日

Từ tiếng Hán-Tạng nguyên thủy *s-nəj. Cùng gốc với ཉི་མ (nyi ma) (“Mặt Trời, ngày”) trong tiếng Tạng, နေ (ne) (“Mặt Trời”) hay နေ့ (ne.) (“ngày”) trong tiếng Miến Điện, နံၤ (nĩ) (“ngày”) trong tiếng Karen S'gaw, ꑍ (nyip) (“ngày”) trong tiếng Lô Lô.

日班

十日

往日

來日

来日

三月四日

中日詞典

中日词典

(～母) Thanh mẫu tiếng Hán trung cổ của 日 (trung cổ nyit).


茧

{{#switch:|vi|mul=Mục từ này cần một định nghĩa. Xin hãy giúp đỡ bằng cách thêm định nghĩa cho nó, sau đó xóa văn bản {{rfdef}}.}}


鵙

Dạng thay thế của 鶪 /䴗 (“chim bách thanh”)


油

(Từ nguyên cho mục này bị thiếu hoặc chưa đầy đủ. Vui lòng bổ sung vào mục từ, hoặc thảo luận tại bàn giúp đỡ. )

Dầu: chất béo, dầu mỡ, mỡ heo, xăng dầu, v.v.

麻油

豬油

猪油

石油

機油

机油

漏油

炒菜要落油。

油屋

啲油未乾呀。

啲油未干呀。

Tô (with crayons, coloured pencils, oil pastel, etc.).

老師將弟弟油嗰幅畫貼堂。

Cô giáo dán bức tranh mà anh tôi đã tô lên bảng.

lou⁵ si¹ zoeng¹ dai⁶⁻⁴ dai⁶⁻² jau⁴ go² fuk¹ waa² tip³ tong⁴.

老师将弟弟油嗰幅画贴堂。

Nói tắt của 油門／油门 (“accelerator; gas pedal; throttle”).

踩油


𰻱

Một trong số các chữ được dùng ở triều đại Chu.


𠫘

Mục từ này hiện chưa được giải nghĩa rõ ràng.


糹

Ký tự này chỉ được sử dụng như một thành phần trong chữ Hán phồn thể và không được sử dụng riêng.

Dạng thành phần của 糸, được gọi là 絲字旁／丝字旁 (sīzìpáng).


圣

Dị thể của 聖 được tìm thấy trong các từ điển chính tả của nhà Minh là 《俗書刊誤》 và 《字學三正》.


𮁺

Trích “倶舍论颂疏抄”:


𠳨

Được tìm thấy trong Giáp cốt văn và được phiên âm như trên trong 《甲骨文編》 xuất bản năm 1934 bởi Viện Harvard–Yenching.

Nghĩa của chữ này là không chắc chắn. Khả năng bao gồm:


𮀆

Trích 《一字奇特佛顶经》 (“Nhất Tự Kỳ Đặc Phật Đảnh Kinh”), 893, tập 19, trang 2175, cột 295, dòng 43:


赤

Có lẽ từ tiếng Hán-Tạng nguyên thủy *krak (“blood; red”), trong đó :Bản mẫu:cog (STEDT; Schuessler, 2007). Liên hệ tới 赫 (“bright red”) và có thể 奭 (“majestic; red”).

赤字

số tiền thiếu hụt (nghĩa đen: ký tự/số đỏ)

赤色的晚霞

莫赤匪狐，莫黑匪烏。

Chẳng gì đỏ nếu chẳng phải con chồn,
Chẳng gì đen nếu chẳng phải là con quạ..

The Classic of Poetry, kh. 11ᵗʰ – 7ᵗʰ centuries TCN, translated based on James Legge's version

莫赤匪狐，莫黑匪乌。

赤忱

赤貧

赤贫

赤手空拳

赤腳

赤脚

赤化


國

Quốc gia; đất nước; nhà nước; vương quốc. (Loại từ: 個／个)

建國

建国

利國利民

利国利民

國營

国营

子曰：「道千乘之國，敬事而信，節用而愛人，使民以時。」

Khổng tử nói: Lãnh đạo quốc gia có nghìn cỗ xe, phải giữ điều tín mọi việc, tiết kiệm chi tiêu, yêu mến dân, sử dụng sức dân theo thời gian thích hợp

Zǐ yuē: “Dào qiānshèng zhī guó, jìngshì ér xìn, jiéyòng ér àirén, shǐ mín yǐ shí.”

Luận ngữ của Khổng Tử, kh. 475 – 221 TCN, theo bản dịch tại Wikibooks tiếng Việt

子曰：「道千乘之国，敬事而信，节用而爱人，使民以时。」

你們要先求他的國和他的義，這些東西都要加給你們了。

[S]eek ye first the kingdom of God, and his righteousness; and all these things shall be added unto you.

Nǐmen yào xiān qiú tā de guó hé tā de yì, zhèxiē dōngxi dōu yào jiā gěi nǐmen le.

新標點和合本 /新标点和合本 (Chinese Union Version with New Punctuation), 馬太福音 (Matthew) 6:33

你们要先求他的国和他的义，这些东西都要加给你们了。

先王之制，大都不過參國之一。

Theo quy chế của các bậc tiên vương, ấp lớn không được quá một phần ba quốc đô.

Xiānwáng zhī zhì, dàdū bù guò sān guó zhī yī.

先王之制，大都不过参国之一。

登斯樓也，則有去國懷鄉，憂讒畏譏，滿目蕭然，感極而悲者矣。

[…] ai lên lầu này, xa nước nhớ làng, lo sợ sàm báng, mà lại trong thấy cảnh tiêu điều ở trước mắt, tất phải cảm mà thương khóc vậy.

Dēng sī lóu yě, zé yǒu qùguó huáixiāng, yōuchánwèijī, mǎnmù xiāorán, gǎn jí ér bēi zhě yǐ.

1046, 范仲淹 (Phạm Trọng Yêm), 岳陽樓記 (Nhạc Dương lâu ký), Bùi Kỷ dịch

登斯楼也，则有去国怀乡，忧谗畏讥，满目萧然，感极而悲者矣。

山國

山国

水鄉澤國

水乡泽国

紅豆生南國，春來發幾枝。

Đậu đỏ sinh ở phương nam, Mùa xuân đến, nẩy bao nhiêu cành.

Hóngdòu shēng nánguó, chūn lái fā jǐ zhī.

thế kỷ VIII, 王維 (Vương Duy), 相思 (Tương tư)

红豆生南国，春来发几枝。

國旗

国旗

國歌

国歌

國花

国花

國共內戰

国共内战


湖

內湖

内湖

奮起湖

Fenqihu (thị trấn ở Zhuqi, Gia Nghĩa, Đài Loan)

奋起湖


肏

肏你媽！

肏你妈！


鹽

Từ tiếng Hán-Tạng nguyên thủy *g-rjum (“salt”). Các từ phương ngữ tiếng Mân chỉ đến một âm xát đứng đầu trong tiếng Mân nguyên thủy *ziem (“một lớp vỏ màu trắng hình thành từ nước mặn hoặc nước muối”).

Muối; dung dịch muối, đặc biệt là muối ăn.

鹽放多了。

盐放多了。

厥貢鹽絺，海物惟錯。

Its articles of tribute were salt, fine cloth of dolichos fibre, productions of the sea of various kinds.

The Book of Documents, circa 4ᵗʰ – 3ʳᵈ century TCN

厥贡盐𫄨，海物惟错。


鳥

Ban đầu được phát âm với thanh mẫu /t-/ (so sánh với 島 (“đảo”)). Trong nhiều phương ngữ, nó được đổi thành /n-/ để tránh phát âm giống với 屌 (“dương vật”) (屌 dẫn xuất từ nghĩa “chim”). Chim/điểu cầm trong tiếng lóng Trung Quốc có đặc điểm gắn với nghĩa chỉ cơ quan sinh dục ngoài, so sánh 雀 (“chim sẻ > dương vật”) và 雞 (gà > dương vật).
Schuessler (2007) đưa ra giả thuyết thanh mẫu /n-/ của 鳥 có thể không liên quan đến /t-/ mà liên quan đến từ Tai-Kadai để chỉ loài chim, so sánh với tiếng Thái nguyên thủy *C̬.nokᴰ (“chim”) (nguồn gốc của từ tiếng Thái นก (nók)).
Dạng /t-/ có thể bắt nguồn từ tiếng Hán-Tạng nguyên thủy *daw (“chim”), cùng gốc với tiếng Karen nguyên thủy *thoᴮ (“chim”), tiếng Bodo-Garo nguyên thủy *tao² (“chim”).

養鳥

养鸟

月出驚山鳥，時鳴春澗中。

Trăng ló ra làm kinh sợ những con chim núi, Thỉnh thoảng cất tiếng kêu trong khe mùa xuân.

Yuèchū jīng shān niǎo, shí míng chūn jiàn zhōng.

月出惊山鸟，时鸣春涧中。


鳥

Dương vật. § Cũng như 屌. ◇Phùng Mộng Long 馮夢龍: Đại học sĩ Vạn An lão nhi âm nuy, Huy Nhân Nghê tiến hiền dĩ dược tễ thang tẩy chi, đắc vi Thứ cát sĩ, thụ ngự sử. Thì nhân mục vi tẩy điểu ngự sử 大學士萬安老而陰痿, 徽人倪進賢以藥劑湯洗之, 得為庶吉士, 授御史. 時人目為洗鳥御史 (Cổ kim đàm khái 古今譚概) Đại học sĩ Vạn An già, bị liệt dương, Huy Nhân Nghê tiến người tài lấy thang thuốc tễ rửa dương vật cho, được làm Thứ cát sĩ, giữ chức ngự sử. Người đương thời coi là 'ngự sử rửa chim'.

Tiếng tục, dùng để chửi mắng. ◇Thủy hử truyện 水滸傳: Thậm ma điểu đao! Yêu mại hứa đa tiền! Ngã tam thập văn mãi nhất bả, dã thiết đắc nhục, thiết đắc đậu hủ! Nhĩ đích điểu đao hữu thậm hảo xứ, khiếu tố bảo đao 甚麼鳥刀! 要賣許多錢! 我三十文買一把, 也切得肉, 切得豆腐! 你的鳥刀有甚好處, 叫做寶刀 (Đệ thập nhị hồi) Cái con đao đồ bỏ này ấy à! Sao đòi bán nhiều tiền thế! Tao (chỉ bỏ) ba mươi tiền cũng mua được một con, thái được thịt, cắt được đậu phụ! Đao cùn của mày thì hay ở chỗ nào mà gọi là đao báu?


鐘

鍾 (Traditional-Chinese alternative)
銿 (alternative)
鈡 (Traditional-Chinese alternative)
钟 (Simplified-Chinese alternative)

Không nên nhầm lẫn hai họ khác nhau là 鐘／钟 (zhōng) và 鍾／锺.

那個鐘每小時響一次。

那个钟每小时响一次。

這個鐘快了，所以我把它校準了。

Đồng hồ chạy nhanh nên tôi đã chỉnh lại.

Zhè ge zhōng kuài le, suǒyǐ wǒ bǎ tā jiàozhǔn le.

这个钟快了，所以我把它校准了。

點鐘

点钟

分鐘

分钟

秒鐘

秒钟

(Khoảng thời gian hoặc thời lượng của) các dịch vụ tình dục, như mại dâm.

Chuông (nhạc cụ gõ dùng cho nghi lễ, làm bằng kim loại, được treo trên giá và đánh bằng vồ).

Dạng thay thế của 鍾 /钟 (“đơn vị dung lượng”).


沙

Từ tiếng Hán-Tạng nguyên thủy *s(r)aj (“đất, cát”). Đối chiếu với tiếng Tây Tạng ས (sa, “cát”) và tiếng Miến Điện သဲ (sai:, “cát”).

論福、我必賜大福給你、論子孫、我必叫你的子孫多起來、如同天上的星、海邊的沙、你子孫必得着仇敵的城門。

sẽ ban phước cho ngươi, thêm dòng-dõi ngươi nhiều như sao trên trời, đông như cát bờ biển, và dòng-dõi đó sẽ chiếm được cửa thành quân nghịch.

1919, Calvin Wilson Mateer (狄考文) và cộng sự, “Sáng 22:17 (創世記)”, trong Kinh Thánh (聖經 (和合本)):


㐻

{{#switch:|vi|mul=Mục từ này cần một định nghĩa. Xin hãy giúp đỡ bằng cách thêm định nghĩa cho nó, sau đó xóa văn bản {{rfdef}}.}}