đường

Hảo ỏng môch cốc đá chenh, mà chăng cỏ đường.

Muốn uống một ly nước chanh mà không có đường.


chó

Một loại bồ nhỏ để đựng đồ (như chăn, quần áo, v.v.), có quai và nắp; cái bịch đựng đồ.


cà nhắc

Mô tả quả trứng ở trong núi đang để nở ra người.


mũ

vía mụ ở trên trời có bổn phận gìn giữ sức khỏe cho con người.


mường

Từ tiếng Thái nguyên thủy *mɯəŋᴬ (“thị trấn”).


nà

Từ . Cùng gốc với tiếng Việt nà, tiếng Thái นา (naa).

Nhà nả cỏ từ nà lẳm.


thiểng

thiểng Mường


bỏng

Ti ngỏ tả bỏng.

Liênh ngồi khênh bỏng cho maích.


bâm

Bâm pẻnh ngày thết cỏ cá pẻnh tòn, pẻnh ổng, pẻnh châng.


iếch

Kế thừa từ tiếng Việt-Mường nguyên thủy *ʔeːk. Cùng gốc với tiếng Việt ếch.


xiêng

Từ tiếng Việt-Mường nguyên thủy *tʃ-ʔaːŋ > *ɟaːŋ / *tʃɨəŋ. Cùng gốc với tiếng Việt xương.


đác wa

[ɗaːk⁶ waː¹ ~ ɗaːk⁶ βaː¹]

Từ ghép giữa đác (“nước”) + wa (“hoa”), dịch sao phỏng từ tiếng Việt nước hoa.


đác hỏl

Từ ghép giữa đác (“nước”) + hỏl (“suối”).


hỏl

Mượn từ một ngôn ngữ Thái. Cùng gốc với tiếng Việt suối. So sánh với tiếng Thái ห้วย (hûai), tiếng Lào ຫ້ວຍ (wany), tiếng Tày khuổi.


chiên môn

Nhà nả chiên môn là pẻnh cuổn.


khót nhõnh

vật thiêng có đầu nhọn, ông mo dùng để thể hiện sức mạnh trừ ma quỷ.


bỏi

Từ tiếng Việt-Mường nguyên thủy *ɓɔːjʔ. Cùng gốc với tiếng Việt muối.


chỏ

Từ tiếng Việt-Mường nguyên thủy *ʔa-cɔːʔ. Cùng gốc với tiếng Việt chó.


cà tlo cà tlẽn

loại người thích khoe khoang, không đúng đắn, không đáng trọng.


pãn

Là pãn pỡi hà.

Pãn wẳl.


ngàng

tên một đoạn xương của con vật bốn chân.


kết lẫn

Ớ cấp tliênh tà cỏ kết lẫn wiêc nì chũa?

Cấp trên đã có kết luận gì về việc này chưa?


pẻnh wá

bánh vả (một loại bánh để bày cỗ dâng hồn người chết).


mõl dich

người dịch, phiên dịch, thông dịch viên.


bẳn

một chất liệu quý dùng làm cườm đeo tay.


anh tão

anh tạo (một chức trong bản mường tương đương trưởng xóm trong chế độ nhà Lang Mường).


ảng

ảng nhúc

nơi pha thịt, bày thịt (sau khi thịt trâu, lợn, bò)

ảng khả


plù

Từ tiếng Việt-Mường nguyên thủy *b-luː, từ tiếng Môn-Khmer nguyên thủy *ml(əw). Cùng gốc với tiếng Việt trầu, Mường Bi tlù, Mường Thanh Hóa trù, Mường Hòa Bình pù.


da phá

Da phá cúa Giê-xu Ki-tô, là dòng hõi Đa-bít, là dòng hõi Áp-đa-ham.

Gia phả của Đức Chúa Jêsus Christ, con cháu Đa-vít, con cháu Áp-ra-ham. (Mat 1:1)


ca mềm

gà mềm (chỉ dùng trong mo để chỉ con gà mà bình thường không bị dịch bệnh gì).


ca ti wềl tổng

gà đi về mả (gà làm lễ hướng dẫn hồn người chết về mộ địa, dùng trong mo)


muc tiêu

Năm mẫ cỏ từ muc tiêu.


pù

Từ tiếng Việt-Mường nguyên thủy *b-luː, từ tiếng Môn-Khmer nguyên thủy *ml(əw). Cùng gốc với tiếng Việt trầu, Mường Bi tlù, Mường Thanh Hóa trù, Mường Sơn La plù.


nà đon

ruộng mùa (ruộng chỉ cấy được một vụ mùa).


pưởu lac đà

bướu lạc đà.


pươu

tên một loại cây hay mọc ở bờ suối, thân to, nhiều cành nhẵn, quả có thể ăn được.


lỉnh nháy dù

Pãi nì rỗng, lỉnh nháy dù hay tâp ớ ni.

Bãi này rộng, lính nhảy dù hay tập ở đây.


lỉnh tâp

Pãi án tì là pãi lỉnh tâp.


lỉnh tấy

Ho đưới chi mẩy thàng lỉnh tấy.


lỉnh thí

Nả là lỉnh thí, oai lẳm.


lỉnh tlảng

Tời lỉnh tlảng khố là hong.


ảng liễn

áng liễn (một nơi ở trên trời theo tưởng tượng của người Mường).


xe chớ hàng

Nhà ho mởi mua môch xe chớ hàng.


xe cỗ

Nhà nả chua cỏ xe cỗ chi.


xe cút kít

Cải cổ tất nì phái cỏ xe cút kít tố mởi nhanh.

Đống đất này phải có xe cút kít thì đẩy mới nhanh được.


bỏng chiềng thờ

cửa sổ sát bàn thờ (cửa sổ đầu trên của nhà sàn).


bỏng tliênh

cửa sổ phía trên (cửa sổ phía trước nhà sàn).


bua quan

Wiệc bua quan.