨˨ ɲəŋ˧˥ ta̰ːw˨˨

ʨɔŋ˨˩˨ lawk˨˩˨ ɲəŋ˧˧ taːw˨˩˨

ʨɔn˨˨ lawk˨˨ ɲən˧˥ taːw˨˨

ʨɔ̰n˨˨ la̰wk˨˨ ɲən˧˥ ta̰ːw˨˨

ʨɔ̰n˨˨ la̰wk˨˨ ɲən˧˥˧ ta̰ːw˨˨

Sự lựa chọn do con người tiến hành trong chăn nuôi và trồng trọt, chỉ giữ lại và cho phát triển những giống vật hoặc cây có đặc tính phù hợp với những yêu cầu nào đó của mình.


nhân giống chọn lọc

ɲən˧˧ zəwŋ˧˥ ʨɔ̰ʔn˨˩ la̰ʔwk˨˩

ɲəŋ˧˥ jə̰wŋ˩˧ ʨɔ̰ŋ˨˨ la̰wk˨˨

ɲəŋ˧˧ jəwŋ˧˥ ʨɔŋ˨˩˨ lawk˨˩˨

ɲən˧˥ ɟəwŋ˩˩ ʨɔn˨˨ lawk˨˨

ɲən˧˥ ɟəwŋ˩˩ ʨɔ̰n˨˨ la̰wk˨˨

ɲən˧˥˧ ɟə̰wŋ˩˧ ʨɔ̰n˨˨ la̰wk˨˨


chọn lọc tự nhiên

ʨɔ̰ʔn˨˩ la̰ʔwk˨˩ tɨ̰ʔ˨˩ ɲiən˧˧

ʨɔ̰ŋ˨˨ la̰wk˨˨ tɨ̰˨˨ ɲiəŋ˧˥

ʨɔŋ˨˩˨ lawk˨˩˨ tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧

ʨɔn˨˨ lawk˨˨ tɨ˨˨ ɲiən˧˥

ʨɔ̰n˨˨ la̰wk˨˨ tɨ̰˨˨ ɲiən˧˥

ʨɔ̰n˨˨ la̰wk˨˨ tɨ̰˨˨ ɲiən˧˥˧

Quá trình đào thải chọn lọc trong điều kiện tự nhiên, khiến những giống sinh vật nào thích nghi được mới còn lại và phát triển.


cộng đồng tộc người

kə̰ʔwŋ˨˩ ɗə̤wŋ˨˩ tə̰ʔwk˨˩ ŋɨə̤j˨˩

kə̰wŋ˨˨ ɗəwŋ˧˧ tə̰wk˨˨ ŋɨəj˧˧

kəwŋ˨˩˨ ɗəwŋ˨˩ təwk˨˩˨ ŋɨəj˨˩

kəwŋ˨˨ ɗəwŋ˧˧ təwk˨˨ ŋɨəj˧˧

kə̰wŋ˨˨ ɗəwŋ˧˧ tə̰wk˨˨ ŋɨəj˧˧

Cộng đồng người có những đặc trưng về tên gọi, ngôn ngữ, văn hoá, v.v. giống nhau, có thể gồm một hay nhiều tộc người thân thuộc.


đậu ngự

đậu Lima

Đậu thân leo, hoa màu trắng, về sau màu vàng, quả cong, ngắn và dẹt, hạt to và thơm.

ɗə̰ʔw˨˩ ŋɨ̰ʔ˨˩

ɗə̰w˨˨ ŋɨ̰˨˨

ɗəw˨˩˨ ŋɨ˨˩˨

ɗə̰w˨˨ ŋɨ̰˨˨


đậu Lima

ɗə̰ʔw˨˩ li˧˧ maː˧˧

ɗə̰w˨˨ li˧˥ maː˧˥

ɗəw˨˩˨ li˧˧ maː˧˧

ɗəw˨˨ li˧˥ maː˧˥

ɗə̰w˨˨ li˧˥ maː˧˥

ɗə̰w˨˨ li˧˥˧ maː˧˥˧


chuông gió

Vật trang trí phát ra tiếng kêu khi những ống trụ tròn hay chuông treo trên giá của nó va vào nhau.

Buổi tối, vào phòng riêng, tôi thấy một hộp quà đặt trên đầu giường. Tôi mở ra, là một chiếc chuông gió và tấm thiệp với hàng chữ to cồ cộ của em trai tôi: "Chị ơi, bố mẹ biết chị em mình giận dỗi nhau sẽ buồn lắm đấy. Chúng ta làm lành nhé! Em chúc chị sinh nhật thật nhiều niềm vui!"

03/06/2012, Lê Minh Ngọc, “Món Quà Của Tình Yêu Thương”, trong Hà Nội Mới, bản gốc lưu trữ ngày 2012-12-10:


vừa phải

vɨ̤ə˨˩ fa̰ːj˧˩˧

jɨə˧˧ faːj˧˩˨

jɨə˨˩ faːj˨˩˦

vɨə˧˧ faːj˧˩

vɨə˧˧ fa̰ːʔj˧˩

Giữ khoảng cách vừa phải.

Mì cay vừa phải thôi ạ.


chim sẻ

sẻ

Chim nhỏ, lông màu hạt dẻ, có vằn, mỏ hình nón, thường sống thành đàn, ăn các hạt ngũ cốc.

ʨim˧˧ sɛ̰˧˩˧

ʨim˧˥˧ ʂɛ̰ʔ˧˩


hình trụ

hï̤ŋ˨˩ ʨṵʔ˨˩

hɨn˨˩ tʂu˨˩˨

Khối tạo nên do cắt một mặt trụ bằng hai mặt phẳng song song.


hạt giống

ha̰ːʔt˨˩ zəwŋ˧˥

ha̰ːk˨˨ jə̰wŋ˩˧

haːk˨˩˨ jəwŋ˧˥

haːt˨˨ ɟəwŋ˩˩

ha̰ːt˨˨ ɟəwŋ˩˩

ha̰ːt˨˨ ɟə̰wŋ˩˧

Thường dùng để ví người hoặc còn trẻ có rất nhiều triển vọng, hoặc đang được đào tạo, bồi dưỡng cho tương lai.

Chọn các đội hạt giống để chia bảng thi đấu


nước xốt

nɨək˧˥ sot˧˥

nɨə̰k˩˧ so̰k˩˧

nɨək˧˥ sok˧˥

nɨək˩˩ sot˩˩

nɨə̰k˩˧ so̰t˩˧

Nước chấm có dạng sền sệt, dùng để chấm hoặc rưới lên trên một số món ăn.

Nước xốt cà chua.

Bánh mì rưới nước xốt.


bán kính thủy lực

ɓaːn˧˥ kïŋ˧˥ tʰwḭ˧˩˧ lɨ̰ʔk˨˩

ɓa̰ːŋ˩˧ kḭ̈n˩˧ tʰwi˧˩˨ lɨ̰k˨˨

ɓaːŋ˧˥ kɨn˧˥ tʰwi˨˩˦ lɨk˨˩˨

ɓaːn˩˩ kïŋ˩˩ tʰwi˧˩ lɨk˨˨

ɓaːn˩˩ kïŋ˩˩ tʰwi˧˩ lɨ̰k˨˨

ɓa̰ːn˩˧ kḭ̈ŋ˩˧ tʰwḭʔ˧˩ lɨ̰k˨˨

Một cách đo hiệu quả của dòng chảy trong kênh hoặc ống. Nó được tính bằng diện tích mặt cắt ngang của nước chia cho độ dài phần đáy và thành bên tiếp xúc với nước. Bán kính thủy lực càng lớn thì nước chảy càng thuận lợi.


vật dằn tàu

və̰ʔt˨˩ za̤n˨˩ ta̤w˨˩

jə̰k˨˨ jaŋ˧˧ taw˧˧

jək˨˩˨ jaŋ˨˩ taw˨˩

vət˨˨ ɟan˧˧ taw˧˧

və̰t˨˨ ɟan˧˧ taw˧˧

Những vật nặng như nước, cát, đá hoặc chì được đặt trong tàu để giúp tàu cân bằng và ổn định. Khi tàu không chở hàng hoặc chở ít, vật dằn giúp tàu ngập đủ sâu để chân vịt hoạt động hiệu quả.


bọ chó

Bọ thân dẹp sống kí sinh trên mình chó để hút máu.


giả tá

za̰ː˧˩˧ taː˧˥

jaː˧˩˨ ta̰ː˩˧

jaː˨˩˦ taː˧˥

ɟa̰ːʔ˧˩ ta̰ː˩˧

Những chữ được hình thành theo phương pháp bằng cách mượn chữ có cùng cách phát âm.


vạ miệng

va̰ːʔ˨˩ miə̰ʔŋ˨˩

ja̰ː˨˨ miə̰ŋ˨˨

jaː˨˩˨ miəŋ˨˩˨

vaː˨˨ miəŋ˨˨

va̰ː˨˨ miə̰ŋ˨˨

(khẩu ngữ) Tai vạ do nói năng không thận trọng gây nên.

"Chuyện triều đình quốc gia, chúng ta biết gì mà bàn bạc cho thêm lời. Nhỡ ra lại vạ miệng thì khốn." (NgTuân; 11)


giới trẻ

zəːj˧˥ ʨɛ̰˧˩˧

jə̰ːj˩˧ tʂɛ˧˩˨

jəːj˧˥ tʂɛ˨˩˦

ɟəːj˩˩ tʂɛ˧˩

ɟə̰ːj˩˧ tʂɛ̰ʔ˧˩

Người trong độ tuổi thanh niên và thanh thiếu niên

Ngày nay, giới trẻ là những người rất sáng tạo.


phẫu thuật thẩm mỹ

fəʔəw˧˥ tʰwə̰ʔt˨˩ tʰə̰m˧˩˧ miʔi˧˥

fəw˧˩˨ tʰwə̰k˨˨ tʰəm˧˩˨ mi˧˩˨

fəw˨˩˦ tʰwək˨˩˨ tʰəm˨˩˦ mi˨˩˦

fə̰w˩˧ tʰwət˨˨ tʰəm˧˩ mḭ˩˧

fəw˧˩ tʰwə̰t˨˨ tʰəm˧˩ mi˧˩

fə̰w˨˨ tʰwə̰t˨˨ tʰə̰ʔm˧˩ mḭ˨˨

Một chuyên ngành phẫu thuật liên quan đến việc phục hồi, thay đổi hình dáng và cấu trúc của cơ thể con người nhằm đạt được mục tiêu thẩm mỹ mà mình mong muốn.


máy ghi hình từ

maj˧˥ ɣi˧˧ hï̤ŋ˨˩ tɨ̤˨˩

ma̰j˩˧ ɣi˧˥ hïn˧˧ tɨ˧˧

maj˧˥ ɣi˧˧ hɨn˨˩ tɨ˨˩

maj˩˩ ɣi˧˥ hïŋ˧˧ tɨ˧˧

ma̰j˩˧ ɣi˧˥˧ hïŋ˧˧ tɨ˧˧

Máy dùng để ghi vào băng từ các chương trình truyền hình có kèm âm thanh để sau đó phát lại.


máy huyền vi

ma̰j˩˧ hwiəŋ˧˧ ji˧˥

maj˧˥ hwiəŋ˨˩ ji˧˧

ma̰j˩˧ hwiən˧˧ vi˧˥˧


dãy núi

jaj˧˩˨ nṵj˩˧

ɟa̰j˩˧ nuj˩˩

ɟa̰j˨˨ nṵj˩˧

Một loạt các ngọn núi liền kề với nhau, thường nằm trên một đường thẳng.

Dãy núi Himalaya

Dãy núi Hoàng Liên Sơn


chừng đỗi

ʨɨ̤ŋ˨˩ ɗoʔoj˧˥

ʨɨŋ˧˧ ɗoj˧˩˨

ʨɨŋ˨˩ ɗoj˨˩˦

ʨɨŋ˧˧ ɗo̰j˩˧

ʨɨŋ˧˧ ɗo̰j˨˨

Chơi bời gì cũng phải có chừng đỗi.


acc

(từ lóng, video game, Internet) Tài khoản


Vovinam

Việt Võ Đạo

Một môn võ thuật của Việt Nam, được luyện tập có và không có vũ khí.

Anh hóa dạng cắt từ của Võ Việt Nam (nghĩa đen “Hình Thức Võ Thuật Việt Nam”).


khí hoá lỏng

xi˧˥ hwaː˧˥ la̰wŋ˧˩˧

kʰḭ˩˧ hwa̰ː˩˧ lawŋ˧˩˨

kʰi˧˥ hwaː˧˥ lawŋ˨˩˦

xḭ˩˧ hwa̰˩˧ la̰ʔwŋ˧˩


dân chủ xã hội

zən˧˧ ʨṵ˧˩˧ saʔa˧˥ ho̰ʔj˨˩

jəŋ˧˥ ʨu˧˩˨ saː˧˩˨ ho̰j˨˨

jəŋ˧˧ ʨu˨˩˦ saː˨˩˦ hoj˨˩˨

ɟən˧˥ ʨu˧˩ sa̰ː˩˧ hoj˨˨

ɟən˧˥ ʨu˧˩ saː˧˩ ho̰j˨˨

ɟən˧˥˧ ʨṵʔ˧˩ sa̰ː˨˨ ho̰j˨˨

Hệ tư tưởng kinh tế, triết lý chính trị xã hội của chủ nghĩa xã hội ủng hộ dân chủ tự do, dân chủ kinh tế và chủ trương một đường lối dân chủ, cải cách và tiệm tiến để thực hiện chủ nghĩa xã hội.


ngoại hình

ŋwa̰ːʔj˨˩ hï̤ŋ˨˩

ŋwa̰ːj˨˨ hïn˧˧

ŋwaːj˨˩˨ hɨn˨˩

ŋwaːj˨˨ hïŋ˧˧

ŋwa̰ːj˨˨ hïŋ˧˧

Hình dáng, dáng vẻ bên ngoài của một người.

Bạn có ngoại hình thật cân đối


trình dược viên

ʨï̤ŋ˨˩ zɨə̰ʔk˨˩ viən˧˧

tʂïn˧˧ jɨə̰k˨˨ jiəŋ˧˥

tʂɨn˨˩ jɨək˨˩˨ jiəŋ˧˧

tʂïŋ˧˧ ɟɨək˨˨ viən˧˥

tʂïŋ˧˧ ɟɨə̰k˨˨ viən˧˥

tʂïŋ˧˧ ɟɨə̰k˨˨ viən˧˥˧

Người chuyên đi chào hàng, giới thiệu và bán các sản phẩm cho một công ti dược phẩm.


biện chứng duy vật

bộ phận của học thuyết triết học do Karl Marx và Friedrich Engels đề xướng

Luật nhân quả nhà Phật hay phạm trù nhân – quả của biện chứng duy vật, hẳn còn có nhiều điểm để suy ngẫm.

12/10/2013, Đăng Quang, “Ở giữa lòng dân”, trong Báo Quảng Nam:

Đồng thời, đó cũng là cách để góp phần “tái sản xuất sức lao động” (theo biện chứng duy vật Mác-Lênin) cho đội ngũ cán bộ, công nhân viên, người lao động về tinh thần.

11/05/2018, Nguyễn Hữu Giới (MA), “Tăng cường, đẩy mạnh “văn hoá đọc” ở các khu công nghiệp, khu chế xuất”, trong Cổng thông tin điện tử Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch:


từ đa nghĩa

tɨ̤˨˩ ɗaː˧˧ ŋiʔiə˧˥

tɨ˧˧ ɗaː˧˥ ŋiə˧˩˨

tɨ˨˩ ɗaː˧˧ ŋiə˨˩˦

tɨ˧˧ ɗaː˧˥ ŋḭə˩˧

tɨ˧˧ ɗaː˧˥ ŋiə˧˩

tɨ˧˧ ɗaː˧˥˧ ŋḭə˨˨

Từ có một hoặc nhiều nghĩa.Trong đó các nghĩa được suy ra từ nghĩa gốc gọi là nghĩa chuyển.Các nghĩa chuyển có mỗi liên hệ chặt chẽ với nghĩa gốc.


túi mật

tuj˧˥ mə̰ʔt˨˩

tṵj˩˧ mə̰k˨˨

tuj˧˥ mək˨˩˨

tuj˩˩ mə̰t˨˨

tṵj˩˧ mə̰t˨˨

Bọc chứa mật, hình quả trứng, nằm ở dưới gan.

Có sỏi trong túi mật.


đầu lâu

ɗə̤w˨˩ ləw˧˧

ɗəw˧˧ ləw˧˥˧

Sọ người chết đã lâu, chỉ còn trơ xương.


phẩm tước

fə̰m˧˩˧ tɨək˧˥

fəm˧˩˨ tɨə̰k˩˧

fəm˨˩˦ tɨək˧˥

fəm˧˩ tɨək˩˩

fə̰ʔm˧˩ tɨə̰k˩˧


cánh tay phải

kajŋ˧˥ taj˧˧ fa̰ːj˧˩˧

ka̰n˩˧ taj˧˥ faːj˧˩˨

ka̰jŋ˩˧ taj˧˥˧ fa̰ːʔj˧˩

Từ ghép giữa cánh tay + phải. (Từ nguyên cho mục này bị thiếu hoặc chưa đầy đủ. Vui lòng bổ sung vào mục từ, hoặc thảo luận tại bàn giúp đỡ. )

Được sử dụng khác với nghĩa bóng hoặc thành ngữ: xem cánh tay, phải.

Ví người giúp việc gần gũi và đắc lực nhất không thể thiếu được.

Cựu giám đốc công an Trùng Khánh Vương Lập Quân, từng là cánh tay phải của Bạc Hy Lai và cũng là người tiết lộ bê bối động trời của nhà Bạc, vừa xuất hiện tại tòa án để làm chứng chống lại sếp cũ.
[...]
Bạc cho biết cùng ngày hôm đó, ông quyết định đình chỉ nhiệm vụ cảnh sát của Vương vì "cánh tay phải" của ông trước đó từng than phiền về sự mệt mỏi và căng thẳng nghề nghiệp.

24/08/2013, Trọng Giáp, “'Cánh tay phải' của Bạc Hy Lai đến tòa đối chất”, trong VnExpress:

Viên trợ lí là cánh tay phải của giám đốc.


bồ nông

lềnh đềnh

Chim cỡ lớn, mỏ to và dài, cổ có bìu đựng mồi kiếm được, sống từng đàn ở bờ sông, bờ biển, thường bắt cá ăn.

ɓo̤˨˩ nəwŋ˧˧

ɓo˧˧ nəwŋ˧˥˧


hương linh

hɨəŋ˧˧ lïŋ˧˧

hɨəŋ˧˥ lïn˧˥

hɨəŋ˧˧ lɨn˧˧

hɨəŋ˧˥ lïŋ˧˥

hɨəŋ˧˥˧ lïŋ˧˥˧


chiếu dụ

ʨiəw˧˥ zṵʔ˨˩

ʨiə̰w˩˧ jṵ˨˨

ʨiəw˧˥ ju˨˩˨

ʨiə̰w˩˧ ɟṵ˨˨


địa chấn học

ɗḭʔə˨˩ ʨən˧˥ ha̰ʔwk˨˩

ɗḭə˨˨ ʨə̰ŋ˩˧ ha̰wk˨˨

ɗiə˨˩˨ ʨəŋ˧˥ hawk˨˩˨

ɗiə˨˨ ʨən˩˩ hawk˨˨

ɗḭə˨˨ ʨən˩˩ ha̰wk˨˨

ɗḭə˨˨ ʨə̰n˩˧ ha̰wk˨˨

Khoa học nghiên cứu về động đất và các hiện tượng có liên quan.


quản trị kinh doanh

kwa̰ːn˧˩˧ ʨḭʔ˨˩ kïŋ˧˧ zwajŋ˧˧

kwaːŋ˧˩˨ tʂḭ˨˨ kïn˧˥ jwan˧˥

waːŋ˨˩˦ tʂi˨˩˨ kɨn˧˧ jwan˧˧

kwaːn˧˩ tʂi˨˨ kïŋ˧˥ ɟwaŋ˧˥

kwaːn˧˩ tʂḭ˨˨ kïŋ˧˥ ɟwaŋ˧˥

kwa̰ːʔn˧˩ tʂḭ˨˨ kïŋ˧˥˧ ɟwaŋ˧˥˧

Việc thực hiện quản lý một hoạt động kinh doanh bao gồm tất cả các khía cạnh của việc giám thị và giám sát hoạt động kinh doanh và những lĩnh vực liên quan bao gồm kế toán, tài chính và tiếp thị.


thảo quả

tʰa̰ːw˧˩˧ kwa̰ː˧˩˧

tʰaːw˧˩˨ kwaː˧˩˨

tʰaːw˨˩˦ waː˨˩˦

tʰaːw˧˩ kwaː˧˩

tʰa̰ːʔw˧˩ kwa̰ːʔ˧˩

Âm Hán-Việt của chữ Hán 草果, trong đó: 草 (“cỏ”) và 果 (“quả”).

Cây thân cỏ cùng họ với gừng, hoa to màu vàng, quả hình trứng mọc thành cụm dày, khi chín màu đỏ nâu, có mùi thơm, dùng làm thuốc hoặc gia vị.


phân tâm học

fən˧˧ təm˧˧ ha̰ʔwk˨˩

fəŋ˧˥ təm˧˥ ha̰wk˨˨

fəŋ˧˧ təm˧˧ hawk˨˩˨

fən˧˥ təm˧˥ hawk˨˨

fən˧˥ təm˧˥ ha̰wk˨˨

fən˧˥˧ təm˧˥˧ ha̰wk˨˨

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phân tâm học.wav

Âm Hán-Việt của chữ Hán 分心學. Từ trộn giữa 分析 (phân tích) + 心理 (tâm lí) + 學 (học).
So sánh với 精神分析学.

Khoa học nghiên cứu, phân tích về các hiện tượng tâm lí và cách chữa các chứng bệnh về rối loạn tâm lí.


dẫn chương trình

zəʔən˧˥ ʨɨəŋ˧˧ ʨï̤ŋ˨˩

jəŋ˧˩˨ ʨɨəŋ˧˥ tʂïn˧˧

jəŋ˨˩˦ ʨɨəŋ˧˧ tʂɨn˨˩

ɟə̰n˩˧ ʨɨəŋ˧˥ tʂïŋ˧˧

ɟən˧˩ ʨɨəŋ˧˥ tʂïŋ˧˧

ɟə̰n˨˨ ʨɨəŋ˧˥˧ tʂïŋ˧˧

Giới thiệu và điều khiển một chương trình biểu diễn nghệ thuật, giao lưu văn hoá, trò chơi, v.v.

Dẫn chương trình truyền hình.

Người dẫn chương trình.


sinh lí học

Môn học về hoạt động và tính chất của các cơ quan, các bộ phận của cơ thể sinh vật.


phòng tắm

bathroom

một căn phòng dùng để tắm hoặc vệ sinh cá nhân,.v.v.

fa̤wŋ˨˩ tam˧˥

fawŋ˧˧ ta̰m˩˧

fawŋ˧˧ ta̰m˩˧

Một căn phòng có vòi sen và/hoặc bồn tắm, và (thường nhưng không nhất thiết) có nhà vệ sinh. Được sử dụng với mục đích tắm rửa, vệ sinh cá nhân,.v.v.

Phòng tắm đẹp

Phòng tắm lớn


chim báo bão

ʨim˧˧ ɓaːw˧˥ ɓaʔaw˧˥

ʨim˧˥ ɓa̰ːw˩˧ ɓaːw˧˩˨

ʨim˧˧ ɓaːw˧˥ ɓaːw˨˩˦

ʨim˧˥ ɓaːw˩˩ ɓa̰ːw˩˧

ʨim˧˥ ɓaːw˩˩ ɓaːw˧˩

ʨim˧˥˧ ɓa̰ːw˩˧ ɓa̰ːw˨˨


chim hát bội

ʨim˧˧ haːt˧˥ ɓo̰ʔj˨˩

ʨim˧˥ ha̰ːk˩˧ ɓo̰j˨˨

ʨim˧˧ haːk˧˥ ɓoj˨˩˨

ʨim˧˥ haːt˩˩ ɓoj˨˨

ʨim˧˥ haːt˩˩ ɓo̰j˨˨

ʨim˧˥˧ ha̰ːt˩˧ ɓo̰j˨˨


chim phường chèo

ʨim˧˧ fɨə̤ŋ˨˩ ʨɛ̤w˨˩

ʨim˧˥ fɨəŋ˧˧ ʨɛw˧˧

ʨim˧˧ fɨəŋ˨˩ ʨɛw˨˩

ʨim˧˥ fɨəŋ˧˧ ʨɛw˧˧

ʨim˧˥˧ fɨəŋ˧˧ ʨɛw˧˧

Chim rừng cỡ bằng chào mào, sống thành đàn, con đực có bộ lông màu đỏ, con cái có bộ lông màu vàng.


chim khuyên

ʨim˧˧ xwiən˧˧

ʨim˧˥ kʰwiəŋ˧˥

ʨim˧˧ kʰwiəŋ˧˧

ʨim˧˥ xwiən˧˥

ʨim˧˥˧ xwiən˧˥˧


vành khuyên

va̤jŋ˨˩ xwiən˧˧

jan˧˧ kʰwiəŋ˧˥

jan˨˩ kʰwiəŋ˧˧

vajŋ˧˧ xwiən˧˥˧

Chim nhỏ thuộc bộ sẻ, lông màu xanh nhạt, mắt có vành lông trắng hình khuyên, ăn sâu bọ.


chim lợn

ʨim˧˧ lə̰ːʔn˨˩

ʨim˧˥ lə̰ːŋ˨˨

ʨim˧˧ ləːŋ˨˩˨

ʨim˧˥ ləːn˨˨

ʨim˧˥ lə̰ːn˨˨

ʨim˧˥˧ lə̰ːn˨˨


cá mè hoa

kaː˧˥ mɛ̤˨˩ hwaː˧˧

ka̰ː˩˧ mɛ˧˧ hwaː˧˥

kaː˧˥ mɛ˨˩ hwaː˧˧

kaː˩˩ mɛ˧˧ hwa˧˥

ka̰ː˩˧ mɛ˧˧ hwa˧˥˧

Cá nước ngọt trông giống như cá mè, nhưng đầu to hơn, hai bên mình có nhiều chấm đen.


chim mồi

ʨim˧˧ mo̤j˨˩

ʨim˧˥˧ moj˧˧

Chim dùng làm mồi để nhử chim khác mắc vào bẫy.


bột mài

ɓo̰ʔt˨˩ ma̤ːj˨˩

ɓo̰k˨˨ maːj˧˧

ɓok˨˩˨ maːj˨˩

ɓot˨˨ maːj˧˧

ɓo̰t˨˨ maːj˧˧


bột kẽm

ɓo̰ʔt˨˩ kɛʔɛm˧˥

ɓo̰k˨˨ kɛm˧˩˨

ɓok˨˩˨ kɛm˨˩˦

ɓot˨˨ kɛ̰m˩˧

ɓo̰t˨˨ kɛm˧˩

ɓo̰t˨˨ kɛ̰m˨˨

Bột oxide kẽm, màu trắng, dùng trong công nghiệp cao su, sơn, v.v..


sinh lộ

sïŋ˧˧ lo̰ʔ˨˩

ʂïŋ˧˥˧ lo̰˨˨

Chiêu hồi là sinh lộ.


cống phẩm

kəwŋ˧˥ fə̰m˧˩˧

kə̰wŋ˩˧ fəm˧˩˨

kəwŋ˧˥ fəm˨˩˦

kəwŋ˩˩ fəm˧˩

kə̰wŋ˩˧ fə̰ʔm˧˩


trường quay

ʨɨə̤ŋ˨˩ kwaj˧˧

tʂɨəŋ˧˧ kwaj˧˥

tʂɨəŋ˨˩ waj˧˧

tʂɨəŋ˧˧ kwaj˧˥

tʂɨəŋ˧˧ kwaj˧˥˧

Nơi được thiết kế theo yêu cầu đặc biệt để có đủ mọi tiện nghi cần thiết chuyên dùng cho việc diễn xuất và quay phim.

Thiết kế trường quay.

Khách mời của trường quay.


cá basa

kaː˧˥ ɓaː˧˧ saː˧˧

ka̰ː˩˧ ɓaː˧˥ ʂaː˧˥

kaː˧˥ ɓaː˧˧ ʂaː˧˧

kaː˩˩ ɓaː˧˥ ʂaː˧˥

ka̰ː˩˧ ɓaː˧˥˧ ʂaː˧˥˧

Cá da trơn, thân thon, dẹt, thịt trắng và săn chắc, mùi thơm, vị béo, thường được nuôi ở khu vực nước ngọt, cho nguồn lợi kinh tế cao.


cá bơn

kaː˧˥ ɓəːn˧˧

ka̰ː˩˧ ɓəːŋ˧˥

kaː˧˥ ɓəːŋ˧˧

kaː˩˩ ɓəːn˧˥

ka̰ː˩˧ ɓəːn˧˥˧


bò biển

ɓɔ̤˨˩ ɓiə̰n˧˩˧

ɓɔ˧˧ ɓiəŋ˧˩˨

ɓɔ˨˩ ɓiəŋ˨˩˦

ɓɔ˧˧ ɓiə̰ʔn˧˩

Động vật có vú thuộc loại quý hiếm, ăn cỏ dưới đáy biển, sống thành bầy ở những vùng biển có nhiều thảm cỏ (như vùng biển Côn Đảo của Việt Nam).


chim khách

ʨim˧˥ kʰa̰t˩˧

ʨim˧˧ kʰat˧˥

ʨim˧˥˧ xa̰jk˩˧

Chim cỡ bằng sáo, lông đen, đuôi dài, có tiếng kêu như khách khách.


chim ngói

cu ngói

Chim cùng họ với bồ câu nhưng cỡ nhỏ hơn, lông màu nâu nhạt hoặc đỏ nhạt như màu ngói, sống thành đàn, ăn hại lúa.

ʨim˧˥ ŋɔ̰j˩˧

ʨim˧˥˧ ŋɔ̰j˩˧


cu ngói

ku˧˥˧ ŋɔ̰j˩˧


chim ri

ʨim˧˥˧ ɹi˧˥˧


chim sâu

ʨim˧˥˧ ʂəw˧˥˧

Chim nhỏ, lông xanh xám, thường sống ở các bụi cây, ăn sâu bọ nhỏ.


chim thầy bói

ʨim˧˧ tʰə̤j˨˩ ɓɔj˧˥

ʨim˧˥ tʰəj˧˧ ɓɔ̰j˩˧

ʨim˧˧ tʰəj˨˩ ɓɔj˧˥

ʨim˧˥ tʰəj˧˧ ɓɔj˩˩

ʨim˧˥˧ tʰəj˧˧ ɓɔ̰j˩˧


chim thằng chài

ʨim˧˧ tʰa̤ŋ˨˩ ʨa̤ːj˨˩

ʨim˧˥ tʰaŋ˧˧ ʨaːj˧˧

ʨim˧˧ tʰaŋ˨˩ ʨaːj˨˩

ʨim˧˥ tʰaŋ˧˧ ʨaːj˧˧

ʨim˧˥˧ tʰaŋ˧˧ ʨaːj˧˧

Chim ăn cá, cỡ bằng sáo, mỏ đỏ, lông xanh, ngực nâu.


đồng ca

ɗə̤wŋ˨˩ kaː˧˧

ɗəwŋ˧˧ kaː˧˥

ɗəwŋ˨˩ kaː˧˧

ɗəwŋ˧˧ kaː˧˥

ɗəwŋ˧˧ kaː˧˥˧

Nhóm diễn viên hát dùng tiếng đế để hỗ trợ cho diễn viên chính trong kịch hát.

Dàn đồng ca.


kịch hát

kḭ̈ʔk˨˩ haːt˧˥

kḭ̈t˨˨ ha̰ːk˩˧

kɨt˨˩˨ haːk˧˥

kïk˨˨ haːt˩˩

kḭ̈k˨˨ haːt˩˩

kḭ̈k˨˨ ha̰ːt˩˧

Loại hình nghệ thuật sân khấu biểu diễn, ca hát theo các bài bản và làn điệu có sẵn.


kịch cương

kḭ̈ʔk˨˩ kɨəŋ˧˧

kḭ̈t˨˨ kɨəŋ˧˥

kɨt˨˩˨ kɨəŋ˧˧

kïk˨˨ kɨəŋ˧˥

kḭ̈k˨˨ kɨəŋ˧˥

kḭ̈k˨˨ kɨəŋ˧˥˧

Kịch không có kịch bản viết sẵn, diễn viên dựa vào nội dung đã xác định trước mà tự đặt lấy lời khi biểu diễn.


kịch bản phim

kḭ̈ʔk˨˩ ɓa̰ːn˧˩˧ fim˧˧

kḭ̈t˨˨ ɓaːŋ˧˩˨ fim˧˥

kɨt˨˩˨ ɓaːŋ˨˩˦ fim˧˧

kïk˨˨ ɓaːn˧˩ fim˧˥

kḭ̈k˨˨ ɓaːn˧˩ fim˧˥

kḭ̈k˨˨ ɓa̰ːʔn˧˩ fim˧˥˧

Thể loại văn học được dùng làm tài liệu để dựng thành phim.

Cuộc thi viết kịch bản phim.


kịch mục

kḭ̈ʔk˨˩ mṵʔk˨˩

kḭ̈t˨˨ mṵk˨˨

kɨt˨˩˨ muk˨˩˨

kḭ̈k˨˨ mṵk˨˨

Danh sách các tiết mục của một đoàn nghệ thuật, nhà hát, sân khấu.


vô tuyến truyền hình

vo˧˧ twiən˧˥ ʨwiə̤n˨˩ hï̤ŋ˨˩

jo˧˥ twiə̰ŋ˩˧ tʂwiəŋ˧˧ hïn˧˧

jo˧˧ twiəŋ˧˥ tʂwiəŋ˨˩ hɨn˨˩

vo˧˥ twiən˩˩ tʂwiən˧˧ hïŋ˧˧

vo˧˥˧ twiə̰n˩˧ tʂwiən˧˧ hïŋ˧˧

Hãng vô tuyến truyền hình.

Xem vô tuyến truyền hình.


vòi nước

vɔ̤j˨˩ nɨək˧˥

jɔj˧˧ nɨə̰k˩˧

jɔj˨˩ nɨək˧˥

vɔj˧˧ nɨək˩˩

vɔj˧˧ nɨə̰k˩˧

Vòi lắp ở ống nước hay bể nước, có van khoá, mở.

Mở vòi nước.


vết tích

dấu vết

Cái còn để lại của cái đã thuộc về quá khứ.

jḛt˩˧ tḭ̈t˩˧

jəːt˧˥ tɨt˧˥

vḛt˩˧ tḭ̈k˩˧

Vết tích của chiến tranh.

Không để lại một vết tích gì.


tuyến yên

twiən˧˥ iən˧˧

twiə̰ŋ˩˧ iəŋ˧˥

twiəŋ˧˥ iəŋ˧˧

twiən˩˩ iən˧˥

twiə̰n˩˧ iən˧˥˧

Tuyến nội tiết nằm ở mặt dưới của não, có tác dụng điều hoà các tuyến nội tiết khác.


tự nhiên học

tɨ̰ʔ˨˩ ɲiən˧˧ ha̰ʔwk˨˩

tɨ̰˨˨ ɲiəŋ˧˥ ha̰wk˨˨

tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧ hawk˨˩˨

tɨ˨˨ ɲiən˧˥ hawk˨˨

tɨ̰˨˨ ɲiən˧˥ ha̰wk˨˨

tɨ̰˨˨ ɲiən˧˥˧ ha̰wk˨˨

Khoa học quan sát, nghiên cứu về các sinh vật và các vật thể trong tự nhiên.


vô tính

vo˧˥˧ tḭ̈ŋ˩˧


sinh sản vô tính

sïŋ˧˧ sa̰ːn˧˩˧ vo˧˧ tïŋ˧˥

ʂïn˧˥ ʂaːŋ˧˩˨ jo˧˥ tḭ̈n˩˧

ʂɨn˧˧ ʂaːŋ˨˩˦ jo˧˧ tɨn˧˥

ʂïŋ˧˥ ʂaːn˧˩ vo˧˥ tïŋ˩˩

ʂïŋ˧˥˧ ʂa̰ːʔn˧˩ vo˧˥˧ tḭ̈ŋ˩˧

Sự sinh sản không có sự tham gia của tế bào sinh dục đực và cái, mà bằng một bộ phận dinh dưỡng của cơ thể (thí dụ, bằng giâm hom, chiết cành); phân biệt với sinh sản hữu tính.


con nuôi

kɔn˧˧ nuəj˧˧

kɔŋ˧˥ nuəj˧˥

kɔŋ˧˧ nuəj˧˧

kɔn˧˥ nuəj˧˥

kɔn˧˥˧ nuəj˧˥˧

Con không phải do chính mình đẻ ra, nhưng được nuôi hoặc được pháp luật công nhận, có nghĩa vụ và quyền lợi như con đẻ; phân biệt với con đẻ.


nhà vệ sinh

ɲa̤ː˨˩ vḛʔ˨˩ sïŋ˧˧

ɲaː˧˧ jḛ˨˨ ʂïn˧˥

ɲaː˨˩ je˨˩˨ ʂɨn˧˧

ɲaː˧˧ ve˨˨ ʂïŋ˧˥

ɲaː˧˧ vḛ˨˨ ʂïŋ˧˥

ɲaː˧˧ vḛ˨˨ ʂïŋ˧˥˧


ánh trăng

a̰n˩˧ tʂaŋ˧˥

ajŋ˩˩ tʂaŋ˧˥

a̰jŋ˩˧ tʂaŋ˧˥˧

Ánh trăng phản chiếu dưới mặt biển


ngòi nổ

ŋɔ̤j˨˩ no̰˧˩˧

ŋɔj˧˧ no̰ʔ˧˩

Bộ phận dùng để châm lửa, đưa lửa vào thuốc nổ làm cho phát nổ.

Châm ngòi nổ.

(Khẩu ngữ) Tác nhân trực tiếp gây ra xung đột.

Tháo ngòi nổ cho những vấn đề gay cấn trong khu vực.


thuốc nổ

chất nổ

Hoá chất có tác dụng phá hoại và sát thương bằng sức ép của nó khi bị gây nổ.

tʰuək˧˥ no̰˧˩˧

tʰuək˩˧ no˧˩˨

tʰuək˧˥ no˨˩˦

tʰuək˩˩ no˧˩

tʰuək˩˧ no̰ʔ˧˩


thuận tình

tʰwə̰ʔn˨˩ tï̤ŋ˨˩

tʰwə̰ŋ˨˨ tïn˧˧

tʰwəŋ˨˩˨ tɨn˨˩

tʰwən˨˨ tïŋ˧˧

tʰwə̰n˨˨ tïŋ˧˧

Hai người đã thuận tình lấy nhau.


thùng đấu

tʰṳŋ˨˩ ɗəw˧˥

tʰuŋ˧˧ ɗə̰w˩˧

tʰuŋ˨˩ ɗəw˧˥

tʰuŋ˧˧ ɗəw˩˩

tʰuŋ˧˧ ɗə̰w˩˧

Hố sâu và vuông vức, do đào để lấy đất mà thành.


toán tử

twaːn˧˥ tɨ̰˧˩˧

twa̰ːŋ˩˧ tɨ˧˩˨

twaːŋ˧˥ tɨ˨˩˦

twa̰n˩˧ tɨ̰ʔ˧˩

Kí hiệu chỉ một phép toán để thực hiện trên một đối tượng toán học (số, hàm số, vector, v.v.).

Khái niệm toán học, biểu thị sự tương ứng giữa các phần tử của hai tập hợp X và Y, mỗi phần tử x của X ứng với một phần tử y của Y.


mắt bão

mat˧˥ ɓaʔaw˧˥

ma̰k˩˧ ɓaːw˧˩˨

mak˧˥ ɓaːw˨˩˦

mat˩˩ ɓa̰ːw˩˧

mat˩˩ ɓaːw˧˩

ma̰t˩˧ ɓa̰ːw˨˨

Khu vực ở trung tâm cơn bão, có bán kính hàng chục kilomet, nơi gió thường yếu và trời quang mây.


vịt trời

vḭʔt˨˩ ʨə̤ːj˨˩

jḭt˨˨ tʂəːj˧˧

jɨt˨˩˨ tʂəːj˨˩

vit˨˨ tʂəːj˧˧

vḭt˨˨ tʂəːj˧˧

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-vịt trời.wav

Vịt sống hoang, bay giỏi, mùa rét di cư về các vùng nhiệt đới.


vịt cỏ

vḭʔt˨˩ kɔ̰˧˩˧

jɨt˨˩˨ kɔ˨˩˦

vḭt˨˨ kɔ̰ʔ˧˩

Vịt nhỏ con, chân cao, thường nuôi thành đàn.


vịt đàn

vḭʔt˨˩ ɗa̤ːn˨˩

jḭt˨˨ ɗaːŋ˧˧

jɨt˨˩˨ ɗaːŋ˨˩

vit˨˨ ɗaːn˧˧

vḭt˨˨ ɗaːn˧˧


nấm mỡ

nấm sò

Nấm có mũ màu trắng hồng, thường mọc trên đất bón phân hữu cơ, ăn được.

nəm˧˥ məʔə˧˥

nə̰m˩˧ məː˧˩˨

nəm˧˥ məː˨˩˦

nəm˩˩ mə̰ː˩˧

nə̰m˩˧ mə̰ː˨˨


nấm sò

Xào nấm sò với thịt bò.


nấm mốc

nəm˧˥ məwk˧˥

nə̰m˩˧ mə̰wk˩˧

nəm˧˥ məwk˧˥

nəm˩˩ məwk˩˩

nə̰m˩˧ mə̰wk˩˧

Nấm nhỏ, hình sợi, phân nhánh từ những bào tử nảy mầm.


bánh chay

ɓajŋ˧˥ ʨaj˧˧

ɓa̰n˩˧ ʨaj˧˥

ɓajŋ˩˩ ʨaj˧˥

ɓa̰jŋ˩˧ ʨaj˧˥˧

Bánh hình tròn, dẹt, làm bằng bột nếp, nhân đậu xanh, luộc chín rồi thả vào nước đường sánh, làm phổ biến vào dịp Tết Hàn Thực (mồng 3 tháng 3 âm lịch).


chè bà cốt

ʨɛ̤˨˩ ɓa̤ː˨˩ kot˧˥

ʨɛ˧˧ ɓaː˧˧ ko̰k˩˧

ʨɛ˨˩ ɓaː˨˩ kok˧˥

ʨɛ˧˧ ɓaː˧˧ kot˩˩

ʨɛ˧˧ ɓaː˧˧ ko̰t˩˧

Chè nấu bằng mật với gạo nếp có pha vị gừng.


chè bạng

ʨɛ̤˨˩ ɓa̰ːʔŋ˨˩

ʨɛ˧˧ ɓa̰ːŋ˨˨

ʨɛ˨˩ ɓaːŋ˨˩˨

ʨɛ˧˧ ɓa̰ːŋ˨˨

Chè sản xuất từ lá chè già băm và phơi khô.


honmi

Một nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn nguyên tố có ký hiệu Ho và số nguyên tử bằng 67.


chè bồm

ʨɛ̤˨˩ ɓo̤m˨˩

Chè xấu sản xuất từ lá chè không non cũng không già.


bồ chao

ɓo̤˨˩ ʨaːw˧˧

ɓo˧˧ ʨaːw˧˥˧

Chim cùng họ với khướu, lông màu nâu, kêu chao, chao.


mòng két

ma̤wŋ˨˩ kɛt˧˥

mawŋ˧˧ kɛ̰k˩˧

mawŋ˨˩ kɛk˧˥

mawŋ˧˧ kɛt˩˩

mawŋ˧˧ kɛ̰t˩˧

Chim có hình dạng giống vịt nhưng nhỏ hơn, sống ở phương Bắc, mùa đông di cư về miền ấm hơn.


bánh cắt

ɓajŋ˧˥ kat˧˥

ɓa̰n˩˧ ka̰k˩˧

ɓajŋ˩˩ kat˩˩

ɓa̰jŋ˩˧ ka̰t˩˧

Bánh ngọt, nhân hoặc kem kẹp giữa hai lớp bột, nướng chín từng mảng trong lò và cắt thành miếng.


bánh giò

ɓajŋ˧˥ zɔ̤˨˩

ɓa̰jŋ˩˧ ɟɔ˧˧

Bánh làm bằng bột gạo tẻ, có nhân thịt, hành, mộc nhĩ, gói bằng lá chuối thành hình củ ấu, luộc chín.


bánh hỏi

ɓajŋ˧˥ hɔ̰j˧˩˧

ɓa̰n˩˧ hɔj˧˩˨

ɓan˧˥ hɔj˨˩˦

ɓajŋ˩˩ hɔj˧˩

ɓa̰jŋ˩˧ hɔ̰ʔj˧˩

Bánh làm bằng bột gạo tẻ, hấp chín thành từng sợi nhỏ hơn bún, ăn với thịt quay hoặc nem (thường có ở miền Nam).


bánh khoái

ɓajŋ˧˥ xwaːj˧˥

ɓa̰n˩˧ kʰwa̰ːj˩˧

ɓan˧˥ kʰwaːj˧˥

ɓajŋ˩˩ xwaːj˩˩

ɓa̰jŋ˩˧ xwa̰ːj˩˧

Bánh quấy bằng bột gạo tẻ trộn với hành mỡ, đổ ra đĩa.


muối vừng

muối mè

Vừng và muối rang chín, giã nhỏ, trộn lẫn vào nhau, dùng làm thức ăn.

muəj˧˥ vɨ̤ŋ˨˩

muə̰j˩˧ jɨŋ˧˧

muəj˧˥ jɨŋ˨˩

muəj˩˩ vɨŋ˧˧

muə̰j˩˧ vɨŋ˧˧

Cơm nắm muối vừng.


muối mè

muəj˧˥ mɛ̤˨˩

muə̰j˩˧ mɛ˧˧

muə̰j˩˧ mɛ˧˧

Cơm nắm chấm muối mè.


hầm hào

hə̤m˨˩ ha̤ːw˨˩

həm˧˧ haːw˧˧

həm˨˩ haːw˨˩

həm˧˧ haːw˧˧

Công trình được đào hoặc đắp nhằm phục vụ cho chiến đấu và phòng thủ, như hầm hào (nói khái quát)

Bộ đội trú ẩn trong hầm hào để tránh bom đạn.


pháo tự hành

faːw˧˥ tɨ̰ʔ˨˩ ha̤jŋ˨˩

fa̰ːw˩˧ tɨ̰˨˨ han˧˧

faːw˧˥ tɨ˨˩˨ han˨˩

faːw˩˩ tɨ˨˨ hajŋ˧˧

faːw˩˩ tɨ̰˨˨ hajŋ˧˧

fa̰ːw˩˧ tɨ̰˨˨ hajŋ˧˧

Loại pháo được lắp trên xe bọc thép, chủ yếu dùng để yểm trợ hỏa lực cho xe tăng và bộ binh trong chiến đấu.

Địch bị chặn lại bởi hỏa lực dữ dội từ các khẩu pháo tự hành.


thời lượng

tʰə̤ːj˨˩ lɨə̰ʔŋ˨˩

tʰəːj˧˧ lɨə̰ŋ˨˨

tʰəːj˨˩ lɨəŋ˨˩˨

tʰəːj˧˧ lɨəŋ˨˨

tʰəːj˧˧ lɨə̰ŋ˨˨

Thời gian sử dụng cho một hoạt động nào đó.

Thời lượng một trận bóng đá kéo dài 90 phút.


hoang mạc

hwaːŋ˧˧ ma̰ːʔk˨˩

hwaːŋ˧˥ ma̰ːk˨˨

hwaːŋ˧˧ maːk˨˩˨

hwaŋ˧˥ maːk˨˨

hwaŋ˧˥ ma̰ːk˨˨

hwaŋ˧˥˧ ma̰ːk˨˨

Một vùng đất hoang rộng lớn, khí hậu khô cằn, hầu như không có cây cối và người sinh sống.


trục hoành

ʨṵʔk˨˩ hwa̤jŋ˨˩

tʂṵk˨˨ hwan˧˧

tʂuk˨˨ hwaŋ˧˧

tʂṵk˨˨ hwaŋ˧˧

Trục nằm ngang trong hai trục toạ độ, được dùng để xác định hoành độ của các điểm trên mặt phẳng.


bệnh binh

ɓə̰ʔjŋ˨˩ ɓïŋ˧˧

ɓəːn˨˩˨ ɓɨn˧˧

ɓḛŋ˨˨ ɓïŋ˧˥˧


luật quốc tế

pháp luật quốc tế

Tổng thể nói chung những nguyên tắc về công pháp quốc tế và tư pháp quốc tế.

lwə̰ʔt˨˩ kwəwk˧˥ te˧˥

lwə̰k˨˨ kwə̰wk˩˧ tḛ˩˧

lwək˨˩˨ wəwk˧˥ te˧˥

lwə̰t˨˨ kwəwk˩˩ te˩˩

lwə̰t˨˨ kwə̰wk˩˧ tḛ˩˧


luật bằng trắc

lwə̰ʔt˨˩ ɓa̤ŋ˨˩ ʨak˧˥

lwə̰k˨˨ ɓaŋ˧˧ tʂa̰k˩˧

lwək˨˩˨ ɓaŋ˨˩ tʂak˧˥

lwət˨˨ ɓaŋ˧˧ tʂak˩˩

lwə̰t˨˨ ɓaŋ˧˧ tʂak˩˩

lwə̰t˨˨ ɓaŋ˧˧ tʂa̰k˩˧

Quy tắc sử dụng các âm tiết bằng, trắc trong thơ.


luật chơi

lwə̰ʔt˨˩ ʨəːj˧˧

lwə̰k˨˨ ʨəːj˧˥

lwək˨˩˨ ʨəːj˧˧

lwət˨˨ ʨəːj˧˥

lwə̰t˨˨ ʨəːj˧˥

lwə̰t˨˨ ʨəːj˧˥˧

luật được quy định cụ thể hoặc được hiểu ngầm giữa đôi bên hoặc giữa những người trong cuộc.


luật dân sự

lwə̰ʔt˨˩ zən˧˧ sɨ̰ʔ˨˩

lwə̰k˨˨ jəŋ˧˥ ʂɨ̰˨˨

lwək˨˩˨ jəŋ˧˧ ʂɨ˨˩˨

lwət˨˨ ɟən˧˥ ʂɨ˨˨

lwə̰t˨˨ ɟən˧˥ ʂɨ̰˨˨

lwə̰t˨˨ ɟən˧˥˧ ʂɨ̰˨˨

Luật điều chỉnh các mối quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân giữa các cá nhân, pháp nhân và các chủ thể khác.


phụ phí

Chi phí phải chi trả thêm ngoài chi phí chính.

phụ phí vận chuyển


ấn loát phẩm

ən˧˥ lwaːt˧˥ fə̰m˧˩˧

ə̰ŋ˩˧ lwa̰ːk˩˧ fəm˧˩˨

əŋ˧˥ lwaːk˧˥ fəm˨˩˦

ən˩˩ lwat˩˩ fəm˧˩

ə̰n˩˧ lwa̰t˩˧ fə̰ʔm˧˩


trăng tròn

ʨaŋ˧˧ ʨɔ̤n˨˩

tʂaŋ˧˥ tʂɔŋ˧˧

tʂaŋ˧˧ tʂɔŋ˨˩

tʂaŋ˧˥ tʂɔn˧˧

tʂaŋ˧˥˧ tʂɔn˧˧

Trăng có hình rất tròn, vào những đêm giữa tháng âm lịch.


bánh nậm

ɓajŋ˧˥ nə̰ʔm˨˩

ɓa̰n˩˧ nə̰m˨˨

ɓan˧˥ nəm˨˩˨

ɓajŋ˩˩ nəm˨˨

ɓajŋ˩˩ nə̰m˨˨

ɓa̰jŋ˩˧ nə̰m˨˨

Bánh làm bằng bột gạo tẻ trải mỏng ra giữa hai lớp lá chuối, có nhân tôm thịt, gói thành tấm hình chữ nhật, hấp chín (được làm nhiều ở miền Trung).


bánh phồng tôm

phồng tôm

Bánh làm bằng tinh bột trộn với tôm giã nhỏ, sấy khô, khi ăn rán phồng lên.

ɓajŋ˧˥ fə̤wŋ˨˩ tom˧˧

ɓa̰n˩˧ fəwŋ˧˧ tom˧˥

ɓan˧˥ fəwŋ˨˩ tom˧˧

ɓajŋ˩˩ fəwŋ˧˧ tom˧˥

ɓa̰jŋ˩˧ fəwŋ˧˧ tom˧˥˧


ác bá

a̰ːk˩˧ ɓa̰ː˩˧

a̰ːk˩˧ ɓa̰ː˩˧

Kẻ có nhiều tội ác, dựa vào quyền thế đè nén, áp bức nông dân cả một vùng.


định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng

ɗḭ̈ʔŋ˨˩ lwə̰ʔt˨˩ ɓa̰ːw˧˩˧ twa̤ːn˨˩ va̤ː˨˩ ʨwiə̰n˧˩˧ hwaː˧˥ naŋ˧˧ lɨə̰ʔŋ˨˩

ɗḭ̈n˨˨ lwə̰k˨˨ ɓaːw˧˩˨ twaːŋ˧˧ jaː˧˧ ʨwiəŋ˧˩˨ hwa̰ː˩˧ naŋ˧˥ lɨə̰ŋ˨˨

ɗɨn˨˩˨ lwək˨˩˨ ɓaːw˨˩˦ twaːŋ˨˩ jaː˨˩ ʨwiəŋ˨˩˦ hwaː˧˥ naŋ˧˧ lɨəŋ˨˩˨

ɗïŋ˨˨ lwət˨˨ ɓaːw˧˩ twan˧˧ vaː˧˧ ʨwiən˧˩ hwa˩˩ naŋ˧˥ lɨəŋ˨˨

ɗḭ̈ŋ˨˨ lwə̰t˨˨ ɓaːw˧˩ twan˧˧ vaː˧˧ ʨwiən˧˩ hwa˩˩ naŋ˧˥ lɨə̰ŋ˨˨

ɗḭ̈ŋ˨˨ lwə̰t˨˨ ɓa̰ːʔw˧˩ twan˧˧ vaː˧˧ ʨwiə̰ʔn˧˩ hwa̰˩˧ naŋ˧˥˧ lɨə̰ŋ˨˨

Định luật tổng quát nhất của tự nhiên, theo đó năng lượng của một hệ kín bất kì nào cũng luôn luôn giữ nguyên không đổi, dù cho bất kì quá trình nào xảy ra trong hệ; khi đó năng lượng chỉ có thể chuyển từ dạng này sang dạng khác và được phân bố lại giữa các phần tử trong hệ.


định luật vạn vật hấp dẫn

ɗḭ̈ʔŋ˨˩ lwə̰ʔt˨˩ va̰ːʔn˨˩ və̰ʔt˨˩ həp˧˥ zəʔən˧˥

ɗḭ̈n˨˨ lwə̰k˨˨ ja̰ːŋ˨˨ jə̰k˨˨ hə̰p˩˧ jəŋ˧˩˨

ɗɨn˨˩˨ lwək˨˩˨ jaːŋ˨˩˨ jək˨˩˨ həp˧˥ jəŋ˨˩˦

ɗïŋ˨˨ lwət˨˨ vaːn˨˨ vət˨˨ həp˩˩ ɟə̰n˩˧

ɗḭ̈ŋ˨˨ lwə̰t˨˨ va̰ːn˨˨ və̰t˨˨ həp˩˩ ɟən˧˩

ɗḭ̈ŋ˨˨ lwə̰t˨˨ va̰ːn˨˨ və̰t˨˨ hə̰p˩˧ ɟə̰n˨˨

Định luật theo đó mọi vật đều hút nhau bằng một lực tỉ lệ thuận với khối lượng và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách.


lực lượng thứ ba

lɨ̰ʔk˨˩ lɨə̰ʔŋ˨˩ tʰɨ˧˥ ɓaː˧˧

lɨ̰k˨˨ lɨə̰ŋ˨˨ tʰɨ̰˩˧ ɓaː˧˥

lɨk˨˩˨ lɨəŋ˨˩˨ tʰɨ˧˥ ɓaː˧˧

lɨk˨˨ lɨəŋ˨˨ tʰɨ˩˩ ɓaː˧˥

lɨ̰k˨˨ lɨə̰ŋ˨˨ tʰɨ˩˩ ɓaː˧˥

lɨ̰k˨˨ lɨə̰ŋ˨˨ tʰɨ̰˩˧ ɓaː˧˥˧

Tên gọi chung những đảng phái, nhóm chính trị muốn giữ một địa vị trung gian giữa các lực lượng đối lập, cách mạng và phản động.


chủ nghĩa khu vực

Từ ghép giữa chủ nghĩa + khu vực, dịch sao phỏng từ tiếng Trung Quốc 區域主義 /区域主义 (khu vực chủ nghĩa).

Một trong ba yếu tố cấu thành hệ thống thương mại quốc tế (cùng với chủ nghĩa đa phương và chủ nghĩa đơn phương).

Một hệ tư tưởng chính trị ủng hộ tăng cường quyền lực chính trị, ảnh hưởng và quyền tự quyết của người dân ở một hoặc nhiều đơn vị hành chính.


khổ qua

xo̰˧˩˧ kwaː˧˧

kʰo˧˩˨ kwaː˧˥

kʰo˨˩˦ waː˧˧

xo̰ʔ˧˩ kwaː˧˥˧

Khổ qua nhồi thịt


xúp

Được vay mượn từ tiếng Pháp soupe. Cùng gốc với tiếng Thái ซุป (súp).

Món ăn lỏng kiểu Âu, nấu bằng thịt hoặc cá với rau, đậu, có thêm gia vị, thường dùng làm món khai vị.

Món xúp gà.

Xúp khoai tây.


chất thải rắn

ʨət˧˥ tʰa̰ːj˧˩˧ zan˧˥

ʨə̰k˩˧ tʰaːj˧˩˨ ʐa̰ŋ˩˧

ʨək˧˥ tʰaːj˨˩˦ ɹaŋ˧˥

ʨət˩˩ tʰaːj˧˩ ɹan˩˩

ʨə̰t˩˧ tʰa̰ːʔj˧˩ ɹa̰n˩˧

Một loại chất thải ở dạng rắn hoặc bùn thải được thải ra từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác của con người.

chất thải rắn công nghiệp


cải thảo

ka̰ːj˧˩˧ tʰa̰ːw˧˩˧

kaːj˧˩˨ tʰaːw˧˩˨

kaːj˨˩˦ tʰaːw˨˩˦

kaːj˧˩ tʰaːw˧˩

ka̰ːʔj˧˩ tʰa̰ːʔw˧˩

Cải có phần lá bao phủ lên nhau, bên ngoài có màu xanh đậm trong khi phần lá cuộn bên trong lõi có màu xanh nhạt hơn, cuống lá có màu trắng, dùng để làm thức ăn.


thuỷ văn học

tʰwḭ˧˩˧ van˧˧ ha̰ʔwk˨˩

tʰwi˧˩˨ jaŋ˧˥ ha̰wk˨˨

tʰwi˨˩˦ jaŋ˧˧ hawk˨˩˨

tʰwḭʔ˧˩ van˧˥˧ ha̰wk˨˨

Khoa học nghiên cứu về nước trong tự nhiên.


giáo dục phổ thông

zaːw˧˥ zṵʔk˨˩ fo̰˧˩˧ tʰəwŋ˧˧

ja̰ːw˩˧ jṵk˨˨ fo˧˩˨ tʰəwŋ˧˥

jaːw˧˥ juk˨˩˨ fo˨˩˦ tʰəwŋ˧˧

ɟaːw˩˩ ɟuk˨˨ fo˧˩ tʰəwŋ˧˥

ɟaːw˩˩ ɟṵk˨˨ fo˧˩ tʰəwŋ˧˥

ɟa̰ːw˩˧ ɟṵk˨˨ fo̰ʔ˧˩ tʰəwŋ˧˥˧

Ngành giáo dục dạy những kiến thức cơ sở chung cho học sinh.


cá tầm

kaː˧˥ tə̤m˨˩

ka̰ː˩˧ təm˧˧

ka̰ː˩˧ təm˧˧

Cá nước ngọt sống ở sông lớn vùng ôn đới, có bộ xương còn một phần sụn, trứng dùng làm món ăn quý.


cá đối

ka̰ː˩˧ ɗo̰j˩˧

ka̰ː˩˧ ɗo̰j˩˧

Cá nước lợ đầu rộng và bằng, thân tròn dài.


kẹp tóc

kɛ̰ʔp˨˩ tawk˧˥

kɛ̰p˨˨ ta̰wk˩˧

kɛp˨˩˨ tawk˧˥

kɛ̰p˨˨ tawk˩˩

kɛ̰p˨˨ ta̰wk˩˧

Một dụng cụ dùng để giữ hoặc cố định tóc.


sắc độ

sak˧˥ ɗo̰ʔ˨˩

ʂa̰k˩˧ ɗo̰˨˨

ʂa̰k˩˧ ɗo̰˨˨


gõ kiến

ɣɔʔɔ˧˥ kiən˧˥

ɣɔ˧˩˨ kiə̰ŋ˩˧

ɣɔ˨˩˦ kiəŋ˧˥

ɣɔ̰˩˧ kiən˩˩

ɣɔ̰˨˨ kiə̰n˩˧

Chim cỡ trung bình, màu sặc sỡ, thường dùng mỏ gõ vào thân cây để bắt kiến ăn.


phó nháy

fɔ̰˩˧ ɲa̰j˩˧

fɔ̰˩˧ ɲa̰j˩˧

Tay phó nháy nghiệp dư


cá hồi

kaː˧˥ ho̤j˨˩

ka̰ː˩˧ hoj˧˧

ka̰ː˩˧ hoj˧˧

Cá biển vùng ôn đới, thường vào sông để đẻ, thịt ăn ngon.


cung cách

kuŋ˧˥ ka̰t˩˧

kuŋ˧˥˧ ka̰jk˩˧

Cách thức tiến hành có thể nhìn thấy được từ bên ngoài.

Cung cách giao tiếp.

[…] nhưng lúc trong khách điếm thấy cung cách y đối xử với Bao Tích Nhược đã biết hai người không phải vợ chồng,[…]

2005, chương 2, trong Cao Tự Thanh (dịch), Anh hùng xạ điêu, Văn học, bản dịch 射雕英雄传 của Kim Dung:


âm vị

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-âm vị.wav

Đơn vị ngữ âm nhỏ nhất có tác dụng khu biệt vỏ âm thanh của từ hoặc hình vị, và do đó có chức năng phân biệt ý nghĩa.


cá nhám

kaː˧˥ ɲaːm˧˥

ka̰ː˩˧ ɲa̰ːm˩˧

kaː˧˥ ɲaːm˧˥

kaː˩˩ ɲaːm˩˩

ka̰ː˩˧ ɲa̰ːm˩˧

Cá dữ ở biển, xương sụn, thân dài, mõm nhọn, bơi rất nhanh, ăn thịt các cá khác.


quyền động vật

kwn˨˩ ɗə̰ʔwŋ˨˩ və̰ʔt˨˩

kwŋ˧˧ ɗə̰wŋ˨˨ jə̰k˨˨

wŋ˨˩ ɗəwŋ˨˩˨ jək˨˩˨

kwn˧˧ ɗəwŋ˨˨ vət˨˨

kwn˧˧ ɗə̰wŋ˨˨ və̰t˨˨

Một số quyền lợi cơ bản nhất mà động vật được hưởng, chẳng hạn như quyền không phải chịu đau khổ quá mức,v.v..


công đạo

kəwŋ˧˧ ɗa̰ːʔw˨˩

kəwŋ˧˥ ɗa̰ːw˨˨

kəwŋ˧˧ ɗaːw˨˩˨

kəwŋ˧˥ ɗaːw˨˨

kəwŋ˧˥ ɗa̰ːw˨˨

kəwŋ˧˥˧ ɗa̰ːw˨˨

Lối sống chung, lối sống lương tâm ai cũng phải tuân theo.


tình dục học

tï̤ŋ˨˩ zṵʔk˨˩ ha̰ʔwk˨˩

tïn˧˧ jṵk˨˨ ha̰wk˨˨

tɨn˨˩ juk˨˩˨ hawk˨˩˨

tïŋ˧˧ ɟuk˨˨ hawk˨˨

tïŋ˧˧ ɟṵk˨˨ ha̰wk˨˨

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-tình dục học.wav

Khoa học nghiên cứu về đặc điểm sinh lí tình dục và giới tính ở người.


sinh học tế bào

sïŋ˧˧ ha̰ʔwk˨˩ te˧˥ ɓa̤ːw˨˩

ʂïn˧˥ ha̰wk˨˨ tḛ˩˧ ɓaːw˧˧

ʂɨn˧˧ hawk˨˩˨ te˧˥ ɓaːw˨˩

ʂïŋ˧˥ hawk˨˨ te˩˩ ɓaːw˧˧

ʂïŋ˧˥ ha̰wk˨˨ te˩˩ ɓaːw˧˧

ʂïŋ˧˥˧ ha̰wk˨˨ tḛ˩˧ ɓaːw˧˧

Một phân ngành chuyên nghiên cứu cấu trúc, chức năng và hoạt động của tế bào.


bạch huyết cầu

ɓa̰ʔjk˨˩ hwiət˧˥ kə̤w˨˩

ɓa̰t˨˨ hwiə̰k˩˧ kəw˧˧

ɓat˨˩˨ hwiək˧˥ kəw˨˩

ɓajk˨˨ hwiət˩˩ kəw˧˧

ɓa̰jk˨˨ hwiət˩˩ kəw˧˧

ɓa̰jk˨˨ hwiə̰t˩˧ kəw˧˧


rùa biển

zṳə˨˩ ɓiə̰n˧˩˧

ʐuə˧˧ ɓiəŋ˧˩˨

ɹuə˨˩ ɓiəŋ˨˩˦

ɹuə˧˧ ɓiən˧˩

ɹuə˧˧ ɓiə̰ʔn˧˩

Loài rùa sinh sống khắp ở các đại dương trên thế giới.


ổ cắm

o̰ʔ˧˩ ka̰m˩˧


ổ đĩa cứng ngoài

o̰˧˩˧ ɗiʔiə˧˥ kɨŋ˧˥ ŋwa̤ːj˨˩

o˧˩˨ ɗiə˧˩˨ kɨ̰ŋ˩˧ ŋwaːj˧˧

o˨˩˦ ɗiə˨˩˦ kɨŋ˧˥ ŋwaːj˨˩

o˧˩ ɗḭə˩˧ kɨŋ˩˩ ŋwaːj˧˧

o˧˩ ɗiə˧˩ kɨŋ˩˩ ŋwaːj˧˧

o̰ʔ˧˩ ɗḭə˨˨ kɨ̰ŋ˩˧ ŋwaːj˧˧

Loại đĩa cứng có vỏ hộp, dây cáp và nguồn điện riêng, nằm ngoài hộp chứa máy tính.


ổ đĩa cứng

o̰˧˩˧ ɗiʔiə˧˥ kɨŋ˧˥

o˧˩˨ ɗiə˧˩˨ kɨ̰ŋ˩˧

o˨˩˦ ɗiə˨˩˦ kɨŋ˧˥

o˧˩ ɗḭə˩˧ kɨŋ˩˩

o˧˩ ɗiə˧˩ kɨŋ˩˩

o̰ʔ˧˩ ɗḭə˨˨ kɨ̰ŋ˩˧

Thiết bị lưu trữ thông tin bên ngoài máy tính, cho phép ghi thông tin từ máy tính đưa ra lên đĩa cứng hay đọc thông tin đã lưu trữ trên đĩa vào máy tính.


ổ đĩa

o̰˧˩˧ ɗiʔiə˧˥

Thiết bị để ghi và đọc thông tin từ các thiết bị nhớ ngoài của máy tính, như đĩa mềm, đĩa cứng.


ổ đề kháng

o̰˧˩˧ ɗe̤˨˩ xaːŋ˧˥

o˧˩˨ ɗe˧˧ kʰa̰ːŋ˩˧

o˨˩˦ ɗe˨˩ kʰaːŋ˧˥

o˧˩ ɗe˧˧ xaːŋ˩˩

o̰ʔ˧˩ ɗe˧˧ xa̰ːŋ˩˧

Điểm chốt vững chắc để chống lại khi đối phương thọc sâu vào khu vực phòng ngự.

Tiêu diệt ổ đề kháng của địch.


khoa học thực phẩm

xwaː˧˧ ha̰ʔwk˨˩ tʰɨ̰ʔk˨˩ fə̰m˧˩˧

kʰwaː˧˥ ha̰wk˨˨ tʰɨ̰k˨˨ fəm˧˩˨

kʰwaː˧˧ hawk˨˩˨ tʰɨk˨˩˨ fəm˨˩˦

xwa˧˥ hawk˨˨ tʰɨk˨˨ fəm˧˩

xwa˧˥ ha̰wk˨˨ tʰɨ̰k˨˨ fəm˧˩

xwa˧˥˧ ha̰wk˨˨ tʰɨ̰k˨˨ fə̰ʔm˧˩

Một nhánh của khoa học ứng dụng liên quan đến thực phẩm và sản xuất thực phẩm.


chân gà

ʨən˧˧ ɣa̤ː˨˩

ʨən˧˥˧ ɣaː˧˧

Bộ phận dưới phần đùi của con gà, dùng để đi lại, thường được sử dụng để làm thức ăn.


chạy việt dã

ʨa̰ʔj˨˩ viə̰ʔt˨˩ zaʔa˧˥

ʨa̰j˨˨ jiə̰k˨˨ jaː˧˩˨

ʨaj˨˩˨ jiək˨˩˨ jaː˨˩˦

ʨaj˨˨ viət˨˨ ɟa̰ː˩˧

ʨa̰j˨˨ viə̰t˨˨ ɟaː˧˩

ʨa̰j˨˨ viə̰t˨˨ ɟa̰ː˨˨

Môn thể thao chạy trên các địa hình tự nhiên, thường có đông người tham gia.


sư tử biển

sɨ˧˧ tɨ̰˧˩˧ ɓiə̰n˧˩˧

ʂɨ˧˥ tɨ˧˩˨ ɓiəŋ˧˩˨

ʂɨ˧˧ tɨ˨˩˦ ɓiəŋ˨˩˦

ʂɨ˧˥ tɨ˧˩ ɓiən˧˩

ʂɨ˧˥˧ tɨ̰ʔ˧˩ ɓiə̰ʔn˧˩

Thú chủ yếu sống dưới biển, chỉ lên cạn khi đẻ, chân có màng da nên bơi rất khoẻ.


cà dái dê

cà tím

Cà tím có quả to và dài (trông giống như dái dê).

ka̤ː˨˩ zaːj˧˥ ze˧˧

kaː˧˧ ja̰ːj˩˧ je˧˥

kaː˨˩ jaːj˧˥ je˧˧

kaː˧˧ ɟaːj˩˩ ɟe˧˥

kaː˧˧ ɟa̰ːj˩˧ ɟe˧˥˧


cà tím

ka̤ː˨˩ tim˧˥

Cà quả tròn hoặc dài, màu tím đậm hoặc nửa tím nửa trắng, dùng làm thức ăn.


cải cay

ka̰ːj˧˩˧ kaj˧˧

kaːj˧˩˨ kaj˧˥

kaːj˨˩˦ kaj˧˧

ka̰ːʔj˧˩ kaj˧˥˧

Cải hoa vàng, hạt màu đen, thường xay làm bột gia vị hoặc làm thuốc.


củ cải đường

sugar beet

củ cải đường

ζαχαρότευτλο

củ cải đường

甜菜

củ cải đường

テンサイ

củ cải đường

砂糖大根

củ cải đường

サトウダイコン

củ cải đường

kṵ˧˩˧ ka̰ːj˧˩˧ ɗɨə̤ŋ˨˩

ku˧˩˨ kaːj˧˩˨ ɗɨəŋ˧˧

ku˨˩˦ kaːj˨˩˦ ɗɨəŋ˨˩

ku˧˩ kaːj˧˩ ɗɨəŋ˧˧

kṵʔ˧˩ ka̰ːʔj˧˩ ɗɨəŋ˧˧

Cây cùng họ với cây dầu giun, rễ phình to thành củ, chứa chất đường, trồng để sản xuất đường.


ngư học

ŋɨ˧˧ ha̰ʔwk˨˩

ŋɨ˧˥ ha̰wk˨˨

ŋɨ˧˧ hawk˨˩˨

ŋɨ˧˥ ha̰wk˨˨

ŋɨ˧˥˧ ha̰wk˨˨

Một nhánh của động vật học nghiên cứu về cá.


cá than

kaː˧˥ tʰaːn˧˧

ka̰ː˩˧ tʰaːŋ˧˥

kaː˧˥ tʰaːŋ˧˧

kaː˩˩ tʰaːn˧˥

ka̰ː˩˧ tʰaːn˧˥˧

Anoplopoma fimbria, một loài cá biển sẫm màu, sống ở vùng biển Bắc Thái Bình Dương.


da nhung

ɟaː˧˥˧ ɲuŋ˧˥˧

Da thuộc có lớp tuyết trên bề mặt trông giống như nhung.


điện thoại viên

ɗiə̰ʔn˨˩ tʰwa̰ːʔj˨˩ viən˧˧

ɗiə̰ŋ˨˨ tʰwa̰ːj˨˨ jiəŋ˧˥

ɗiəŋ˨˩˨ tʰwaːj˨˩˨ jiəŋ˧˧

ɗiən˨˨ tʰwaːj˨˨ viən˧˥

ɗiə̰n˨˨ tʰwa̰ːj˨˨ viən˧˥

ɗiə̰n˨˨ tʰwa̰ːj˨˨ viən˧˥˧

Nhân viên làm việc ở tổng đài điện thoại.


ca kĩ

kĩ nữ

người phụ nữ sống bằng nghề ca hát và mại dâm trong xã hội cũ.

kaː˧˧ kiʔi˧˥


kĩ nữ

kiʔi˧˥ nɨʔɨ˧˥


chủ thầu

ʨṵ˧˩˧ tʰə̤w˨˩

ʨu˧˩˨ tʰəw˧˧

ʨu˨˩˦ tʰəw˨˩

ʨṵʔ˧˩ tʰəw˧˧

Người đứng ra nhận thầu một công trình hay một loại dịch vụ.

Chủ thầu xây dựng.


chủ tài khoản

ʨṵ˧˩˧ ta̤ːj˨˩ xwa̰ːn˧˩˧

ʨu˧˩˨ taːj˧˧ kʰwaːŋ˧˩˨

ʨu˨˩˦ taːj˨˩ kʰwaːŋ˨˩˦

ʨu˧˩ taːj˧˧ xwan˧˩

ʨṵʔ˧˩ taːj˧˧ xwa̰ʔn˧˩

Người đứng tên sở hữu tài khoản được mở ở ngân hàng cho riêng mình hoặc đại diện cho một tổ chức có tư cách pháp nhân.


đơn vị đo lường

ɗəːn˧˧ vḭʔ˨˩ ɗɔ˧˧ lɨə̤ŋ˨˩

ɗəːŋ˧˥ jḭ˨˨ ɗɔ˧˥ lɨəŋ˧˧

ɗəːŋ˧˧ ji˨˩˨ ɗɔ˧˧ lɨəŋ˨˩

ɗəːn˧˥ vi˨˨ ɗɔ˧˥ lɨəŋ˧˧

ɗəːn˧˥ vḭ˨˨ ɗɔ˧˥ lɨəŋ˧˧

ɗəːn˧˥˧ vḭ˨˨ ɗɔ˧˥˧ lɨəŋ˧˧

Đại lượng chọn làm chuẩn, mang trị số 1, để so sánh sau khi đo các đại lượng cùng loại.


ớt ngọt

əːt˧˥ ŋɔ̰ʔt˨˩

ə̰ːk˩˧ ŋɔ̰k˨˨

əːk˧˥ ŋɔk˨˩˨

əːt˩˩ ŋɔ̰t˨˨

ə̰ːt˩˧ ŋɔ̰t˨˨


hiệu ứng

hiə̰ʔw˨˩ ɨŋ˧˥

hiə̰w˨˨ ɨ̰ŋ˩˧

hiəw˨˩˨ ɨŋ˧˥

hiə̰w˨˨ ɨŋ˩˩

hiə̰w˨˨ ɨ̰ŋ˩˧

Sự biến đổi của một hệ nào đó khi chịu tác động của một tác nhân nhất định.


vợ chưa cưới

və̰ːʔ˨˩ ʨɨə˧˧ kɨəj˧˥

jə̰ː˨˨ ʨɨə˧˥ kɨə̰j˩˧

jəː˨˩˨ ʨɨə˧˧ kɨəj˧˥

vəː˨˨ ʨɨə˧˥ kɨəj˩˩

və̰ː˨˨ ʨɨə˧˥ kɨəj˩˩

və̰ː˨˨ ʨɨə˧˥˧ kɨə̰j˩˧

Người phụ nữ đã đính hôn, trong quan hệ với người đàn ông đính hôn với mình.


trùng biến hình

ʨṳŋ˨˩ ɓiən˧˥ hï̤ŋ˨˩

tʂuŋ˧˧ ɓiə̰ŋ˩˧ hïn˧˧

tʂuŋ˨˩ ɓiəŋ˧˥ hɨn˨˩

tʂuŋ˧˧ ɓiən˩˩ hïŋ˧˧

tʂuŋ˧˧ ɓiə̰n˩˧ hïŋ˧˧

Các dạng sự sống đơn bào có đặc trưng là hình dạng không tuân theo quy luật nhất định nào.


phân loại học

fən˧˧ lwa̰ːʔj˨˩ ha̰ʔwk˨˩

fəŋ˧˥ lwa̰ːj˨˨ ha̰wk˨˨

fəŋ˧˧ lwaːj˨˩˨ hawk˨˩˨

fən˧˥ lwa̰ːj˨˨ ha̰wk˨˨

fən˧˥˧ lwa̰ːj˨˨ ha̰wk˨˨

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-phân loại học.wav

Khoa học nghiên cứu cách phân loại và hệ thống hoá các giới sinh vật.


tiểu thuyết gia

tiə̰w˧˩˧ tʰwiət˧˥ zaː˧˧

tiəw˧˩˨ tʰwiə̰k˩˧ jaː˧˥

tiəw˨˩˦ tʰwiək˧˥ jaː˧˧

tiəw˧˩ tʰwiət˩˩ ɟaː˧˥

tiə̰ʔw˧˩ tʰwiə̰t˩˧ ɟaː˧˥˧

Một tác giả hoặc nhà văn viết tiểu thuyết.


khẩu lệnh

xə̰w˧˩˧ lə̰ʔjŋ˨˩

kʰəw˧˩˨ lḛn˨˨

kʰəw˨˩˦ ləːn˨˩˨

xə̰ʔw˧˩ lḛŋ˨˨

Mệnh lệnh được hô trong chiến đấu hoặc trong luyện tập.


khoa học cơ bản

xwaː˧˧ ha̰ʔwk˨˩ kəː˧˧ ɓa̰ːn˧˩˧

kʰwaː˧˥ ha̰wk˨˨ kəː˧˥ ɓaːŋ˧˩˨

kʰwaː˧˧ hawk˨˩˨ kəː˧˧ ɓaːŋ˨˩˦

xwa˧˥ hawk˨˨ kəː˧˥ ɓaːn˧˩

xwa˧˥ ha̰wk˨˨ kəː˧˥ ɓaːn˧˩

xwa˧˥˧ ha̰wk˨˨ kəː˧˥˧ ɓa̰ːʔn˧˩

Khoa học đặt cơ sở lí luận cho các ngành khoa học ứng dụng, các ngành kĩ thuật.


khoa học kĩ thuật

xwaː˧˧ ha̰ʔwk˨˩ kiʔi˧˥ tʰwə̰ʔt˨˩

kʰwaː˧˥ ha̰wk˨˨ ki˧˩˨ tʰwə̰k˨˨

kʰwaː˧˧ hawk˨˩˨ ki˨˩˦ tʰwək˨˩˨

xwa˧˥ hawk˨˨ kḭ˩˧ tʰwət˨˨

xwa˧˥ ha̰wk˨˨ ki˧˩ tʰwə̰t˨˨

xwa˧˥˧ ha̰wk˨˨ kḭ˨˨ tʰwə̰t˨˨

Các ngành khoa học có quan hệ trực tiếp đến sản xuất và các ngành kĩ thuật (nói tổng quát).


khoa học quân sự

xwaː˧˧ ha̰ʔwk˨˩ kwən˧˧ sɨ̰ʔ˨˩

kʰwaː˧˥ ha̰wk˨˨ kwəŋ˧˥ ʂɨ̰˨˨

kʰwaː˧˧ hawk˨˩˨ wəŋ˧˧ ʂɨ˨˩˨

xwa˧˥ hawk˨˨ kwən˧˥ ʂɨ˨˨

xwa˧˥ ha̰wk˨˨ kwən˧˥ ʂɨ̰˨˨

xwa˧˥˧ ha̰wk˨˨ kwən˧˥˧ ʂɨ̰˨˨

Khoa học nghiên cứu về các quy luật của chiến tranh và khởi nghĩa vũ trang, về phương pháp chuẩn bị và tiến hành chiến tranh.


trường độ

ʨɨə̤ŋ˨˩ ɗo̰ʔ˨˩

tʂɨəŋ˧˧ ɗo̰˨˨

tʂɨəŋ˨˩ ɗo˨˩˨

tʂɨəŋ˧˧ ɗo˨˨

tʂɨəŋ˧˧ ɗo̰˨˨


luật định

lwə̰ʔt˨˩ ɗḭ̈ʔŋ˨˩

lwə̰k˨˨ ɗḭ̈n˨˨

lwək˨˩˨ ɗɨn˨˩˨

lwət˨˨ ɗïŋ˨˨

lwə̰t˨˨ ɗḭ̈ŋ˨˨

Nội dung quy định có trong một văn bản pháp luật.


cực quang

kɨ̰ʔk˨˩ kwaːŋ˧˧

kɨ̰k˨˨ kwaːŋ˧˥

kɨk˨˩˨ waːŋ˧˧

kɨk˨˨ kwaːŋ˧˥

kɨ̰k˨˨ kwaːŋ˧˥

kɨ̰k˨˨ kwaːŋ˧˥˧

Những dải sáng có màu sắc rực rỡ xuất hiện vào ban đêm trong các lớp cao của khí quyển, ở vùng gần cực của Trái Đất.


tội danh

to̰ʔj˨˩ zajŋ˧˧

toj˨˨ ɟajŋ˧˥

to̰j˨˨ ɟajŋ˧˥

to̰j˨˨ ɟajŋ˧˥˧

Tên xác định hành vi tội phạm cụ thể được quy định trong luật hình sự.

Tội danh trốn thuế.


áo bìa

aːw˧˥ ɓi̤ə˨˩

a̰ːw˩˧ ɓiə˧˧

a̰ːw˩˧ ɓiə˧˧

Tờ giấy thường có in chữ và hình vẽ bao phía ngoài bìa cứng quyển sách.


lòng đỏ

la̤wŋ˨˩ ɗɔ̰˧˩˧

lawŋ˧˧ ɗɔ˧˩˨

lawŋ˨˩ ɗɔ˨˩˦

lawŋ˧˧ ɗɔ̰ʔ˧˩

Bộ phận ở giữa quả trứng, có màu đỏ vàng.


chữ khẩu

Được sử dụng khác với nghĩa bóng hoặc thành ngữ: xem chữ, khẩu.


phố Tây

fo̰˩˧ təj˧˥˧

Từ ghép giữa phố + Tây. So sánh phố tàu.

Một khu phố hoặc đường phố có nhiều người phương Tây, thường là khách du lịch.

Đều đặn mỗi chiều thứ Bảy, sau khi sắp xếp công việc cá nhân tại một nhà hàng chay ở phố Tây An Thượng, chị Ánh lại cùng các thành viên lên đường với găng tay, bao tải, gậy gắp rác…

2024, Lâm Viên, “Khi khách "Tây" dọn rác”, trong Đà Nẵng online:


𥹘𫗗

常常𧡊𤼵𥹘𫗗
𧡊挷渃圣鬼欺𫾗㝵

1854, Nguyễn Đình Chiểu, Dương Từ - Hà Mậu, tr. 29:


tiến hóa luận

tiən˧˥ hwaː˧˥ lwə̰ʔn˨˩

tiə̰ŋ˩˧ hwa̰ː˩˧ lwə̰ŋ˨˨

tiəŋ˧˥ hwaː˧˥ lwəŋ˨˩˨

tiən˩˩ hwa˩˩ lwə̰n˨˨

tiə̰n˩˧ hwa̰˩˧ lwə̰n˨˨


thuyết tiến hóa

tʰwiət˧˥ tiən˧˥ hwaː˧˥

tʰwiə̰k˩˧ tiə̰ŋ˩˧ hwa̰ː˩˧

tʰwiək˧˥ tiəŋ˧˥ hwaː˧˥

tʰwiə̰t˩˧ tiə̰n˩˧ hwa̰˩˧

Thuyết cho rằng các loài sinh vật không cố định, mà thay đổi dần dần theo thời gian để thích nghi với môi trường.


quan phương

kwaːn˧˧ fɨəŋ˧˧

kwaːŋ˧˥ fɨəŋ˧˥

waːŋ˧˧ fɨəŋ˧˧

kwaːn˧˥ fɨəŋ˧˥

kwaːn˧˥˧ fɨəŋ˧˥˧

Các nguyên tắc, kỷ luật đã được công nhận chính thức.


danh từ riêng

zajŋ˧˧ tɨ̤˨˩ ziəŋ˧˧

jan˧˥ tɨ˧˧ ʐiəŋ˧˥

jan˧˧ tɨ˨˩ ɹiəŋ˧˧

ɟajŋ˧˥ tɨ˧˧ ɹiəŋ˧˥

ɟajŋ˧˥˧ tɨ˧˧ ɹiəŋ˧˥˧

Danh từ dùng làm tên riêng để gọi tên từng sự vật hoặc đối tượng riêng lẻ.


thiêu sống

tʰiəw˧˧ səwŋ˧˥

tʰiəw˧˥ ʂə̰wŋ˩˧

tʰiəw˧˧ ʂəwŋ˧˥

tʰiəw˧˥ ʂəwŋ˩˩

tʰiəw˧˥˧ ʂə̰wŋ˩˧

Một hình thức tử hình bằng cách dùng lửa đốt cháy người bị kết án.


chưởng cơ

ʨɨə̰ŋ˧˩˧ kəː˧˧

ʨɨəŋ˧˩˨ kəː˧˥

ʨɨəŋ˨˩˦ kəː˧˧

ʨɨəŋ˧˩ kəː˧˥

ʨɨə̰ʔŋ˧˩ kəː˧˥˧

Chức quan võ nhỏ quản lý binh lính trong chế độ phong kiến.


cơ binh

kəː˧˥˧ ɓïŋ˧˥˧

Toán binh chừng một trung đoàn thời xưa.


kiệu phu

kiə̰ʔw˨˩ fu˧˧

kiə̰w˨˨ fu˧˥

kiəw˨˩˨ fu˧˧

kiə̰w˨˨ fu˧˥

kiə̰w˨˨ fu˧˥˧

Kiệu phu bước nhặt bước khoan


bản đồ học

ɓa̰ːn˧˩˧ ɗo̤˨˩ ha̰ʔwk˨˩

ɓaːŋ˧˩˨ ɗo˧˧ ha̰wk˨˨

ɓaːŋ˨˩˦ ɗo˨˩ hawk˨˩˨

ɓaːn˧˩ ɗo˧˧ hawk˨˨

ɓaːn˧˩ ɗo˧˧ ha̰wk˨˨

ɓa̰ːʔn˧˩ ɗo˧˧ ha̰wk˨˨

Môn học nghiên cứu về nội dung, phương pháp thành lập và sử dụng bản đồ.


ủy nhiệm thư lãnh sự

wḭ˧˩˧ ɲiə̰ʔm˨˩ tʰɨ˧˧ laʔajŋ˧˥ sɨ̰ʔ˨˩

wi˧˩˨ ɲiə̰m˨˨ tʰɨ˧˥ lan˧˩˨ ʂɨ̰˨˨

wi˨˩˦ ɲiəm˨˩˨ tʰɨ˧˧ lan˨˩˦ ʂɨ˨˩˨

wi˧˩ ɲiəm˨˨ tʰɨ˧˥ la̰jŋ˩˧ ʂɨ˨˨

wi˧˩ ɲiə̰m˨˨ tʰɨ˧˥ lajŋ˧˩ ʂɨ̰˨˨

wḭʔ˧˩ ɲiə̰m˨˨ tʰɨ˧˥˧ la̰jŋ˨˨ ʂɨ̰˨˨

Thư của bộ trưởng ngoại giao nước này uỷ nhiệm lãnh sự nước mình với bộ trưởng ngoại giao nước tiếp nhận lãnh sự.


thân chủ

tʰən˧˧ ʨṵ˧˩˧

tʰəŋ˧˥ ʨu˧˩˨

tʰəŋ˧˧ ʨu˨˩˦

tʰən˧˥˧ ʨṵʔ˧˩

Khách hàng của những người làm nghề tự do, thường là luật sư.


phu la

fu˧˥˧ laː˧˥˧


Ấn Đụ

Biến thể của Ấn Độ, từ ghép giữa Ấn + đụ < nghĩa xấu trong các sự việc quấy rối tình dục và hiếp dâm.


hảo cảm

ha̰ːw˧˩˧ ka̰ːm˧˩˧

haːw˧˩˨ kaːm˧˩˨

haːw˨˩˦ kaːm˨˩˦

haːw˧˩ kaːm˧˩

ha̰ːʔw˧˩ ka̰ːʔm˧˩

Có phát sinh thiện cảm, tình cảm tốt với người hoặc động vật.

Chị cũng có hảo cảm lắm.


vạc sành

va̰ːʔk˨˩ sa̤jŋ˨˩

ja̰ːk˨˨ ʂan˧˧

jaːk˨˩˨ ʂan˨˩

vaːk˨˨ ʂajŋ˧˧

va̰ːk˨˨ ʂajŋ˧˧


cờ cá ngựa

kə̤ː˨˩ kaː˧˥ ŋɨ̰ʔə˨˩

kəː˧˧ ka̰ː˩˧ ŋɨ̰ə˨˨

kəː˨˩ kaː˧˥ ŋɨə˨˩˨

kəː˧˧ kaː˩˩ ŋɨə˨˨

kəː˧˧ kaː˩˩ ŋɨ̰ə˨˨

kəː˧˧ ka̰ː˩˧ ŋɨ̰ə˨˨

Trò chơi gieo súc sắc tính điểm để chạy thi quân ngựa.


a-xít đê-zoóc-xi-ri-bô-nu-clê-ích

aː˧˧ sit˧˥ ɗe˧˧ zɔk˧˥ si˧˧ zi˧˧ ɓo˧˧ nu˧˧ le˧˧ ïk˧˥

aː˧˥ sḭt˩˧ ɗe˧˥ jɔ̰k˩˧ si˧˥ ʐi˧˥ ɓo˧˥ nu˧˥ le˧˥ ḭ̈t˩˧

aː˧˧ sɨt˧˥ ɗe˧˧ jɔk˧˥ si˧˧ ɹi˧˧ ɓo˧˧ nu˧˧ le˧˧ ɨt˧˥

aː˧˥ sit˩˩ ɗe˧˥ ɟɔk˩˩ si˧˥ ɹi˧˥ ɓo˧˥ nu˧˥ le˧˥ ïk˩˩

aː˧˥˧ sḭt˩˧ ɗe˧˥˧ ɟɔ̰k˩˧ si˧˥˧ ɹi˧˥˧ ɓo˧˥˧ nu˧˥˧ le˧˥˧ ḭ̈k˩˧

Cách viết khác của axit đêôxiribônuclêic.


điều ước

ɗiə̤w˨˩ ɨək˧˥

ɗiəw˧˧ ɨə̰k˩˧

ɗiəw˨˩ ɨək˧˥

ɗiəw˧˧ ɨək˩˩

ɗiəw˧˧ ɨə̰k˩˧

Văn bản ngoại giao do hai hay nhiều nước kí kết, trong đó ghi những điều cam kết của các bên về những vấn đề cùng quan tâm như chính trị, kinh tế, quân sự, ngoại giao, v.v..


ngữ âm

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Penn Zero MSSJ-ngữ âm.wav

Bộ phận của ngôn ngữ liên quan tới các âm, các quy tắc kết hợp âm.


nương long

nɨəŋ˧˧ lawŋ˧˧

nɨəŋ˧˥ lawŋ˧˥

nɨəŋ˧˧ lawŋ˧˧

nɨəŋ˧˥ lawŋ˧˥

nɨəŋ˧˥˧ lawŋ˧˥˧


chanh cốm

ʨajŋ˧˧ kom˧˥

ʨan˧˥ ko̰m˩˧

ʨajŋ˧˥ kom˩˩

ʨajŋ˧˥˧ ko̰m˩˧

Quả chanh nhỏ, còn non; thường dùng để ví người con gái ở lứa tuổi 14, 15.


vĩ cầm

vi-ô-lông

Một loại đàn có kích thước nhỏ nhất và có âm vực cao nhất trong họ vĩ cầm, có bốn dây.

viʔi˧˥ kə̤m˨˩

Tên gọi chung các nhạc khí dây kéo bằng vĩ.


tư duy phản biện

tɨ˧˧ zwi˧˧ fa̰ːn˧˩˧ ɓiə̰ʔn˨˩

tɨ˧˥ jwi˧˥ faːŋ˧˩˨ ɓiə̰ŋ˨˨

tɨ˧˧ jwi˧˧ faːŋ˨˩˦ ɓiəŋ˨˩˨

tɨ˧˥ ɟwi˧˥ faːn˧˩ ɓiən˨˨

tɨ˧˥ ɟwi˧˥ faːn˧˩ ɓiə̰n˨˨

tɨ˧˥˧ ɟwi˧˥˧ fa̰ːʔn˧˩ ɓiə̰n˨˨

Là một quá trình tư duy biện chứng gồm phân tích và đánh giá một thông tin đã có theo các cách nhìn khác cho vấn đề đã đặt ra nhằm làm sáng tỏ và khẳng định lại tính chính xác của vấn đề một cách rõ ràng, logic, đầy đủ bằng chứng, tỉ mỉ, khách quan và công tâm.


thiên hà lùn

tʰiən˧˧ ha̤ː˨˩ lṳn˨˩

tʰiəŋ˧˥ haː˧˧ luŋ˧˧

tʰiəŋ˧˧ haː˨˩ luŋ˨˩

tʰiən˧˥ haː˧˧ lun˧˧

tʰiən˧˥˧ haː˧˧ lun˧˧

Một thiên hà nhỏ bao gồm vài tỷ ngôi sao, một số lượng nhỏ so với 200-400 tỉ sao của dải Ngân Hà.


địa chủ

ɗḭʔə˨˩ ʨṵ˧˩˧

ɗiə˨˩˨ ʨu˨˩˦

Người chiếm hữu nhiều ruộng đất thời phong kiến, bản thân không lao động, sống bằng bóc lột địa tô.

Khi mà đất đai trở thành tài sản thuộc quyền sở hữu tư nhân, địa chủ, cũng như những người khác, đều muốn gặt hái những gì mà họ chưa từng gieo trồng và còn đòi địa tô ở những khu đất cây cối mọc trong trạng thái tự nhiên.

1997 [1776], Adam Smith, chương VI, trong Đỗ Trọng Hợp (dịch), The Wealth of Nations [Của Cải Của Các Dân Tộc], tập I, bản dịch of original in tiếng Anh:


sao lùn đỏ

saːw˧˧ lṳn˨˩ ɗɔ̰˧˩˧

ʂaːw˧˥ luŋ˧˧ ɗɔ˧˩˨

ʂaːw˧˧ luŋ˨˩ ɗɔ˨˩˦

ʂaːw˧˥ lun˧˧ ɗɔ˧˩

ʂaːw˧˥˧ lun˧˧ ɗɔ̰ʔ˧˩

Một ngôi sao nhỏ, có nhiệt độ tương đối thấp ở dãy chính.


bút máy

ɓṵk˩˧ ma̰j˩˧

ɓṵt˩˧ ma̰j˩˧

Một cây bút có chứa một bình mực, được đưa vào ngòi viết một cách tự động.


sổ đỏ

so̰˧˩˧ ɗɔ̰˧˩˧

ʂo̰ʔ˧˩ ɗɔ̰ʔ˧˩

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, do cơ quan có thẩm quyền cấp.


cá tai tượng

kaː˧˥ taːj˧˧ tɨə̰ʔŋ˨˩

ka̰ː˩˧ taːj˧˥ tɨə̰ŋ˨˨

kaː˧˥ taːj˧˧ tɨəŋ˨˩˨

kaː˩˩ taːj˧˥ tɨəŋ˨˨

kaː˩˩ taːj˧˥ tɨə̰ŋ˨˨

ka̰ː˩˧ taːj˧˥˧ tɨə̰ŋ˨˨

Osphronemus goramy, một loài cá xương nước ngọt lớn, phân bố chủ yếu ở khu vực Đông Nam Á.


cá ngừ

Cá biển sống ở tầng mặt, trông hơi giống cá thu, thịt đỏ và chắc, bơi rất nhanh.


rêu học

ʐew˧˥ ha̰wk˨˨

ɹew˧˧ hawk˨˩˨

ɹew˧˥ ha̰wk˨˨

ɹew˧˥˧ ha̰wk˨˨


chuột chũi

ʨuət˨˩ ʨuʔuj˧˥

ʨuək˨˨ ʨuj˧˩˨

ʨuək˨˩˨ ʨuj˨˩˦

ʨuət˨˨ ʨṵj˩˧

ʨuət˨˨ ʨuj˧˩

ʨuət˨˨ ʨṵj˨˨

Động vật ăn sâu bọ, cùng họ với chuột chù, sống ở hang.


chuột chù

ʨuək˨˩˨ ʨu˨˩

Động vật ăn sâu bọ cỡ nhỏ, hình dạng như chuột nhưng mõm dài, đuôi ngắn, tiết mùi hôi.


chuột xạ

ʨuət˨˩ sa̰ːʔ˨˩

ʨuək˨˨ sa̰ː˨˨

ʨuək˨˩˨ saː˨˩˨

ʨuət˨˨ saː˨˨

ʨuət˨˨ sa̰ː˨˨


cá kiếm

kaː˧˥ kiəm˧˥

ka̰ː˩˧ kiə̰m˩˧

kaː˧˥ kiəm˧˥

kaː˩˩ kiəm˩˩

ka̰ː˩˧ kiə̰m˩˧

Xiphias gladius, một loài cá biển lớn có mỏ nhọn và dài như kiếm, phân bố ở khắp các đại dương trên thế giới.


ống bô

ə̰wŋ˩˧ ɓo˧˥˧

Thay ống bô.


ống xả

əwŋ˧˥ sa̰ː˧˩˧

ə̰wŋ˩˧ saː˧˩˨

əwŋ˧˥ saː˨˩˦

ə̰wŋ˩˧ sa̰ːʔ˧˩

Bộ phận bằng kim loại, hình ống dài được nối với buồng đốt của động cơ để đưa khí thải ra ngoài và giảm tiếng ồn.

Thủng ống xả.


bỏ ngỏ

ɓɔ̰˧˩˧ ŋɔ̰˧˩˧

ɓɔ̰ʔ˧˩ ŋɔ̰ʔ˧˩

Để trong tình trạng chưa được giải quyết.


đầu sách

ɗə̤w˨˩ sajk˧˥

ɗəw˧˧ ʂa̰t˩˧

ɗəw˧˧ ʂajk˩˩

ɗəw˧˧ ʂa̰jk˩˧

Từ dùng để chỉ từng đơn vị tên sách được in.

In 20 đầu sách thuộc thể loại khoa học viễn tưởng.


điện tâm đồ

điện cơ đồ

Phương pháp xét nghiệm ghi lại hoạt động điện của tim qua các điện cực gắn trên da.

ɗiə̰ʔn˨˩ təm˧˧ ɗo̤˨˩

ɗiə̰ŋ˨˨ təm˧˥ ɗo˧˧

ɗiəŋ˨˩˨ təm˧˧ ɗo˨˩

ɗiən˨˨ təm˧˥ ɗo˧˧

ɗiə̰n˨˨ təm˧˥ ɗo˧˧

ɗiə̰n˨˨ təm˧˥˧ ɗo˧˧


nấm học

nəm˧˥ ha̰ʔwk˨˩

nə̰m˩˧ ha̰wk˨˨

nəm˧˥ hawk˨˩˨

nəm˩˩ ha̰wk˨˨

nə̰m˩˧ ha̰wk˨˨


tủy xương

cốt tủy

Mô mạch mỡ lấp đầy các khoang xương, là nơi sản sinh ra các tế bào máu mới.

twḭ˧˩˧ sɨəŋ˧˧

twi˧˩˨ sɨəŋ˧˥

twi˨˩˦ sɨəŋ˧˧

twi˧˩ sɨəŋ˧˥

twḭʔ˧˩ sɨəŋ˧˥˧


sóng âm

ʂa̰wŋ˩˧ əm˧˥

ʂa̰wŋ˩˧ əm˧˥˧

Dịch sao phỏng từ tiếng Trung Quốc 音波 (âm ba).

Dao động cơ học truyền trong môi trường đàn hồi, kích thích được thần kinh thính giác.


hải ly

beaver

loài động vật gặm nhấm lớn, sống ở vùng nửa trên cạn, nửa dưới nước

ha̰ːj˧˩˧ li˧˧

haːj˧˩˨ li˧˥

haːj˨˩˦ li˧˧

ha̰ːʔj˧˩ li˧˥˧

Loài động vật gặm nhấm lớn, chân sau có màng da nối các ngón, đuôi dẹp phủ vảy sừng, sống ở vùng nửa trên cạn, nửa dưới nước.


cá nhà táng

kaː˧˥ ɲa̤ː˨˩ taːŋ˧˥

ka̰ː˩˧ ɲaː˧˧ ta̰ːŋ˩˧

kaː˧˥ ɲaː˨˩ taːŋ˧˥

kaː˩˩ ɲaː˧˧ taːŋ˩˩

ka̰ː˩˧ ɲaː˧˧ ta̰ːŋ˩˧

Loài cá biển lớn có màu xám tuyền, da nhăn nheo và sần sùi, phân bố ở các đại dương trên thế giới, di cư theo mùa để kiếm ăn và sinh sản.


xáng cạp

saːŋ˧˥ ka̰ːʔp˨˩

sa̰ːŋ˩˧ ka̰ːp˨˨

saːŋ˧˥ kaːp˨˩˨

saːŋ˩˩ kaːp˨˨

saːŋ˩˩ ka̰ːp˨˨

sa̰ːŋ˩˧ ka̰ːp˨˨

Máy xúc hoạt động trên sông, được sử dụng để đào hoặc nạo vét đất đá.


xáng

Phương tiện di chuyển vùng sông nước, dùng để đào kênh, vét bùn của người Nam Bộ thế kỷ 19.


âm dương đạo

əm˧˧ zɨəŋ˧˧ ɗa̰ːʔw˨˩

əm˧˥ jɨəŋ˧˥ ɗa̰ːw˨˨

əm˧˧ jɨəŋ˧˧ ɗaːw˨˩˨

əm˧˥ ɟɨəŋ˧˥ ɗaːw˨˨

əm˧˥ ɟɨəŋ˧˥ ɗa̰ːw˨˨

əm˧˥˧ ɟɨəŋ˧˥˧ ɗa̰ːw˨˨


chú đại bi

ʨu˧˥ ɗa̰ːʔj˨˩ ɓi˧˧

ʨṵ˩˧ ɗa̰ːj˨˨ ɓi˧˥

ʨu˧˥ ɗaːj˨˩˨ ɓi˧˧

ʨu˩˩ ɗaːj˨˨ ɓi˧˥

ʨu˩˩ ɗa̰ːj˨˨ ɓi˧˥

ʨṵ˩˧ ɗa̰ːj˨˨ ɓi˧˥˧

thần chú của Bồ Tát Quán Thế Âm chứa năng lực siêu nhiên giúp cứu khổ cứu nạn, trừ gian, diệt ác; gồm 84 câu và 415 chữ.


chữ thảo

ʨɨʔɨ˧˥ tʰa̰ːw˧˩˧

ʨɨ˧˩˨ tʰaːw˧˩˨

ʨɨ˨˩˦ tʰaːw˨˩˦

ʨɨ̰˩˧ tʰaːw˧˩

ʨɨ˧˩ tʰaːw˧˩

ʨɨ̰˨˨ tʰa̰ːʔw˧˩

Loại thư pháp chữ Hán viết tay vội, thiếu cẩn thận của người Trung Quốc.


ảnh thật

a̰jŋ˧˩˧ tʰə̰ʔt˨˩

an˧˩˨ tʰə̰k˨˨

an˨˩˦ tʰək˨˩˨

ajŋ˧˩ tʰət˨˨

ajŋ˧˩ tʰə̰t˨˨

a̰ʔjŋ˧˩ tʰə̰t˨˨

Ảnh có thể thu được ở trên màn, phân biệt với ảnh ảo.


ánh kim

a̰jŋ˩˧ kim˧˥˧


ảnh âm

a̰jŋ˧˩˧ əm˧˧

a̰ʔjŋ˧˩ əm˧˥˧


âm bản

əm˧˧ ɓa̰ːn˧˩˧

əm˧˥ ɓaːŋ˧˩˨

əm˧˧ ɓaːŋ˨˩˦

əm˧˥˧ ɓa̰ːʔn˧˩

Bản chụp còn nguyên chưa rửa thành hình, thấy đen khi thực tế là trắng và khi thực tế thấy đen thì trong âm bản là trắng.


phi kim

fi˧˥˧ kim˧˥˧

Những nguyên tố mà đơn chất không có tính chất đặc trưng của kim loại như ánh kim, dẻo dai, dẫn điện và dẫn nhiệt.


thân từ

từ cán

Bộ phận của từ, đảm nhận vai trò ý nghĩa từ vựng của từ.

tʰən˧˧ tɨ̤˨˩

tʰən˧˥˧ tɨ˧˧


con tiện

kɔn˧˧ tiə̰ʔn˨˩

kɔŋ˧˥ tiə̰ŋ˨˨

kɔŋ˧˧ tiəŋ˨˩˨

kɔn˧˥ tiən˨˨

kɔn˧˥ tiə̰n˨˨

kɔn˧˥˧ tiə̰n˨˨

Thanh trụ đứng dùng làm chấn song, lan can, cầu thang, v.v.


hố đen

ho̰˩˧ ɗɛn˧˥˧


hiện trường

hiə̰ʔn˨˩ ʨɨə̤ŋ˨˩

hiə̰ŋ˨˨ tʂɨəŋ˧˧

hiəŋ˨˩˨ tʂɨəŋ˨˩

hiən˨˨ tʂɨəŋ˧˧

hiə̰n˨˨ tʂɨəŋ˧˧

Nơi xảy ra sự việc hay hoạt động nào đó.

hiện trường vụ án

giữ nguyên hiện trường


hội nghị bàn tròn

ho̰ʔj˨˩ ŋḭʔ˨˩ ɓa̤ːn˨˩ ʨɔ̤n˨˩

ho̰j˨˨ ŋḭ˨˨ ɓaːŋ˧˧ tʂɔŋ˧˧

hoj˨˩˨ ŋi˨˩˨ ɓaːŋ˨˩ tʂɔŋ˨˩

hoj˨˨ ŋi˨˨ ɓaːn˧˧ tʂɔn˧˧

ho̰j˨˨ ŋḭ˨˨ ɓaːn˧˧ tʂɔn˧˧

Hội nghị chính trị trong đó tất cả những người dự họp đều thảo luận bình đẳng như nhau (thường họp quanh một bàn tròn).

Hội nghị bàn tròn Hà Lan-Indonesia.


nhà binh

ɲa̤ː˨˩ ɓïŋ˧˧

ɲaː˧˧ ɓïŋ˧˥˧

Kỉ luật nhà binh.

Chào theo kiểu nhà binh.

- Có chuyện thiệt mà. Xe nhà binh tới… nhà mình!

2016, Trầm Hương, Trong cơn lốc xoáy, tập I, NXB Phụ nữ, tr. 445:


chủ thớt

ʨṵ˧˩˧ tʰəːt˧˥

ʨu˧˩˨ tʰə̰ːk˩˧

ʨu˨˩˦ tʰəːk˧˥

ʨu˧˩ tʰəːt˩˩

ʨṵʔ˧˩ tʰə̰ːt˩˧

(từ lóng Internet) Người đăng bài, chủ của bài đăng, bài viết trên diễn đàn trực tuyến hoặc mạng xã hội.


cổ họng

ko̰˧˩˧ ha̰ʔwŋ˨˩

ko˧˩˨ ha̰wŋ˨˨

ko˨˩˦ hawŋ˨˩˨

ko˧˩ ha̰wŋ˨˨

ko̰ʔ˧˩ ha̰wŋ˨˨

Phần của khí quản, thực quản ở bên trong cổ.

khát khô cổ họng

cổ họng nghẹn lại, không thốt nên lời


ốc bươu vàng

əwk˧˥ ɓiəw˧˧ va̤ːŋ˨˩

ə̰wk˩˧ ɓɨəw˧˥ jaːŋ˧˧

əwk˧˥ ɓɨəw˧˧ jaːŋ˨˩

əwk˩˩ ɓɨəw˧˥ vaːŋ˧˧

ə̰wk˩˧ ɓɨəw˧˥˧ vaːŋ˧˧

Ốc bươu có nguồn gốc từ châu Phi, vỏ vàng ươm, sinh sản rất nhanh trên diện rộng, phá hoại cây trồng đặc biệt là lúa và cây trồng trong nước.


ốm nhách

o̰m˩˧ ɲa̰t˩˧

o̰m˩˧ ɲa̰jk˩˧

người ốm nhách


ống kính

ə̰wŋ˩˧ kḭ̈n˩˧

ə̰wŋ˩˧ kḭ̈ŋ˩˧

Hệ thống thấu kính được lắp ghép thành hình ống, dùng để thu hình ảnh của vật vào phim hoặc để chiếu phim lên màn ảnh.

ống kính máy quay phim


ống nói

ə̰wŋ˩˧ nɔ̰j˩˧

ə̰wŋ˩˧ nɔ̰j˩˧

Bộ phận chuyển dao động âm thành dao động điện.

ống nói điện thoại

nhấc ống nói


ống thử

əwŋ˧˥ tʰɨ̰˧˩˧

ə̰wŋ˩˧ tʰɨ˧˩˨

əwŋ˧˥ tʰɨ˨˩˦

ə̰wŋ˩˧ tʰɨ̰ʔ˧˩


ốp lết

Món ăn làm bằng trứng để nguyên lòng trắng, lòng đỏ, rán chín tới.

bánh mì ốp lết (bánh mì ăn với trứng ốp lết)


ụ súng

Công sự đắp nổi để bố trí một hoặc vài khẩu súng bắn thẳng.


ổ voi

o̰ʔ˧˩ vɔj˧˥˧

Chỗ lõm rất lớn và sâu trên mặt đường (thường hàm ý hài hước).


ổ trục

o̰˧˩˧ ʨṵʔk˨˩

o˨˩˦ tʂuk˨˩˨

o̰ʔ˧˩ tʂṵk˨˨


ổ trâu

o̰ʔ˧˩ tʂəw˧˥˧

Chỗ lõm sâu trên mặt đường, lớn hơn ổ gà, khiến đi lại khó khăn.

mặt đường toàn ổ gà, ổ trâu


ổ nhóm

o̰ʔ˧˩ ɲɔ̰m˩˧

Nhóm hoạt động phi pháp ở những địa bàn nhất định (nói khái quát)

triệt phá những ổ nhóm buôn lậu ma tuý


ổ mềm

o̰˧˩˧ me̤m˨˩

khởi động máy từ ổ mềm


ổ cứng

o̰ʔ˧˩ kɨ̰ŋ˩˧

máy bị hỏng ổ cứng


ổ bụng

o̰˧˩˧ ɓṵʔŋ˨˩

Khoang bụng nằm dưới cơ hoành, nơi chứa dạ dày, ruột và các cơ quan tiêu hoá khác.

siêu âm ổ bụng


ổ đọc

o̰˧˩˧ ɗa̰ʔwk˨˩

o˧˩˨ ɗa̰wk˨˨

o˨˩˦ ɗawk˨˩˨

o̰ʔ˧˩ ɗa̰wk˨˨

ổ đọc đĩa CD

ổ đọc băng từ


ống bơ

ə̰wŋ˩˧ ɓəː˧˥

ə̰wŋ˩˧ ɓəː˧˥˧

nhặt ống bơ


ốc lồi

əwk˧˥ lo̤j˨˩

ə̰wk˩˧ loj˧˧

ə̰wk˩˧ loj˧˧


ống tay áo

əwŋ˧˥ taj˧˧ aːw˧˥

ə̰wŋ˩˧ taj˧˥ a̰ːw˩˧

əwŋ˧˥ taj˧˧ aːw˧˥

əwŋ˩˩ taj˧˥ aːw˩˩

ə̰wŋ˩˧ taj˧˥˧ a̰ːw˩˧


đẹp trai

ɗɛ̰ʔp˨˩ ʨaːj˧˧

ɗɛ̰p˨˨ tʂaːj˧˥

ɗɛp˨˩˨ tʂaːj˧˧

ɗɛp˨˨ tʂaːj˧˥

ɗɛ̰p˨˨ tʂaːj˧˥

ɗɛ̰p˨˨ tʂaːj˧˥˧

(người con trai hay đàn ông còn trẻ) có diện mạo đẹp.

vừa giỏi lại vừa đẹp trai


đế quốc chủ nghĩa

ɗe˧˥ kwəwk˧˥ ʨṵ˧˩˧ ŋiʔiə˧˥

ɗḛ˩˧ kwə̰wk˩˧ ʨu˧˩˨ ŋiə˧˩˨

ɗe˧˥ wəwk˧˥ ʨu˨˩˦ ŋiə˨˩˦

ɗe˩˩ kwəwk˩˩ ʨu˧˩ ŋḭə˩˧

ɗe˩˩ kwəwk˩˩ ʨu˧˩ ŋiə˧˩

ɗḛ˩˧ kwə̰wk˩˧ ʨṵʔ˧˩ ŋḭə˨˨


chủ nghĩa đế quốc

ʨṵ˧˩˧ ŋiʔiə˧˥ ɗe˧˥ kwəwk˧˥

ʨu˧˩˨ ŋiə˧˩˨ ɗḛ˩˧ kwə̰wk˩˧

ʨu˨˩˦ ŋiə˨˩˦ ɗe˧˥ wəwk˧˥

ʨu˧˩ ŋḭə˩˧ ɗe˩˩ kwəwk˩˩

ʨu˧˩ ŋiə˧˩ ɗe˩˩ kwəwk˩˩

ʨṵʔ˧˩ ŋḭə˨˨ ɗḛ˩˧ kwə̰wk˩˧

Chủ nghĩa tư bản lũng đoạn, giai đoạn cao của chủ nghĩa tư bản.


đế

Bộ phận gắn liền với phần dưới của một số vật, thường to hơn và có tác dụng giữ cho vật đứng vững.

đế đèn

đế giày


đế kinh

đất đế kinh


chủ nghĩa tư bản

ʨṵ˧˩˧ ŋiʔiə˧˥ tɨ˧˧ ɓa̰ːn˧˩˧

ʨu˧˩˨ ŋiə˧˩˨ tɨ˧˥ ɓaːŋ˧˩˨

ʨu˨˩˦ ŋiə˨˩˦ tɨ˧˧ ɓaːŋ˨˩˦

ʨu˧˩ ŋḭə˩˧ tɨ˧˥ ɓaːn˧˩

ʨu˧˩ ŋiə˧˩ tɨ˧˥ ɓaːn˧˩

ʨṵʔ˧˩ ŋḭə˨˨ tɨ˧˥˧ ɓa̰ːʔn˧˩

Hình thái kinh tế - xã hội xuất hiện sau chế độ phong kiến, trong đó các tư liệu sản xuất do giai cấp tư sản chiếm hữu và dùng làm phương tiện để bóc lột lao động làm thuê của công nhân.


đề lại

ɗe̤˨˩ la̰ːʔj˨˩

ɗe˧˧ la̰ːj˨˨

ɗe˨˩ laːj˨˩˨

ɗe˧˧ la̰ːj˨˨

Viên chức đứng đầu phòng giấy ở các phủ, huyện thời phong kiến, thực dân.


đề tựa

ɗe̤˨˩ tɨ̰ʔə˨˩

Phần viết ở đầu sách để trình bày một số điều cần thiết về cuốn sách đó.

viết đề tựa cho cuốn sách


địa hoá học

ɗḭʔə˨˩ hwaː˧˥ ha̰ʔwk˨˩

ɗḭə˨˨ hwa̰ː˩˧ ha̰wk˨˨

ɗiə˨˩˨ hwaː˧˥ hawk˨˩˨

ɗiə˨˨ hwa˩˩ hawk˨˨

ɗḭə˨˨ hwa˩˩ ha̰wk˨˨

ɗḭə˨˨ hwa̰˩˧ ha̰wk˨˨

Khoa học nghiên cứu thành phần và những biến đổi hoá học của vỏ Trái Đất.


địa lí học

ɗḭʔə˨˩ li˧˥ ha̰ʔwk˨˩

ɗḭə˨˨ lḭ˩˧ ha̰wk˨˨

ɗiə˨˩˨ li˧˥ hawk˨˩˨

ɗiə˨˨ li˩˩ hawk˨˨

ɗḭə˨˨ li˩˩ ha̰wk˨˨

ɗḭə˨˨ lḭ˩˧ ha̰wk˨˨


địa lí kinh tế

ɗḭʔə˨˩ li˧˥ kïŋ˧˧ te˧˥

ɗḭə˨˨ lḭ˩˧ kïn˧˥ tḛ˩˧

ɗiə˨˩˨ li˧˥ kɨn˧˧ te˧˥

ɗiə˨˨ li˩˩ kïŋ˧˥ te˩˩

ɗḭə˨˨ li˩˩ kïŋ˧˥ te˩˩

ɗḭə˨˨ lḭ˩˧ kïŋ˧˥˧ tḛ˩˧

Ngành địa lí học nghiên cứu sự phân bố về mặt kinh tế và các khả năng khai thác tài nguyên trên một phần hoặc toàn bộ bề mặt Trái Đất.


địa lí tự nhiên

ɗḭʔə˨˩ li˧˥ tɨ̰ʔ˨˩ ɲiən˧˧

ɗḭə˨˨ lḭ˩˧ tɨ̰˨˨ ɲiəŋ˧˥

ɗiə˨˩˨ li˧˥ tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧

ɗiə˨˨ li˩˩ tɨ˨˨ ɲiən˧˥

ɗḭə˨˨ li˩˩ tɨ̰˨˨ ɲiən˧˥

ɗḭə˨˨ lḭ˩˧ tɨ̰˨˨ ɲiən˧˥˧

Ngành địa lí học nghiên cứu các yếu tố tự nhiên tác động trên bề mặt Trái Đất.


độ pH

ɗo̰ʔ˨˩ fə̤ː˧˧

ɗo̰˨˨ fəː˧˥˧

Đại lượng biểu thị nồng độ ion hydrogen trong dung dịch.


địa bộ

ɗḭʔə˨˩ ɓo̰ʔ˨˩

ɗiə˨˩˨ ɓo˨˩˨


địa lý học

ɗḭʔə˨˩ li˧˥ ha̰ʔwk˨˩

ɗḭə˨˨ lḭ˩˧ ha̰wk˨˨

ɗiə˨˩˨ li˧˥ hawk˨˩˨

ɗiə˨˨ li˩˩ hawk˨˨

ɗḭə˨˨ li˩˩ ha̰wk˨˨

ɗḭə˨˨ lḭ˩˧ ha̰wk˨˨


kinh nghiệm dân gian

kïŋ˧˧ ŋiə̰ʔm˨˩ zən˧˧ zaːn˧˧

kïn˧˥ ŋiə̰m˨˨ jəŋ˧˥ jaːŋ˧˥

kɨn˧˧ ŋiəm˨˩˨ jəŋ˧˧ jaːŋ˧˧

kïŋ˧˥ ŋiəm˨˨ ɟən˧˥ ɟaːn˧˥

kïŋ˧˥ ŋiə̰m˨˨ ɟən˧˥ ɟaːn˧˥

kïŋ˧˥˧ ŋiə̰m˨˨ ɟən˧˥˧ ɟaːn˧˥˧

Tổng thể nói chung các quy tắc, phương pháp khái quát từ kinh nghiệm quá khứ được dùng trong quá trình nghiên cứu phát hiện cái mới.


ảo thuật gia

a̰ːw˧˩˧ tʰwə̰ʔt˨˩ zaː˧˧

aːw˧˩˨ tʰwə̰k˨˨ jaː˧˥

aːw˨˩˦ tʰwək˨˩˨ jaː˧˧

aːw˧˩ tʰwət˨˨ ɟaː˧˥

aːw˧˩ tʰwə̰t˨˨ ɟaː˧˥

a̰ːʔw˧˩ tʰwə̰t˨˨ ɟaː˧˥˧


ảo vọng

a̰ːw˧˩˧ va̰ʔwŋ˨˩

aːw˧˩˨ ja̰wŋ˨˨

aːw˨˩˦ jawŋ˨˩˨

aːw˧˩ vawŋ˨˨

aːw˧˩ va̰wŋ˨˨

a̰ːʔw˧˩ va̰wŋ˨˨

nuôi ảo vọng


hát ru

ha̰ːk˩˧ ʐu˧˥

ha̰ːt˩˧ ɹu˧˥˧

Điệu hát dân gian êm ái, thiết tha, ru cho trẻ ngủ, đồng thời biểu lộ tình cảm, tâm sự một cách nhẹ nhàng.

khúc hát ru


ẩn ngữ

ə̰n˧˩˧ ŋɨʔɨ˧˥

ə̰ʔn˧˩ ŋɨ̰˨˨

(hiếm) Lối nói phải đoán mới hiểu được ý thật sự muốn nói.


ẩn hoa

ə̰n˧˩˧ hwaː˧˧

əŋ˧˩˨ hwaː˧˥

əŋ˨˩˦ hwaː˧˧

ə̰ʔn˧˩ hwa˧˥˧


ẩm kế

Khí cụ đo độ ẩm.


động lực học

ɗə̰ʔwŋ˨˩ lɨ̰ʔk˨˩ ha̰ʔwk˨˩

ɗə̰wŋ˨˨ lɨ̰k˨˨ ha̰wk˨˨

ɗəwŋ˨˩˨ lɨk˨˩˨ hawk˨˩˨

ɗəwŋ˨˨ lɨk˨˨ hawk˨˨

ɗə̰wŋ˨˨ lɨ̰k˨˨ ha̰wk˨˨

Bộ phận của cơ học nghiên cứu chuyển động của các vật dưới tác dụng của các lực.


餅

茶趙老餅韶陽 / 排禪子矣群肁渴

thế kỷ 13, Trần Nhân Tông, Cư trần lạc đạo phú, "Đệ cửu hội":


chủ nghĩa bài Do Thái

Sự thù địch, thành kiến hoặc phân biệt đối xử đối với người Do Thái.

Người ta gọi việc gieo rắc hằn thù với người Do-thái là chủ nghĩa bài Do-thái. Trong những ngày cuối cùng của nó, chế độ quân chủ Nga hoàng xấu xa đã ra sức kích công nhân và nông dân dốt nát chống lại người Do-thái.


khí đốt

kʰḭ˩˧ ɗo̰k˩˧

Khí lấy từ mỏ hoặc điều chế ra, dùng để đốt sáng, đun nấu, chạy máy.


bướm đêm

tineo

Loài côn trùng giống với bướm nhưng hoạt động vào ban đêm

ɓɨəm˧˥ ɗem˧˧

ɓɨə̰m˩˧ ɗem˧˥

ɓɨəm˧˥ ɗem˧˧

ɓɨəm˩˩ ɗem˧˥

ɓɨə̰m˩˧ ɗem˧˥˧

Loài côn trùng thuộc Bộ Cánh vẩy, có thân dày, thường sinh sống và hoạt động vào ban đêm.


cường suất

Mức độ thay đổi mực nước trong một khoảng thời gian nhất định.


mực nước

Độ cao của mặt nước nơi quan sát so với mặt nước biển.


đèn ông sao

Loại đèn lồng hình ngôi sao 5 cánh, sử dụng làm đồ chơi trong dịp Tết Trung thu.


nhà đương cục

ɲa̤ː˨˩ ɗɨəŋ˧˧ kṵʔk˨˩

ɲaː˧˧ ɗɨəŋ˧˥ kṵk˨˨

ɲaː˨˩ ɗɨəŋ˧˧ kuk˨˩˨

ɲaː˧˧ ɗɨəŋ˧˥ kuk˨˨

ɲaː˧˧ ɗɨəŋ˧˥ kṵk˨˨

ɲaː˧˧ ɗɨəŋ˧˥˧ kṵk˨˨

(cũ) Cơ quan cầm quyền kiểm soát chính trị hoặc hành chính trong một khu vực.


mãng cầu Xiêm

Dạng viết phân biệt chữ hoa – chữ thường của mãng cầu xiêm


cốt mạc

kot˧˥ ma̰ːʔk˨˩

ko̰k˩˧ ma̰ːk˨˨

kok˧˥ maːk˨˩˨

kot˩˩ ma̰ːk˨˨

ko̰t˩˧ ma̰ːk˨˨


cụm cứ điểm

kṵʔm˨˩ kɨ˧˥ ɗiə̰m˧˩˧

kṵm˨˨ kɨ̰˩˧ ɗiəm˧˩˨

kum˨˩˨ kɨ˧˥ ɗiəm˨˩˦

kum˨˨ kɨ˩˩ ɗiəm˧˩

kṵm˨˨ kɨ˩˩ ɗiəm˧˩

kṵm˨˨ kɨ̰˩˧ ɗiə̰ʔm˧˩

Tập hợp một số cứ điểm cùng ở trong một khu vực phòng ngự, có sự chỉ huy thống nhất và có thể chi viện lẫn nhau bằng binh lực, hoả lực.