radio

Từ tiếng Anh,
* fra:radio
** lat:radius = tia


binoculaire

Loupe binoculaire


monoculaire

Microscope monoculaire


declination

magnetic declination


périscopique

Objectif périscopique


rayonnant

Chaleur rayonnante


réfléchi

Rayon réfléchi


sonique

Vitesse sonique


thermonucléaire

Bombe thermonucléaire


implosion

Sự ùa vào, sự xô vào (của một chất lưu vào một nơi có áp suất thấp).


laser

. Thiết bị laser nêu trên (còn được viết phiên âm là laze hay la-de).


metric

Từ tiếng Anh,
* fra:métrique
** lat:metricus = thuộc hệ mét
*** lat:metrum = mét

metric geometry


proton

pəː˧˧ zo˧˧ tɔn˧˧

pəː˧˥ ʐo˧˥ tɔŋ˧˥

pəː˧˧ ɹo˧˧ tɔŋ˧˧

pəː˧˥ ɹo˧˥ tɔn˧˥

pəː˧˥˧ ɹo˧˥˧ tɔn˧˥˧

Một loại hạt tổ hợp, một thành phần cấu tạo hạt nhân nguyên tử. Bản thân hạt này được tạo thành từ 3 hạt quark (2 quark lên và 1 quark xuống), vì vậy mang điện tích +1e hay +1.602×10⁻¹⁹ C. Khối lượng 1,6726×10⁻²⁷ kg.

Hạt nhân nguyên tử Hêli thông thường có 2 proton và 2 neutron


radiant

Chaleur radiante

point radiant


shower

meson shower


specific

specific weight (gravity)


hương

Một số lượng tử của các hạt cơ bản liên quan đến lực tương tác yếu giữa chúng.


trạng thái

ʨa̰ːʔŋ˨˩ tʰaːj˧˥

tʂa̰ːŋ˨˨ tʰa̰ːj˩˧

tʂaːŋ˨˩˨ tʰaːj˧˥

tʂaːŋ˨˨ tʰaːj˩˩

tʂa̰ːŋ˨˨ tʰaːj˩˩

tʂa̰ːŋ˨˨ tʰa̰ːj˩˧

Cách tồn tại của một vật tùy theo độ liên kết chặt chẽ hay lỏng lẻo giữa các phân tử của nó.

Ba trạng thái của vật chất là các trạng thái rắn, lỏng và khí.


giao thoa

zaːw˧˧ tʰwaː˧˧

jaːw˧˥ tʰwaː˧˥

jaːw˧˧ tʰwaː˧˧

ɟaːw˧˥ tʰwa˧˥

ɟaːw˧˥˧ tʰwa˧˥˧


gương

. Vật có bề mặt nhẵn bóng, có thể phản chiếu ánh sáng.


linh hoạt

lïŋ˧˧ hwa̰ːʔt˨˩

lïn˧˥ hwa̰ːk˨˨

lɨn˧˧ hwaːk˨˩˨

lïŋ˧˥ hwat˨˨

lïŋ˧˥ hwa̰t˨˨

lïŋ˧˥˧ hwa̰t˨˨


thị trường

tʰḭʔ˨˩ ʨɨə̤ŋ˨˩

tʰḭ˨˨ tʂɨəŋ˧˧

tʰi˨˩˨ tʂɨəŋ˨˩

tʰi˨˨ tʂɨəŋ˧˧

tʰḭ˨˨ tʂɨəŋ˧˧

Khoảng không gian mà mắt trông thấy được khi nhìn qua một dụng cụ quang học.


trọng lượng

ʨa̰ʔwŋ˨˩ lɨə̰ʔŋ˨˩

tʂa̰wŋ˨˨ lɨə̰ŋ˨˨

tʂawŋ˨˩˨ lɨəŋ˨˩˨

tʂawŋ˨˨ lɨəŋ˨˨

tʂa̰wŋ˨˨ lɨə̰ŋ˨˨

. Lực do sức hút của Quả Đất tác dụng vào một vật ở một nơi và tỷ lệ với sức hút nói trên tại đó. Mở rộng ra, sức hút của hành tinh hay vật thể lên vật khác nằm gần nó.

Trọng lượng chết: vật hay người vừa vô ích vừa cản trở mọi hoạt động.

Phi trọng lượng: trạng thái của một vật không cảm thấy trọng lượng biểu kiến; ví dụ khi nó vượt ra khỏi sức hút của Quả đất.


âm ba

əm˧˥˧ ɓaː˧˥˧

Âm ba do dao động trong không khí hay trong môi trường truyền âm khác.


âm cực

əm˧˧ kɨ̰ʔk˨˩

əm˧˥˧ kɨ̰k˨˨

Nối dây từ âm cực sang dương cực.


analyseur

Máy phân tích; bộ phân tích; kính phân tích.


atmosphère

Une pression de dix atmosphères


battement

battement de persienne


bipolarité

Tính hai cực, tính lưỡng cực, tính song cực.


masse

Masse atomique


languette

Languette de soulier


infrarouge

Rayons infrarouges


incident

Rayon incident


image

Image virtuelle

Image réelle

Image aérienne

Image animée

Image colorée

Image à demi -teinte

Image contrastée

Image latente

Image monochrome

Image photographique

Image positive

Image négative

Image renversée de haut en bas

Image stigmatique

Image stéréoscopique

Image à trois dimensions


convergence

/kɔ̃.vɛʁ.ʒɑ̃s/


gravité

Centre de gravité

Triage par gravité


critique

Température critique

âge critique


effet

Effet Edison

Effet calorifique

Effet explosif

Effet magnéto -optique

Effet parasite


énergie

énergie nucléaire

énergie calorifique/énergie thermique

énergie chimique

énergie cinétique

énergie mécanique

énergie potentielle

énergie optique

énergie solaire


frange

Franges d’interférences


fréquence

Fréquence de répétition des impulsions

Fréquence de résonance

Fréquence acoustique

Fréquence assignée

Fréquence critique

Fréquence ultra -sonore


công

Sức lao động tiêu hao trong một việc làm. Chữ công trong nghĩa này bắt nguồn từ chữ Hán 工, 功.

Đại lượng vật lí đặc trưng định lượng cho sự biến đổi năng lượng từ dạng này sang dạng khác.


polarisation

Angle de polarisation


prisme

Jumelles à prisme

Voir à travers le prisme de l’amour-propre

(nghĩa bóng) nhìn qua lăng kính của lòng tự ái


puissance

Puissance d’un moteur


réflexion

Angle de réflexion


répulsion

Répulsion de l’aimant


retardateur

Dispositif retardateur


sillage

dans le sillage de quelqu'un


susceptibilité

Susceptibilité magnétique


vaporiser

La chaleur vaporise l’eau


polariser

Polariser un rayon lumineux

Lumière polarisée


bond

atomic bond


bì

Vật nặng đặt trên đĩa cân để được thăng bằng.

Bì thay thế quả cân.


ảnh

* (danh từ) Âm Hán-Việt của chữ Hán 影.
* (đại từ) Từ viết gọn của anh + chỉ từ ấy trong các phương ngữ Nam Bộ, với cái sau được biểu hiện dưới dạng thanh hỏi sau sự phân âm tiết đơn.

Hình một vật nhìn thấy trong một tấm gương hay một thấu kính.

Ảnh chỉ nhìn thấy mà không thu được gọi là ảnh ảo.


đẳng áp

ɗa̰ŋ˧˩˧ aːp˧˥

ɗaŋ˧˩˨ a̰ːp˩˧

ɗaŋ˨˩˦ aːp˧˥

ɗa̰ʔŋ˧˩ a̰ːp˩˧

Quá trình đẳng áp của một chất khí.


truyền

Nhiệt truyền từ vật nóng sang vật lạnh.

Thiết bị truyền động.


quỹ đạo

kwiʔi˧˥ ɗa̰ːʔw˨˩

kwi˧˩˨ ɗa̰ːw˨˨

wi˨˩˦ ɗaːw˨˩˨

kwḭ˩˧ ɗaːw˨˨

kwi˧˩ ɗa̰ːw˨˨

kwḭ˨˨ ɗa̰ːw˨˨

Đường đi hình cong kín của một vật có chuyển động chu kỳ.

Các điện tử quay chung quanh một hạt nhân nguyên tử theo những quỹ đạo khác nhau.


phách

Mỗi một chu trình biến đổi biên độ của dao động tổng hợp xảy ra khi cộng hai dao động điều hoà có tần số gần bằng nhau.

Tần số của chu trình biến đổi gọi là tần số phách.


nến

Bóng đèn 100 nến.


tới hạn

təːj˧˥ ha̰ːʔn˨˩

tə̰ːj˩˧ ha̰ːŋ˨˨

təːj˧˥ haːŋ˨˩˨

təːj˩˩ haːn˨˨

təːj˩˩ ha̰ːn˨˨

tə̰ːj˩˧ ha̰ːn˨˨


giao điện

zaːw˧˧ ɗiə̰ʔn˨˩

jaːw˧˥ ɗiə̰ŋ˨˨

jaːw˧˧ ɗiəŋ˨˩˨

ɟaːw˧˥ ɗiən˨˨

ɟaːw˧˥ ɗiə̰n˨˨

ɟaːw˧˥˧ ɗiə̰n˨˨


trọng tâm

ʨa̰ʔwŋ˨˩ təm˧˧

tʂa̰wŋ˨˨ təm˧˥

tʂawŋ˨˩˨ təm˧˧

tʂawŋ˨˨ təm˧˥

tʂa̰wŋ˨˨ təm˧˥

tʂa̰wŋ˨˨ təm˧˥˧

Phiên âm Hán Việt của chữ Hán 重心 (重 là trọng, “sức nặng” và 心 là tâm, “phần ở giữa”).

Điểm đặt của trọng lực tác dụng vào một vật.


thăng hoa

tʰaŋ˧˧ hwaː˧˧

tʰaŋ˧˥ hwaː˧˥

tʰaŋ˧˧ hwaː˧˧

tʰaŋ˧˥ hwa˧˥

tʰaŋ˧˥˧ hwa˧˥˧

Sự chuyển biến trực tiếp từ trạng thái rắn sang thể khí và sự chuyển biến ngược lại, không qua trạng thái lỏng.

Sự thăng hoa của băng phiến.


thù hình

tʰṳ˨˩ hï̤ŋ˨˩


ly tâm

li˧˥˧ təm˧˥˧

Máy vắt ly tâm.


lúp

Kính hội tụ phóng đại dùng để nhìn những vật nhỏ.


prô-tôn

pə̤ː˨˩ zo˧˧ ton˧˧

pəː˧˧ ʐo˧˥ toŋ˧˥

pəː˨˩ ɹo˧˧ toŋ˧˧

pəː˧˧ ɹo˧˥ ton˧˥

pəː˧˧ ɹo˧˥˧ ton˧˥˧


phóng điện

fawŋ˧˥ ɗiə̰ʔn˨˩

fa̰wŋ˩˧ ɗiə̰ŋ˨˨

fawŋ˧˥ ɗiəŋ˨˩˨

fawŋ˩˩ ɗiən˨˨

fawŋ˩˩ ɗiə̰n˨˨

fa̰wŋ˩˧ ɗiə̰n˨˨


phân cực

fən˧˧ kɨ̰ʔk˨˩

fəŋ˧˥ kɨ̰k˨˨

fəŋ˧˧ kɨk˨˩˨

fən˧˥ kɨ̰k˨˨

fən˧˥˧ kɨ̰k˨˨


adiabatic

Từ tiếng Hy Lạp cổ ἀδιάβατος (“không vượt qua được”), từ:
 ἀ (“không”)
 διά (“qua”)
 βατός (“có thể vượt qua được”), từ βαίνειν (“đi”).

adiabatic curve


power

absorption power

electric power

atomoc power

năng lượng nguyên tử; cường quốc nguyên tử


am pe

aːm˧˥˧ pɛ˧˥˧

(xem từ nguyên 1) Đơn vị cường độ dòng điện.


achromatique

Lentille achromatique


adiabatique

Ligne adiabatique

Compression adiabatique


adsorbant

Le charbon est un adsorbant


émissif

Pouvoir émissif


volumique

masse volumique


aplanétique

Không làm cho ảnh biến dạng, tương phẳng.


transsonique

Vitesse transsonique

tốc độ gần âm


calorimétrique

Méthode calorimétrique


surfondu

Phosphore surfondu


linéique

Résistance linéique


massique

volume massique


réfringent

Milieu réfringent


réfracteur

Prisme réfracteur


eutectique

Mélange eutectique


expansibilité

Expansibilité des gaz


fissible

Có thể phân rã hạt nhân, có thể phân hạch.


plutonigène

Réacteur plutonigène


grand-angulaire

Objectif grand-angulaire


paramagnétique

Substance paramagnétique


radiatif

équilibre radiatif


từ thiên

tɨ̤˨˩ tʰiən˧˧

tɨ˧˧ tʰiəŋ˧˥

tɨ˨˩ tʰiəŋ˧˧

tɨ˧˧ tʰiən˧˥

tɨ˧˧ tʰiən˧˥˧

Góc giữa phương của nam châm ở một nơi và phương Bắc-Nam ở nơi đó.


tĩnh học

tïʔïŋ˧˥ ha̰ʔwk˨˩

tïn˧˩˨ ha̰wk˨˨

tɨn˨˩˦ hawk˨˩˨

tḭ̈ŋ˩˧ hawk˨˨

tïŋ˧˩ ha̰wk˨˨

tḭ̈ŋ˨˨ ha̰wk˨˨

. Môn học về sự cân bằng của các lực, không gây chuyển động.


lăng kính

laŋ˧˥ kḭ̈n˩˧

laŋ˧˥˧ kḭ̈ŋ˩˧

Dụng cụ quang học hình trụ đáy tam giác, làm bằng một chất trong suốt thường là thủy tinh, có tính chất khúc xạ và phân tích ánh sáng.


năng lượng

naŋ˧˧ lɨə̰ʔŋ˨˩

naŋ˧˥ lɨə̰ŋ˨˨

naŋ˧˧ lɨəŋ˨˩˨

naŋ˧˥ lɨəŋ˨˨

naŋ˧˥ lɨə̰ŋ˨˨

naŋ˧˥˧ lɨə̰ŋ˨˨

Phiên âm Hán Việt của chữ Hán 能量 (能 là năng, “khả năng sinh công” và 量 là lượng, “số lượng”).

Đại lượng vật lý học đo khả năng sản xuất công của một hệ thống.


nucleus

atomic nucleus


hydrodynamics

Thuỷ động lực học, động lực học chất nước.


virtual

virtual focus


lentille

Lentille convergente

Lentille divergente

Lentille de champ/lentille collectrice

Lentille biconcave

Lentille biconvexe

Lentille convexo-concave

Lentille concavo-convexe

Lentille plan -concave

Lentille plan -convexe

Lentille simple

Lentille sphérocylindrique


motstand

å koble inn en motstand på


ống nghe

ə̰wŋ˩˧ ŋɛ˧˥˧

Bộ phận của máy truyền thanh, áp vào tai để nghe.


giác cự

zaːk˧˥ kɨ̰ʔ˨˩

ja̰ːk˩˧ kɨ̰˨˨

jaːk˧˥ kɨ˨˩˨

ɟaːk˩˩ kɨ̰˨˨

ɟa̰ːk˩˧ kɨ̰˨˨

Góc ở giữa hai đường thẳng đi từ mắt nhìn đến hai đầu của một vật, dùng để đo độ lớn của vật ấy đối với mắt.


từ phổ

tɨ̤˨˩ fo̰˧˩˧

Hệ thống các đường sức của một từ trường, thường thực hiện nhờ rắc mạt sắt trong không gian và lắc cho hạt sắt dồn thành những đường liên tục.


từ cực

tɨ̤˨˩ kɨ̰ʔk˨˩


ống xoắn

əwŋ˧˥ swan˧˥

ə̰wŋ˩˧ swaŋ˩˧

əwŋ˧˥ swaŋ˧˥

əwŋ˩˩ swan˩˩

ə̰wŋ˩˧ swan˩˧

Ống uốn cong thành nhiều vòng để cho chất chảy trong ống được tiếp xúc lâu với môi trường ngoài ống, làm cho nó nóng lên hay nguội đi tùy theo mục đích.


ống dây

ə̰wŋ˩˧ jəj˧˥

ə̰wŋ˩˧ ɟəj˧˥˧

Cuộn dây dẫn điện quấn thành lớp dày trên một cái ống dài.


tỷ nhiệt

tḭ˧˩˧ ɲiə̰ʔt˨˩

ti˧˩˨ ɲiə̰k˨˨

ti˨˩˦ ɲiək˨˩˨

ti˧˩ ɲiə̰t˨˨

tḭʔ˧˩ ɲiə̰t˨˨

Nhiệt lượng để nâng nhiệt độ của một gam vật chất lên thêm một độ.


tự cảm

tɨ̰ʔ˨˩ ka̰ːm˧˩˧

tɨ̰˨˨ kaːm˧˩˨

tɨ˨˩˨ kaːm˨˩˦

tɨ̰˨˨ kaːm˧˩

tɨ̰˨˨ ka̰ːʔm˧˩

Tác dụng của một dòng điện gây một dòng cảm ứng ngay trong mạch mà nó chạy qua và làm cho dòng chậm lại đối với hiệu điện thế.


từ khuynh

tɨ̤˨˩ xwiŋ˧˧

tɨ˧˧ kʰwin˧˥

tɨ˨˩ kʰwɨn˧˧

tɨ˧˧ xwiŋ˧˥˧

Góc giữa phương của từ trường Quả đất ở một nơi và phương nằm ngang ở nơi ấy.


tức thời

tɨk˧˥ tʰə̤ːj˨˩

tɨ̰k˩˧ tʰəːj˧˧

tɨk˧˥ tʰəːj˨˩

tɨk˩˩ tʰəːj˧˧

tɨ̰k˩˧ tʰəːj˧˧

T. Được xác định hoàn toàn trong một thời điểm rất ngắn.

Tốc độ tức thời của xe đạp thi trong nước rút,


tế bào quang điện

te˧˥ ɓa̤ːw˨˩ kwaːŋ˧˧ ɗiə̰ʔn˨˩

tḛ˩˧ ɓaːw˧˧ kwaːŋ˧˥ ɗiə̰ŋ˨˨

te˧˥ ɓaːw˨˩ waːŋ˧˧ ɗiəŋ˨˩˨

te˩˩ ɓaːw˧˧ kwaːŋ˧˥ ɗiən˨˨

te˩˩ ɓaːw˧˧ kwaːŋ˧˥ ɗiə̰n˨˨

tḛ˩˧ ɓaːw˧˧ kwaːŋ˧˥˧ ɗiə̰n˨˨

Dụng cụ sinh ra một dòng điện khi có ánh sáng rọi vào.


tắt dần

tat˧˥ zə̤n˨˩

ta̰k˩˧ jəŋ˧˧

ta̰t˩˧ ɟən˧˧

Nói một chuyển động vì ma sát mà chậm dần cho đến khi dừng hẳn.


tĩnh điện kế

tïʔïŋ˧˥ ɗiə̰ʔn˨˩ ke˧˥

tïn˧˩˨ ɗiə̰ŋ˨˨ kḛ˩˧

tɨn˨˩˦ ɗiəŋ˨˩˨ ke˧˥

tḭ̈ŋ˩˧ ɗiən˨˨ ke˩˩

tïŋ˧˩ ɗiə̰n˨˨ ke˩˩

tḭ̈ŋ˨˨ ɗiə̰n˨˨ kḛ˩˧

. Máy dùng để đo điện tích hoặc điện thế của một vật.


tĩnh điện học

tïʔïŋ˧˥ ɗiə̰ʔn˨˩ ha̰ʔwk˨˩

tïn˧˩˨ ɗiə̰ŋ˨˨ ha̰wk˨˨

tɨn˨˩˦ ɗiəŋ˨˩˨ hawk˨˩˨

tḭ̈ŋ˩˧ ɗiən˨˨ hawk˨˨

tïŋ˧˩ ɗiə̰n˨˨ ha̰wk˨˨

tḭ̈ŋ˨˨ ɗiə̰n˨˨ ha̰wk˨˨

Môn học về các hiện tượng do điện nằm cân bằng gây ra.


tĩnh điện

tïʔïŋ˧˥ ɗiə̰ʔn˨˩

tïn˧˩˨ ɗiə̰ŋ˨˨

tɨn˨˩˦ ɗiəŋ˨˩˨

tḭ̈ŋ˩˧ ɗiən˨˨

tïŋ˧˩ ɗiə̰n˨˨

tḭ̈ŋ˨˨ ɗiə̰n˨˨


tâm đẩy

təm˧˧ ɗə̰j˧˩˧

təm˧˥ ɗəj˧˩˨

təm˧˧ ɗəj˨˩˦

təm˧˥˧ ɗə̰ʔj˧˩

Điểm đặt của sức đẩy Ac-si-mét do một chất lỏng nằm yên tác dụng vào một vật nhúng trong đó.


khử từ

xɨ̰˧˩˧ tɨ̤˨˩


ki-lô ca-lo

ki˧˧ lo˧˧ kaː˧˧ lɔ˧˧

ki˧˥ lo˧˥ kaː˧˥ lɔ˧˥

ki˧˧ lo˧˧ kaː˧˧ lɔ˧˧

ki˧˥ lo˧˥ kaː˧˥ lɔ˧˥

ki˧˥˧ lo˧˥˧ kaː˧˥˧ lɔ˧˥˧


ki-lô-oát

ki˧˧ lo˧˧ waːt˧˥

ki˧˥ lo˧˥ wa̰ːk˩˧

ki˧˧ lo˧˧ waːk˧˥

ki˧˥˧ lo˧˥˧ wa̰t˩˧


ki-lô-oát giờ

ki˧˥ lo˧˧ waːt˧˥ zə̤ː˨˩

kḭ˩˧ lo˧˥ wa̰ːk˩˧ jəː˧˧

ki˧˥ lo˧˧ waːk˧˥ jəː˨˩

ki˩˩ lo˧˥ wat˩˩ ɟəː˧˧

kḭ˩˧ lo˧˥˧ wa̰t˩˧ ɟəː˧˧


tán sắc

ta̰ːŋ˩˧ ʂa̰k˩˧

taːŋ˧˥ ʂak˧˥

taːn˩˩ ʂak˩˩

ta̰ːn˩˧ ʂa̰k˩˧

Phân tích một ánh sáng phức tạp ra những ánh sáng đơn giản.


tán quang

taːn˧˥ kwaːŋ˧˧

ta̰ːŋ˩˧ kwaːŋ˧˥

taːŋ˧˥ waːŋ˧˧

taːn˩˩ kwaːŋ˧˥

ta̰ːn˩˧ kwaːŋ˧˥˧

Ánh sáng không có phương hướng nhất định, rọi từ những vật xù xì.


tua-bin

twaː˧˧ ɓin˧˧

tuə˧˥˧ ɓin˧˥˧

Động cơ gồm một bánh xe rạch từng đường máng trong đó có nước chảy hoặc hơi phun qua để làm quay bánh xe mà sinh ra công.


trắc quang

ʨak˧˥ kwaːŋ˧˧

tʂa̰k˩˧ kwaːŋ˧˥

tʂak˧˥ waːŋ˧˧

tʂak˩˩ kwaːŋ˧˥

tʂa̰k˩˧ kwaːŋ˧˥˧

. Phương pháp đo độ sáng của các nguồn phát ánh sáng hoặc của các vật được rọi sáng.


luyện từ

lwiə̰ʔn˨˩ tɨ̤˨˩

lwiə̰ŋ˨˨ tɨ˧˧

lwiəŋ˨˩˨ tɨ˨˩

lwiən˨˨ tɨ˧˧

lwiə̰n˨˨ tɨ˧˧

Truyền tính chất của nam châm cho một vật.


lưỡng chiết

lɨəʔəŋ˧˥ ʨiət˧˥

lɨəŋ˧˩˨ ʨiə̰k˩˧

lɨəŋ˨˩˦ ʨiək˧˥

lɨə̰ŋ˩˧ ʨiət˩˩

lɨəŋ˧˩ ʨiət˩˩

lɨə̰ŋ˨˨ ʨiə̰t˩˧

Nói một chất trong suốt có hai chiết suất khác nhau theo hai chiều ánh sáng và do đó có thể cho hai ảnh lệch nhau.


lưỡng cực

đèn lưỡng cực

Đèn có hai cực dùng để biến dòng điện xoay chiều thành dòng điện một chiều.

lɨəʔəŋ˧˥ kɨ̰ʔk˨˩

lɨəŋ˧˩˨ kɨ̰k˨˨

lɨəŋ˨˩˦ kɨk˨˩˨

lɨə̰ŋ˩˧ kɨk˨˨

lɨəŋ˧˩ kɨ̰k˨˨

lɨə̰ŋ˨˨ kɨ̰k˨˨

Có hai cực điện hoặc hai cực từ dấu khác nhau, đặt cách nhau một khoảng nhỏ.


lưỡng cực

lɨəʔəŋ˧˥ kɨ̰ʔk˨˩

lɨəŋ˧˩˨ kɨ̰k˨˨

lɨəŋ˨˩˦ kɨk˨˩˨

lɨə̰ŋ˩˧ kɨk˨˨

lɨəŋ˧˩ kɨ̰k˨˨

lɨə̰ŋ˨˨ kɨ̰k˨˨

Vật thể có hai cực điện hoặc hai cực từ dấu khác nhau, đặt cách nhau một khoảng nhỏ.

Các nam châm có thể coi là các lưỡng cực từ.


lượng tử

lɨə̰ʔŋ˨˩ tɨ̰˧˩˧

lɨə̰ŋ˨˨ tɨ˧˩˨

lɨəŋ˨˩˨ tɨ˨˩˦

lɨə̰ŋ˨˨ tɨ˧˩

lɨə̰ŋ˨˨ tɨ̰ʔ˧˩

Phiên âm Hán Việt của chữ Hán 量子 (量 là lượng, “số lượng” và 子 là tử, “phần tử nhỏ bé”).

Phần tử nhỏ nhất của mỗi thứ năng lượng và truyền nguyên từng đơn vị như vậy khi có sự trao đổi năng lượng.

Quang tử là lượng tử ánh sáng.


tiêu sắc

tiəw˧˥ ʂa̰k˩˧

tiəw˧˧ ʂak˧˥

tiəw˧˥ ʂak˩˩

tiəw˧˥˧ ʂa̰k˩˧

Nói một hệ thống quang học đã được sửa hết sắc sai.


tiêu cự

tiəw˧˧ kɨ̰ʔ˨˩

tiəw˧˥ kɨ̰˨˨

tiəw˧˧ kɨ˨˩˨

tiəw˧˥ kɨ̰˨˨

tiəw˧˥˧ kɨ̰˨˨

Khoảng cách từ tiêu điểm đến tâm của một thấu kính, một gương cầu.


lực cản

lɨ̰ʔk˨˩ ka̰ːn˧˩˧

lɨ̰k˨˨ kaːŋ˧˩˨

lɨk˨˩˨ kaːŋ˨˩˦

lɨk˨˨ kaːn˧˩

lɨ̰k˨˨ kaːn˧˩

lɨ̰k˨˨ ka̰ːʔn˧˩

Sức chống lại chuyển động hoặc chống lại tác dụng biến dạng.


lực hướng tâm

lɨ̰ʔk˨˩ hɨəŋ˧˥ təm˧˧

lɨ̰k˨˨ hɨə̰ŋ˩˧ təm˧˥

lɨk˨˩˨ hɨəŋ˧˥ təm˧˧

lɨk˨˨ hɨəŋ˩˩ təm˧˥

lɨ̰k˨˨ hɨəŋ˩˩ təm˧˥

lɨ̰k˨˨ hɨə̰ŋ˩˧ təm˧˥˧

Lực (hay hợp lực của các lực) tác dụng vào một vật chuyển động tròn đều và gây ra cho vật gia tốc hướng tâm gọi là lực hướng tâm.

Một vệ tinh chuyển động tròn đều quanh Trái Đất, thì lực hấp dẫn đóng vai trò là lực hướng tâm.


máy thường

maj˧˥ tʰɨə̤ŋ˨˩

ma̰j˩˧ tʰɨəŋ˧˧

maj˧˥ tʰɨəŋ˨˩

maj˩˩ tʰɨəŋ˧˧

ma̰j˩˧ tʰɨəŋ˧˧

Từ chung chỉ các máy đơn giản như đòn bẩy, mặt phẳng nghiêng. . . dùng để chuyền một lực mà phương và cường độ được biến đổi sao cho có lợi.


mặt phẳng nghiêng

ma̰ʔt˨˩ fa̰ŋ˧˩˧ ŋiəŋ˧˧

ma̰k˨˨ faŋ˧˩˨ ŋiəŋ˧˥

mak˨˩˨ faŋ˨˩˦ ŋiəŋ˧˧

mat˨˨ faŋ˧˩ ŋiəŋ˧˥

ma̰t˨˨ faŋ˧˩ ŋiəŋ˧˥

ma̰t˨˨ fa̰ʔŋ˧˩ ŋiəŋ˧˥˧

Máy thường, làm bằng một mặt phẳng đặt dốc, dùng để kéo một vật lên cao bằng một lực nhỏ hơn trọng lượng của vật.

Kéo khối bê tông qua mặt phẳng nghiêng.


phù kế

Dụng cụ gồm một cái phao thả nổi trong chất lỏng và dùng để đo tỉ trọng của chất đó.


phép đo

fɛ̰p˩˧ ɗɔ˧˥˧

Phương pháp tìm độ lớn của một đại lượng bằng dụng cụ có đơn vị nhất định.


phân rã

fən˧˧ zaʔa˧˥

fəŋ˧˥ ʐaː˧˩˨

fəŋ˧˧ ɹaː˨˩˦

fən˧˥ ɹa̰ː˩˧

fən˧˥˧ ɹa̰ː˨˨

Nói một chất phóng xạ biến thành một chất khác.


phân hạch

fən˧˧ ha̰ʔjk˨˩

fəŋ˧˥ ha̰t˨˨

fəŋ˧˧ hat˨˩˨

fən˧˥ ha̰jk˨˨

fən˧˥˧ ha̰jk˨˨

Biến hóa thành những chất khác vì hạt nhân nguyên tử phân chia ra thành nhiều phần.


phát xạ

faːt˧˥ sa̰ːʔ˨˩

fa̰ːk˩˧ sa̰ː˨˨

faːk˧˥ saː˨˩˨

faːt˩˩ saː˨˨

faːt˩˩ sa̰ː˨˨

fa̰ːt˩˧ sa̰ː˨˨


phát quang

faːt˧˥ kwaːŋ˧˧

fa̰ːk˩˧ kwaːŋ˧˥

faːk˧˥ waːŋ˧˧

faːt˩˩ kwaːŋ˧˥

fa̰ːt˩˧ kwaːŋ˧˥˧

Phát ánh sáng mà không cần được cung cấp nhiệt.


phát ngũ sắc

faːt˧˥ ŋuʔu˧˥ sak˧˥

fa̰ːk˩˧ ŋu˧˩˨ ʂa̰k˩˧

faːk˧˥ ŋu˨˩˦ ʂak˧˥

faːt˩˩ ŋṵ˩˧ ʂak˩˩

faːt˩˩ ŋu˧˩ ʂak˩˩

fa̰ːt˩˧ ŋṵ˨˨ ʂa̰k˩˧

Nói ánh sáng trắng đi qua một môi trường hay một dụng cụ quang học bị phân tích thành tất cả các màu của quang phổ, như trong cầu vồng.


phiếm định

fiəm˧˥ ɗḭ̈ʔŋ˨˩

fiə̰m˩˧ ɗḭ̈n˨˨

fiəm˧˥ ɗɨn˨˩˨

fiəm˩˩ ɗïŋ˨˨

fiəm˩˩ ɗḭ̈ŋ˨˨

fiə̰m˩˧ ɗḭ̈ŋ˨˨

Nói thế cân bằng của một vật, đặt ở bất kỳ vị trí nào cũng vững.


nở dài

nə̰ː˧˩˧ za̤ːj˨˩

nəː˧˩˨ jaːj˧˧

nəː˨˩˦ jaːj˨˩

nəː˧˩ ɟaːj˧˧

nə̰ːʔ˧˩ ɟaːj˧˧

Nói một vật tăng bề dài về một tác dụng nào đó, chẳng hạn tác dụng của nhiệt.


sợi đèn

sə̰ːʔj˨˩ ɗɛ̤n˨˩

ʂə̰ːj˨˨ ɗɛŋ˧˧

ʂəːj˨˩˨ ɗɛŋ˨˩

ʂəːj˨˨ ɗɛn˧˧

ʂə̰ːj˨˨ ɗɛn˧˧

Dây bằng kim loại dùng trong bóng đèn điện, nóng sáng lên khi có dòng điện chạy qua.


nóng đỏ

nawŋ˧˥ ɗɔ̰˧˩˧

na̰wŋ˩˧ ɗɔ˧˩˨

nawŋ˧˥ ɗɔ˨˩˦

na̰wŋ˩˧ ɗɔ̰ʔ˧˩

Nói một vật sáng chói vì nhiệt độ của nó lên rất cao.


nóng chảy

nawŋ˧˥ ʨa̰j˧˩˧

na̰wŋ˩˧ ʨaj˧˩˨

nawŋ˧˥ ʨaj˨˩˦

nawŋ˩˩ ʨaj˧˩

na̰wŋ˩˧ ʨa̰ʔj˧˩

Đổi từ thể rắn sang thể lỏng khi nhiệt độ tăng.


niu-tơn

niw˧˧ təːn˧˧

niw˧˥ təːŋ˧˥

niw˧˧ təːŋ˧˧

niw˧˥ təːn˧˥

niw˧˥˧ təːn˧˥˧


nhật kế

ɲə̰ʔt˨˩ ke˧˥

Máy đo năng lượng ánh sáng Mặt trời ở một nơi.


thấp kế

tʰə̰p˩˧ kḛ˩˧

tʰə̰p˩˧ kḛ˩˧


thẩm thấu

tʰə̰m˧˩˧ tʰəw˧˥

tʰəm˧˩˨ tʰə̰w˩˧

tʰəm˨˩˦ tʰəw˧˥

tʰəm˧˩ tʰəw˩˩

tʰə̰ʔm˧˩ tʰə̰w˩˧

Hiện tượng các dung dịch thấm qua các màng động vật hay thực vật.


thế hiệu

tʰe˧˥ hiə̰ʔw˨˩

tʰḛ˩˧ hiə̰w˨˨

tʰe˧˥ hiəw˨˩˨

tʰe˩˩ hiəw˨˨

tʰe˩˩ hiə̰w˨˨

tʰḛ˩˧ hiə̰w˨˨

Đại lượng đo bằng vôn, cho biết khả năng của dòng điện cung cấp năng lượng có ích trong một đoạn mạch.


thị kính

tʰḭʔ˨˩ kïŋ˧˥

tʰḭ˨˨ kḭ̈n˩˧

tʰi˨˩˨ kɨn˧˥

tʰḭ˨˨ kḭ̈ŋ˩˧

Kính để sát mắt người xem trong một ống kính ghép (như kính hiển vi, kính thiên văn. . . ) và qua đó nhìn thấy ảnh muốn quan sát.


sắc sai

ʂa̰k˩˧ ʂaːj˧˥

ʂak˧˥ ʂaːj˧˧

ʂak˩˩ ʂaːj˧˥

ʂa̰k˩˧ ʂaːj˧˥˧

Hiện tượng khiến cho ảnh của các vật nhìn qua dụng cụ quang học thường phát ngũ sắc.


sóng điện từ

sawŋ˧˥ ɗiə̰ʔn˨˩ tɨ̤˨˩

ʂa̰wŋ˩˧ ɗiə̰ŋ˨˨ tɨ˧˧

ʂawŋ˧˥ ɗiəŋ˨˩˨ tɨ˨˩

ʂawŋ˩˩ ɗiən˨˨ tɨ˧˧

ʂawŋ˩˩ ɗiə̰n˨˨ tɨ˧˧

ʂa̰wŋ˩˧ ɗiə̰n˨˨ tɨ˧˧

Nhiễu loạn xảy ra trong không gian, có nguồn gốc điện, gồm một điện trường và một từ trường vuông góc với nhau, cả hai chuyển động với cùng vận tốc theo phương vuông góc với mặt phẳng chứa hai trường.

Thiết bị đo sóng điện từ.

Cường độ sóng điện từ.


sóng héc

sawŋ˧˥ hɛk˧˥

ʂa̰wŋ˩˧ hɛ̰k˩˧

ʂawŋ˧˥ hɛk˧˥

ʂawŋ˩˩ hɛk˩˩

ʂa̰wŋ˩˧ hɛ̰k˩˧

Sóng điện từ do Héc phát minh ra và hiện nay ứng dụng trong vô tuyến điện.

Dùng dụng cụ đo sóng héc.


hướng tâm

hɨəŋ˧˥ təm˧˧

hɨə̰ŋ˩˧ təm˧˥

hɨəŋ˧˥ təm˧˧

hɨəŋ˩˩ təm˧˥

hɨə̰ŋ˩˧ təm˧˥˧

Có phương đi qua tâm của một vòng tròn và theo chiều đi vào tâm đó.

Lực hướng tâm.


hồ quang

ho̤˨˩ kwaːŋ˧˧

ho˧˧ kwaːŋ˧˥

ho˧˧ kwaːŋ˧˥

ho˧˧ kwaːŋ˧˥˧

Đèn dùng sự phóng điện giữa hai cực trong không khí để thắp sáng.


so mẫu

sɔ˧˧ məʔəw˧˥

ʂɔ˧˥˧ mə̰w˨˨

So sánh một dụng cụ đo với một bản vị đo lường rất chính xác chọn làm mẫu chung để chia độ hoặc để ghi cho biết sau mà dùng.


hồng ngoại

hə̤wŋ˨˩ ŋwa̰ːʔj˨˩

həwŋ˧˧ ŋwa̰ːj˨˨

həwŋ˨˩ ŋwaːj˨˩˨

həwŋ˧˧ ŋwaːj˨˨

həwŋ˧˧ ŋwa̰ːj˨˨

Bức xạ không trông thấy được, thường phát rất nhiều từ những vật nóng, trước khi phát ánh sáng đỏ.


siêu điện thế

siəw˧˧ ɗiə̰ʔn˨˩ tʰe˧˥

ʂiəw˧˥ ɗiə̰ŋ˨˨ tʰḛ˩˧

ʂiəw˧˧ ɗiəŋ˨˩˨ tʰe˧˥

ʂiəw˧˥ ɗiən˨˨ tʰe˩˩

ʂiəw˧˥ ɗiə̰n˨˨ tʰe˩˩

ʂiəw˧˥˧ ɗiə̰n˨˨ tʰḛ˩˧

Điện thế cao bất thình lình, trên trịỉ số bình thường rất nhiều, làm cho các máy có thể hư hỏng.


sinh hàn

sïŋ˧˧ ha̤ːn˨˩

ʂïn˧˥ haːŋ˧˧

ʂɨn˧˧ haːŋ˨˩

ʂïŋ˧˥ haːn˧˧

ʂïŋ˧˥˧ haːn˧˧

Máy sinh hàn


hội tụ

ho̰ʔj˨˩ tṵʔ˨˩

hoj˨˩˨ tu˨˩˨


ngưng tụ

Nói chất hơi trở lại thể lỏng vì gặp lạnh hay bị nén.


nhạc âm

ɲa̰ːʔk˨˩ əm˧˧

ɲa̰ːk˨˨ əm˧˥

ɲaːk˨˩˨ əm˧˧

ɲa̰ːk˨˨ əm˧˥

ɲa̰ːk˨˨ əm˧˥˧

Âm ứng với những dao động tuần hoàn và gây ra cảm giác dễ chịu, êm tai.


nhiệt dung

ɲiə̰ʔt˨˩ zuŋ˧˧

ɲiə̰k˨˨ juŋ˧˥

ɲiək˨˩˨ juŋ˧˧

ɲiət˨˨ ɟuŋ˧˥

ɲiə̰t˨˨ ɟuŋ˧˥

ɲiə̰t˨˨ ɟuŋ˧˥˧

Đại lượng đo khả năng hấp thụ nhiệt của một vật.


nhiễu xạ

ɲiəʔəw˧˥ sa̰ːʔ˨˩

ɲiəw˧˩˨ sa̰ː˨˨

ɲiəw˨˩˦ saː˨˩˨

ɲiə̰w˩˧ saː˨˨

ɲiəw˧˩ sa̰ː˨˨

ɲiə̰w˨˨ sa̰ː˨˨

Hiện tượng tạo ra những vân giao thoa khi một chùm tia sáng truyền qua một khe hở hay đi rất sát cạnh của một vật chắn sáng.


A

Ala

Ký hiệu 1 chữ cái IUPAC của alanine trong protein.

* (chữ cái): Từ chữ cái tiếng Etrusca 𐌀 (a) < chữ cái tiếng Hy Lạp cổ Α (A, “alpha”), bắt nguồn từ chữ cái tiếng Phoenicia 𐤀 (ʾ, “aleph”) < ký tự tượng hình tiếng Ai Cập 𓃾.
* (ký tự, danh từ): Viết tắt của một loạt các thuật ngữ.


A

* (ng. chữ cái, ng. st.): Từ chữ hoa tiếng Anh trung đại và tiếng Anh cổ A và tách rời của chữ hoa tiếng Anh trung đại và tiếng Anh cổ Æ.
** Các chữ cái tiếng Anh cổ và đã thay thế cho các chữ cái Futhorc Anh-Saxon ᚪ (a, “āc”) và ᚫ (æ, “æsc”), bắt nguồn từ chữ cái Runic ᚫ (a, “Ansuz”), vào thế kỉ 7.
* (điểm cao nhất, hạng, âm nhạc): Từ vị trí đầu của chữ A trong bảng chữ cái tiếng Anh.
* (nhóm máu): Từ A antigen


lyotropic

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-lyotropic.wav

Thay đổi pha theo sự thay đổi nồng độ của tinh thể lỏng.


quarkonium

Hạt quarkoni, một loại hạt meson (hạt mezon) không có hương, cấu tạo từ một hạt quark (hạt quác) và phản hạt của hạt quark này.


hiệu ứng quang điện

hiə̰ʔw˨˩ ɨŋ˧˥ kwaːŋ˧˧ ɗiə̰ʔn˨˩

hiə̰w˨˨ ɨ̰ŋ˩˧ kwaːŋ˧˥ ɗiə̰ŋ˨˨

hiəw˨˩˨ ɨŋ˧˥ waːŋ˧˧ ɗiəŋ˨˩˨

hiəw˨˨ ɨŋ˩˩ kwaːŋ˧˥ ɗiən˨˨

hiə̰w˨˨ ɨŋ˩˩ kwaːŋ˧˥ ɗiə̰n˨˨

hiə̰w˨˨ ɨ̰ŋ˩˧ kwaːŋ˧˥˧ ɗiə̰n˨˨

Sự tương tác giữa ánh sáng và điện tử phân bố ở bề mặt của kim loại. Khi chiếu một chùm sáng có một bước sóng đủ ngắn vào bề mặt của một số kim loại, ánh sáng sẽ kích thích dao động của các điện tử phân bố ở bề mặt của kim loại đó làm điện tử bật ra khỏi bề mặt kim loại. Kim loại được đặt trong một trường điện thế thì những điện tử đó sẽ chuyển động ngược chiều với chiều trường điện thế và tạo ra dòng điện.


lệch pha

lə̰ʔjk˨˩ faː˧˧

ləːt˨˩˨ faː˧˧

lḛk˨˨ faː˧˥˧

Sự phục hồi về trạng thái cân bằng sau khi có một nhiễu loạn kích thích lên hệ vật lý.


trạng thái dừng

ʨa̰ːʔŋ˨˩ tʰaːj˧˥ zɨ̤ŋ˨˩

tʂa̰ːŋ˨˨ tʰa̰ːj˩˧ jɨŋ˧˧

tʂaːŋ˨˩˨ tʰaːj˧˥ jɨŋ˨˩

tʂaːŋ˨˨ tʰaːj˩˩ ɟɨŋ˧˧

tʂa̰ːŋ˨˨ tʰaːj˩˩ ɟɨŋ˧˧

tʂa̰ːŋ˨˨ tʰa̰ːj˩˧ ɟɨŋ˧˧

Trạng thái không thay đổi theo thời gian.


vũ trụ học

vuʔu˧˥ ʨṵʔ˨˩ ha̰ʔwk˨˩

ju˧˩˨ tʂṵ˨˨ ha̰wk˨˨

ju˨˩˦ tʂu˨˩˨ hawk˨˩˨

vṵ˩˧ tʂu˨˨ hawk˨˨

vu˧˩ tʂṵ˨˨ ha̰wk˨˨

vṵ˨˨ tʂṵ˨˨ ha̰wk˨˨

Ngành khoa học nghiên cứu vũ trụ như một chỉnh thể.


giây ánh sáng

zəj˧˧ ajŋ˧˥ saːŋ˧˥

jəj˧˥ a̰n˩˧ ʂa̰ːŋ˩˧

jəj˧˧ an˧˥ ʂaːŋ˧˥

ɟəj˧˥ ajŋ˩˩ ʂaːŋ˩˩

ɟəj˧˥˧ a̰jŋ˩˧ ʂa̰ːŋ˩˧

Quãng đường một tia sáng đi được trong một giây.


điểm kỳ dị

ɗiə̰m˧˩˧ ki̤˨˩ zḭʔ˨˩

ɗiəm˧˩˨ ki˧˧ jḭ˨˨

ɗiəm˨˩˦ ki˨˩ ji˨˩˨

ɗiəm˧˩ ki˧˧ ɟi˨˨

ɗiəm˧˩ ki˧˧ ɟḭ˨˨

ɗiə̰ʔm˧˩ ki˧˧ ɟḭ˨˨

Một điểm trong không thời gian mà tại đó một đại lượng vật lý trở nên vô hạn.


trường hấp dẫn

ʨɨə̤ŋ˨˩ həp˧˥ zəʔən˧˥

tʂɨəŋ˧˧ hə̰p˩˧ jəŋ˧˩˨

tʂɨəŋ˨˩ həp˧˥ jəŋ˨˩˦

tʂɨəŋ˧˧ həp˩˩ ɟə̰n˩˧

tʂɨəŋ˧˧ həp˩˩ ɟən˧˩

tʂɨəŋ˧˧ hə̰p˩˧ ɟə̰n˨˨


chân trời sự cố

ʨən˧˧ ʨə̤ːj˨˩ sɨ̰ʔ˨˩ ko˧˥

ʨəŋ˧˥ tʂəːj˧˧ ʂɨ̰˨˨ ko̰˩˧

ʨəŋ˧˧ tʂəːj˨˩ ʂɨ˨˩˨ ko˧˥

ʨən˧˥ tʂəːj˧˧ ʂɨ˨˨ ko˩˩

ʨən˧˥ tʂəːj˧˧ ʂɨ̰˨˨ ko˩˩

ʨən˧˥˧ tʂəːj˧˧ ʂɨ̰˨˨ ko̰˩˧


lỗ đen

loʔo˧˥ ɗɛn˧˧

lo̰˨˨ ɗɛn˧˥˧

Một vùng của không gian và thời gian, nơi không gì thoát ra được kể cả ánh sáng vì lực hấp dẫn mạnh của nó.


vòng lặp thời gian

va̤wŋ˨˩ la̰ʔp˨˩ tʰə̤ːj˨˩ zaːn˧˧

jawŋ˧˧ la̰p˨˨ tʰəːj˧˧ jaːŋ˧˥

jawŋ˨˩ lap˨˩˨ tʰəːj˨˩ jaːŋ˧˧

vawŋ˧˧ lap˨˨ tʰəːj˧˧ ɟaːn˧˥

vawŋ˧˧ la̰p˨˨ tʰəːj˧˧ ɟaːn˧˥

vawŋ˧˧ la̰p˨˨ tʰəːj˧˧ ɟaːn˧˥˧

Một tên gọi khác của đường cong thời gian khép kín.


lý thuyết dây

li˧˥ tʰwiət˧˥ zəj˧˧

lḭ˩˧ tʰwiə̰k˩˧ jəj˧˥

li˧˥ tʰwiək˧˥ jəj˧˧

li˩˩ tʰwiət˩˩ ɟəj˧˥

lḭ˩˧ tʰwiə̰t˩˧ ɟəj˧˥˧

Một lý thuyết vật lý mô tả các hạt như các sóng trên dây. Các dây chỉ có chiều nhưng không có chiều khác tuyến (radio)


hằng số vũ trụ

ha̤ŋ˨˩ so˧˥ vuʔu˧˥ ʨṵʔ˨˩

haŋ˧˧ ʂo̰˩˧ ju˧˩˨ tʂṵ˨˨

haŋ˨˩ ʂo˧˥ ju˨˩˦ tʂu˨˩˨

haŋ˧˧ ʂo˩˩ vṵ˩˧ tʂu˨˨

haŋ˧˧ ʂo˩˩ vu˧˩ tʂṵ˨˨

haŋ˧˧ ʂo̰˩˧ vṵ˨˨ tʂṵ˨˨

Một đại lượng toán học được Einstein sử dụng để khiến cho vũ trụ có xu hướng dãn nở, nó cho phép thuyết tương đối tổng quát tiên đoán một vũ trụ tĩnh.


kỳ dị trần trụi

ki̤˨˩ zḭʔ˨˩ ʨə̤n˨˩ ʨṵʔj˨˩

ki˧˧ jḭ˨˨ tʂəŋ˧˧ tʂṵj˨˨

ki˨˩ ji˨˩˨ tʂəŋ˨˩ tʂuj˨˩˨

ki˧˧ ɟi˨˨ tʂən˧˧ tʂuj˨˨

ki˧˧ ɟḭ˨˨ tʂən˧˧ tʂṵj˨˨

Một kỳ dị trong không – thời gian không bị một lỗ đen bao quanh, mà một người quan sát có thể nhìn thấy từ xa.


siêu đối xứng

siəw˧˧ ɗoj˧˥ sɨŋ˧˥

ʂiəw˧˥ ɗo̰j˩˧ sɨ̰ŋ˩˧

ʂiəw˧˧ ɗoj˧˥ sɨŋ˧˥

ʂiəw˧˥ ɗoj˩˩ sɨŋ˩˩

ʂiəw˧˥˧ ɗo̰j˩˧ sɨ̰ŋ˩˧

Một nguyên lý liên kết các thuộc tính của các hạt có spin khác nhau.

Đặc tính của các hạt siêu đối xứng trong một số mô hình chuẩn mở rộng.


đa vũ trụ

ɗaː˧˧ vuʔu˧˥ ʨṵʔ˨˩

ɗaː˧˥ ju˧˩˨ tʂṵ˨˨

ɗaː˧˧ ju˨˩˦ tʂu˨˩˨

ɗaː˧˥ vṵ˩˧ tʂu˨˨

ɗaː˧˥ vu˧˩ tʂṵ˨˨

ɗaː˧˥˧ vṵ˨˨ tʂṵ˨˨

Giả thuyết về sự tồn tại song song của một tập hợp nhiều vũ trụ.

Các nhà vật lý đặt ra nhiều giả thuyết về đa vũ trụ.


baryon

Một loại hạt cơ bản tạo ra bởi ba quark, như proton và neutron.


ܐܛܘܡܐ

[ʔɑːtˤoːmɑː]

Vay mượn học tập từ tiếng Syriac cổ điển < tiếng Hy Lạp cổ ἄτομος (átomos, “indivisible”)

ܩܠܲܣܡܵܐ ܒܨܝܼܪ ܡ̣ܢ ܐܲܛܘܿܡܵܐ


bảo toàn năng lượng

ɓa̰ːw˧˩˧ twa̤ːn˨˩ naŋ˧˧ lɨə̰ʔŋ˨˩

ɓaːw˧˩˨ twaːŋ˧˧ naŋ˧˥ lɨə̰ŋ˨˨

ɓaːw˨˩˦ twaːŋ˨˩ naŋ˧˧ lɨəŋ˨˩˨

ɓaːw˧˩ twan˧˧ naŋ˧˥ lɨəŋ˨˨

ɓaːw˧˩ twan˧˧ naŋ˧˥ lɨə̰ŋ˨˨

ɓa̰ːʔw˧˩ twan˧˧ naŋ˧˥˧ lɨə̰ŋ˨˨

Định luật khẳng định rằng năng lượng (có thể tính tương đương qua khối lượng) không sinh không diệt.


bước sóng

ɓɨək˧˥ sawŋ˧˥

ɓɨə̰k˩˧ ʂa̰wŋ˩˧

ɓɨək˧˥ ʂawŋ˧˥

ɓɨək˩˩ ʂawŋ˩˩

ɓɨə̰k˩˧ ʂa̰wŋ˩˧

Khoảng cách giữa hai đỉnh hoặc hai hõm sóng kề nhau.


adiabàtic

Được vay mượn từ tiếng Hy Lạp cổ αδιάβατος (adiábatos).


force centrifuge

Từ force (“lực”) + centrifuge (“ly tâm”)


sóng âm

ʂa̰wŋ˩˧ əm˧˥

ʂa̰wŋ˩˧ əm˧˥˧

Dịch sao phỏng từ tiếng Trung Quốc 音波 (âm ba).

Dao động cơ học truyền trong môi trường đàn hồi, kích thích được thần kinh thính giác.