chân

một phần tư con vật có bốn chân, khi chung nhau sử dụng hoặc chia nhau thịt.


chơi

play

làm những việc vui, tiêu khiển, âm nhạc bằng nhạc khí

(trẻ con) tỏ ra khoẻ mạnh, không đau ốm.

cháu nó vẫn chơi

hành động gây hại cho người khác, nhưng lại xem như trò vui.

bị nó chơi cho một vố đau điếng


để

Nhượng lại vật mình đã mua, với giá phải chăng.

Để lại cho bạn chiếc xe.

Để rẻ cho người quen.


đĩa

disk

đồ vật hình đĩa

đĩa cứng, đĩa mềm hoặc đĩa từ (nói tắt).


nhỏ

tụi nhỏ đang chơi ngoài sân

con nhỏ trông thật đáng yêu!


trừ

Ăn sắn trừ cơm.

Bắt đồ đạc trừ nợ.


biệt danh

ɓiə̰ʔt˨˩ zajŋ˧˧

ɓiə̰k˨˨ jan˧˥

ɓiək˨˩˨ jan˧˧

ɓiət˨˨ ɟajŋ˧˥

ɓiə̰t˨˨ ɟajŋ˧˥

ɓiə̰t˨˨ ɟajŋ˧˥˧

tên (người) ngoài tên chính thức thường gọi (thường do những người xung quanh dựa vào đặc điểm, tư cách mà đặt ra).


biệt hiệu

ɓiə̰ʔt˨˩ hiə̰ʔw˨˩

ɓiə̰k˨˨ hiə̰w˨˨

ɓiək˨˩˨ hiəw˨˩˨

ɓiət˨˨ hiəw˨˨

ɓiə̰t˨˨ hiə̰w˨˨

Lê Hữu Trác, biệt hiệu là Hải Thượng Lãn Ông


cưa

Lời lãi cưa đôi.

Tiền thu được phải cưa cho nó một nửa.


cấm

cấm bao giờ nó cười

cấm thấy mặt nó đâu


sĩ diện

siʔi˧˥ ziə̰ʔn˨˩

ʂi˧˩˨ jiə̰ŋ˨˨

ʂi˨˩˦ jiəŋ˨˩˨

ʂi˧˩ ɟiə̰n˨˨

ʂḭ˨˨ ɟiə̰n˨˨

Muốn làm ra vẻ không thua kém ai hoặc che giấu sự kém cỏi của mình để mong được người khác coi trọng.

Vì sĩ diện mà giấu dốt.


uyển chuyển

wiə̰n˧˩˧ ʨwiə̰n˧˩˧

wiəŋ˧˩˨ ʨwiəŋ˧˩˨

wiəŋ˨˩˦ ʨwiəŋ˨˩˦

wiən˧˩ ʨwiən˧˩

wiə̰ʔn˧˩ ʨwiə̰ʔn˧˩

mềm dẻo, linh hoạt, không cứng nhắc, máy móc.

lối quản lí cứng nhắc, thiếu uyển chuyển


ướt át

ɨə̰k˩˧ a̰ːk˩˧

ɨə̰t˩˧ a̰ːt˩˧

tình cảm ướt át

giọng văn ướt át


biểu quyết

ɓiə̰w˧˩˧ kwt˧˥

ɓiəw˧˩˨ kwk˩˧

ɓiəw˨˩˦ wk˧˥

ɓiəw˧˩ kwt˩˩

ɓiə̰ʔw˧˩ kwt˩˧

Ý kiến biểu quyết (của hội nghị) bằng giơ tay.

lấy biểu quyết


biệt xứ

ɓiə̰ʔt˨˩ sɨ˧˥

ɓiə̰k˨˨ sɨ̰˩˧

ɓiək˨˩˨ sɨ˧˥

ɓiə̰t˨˨ sɨ˩˩

ɓiə̰t˨˨ sɨ̰˩˧

bỏ làng đi biệt xứ.


em út

người dưới quyền, là tay chân giúp việc thân tín.

bọn em út của tên đầu sỏ

người con gái, nói trong quan hệ yêu đương, trai gái (thường là không đứng đắn).


ngang

(mùi vị, âm điệu) không bình thường, mà có gì đó là lạ, gây cảm giác khó chịu, khó nghe.

Món canh ăn rất ngang.

Có mùi ngang ngang.

Câu thơ đọc ngang phè.


ngang

ngang qua mặt nhau mà không biết


kháu

Xinh xắn, trông đáng yêu (nói về trẻ con hoặc thiếu nữ).

Mặt mũi thằng bé trông kháu lắm.

Một cô bé rất kháu.


xe du lịch

sɛ˧˧ zu˧˧ lḭ̈ʔk˨˩

sɛ˧˥ ju˧˥ lḭ̈t˨˨

sɛ˧˧ ju˧˧ lɨt˨˩˨

sɛ˧˥ ɟu˧˥ lïk˨˨

sɛ˧˥ ɟu˧˥ lḭ̈k˨˨

sɛ˧˥˧ ɟu˧˥˧ lḭ̈k˨˨


xanh

* (Dụng cụ xào nấu) Bắt nguồn từ chữ Hán 鐺. Chữ này có hai âm: “đang” và “sanh”. Với âm “đang”, nó là từ tượng thanh chỉ tiếng kêu leng keng, loảng xoảng của kim khí. Với âm “sanh”, nó có nghĩa là cái xanh, cái chõ có chân.
* (Màu sắc) Bắt nguồn từ chữ Hán 青 (“HV: thanh’’).

Miền rừng núi, dùng để chỉ khu căn cứ cách mạng trong thời kì kháng chiến chống Mỹ.

Cả nhà đã lên xanh.


transistor

ʨaːn˧˧ sit˧˥ tɔ˧˧

tʂaːŋ˧˥ ʂḭt˩˧ tɔ˧˥

tʂaːŋ˧˧ ʂɨt˧˥ tɔ˧˧

tʂaːn˧˥ ʂit˩˩ tɔ˧˥

tʂaːn˧˥˧ ʂḭt˩˧ tɔ˧˥˧

Máy thu thanh dùng transistor, có thể chạy bằng pin.


ấy

từ dùng để gọi một cách thân mật người thuộc hàng bạn bè còn ít tuổi, thường không biết tên hoặc tránh gọi tên.


ấy

từ biểu thị ý nhấn mạnh như muốn láy lại điều vừa nói đến.


cám ơn

kaːm˧˥ əːn˧˧

ka̰ːm˩˧ əːŋ˧˥

kaːm˧˥ əːŋ˧˧

kaːm˩˩ əːn˧˥

ka̰ːm˩˧ əːn˧˥˧


ông công

əwŋ˧˧ kəwŋ˧˧

əwŋ˧˥ kəwŋ˧˥

əwŋ˧˧ kəwŋ˧˧

əwŋ˧˥ kəwŋ˧˥

əwŋ˧˥˧ kəwŋ˧˥˧


thụt két

tʰṵʔt˨˩ kɛt˧˥

tʰṵk˨˨ kɛ̰k˩˧

tʰuk˨˩˨ kɛk˧˥

tʰut˨˨ kɛt˩˩

tʰṵt˨˨ kɛt˩˩

tʰṵt˨˨ kɛ̰t˩˧

Lấy cắp tiền trong quỹ công do mình giữ.


sang tay

saːŋ˧˧ taj˧˧

ʂaːŋ˧˥ taj˧˥

ʂaːŋ˧˧ taj˧˧

ʂaːŋ˧˥ taj˧˥

ʂaːŋ˧˥˧ taj˧˥˧


rà rẫm

za̤ː˨˩ zəʔəm˧˥

ʐaː˧˧ ʐəm˧˩˨

ɹaː˨˩ ɹəm˨˩˦

ɹaː˧˧ ɹə̰m˩˧

ɹaː˧˧ ɹə̰m˨˨

Làm việc gì đó một cách hết sức chậm chạp.

làm cái gì cũng rà rẫm


mặt mũi

ma̰ʔt˨˩ muʔuj˧˥

ma̰k˨˨ muj˧˩˨

mak˨˩˨ muj˨˩˦

ma̰t˨˨ mṵj˨˨

Mặt của con người (nói khái quát), coi là biểu trưng cho thể diện, danh dự.

xấu hổ, không còn mặt mũi nào nhìn mọi người nữa


nhãi ranh

ɲaʔaj˧˥ zajŋ˧˧

ɲaːj˧˩˨ ʐan˧˥

ɲaːj˨˩˦ ɹan˧˧

ɲa̰ːj˩˧ ɹajŋ˧˥

ɲaːj˧˩ ɹajŋ˧˥

ɲa̰ːj˨˨ ɹajŋ˧˥˧

Trẻ con, ít tuổi, non dạ, chưa hiểu biết gì (hàm ý khinh thường)

lũ nhãi ranh!


nhãi nhép

ɲaʔaj˧˥ ɲɛp˧˥

ɲaːj˧˩˨ ɲɛ̰p˩˧

ɲaːj˨˩˦ ɲɛp˧˥

ɲa̰ːj˩˧ ɲɛp˩˩

ɲaːj˧˩ ɲɛp˩˩

ɲa̰ːj˨˨ ɲɛ̰p˩˧

Người tầm thường, nhỏ nhoi, đáng khinh (nói khái quát)

đồ nhãi nhép!


nhãi con

ɲaʔaj˧˥ kɔn˧˧

ɲaːj˧˩˨ kɔŋ˧˥

ɲaːj˨˩˦ kɔŋ˧˧

ɲa̰ːj˩˧ kɔn˧˥

ɲaːj˧˩ kɔn˧˥

ɲa̰ːj˨˨ kɔn˧˥˧

trẻ con, còn rất ít tuổi (hàm ý khinh thường)

nhãi con mà cũng đòi ti toe


cướp

tranh lấy, giành lấy một cách trắng trợn, ỷ vào một thế hơn nào đó.

chiếc xe cướp đường (giành đường trái luật)

nắm ngay lấy (thời cơ, cơ hội), không để cho mất đi một cách uổng phí.

cướp thời cơ


cướp

công an bắt cướp


bạt mạng

ɓa̰ːʔt˨˩ ma̰ːʔŋ˨˩

ɓa̰ːk˨˨ ma̰ːŋ˨˨

ɓaːk˨˩˨ maːŋ˨˩˨

ɓaːt˨˨ maːŋ˨˨

ɓa̰ːt˨˨ ma̰ːŋ˨˨

ăn chơi bạt mạng

phóng xe bạt mạng


quyết

từ dùng để nhấn mạnh thêm ý phủ định dứt khoát.

việc này quyết không để xảy ra sai sót


quàng quạc

kwa̤ːŋ˨˩ kwa̰ːʔk˨˩

kwaːŋ˧˧ kwa̰ːk˨˨

waːŋ˨˩ waːk˨˩˨

kwaːŋ˧˧ kwaːk˨˨

kwaːŋ˧˧ kwa̰ːk˨˨


ạ

Ạ bác đi con.

Ạ mẹ đi nào!


ơi

Tiếng đáp dùng để đáp lại tiếng gọi của người ngang hàng hoặc người dưới.

(- chị ơi!) - ơi! đợi chị một tí!


ông mãnh

əwŋ˧˧ maʔajŋ˧˥

əwŋ˧˥ man˧˩˨

əwŋ˧˧ man˨˩˦

əwŋ˧˥ ma̰jŋ˩˧

əwŋ˧˥ majŋ˧˩

əwŋ˧˥˧ ma̰jŋ˨˨

người đàn ông hay đứa con trai láu lỉnh, tinh quái (dùng để gọi đùa hoặc làm tiếng rủa mắng)

nghịch vừa thôi, ông mãnh!


ông bà ông vải

əwŋ˧˧ ɓa̤ː˨˩ əwŋ˧˧ va̰ːj˧˩˧

əwŋ˧˥ ɓaː˧˧ əwŋ˧˥ jaːj˧˩˨

əwŋ˧˧ ɓaː˨˩ əwŋ˧˧ jaːj˨˩˦

əwŋ˧˥ ɓaː˧˧ əwŋ˧˥ vaːj˧˩

əwŋ˧˥˧ ɓaː˧˧ əwŋ˧˥˧ va̰ːʔj˧˩


eo ôi

Tiếng thốt ra biểu lộ sự kinh hãi, ghê sợ.

eo ôi, khiếp quá!


liền liền

liə̤n˨˩ liə̤n˨˩

liəŋ˧˧ liəŋ˧˧

liəŋ˨˩ liəŋ˨˩

liən˧˧ liən˧˧

chớp mắt liền liền

nói liền liền


quay lơ

kwaj˧˧ ləː˧˧

kwaj˧˥ ləː˧˥

kwaj˧˥ ləː˧˥

kwaj˧˥˧ ləː˧˥˧

ngã quay lơ

nằm quay lơ giữa nhà


quang quác

kwaːŋ˧˧ kwaːk˧˥

kwaːŋ˧˥ kwa̰ːk˩˧

waːŋ˧˧ waːk˧˥

kwaːŋ˧˥ kwaːk˩˩

kwaːŋ˧˥˧ kwa̰ːk˩˧

Nói, la rất to, gây cảm giác khó chịu (hàm ý mỉa mai, coi thường)

suốt ngày quang quác, điếc cả tai

quang quác cái mồm


móc ngoặc

móc ngoặc với gian thương


rút ruột

ʐṵk˩˧ ʐuək˨˨

ɹuk˧˥ ɹuək˨˩˨

ɹut˩˩ ɹuət˨˨

ɹṵt˩˧ ɹuət˨˨


râu ria

ɹəw˧˥˧ ɹiə˧˥˧

những cái phụ, cái thứ yếu, không quan trọng (nói tổng quát)

chuyện râu ria


quý tử

kwi˧˥ tɨ̰˧˩˧

kwḭ˩˧ tɨ̰ʔ˧˩

người con trai được gia đình nuông chiều (thường dùng với hàm ý coi thường hay châm biếm)

ông con quý tử


quá chén

kwaː˧˥ ʨɛn˧˥

kwa̰ː˩˧ ʨɛ̰ŋ˩˧

kwaː˩˩ ʨɛn˩˩

kwa̰ː˩˧ ʨɛ̰n˩˧

hơi quá chén nên thiếu tỉnh táo


quen thân

kwɛn˧˧ tʰən˧˧

kwɛŋ˧˥ tʰəŋ˧˥

wɛŋ˧˧ tʰəŋ˧˧

kwɛn˧˥ tʰən˧˥

kwɛn˧˥˧ tʰən˧˥˧

Như quen thói (nhưng thường dùng ở cuối câu làm tiếng mắng)

hỗn láo quen thân!


quy củ

kwi˧˥˧ kṵʔ˧˩

Làm ăn rất quy củ.

Gia đình quy củ.

Không khí làm việc khẩn trương và quy củ.


ngờ đâu

ŋə̤ː˨˩ ɗəw˧˧

ŋəː˧˧ ɗəw˧˥˧

Tổ hợp biểu thị điều thực tế sắp nêu ra là trái ngược với điều suy nghĩ trước đó, là hoàn toàn không ngờ tới.

ngờ đâu cơ sự lại đến nông nỗi này!


oẹ

bé vừa ăn xong lại oẹ ra


hình

Môn hình

Tiết hình


cắm

đặt đồ vật lại làm tin để vay tiền hoặc mua chịu, thường trong thời gian ngắn.

cắm quán

cắm cả đồng hồ, xe máy để lấy tiền trả nợ


cưỡi

ngồi lên một phương tiện giao thông nào đó (thường là loại xe có yên) để đi (hàm ý vui đùa)


cứng đầu

kɨŋ˧˥ ɗə̤w˨˩

kɨ̰ŋ˩˧ ɗəw˧˧

kɨ̰ŋ˩˧ ɗəw˧˧

ngang bướng, không dễ dàng chịu nghe theo người mà mình phải phục tùng.


anh chàng

ajŋ˧˧ ʨa̤ːŋ˨˩

ajŋ˧˥ ʨaːŋ˧˧

ajŋ˧˥˧ ʨaːŋ˧˧

Người trai trẻ (hàm ý coi thường hoặc bông đùa)

một anh chàng vui tính


nói thánh nói tướng

nɔj˧˥ tʰajŋ˧˥ nɔj˧˥ tɨəŋ˧˥

nɔ̰j˩˧ tʰa̰n˩˧ nɔ̰j˩˧ tɨə̰ŋ˩˧

nɔj˧˥ tʰan˧˥ nɔj˧˥ tɨəŋ˧˥

nɔj˩˩ tʰajŋ˩˩ nɔj˩˩ tɨəŋ˩˩

nɔ̰j˩˧ tʰa̰jŋ˩˧ nɔ̰j˩˧ tɨə̰ŋ˩˧

Nói huênh hoang, tự cho mình là tài, là giỏi.

Cứ ngồi đấy mà nói thánh nói tướng!


ô kê

Phiên âm từ tiếng Pháp OK, có nghĩa là đồng ý, tán thành

Tiếng dùng để trả lời, tỏ sự đồng tình, đồng ý.

ô kê, tốt lắm!

tưởng gì chứ việc đó thì ô kê ngay!


đứa

Từ dùng để chỉ từng cá nhân người còn trẻ, dưới hoặc ngang hàng, với ý thân mật hoặc coi thường.

đứa bạn thân


có điều

kɔ˧˥ ɗiə̤w˨˩

kɔ̰˩˧ ɗiəw˧˧

kɔ̰˩˧ ɗiəw˧˧

tổ hợp biểu thị điều sắp nêu ra là một ý bổ sung quan trọng, thường làm giảm điều vừa nói đến.

thằng bé thông minh, có điều hơi chủ quan


y hệt

Giống hoàn toàn như cái có sẵn nào đó, đến mức tưởng như là một.

Giống nhau y hệt.

Quần áo y hệt nhau.

Cô ta vẫn y hệt ngày xưa.


cảnh vẻ

ka̰jŋ˧˩˧ vɛ̰˧˩˧

kan˧˩˨ jɛ˧˩˨

kan˨˩˦ jɛ˨˩˦

ka̰ʔjŋ˧˩ vɛ̰ʔ˧˩

tỏ ra thanh cảnh, cầu kì (thường nói về cách ăn uống)

ăn uống cảnh vẻ


cập rập

kə̰ʔp˨˩ zə̰ʔp˨˩

kə̰p˨˨ ʐə̰p˨˨

kəp˨˩˨ ɹəp˨˩˨

kə̰p˨˨ ɹə̰p˨˨

công việc cập rập

chuẩn bị cập rập quá nên thiếu chu đáo


bo bo

cơm trộn bo bo

cho bo bo chạy dọc theo bờ sông


mút chỉ cà tha

mut˧˥ ʨḭ˧˩˧ ka̤ː˨˩ tʰaː˧˧

mṵk˩˧ ʨi˧˩˨ kaː˧˧ tʰaː˧˥

muk˧˥ ʨi˨˩˦ kaː˨˩ tʰaː˧˧

mut˩˩ ʨi˧˩ kaː˧˧ tʰaː˧˥

mṵt˩˧ ʨḭʔ˧˩ kaː˧˧ tʰaː˧˥˧

Thường dùng để chỉ vùng đất xa xôi, hẻo lánh, chỉ khoảng cách xa, mơ hồ, không xác định được giới hạn cụ thể, mông lung khó định vị.

Nó đi cái xứ mút cà tha rồi, bây muốn kiếm cũng khó.

Tụi mình lâu rồi không gặp, tối nay chơi mút cà tha một bữa nhe!


nhóc con

ɲawk˧˥ kɔn˧˧

ɲa̰wk˩˧ kɔŋ˧˥

ɲawk˧˥ kɔŋ˧˧

ɲawk˩˩ kɔn˧˥

ɲa̰wk˩˧ kɔn˧˥˧

Thằng nhóc con!

Nhóc con mà dám lên mặt!


cùi dìa

kṳj˨˩ zi̤ə˨˩


cậu ấm

kə̰ʔw˨˩ əm˧˥

kə̰w˨˨ ə̰m˩˧

kə̰w˨˨ ə̰m˩˧

từ dùng để chỉ con trai nhà giàu có, được nuông chiều một cách quá đáng (hàm ý vui đùa hoặc mỉa mai).


nhằm nhò

ɲa̤m˨˩ ɲɔ̤˨˩

nhằm nhò gì ba cái đồng bạc!


cà trớn

ka̤ː˨˩ ʨəːn˧˥

kaː˧˧ tʂə̰ːŋ˩˧

kaː˨˩ tʂəːŋ˧˥

kaː˧˧ tʂəːn˩˩

kaː˧˧ tʂə̰ːn˩˧

tính hay cà trớn

ăn nói cà trớn


tiêu tùng

tiəw˧˧ tṳŋ˨˩

tiəw˧˥ tuŋ˧˧

tiəw˧˧ tuŋ˨˩

tiəw˧˥ tuŋ˧˧

tiəw˧˥˧ tuŋ˧˧

Tiêu tan hoàn toàn, không còn tí gì nữa.


cù nhầy

cố ý kéo dài thời gian, dây dưa lằng nhằng, không thực hiện việc mình phải làm đối với người khác.


ăn đứt

an˧˥˧ ɗɨ̰t˩˧

hơn hẳn, trội hơn hẳn về mặt nào đó được đem ra so sánh.


bát phố

ɓa̰ːk˩˧ fo̰˩˧

ɓa̰ːt˩˧ fo̰˩˧

Đi bát phố


nát nước

naːt˧˥ nɨək˧˥

na̰ːk˩˧ nɨə̰k˩˧

naːk˧˥ nɨək˧˥

naːt˩˩ nɨək˩˩

na̰ːt˩˧ nɨə̰k˩˧

Suy nghĩ, bàn tính kĩ lưỡng đủ mọi cách, không có cách nào không nghĩ đến để tìm ra cách tốt nhất.


gia binh

ɟaː˧˥˧ ɓïŋ˧˥˧


phòng ban

fa̤wŋ˨˩ ɓaːn˧˧

fawŋ˧˧ ɓaːŋ˧˥

fawŋ˨˩ ɓaːŋ˧˧

fawŋ˧˧ ɓaːn˧˥

fawŋ˧˧ ɓaːn˧˥˧

phòng và ban trong một cơ quan (nói khái quát)


đầu đuôi

ɗə̤w˨˩ ɗuəj˧˧

ɗəw˧˧ ɗuəj˧˥

ɗəw˨˩ ɗuəj˧˧

ɗəw˧˧ ɗuəj˧˥

ɗəw˧˧ ɗuəj˧˥˧


kĩ thuật

kiʔi˧˥ tʰwə̰ʔt˨˩

ki˧˩˨ tʰwə̰k˨˨

ki˨˩˦ tʰwək˨˩˨

kḭ˩˧ tʰwət˨˨

ki˧˩ tʰwə̰t˨˨

kḭ˨˨ tʰwə̰t˨˨

Cầu thủ đi bóng rất kĩ thuật.


đèn đóm

ɗɛ̤n˨˩ ɗɔm˧˥

ɗɛŋ˧˧ ɗɔ̰m˩˧

ɗɛn˧˧ ɗɔ̰m˩˧


tiếp lời

tiəp˧˥ lə̤ːj˨˩

tiə̰p˩˧ ləːj˧˧

tiəp˧˥ ləːj˨˩

tiəp˩˩ ləːj˧˧

tiə̰p˩˧ ləːj˧˧

nói tiếp theo để làm cho rõ hoặc để phát triển ý của người trước.


công cốc

kəwŋ˧˧ kəwk˧˥

kəwŋ˧˥ kə̰wk˩˧

kəwŋ˧˧ kəwk˧˥

kəwŋ˧˥ kəwk˩˩

kəwŋ˧˥˧ kə̰wk˩˧

làm khó nhọc mà chẳng được gì (nói khái quát)


đáng đời

ɗaːŋ˧˥ ɗə̤ːj˨˩

ɗa̰ːŋ˩˧ ɗəːj˧˧

ɗaːŋ˧˥ ɗəːj˨˩

ɗaːŋ˩˩ ɗəːj˧˧

ɗa̰ːŋ˩˧ ɗəːj˧˧

không có gì là oan ức, bị trừng phạt như vậy cũng là đáng.

Nhận một bài học đáng đời.


chữ nghĩa

ʨɨʔɨ˧˥ ŋiʔiə˧˥

ʨɨ˧˩˨ ŋiə˧˩˨

ʨɨ˨˩˦ ŋiə˨˩˦

Con người có chữ nghĩa.

Chữ nghĩa kém cỏi.


chửa trâu

ʨɨ̰ə˧˩˧ ʨəw˧˧

ʨɨə˧˩˨ tʂəw˧˥

ʨɨə˨˩˦ tʂəw˧˧

ʨɨə˧˩ tʂəw˧˥

ʨɨ̰ʔə˧˩ tʂəw˧˥˧

Chửa quá chín tháng mười ngày tương đối lâu mà chưa đẻ.

Chị tôi chửa trâu đến 9 tháng 20 ngày mới đẻ.


máy điều hòa

maj˧˥ ɗiə̤w˨˩ hwa̤ː˨˩

ma̰j˩˧ ɗiəw˧˧ hwaː˧˧

maj˧˥ ɗiəw˨˩ hwaː˨˩

maj˩˩ ɗiəw˧˧ hwa˧˧

ma̰j˩˧ ɗiəw˧˧ hwa˧˧

Sử dụng máy điều hoà làm mát căn phòng


gõ cửa

ɣɔʔɔ˧˥ kɨ̰ə˧˩˧

ɣɔ˧˩˨ kɨə˧˩˨

ɣɔ˨˩˦ kɨə˨˩˦

ɣɔ̰˨˨ kɨ̰ʔə˧˩

Đi gõ cửa khắp nơi mà vẫn không xin được việc làm.


nhảy cóc

ɲa̰j˧˩˧ kawk˧˥

ɲaj˧˩˨ ka̰wk˩˧

ɲaj˨˩˦ kawk˧˥

ɲa̰ʔj˧˩ ka̰wk˩˧

(làm việc gì) nhảy từ cái nọ đến cái kia, bỏ qua từng phần, từng đoạn ở giữa.

Học nhảy cóc, hai năm ba lớp


công nhân viên

kəwŋ˧˧ ɲən˧˧ viən˧˧

kəwŋ˧˥ ɲəŋ˧˥ jiəŋ˧˥

kəwŋ˧˧ ɲəŋ˧˧ jiəŋ˧˧

kəwŋ˧˥ ɲən˧˥ viən˧˥

kəwŋ˧˥˧ ɲən˧˥˧ viən˧˥˧

công nhân và viên chức nhà nước (nói gộp).


cúc cung

kṵk˩˧ kuŋ˧˥˧


cơ man

kəː˧˧ maːn˧˧

kəː˧˥ maːŋ˧˥

kəː˧˧ maːŋ˧˧

kəː˧˥ maːn˧˥

kəː˧˥˧ maːn˧˥˧

số lượng rất nhiều, không biết chính xác là bao nhiêu.

ngày mùa, nhà cơ man là thóc


cơm bình dân

kəːm˧˧ ɓï̤ŋ˨˩ zən˧˧

kəːm˧˥ ɓïn˧˧ jəŋ˧˥

kəːm˧˧ ɓɨn˨˩ jəŋ˧˧

kəːm˧˥ ɓïŋ˧˧ ɟən˧˥

kəːm˧˥˧ ɓïŋ˧˧ ɟən˧˥˧

quán cơm bình dân


cơm cháo

kəːm˧˧ ʨaːw˧˥

kəːm˧˥ ʨa̰ːw˩˧

kəːm˧˧ ʨaːw˧˥

kəːm˧˥ ʨaːw˩˩

kəːm˧˥˧ ʨa̰ːw˩˧


cường kích

kɨə̤ŋ˨˩ kïk˧˥

kɨəŋ˧˧ kḭ̈t˩˧

kɨəŋ˨˩ kɨt˧˥

kɨəŋ˧˧ kïk˩˩

kɨəŋ˧˧ kḭ̈k˩˧


cười nắc nẻ

kɨə̤j˨˩ nak˧˥ nɛ̰˧˩˧

kɨəj˧˧ na̰k˩˧ nɛ˧˩˨

kɨəj˨˩ nak˧˥ nɛ˨˩˦

kɨəj˧˧ nak˩˩ nɛ˧˩

kɨəj˧˧ na̰k˩˧ nɛ̰ʔ˧˩


cưỡi cổ

kɨəʔəj˧˥ ko̰˧˩˧

kɨəj˧˩˨ ko˧˩˨

kɨəj˨˩˦ ko˨˩˦

kɨə̰j˩˧ ko˧˩

kɨə̰j˨˨ ko̰ʔ˧˩


cấm tiệt

kəm˧˥ tiə̰ʔt˨˩

kə̰m˩˧ tiə̰k˨˨

kəm˧˥ tiək˨˩˨

kəm˩˩ tiət˨˨

kəm˩˩ tiə̰t˨˨

kə̰m˩˧ tiə̰t˨˨

cấm hẳn, cấm hoàn toàn, một cách nghiêm khắc.

cấm tiệt, không cho đàn đúm


kĩ

(làm việc gì) một cách công phu hoặc với thời gian lâu để có hiệu quả cao hơn.


bỏ cuộc

ɓɔ̰˧˩˧ kuək˨˩

ɓɔ˧˩˨ kuək˨˨

ɓɔ˨˩˦ kuək˨˩˨

ɓɔ̰ʔ˧˩ kuək˨˨

bỏ dở, không theo đuổi đến cùng (việc cùng làm với nhiều người).

Thấy khó thì bỏ cuộc.


cắm đầu

kam˧˥ ɗə̤w˨˩

ka̰m˩˧ ɗəw˧˧

ka̰m˩˧ ɗəw˧˧

(cúi đầu xuống) làm việc gì một cách mải miết, không để ý đến xung quanh.

Cắm đầu đi thẳng.

Về đến nhà là cắm đầu vào máy tính.


cắt cầu

kat˧˥ kə̤w˨˩

ka̰k˩˧ kəw˧˧

ka̰t˩˧ kəw˧˧

cắt đứt, thôi không tiếp tục quan hệ nữa (thường trong việc kinh doanh, làm ăn).

Làm không được thì cắt cầu ngay.


cơm gạo

kəːm˧˧ ɣa̰ːʔw˨˩

kəːm˧˥ ɣa̰ːw˨˨

kəːm˧˧ ɣaːw˨˩˨

kəːm˧˥ ɣaːw˨˨

kəːm˧˥ ɣa̰ːw˨˨

kəːm˧˥˧ ɣa̰ːw˨˨

cơm và những thứ tối cần thiết dùng để nuôi sống con người (nói khái quát)

Không có cơm gạo mà ăn.

Nuôi nó cũng tốn cơm gạo.


cơm áo gạo tiền

kəːm˧˧ aːw˧˥ ɣa̰ːʔw˨˩ tiə̤n˨˩

kəːm˧˥ a̰ːw˩˧ ɣa̰ːw˨˨ tiəŋ˧˧

kəːm˧˧ aːw˧˥ ɣaːw˨˩˨ tiəŋ˨˩

kəːm˧˥ aːw˩˩ ɣaːw˨˨ tiən˧˧

kəːm˧˥ aːw˩˩ ɣa̰ːw˨˨ tiən˧˧

kəːm˧˥˧ a̰ːw˩˧ ɣa̰ːw˨˨ tiən˧˧

Đau đầu vì chuyện cơm áo gạo tiền.


cạch

Cạch mặt nó ra!

Cạch không dám bén mảng đến.


cạch

từ mô phỏng tiếng gọn, đanh và khô do hai vật cứng va chạm vào nhau.

Có tiếng cạch cửa.


cả cục

ka̰ː˧˩˧ kṵʔk˨˩

kaː˧˩˨ kṵk˨˨

kaː˨˩˦ kuk˨˩˨

ka̰ːʔ˧˩ kṵk˨˨

luôn một lần, cùng một lúc, không tách rời, xé lẻ ra.

Trả cả cục.

Bán cả cục.

Học phí phải đóng cả cục.


cấm cảu

kəm˧˥ ka̰w˧˩˧

kə̰m˩˧ kaw˧˩˨

kəm˧˥ kaw˨˩˦

kə̰m˩˧ ka̰ʔw˧˩

Giọng cấm cảu.

Ăn nói cấm cảu.


cấu véo

kə̰w˩˧ jɛ̰w˩˧

kə̰w˩˧ vɛ̰w˩˧

bớt xén, lấy đi từng ít một để làm của riêng.

Cấu véo vào công quỹ.


cầm hơi

kə̤m˨˩ həːj˧˧

kəm˧˧ həːj˧˥

kəm˨˩ həːj˧˧

kəm˧˧ həːj˧˥

kəm˧˧ həːj˧˥˧

(ăn uống chút ít) để giữ lấy một chút hơi sức cho khỏi chết đói.

Rau cháo cầm hơi.


cẳng giò

ka̰ŋ˧˩˧ zɔ̤˨˩

ka̰ʔŋ˧˩ ɟɔ˧˧

Cẳng giò hầm măng.


cẩn tắc

kə̰n˧˩˧ tak˧˥

kəŋ˧˩˨ ta̰k˩˧

kəŋ˨˩˦ tak˧˥

kə̰ʔn˧˩ ta̰k˩˧

Cẩn tắc không bao giờ thừa.


ẩu tả

ə̰w˧˩˧ ta̰ː˧˩˧

əw˧˩˨ taː˧˩˨

əw˨˩˦ taː˨˩˦

ə̰ʔw˧˩ ta̰ːʔ˧˩

Làm ăn ẩu tả.

Quen thói ẩu tả.


cắm sừng

kam˧˥ sɨ̤ŋ˨˩

ka̰m˩˧ ʂɨŋ˧˧

ka̰m˩˧ ʂɨŋ˧˧

Bị vợ cắm sừng mà không biết.


cùng kì lí

kṳŋ˨˩ ki̤˨˩ li˧˥

kuŋ˧˧ ki˧˧ lḭ˩˧

kuŋ˨˩ ki˨˩ li˧˥

kuŋ˧˧ ki˧˧ li˩˩

kuŋ˧˧ ki˧˧ lḭ˩˧


cúm gà

kum˧˥ ɣa̤ː˨˩


cúng quải

kuŋ˧˥ kwa̰ːj˧˩˧

kṵŋ˩˧ kwaːj˧˩˨

kuŋ˧˥ waːj˨˩˦

kuŋ˩˩ kwaːj˧˩

kṵŋ˩˧ kwa̰ːʔj˧˩

Là con dâu trưởng, chị ấy chăm lo việc cúng quải tổ tiên.


cúng quảy

kuŋ˧˥ kwa̰j˧˩˧

kṵŋ˩˧ kwaj˧˩˨

kuŋ˧˥ waj˨˩˦

kṵŋ˩˧ kwa̰ʔj˧˩


địa chất

ɗḭʔə˨˩ ʨət˧˥

ɗḭə˨˨ ʨə̰k˩˧

ɗiə˨˩˨ ʨək˧˥

ɗḭə˨˨ ʨə̰t˩˧

Ngành địa chất.

Cán bộ địa chất.


bình xịt

ɓï̤ŋ˨˩ sḭʔt˨˩

ɓɨn˨˩ sɨt˨˩˨

Bình chứa chất khí hoặc chất lỏng, có nén áp lực, khi ấn vào nút van xả, khí hoặc chất lỏng xì mạnh ra.

Bình xịt muỗi.

Bình xịt hơi cay.

Bình xịt thuốc trừ sâu.


bát kết

ɓaːt˧˥ ket˧˥

ɓa̰ːk˩˧ kḛt˩˧

ɓaːk˧˥ kəːt˧˥

ɓaːt˩˩ ket˩˩

ɓa̰ːt˩˧ kḛt˩˧

chân đi một đôi bát kết


bóc tem

ɓawk˧˥ tɛm˧˧

ɓa̰wk˩˧ tɛm˧˥

ɓawk˧˥ tɛm˧˧

ɓawk˩˩ tɛm˧˥

ɓa̰wk˩˧ tɛm˧˥˧

(hàng hoá) lần đầu tiên được đưa ra sử dụng.

hàng chưa bóc tem (còn mới nguyên, chưa đem ra sử dụng)


bõ bèn

ɓɔʔɔ˧˥ ɓɛ̤n˨˩

Tương xứng và thoả mãn được yêu cầu cần có.

ngần này thì chẳng bõ bèn!

được thì được nhưng không bõ bèn gì!


bù đầu

Ở tình trạng bận việc túi bụi đến mức tựa như đầu để bù không kịp chải.

bận bù đầu


búa xua

ɓwaː˧˥ swaː˧˧

ɓṵə˩˧ suə˧˥˧

Bát nháo và loạn xạ, không theo một trật tự nào cả.

ăn nói búa xua

chạy búa xua


rối mù

Rối tung lên, đến mức không còn nhận biết ra cái gì nữa.

Đầu óc rối mù lên vì công việc.


bạo gan

ɓa̰ːʔw˨˩ ɣaːn˧˧

ɓa̰ːw˨˨ ɣaːŋ˧˥

ɓaːw˨˩˨ ɣaːŋ˧˧

ɓaːw˨˨ ɣaːn˧˥

ɓa̰ːw˨˨ ɣaːn˧˥

ɓa̰ːw˨˨ ɣaːn˧˥˧

Có gan làm những việc người khác thường e sợ, e ngại.

Anh ta bạo gan thật!


bấn bít

ɓə̰ŋ˩˧ ɓḭt˩˧

ɓə̰n˩˧ ɓḭt˩˧

Không biết xử trí ra sao do có quá nhiều công việc cần phải làm một lúc.

mùa màng bấn bít


ba hoa xích đế

ɓaː˧˧ hwaː˧˧ sïk˧˥ ɗe˧˥

ɓaː˧˥ hwaː˧˥ sḭ̈t˩˧ ɗḛ˩˧

ɓaː˧˧ hwaː˧˧ sɨt˧˥ ɗe˧˥

ɓaː˧˥ hwa˧˥ sïk˩˩ ɗe˩˩

ɓaː˧˥˧ hwa˧˥˧ sḭ̈k˩˧ ɗḛ˩˧


Ba hoa thiên địa

ɓaː˧˧ hwaː˧˧ tʰiən˧˧ ɗḭʔə˨˩

ɓaː˧˥ hwaː˧˥ tʰiəŋ˧˥ ɗḭə˨˨

ɓaː˧˧ hwaː˧˧ tʰiəŋ˧˧ ɗiə˨˩˨

ɓaː˧˥ hwa˧˥ tʰiən˧˥ ɗiə˨˨

ɓaː˧˥ hwa˧˥ tʰiən˧˥ ɗḭə˨˨

ɓaː˧˥˧ hwa˧˥˧ tʰiən˧˥˧ ɗḭə˨˨

Ba hoa đủ thứ chuyện trên trời dưới đất, lung tung và khoác lác.


ba lơn

ɓaː˧˧ ləːn˧˧

ɓaː˧˥ ləːŋ˧˥

ɓaː˧˧ ləːŋ˧˧

ɓaː˧˥ ləːn˧˥

ɓaː˧˥˧ ləːn˧˥˧


ban bệ

ɓaːn˧˧ ɓḛʔ˨˩

ɓaːŋ˧˧ ɓe˨˩˨

ɓaːn˧˥˧ ɓḛ˨˨

Các ban lập ra để làm công việc gì đó (nói khái quát; thường hàm ý chê bai)

đủ các ban bệ

lắm ban bệ!


khố tải

xo˧˥ ta̰ːj˧˩˧

kʰo̰˩˧ taːj˧˩˨

kʰo˧˥ taːj˨˩˦

xo̰˩˧ ta̰ːʔj˧˩


biết mấy

ɓiət˧˥ məj˧˥

ɓiə̰k˩˧ mə̰j˩˧

ɓiək˧˥ məj˧˥

ɓiət˩˩ məj˩˩

ɓiə̰t˩˧ mə̰j˩˧

hạnh phúc biết mấy!

"Chàng ơi! Có thấu chăng chàng, Một bát cơm vàng, biết mấy công lênh." (Cdao)


biết tỏng

ɓiət˧˥ ta̰wŋ˧˩˧

ɓiə̰k˩˧ tawŋ˧˩˨

ɓiək˧˥ tawŋ˨˩˦

ɓiət˩˩ tawŋ˧˩

ɓiə̰t˩˧ ta̰ʔwŋ˧˩

Biết rõ cái điều mà người khác tưởng là không thể biết được hoặc muốn giấu.

Biết tỏng là nói dối.


ba xu

ɓaː˧˥˧ su˧˥˧

Rẻ tiền, không có giá trị, ý nghĩa gì, không có gì đáng kể.

truyện kiếm hiệp ba xu


bao sân

ɓaːw˧˧ sən˧˧

ɓaːw˧˥ ʂəŋ˧˥

ɓaːw˧˧ ʂəŋ˧˧

ɓaːw˧˥ ʂən˧˥

ɓaːw˧˥˧ ʂən˧˥˧

Àm hết, chiếm hết, kể cả những phần, những việc lẽ ra phải dành cho người khác.

lối làm việc bao sân


bay biến

ɓaj˧˧ ɓiən˧˥

ɓaj˧˥ ɓiə̰ŋ˩˧

ɓaj˧˧ ɓiəŋ˧˥

ɓaj˧˥ ɓiən˩˩

ɓaj˧˥˧ ɓiə̰n˩˧

(chối cãi) một cách rất nhanh và dễ dàng, tựa như không hề có gì cả.

chối bay biến

cãi bay cãi biến


bình toong

ɓï̤ŋ˨˩ tɔŋ˧˧

ɓïŋ˧˧ tɔŋ˧˥˧

bình toong rượu


biết thân

ɓiət˧˥ tʰən˧˧

ɓiə̰k˩˧ tʰəŋ˧˥

ɓiək˧˥ tʰəŋ˧˧

ɓiət˩˩ tʰən˧˥

ɓiə̰t˩˧ tʰən˧˥˧

thấy được rõ tác hại đối với bản thân mà hối hận, tránh lặp lại việc làm sai trái, dại dột của mình.

Có thế mới biết thân!

Đánh cho một trận cho nó biết thân!


biết thỏm

ɓiət˧˥ tʰɔ̰m˧˩˧

ɓiə̰k˩˧ tʰɔm˧˩˨

ɓiək˧˥ tʰɔm˨˩˦

ɓiət˩˩ tʰɔm˧˩

ɓiə̰t˩˧ tʰɔ̰ʔm˧˩

Biết thỏm là ngại nên mới không dám đi.


boóng

ăn boóng


bà xã

ɓa̤ː˨˩ saʔa˧˥

ɓaː˧˧ saː˧˩˨

ɓaː˨˩ saː˨˩˦

ɓaː˧˧ sa̰ː˩˧

ɓaː˧˧ sa̰ː˨˨

Từ dùng để gọi người vợ một cách thân mật, đùa vui.

bà xã nhà anh

bà xã đã về đấy à?


bài tây

ɓa̤ːj˨˩ təj˧˧

ɓaːj˧˧ təj˧˥

ɓaːj˨˩ təj˧˧

ɓaːj˧˧ təj˧˥

ɓaːj˧˧ təj˧˥˧

bộ bài tây

bói bài tây


vẽ vời

vɛʔɛ˧˥ və̤ːj˨˩

jɛ˧˩˨ jəːj˧˧

jɛ˨˩˦ jəːj˨˩

vɛ̰˩˧ vəːj˧˧

vɛ̰˨˨ vəːj˧˧

Cũng biết vẽ vời đôi chút.


bám càng

ɓaːm˧˥ ka̤ːŋ˨˩

ɓa̰ːm˩˧ kaːŋ˧˧

ɓaːm˧˥ kaːŋ˨˩

ɓaːm˩˩ kaːŋ˧˧

ɓa̰ːm˩˧ kaːŋ˧˧

Đi theo, nhờ vào người khác nhằm hưởng lợi (hàm ý chê)

Đi bám càng.


bán chác

ɓaːn˧˥ ʨaːk˧˥

ɓa̰ːŋ˩˧ ʨa̰ːk˩˧

ɓaːŋ˧˥ ʨaːk˧˥

ɓaːn˩˩ ʨaːk˩˩

ɓa̰ːn˩˧ ʨa̰ːk˩˧

Bán hàng hoá (nói khái quát; thường hàm ý coi thường)

Trời mưa, chẳng bán chác được gì!


bán độ

ɓaːn˧˥ ɗo̰ʔ˨˩

ɓa̰ːŋ˩˧ ɗo̰˨˨

ɓaːŋ˧˥ ɗo˨˩˨

ɓaːn˩˩ ɗo̰˨˨

ɓa̰ːn˩˧ ɗo̰˨˨

Cố tình dàn xếp tỉ số trận đấu (thường là thua hoặc hoà đối phương) theo thoả thuận trước với người mua độ để ăn tiền (một hình thức gian lận trong thi đấu thể thao)

ngăn chặn hành vi bán độ trong thi đấu thể thao


xe khách

sɛ˧˥ kʰa̰t˩˧

sɛ˧˥˧ xa̰jk˩˧

Ô tô lớn chở hành khách trên các tuyến đường dài, thường là các đường liên tỉnh.

bến xe khách Bắc-Nam


xe con

sɛ˧˥˧ kɔn˧˥˧

Ngày nào ông ấy cũng dùng xe con đi làm.


úi dào

uj˧˥ za̤ːw˨˩

Úi dào, vẽ chuyện!


ông xã

əwŋ˧˧ saʔa˧˥

əwŋ˧˥ saː˧˩˨

əwŋ˧˧ saː˨˩˦

əwŋ˧˥ sa̰ː˩˧

əwŋ˧˥˧ sa̰ː˨˨

Từ dùng để gọi người chồng một cách thân mật, đùa vui.

ông xã nhà tôi

ông xã đã về đó hả?


ôsin

Tên nhân vật chính trong bộ phim cùng tên của Nhật Bản; dùng để chỉ người phụ nữ giúp việc trong gia đình.

thuê ôsin

làm ôsin


õng a õng ẹo

aʔawŋ˧˥ aː˧˧ aʔawŋ˧˥ ɛ̰ʔw˨˩

awŋ˧˩˨ aː˧˥ awŋ˧˩˨ ɛ̰w˨˨

awŋ˨˩˦ aː˧˧ awŋ˨˩˦ ɛw˨˩˨

a̰wŋ˩˧ aː˧˥ a̰wŋ˩˧ ɛw˨˨

awŋ˧˩ aː˧˥ awŋ˧˩ ɛ̰w˨˨

a̰wŋ˨˨ aː˧˥˧ a̰wŋ˨˨ ɛ̰w˨˨


õng à õng ẹo

aʔawŋ˧˥ a̤ː˨˩ aʔawŋ˧˥ ɛ̰ʔw˨˩

awŋ˧˩˨ aː˧˧ awŋ˧˩˨ ɛ̰w˨˨

awŋ˨˩˦ aː˨˩ awŋ˨˩˦ ɛw˨˩˨

a̰wŋ˩˧ aː˧˧ a̰wŋ˩˧ ɛw˨˨

awŋ˧˩ aː˧˧ awŋ˧˩ ɛ̰w˨˨

a̰wŋ˨˨ aː˧˧ a̰wŋ˨˨ ɛ̰w˨˨


ơi là

əːj˧˧ la̤ː˨˩

əːj˧˥˧ laː˧˧

Tổ hợp biểu thị một cảm xúc mạnh mẽ của người nói, do chịu tác động trực tiếp của một tính chất nào đó ở mức độ đặc biệt cao.

xinh ơi là xinh!

"Ăn trầu thì bỏ quên vôi, Ăn cau bỏ hạt nàng ơi là nàng!" (Cdao)


y chang

i˧˥˧ ʨaːŋ˧˥˧

Giống y chang.

Đồ đạc trong nhà vẫn y chang ngày trước.


y sì

Giảng y sì như trong sách.


yếu xìu

iəw˧˥ si̤w˨˩

iə̰w˩˧ siw˧˧

iə̰w˩˧ siw˧˧

người yếu xìu


um

hét um nhà


uốn éo

thằng bé uốn éo mẹ

phụ nữ hay uốn éo


ưu khuyết điểm

iw˧˧ xwiət˧˥ ɗiə̰m˧˩˧

ɨw˧˥ kʰwiə̰k˩˧ ɗiəm˧˩˨

ɨw˧˧ kʰwiək˧˥ ɗiəm˨˩˦

ɨw˧˥ xwiət˩˩ ɗiəm˧˩

ɨw˧˥˧ xwiə̰t˩˧ ɗiə̰ʔm˧˩

đánh giá ưu khuyết điểm của từng cá nhân


ướt mèm

ɨət˧˥ mɛ̤m˨˩

ɨə̰k˩˧ mɛm˧˧

ɨə̰t˩˧ mɛm˧˧

quần áo ướt mèm


ục

(vật đựng hoặc chắn nước) bục mạnh ra, vỡ bung ra.

đổ ục rượu ra bát

bụng sôi ục ục


ừ

Tỏ sự đồng ý.

quan tám cũng ừ, quan tư cũng gật (tng)


ứ ừ

Tiếng thốt ra ở đầu câu nói tỏ ý không bằng lòng với vẻ nũng nịu (thường là của trẻ con)

ứ ừ, con không ăn đâu

(- con ra đây đi với bố!) - ứ ừ, con đi với mẹ cơ!


ừ hữ

Trả lời không rõ ràng, không ra đồng ý cũng không ra từ chối.

nói gì cũng ừ hữ, không gật cũng không lắc


ừ ào

Ừ đại đi cho qua chuyện, không để ý lắm.

Nói gì hắn cũng ừ ào.

Ừ ào cho qua chuyện.


ai lại

aːj˧˧ la̰ːʔj˨˩

aːj˧˥ la̰ːj˨˨

aːj˧˧ laːj˨˩˨

aːj˧˥ laːj˨˨

aːj˧˥ la̰ːj˨˨

aːj˧˥˧ la̰ːj˨˨

Tổ hợp biểu thị điều sắp nêu ra là hành vi, thái độ không bình thường đến mức vô lí.

Ai lại làm trò trẻ con như thế?


ai đời

aːj˧˧ ɗə̤ːj˨˩

aːj˧˥ ɗəːj˧˧

aːj˧˧ ɗəːj˨˩

aːj˧˥ ɗəːj˧˧

aːj˧˥˧ ɗəːj˧˧

Tổ hợp biểu thị ý nhấn mạnh về điều cho là trái với lẽ thường.

"Ai đời chuột lại dám đánh đu ở miệng mèo!" (THoài; 31)


ai lê

aːj˧˥˧ le˧˥˧

Tiếng thốt ra để biểu thị ý mệnh lệnh, thúc giục.


anh chị

Dân anh chị.

Một tay anh chị.


im thin thít

im˧˧ tʰin˧˧ tʰit˧˥

im˧˥ tʰin˧˥ tʰḭt˩˧

im˧˧ tʰɨn˧˧ tʰɨt˧˥

im˧˥ tʰin˧˥ tʰit˩˩

im˧˥˧ tʰin˧˥˧ tʰḭt˩˧

nằm im thin thít, không dám cử động


im thít

im˧˥˧ tʰḭt˩˧

Im lặng hoàn toàn, không nói năng, không để có một tiếng động nào phát ra cả (thường do sợ hoặc do đuối lí)

sợ quá, ngồi im thít


im re

Im lặng, không dám có thái độ hoặc phản ứng gì.

Bị quát một tiếng thì im re.

Ngồi im re.


qua quýt

kwaː˧˥ kwḭk˩˧

kwaː˧˥˧ kwḭt˩˧

một cách sơ sài, gọi là cho có, cho xong.

trả lời qua quýt

làm qua quýt


quay đĩa

kwaj˧˧ ɗiʔiə˧˥

kwaj˧˥ ɗiə˧˩˨

waj˧˧ ɗiə˨˩˦

kwaj˧˥ ɗḭə˩˧

kwaj˧˥ ɗiə˧˩

kwaj˧˥˧ ɗḭə˨˨

chiếc quay đĩa đời cũ


quy chụp

kwi˧˧ ʨṵʔp˨˩

kwi˧˥˧ ʨṵp˨˨

quy lỗi cho người khác theo kiểu chụp mũ.

Bị cấp trên quy chụp.


qui chụp

kwi˧˧ ʨṵʔp˨˩

kwi˧˥˧ ʨṵp˨˨


quầy quậy

kwə̤j˨˩ kwə̰ʔj˨˩

kwəj˧˧ kwə̰j˨˨

wəj˨˩ wəj˨˩˨

kwəj˧˧ kwəj˨˨

kwəj˧˧ kwə̰j˨˨

Như nguây nguẩy (nhưng nghĩa nhấn mạnh hơn)

Lắc đầu quầy quậy.

Đuổi quầy quậy.


quày quả

kwa̤j˨˩ kwa̰ː˧˩˧

waj˨˩ waː˨˩˦

kwaj˧˧ kwa̰ːʔ˧˩

Có dáng điệu vội vã như đang quá bận, quá nhiều việc phải lo.

Nói xong vội quày quả đi ngay.


quá xá

kwaː˧˥ saː˧˥

kwa̰ː˩˧ sa̰ː˩˧

kwaː˩˩ saː˩˩

kwa̰ː˩˧ sa̰ː˩˧

Vui quá xá!

"Còn giả đò hoài cha nội! Số mầy hên quá xá đó." (ChLai; 1)


quá trời

kwaː˧˥ ʨə̤ːj˨˩

kwa̰ː˩˧ tʂəːj˧˧

waː˧˥ tʂəːj˨˩

kwaː˩˩ tʂəːj˧˧

kwa̰ː˩˧ tʂəːj˧˧

Vui quá trời!

Lhằng bé khóc quá trời!


quét quáy

kwɛ̰k˩˧ kwa̰j˩˧

kwɛ̰t˩˧ kwa̰j˩˧

quét quáy nhà cửa sạch sẽ


thẳng đuột

tʰa̰ŋ˧˩˧ ɗuət˨˩

tʰaŋ˧˩˨ ɗuək˨˨

tʰaŋ˨˩˦ ɗuək˨˩˨

tʰaŋ˧˩ ɗuət˨˨

tʰa̰ʔŋ˧˩ ɗuət˨˨

Thẳng một đường, không có chỗ nào cong queo.

thân cau thẳng đuột

người thẳng đuột như khúc gỗ


quạt con cóc

kwa̰ːʔt˨˩ kɔn˧˧ kawk˧˥

kwa̰ːk˨˨ kɔŋ˧˥ ka̰wk˩˧

waːk˨˩˨ kɔŋ˧˧ kawk˧˥

kwa̰ːt˨˨ kɔn˧˥˧ ka̰wk˩˧

Quạt con cóc mini.


qua mặt

kwaː˧˧ ma̰ʔt˨˩

kwaː˧˥ ma̰k˨˨

waː˧˧ mak˨˩˨

kwaː˧˥ ma̰t˨˨

kwaː˧˥˧ ma̰t˨˨

Lờ đi, không thèm hỏi ý kiến hoặc không cho biết, tỏ ra coi thường.

Dám qua mặt lãnh đạo.


quai xanh vành chảo

kwaːj˧˧ sajŋ˧˧ va̤jŋ˨˩ ʨa̰ːw˧˩˧

kwaːj˧˥ san˧˥ jan˧˧ ʨaːw˧˩˨

waːj˧˧ san˧˧ jan˨˩ ʨaːw˨˩˦

kwaːj˧˥ sajŋ˧˥ vajŋ˧˧ ʨaːw˧˩

kwaːj˧˥˧ sajŋ˧˥˧ vajŋ˧˧ ʨa̰ːʔw˧˩


quá thể

kwaː˧˥ tʰḛ˧˩˧

kwa̰ː˩˧ tʰe˧˩˨

waː˧˥ tʰe˨˩˦

kwaː˩˩ tʰe˧˩

kwa̰ː˩˧ tʰḛʔ˧˩

Ghét quá thể.

Thấy chướng mắt quá thể!


quân hồi vô phèng

kwən˧˧ ho̤j˨˩ vo˧˧ fɛ̤ŋ˨˩

kwəŋ˧˥ hoj˧˧ jo˧˥ fɛŋ˧˧

wəŋ˧˧ hoj˨˩ jo˧˧ fɛŋ˨˩

kwən˧˥ hoj˧˧ vo˧˥ fɛŋ˧˧

kwən˧˥˧ hoj˧˧ vo˧˥˧ fɛŋ˧˧

Cảnh lộn xộn trong lúc quân hồi vô phèng.


quân hồi vô lệnh

kwən˧˧ ho̤j˨˩ vo˧˧ lə̰ʔjŋ˨˩

kwəŋ˧˥ hoj˧˧ jo˧˥ lḛn˨˨

wəŋ˧˧ hoj˨˩ jo˧˧ ləːn˨˩˨

kwən˧˥ hoj˧˧ vo˧˥ leŋ˨˨

kwən˧˥ hoj˧˧ vo˧˥ lḛŋ˨˨

kwən˧˥˧ hoj˧˧ vo˧˥˧ lḛŋ˨˨

Quân đội bại trận tháo chạy, không cần đợi có lệnh rút quân; thường dùng để tả cảnh hàng ngũ rối loạn, không còn có trật tự, tổ chức gì nữa.

Lại những hôm quân hồi vô lệnh, giáo mác lỏng chỏng, quân lính mất tăm.


quân sư quạt mo

kwən˧˧ sɨ˧˧ kwa̰ːʔt˨˩ mɔ˧˧

kwəŋ˧˥ ʂɨ˧˥ kwa̰ːk˨˨ mɔ˧˥

wəŋ˧˧ ʂɨ˧˧ waːk˨˩˨ mɔ˧˧

kwən˧˥ ʂɨ˧˥ kwaːt˨˨ mɔ˧˥

kwən˧˥ ʂɨ˧˥ kwa̰ːt˨˨ mɔ˧˥

kwən˧˥˧ ʂɨ˧˥˧ kwa̰ːt˨˨ mɔ˧˥˧

Người bày mưu kế, mách nước tồi, kém (hàm ý châm biếm).

Sao lại đi hỏi ý kiến cái thằng quân sư quạt mo ấy?


quân uỷ

kwən˧˧ wḭ˧˩˧

kwəŋ˧˥ wi˧˩˨

kwən˧˥˧ wḭʔ˧˩

Bí thư quân uỷ.


quê một cục

kwe˧˧ mo̰ʔt˨˩ kṵʔk˨˩

kwe˧˥ mo̰k˨˨ kṵk˨˨

we˧˧ mok˨˩˨ kuk˨˩˨

kwe˧˥ mo̰t˨˨ kṵk˨˨

kwe˧˥˧ mo̰t˨˨ kṵk˨˨

Ăn mặc quê một cục.


quên béng

kwen˧˧ ɓɛŋ˧˥

kwen˧˥ ɓɛ̰ŋ˩˧

wəːŋ˧˧ ɓɛŋ˧˥

kwen˧˥ ɓɛŋ˩˩

kwen˧˥˧ ɓɛ̰ŋ˩˧

Quên hẳn đi một cách rất nhanh điều mà lẽ ra phải nghĩ đến, phải nhớ làm.

Vừa nói xong đã quên béng.


quặc

quặc chiếc áo lên móc

bị gai quặc rách cả một mảng áo

nghe ngứa tai nên quặc lại


quỷnh

Đồ quỷnh!


ra cái vẻ

zaː˧˧ kaːj˧˥ vɛ̰˧˩˧

ʐaː˧˥ ka̰ːj˩˧ jɛ˧˩˨

ɹaː˧˧ kaːj˧˥ jɛ˨˩˦

ɹaː˧˥ kaːj˩˩ vɛ˧˩

ɹaː˧˥˧ ka̰ːj˩˧ vɛ̰ʔ˧˩

ra cái vẻ phong lưu

cứ làm ra cái vẻ ngoan ngoãn lắm!


ra hồn

zaː˧˧ ho̤n˨˩

ɹaː˧˥˧ hon˧˧

có đủ những giá trị cần có để có thể gọi được là như vậy.

Không làm được việc gì ra hồn.


rác tai

zaːk˧˥ taːj˧˧

ʐa̰ːk˩˧ taːj˧˥

ɹaːk˧˥ taːj˧˧

ɹaːk˩˩ taːj˧˥

ɹa̰ːk˩˧ taːj˧˥˧

Nghe khó chịu vì toàn là những chuyện không có nghĩa lí gì.

"Nói chi những tiếng mỉa mai, Mếch lòng thiếu nữ, rác tai anh hùng." (Cdao)


rậm rịch

zə̰ʔm˨˩ zḭ̈ʔk˨˩

ʐə̰m˨˨ ʐḭ̈t˨˨

ɹəm˨˩˨ ɹɨt˨˩˨

ɹə̰m˨˨ ɹḭ̈k˨˨

Rậm rịch làm nhà.

Rậm rịch cưới vợ.


rối bét

ʐo̰j˩˧ ɓɛ̰k˩˧

ɹo̰j˩˧ ɓɛ̰t˩˧

mọi việc đều rối bét


rối rít tít mù

ʐo̰j˩˧ ʐḭt˩˧ tḭt˩˧ mu˧˧

ɹoj˧˥ ɹɨt˧˥ tɨt˧˥ mu˨˩

ɹoj˩˩ ɹit˩˩ tit˩˩ mu˧˧

ɹo̰j˩˧ ɹḭt˩˧ tḭt˩˧ mu˧˧

làm cái gì mà cứ rối rít tít mù lên thế!


rối tinh rối mù

zoj˧˥ tïŋ˧˧ zoj˧˥ mṳ˨˩

ʐo̰j˩˧ tïn˧˥ ʐo̰j˩˧ mu˧˧

ɹoj˧˥ tɨn˧˧ ɹoj˧˥ mu˨˩

ɹoj˩˩ tïŋ˧˥ ɹoj˩˩ mu˧˧

ɹo̰j˩˧ tïŋ˧˥˧ ɹo̰j˩˧ mu˧˧

sổ sách rối tinh rối mù


rối tinh

ʐo̰j˩˧ tïn˧˥

ɹo̰j˩˧ tïŋ˧˥˧

rối tung, mọi cái nhằng nhịt vào nhau làm cho không còn biết đằng nào mà lần.

đầu óc rối tinh

mọi việc cứ rối tinh cả lên


rộng huếch

zə̰ʔwŋ˨˩ hwek˧˥

ʐə̰wŋ˨˨ hwḛt˩˧

ɹəwŋ˨˩˨ hwet˧˥

ɹəwŋ˨˨ hwek˩˩

ɹə̰wŋ˨˨ hwek˩˩

ɹə̰wŋ˨˨ hwḛk˩˧

miệng cười rộng huếch


à uôm

Quen thói à uôm.


bắt tội

ɓat˧˥ to̰ʔj˨˩

ɓa̰k˩˧ to̰j˨˨

ɓak˧˥ toj˨˩˨

ɓat˩˩ to̰j˨˨

ɓa̰t˩˧ to̰j˨˨

Bắt tội cậu học sinh phải chịu lỗi của mình.


ệch

(khẩu ngữ) (nằm) ngay đườn người ra ở chỗ nào đó, trông chướng và khó coi.

nằm ệch ngay ở cửa ra vào