ve

Đổi sumti x1 với sumti x4 của từ đằng sau.


lo

Đây là một từ chuyển đổi selbri thành sumti bằng cách "cho ra" một đối tượng sumti x_1 của từ dẫn sau, nếu không thì từ sau sẽ làm selbri; không giống le, từ này không phải hạn định.

Một cụm từ sumti bắt đầu với lo kết thúc với từ kết thúc có thể đọc lược ku, trừ khi không rõ (trong trường hợp đó, từ kết thúc bị đọc lược).

Mạo từ lo có vẻ tuân theo phép epsilon. Chẳng hạn cho K là một vị ngữ tượng trưng cho selbri klama, và cho P là một vị ngữ tượng trưng cho selbri prenu, thì có thể biểu diễn câu lo prenu cu klama bằng ký hiệu là K(ϵx,P(x)), trong đó ϵx,P(x) tượng trưng cho lo prenu.

Trong một cụm từ như lo ci prenu (trong đó ci làm “từ lượng hóa bên trong”), selbri dẫn sau có thể hoặc không “phân phối” đối với nó, để cho “ba người” có thể hoặc không được coi là hoạt động phối hợp với nhau. Nói cách rõ hơn, nếu nhóm người hoạt động phối hợp với nhau, lu’o dẫn trước lo, hoặc tương đương thay thế lo bằng loi. Nếu nhóm không có hoạt động phối hợp với nhau mà lại “vô tội” (selbri “phân phối” đối với nó), thì sử dụng lo’i thay vì loi.

Trong một cụm từ như ci lo prenu (trong đó ci làm “từ lượng hóa bên ngoài”), cái selbri dẫn sau nó có “phân phối” đối với nó, để áp dụng selbri vào tất cả ba người đó, từng người một.


bu

Từ đặt đằng sau từ để biến thành tên của nguyên âm, dấu chấm, dấu phẩy, hay ký tự ngoại ngữ.


la

Dùng đằng trước một từ cmene (danh từ riêng).


la sát

laː˧˧ saːt˧˥

laː˧˥ ʂa̰ːk˩˧

laː˧˧ ʂaːk˧˥

laː˧˥ ʂaːt˩˩

laː˧˥˧ ʂa̰ːt˩˧


thường dụng

tʰɨə̤ŋ˨˩ zṵʔŋ˨˩

tʰɨəŋ˧˧ jṵŋ˨˨

tʰɨəŋ˨˩ juŋ˨˩˨

tʰɨəŋ˧˧ ɟuŋ˨˨

tʰɨəŋ˧˧ ɟṵŋ˨˨


lùm lùm

Đĩa xôi đầy lùm lùm.


cu

Cho biết là từ hay thành ngữ đằng sau là selbri.


me

Chuyển đổi sumti thành selbri; x₁ đặc trưng cho sumti dẫn sau trong thể x₂.


日

/ᵑɡit̚²¹⁻²¹⁵/

Từ tiếng Hán-Tạng nguyên thủy *s-nəj. Cùng gốc với ཉི་མ (nyi ma) (“Mặt Trời, ngày”) trong tiếng Tạng, နေ (ne) (“Mặt Trời”) hay နေ့ (ne.) (“ngày”) trong tiếng Miến Điện, နံၤ (nĩ) (“ngày”) trong tiếng Karen S'gaw, ꑍ (nyip) (“ngày”) trong tiếng Lô Lô.

日班

十日

往日

來日

来日

三月四日

中日詞典

中日词典

(～母) Thanh mẫu tiếng Hán trung cổ của 日 (trung cổ nyit).


huỳnh huỵch

hwi̤ŋ˨˩ hwḭʔk˨˩

hwɨn˨˩ hwɨt˨˩˨

hwiŋ˧˧ hwḭk˨˨

Đâm nhau huỳnh huỵch.


trệ

Trệ bụng.


trật trưỡng

ʨə̰ʔt˨˩ ʨɨəʔəŋ˧˥

tʂə̰k˨˨ tʂɨəŋ˧˩˨

tʂək˨˩˨ tʂɨəŋ˨˩˦

tʂət˨˨ tʂɨə̰ŋ˩˧

tʂə̰t˨˨ tʂɨəŋ˧˩

tʂə̰t˨˨ tʂɨə̰ŋ˨˨


khuây khỏa

xwəj˧˧ xwa̰ː˧˩˧

kʰwəj˧˥ kʰwaː˧˩˨

kʰwəj˧˧ kʰwaː˨˩˦

xwəj˧˥˧ xwa̰ʔ˧˩


trung đẳng

ʨuŋ˧˧ ɗa̰ŋ˧˩˧

tʂuŋ˧˥ ɗaŋ˧˩˨

tʂuŋ˧˧ ɗaŋ˨˩˦

tʂuŋ˧˥ ɗaŋ˧˩

tʂuŋ˧˥˧ ɗa̰ʔŋ˧˩


làm sao

la̤ːm˨˩ saːw˧˧

laːm˧˧ ʂaːw˧˥

laːm˨˩ ʂaːw˧˧

laːm˧˧ ʂaːw˧˥

laːm˧˧ ʂaːw˧˥˧

Làm sao anh nghỉ học?

Học tập làm sao cho đáng công cha mẹ nuôi nấng khó nhọc.


tiếng rằng

tiəŋ˧˥ za̤ŋ˨˩

tiə̰ŋ˩˧ ʐaŋ˧˧

tiəŋ˧˥ ɹaŋ˨˩

tiəŋ˩˩ ɹaŋ˧˧

tiə̰ŋ˩˧ ɹaŋ˧˧

Tiếng rằng đã đỗ đạt, nhưng còn phải học nhiều.


tinh mơ

tïŋ˧˥˧ məː˧˥˧


thỏa đáng

tʰwa̰ː˧˩˧ ɗaːŋ˧˥

tʰwaː˧˩˨ ɗa̰ːŋ˩˧

tʰwaː˨˩˦ ɗaːŋ˧˥

tʰwa˧˩ ɗaːŋ˩˩

tʰwa̰ʔ˧˩ ɗa̰ːŋ˩˧


thị phi

Chưa biết thị phi ra sao.


thập thành

tʰə̰ʔp˨˩ tʰa̤jŋ˨˩

tʰə̰p˨˨ tʰan˧˧

tʰəp˨˩˨ tʰan˨˩

tʰəp˨˨ tʰajŋ˧˧

tʰə̰p˨˨ tʰajŋ˧˧


mòng

Loài chim trời thuộc loại vịt, đi ăn từng đàn.


mút

Mút kẹo.


thom thỏm

tʰɔm˧˧ tʰɔ̰m˧˩˧

tʰɔm˧˥ tʰɔm˧˩˨

tʰɔm˧˧ tʰɔm˨˩˦

tʰɔm˧˥ tʰɔm˧˩

tʰɔm˧˥˧ tʰɔ̰ʔm˧˩


mớm

Chim mớm mồi cho chim non.


nao

Biến âm của nào (thường dùng trong thơ ca cũ).

Đêm trăng này nghỉ mát phương nao? (Chp)


sặc máu

sa̰ʔk˨˩ maw˧˥

ʂa̰k˨˨ ma̰w˩˧

ʂak˨˩˨ maw˧˥

ʂa̰k˨˨ maw˩˩

ʂa̰k˨˨ ma̰w˩˧


sùng sục

sṳŋ˨˩ sṵʔk˨˩

ʂuŋ˨˩ ʂuk˨˩˨

Đun nước sôi sùng sục.


sôi sục

soj˧˧ sṵʔk˨˩

ʂoj˧˧ ʂuk˨˩˨

ʂoj˧˥˧ ʂṵk˨˨


sòng sọc

sa̤wŋ˨˩ sa̰ʔwk˨˩

ʂawŋ˧˧ ʂa̰wk˨˨

ʂawŋ˨˩ ʂawk˨˩˨

ʂawŋ˧˧ ʂawk˨˨

ʂawŋ˧˧ ʂa̰wk˨˨


ngon ngọt

ŋɔn˧˧ ŋɔ̰ʔt˨˩

ŋɔŋ˧˥ ŋɔ̰k˨˨

ŋɔŋ˧˧ ŋɔk˨˩˨

ŋɔn˧˥ ŋɔ̰t˨˨

ŋɔn˧˥˧ ŋɔ̰t˨˨


sinh hóa

sïŋ˧˧ hwaː˧˥

ʂïn˧˥ hwa̰ː˩˧

ʂɨn˧˧ hwaː˧˥

ʂïŋ˧˥˧ hwa̰˩˧

Vạn vật sinh hóa không ngừng.


nhũn

Thái độ nhũn.

Nhũn như con chi chi.


binh đáo quan thành

ɓïŋ˧˧ ɗaːw˧˥ kwaːn˧˧ tʰa̤jŋ˨˩

ɓïn˧˥ ɗa̰ːw˩˧ kwaːŋ˧˥ tʰan˧˧

ɓɨn˧˧ ɗaːw˧˥ waːŋ˧˧ tʰan˨˩

ɓïŋ˧˥ ɗaːw˩˩ kwaːn˧˥ tʰajŋ˧˧

ɓïŋ˧˥˧ ɗa̰ːw˩˧ kwaːn˧˥˧ tʰajŋ˧˧


ở cữ

ə̰ː˧˩˧ kɨʔɨ˧˥

ə̰ːʔ˧˩ kɨ̰˨˨


biếm quyền

ɓiəm˧˥ kwn˨˩

ɓiə̰m˩˧ kwŋ˧˧

ɓiəm˩˩ kwn˧˧

ɓiə̰m˩˧ kwn˧˧


ời ời

ə̤ːj˨˩ ə̤ːj˨˩

Bỏ trâu ăn lúa gọi cha ời ời. (ca dao)


ờ ờ

Thán từ dùng khi mới bắt đầu nhớ lại một chuyện cũ đã quên đi.

Ờ ờ!.


biền mâu

ɓiə̤n˨˩ məw˧˧

ɓiəŋ˧˧ məw˧˥

ɓiəŋ˨˩ məw˧˧

ɓiən˧˧ məw˧˥

ɓiən˧˧ məw˧˥˧

Giáp đem hàn mặc buộc vào biền mâu.


biền thân

ɓiə̤n˨˩ tʰən˧˧

ɓiəŋ˧˧ tʰəŋ˧˥

ɓiəŋ˨˩ tʰəŋ˧˧

ɓiən˧˧ tʰən˧˥

ɓiən˧˧ tʰən˧˥˧

Những người thuộc viên làm việc trong nha môn.


ớt sừng bò

əːt˧˥ sɨ̤ŋ˨˩ ɓɔ̤˨˩

ə̰ːk˩˧ ʂɨŋ˧˧ ɓɔ˧˧

əːk˧˥ ʂɨŋ˨˩ ɓɔ˨˩

əːt˩˩ ʂɨŋ˧˧ ɓɔ˧˧

ə̰ːt˩˧ ʂɨŋ˧˧ ɓɔ˧˧


ớt hạt tiêu

əːt˧˥ ha̰ːʔt˨˩ tiəw˧˧

ə̰ːk˩˧ ha̰ːk˨˨ tiəw˧˥

əːk˧˥ haːk˨˩˨ tiəw˧˧

əːt˩˩ haːt˨˨ tiəw˧˥

əːt˩˩ ha̰ːt˨˨ tiəw˧˥

ə̰ːt˩˧ ha̰ːt˨˨ tiəw˧˥˧


biện oan

ɓiə̰ʔn˨˩ waːn˧˧

ɓiə̰ŋ˨˨ waːŋ˧˥

ɓiəŋ˨˩˨ waːŋ˧˧

ɓiən˨˨ wan˧˥

ɓiə̰n˨˨ wan˧˥

ɓiə̰n˨˨ wan˧˥˧


buồn no

ɓuən˧˧ nɔ˧˥˧


bài sai

ɓa̤ːj˨˩ saːj˧˧

ɓaːj˧˧ ʂaːj˧˥

ɓaːj˨˩ ʂaːj˧˧

ɓaːj˧˧ ʂaːj˧˥

ɓaːj˧˧ ʂaːj˧˥˧

Những lời khen của vua đã ghi vào cờ bài và biển.


ớn lạnh

əːn˧˥ la̰ʔjŋ˨˩

ə̰ːŋ˩˧ la̰n˨˨

əːŋ˧˥ lan˨˩˨

əːn˩˩ lajŋ˨˨

əːn˩˩ la̰jŋ˨˨

ə̰ːn˩˧ la̰jŋ˨˨


ộ ệ

Bụng chửa ộ ệ.


bách hí

ɓa̰jk˩˧ hḭ˩˧


ổn đáng

o̰n˧˩˧ ɗaːŋ˧˥

oŋ˧˩˨ ɗa̰ːŋ˩˧

oŋ˨˩˦ ɗaːŋ˧˥

o̰ʔn˧˩ ɗa̰ːŋ˩˧

Công việc xếp như thế chưa ổn đáng.


ổn thỏa

o̰n˧˩˧ tʰwa̰ː˧˩˧

oŋ˧˩˨ tʰwaː˧˩˨

oŋ˨˩˦ tʰwaː˨˩˦

o̰ʔn˧˩ tʰwa̰ʔ˧˩

Ở một tình trạng khiến mọi người hài lòng.

Chuyện xích mích đã dàn xếp ổn thỏa.


bát đồng

ɓaːt˧˥ ɗə̤wŋ˨˩

ɓa̰ːk˩˧ ɗəwŋ˧˧

ɓaːk˧˥ ɗəwŋ˨˩

ɓaːt˩˩ ɗəwŋ˧˧

ɓa̰ːt˩˧ ɗəwŋ˧˧

Tám cây ngô đồng, nhắc việc họ Hàn có tám con trai đều thành đạt.


bình nam ngũ hổ

ɓï̤ŋ˨˩ naːm˧˧ ŋuʔu˧˥ ho̰˧˩˧

ɓïn˧˧ naːm˧˥ ŋu˧˩˨ ho˧˩˨

ɓɨn˨˩ naːm˧˧ ŋu˨˩˦ ho˨˩˦

ɓïŋ˧˧ naːm˧˥ ŋṵ˩˧ ho˧˩

ɓïŋ˧˧ naːm˧˥ ŋu˧˩ ho˧˩

ɓïŋ˧˧ naːm˧˥˧ ŋṵ˨˨ ho̰ʔ˧˩

Năm tướng dũng mãnh đánh chiếm phương Nam.


bình thuỷ hữu duyên

ɓï̤ŋ˨˩ tʰwḭ˧˩˧ hiʔiw˧˥ zwiən˧˧

ɓïn˧˧ tʰwi˧˩˨ hɨw˧˩˨ jwiəŋ˧˥

ɓɨn˨˩ tʰwi˨˩˦ hɨw˨˩˦ jwiəŋ˧˧

ɓïŋ˧˧ tʰwi˧˩ hɨ̰w˩˧ ɟwiən˧˥

ɓïŋ˧˧ tʰwi˧˩ hɨw˧˩ ɟwiən˧˥

ɓïŋ˧˧ tʰwḭʔ˧˩ hɨ̰w˨˨ ɟwiən˧˥˧


ốp lép

o̰p˩˧ lɛ̰p˩˧

o̰p˩˧ lɛ̰p˩˧

Bọn cường hào ốp lép nông dân.


ống xoắn

əwŋ˧˥ swan˧˥

ə̰wŋ˩˧ swaŋ˩˧

əwŋ˧˥ swaŋ˧˥

əwŋ˩˩ swan˩˩

ə̰wŋ˩˧ swan˩˧

Ống uốn cong thành nhiều vòng để cho chất chảy trong ống được tiếp xúc lâu với môi trường ngoài ống, làm cho nó nóng lên hay nguội đi tùy theo mục đích.


ống thụt

əwŋ˧˥ tʰṵʔt˨˩

ə̰wŋ˩˧ tʰṵk˨˨

əwŋ˧˥ tʰuk˨˩˨

əwŋ˩˩ tʰut˨˨

əwŋ˩˩ tʰṵt˨˨

ə̰wŋ˩˧ tʰṵt˨˨

Đồ dùng để thụt nước ra hoặc hút nước vào.


bóng hạc xe mây

ɓawŋ˧˥ ha̰ːʔk˨˩ sɛ˧˧ məj˧˧

ɓa̰wŋ˩˧ ha̰ːk˨˨ sɛ˧˥ məj˧˥

ɓawŋ˧˥ haːk˨˩˨ sɛ˧˧ məj˧˧

ɓawŋ˩˩ haːk˨˨ sɛ˧˥ məj˧˥

ɓawŋ˩˩ ha̰ːk˨˨ sɛ˧˥ məj˧˥

ɓa̰wŋ˩˧ ha̰ːk˨˨ sɛ˧˥˧ məj˧˥˧

Đi theo hạc, theo mây, tức là đã đi theo Phật theo tiên, nghĩa là đã chết.


ống thăng bằng

əwŋ˧˥ tʰaŋ˧˧ ɓa̤ŋ˨˩

ə̰wŋ˩˧ tʰaŋ˧˥ ɓaŋ˧˧

əwŋ˧˥ tʰaŋ˧˧ ɓaŋ˨˩

əwŋ˩˩ tʰaŋ˧˥ ɓaŋ˧˧

ə̰wŋ˩˧ tʰaŋ˧˥˧ ɓaŋ˧˧

Ống dùng để kiểm nghiệm xem một mặt phẳng có thật là nằm ngang không.


bóng tang

ɓawŋ˧˥ taːŋ˧˧

ɓa̰wŋ˩˧ taːŋ˧˥

ɓawŋ˧˥ taːŋ˧˧

ɓawŋ˩˩ taːŋ˧˥

ɓa̰wŋ˩˧ taːŋ˧˥˧


bóng thung

ɓawŋ˧˥ tʰuŋ˧˧

ɓa̰wŋ˩˧ tʰuŋ˧˥

ɓawŋ˧˥ tʰuŋ˧˧

ɓawŋ˩˩ tʰuŋ˧˥

ɓa̰wŋ˩˧ tʰuŋ˧˥˧

Một thứ cây có thân cứng lá dầy bóng rợp.


ống suốt

əwŋ˧˥ suət˧˥

ə̰wŋ˩˧ ʂuək˩˧

əwŋ˧˥ ʂuək˧˥

əwŋ˩˩ ʂuət˩˩

ə̰wŋ˩˧ ʂuət˩˧


bôn trình

ɓon˧˧ ʨï̤ŋ˨˩

ɓoŋ˧˥ tʂïn˧˧

ɓoŋ˧˧ tʂɨn˨˩

ɓon˧˥ tʂïŋ˧˧

ɓon˧˥˧ tʂïŋ˧˧


bôn đào

ɓon˧˧ ɗa̤ːw˨˩

ɓoŋ˧˥ ɗaːw˧˧

ɓoŋ˧˧ ɗaːw˨˩

ɓon˧˥ ɗaːw˧˧

ɓon˧˥˧ ɗaːw˧˧


bõm

Tht. Tiếng một vật nhỏ mà nặng rơi xuống nước.

Những quả sung rơi bõm xuống ao.


ống dây

ə̰wŋ˩˧ jəj˧˥

ə̰wŋ˩˧ ɟəj˧˥˧

Cuộn dây dẫn điện quấn thành lớp dày trên một cái ống dài.


ống bơm

əwŋ˧˥ ɓəːm˧˧

ə̰wŋ˩˧ ɓəːm˧˥

əwŋ˧˥ ɓəːm˧˧

əwŋ˩˩ ɓəːm˧˥

ə̰wŋ˩˧ ɓəːm˧˥˧

Thứ bơm hình trụ dùng để bơm không khí vào bánh xe.


bút thiên nhiên

ɓut˧˥ tʰiən˧˧ ɲiən˧˧

ɓṵk˩˧ tʰiəŋ˧˥ ɲiəŋ˧˥

ɓuk˧˥ tʰiəŋ˧˧ ɲiəŋ˧˧

ɓut˩˩ tʰiən˧˥ ɲiən˧˥

ɓṵt˩˧ tʰiən˧˥˧ ɲiən˧˥˧

Bút tự nhiên viết tốt như trời phú tính cho.


ống bút

ə̰wŋ˩˧ ɓṵk˩˧

ə̰wŋ˩˧ ɓṵt˩˧

Đồ dùng thường bằng sành, bằng sứ, để cắm bút.


bưng mắt bắt chim

ɓɨŋ˧˧ mat˧˥ ɓat˧˥ ʨim˧˧

ɓɨŋ˧˥ ma̰k˩˧ ɓa̰k˩˧ ʨim˧˥

ɓɨŋ˧˧ mak˧˥ ɓak˧˥ ʨim˧˧

ɓɨŋ˧˥ mat˩˩ ɓat˩˩ ʨim˧˥

ɓɨŋ˧˥˧ ma̰t˩˧ ɓa̰t˩˧ ʨim˧˥˧

Bưng mắt lại thì không thể nào bắt được chim; ý nói không thể nào che giấu nổi việc có vợ lẽ.


bạch oan

ɓa̰ʔjk˨˩ waːn˧˧

ɓa̰t˨˨ waːŋ˧˥

ɓat˨˩˨ waːŋ˧˧

ɓa̰jk˨˨ wan˧˥

ɓa̰jk˨˨ wan˧˥˧


bạn kim lan

ɓa̰ːʔn˨˩ kim˧˧ laːn˧˧

ɓa̰ːŋ˨˨ kim˧˥ laːŋ˧˥

ɓaːŋ˨˩˨ kim˧˧ laːŋ˧˧

ɓaːn˨˨ kim˧˥ laːn˧˥

ɓa̰ːn˨˨ kim˧˥ laːn˧˥

ɓa̰ːn˨˨ kim˧˥˧ laːn˧˥˧

Bạn bè thân mật, tình nghĩa bền thắm như vàng, khí vị thơm như hoa lan.


bạn đảng

ɓa̰ːʔn˨˩ ɗa̰ːŋ˧˩˧

ɓa̰ːŋ˨˨ ɗaːŋ˧˩˨

ɓaːŋ˨˩˨ ɗaːŋ˨˩˦

ɓaːn˨˨ ɗaːŋ˧˩

ɓa̰ːn˨˨ ɗaːŋ˧˩

ɓa̰ːn˨˨ ɗa̰ːʔŋ˧˩

Đảng làm phản, bọn chống lại triều đình.


bạng duật

ɓa̰ːʔŋ˨˩ zwə̰ʔt˨˩

ɓa̰ːŋ˨˨ jwə̰k˨˨

ɓaːŋ˨˩˨ jwək˨˩˨

ɓaːŋ˨˨ ɟwət˨˨

ɓa̰ːŋ˨˨ ɟwə̰t˨˨

Con cò và con trai, ý theo chuyện trai cò giằng co nhau con trai mở vỏ nằm phơi bị con cò mổ ruột, trai ngậm vỏ kẹp mỏ cò, sau bị ông chài bắt cả.


bản sư

ɓa̰ːn˧˩˧ sɨ˧˧

ɓaːŋ˧˩˨ ʂɨ˧˥

ɓaːŋ˨˩˦ ʂɨ˧˧

ɓa̰ːʔn˧˩ ʂɨ˧˥˧


ỏn thót

ɔ̰n˧˩˧ tʰɔt˧˥

ɔŋ˧˩˨ tʰɔ̰k˩˧

ɔŋ˨˩˦ tʰɔk˧˥

ɔ̰ʔn˧˩ tʰɔ̰t˩˧

Ỏn thót nhằm chia rẽ.


bảng lảng bơ lơ

ɓa̰ːŋ˧˩˧ la̰ːŋ˧˩˧ ɓəː˧˧ ləː˧˧

ɓaːŋ˧˩˨ laːŋ˧˩˨ ɓəː˧˥ ləː˧˥

ɓaːŋ˨˩˦ laːŋ˨˩˦ ɓəː˧˧ ləː˧˧

ɓaːŋ˧˩ laːŋ˧˩ ɓəː˧˥ ləː˧˥

ɓa̰ːʔŋ˧˩ la̰ːʔŋ˧˩ ɓəː˧˥˧ ləː˧˥˧


bảng thu

ɓa̰ːŋ˧˩˧ tʰu˧˧

ɓaːŋ˧˩˨ tʰu˧˥

ɓaːŋ˨˩˦ tʰu˧˧

ɓaːŋ˧˩ tʰu˧˥

ɓa̰ːʔŋ˧˩ tʰu˧˥˧

Bảng ghi tên những người thi đỗ kỳ mùa thu.


ọc ạch

a̰ʔwk˨˩ a̰ʔjk˨˩

a̰wk˨˨ a̰t˨˨

awk˨˩˨ at˨˩˨

a̰wk˨˨ a̰jk˨˨

Nói tiếng chuyển động trong bụng khi ăn không tiêu.


bảng trời

ɓa̰ːŋ˧˩˧ ʨə̤ːj˨˩

ɓaːŋ˧˩˨ tʂəːj˧˧

ɓaːŋ˨˩˦ tʂəːj˨˩

ɓaːŋ˧˩ tʂəːj˧˧

ɓa̰ːʔŋ˧˩ tʂəːj˧˧


bảng xuân

ɓa̰ːŋ˧˩˧ swən˧˧

ɓaːŋ˧˩˨ swəŋ˧˥

ɓaːŋ˨˩˦ swəŋ˧˧

ɓaːŋ˧˩ swən˧˥

ɓa̰ːʔŋ˧˩ swən˧˥˧

Chiếm bảng xuân tức là thi đỗ.


bất tài đồ thơ

ɓət˧˥ ta̤ːj˨˩ ɗo̤˨˩ tʰəː˧˧

ɓə̰k˩˧ taːj˧˧ ɗo˧˧ tʰəː˧˥

ɓək˧˥ taːj˨˩ ɗo˨˩ tʰəː˧˧

ɓət˩˩ taːj˧˧ ɗo˧˧ tʰəː˧˥

ɓə̰t˩˧ taːj˧˧ ɗo˧˧ tʰəː˧˥˧

Không có tài năng về sách vở, tức là nói người học tồi, sức học kém cỏi.


bấy nay giả dối

ɓəj˧˥ naj˧˧ za̰ː˧˩˧ zoj˧˥

ɓə̰j˩˧ naj˧˥ jaː˧˩˨ jo̰j˩˧

ɓəj˧˥ naj˧˧ jaː˨˩˦ joj˧˥

ɓəj˩˩ naj˧˥ ɟaː˧˩ ɟoj˩˩

ɓə̰j˩˧ naj˧˥˧ ɟa̰ːʔ˧˩ ɟo̰j˩˧


ềnh ềnh

ə̤jŋ˨˩ ə̤jŋ˨˩

Đống rạ ềnh ềnh trước mặt.


bậu

Bậu và qua đều là đại từ nhân xưng chỉ ngôi thứ hai (bậu) của ngôi thứ nhất (qua).

Thanh gỗ liên kết phần dưới của khoang cửa hay cửa sổ. Đối với cửa ra vào thì đồng nghĩa với ngưỡng cửa.


ếp

Th. Tiếng người ngồi trên xe kêu để cho người đi đường tránh (cũ).


bằng hữu chi giao

ɓa̤ŋ˨˩ hiʔiw˧˥ ʨi˧˧ zaːw˧˧

ɓaŋ˧˧ hɨw˧˩˨ ʨi˧˥ jaːw˧˥

ɓaŋ˨˩ hɨw˨˩˦ ʨi˧˧ jaːw˧˧

ɓaŋ˧˧ hɨ̰w˩˧ ʨi˧˥ ɟaːw˧˥

ɓaŋ˧˧ hɨw˧˩ ʨi˧˥ ɟaːw˧˥

ɓaŋ˧˧ hɨ̰w˨˨ ʨi˧˥˧ ɟaːw˧˥˧


bẻ quế cung thiềm

ɓɛ̰˧˩˧ kwe˧˥ kuŋ˧˧ tʰiə̤m˨˩

ɓɛ˧˩˨ kwḛ˩˧ kuŋ˧˥ tʰiəm˧˧

ɓɛ˨˩˦ we˧˥ kuŋ˧˧ tʰiəm˨˩

ɓɛ˧˩ kwe˩˩ kuŋ˧˥ tʰiəm˧˧

ɓɛ̰ʔ˧˩ kwḛ˩˧ kuŋ˧˥˧ tʰiəm˧˧

Bẻ quế cung trăng, nghĩa là thi đỗ. ý nói.


ấm lạnh

əm˧˥ la̰ʔjŋ˨˩

ə̰m˩˧ la̰n˨˨

əm˩˩ la̰jŋ˨˨

ə̰m˩˧ la̰jŋ˨˨

Do chữ Ôn sảnh (Đông ôn hạ sảnh), ngọt bùi do chữ cam chỉ, ý nói làm con phải quạt nồng ấm lạnh và phụng dưỡng những thức ngon lành cho cha mẹ.


bệ thiều

ɓḛʔ˨˩ tʰiə̤w˨˩

ɓḛ˨˨ tʰiəw˧˧

ɓe˨˩˨ tʰiəw˨˩

ɓe˨˨ tʰiəw˧˧

ɓḛ˨˨ tʰiəw˧˧


ướp ngâu

ɨə̰p˩˧ ŋəw˧˥

ɨə̰p˩˧ ŋəw˧˥˧


bỉ thử nhất thì

ɓḭ˧˩˧ tʰɨ̰˧˩˧ ɲət˧˥ tʰi̤˨˩

ɓi˧˩˨ tʰɨ˧˩˨ ɲə̰k˩˧ tʰi˧˧

ɓi˨˩˦ tʰɨ˨˩˦ ɲək˧˥ tʰi˨˩

ɓi˧˩ tʰɨ˧˩ ɲət˩˩ tʰi˧˧

ɓḭʔ˧˩ tʰɨ̰ʔ˧˩ ɲə̰t˩˧ tʰi˧˧

Do câu Bỉ nhất thì, thử nhất thì ý nói xưa kia là một thì, bây giờ là một thì, hoàn cảnh khác nhau không thể câu nệ được.


ưu phân

ɨw˧˥˧ fən˧˥˧

Phân điểm được ưu nghĩa là bậc tốt nhất, cao nhất.


bọc da

ɓa̰ʔwk˨˩ zaː˧˧

ɓa̰wk˨˨ jaː˧˥

ɓawk˨˩˨ jaː˧˧

ɓawk˨˨ ɟaː˧˥

ɓa̰wk˨˨ ɟaː˧˥

ɓa̰wk˨˨ ɟaː˧˥˧

Ý nói cái chết của người chiến sĩ ngoài trận địa.


ưu hậu

iw˧˧ hə̰ʔw˨˩

ɨw˧˥˧ hə̰w˨˨


bỏ rèm

ɓɔ̰˧˩˧ zɛ̤m˨˩

ɓɔ̰ʔ˧˩ ɹɛm˧˧

Buông rèm xuống, ý nói sống nhàn tản ẩn náu.


bồi yến

ɓo̤j˨˩ iən˧˥

ɓoj˧˧ iə̰ŋ˩˧

ɓoj˧˧ iə̰n˩˧


bữa huân

ɓɨʔɨə˧˥ hwən˧˧

ɓɨə˧˩˨ hwəŋ˧˥

ɓɨə˨˩˦ hwəŋ˧˧

ɓɨ̰ə˩˧ hwən˧˥

ɓɨə˧˩ hwən˧˥

ɓɨ̰ə˨˨ hwən˧˥˧


đời thúc quý

ɗə̤ːj˨˩ tʰuk˧˥ kwi˧˥

ɗəːj˧˧ tʰṵk˩˧ kwḭ˩˧

ɗəːj˨˩ tʰuk˧˥ wi˧˥

ɗəːj˧˧ tʰuk˩˩ kwi˩˩

ɗəːj˧˧ tʰṵk˩˧ kwḭ˩˧

Đời suy loạn sắp bị diệt vong. Phân băng


động địa kinh thiên

ɗə̰ʔwŋ˨˩ ɗḭʔə˨˩ kïŋ˧˧ tʰiən˧˧

ɗə̰wŋ˨˨ ɗḭə˨˨ kïn˧˥ tʰiəŋ˧˥

ɗəwŋ˨˩˨ ɗiə˨˩˨ kɨn˧˧ tʰiəŋ˧˧

ɗəwŋ˨˨ ɗiə˨˨ kïŋ˧˥ tʰiən˧˥

ɗə̰wŋ˨˨ ɗḭə˨˨ kïŋ˧˥ tʰiən˧˥

ɗə̰wŋ˨˨ ɗḭə˨˨ kïŋ˧˥˧ tʰiən˧˥˧


động dong

ɗə̰ʔwŋ˨˩ zawŋ˧˧

ɗə̰wŋ˨˨ jawŋ˧˥

ɗəwŋ˨˩˨ jawŋ˧˧

ɗəwŋ˨˨ ɟawŋ˧˥

ɗə̰wŋ˨˨ ɟawŋ˧˥

ɗə̰wŋ˨˨ ɟawŋ˧˥˧


cao dày

kaːw˧˧ za̤j˨˩

kaːw˧˥ ɟaj˧˧

kaːw˧˥˧ ɟaj˧˧


đồng từ

ɗə̤wŋ˨˩ tɨ̤˨˩


cao phụ

kaːw˧˧ fṵʔ˨˩

kaːw˧˧ fu˨˩˨

kaːw˧˥˧ fṵ˨˨


đồng tịch đồng sàng

ɗə̤wŋ˨˩ tḭ̈ʔk˨˩ ɗə̤wŋ˨˩ sa̤ːŋ˨˩

ɗəwŋ˧˧ tḭ̈t˨˨ ɗəwŋ˧˧ ʂaːŋ˧˧

ɗəwŋ˨˩ tɨt˨˩˨ ɗəwŋ˨˩ ʂaːŋ˨˩

ɗəwŋ˧˧ tïk˨˨ ɗəwŋ˧˧ ʂaːŋ˧˧

ɗəwŋ˧˧ tḭ̈k˨˨ ɗəwŋ˧˧ ʂaːŋ˧˧


chi bằng

Gọi mãi chỉ mệt xác, chi bằng tự mình làm còn hơn.


đồng thất

ɗə̤wŋ˨˩ tʰət˧˥

ɗəwŋ˧˧ tʰə̰k˩˧

ɗəwŋ˨˩ tʰək˧˥

ɗəwŋ˧˧ tʰət˩˩

ɗəwŋ˧˧ tʰə̰t˩˧


chia bào

ʨiə˧˧ ɓa̤ːw˨˩

ʨiə˧˥ ɓaːw˧˧

ʨiə˧˧ ɓaːw˨˩

ʨiə˧˥ ɓaːw˧˧

ʨiə˧˥˧ ɓaːw˧˧

Chia bào tức là buông áo


đồng thân

ɗə̤wŋ˨˩ tʰən˧˧

ɗəwŋ˧˧ tʰəŋ˧˥

ɗəwŋ˨˩ tʰəŋ˧˧

ɗəwŋ˧˧ tʰən˧˥

ɗəwŋ˧˧ tʰən˧˥˧


chia bâu

ʨiə˧˥˧ ɓəw˧˥˧


đồng sinh

ɗə̤wŋ˨˩ sïŋ˧˧

ɗəwŋ˧˧ ʂïn˧˥

ɗəwŋ˨˩ ʂɨn˧˧

ɗəwŋ˧˧ ʂïŋ˧˥

ɗəwŋ˧˧ ʂïŋ˧˥˧


chiêu phủ

ʨiəw˧˧ fṵ˧˩˧

ʨiəw˧˥ fu˧˩˨

ʨiəw˧˧ fu˨˩˦

ʨiəw˧˥˧ fṵʔ˧˩


chiêu ấn

ʨiəw˧˥ ə̰ŋ˩˧

ʨiəw˧˥˧ ə̰n˩˧

Tên ngôi chùa, nghĩa là chiêu nạp những người ẩn dật.


đồng cốt

ɗə̤wŋ˨˩ kot˧˥

ɗəwŋ˧˧ ko̰k˩˧

ɗəwŋ˨˩ kok˧˥

ɗəwŋ˧˧ kot˩˩

ɗəwŋ˧˧ ko̰t˩˧

Ông đồng, bà cốt, những người làm nghề câu đồng, câu bóng.


chiếc bách

ʨiək˧˥ ɓajk˧˥

ʨiə̰k˩˧ ɓa̰t˩˧

ʨiək˧˥ ɓat˧˥

ʨiək˩˩ ɓajk˩˩

ʨiə̰k˩˧ ɓa̰jk˩˧

Do chữ bách châu có nghĩa là mảnh thuyền, ý nói thân phận lênh đênh.


địa ngục, thiên đường

ɗḭʔə˨˩ ŋṵʔk˨˩ tʰiən˧˧ ɗɨə̤ŋ˨˩

ɗḭə˨˨ ŋṵk˨˨ tʰiəŋ˧˥ ɗɨəŋ˧˧

ɗiə˨˩˨ ŋuk˨˩˨ tʰiəŋ˧˧ ɗɨəŋ˨˩

ɗiə˨˨ ŋuk˨˨ tʰiən˧˥ ɗɨəŋ˧˧

ɗḭə˨˨ ŋṵk˨˨ tʰiən˧˥ ɗɨəŋ˧˧

ɗḭə˨˨ ŋṵk˨˨ tʰiən˧˥˧ ɗɨəŋ˧˧

Theo giáo lý đạo Phật thì những người độc ác sau khi chết phải xuống địa ngục để chịu tội, còn hồn những người lơng thiện thì được lên thiên đường. ở đây ý nói nơi khổ ải và nơi sung sướng.


chiếc nha

ʨiək˧˥ ɲaː˧˧

ʨiə̰k˩˧ ɲaː˧˥

ʨiək˧˥ ɲaː˧˧

ʨiək˩˩ ɲaː˧˥

ʨiə̰k˩˧ ɲaː˧˥˧


đệ nhất tiểu thư

ɗḛʔ˨˩ ɲət˧˥ tiə̰w˧˩˧ tʰɨ˧˧

ɗḛ˨˨ ɲə̰k˩˧ tiəw˧˩˨ tʰɨ˧˥

ɗe˨˩˨ ɲək˧˥ tiəw˨˩˦ tʰɨ˧˧

ɗe˨˨ ɲət˩˩ tiəw˧˩ tʰɨ˧˥

ɗḛ˨˨ ɲət˩˩ tiəw˧˩ tʰɨ˧˥

ɗḛ˨˨ ɲə̰t˩˧ tiə̰ʔw˧˩ tʰɨ˧˥˧

Tiểu thư thứ nhất, con gái cả. Đây là Hạnh Nguyên, nhiều tuổi hơn được làm chị.


chiếu tâm

ʨiəw˧˥ təm˧˧

ʨiə̰w˩˧ təm˧˥

ʨiəw˧˥ təm˧˧

ʨiəw˩˩ təm˧˥

ʨiə̰w˩˧ təm˧˥˧


đề huề

ɗe̤˨˩ hwe̤˨˩


đắc trung

ɗa̰k˩˧ tʂuŋ˧˥

ɗak˧˥ tʂuŋ˧˧

ɗak˩˩ tʂuŋ˧˥

ɗa̰k˩˧ tʂuŋ˧˥˧


đầu thang

ɗə̤w˨˩ tʰaːŋ˧˧

ɗəw˧˧ tʰaːŋ˧˥

ɗəw˨˩ tʰaːŋ˧˧

ɗəw˧˧ tʰaːŋ˧˥

ɗəw˧˧ tʰaːŋ˧˥˧


chua cái, chua con

ʨwaː˧˧ kaːj˧˥ ʨwaː˧˧ kɔn˧˧

ʨuə˧˥ ka̰ːj˩˧ ʨuə˧˥ kɔŋ˧˥

ʨuə˧˧ kaːj˧˥ ʨuə˧˧ kɔŋ˧˧

ʨuə˧˥ kaːj˩˩ ʨuə˧˥ kɔn˧˥

ʨuə˧˥˧ ka̰ːj˩˧ ʨuə˧˥˧ kɔn˧˥˧

Danh từ chua có nghĩa là chú dẫn, dẫn giải (chua nghĩa sách); ở đây là kể lể tỉ mỉ việc lớn việc bé.


đầu hà

ɗə̤w˨˩ ha̤ː˨˩


chung thiên

ʨuŋ˧˧ tʰiən˧˧

ʨuŋ˧˥ tʰiəŋ˧˥

ʨuŋ˧˧ tʰiəŋ˧˧

ʨuŋ˧˥ tʰiən˧˥

ʨuŋ˧˥˧ tʰiən˧˥˧


đầu gạc ốc bươu

ɗə̤w˨˩ ɣa̰ːʔk˨˩ əwk˧˥ ɓiəw˧˧

ɗəw˧˧ ɣa̰ːk˨˨ ə̰wk˩˧ ɓɨəw˧˥

ɗəw˨˩ ɣaːk˨˩˨ əwk˧˥ ɓɨəw˧˧

ɗəw˧˧ ɣaːk˨˨ əwk˩˩ ɓɨəw˧˥

ɗəw˧˧ ɣa̰ːk˨˨ əwk˩˩ ɓɨəw˧˥

ɗəw˧˧ ɣa̰ːk˨˨ ə̰wk˩˧ ɓɨəw˧˥˧

Ý nói sự lợi lộc nhỏ mọn ví như con ốc bươu không có sừng gạc mà cũng có cái vỏ đầu cứng nhọn.


chuông vàng

ʨuəŋ˧˧ va̤ːŋ˨˩

ʨuəŋ˧˥ jaːŋ˧˧

ʨuəŋ˧˧ jaːŋ˨˩

ʨuəŋ˧˥ vaːŋ˧˧

ʨuəŋ˧˥˧ vaːŋ˧˧


đầu cây rắc phấn

ɗə̤w˨˩ kəj˧˧ zak˧˥ fən˧˥

ɗəw˧˧ kəj˧˥ ʐa̰k˩˧ fə̰ŋ˩˧

ɗəw˨˩ kəj˧˧ ɹak˧˥ fəŋ˧˥

ɗəw˧˧ kəj˧˥ ɹak˩˩ fən˩˩

ɗəw˧˧ kəj˧˥˧ ɹa̰k˩˧ fə̰n˩˧


chuông vạn, ngựa nghìn

ʨuəŋ˧˧ va̰ːʔn˨˩ ŋɨ̰ʔə˨˩ ŋi̤n˨˩

ʨuəŋ˧˥ ja̰ːŋ˨˨ ŋɨ̰ə˨˨ ŋin˧˧

ʨuəŋ˧˧ jaːŋ˨˩˨ ŋɨə˨˩˨ ŋɨn˨˩

ʨuəŋ˧˥ vaːn˨˨ ŋɨə˨˨ ŋin˧˧

ʨuəŋ˧˥ va̰ːn˨˨ ŋɨ̰ə˨˨ ŋin˧˧

ʨuəŋ˧˥˧ va̰ːn˨˨ ŋɨ̰ə˨˨ ŋin˧˧

Muôn vựa thóc, nghìn cỗ xe, nói cảnh giàu sang.


đất sụt trời sập

ɗət˧˥ sṵʔt˨˩ ʨə̤ːj˨˩ sə̰ʔp˨˩

ɗə̰k˩˧ ʂṵk˨˨ tʂəːj˧˧ ʂə̰p˨˨

ɗək˧˥ ʂuk˨˩˨ tʂəːj˨˩ ʂəp˨˩˨

ɗət˩˩ ʂut˨˨ tʂəːj˧˧ ʂəp˨˨

ɗət˩˩ ʂṵt˨˨ tʂəːj˧˧ ʂə̰p˨˨

ɗə̰t˩˧ ʂṵt˨˨ tʂəːj˧˧ ʂə̰p˨˨


đảng sơn đài

ɗa̰ːŋ˧˩˧ səːn˧˧ ɗa̤ːj˨˩

ɗaːŋ˧˩˨ ʂəːŋ˧˥ ɗaːj˧˧

ɗaːŋ˨˩˦ ʂəːŋ˧˧ ɗaːj˨˩

ɗaːŋ˧˩ ʂəːn˧˥ ɗaːj˧˧

ɗa̰ːʔŋ˧˩ ʂəːn˧˥˧ ɗaːj˧˧


chàm đổ

ʨa̤ːm˨˩ ɗo̰˧˩˧

ʨaːm˧˧ ɗo˧˩˨

ʨaːm˨˩ ɗo˨˩˦

ʨaːm˧˧ ɗo̰ʔ˧˩


chánh tiết

ʨajŋ˧˥ tiət˧˥

ʨa̰n˩˧ tiə̰k˩˧

ʨan˧˥ tiək˧˥

ʨajŋ˩˩ tiət˩˩

ʨa̰jŋ˩˧ tiə̰t˩˧


đạp thanh

ɗa̰ːʔp˨˩ tʰajŋ˧˧

ɗa̰ːp˨˨ tʰan˧˥

ɗaːp˨˩˨ tʰan˧˧

ɗaːp˨˨ tʰajŋ˧˥

ɗa̰ːp˨˨ tʰajŋ˧˥

ɗa̰ːp˨˨ tʰajŋ˧˥˧

Dẫm lên cỏ xanh, chỉ việc trai gái đi chơi xuân, dẫm lên cỏ xanh ngoài đồng, do đó mà gọi hội Thanh minh là hội Đạp thanh.


đạo thanh

ɗa̰ːʔw˨˩ tʰajŋ˧˧

ɗa̰ːw˨˨ tʰan˧˥

ɗaːw˨˩˨ tʰan˧˧

ɗaːw˨˨ tʰajŋ˧˥

ɗa̰ːw˨˨ tʰajŋ˧˥

ɗa̰ːw˨˨ tʰajŋ˧˥˧


chân hư

ʨən˧˥˧ hɨ˧˥˧


đạo nhân

ɗa̰ːʔw˨˩ ɲən˧˧

ɗa̰ːw˨˨ ɲəŋ˧˥

ɗaːw˨˩˨ ɲəŋ˧˧

ɗaːw˨˨ ɲən˧˥

ɗa̰ːw˨˨ ɲən˧˥

ɗa̰ːw˨˨ ɲən˧˥˧


đạo hằng

ɗa̰ːʔw˨˩ ha̤ŋ˨˩

ɗa̰ːw˨˨ haŋ˧˧

ɗaːw˨˩˨ haŋ˨˩

ɗaːw˨˨ haŋ˧˧

ɗa̰ːw˨˨ haŋ˧˧

Đạo thường. ý nói ăn ở bình thường, ngay thẳng, có đạo đức.


chén kèo

ʨɛn˧˥ kɛ̤w˨˩

ʨɛ̰ŋ˩˧ kɛw˧˧

ʨɛ̰n˩˧ kɛw˧˧


đại đăng khoa

ɗa̰ːʔj˨˩ ɗaŋ˧˧ xwaː˧˧

ɗa̰ːj˨˨ ɗaŋ˧˥ kʰwaː˧˥

ɗaːj˨˩˨ ɗaŋ˧˧ kʰwaː˧˧

ɗaːj˨˨ ɗaŋ˧˥ xwa˧˥

ɗa̰ːj˨˨ ɗaŋ˧˥ xwa˧˥

ɗa̰ːj˨˨ ɗaŋ˧˥˧ xwa˧˥˧

Thi đỗ. (Lấy vợ gọi là tiểu đăng khoa. ).


chén mồi

ʨɛn˧˥ mo̤j˨˩

ʨɛ̰ŋ˩˧ moj˧˧

ʨɛ̰n˩˧ moj˧˧


đại tuần

ɗa̰ːʔj˨˩ twə̤n˨˩

ɗa̰ːj˨˨ twəŋ˧˧

ɗaːj˨˩˨ twəŋ˨˩

ɗaːj˨˨ twən˧˧

ɗa̰ːj˨˨ twən˧˧


chén tương

ʨɛn˧˥ tɨəŋ˧˧

ʨɛ̰ŋ˩˧ tɨəŋ˧˥

ʨɛŋ˧˥ tɨəŋ˧˧

ʨɛn˩˩ tɨəŋ˧˥

ʨɛ̰n˩˧ tɨəŋ˧˥˧


đại quan lễ phục

ɗa̰ːʔj˨˩ kwaːn˧˧ leʔe˧˥ fṵʔk˨˩

ɗa̰ːj˨˨ kwaːŋ˧˥ le˧˩˨ fṵk˨˨

ɗaːj˨˩˨ waːŋ˧˧ le˨˩˦ fuk˨˩˨

ɗaːj˨˨ kwaːn˧˥ lḛ˩˧ fuk˨˨

ɗa̰ːj˨˨ kwaːn˧˥ le˧˩ fṵk˨˨

ɗa̰ːj˨˨ kwaːn˧˥˧ lḛ˨˨ fṵk˨˨

Ăn bận theo phục sức của vị quan lớn không mặc binh phục.


đại khoa

ɗa̰ːʔj˨˩ xwaː˧˧

ɗa̰ːj˨˨ kʰwaː˧˥

ɗaːj˨˩˨ kʰwaː˧˧

ɗaːj˨˨ xwa˧˥

ɗa̰ːj˨˨ xwa˧˥

ɗa̰ːj˨˨ xwa˧˥˧


chén tẩy trần

ʨɛn˧˥ tə̰j˧˩˧ ʨə̤n˨˩

ʨɛ̰ŋ˩˧ təj˧˩˨ tʂəŋ˧˧

ʨɛŋ˧˥ təj˨˩˦ tʂəŋ˨˩

ʨɛn˩˩ təj˧˩ tʂən˧˧

ʨɛ̰n˩˧ tə̰ʔj˧˩ tʂən˧˧

Tiệc đãi người ở xa mới đến hoặc mới về.


đại cổ, phú thương

ɗa̰ːʔj˨˩ ko̰˧˩˧ fu˧˥ tʰɨəŋ˧˧

ɗa̰ːj˨˨ ko˧˩˨ fṵ˩˧ tʰɨəŋ˧˥

ɗaːj˨˩˨ ko˨˩˦ fu˧˥ tʰɨəŋ˧˧

ɗaːj˨˨ ko˧˩ fu˩˩ tʰɨəŋ˧˥

ɗa̰ːj˨˨ ko˧˩ fu˩˩ tʰɨəŋ˧˥

ɗa̰ːj˨˨ ko̰ʔ˧˩ fṵ˩˧ tʰɨəŋ˧˥˧


đại cát

ɗa̰ːʔj˨˩ kaːt˧˥

ɗa̰ːj˨˨ ka̰ːk˩˧

ɗaːj˨˩˨ kaːk˧˥

ɗaːj˨˨ kaːt˩˩

ɗa̰ːj˨˨ kaːt˩˩

ɗa̰ːj˨˨ ka̰ːt˩˧

Tốt lắm, rất tốt, ý câu thơ nói chọn ngày tốt để làm lễ cưới (động phòng nghênh thân).


chí tái, chí tam

ʨi˧˥ taːj˧˥ ʨi˧˥ taːm˧˧

ʨḭ˩˧ ta̰ːj˩˧ ʨḭ˩˧ taːm˧˥

ʨi˧˥ taːj˧˥ ʨi˧˥ taːm˧˧

ʨi˩˩ taːj˩˩ ʨi˩˩ taːm˧˥

ʨḭ˩˧ ta̰ːj˩˧ ʨḭ˩˧ taːm˧˥˧


đường triều thái bảo

ɗɨə̤ŋ˨˩ ʨiə̤w˨˩ tʰaːj˧˥ ɓa̰ːw˧˩˧

ɗɨəŋ˧˧ tʂiəw˧˧ tʰa̰ːj˩˧ ɓaːw˧˩˨

ɗɨəŋ˨˩ tʂiəw˨˩ tʰaːj˧˥ ɓaːw˨˩˦

ɗɨəŋ˧˧ tʂiəw˧˧ tʰaːj˩˩ ɓaːw˧˩

ɗɨəŋ˧˧ tʂiəw˧˧ tʰa̰ːj˩˧ ɓa̰ːʔw˧˩

Chức thái bảo của vua Đường tặng Mai công.


chích, đầm

ʨïk˧˥ ɗə̤m˨˩

ʨḭ̈t˩˧ ɗəm˧˧

ʨḭ̈k˩˧ ɗəm˧˧


đường mây

ɗɨə̤ŋ˨˩ məj˧˧

ɗɨəŋ˧˧ məj˧˥

ɗɨəŋ˨˩ məj˧˧

ɗɨəŋ˧˧ məj˧˥

ɗɨəŋ˧˧ məj˧˥˧

Do chữ vân lộ hay thanh vân lộ, ý nói đường công danh, sĩ hoạn.


đường lại

ɗɨə̤ŋ˨˩ la̰ːʔj˨˩

ɗɨəŋ˧˧ la̰ːj˨˨

ɗɨəŋ˨˩ laːj˨˩˨

ɗɨəŋ˧˧ laːj˨˨

ɗɨəŋ˧˧ la̰ːj˨˨

Nha lại, những người tuỳ thuộc làm việc trong một quan thự.


đường khúc kỉnh

ɗɨə̤ŋ˨˩ xuk˧˥ kḭ̈ŋ˧˩˧

ɗɨəŋ˧˧ kʰṵk˩˧ kïn˧˩˨

ɗɨəŋ˨˩ kʰuk˧˥ kɨn˨˩˦

ɗɨəŋ˧˧ xuk˩˩ kïŋ˧˩

ɗɨəŋ˧˧ xṵk˩˧ kḭ̈ʔŋ˧˩


đường chim

ɗɨə̤ŋ˨˩ ʨim˧˧

ɗɨəŋ˧˧ ʨim˧˥

ɗɨəŋ˨˩ ʨim˧˧

ɗɨəŋ˧˧ ʨim˧˥

ɗɨəŋ˧˧ ʨim˧˥˧

Đường hiểm và cao chỉ có chim bay qua được mà thôi.


đăng san

ɗaŋ˧˧ saːn˧˧

ɗaŋ˧˥ ʂaːŋ˧˥

ɗaŋ˧˧ ʂaːŋ˧˧

ɗaŋ˧˥ ʂaːn˧˥

ɗaŋ˧˥˧ ʂaːn˧˥˧

Lên núi. Tên một thứ kiệu nhỏ và nhẹ để trèo núi có khi ta gọi là cái đăng sơn.


chính pháp thị tào

ʨïŋ˧˥ faːp˧˥ tʰḭʔ˨˩ ta̤ːw˨˩

ʨḭ̈n˩˧ fa̰ːp˩˧ tʰḭ˨˨ taːw˧˧

ʨɨn˧˥ faːp˧˥ tʰi˨˩˨ taːw˨˩

ʨïŋ˩˩ faːp˩˩ tʰi˨˨ taːw˧˧

ʨïŋ˩˩ faːp˩˩ tʰḭ˨˨ taːw˧˧

ʨḭ̈ŋ˩˧ fa̰ːp˩˧ tʰḭ˨˨ taːw˧˧

Xử theo pháp chính (xử tử) và đem chém ở pháp trường.


đông quân

ɗəwŋ˧˧ kwən˧˧

ɗəwŋ˧˥ kwəŋ˧˥

ɗəwŋ˧˧ wəŋ˧˧

ɗəwŋ˧˥ kwən˧˥

ɗəwŋ˧˥˧ kwən˧˥˧


chính thanh

ʨïŋ˧˥ tʰajŋ˧˧

ʨḭ̈n˩˧ tʰan˧˥

ʨɨn˧˥ tʰan˧˧

ʨïŋ˩˩ tʰajŋ˧˥

ʨḭ̈ŋ˩˧ tʰajŋ˧˥˧

Chính sự trong sạch tức là cai trị giỏi, dân được nhờ.


đông lân

ɗəwŋ˧˧ lən˧˧

ɗəwŋ˧˥ ləŋ˧˥

ɗəwŋ˧˧ ləŋ˧˧

ɗəwŋ˧˥ lən˧˥

ɗəwŋ˧˥˧ lən˧˥˧

Xóm bên đông, nơi có con gái đẹp ở, cũng giống nghĩa chữ "tường đông".


chăn dân

ʨan˧˥˧ ɟən˧˥˧


chăng khứng

ʨaŋ˧˥ kʰɨ̰ŋ˩˧

ʨaŋ˧˧ kʰɨŋ˧˥

ʨaŋ˧˥˧ xɨ̰ŋ˩˧


đông ly

ɗəwŋ˧˥˧ li˧˥˧

Giậu bên đông, nơi trồng các thứ hoa đẹp.


đông cung

ɗəwŋ˧˧ kuŋ˧˧

ɗəwŋ˧˥ kuŋ˧˥

ɗəwŋ˧˧ kuŋ˧˧

ɗəwŋ˧˥ kuŋ˧˥

ɗəwŋ˧˥˧ kuŋ˧˥˧

Cung bên đông, nơi con cả nhà vua (thái tử) ở.


đôi đức sinh thành

ɗoj˧˧ ɗɨk˧˥ sïŋ˧˧ tʰa̤jŋ˨˩

ɗoj˧˥ ɗɨ̰k˩˧ ʂïn˧˥ tʰan˧˧

ɗoj˧˧ ɗɨk˧˥ ʂɨn˧˧ tʰan˨˩

ɗoj˧˥ ɗɨk˩˩ ʂïŋ˧˥ tʰajŋ˧˧

ɗoj˧˥˧ ɗɨ̰k˩˧ ʂïŋ˧˥˧ tʰajŋ˧˧


đôi quả một tay

ɗoj˧˧ kwa̰ː˧˩˧ mo̰ʔt˨˩ taj˧˧

ɗoj˧˥ kwaː˧˩˨ mo̰k˨˨ taj˧˥

ɗoj˧˧ waː˨˩˦ mok˨˩˨ taj˧˧

ɗoj˧˥ kwaː˧˩ mo̰t˨˨ taj˧˥

ɗoj˧˥˧ kwa̰ːʔ˧˩ mo̰t˨˨ taj˧˥˧


đôi giòng nhường pha

ɗoj˧˧ za̤wŋ˨˩ ɲɨə̤ŋ˨˩ faː˧˧

ɗoj˧˥ jawŋ˧˧ ɲɨəŋ˧˧ faː˧˥

ɗoj˧˧ jawŋ˨˩ ɲɨəŋ˨˩ faː˧˧

ɗoj˧˥ ɟawŋ˧˧ ɲɨəŋ˧˧ faː˧˥

ɗoj˧˥˧ ɟawŋ˧˧ ɲɨəŋ˧˧ faː˧˥˧


đòi phen

ɗɔ̤j˨˩ fɛn˧˧

ɗɔj˧˧ fɛn˧˥˧


đòi cơn

ɗɔ̤j˨˩ kəːn˧˧

ɗɔj˧˧ kəːŋ˧˥

ɗɔj˨˩ kəːŋ˧˧

ɗɔj˧˧ kəːn˧˥

ɗɔj˧˧ kəːn˧˥˧


đòi cuộc đòi đàn

ɗɔ̤j˨˩ kuək˨˩ ɗɔ̤j˨˩ ɗa̤ːn˨˩

ɗɔj˧˧ kuək˨˨ ɗɔj˧˧ ɗaːŋ˧˧

ɗɔj˨˩ kuək˨˩˨ ɗɔj˨˩ ɗaːŋ˨˩

ɗɔj˧˧ kuək˨˨ ɗɔj˧˧ ɗaːn˧˧

Đòi người bệnh phải đặt tiền cược trước.


đình tử

ɗï̤ŋ˨˩ tɨ̰˧˩˧

ɗïŋ˧˧ tɨ̰ʔ˧˩

Nhà chơi mát xây ở vườn hoa, Mai sinh đứng ở nhà này xa trông bài vị.


đèo bòng

ɗɛ̤w˨˩ ɓa̤wŋ˨˩

ɗɛw˧˧ ɓawŋ˧˧

ɗɛw˨˩ ɓawŋ˨˩

ɗɛw˧˧ ɓawŋ˧˧


đãng bình

ɗaʔaŋ˧˥ ɓï̤ŋ˨˩

ɗaːŋ˧˩˨ ɓïn˧˧

ɗaːŋ˨˩˦ ɓɨn˨˩

ɗa̰ːŋ˩˧ ɓïŋ˧˧

ɗaːŋ˧˩ ɓïŋ˧˧

ɗa̰ːŋ˨˨ ɓïŋ˧˧


đãi đằng

ɗaʔaj˧˥ ɗa̤ŋ˨˩

ɗaːj˧˩˨ ɗaŋ˧˧

ɗaːj˨˩˦ ɗaŋ˨˩

ɗa̰ːj˩˧ ɗaŋ˧˧

ɗaːj˧˩ ɗaŋ˧˧

ɗa̰ːj˨˨ ɗaŋ˧˧

Ở đây lại có nghĩa là nói năng, làm ầm ĩ lên.


chư công

ʨɨ˧˥˧ kəwŋ˧˥˧

Các ông. ở đây là mấy ông quan bạn thân với Bá Cao.


chưa hãn

ʨɨə˧˧ haʔan˧˥

ʨɨə˧˥ haːŋ˧˩˨

ʨɨə˧˧ haːŋ˨˩˦

ʨɨə˧˥ ha̰ːn˩˧

ʨɨə˧˥ haːn˧˩

ʨɨə˧˥˧ ha̰ːn˨˨


chấp nhứt

ʨə̰p˩˧ ɲɨ̰k˩˧

ʨə̰p˩˧ ɲɨ̰t˩˧


chẩn mễ

ʨə̰n˧˩˧ meʔe˧˥

ʨəŋ˧˩˨ me˧˩˨

ʨəŋ˨˩˦ me˨˩˦

ʨə̰ʔn˧˩ mḛ˨˨

Gạo phát chẩn, phát không cho dân nghèo đói.


đãi ngọc

ɗaʔaj˧˥ ŋa̰ʔwk˨˩

ɗaːj˧˩˨ ŋa̰wk˨˨

ɗaːj˨˩˦ ŋawk˨˩˨

ɗa̰ːj˩˧ ŋawk˨˨

ɗaːj˧˩ ŋa̰wk˨˨

ɗa̰ːj˨˨ ŋa̰wk˨˨


đàn việt

ɗa̤ːn˨˩ viə̰ʔt˨˩

ɗaːŋ˧˧ jiə̰k˨˨

ɗaːŋ˨˩ jiək˨˩˨

ɗaːn˧˧ viət˨˨

ɗaːn˧˧ viə̰t˨˨

Người đứng ra bố thí, thường thường để chỉ người có công với nhà chùa, hay người đi vãn cảnh chùa.


đài gián

ɗa̤ːj˨˩ zaːn˧˥

ɗaːj˧˧ ja̰ːŋ˩˧

ɗaːj˨˩ jaːŋ˧˥

ɗaːj˧˧ ɟaːn˩˩

ɗaːj˧˧ ɟa̰ːn˩˧


chẩn thải

ʨə̰n˧˩˧ tʰa̰ːj˧˩˧

ʨəŋ˧˩˨ tʰaːj˧˩˨

ʨəŋ˨˩˦ tʰaːj˨˩˦

ʨən˧˩ tʰaːj˧˩

ʨə̰ʔn˧˩ tʰa̰ːʔj˧˩


chậu úp

ʨə̰ʔw˨˩ up˧˥

Nói nơi tối tăm, ánh sáng không lọt tới, trong ngoài không thông nhau, ví nỗi oan không cách giải tỏ.


chẳng bõ

ʨa̰ŋ˧˩˧ ɓɔʔɔ˧˥

ʨaŋ˧˩˨ ɓɔ˧˩˨

ʨaŋ˨˩˦ ɓɔ˨˩˦

ʨa̰ʔŋ˧˩ ɓɔ̰˨˨

Không đáng, không xứng, không bù lại được.

Ăn ít như thế chẳng bõ dính răng .

Phụ người chẳng bõ khi người phụ ta (Truyện Kiều)


đuốc hoa

ɗuək˧˥ hwaː˧˧

ɗuək˩˧ hwaː˧˥

ɗuək˧˥ hwaː˧˧

ɗuək˩˩ hwa˧˥

ɗuək˩˧ hwa˧˥˧


chẳng đã

ʨa̰ŋ˧˩˧ ɗaʔa˧˥

ʨaŋ˧˩˨ ɗaː˧˩˨

ʨaŋ˨˩˦ ɗaː˨˩˦

ʨaŋ˧˩ ɗa̰ː˩˧

ʨa̰ʔŋ˧˩ ɗa̰ː˨˨


chế khoa

ʨḛ˩˧ kʰwaː˧˥

ʨe˧˥ kʰwaː˧˧

Khoa thi do ý vua mà mở ra, khác với khoa thi thường lệ.


chỉ dắt tơ trao

ʨḭ˧˩˧ zat˧˥ təː˧˧ ʨaːw˧˧

ʨi˧˩˨ ja̰k˩˧ təː˧˥ tʂaːw˧˥

ʨi˨˩˦ jak˧˥ təː˧˧ tʂaːw˧˧

ʨi˧˩ ɟat˩˩ təː˧˥ tʂaːw˧˥

ʨḭʔ˧˩ ɟa̰t˩˧ təː˧˥˧ tʂaːw˧˥˧


đoản biểu

ɗwa̰ːn˧˩˧ ɓiə̰w˧˩˧

ɗwaːŋ˧˩˨ ɓiəw˧˩˨

ɗwaːŋ˨˩˦ ɓiəw˨˩˦

ɗwan˧˩ ɓiəw˧˩

ɗwa̰ʔn˧˩ ɓiə̰ʔw˧˩


chỉn

Tiếng cổ. Chỉn khôn: Chẳng xong, không xong.


chủ tân

ʨṵʔ˧˩ tən˧˥˧


điện lệ

ɗiə̰ʔn˨˩ lḛʔ˨˩

ɗiə̰ŋ˨˨ lḛ˨˨

ɗiəŋ˨˩˨ le˨˩˨

ɗiə̰n˨˨ lḛ˨˨

Cúng dâng lễ trong những tuần hạn nhất định.


chữ cù

Chữ cù lao, nghĩa là khó nhọc. Do thơ Lục nga có câu.


chữ thì

ʨɨʔɨ˧˥ tʰi̤˨˩

Thời gian, thời vận, ý nói chưa gặp thời, gặp nên chưa hiển đạt.


điển nghi

ɗiə̰n˧˩˧ ŋi˧˧

ɗiəŋ˧˩˨ ŋi˧˥

ɗiəŋ˨˩˦ ŋi˧˧

ɗiə̰ʔn˧˩ ŋi˧˥˧

Điển chương và nghi thức nghĩa là theo phép nước, thể lệ triều đình, các quan trong triều (triều thần) cùng có mặt trong buổi lễ.


điểm tuyết

ɗiə̰m˧˩˧ twiət˧˥

ɗiəm˧˩˨ twiə̰k˩˧

ɗiəm˨˩˦ twiək˧˥

ɗiəm˧˩ twiət˩˩

ɗiə̰ʔm˧˩ twiə̰t˩˧


điềm hùng

ɗiə̤m˨˩ hṳŋ˨˩

ɗiəm˧˧ huŋ˧˧

ɗiəm˨˩ huŋ˨˩

ɗiəm˧˧ huŋ˧˧


đen bạc

ɗɛn˧˧ ɓa̰ːʔk˨˩

ɗɛŋ˧˥ ɓa̰ːk˨˨

ɗɛŋ˧˧ ɓaːk˨˩˨

ɗɛn˧˥ ɓaːk˨˨

ɗɛn˧˥ ɓa̰ːk˨˨

ɗɛn˧˥˧ ɓa̰ːk˨˨

Lòng người đen bạc.

Ăn ở đen bạc.


con én đưa thoi

kɔn˧˧ ɛn˧˥ ɗɨə˧˧ tʰɔj˧˧

kɔŋ˧˥ ɛ̰ŋ˩˧ ɗɨə˧˥ tʰɔj˧˥

kɔŋ˧˧ ɛŋ˧˥ ɗɨə˧˧ tʰɔj˧˧

kɔn˧˥ ɛn˩˩ ɗɨə˧˥ tʰɔj˧˥

kɔn˧˥˧ ɛ̰n˩˧ ɗɨə˧˥˧ tʰɔj˧˥˧

Chim én bay đi bay lại như chiếc thoi đưa.


đai cân

ɗaːj˧˧ kən˧˧

ɗaːj˧˥ kəŋ˧˥

ɗaːj˧˧ kəŋ˧˧

ɗaːj˧˥ kən˧˥

ɗaːj˧˥˧ kən˧˥˧

Giải buộc và khăn. chỉ người làm quan, việc làm quan.


cung hoa

kuŋ˧˧ hwaː˧˧

kuŋ˧˥ hwaː˧˥

kuŋ˧˧ hwaː˧˧

kuŋ˧˥˧ hwa˧˥˧

Hoa trồng trong ngự uyển (vườn nhà vua). Chuyện cưỡi ngựa xem hoa là chuyện của các ông trạng, ông thám, sau khi đỗ, được cưỡi ngựa đi xem vườn thượng uyển, và dạo chơi phố phường (du nhai).


cung mệnh

kuŋ˧˧ mə̰ʔjŋ˨˩

kuŋ˧˧ məːn˨˩˨

kuŋ˧˥˧ mḛŋ˨˨

Cung bản thân trong số tử vi, đứng đầu mười hai cung.


ý hợp tâm đầu

i˧˥ hə̰ːʔp˨˩ təm˧˧ ɗə̤w˨˩

ḭ˩˧ hə̰ːp˨˨ təm˧˥ ɗəw˧˧

i˧˥ həːp˨˩˨ təm˧˧ ɗəw˨˩

i˩˩ həːp˨˨ təm˧˥ ɗəw˧˧

i˩˩ hə̰ːp˨˨ təm˧˥ ɗəw˧˧

ḭ˩˧ hə̰ːp˨˨ təm˧˥˧ ɗəw˧˧

Tâm tình và ý nghĩa đều tương đắc với nhau.

Đôi bạn ý hợp tâm đầu.


cung tiêu

kuŋ˧˧ tiəw˧˧

kuŋ˧˥ tiəw˧˥

kuŋ˧˧ tiəw˧˧

kuŋ˧˥ tiəw˧˥

kuŋ˧˥˧ tiəw˧˥˧


cung trang

kuŋ˧˧ ʨaːŋ˧˧

kuŋ˧˥ tʂaːŋ˧˥

kuŋ˧˧ tʂaːŋ˧˧

kuŋ˧˥ tʂaːŋ˧˥

kuŋ˧˥˧ tʂaːŋ˧˥˧

Mặc theo lối phi tần trong cung nhà vua.


úi chà

Áo điều, khăn đỏ, úi chà!


cành thiên hương

ka̤jŋ˨˩ tʰiən˧˧ hɨəŋ˧˧

kan˧˧ tʰiəŋ˧˥ hɨəŋ˧˥

kan˨˩ tʰiəŋ˧˧ hɨəŋ˧˧

kajŋ˧˧ tʰiən˧˥ hɨəŋ˧˥

kajŋ˧˧ tʰiən˧˥˧ hɨəŋ˧˥˧

Cành hoa thơm của trời, ví với người đẹp.


cày mây câu nguyệt

ka̤j˨˩ məj˧˧ kəw˧˧ ŋwiə̰ʔt˨˩

kaj˧˧ məj˧˥ kəw˧˥ ŋwiə̰k˨˨

kaj˨˩ məj˧˧ kəw˧˧ ŋwiək˨˩˨

kaj˧˧ məj˧˥ kəw˧˥ ŋwiət˨˨

kaj˧˧ məj˧˥ kəw˧˥ ŋwiə̰t˨˨

kaj˧˧ məj˧˥˧ kəw˧˥˧ ŋwiə̰t˨˨

Cày trong mây, câu dưới trăng là nói cảnh thanh cao ẩn dật. áo cầu.


cá nước duyên ưa

kaː˧˥ nɨək˧˥ zwiən˧˧ ɨə˧˧

ka̰ː˩˧ nɨə̰k˩˧ jwiəŋ˧˥ ɨə˧˥

kaː˧˥ nɨək˧˥ jwiəŋ˧˧ ɨə˧˧

kaː˩˩ nɨək˩˩ ɟwiən˧˥ ɨə˧˥

ka̰ː˩˧ nɨə̰k˩˧ ɟwiən˧˥˧ ɨə˧˥˧

Do câu ngư thuỷ duyên hài, ý nói vợ chồng đẹp duyên với nhau.


ông nhạc bà nhạc

əwŋ˧˧ ɲa̰ːʔk˨˩ ɓa̤ː˨˩ ɲa̰ːʔk˨˩

əwŋ˧˥ ɲa̰ːk˨˨ ɓaː˧˧ ɲa̰ːk˨˨

əwŋ˧˧ ɲaːk˨˩˨ ɓaː˨˩ ɲaːk˨˩˨

əwŋ˧˥ ɲaːk˨˨ ɓaː˧˧ ɲaːk˨˨

əwŋ˧˥ ɲa̰ːk˨˨ ɓaː˧˧ ɲa̰ːk˨˨

əwŋ˧˥˧ ɲa̰ːk˨˨ ɓaː˧˧ ɲa̰ːk˨˨


cát lầm ngọc trắng

kaːt˧˥ lə̤m˨˩ ŋa̰ʔwk˨˩ ʨaŋ˧˥

ka̰ːk˩˧ ləm˧˧ ŋa̰wk˨˨ tʂa̰ŋ˩˧

kaːk˧˥ ləm˨˩ ŋawk˨˩˨ tʂaŋ˧˥

kaːt˩˩ ləm˧˧ ŋawk˨˨ tʂaŋ˩˩

kaːt˩˩ ləm˧˧ ŋa̰wk˨˨ tʂaŋ˩˩

ka̰ːt˩˧ ləm˧˧ ŋa̰wk˨˨ tʂa̰ŋ˩˧

Ý nói Kiều như "ngọc trắng" mà bị cát vùi dập.


cân đai

kən˧˧ ɗaːj˧˧

kəŋ˧˥ ɗaːj˧˥

kəŋ˧˧ ɗaːj˧˧

kən˧˥ ɗaːj˧˥

kən˧˥˧ ɗaːj˧˥˧


cô bồng

ko˧˧ ɓə̤wŋ˨˩

ko˧˥˧ ɓəwŋ˧˧


ông gia bà gia

əwŋ˧˧ zaː˧˧ ɓa̤ː˨˩ zaː˧˧

əwŋ˧˥ jaː˧˥ ɓaː˧˧ jaː˧˥

əwŋ˧˧ jaː˧˧ ɓaː˨˩ jaː˧˧

əwŋ˧˥ ɟaː˧˥ ɓaː˧˧ ɟaː˧˥

əwŋ˧˥˧ ɟaː˧˥˧ ɓaː˧˧ ɟaː˧˥˧


cô và quả

ko˧˧ va̤ː˨˩ kwa̰ː˧˩˧

ko˧˥ jaː˧˧ kwaː˧˩˨

ko˧˧ jaː˨˩ waː˨˩˦

ko˧˥ vaː˧˧ kwaː˧˩

ko˧˥˧ vaː˧˧ kwa̰ːʔ˧˩

Tiếng tự xưng của vua chúa đời xưa. Từ Hải cũng xưng cô xưng quả, làm vương làm bá một phương chứ không kém gì ai.


công khoá

kəwŋ˧˧ xwaː˧˥

kəwŋ˧˥ kʰwa̰ː˩˧

kəwŋ˧˧ kʰwaː˧˥

kəwŋ˧˥ xwa˩˩

kəwŋ˧˥˧ xwa̰˩˧


công phu lỡ làng

kəwŋ˧˧ fu˧˧ ləʔə˧˥ la̤ːŋ˨˩

kəwŋ˧˥ fu˧˥ ləː˧˩˨ laːŋ˧˧

kəwŋ˧˧ fu˧˧ ləː˨˩˦ laːŋ˨˩

kəwŋ˧˥ fu˧˥ lə̰ː˩˧ laːŋ˧˧

kəwŋ˧˥ fu˧˥ ləː˧˩ laːŋ˧˧

kəwŋ˧˥˧ fu˧˥˧ lə̰ː˨˨ laːŋ˧˧


công tào

kəwŋ˧˧ ta̤ːw˨˩

kəwŋ˧˥ taːw˧˧

kəwŋ˧˧ taːw˨˩

kəwŋ˧˥ taːw˧˧

kəwŋ˧˥˧ taːw˧˧


ông anh

əwŋ˧˥˧ ajŋ˧˥˧

Từ dùng thân mật chỉ người đàn ông ngang hàng với mình.

Thôi ông anh lại chế em rồi.


cùng xin viện lề

kṳŋ˨˩ sin˧˧ viə̰ʔn˨˩ le̤˨˩

kuŋ˧˧ sin˧˥ jiə̰ŋ˨˨ le˧˧

kuŋ˨˩ sɨn˧˧ jiəŋ˨˩˨ le˨˩

kuŋ˧˧ sin˧˥ viən˨˨ le˧˧

kuŋ˧˧ sin˧˥ viə̰n˨˨ le˧˧

kuŋ˧˧ sin˧˥˧ viə̰n˨˨ le˧˧


cùng xuôi nỗi thảm

kṳŋ˨˩ suəj˧˧ noʔoj˧˥ tʰa̰ːm˧˩˧

kuŋ˧˧ suəj˧˥ noj˧˩˨ tʰaːm˧˩˨

kuŋ˨˩ suəj˧˧ noj˨˩˦ tʰaːm˨˩˦

kuŋ˧˧ suəj˧˥ no̰j˩˧ tʰaːm˧˩

kuŋ˧˧ suəj˧˥ noj˧˩ tʰaːm˧˩

kuŋ˧˧ suəj˧˥˧ no̰j˨˨ tʰa̰ːʔm˧˩


ôm cây đợi thỏ

om˧˧ kəj˧˧ ɗə̰ːʔj˨˩ tʰɔ̰˧˩˧

om˧˥ kəj˧˥ ɗə̰ːj˨˨ tʰɔ˧˩˨

om˧˧ kəj˧˧ ɗəːj˨˩˨ tʰɔ˨˩˦

om˧˥ kəj˧˥ ɗəːj˨˨ tʰɔ˧˩

om˧˥ kəj˧˥ ɗə̰ːj˨˨ tʰɔ˧˩

om˧˥˧ kəj˧˥˧ ɗə̰ːj˨˨ tʰɔ̰ʔ˧˩

Chuyện này chê người chí mọn không biết phân tích, cứ cứng nhắc làm việc một cách mù quáng, ngu tối.


cúc hương

kuk˧˥ hɨəŋ˧˧

kṵk˩˧ hɨəŋ˧˥

kuk˧˥ hɨəŋ˧˧

kuk˩˩ hɨəŋ˧˥

kṵk˩˧ hɨəŋ˧˥˧


cũng vầy

kuʔuŋ˧˥ və̤j˨˩

kuŋ˧˩˨ jəj˧˧

kuŋ˨˩˦ jəj˨˩


ô-tô du lịch

o˧˧ to˧˧ zu˧˧ lḭ̈ʔk˨˩

o˧˥ to˧˥ ju˧˥ lḭ̈t˨˨

o˧˧ to˧˧ ju˧˧ lɨt˨˩˨

o˧˥ to˧˥ ɟu˧˥ lïk˨˨

o˧˥ to˧˥ ɟu˧˥ lḭ̈k˨˨

o˧˥˧ to˧˥˧ ɟu˧˥˧ lḭ̈k˨˨

Ô-tô du lịch chở đoàn khách đi biển Sầm Sơn.


cưu dạ

kiw˧˧ za̰ːʔ˨˩

kɨw˧˥ ja̰ː˨˨

kɨw˧˧ jaː˨˩˨

kɨw˧˥ ɟa̰ː˨˨

kɨw˧˥˧ ɟa̰ː˨˨


ô tạp

o˧˧ ta̰ːʔp˨˩

o˧˥˧ ta̰ːp˨˨

Phức tạp, lẫn lộn với những thứ xấu (ô).


cạn khan

ka̰ːʔn˨˩ xaːn˧˧

ka̰ːŋ˨˨ kʰaːŋ˧˥

kaːŋ˨˩˨ kʰaːŋ˧˧

kaːn˨˨ xaːn˧˥

ka̰ːn˨˨ xaːn˧˥

ka̰ːn˨˨ xaːn˧˥˧

Nghĩa chính là khô, phơi ra, bày ra. Nghĩa rộng.

Một lũ cạn khan: một lũ đông người


cải nhậm

ka̰ːj˧˩˧ ɲə̰ʔm˨˩

kaːj˧˩˨ ɲə̰m˨˨

kaːj˨˩˦ ɲəm˨˩˨

kaːj˧˩ ɲəm˨˨

kaːj˧˩ ɲə̰m˨˨

ka̰ːʔj˧˩ ɲə̰m˨˨


ô hô

C. (cũ; vch. ). Tiếng thốt ra tựa như biểu lộ sự thương cảm trước một điều bất hạnh (thường hàm ý giễu cợt).

Hết đời kẻ xu nịnh, ô hô!


cảnh may

ka̰jŋ˧˩˧ maj˧˧

ka̰ʔjŋ˧˩ maj˧˥˧


óp xọp

ɔp˧˥ sɔ̰ʔp˨˩

ɔ̰p˩˧ sɔ̰p˨˨

ɔ̰p˩˧ sɔ̰p˨˨


cảo thơ

ka̰ːw˧˩˧ tʰəː˧˧

kaːw˧˩˨ tʰəː˧˥

kaːw˨˩˦ tʰəː˧˧

kaːw˧˩ tʰəː˧˥

ka̰ːʔw˧˩ tʰəː˧˥˧


óng óng

a̰wŋ˩˧ a̰wŋ˩˧

a̰wŋ˩˧ a̰wŋ˩˧

Óng óng đua nhau những dại khôn. (thơ cổ)


óng chuốt

awŋ˧˥ ʨuət˧˥

a̰wŋ˩˧ ʨuək˩˧

awŋ˧˥ ʨuək˧˥

awŋ˩˩ ʨuət˩˩

a̰wŋ˩˧ ʨuət˩˧

Ăn mặc óng chuốt.


òi ọp

ɔ̤j˨˩ ɔ̰ʔp˨˩

Cháu nhỏ òi ọp nên chậm lớn.


cấp thời

kəp˧˥ tʰə̤ːj˨˩

kə̰p˩˧ tʰəːj˧˧

kəp˧˥ tʰəːj˨˩

kəp˩˩ tʰəːj˧˧

kə̰p˩˧ tʰəːj˧˧

P. (hoặc t. ). Ngay tức thời, ngay lập tức. Đối phó cấp thời. Các nạn nhân cần được trợ giúp cấp thời, không thể chậm trễ.


ít lâu

Đi vắng ít lâu lại về.


cầm giao

kə̤m˨˩ zaːw˧˧

kəm˧˧ jaːw˧˥

kəm˨˩ jaːw˧˧

kəm˧˧ ɟaːw˧˥

kəm˧˧ ɟaːw˧˥˧


ích điểu

ïk˧˥ ɗiə̰w˧˩˧

ḭ̈t˩˧ ɗiəw˧˩˨

ɨt˧˥ ɗiəw˨˩˦

ḭ̈k˩˧ ɗiə̰ʔw˧˩

Thứ chim có ích cho nông nghiệp và lâm nghiệp.

Con cú là một ích điểu.


cậu thị

kə̰ʔw˨˩ tʰḭʔ˨˩

kə̰w˨˨ tʰḭ˨˨

kəw˨˩˨ tʰi˨˩˨

kə̰w˨˨ tʰḭ˨˨


ích xì

Một lối chơi bài lá, mỗi người rút nhiều nhất năm con, trong đó có một con úp xuống gọi là tẩy.


cố gia

ko̰˩˧ ɟaː˧˥˧


ích mẫu

ïk˧˥ məʔəw˧˥

ḭ̈t˩˧ məw˧˩˨

ḭ̈k˩˧ mə̰w˨˨

Loài cỏ thường dùng để làm thuốc hay nấu cao.


cố quốc tha hương

ko˧˥ kwəwk˧˥ tʰaː˧˧ hɨəŋ˧˧

ko̰˩˧ kwə̰wk˩˧ tʰaː˧˥ hɨəŋ˧˥

ko˧˥ wəwk˧˥ tʰaː˧˧ hɨəŋ˧˧

ko˩˩ kwəwk˩˩ tʰaː˧˥ hɨəŋ˧˥

ko̰˩˧ kwə̰wk˩˧ tʰaː˧˥˧ hɨəŋ˧˥˧


ích hữu

ïk˧˥ hiʔiw˧˥

ḭ̈t˩˧ hɨw˧˩˨

ḭ̈k˩˧ hɨ̰w˨˨


cổ thư, cổ hoạ

ko̰˧˩˧ tʰɨ˧˧ ko̰˧˩˧ hwa̰ːʔ˨˩

ko˧˩˨ tʰɨ˧˥ ko˧˩˨ hwa̰ː˨˨

ko˨˩˦ tʰɨ˧˧ ko˨˩˦ hwaː˨˩˨

ko˧˩ tʰɨ˧˥ ko˧˩ hwa˨˨

ko˧˩ tʰɨ˧˥ ko˧˩ hwa̰˨˨

ko̰ʔ˧˩ tʰɨ˧˥˧ ko̰ʔ˧˩ hwa̰˨˨

Bức chữ viết và bức tranh vẽ đời xưa (làm tranh treo tường).


cỗi xuân

koj˧˩˨ swəŋ˧˥

koj˨˩˦ swəŋ˧˧

ko̰j˩˧ swən˧˥

ko̰j˨˨ swən˧˥˧


cột huyền bảng

ko̰ʔt˨˩ hwiə̤n˨˩ ɓa̰ːŋ˧˩˧

ko̰k˨˨ hwiəŋ˧˧ ɓaːŋ˧˩˨

kok˨˩˨ hwiəŋ˨˩ ɓaːŋ˨˩˦

kot˨˨ hwiən˧˧ ɓaːŋ˧˩

ko̰t˨˨ hwiən˧˧ ɓaːŋ˧˩

ko̰t˨˨ hwiən˧˧ ɓa̰ːʔŋ˧˩


cờ tiệp

kə̤ː˨˩ tiə̰ʔp˨˩

kəː˧˧ tiə̰p˨˨

kəː˨˩ tiəp˨˩˨

kəː˧˧ tiəp˨˨

kəː˧˧ tiə̰p˨˨


êm dằm

Ý nói sự việc đã lo lót xong xuôi, êm thấm, giống như chiếc thuyền đã đứng êm dằm, khôn còn tròng trành nữa.


cỡi kình

kəʔəj˧˥ kï̤ŋ˨˩

kəːj˧˩˨ kïn˧˧

kəːj˨˩˦ kɨn˨˩

kə̰ːj˩˧ kïŋ˧˧

kəːj˧˩ kïŋ˧˧

kə̰ːj˨˨ kïŋ˧˧

Cưỡi cá kình, giống cá lớn ngoài biển, ý nói có tài học khác thường.


của vất vơ

kwa̰ː˧˩˧ vət˧˥ vəː˧˧

kuə˧˩˨ jə̰k˩˧ jəː˧˥

kuə˨˩˦ jək˧˥ jəː˧˧

kuə˧˩ vət˩˩ vəː˧˥

kṵʔə˧˩ və̰t˩˧ vəː˧˥˧


ê ê

Ê ê xấu quá!


cứu tử

kiw˧˥ tɨ̰˧˩˧

kɨ̰w˩˧ tɨ˧˩˨

kɨ̰w˩˧ tɨ̰ʔ˧˩


èo èo

Nói lai nhai to và lâu, làm cho bực mình.

Cái gì mà èo èo mãi thế?


cửa bồ đề

kɨ̰ə˧˩˧ ɓo̤˨˩ ɗe̤˨˩

kɨə˧˩˨ ɓo˧˧ ɗe˧˧

kɨə˨˩˦ ɓo˨˩ ɗe˨˩

kɨə˧˩ ɓo˧˧ ɗe˧˧

kɨ̰ʔə˧˩ ɓo˧˧ ɗe˧˧


cửa thoi

kɨ̰ə˧˩˧ tʰɔj˧˧

kɨə˧˩˨ tʰɔj˧˥

kɨə˨˩˦ tʰɔj˧˧

kɨə˧˩ tʰɔj˧˥

kɨ̰ʔə˧˩ tʰɔj˧˥˧


cửa trời

kɨ̰ə˧˩˧ ʨə̤ːj˨˩

kɨə˧˩˨ tʂəːj˧˧

kɨə˨˩˦ tʂəːj˨˩

kɨə˧˩ tʂəːj˧˧

kɨ̰ʔə˧˩ tʂəːj˧˧


cửu già

kḭw˧˩˧ za̤ː˨˩

kɨw˧˩˨ jaː˧˧

kɨw˨˩˦ jaː˨˩

kɨ̰ʔw˧˩ ɟaː˧˧


cửu trùng thiên

kḭw˧˩˧ ʨṳŋ˨˩ tʰiən˧˧

kɨw˧˩˨ tʂuŋ˧˧ tʰiəŋ˧˥

kɨw˨˩˦ tʂuŋ˨˩ tʰiəŋ˧˧

kɨw˧˩ tʂuŋ˧˧ tʰiən˧˥

kɨ̰ʔw˧˩ tʂuŋ˧˧ tʰiən˧˥˧


cựa trình

kɨ̰ʔə˨˩ ʨï̤ŋ˨˩

kɨ̰ə˨˨ tʂïn˧˧

kɨə˨˩˨ tʂɨn˨˩

kɨə˨˨ tʂïŋ˧˧

kɨ̰ə˨˨ tʂïŋ˧˧


cực phẩm tể thần

kɨ̰ʔk˨˩ fə̰m˧˩˧ tḛ˧˩˧ tʰə̤n˨˩

kɨ̰k˨˨ fəm˧˩˨ te˧˩˨ tʰəŋ˧˧

kɨk˨˩˨ fəm˨˩˦ te˨˩˦ tʰəŋ˨˩

kɨk˨˨ fəm˧˩ te˧˩ tʰən˧˧

kɨ̰k˨˨ fəm˧˩ te˧˩ tʰən˧˧

kɨ̰k˨˨ fə̰ʔm˧˩ tḛʔ˧˩ tʰən˧˧


áo quần như nêm

aːw˧˥ kwə̤n˨˩ ɲɨ˧˧ nem˧˧

a̰ːw˩˧ kwəŋ˧˧ ɲɨ˧˥ nem˧˥

aːw˧˥ wəŋ˨˩ ɲɨ˧˧ nem˧˧

aːw˩˩ kwən˧˧ ɲɨ˧˥ nem˧˥

a̰ːw˩˧ kwən˧˧ ɲɨ˧˥˧ nem˧˥˧


án đồ

Nói chính sách yên dân, theo lề thói cũ là làm cho dân được an cư lạc nghiệp.

Tần, quan dân sống yên ổn như cũ (Lại dân án đồ như cố)"


án tuyết

aːn˧˥ twiət˧˥

a̰ːŋ˩˧ twiə̰k˩˧

aːŋ˧˥ twiək˧˥

aːn˩˩ twiət˩˩

a̰ːn˩˧ twiə̰t˩˧


di luân

ɟi˧˥˧ lwən˧˥˧


dong cho

ɟawŋ˧˥˧ ʨɔ˧˥˧


yếu thanh

iəw˧˥ tʰajŋ˧˧

iə̰w˩˧ tʰan˧˥

iəw˧˥ tʰan˧˧

iəw˩˩ tʰajŋ˧˥

iə̰w˩˧ tʰajŋ˧˥˧


doành ngân

zwa̤jŋ˨˩ ŋən˧˧

jwan˧˧ ŋəŋ˧˥

jwan˨˩ ŋəŋ˧˧

ɟwaŋ˧˧ ŋən˧˥

ɟwaŋ˧˧ ŋən˧˥˧


du nhạc

zu˧˧ ɲa̰ːʔk˨˩

ju˧˥ ɲa̰ːk˨˨

ju˧˧ ɲaːk˨˩˨

ɟu˧˥ ɲa̰ːk˨˨

ɟu˧˥˧ ɲa̰ːk˨˨

Theo ý chuyện ông Hương Bình ở ẩn, không làm quan, sau khi con giai con gái đã lấy vợ lấy chồng rồi, ông bỏ nhà đi chơi cảnh núi Ngũ nhạc, rồi đi mất.


du quan

ju˧˥ kwaːŋ˧˥

ɟu˧˥ kwaːn˧˥

ɟu˧˥˧ kwaːn˧˥˧

Đi xem chơi. ở đây, Mai sinh đi xem cảnh châu Dương.


yên khấu

iəŋ˧˥ kʰə̰w˩˧

iəŋ˧˧ kʰəw˧˥

iən˧˥˧ xə̰w˩˧


du thần

zu˧˧ tʰə̤n˨˩

ɟu˧˥˧ tʰən˧˧


y quan

i˧˥˧ kwaːn˧˥˧


duyên bình

zwiən˧˧ ɓï̤ŋ˨˩

jwiəŋ˧˥ ɓïn˧˧

jwiəŋ˧˧ ɓɨn˨˩

ɟwiən˧˥ ɓïŋ˧˧

ɟwiən˧˥˧ ɓïŋ˧˧

Duyên được ngồi sau bình phong, nghĩa là được làm thư ký. Danh từ do tích Mạnh Thường Quân, một người có tiếng là giao thiệp rộng, rất đông khách, lúc tiếp khách, có thư ký ngồi sau bình phong để ghi chép.


xế thân

sḛ˩˧ tʰən˧˥˧

Quá giờ thân. Ngày xưa chia ngày ra mười hai giờ.


duyên đồ hộ tống

zwiən˧˧ ɗo̤˨˩ ho̰ʔ˨˩ təwŋ˧˥

jwiəŋ˧˥ ɗo˧˧ ho̰˨˨ tə̰wŋ˩˧

jwiəŋ˧˧ ɗo˨˩ ho˨˩˨ təwŋ˧˥

ɟwiən˧˥ ɗo˧˧ ho˨˨ təwŋ˩˩

ɟwiən˧˥ ɗo˧˧ ho̰˨˨ təwŋ˩˩

ɟwiən˧˥˧ ɗo˧˧ ho̰˨˨ tə̰wŋ˩˧

Đi đưa đám về đến quê nhà.


xướng tuỳ

sɨəŋ˧˥ twi̤˨˩

sɨə̰ŋ˩˧ twi˧˧

sɨəŋ˧˥ twi˨˩

sɨəŋ˩˩ twi˧˧

sɨə̰ŋ˩˧ twi˧˧

Do câu Phu xướng phụ tuỳ (Chồng xướng vợ nghe theo). Đấy dùng để thay cho chữ phu phụ (vợ chồng).


dân mục

zən˧˧ mṵʔk˨˩

jəŋ˧˧ muk˨˩˨

ɟən˧˥˧ mṵk˨˨

Người chăn nuôi dân, tức là quan đầu hạt (cha mẹ dân).


xúc cảnh hứng hoài

suk˧˥ ka̰jŋ˧˩˧ hɨŋ˧˥ hwa̤ːj˨˩

sṵk˩˧ kan˧˩˨ hɨ̰ŋ˩˧ hwaːj˧˧

suk˧˥ kan˨˩˦ hɨŋ˧˥ hwaːj˨˩

suk˩˩ kajŋ˧˩ hɨŋ˩˩ hwaːj˧˧

sṵk˩˧ ka̰ʔjŋ˧˩ hɨ̰ŋ˩˧ hwaːj˧˧

Xúc cảm trước cảnh đẹp mà động lòng thơ.


dâu nam giản

zəw˧˧ naːm˧˧ za̰ːn˧˩˧

jəw˧˥ naːm˧˥ jaːŋ˧˩˨

jəw˧˧ naːm˧˧ jaːŋ˨˩˦

ɟəw˧˥ naːm˧˥ ɟaːn˧˩

ɟəw˧˥˧ naːm˧˥˧ ɟa̰ːʔn˧˩

Người con dâu trung hậu, đảm đang, lấy ý từ kinh Thi.


xích tử

sïk˧˥ tɨ̰˧˩˧

sḭ̈t˩˧ tɨ˧˩˨

sḭ̈k˩˧ tɨ̰ʔ˧˩

Con đỏ (con mới đẻ ra còn đỏ) tức là nhân dân. Vua chúa ngày xưa nói.


dãy hồi lan

jaj˧˩˨ hoj˧˧ laːŋ˧˥

jaj˨˩˦ hoj˨˩ laːŋ˧˧

ɟa̰j˩˧ hoj˧˧ laːn˧˥

ɟaj˧˩ hoj˧˧ laːn˧˥

ɟa̰j˨˨ hoj˧˧ laːn˧˥˧


xuất quan

swə̰k˩˧ kwaːŋ˧˥

swək˧˥ waːŋ˧˧

swə̰t˩˧ kwaːn˧˥˧


dòng khoản

za̤wŋ˨˩ xwa̰ːn˧˩˧

jawŋ˧˧ kʰwaːŋ˧˩˨

jawŋ˨˩ kʰwaːŋ˨˩˦

ɟawŋ˧˧ xwan˧˩

ɟawŋ˧˧ xwa̰ʔn˧˩

Nơi đề họ tên của người làm bài thơ, bức vẽ. – thuật ngữ thư pháp gọi là “lạc khoản”.


xuân đình

swən˧˧ ɗï̤ŋ˨˩

swəŋ˧˥ ɗïn˧˧

swəŋ˧˧ ɗɨn˨˩

swən˧˥ ɗïŋ˧˧

swən˧˥˧ ɗïŋ˧˧


dòng thu

za̤wŋ˨˩ tʰu˧˧

jawŋ˧˧ tʰu˧˥

jawŋ˨˩ tʰu˧˧

ɟawŋ˧˧ tʰu˧˥

ɟawŋ˧˧ tʰu˧˥˧


dùi sương

zṳj˨˩ sɨəŋ˧˧

juj˧˧ ʂɨəŋ˧˥

juj˨˩ ʂɨəŋ˧˧

ɟuj˧˧ ʂɨəŋ˧˥

ɟuj˧˧ ʂɨəŋ˧˥˧


xuân lan, thu cúc

swən˧˧ laːn˧˧ tʰu˧˧ kuk˧˥

swəŋ˧˥ laːŋ˧˥ tʰu˧˥ kṵk˩˧

swəŋ˧˧ laːŋ˧˧ tʰu˧˧ kuk˧˥

swən˧˥ laːn˧˥ tʰu˧˥ kuk˩˩

swən˧˥˧ laːn˧˥˧ tʰu˧˥˧ kṵk˩˧

Hai chị em Kiều, mỗi người có một vẻ đẹp riêng, người như lan mùa xuân, người như cúc mùa thu.


xuân huyên

swəŋ˧˥ hwiəŋ˧˥

swəŋ˧˧ hwiəŋ˧˧

swən˧˥˧ hwiən˧˥˧


dũ xuất dũ kì

zuʔu˧˥ swət˧˥ zuʔu˧˥ ki̤˨˩

ju˧˩˨ swə̰k˩˧ ju˧˩˨ ki˧˧

ju˨˩˦ swək˧˥ ju˨˩˦ ki˨˩

ɟṵ˩˧ swət˩˩ ɟṵ˩˧ ki˧˧

ɟu˧˩ swət˩˩ ɟu˧˩ ki˧˧

ɟṵ˨˨ swə̰t˩˧ ɟṵ˨˨ ki˧˧


xuân cỗi huyên tơ

swən˧˧ koʔoj˧˥ hwiən˧˧ təː˧˧

swəŋ˧˥ koj˧˩˨ hwiəŋ˧˥ təː˧˥

swəŋ˧˧ koj˨˩˦ hwiəŋ˧˧ təː˧˧

swən˧˥ ko̰j˩˧ hwiən˧˥ təː˧˥

swən˧˥ koj˧˩ hwiən˧˥ təː˧˥

swən˧˥˧ ko̰j˨˨ hwiən˧˥˧ təː˧˥˧


dương hoà

zɨəŋ˧˧ hwa̤ː˨˩

jɨəŋ˧˥ hwaː˧˧

jɨəŋ˧˧ hwaː˨˩

ɟɨəŋ˧˥ hwa˧˧

ɟɨəŋ˧˥˧ hwa˧˧


xem vừng

sɛm˧˧ vɨ̤ŋ˨˩

sɛm˧˥˧ vɨŋ˧˧


dưới trướng

zɨəj˧˥ ʨɨəŋ˧˥

jɨə̰j˩˧ tʂɨə̰ŋ˩˧

jɨəj˧˥ tʂɨəŋ˧˥

ɟɨəj˩˩ tʂɨəŋ˩˩

ɟɨə̰j˩˧ tʂɨə̰ŋ˩˧

Do chữ trướng hạ, nguyên chỉ quân sĩ thuộc quyền chỉ huy của một vị soái.


xe hương

sɛ˧˥˧ hɨəŋ˧˥˧


dưới tùng

zɨəj˧˥ tṳŋ˨˩

jɨə̰j˩˧ tuŋ˧˧

jɨəj˧˥ tuŋ˨˩

ɟɨəj˩˩ tuŋ˧˧

ɟɨə̰j˩˧ tuŋ˧˧

Theo tích chuyện Vương Chất đời Tần vào rừng hái củi xem hai tiên đồng đánh cờ dưới cây tùng, ván cờ xong, về nhà thì đã cách mấy năm rồi.


dưỡng thân

zɨəʔəŋ˧˥ tʰən˧˧

jɨəŋ˧˩˨ tʰəŋ˧˥

jɨəŋ˨˩˦ tʰəŋ˧˧

ɟɨə̰ŋ˩˧ tʰən˧˥

ɟɨəŋ˧˩ tʰən˧˥

ɟɨə̰ŋ˨˨ tʰən˧˥˧


dấu thỏ đường dê

zəw˧˥ tʰɔ̰˧˩˧ ɗɨə̤ŋ˨˩ ze˧˧

jə̰w˩˧ tʰɔ˧˩˨ ɗɨəŋ˧˧ je˧˥

jəw˧˥ tʰɔ˨˩˦ ɗɨəŋ˨˩ je˧˧

ɟəw˩˩ tʰɔ˧˩ ɗɨəŋ˧˧ ɟe˧˥

ɟə̰w˩˧ tʰɔ̰ʔ˧˩ ɗɨəŋ˧˧ ɟe˧˥˧

Nơi xa xôi hẻo lánh, không vết chân người, chỉ có dấu chân thỏ, chân dê rừng.


vị thân

vḭʔ˨˩ tʰən˧˧

ji˨˩˨ tʰəŋ˧˧

vḭ˨˨ tʰən˧˥˧


dấu xe ngựa

zəw˧˥ sɛ˧˧ ŋɨ̰ʔə˨˩

jə̰w˩˧ sɛ˧˥ ŋɨ̰ə˨˨

jəw˧˥ sɛ˧˧ ŋɨə˨˩˨

ɟəw˩˩ sɛ˧˥ ŋɨə˨˨

ɟəw˩˩ sɛ˧˥ ŋɨ̰ə˨˨

ɟə̰w˩˧ sɛ˧˥˧ ŋɨ̰ə˨˨

Dấu vết xe ngựa của những khách đến chơi bời trước đấy.


vị bài

vḭʔ˨˩ ɓa̤ːj˨˩

ji˨˩˨ ɓaːj˨˩


dần lân

zə̤n˨˩ lən˧˧

ɟən˧˧ lən˧˥˧


vẽ hổ không thành

vɛʔɛ˧˥ ho̰˧˩˧ xəwŋ˧˧ tʰa̤jŋ˨˩

jɛ˧˩˨ ho˧˩˨ kʰəwŋ˧˥ tʰan˧˧

jɛ˨˩˦ ho˨˩˦ kʰəwŋ˧˧ tʰan˨˩

vɛ̰˩˧ ho˧˩ xəwŋ˧˥ tʰajŋ˧˧

vɛ˧˩ ho˧˩ xəwŋ˧˥ tʰajŋ˧˧

vɛ̰˨˨ ho̰ʔ˧˩ xəwŋ˧˥˧ tʰajŋ˧˧

Làm việc lớn chẳng nên, chẳng thành, giống như người vẽ hổ mà lại không ra hình con hổ.

Làm việc gì cần lượng sức mình, chớ vẽ hổ không thành.


dẫn nhàn

zəʔən˧˥ ɲa̤ːn˨˩

jəŋ˧˩˨ ɲaːŋ˧˧

jəŋ˨˩˦ ɲaːŋ˨˩

ɟə̰n˩˧ ɲaːn˧˧

ɟən˧˩ ɲaːn˧˧

ɟə̰n˨˨ ɲaːn˧˧


vẻ đan

vɛ̰˧˩˧ ɗaːn˧˧

jɛ˧˩˨ ɗaːŋ˧˥

jɛ˨˩˦ ɗaːŋ˧˧

vɛ̰ʔ˧˩ ɗaːn˧˥˧


dậy dàng

zə̰ʔj˨˩ za̤ːŋ˨˩

jə̰j˨˨ jaːŋ˧˧

jəj˨˩˨ jaːŋ˨˩

ɟəj˨˨ ɟaːŋ˧˧

ɟə̰j˨˨ ɟaːŋ˧˧


vẻ sao

vɛ̰˧˩˧ saːw˧˧

jɛ˧˩˨ ʂaːw˧˥

jɛ˨˩˦ ʂaːw˧˧

vɛ̰ʔ˧˩ ʂaːw˧˥˧

Ý nói sắc đẹp của Giao Tiên ví như ngôi sao sáng.


dặm rừng

za̰ʔm˨˩ zɨ̤ŋ˨˩

ja̰m˨˨ ʐɨŋ˧˧

jam˨˩˨ ɹɨŋ˨˩

ɟa̰m˨˨ ɹɨŋ˧˧


vẻ ngân

vɛ̰˧˩˧ ŋən˧˧

vɛ̰ʔ˧˩ ŋən˧˥˧


dặm xanh

za̰ʔm˨˩ sajŋ˧˧

ɟam˨˨ sajŋ˧˥

ɟa̰m˨˨ sajŋ˧˥

ɟa̰m˨˨ sajŋ˧˥˧


dịp chầy

zḭʔp˨˩ ʨə̤j˨˩

jip˨˩˨ ʨəj˨˩


vẹn chữ tùng

vɛ̰ʔn˨˩ ʨɨʔɨ˧˥ tṳŋ˨˩

jɛ̰ŋ˨˨ ʨɨ˧˩˨ tuŋ˧˧

jɛŋ˨˩˨ ʨɨ˨˩˦ tuŋ˨˩

vɛn˨˨ ʨɨ̰˩˧ tuŋ˧˧

vɛ̰n˨˨ ʨɨ˧˩ tuŋ˧˧

vɛ̰n˨˨ ʨɨ̰˨˨ tuŋ˧˧


dốc trang

zəwk˧˥ ʨaːŋ˧˧

jə̰wk˩˧ tʂaːŋ˧˥

jəwk˧˥ tʂaːŋ˧˧

ɟəwk˩˩ tʂaːŋ˧˥

ɟə̰wk˩˧ tʂaːŋ˧˥˧


vật đổi sao dời

və̰ʔt˨˩ ɗo̰j˧˩˧ saːw˧˧ zə̤ːj˨˩

jə̰k˨˨ ɗoj˧˩˨ ʂaːw˧˥ jəːj˧˧

jək˨˩˨ ɗoj˨˩˦ ʂaːw˧˧ jəːj˨˩

vət˨˨ ɗoj˧˩ ʂaːw˧˥ ɟəːj˧˧

və̰t˨˨ ɗoj˧˩ ʂaːw˧˥ ɟəːj˧˧

və̰t˨˨ ɗo̰ʔj˧˩ ʂaːw˧˥˧ ɟəːj˧˧


vận vào

və̰ʔn˨˩ va̤ːw˨˩

jə̰ŋ˨˨ jaːw˧˧

jəŋ˨˩˨ jaːw˨˩

vən˨˨ vaːw˧˧

və̰n˨˨ vaːw˧˧


vầy đoàn

və̤j˨˩ ɗwa̤ːn˨˩

jəj˧˧ ɗwaːŋ˧˧

jəj˨˩ ɗwaːŋ˨˩

vəj˧˧ ɗwan˧˧


vầng trăng chưa khuyết

və̤ŋ˨˩ ʨaŋ˧˧ ʨɨə˧˧ xwiət˧˥

jəŋ˧˧ tʂaŋ˧˥ ʨɨə˧˥ kʰwiə̰k˩˧

jəŋ˨˩ tʂaŋ˧˧ ʨɨə˧˧ kʰwiək˧˥

vəŋ˧˧ tʂaŋ˧˥ ʨɨə˧˥ xwiət˩˩

vəŋ˧˧ tʂaŋ˧˥˧ ʨɨə˧˥˧ xwiə̰t˩˧


gan gà

ɣaːn˧˧ ɣa̤ː˨˩

ɣaːŋ˧˥ ɣaː˧˧

ɣaːŋ˧˧ ɣaː˨˩

ɣaːn˧˥ ɣaː˧˧

ɣaːn˧˥˧ ɣaː˧˧

Cái ấm độc ẩm màu gan gà.


ghe bản lồng

ɣɛ˧˧ ɓa̰ːn˧˩˧ lə̤wŋ˨˩

ɣɛ˧˥ ɓaːŋ˧˩˨ ləwŋ˧˧

ɣɛ˧˧ ɓaːŋ˨˩˦ ləwŋ˨˩

ɣɛ˧˥ ɓaːn˧˩ ləwŋ˧˧

ɣɛ˧˥˧ ɓa̰ːʔn˧˩ ləwŋ˧˧

Thuyền lớn có mui vuông dùng đi trong sông.


vạn dân tản, vạn dân y

va̰ːʔn˨˩ zən˧˧ ta̰ːn˧˩˧ va̰ːʔn˨˩ zən˧˧ i˧˧

ja̰ːŋ˨˨ jəŋ˧˥ taːŋ˧˩˨ ja̰ːŋ˨˨ jəŋ˧˥ i˧˥

jaːŋ˨˩˨ jəŋ˧˧ taːŋ˨˩˦ jaːŋ˨˩˨ jəŋ˧˧ i˧˧

vaːn˨˨ ɟən˧˥ taːn˧˩ vaːn˨˨ ɟən˧˥ i˧˥

va̰ːn˨˨ ɟən˧˥ taːn˧˩ va̰ːn˨˨ ɟən˧˥ i˧˥

va̰ːn˨˨ ɟən˧˥˧ ta̰ːʔn˧˩ va̰ːn˨˨ ɟən˧˥˧ i˧˥˧

Áo và dù của muôn dân, nghĩa là lễ vật của chung nhân dân đem tiễn Mai Bá Cao để tỏ lòng ái mộ.


vạc mai

va̰ːʔk˨˩ maːj˧˧

ja̰ːk˨˨ maːj˧˥

jaːk˨˩˨ maːj˧˧

vaːk˨˨ maːj˧˥

va̰ːk˨˨ maːj˧˥

va̰ːk˨˨ maːj˧˥˧


ghe cửa

ɣɛ˧˧ kɨ̰ə˧˩˧

ɣɛ˧˥˧ kɨ̰ʔə˧˩

Thuyền gỗ, mũi và lái nhọn và cao vút lên, dùng để đi ven bờ biển.


vượng khí tướng môn

vɨə̰ʔŋ˨˩ xi˧˥ tɨəŋ˧˥ mon˧˧

jɨə̰ŋ˨˨ kʰḭ˩˧ tɨə̰ŋ˩˧ moŋ˧˥

jɨəŋ˨˩˨ kʰi˧˥ tɨəŋ˧˥ moŋ˧˧

vɨəŋ˨˨ xi˩˩ tɨəŋ˩˩ mon˧˥

vɨə̰ŋ˨˨ xi˩˩ tɨəŋ˩˩ mon˧˥

vɨə̰ŋ˨˨ xḭ˩˧ tɨə̰ŋ˩˧ mon˧˥˧


ghe hầu

Thuyền đẹp, chạm rồng, sơn son thếp vàng của địa chủ và quan lại dùng để đi chơi.


ghe lườn

ɣɛ˧˧ lɨə̤n˨˩

ɣɛ˧˥˧ lɨən˧˧

Thuyền độc mộc dùng để chở trong kênh, lạch.


vườn mới thêm hoa

vɨə̤n˨˩ məːj˧˥ tʰem˧˧ hwaː˧˧

jɨəŋ˧˧ mə̰ːj˩˧ tʰem˧˥ hwaː˧˥

jɨəŋ˨˩ məːj˧˥ tʰem˧˧ hwaː˧˧

vɨən˧˧ məːj˩˩ tʰem˧˥ hwa˧˥

vɨən˧˧ mə̰ːj˩˧ tʰem˧˥˧ hwa˧˥˧


ghe phen

ɣɛ˧˥˧ fɛn˧˥˧


ghen ngược

ɣɛn˧˧ ŋɨə̰ʔk˨˩

ɣɛŋ˧˥ ŋɨə̰k˨˨

ɣɛŋ˧˧ ŋɨək˨˩˨

ɣɛn˧˥ ŋɨək˨˨

ɣɛn˧˥ ŋɨə̰k˨˨

ɣɛn˧˥˧ ŋɨə̰k˨˨


ghen ăn

ɣɛn˧˥˧ an˧˥˧

Bực bội với người được nhiều lợi hơn mình.


vương mệnh tại thân

vɨəŋ˧˧ mə̰ʔjŋ˨˩ ta̰ːʔj˨˩ tʰən˧˧

jɨəŋ˧˥ mḛn˨˨ ta̰ːj˨˨ tʰəŋ˧˥

jɨəŋ˧˧ məːn˨˩˨ taːj˨˩˨ tʰəŋ˧˧

vɨəŋ˧˥ meŋ˨˨ taːj˨˨ tʰən˧˥

vɨəŋ˧˥ mḛŋ˨˨ ta̰ːj˨˨ tʰən˧˥

vɨəŋ˧˥˧ mḛŋ˨˨ ta̰ːj˨˨ tʰən˧˥˧

Đương mang mệnh vua ở mình. ở đây ý nói.


vương kỳ

vɨəŋ˧˧ ki̤˨˩

vɨəŋ˧˥˧ ki˧˧

Kinh đô nhà vua, cũng như tiếng đế đô, kinh kỳ.


ghé lưng

ɣɛ̰˩˧ lɨŋ˧˥˧

Ghé lưng cho đỡ mệt.


vũ môn ba đợt

vuʔu˧˥ mon˧˧ ɓaː˧˧ ɗə̰ːʔt˨˩

ju˧˩˨ moŋ˧˥ ɓaː˧˥ ɗə̰ːk˨˨

ju˨˩˦ moŋ˧˧ ɓaː˧˧ ɗəːk˨˩˨

vṵ˩˧ mon˧˥ ɓaː˧˥ ɗəːt˨˨

vu˧˩ mon˧˥ ɓaː˧˥ ɗə̰ːt˨˨

vṵ˨˨ mon˧˥˧ ɓaː˧˥˧ ɗə̰ːt˨˨


ghé vai

ɣɛ̰˩˧ jaːj˧˥

ɣɛ̰˩˧ vaːj˧˥˧

Đảm nhiệm một phần công việc chung với người khác.

Ghé vai gánh vác việc nước.


vũ kiếm

vuʔu˧˥ kiəm˧˥

ju˧˩˨ kiə̰m˩˧

ju˨˩˦ kiəm˧˥

vṵ˨˨ kiə̰m˩˧


vũ giá vân đằng

vuʔu˧˥ zaː˧˥ vən˧˧ ɗa̤ŋ˨˩

ju˧˩˨ ja̰ː˩˧ jəŋ˧˥ ɗaŋ˧˧

ju˨˩˦ jaː˧˥ jəŋ˧˧ ɗaŋ˨˩

vṵ˩˧ ɟaː˩˩ vən˧˥ ɗaŋ˧˧

vu˧˩ ɟaː˩˩ vən˧˥ ɗaŋ˧˧

vṵ˨˨ ɟa̰ː˩˧ vən˧˥˧ ɗaŋ˧˧


vũ bài

vuʔu˧˥ ɓa̤ːj˨˩

ju˧˩˨ ɓaːj˧˧

ju˨˩˦ ɓaːj˨˩


ghét mặt

ɣɛt˧˥ ma̰ʔt˨˩

ɣɛ̰k˩˧ ma̰k˨˨

ɣɛk˧˥ mak˨˩˨

ɣɛt˩˩ ma̰t˨˨

ɣɛ̰t˩˧ ma̰t˨˨


vùa hương bát nước

vṳə˨˩ hɨəŋ˧˧ ɓaːt˧˥ nɨək˧˥

juə˧˧ hɨəŋ˧˥ ɓa̰ːk˩˧ nɨə̰k˩˧

juə˨˩ hɨəŋ˧˧ ɓaːk˧˥ nɨək˧˥

vuə˧˧ hɨəŋ˧˥ ɓaːt˩˩ nɨək˩˩

vuə˧˧ hɨəŋ˧˥˧ ɓa̰ːt˩˧ nɨə̰k˩˧


ghẻ chốc

ɣɛ̰˧˩˧ ʨəwk˧˥

ɣɛ˧˩˨ ʨə̰wk˩˧

ɣɛ˨˩˦ ʨəwk˧˥

ɣɛ̰ʔ˧˩ ʨə̰wk˩˧


vân mồng

vən˧˧ mə̤wŋ˨˩

jəŋ˧˥ məwŋ˧˧

jəŋ˧˧ məwŋ˨˩

vən˧˥ məwŋ˧˧

vən˧˥˧ məwŋ˧˧


vân cù

Thang mây tức là đường công danh sự nghiệp.


ghế chao

ɣḛ˩˧ ʨaːw˧˥˧

Ghế nửa nằm nửa ngồi có thể chao đi chao lại.


ván đã đóng thuyền

vaːn˧˥ ɗaʔa˧˥ ɗawŋ˧˥ tʰwiə̤n˨˩

ja̰ːŋ˩˧ ɗaː˧˩˨ ɗa̰wŋ˩˧ tʰwiəŋ˧˧

jaːŋ˧˥ ɗaː˨˩˦ ɗawŋ˧˥ tʰwiəŋ˨˩

vaːn˩˩ ɗa̰ː˩˧ ɗawŋ˩˩ tʰwiən˧˧

vaːn˩˩ ɗaː˧˩ ɗawŋ˩˩ tʰwiən˧˧

va̰ːn˩˧ ɗa̰ː˨˨ ɗa̰wŋ˩˧ tʰwiən˧˧

Ý nói Thuý Kiều bây giờ đã về tay người khác.


ghế ngựa

ɣe˧˥ ŋɨ̰ʔə˨˩

Giường bằng gỗ, đóng thành hai tấm hình chữ nhật, kê trên hai cái mễ.

Ghế ngựa quang dầu.


vàng vó

va̤ːŋ˨˩ vɔ˧˥

jaːŋ˧˧ jɔ̰˩˧

vaːŋ˧˧ vɔ̰˩˧

Một loại vàng giấy, dùng trong việc đưa ma hoặc lễ hội.


ghế xếp

Ghế gỗ chân bắt tréo, có thể xếp gọn lại.


vàng gieo ngấn nước

va̤ːŋ˨˩ zɛw˧˧ ŋən˧˥ nɨək˧˥

jaːŋ˧˧ jɛw˧˥ ŋə̰ŋ˩˧ nɨə̰k˩˧

jaːŋ˨˩ jɛw˧˧ ŋəŋ˧˥ nɨək˧˥

vaːŋ˧˧ ɟɛw˧˥ ŋən˩˩ nɨək˩˩

vaːŋ˧˧ ɟɛw˧˥˧ ŋə̰n˩˧ nɨə̰k˩˧


viện sách

viə̰ʔn˨˩ sajk˧˥

jiə̰ŋ˨˨ ʂa̰t˩˧

jiəŋ˨˩˨ ʂat˧˥

viən˨˨ ʂajk˩˩

viə̰n˨˨ ʂajk˩˩

viə̰n˨˨ ʂa̰jk˩˧


gia dĩ

zaː˧˧ ziʔi˧˥


viễn khách cư kỳ

viəʔən˧˥ xajk˧˥ kɨ˧˧ ki̤˨˩

jiəŋ˧˩˨ kʰa̰t˩˧ kɨ˧˥ ki˧˧

jiəŋ˨˩˦ kʰat˧˥ kɨ˧˧ ki˨˩

viə̰n˩˧ xajk˩˩ kɨ˧˥ ki˧˧

viən˧˩ xajk˩˩ kɨ˧˥ ki˧˧

viə̰n˨˨ xa̰jk˩˧ kɨ˧˥˧ ki˧˧

Người khách xa đến, buôn bán những thứ lạ.


gia hào

zaː˧˧ ha̤ːw˨˩

jaː˧˥ haːw˧˧

jaː˧˧ haːw˨˩

ɟaː˧˥ haːw˧˧

ɟaː˧˥˧ haːw˧˧


viết tùng cổ thi

viət˧˥ tṳŋ˨˩ ko̰˧˩˧ tʰi˧˧

jiə̰k˩˧ tuŋ˧˧ ko˧˩˨ tʰi˧˥

jiək˧˥ tuŋ˨˩ ko˨˩˦ tʰi˧˧

viət˩˩ tuŋ˧˧ ko˧˩ tʰi˧˥

viə̰t˩˧ tuŋ˧˧ ko̰ʔ˧˩ tʰi˧˥˧


viên lương

viən˧˧ lɨəŋ˧˧

jiəŋ˧˥ lɨəŋ˧˥

jiəŋ˧˧ lɨəŋ˧˧

viən˧˥ lɨəŋ˧˥

viən˧˥˧ lɨəŋ˧˥˧


vinh, khô, đắc, táng

vïŋ˧˧ xo˧˧ ɗak˧˥ taːŋ˧˥

jïn˧˥ kʰo˧˥ ɗa̰k˩˧ ta̰ːŋ˩˧

jɨn˧˧ kʰo˧˧ ɗak˧˥ taːŋ˧˥

vïŋ˧˥ xo˧˥ ɗak˩˩ taːŋ˩˩

vïŋ˧˥˧ xo˧˥˧ ɗa̰k˩˧ ta̰ːŋ˩˧


gia trưởng

zaː˧˧ ʨɨə̰ŋ˧˩˧

jaː˧˥ tʂɨəŋ˧˩˨

jaː˧˧ tʂɨəŋ˨˩˦

ɟaː˧˥ tʂɨəŋ˧˩

ɟaː˧˥˧ tʂɨə̰ʔŋ˧˩

Người chủ trong nhà. Chế độ gia trưởng. Chế độ trao cho người cha quyền hành tuyệt đối điều khiển mọi người và chi phối mọi việc trong nhà, ở nhiều dân tộc thời cổ đại. Tác phong gia trưởng. Tác phong của cán bộ tự coi mình là đàn anh, lạm dụng quyền hành, đàn áp dân chủ, tự ý quyết đoán mọi việc không hỏi ý kiến quần chúng.


uyên bay

wiən˧˧ ɓaj˧˧

wiəŋ˧˥ ɓaj˧˥

wiəŋ˧˧ ɓaj˧˧

wiən˧˥ ɓaj˧˥

wiən˧˥˧ ɓaj˧˥˧

Ý nói Thuý Kiều không còn nữa (con chim uyên đã bay mất).


tỷ nhiệt

tḭ˧˩˧ ɲiə̰ʔt˨˩

ti˧˩˨ ɲiə̰k˨˨

ti˨˩˦ ɲiək˨˩˨

ti˧˩ ɲiə̰t˨˨

tḭʔ˧˩ ɲiə̰t˨˨

Nhiệt lượng để nâng nhiệt độ của một gam vật chất lên thêm một độ.


tỷ lệ thức

tḭ˧˩˧ lḛʔ˨˩ tʰɨk˧˥

ti˧˩˨ lḛ˨˨ tʰɨ̰k˩˧

ti˨˩˦ le˨˩˨ tʰɨk˧˥

ti˧˩ le˨˨ tʰɨk˩˩

ti˧˩ lḛ˨˨ tʰɨk˩˩

tḭʔ˧˩ lḛ˨˨ tʰɨ̰k˩˧


gia, nương

zaː˧˧ nɨəŋ˧˧

jaː˧˥ nɨəŋ˧˥

jaː˧˧ nɨəŋ˧˧

ɟaː˧˥ nɨəŋ˧˥

ɟaː˧˥˧ nɨəŋ˧˥˧


tỵ tổ

tḭʔ˨˩ to̰˧˩˧

Đác-uyn là tỵ tổ của tiến hóa luận.


giai ngẫu

zaːj˧˧ ŋəʔəw˧˥

jaːj˧˥ ŋəw˧˩˨

jaːj˧˧ ŋəw˨˩˦

ɟaːj˧˥ ŋə̰w˩˧

ɟaːj˧˥ ŋəw˧˩

ɟaːj˧˥˧ ŋə̰w˨˨


giai tầng

zaːj˧˧ tə̤ŋ˨˩

jaːj˧˥ təŋ˧˧

jaːj˧˧ təŋ˨˩

ɟaːj˧˥ təŋ˧˧

ɟaːj˧˥˧ təŋ˧˧


tỳ tướng

ti̤˨˩ tɨəŋ˧˥

ti˧˧ tɨə̰ŋ˩˧

ti˧˧ tɨə̰ŋ˩˧

Viên tướng phụ của một viên đại tướng (cũ).


tỳ thiếp

ti̤˨˩ tʰiəp˧˥

ti˧˧ tʰiə̰p˩˧

ti˨˩ tʰiəp˧˥

ti˧˧ tʰiəp˩˩

ti˧˧ tʰiə̰p˩˧


gian giảo

zaːn˧˧ za̰ːw˧˩˧

jaːŋ˧˥ jaːw˧˩˨

jaːŋ˧˧ jaːw˨˩˦

ɟaːn˧˥ ɟaːw˧˩

ɟaːn˧˥˧ ɟa̰ːʔw˧˩

Làm ăn trí trá, gian giảo.


tựu trung

tḭʔw˨˩ ʨuŋ˧˧

tɨ̰w˨˨ tʂuŋ˧˥

tɨw˨˩˨ tʂuŋ˧˧

tɨw˨˨ tʂuŋ˧˥

tɨ̰w˨˨ tʂuŋ˧˥

tɨ̰w˨˨ tʂuŋ˧˥˧

Lưu manh nói chung đều ngoan cố, tựu trung cũng có đứa giáo dục được.


gian hoạt

zaːn˧˧ hwa̰ːʔt˨˩

jaːŋ˧˥ hwa̰ːk˨˨

jaːŋ˧˧ hwaːk˨˩˨

ɟaːn˧˥ hwat˨˨

ɟaːn˧˥ hwa̰t˨˨

ɟaːn˧˥˧ hwa̰t˨˨


tự ải

tɨ̰ʔ˨˩ a̰ːj˧˩˧

tɨ̰˨˨ aːj˧˩˨

tɨ˨˩˨ aːj˨˩˦

tɨ̰˨˨ a̰ːʔj˧˩


tự ái

tɨ̰ʔ˨˩ aːj˧˥

tɨ̰˨˨ a̰ːj˩˧

tɨ̰˨˨ a̰ːj˩˧

Lòng tôn mình quá đáng, khiến dễ bực tức khi bị nói động đến.


tự tại

tɨ̰ʔ˨˩ ta̰ːʔj˨˩

tɨ̰˨˨ ta̰ːj˨˨

tɨ˨˩˨ taːj˨˩˨

tɨ̰˨˨ ta̰ːj˨˨

Ung dung thảnh thơi, làm chủ bản thân và không bị ràng buộc.


tự tích

tɨ̰ʔ˨˩ tïk˧˥

tɨ̰˨˨ tḭ̈t˩˧

tɨ̰˨˨ tḭ̈k˩˧

Tự tích của.


gian ngoan

zaːn˧˧ ŋwaːn˧˧

jaːŋ˧˥ ŋwaːŋ˧˥

jaːŋ˧˧ ŋwaːŋ˧˧

ɟaːn˧˥ ŋwan˧˥

ɟaːn˧˥˧ ŋwan˧˥˧


tự ti

Thái độ tự ti.


tự thị

tɨ̰ʔ˨˩ tʰḭʔ˨˩

tɨ˨˩˨ tʰi˨˩˨


tự thuật

tɨ̰ʔ˨˩ tʰwə̰ʔt˨˩

tɨ̰˨˨ tʰwə̰k˨˨

tɨ˨˩˨ tʰwək˨˩˨

tɨ˨˨ tʰwət˨˨

tɨ̰˨˨ tʰwə̰t˨˨

Kể ra những sự việc mà mình đã trông thấy hay nghe thấy.


tự quân

tɨ̰ʔ˨˩ kwən˧˧

tɨ̰˨˨ kwəŋ˧˥

tɨ̰˨˨ kwən˧˥

tɨ̰˨˨ kwən˧˥˧


gian phụ

zaːn˧˧ fṵʔ˨˩

jaːŋ˧˧ fu˨˩˨

ɟaːn˧˥˧ fṵ˨˨

Người đàn bà có chồng thông dâm với người đàn ông khác.


tự phụ

tɨ̰ʔ˨˩ fṵʔ˨˩


tự phê

Tự mình phân tích những hành động và tư tưởng của mình, tìm nguyên nhân đã tạo ra ưu điểm và khuyết điểm để phát huy ưu điểm và khắc phục khuyết điểm.


tự nhiên thần giáo

tɨ̰ʔ˨˩ ɲiən˧˧ tʰə̤n˨˩ zaːw˧˥

tɨ̰˨˨ ɲiəŋ˧˥ tʰəŋ˧˧ ja̰ːw˩˧

tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧ tʰəŋ˨˩ jaːw˧˥

tɨ˨˨ ɲiən˧˥ tʰən˧˧ ɟaːw˩˩

tɨ̰˨˨ ɲiən˧˥ tʰən˧˧ ɟaːw˩˩

tɨ̰˨˨ ɲiən˧˥˧ tʰən˧˧ ɟa̰ːw˩˧

Thuyết cho rằng tuy thế giới là do thượng đế tạo ra, nhưng không cần có những lễ nghi tôn giáo để cầu xin thượng đế.


tự nhiên nhi nhiên

tɨ̰ʔ˨˩ ɲiən˧˧ ɲi˧˧ ɲiən˧˧

tɨ̰˨˨ ɲiəŋ˧˥ ɲi˧˥ ɲiəŋ˧˥

tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧ ɲi˧˧ ɲiəŋ˧˧

tɨ˨˨ ɲiən˧˥ ɲi˧˥ ɲiən˧˥

tɨ̰˨˨ ɲiən˧˥ ɲi˧˥ ɲiən˧˥

tɨ̰˨˨ ɲiən˧˥˧ ɲi˧˥˧ ɲiən˧˥˧


giang hà

zaːŋ˧˧ ha̤ː˨˩

jaːŋ˧˥ haː˧˧

jaːŋ˧˧ haː˨˩

ɟaːŋ˧˥ haː˧˧

ɟaːŋ˧˥˧ haː˧˧


tự nhiên liệu pháp

tɨ̰ʔ˨˩ ɲiən˧˧ liə̰ʔw˨˩ faːp˧˥

tɨ̰˨˨ ɲiəŋ˧˥ liə̰w˨˨ fa̰ːp˩˧

tɨ˨˩˨ ɲiəŋ˧˧ liəw˨˩˨ faːp˧˥

tɨ˨˨ ɲiən˧˥ liəw˨˨ faːp˩˩

tɨ̰˨˨ ɲiən˧˥ liə̰w˨˨ faːp˩˩

tɨ̰˨˨ ɲiən˧˥˧ liə̰w˨˨ fa̰ːp˩˧

Cách trị bệnh không cần thuốc mà chỉ dựa vào khí hậu, thể dục, chế độ ăn uống.


giao canh

zaːw˧˧ kajŋ˧˧

ɟaːw˧˥ kajŋ˧˥

ɟaːw˧˥˧ kajŋ˧˥˧


tự nghĩa

tɨ̰ʔ˨˩ ŋiʔiə˧˥

tɨ̰˨˨ ŋiə˧˩˨

tɨ˨˩˨ ŋiə˨˩˦


giao hoan

jaːw˧˥ hwaːŋ˧˥

jaːw˧˧ hwaːŋ˧˧

ɟaːw˧˥ hwan˧˥

ɟaːw˧˥˧ hwan˧˥˧

Cùng nhau lại chuốc chén quỳnh giao hoan (Truyện Kiều)


giao hảo

zaːw˧˧ ha̰ːw˧˩˧

jaːw˧˥ haːw˧˩˨

jaːw˧˧ haːw˨˩˦

ɟaːw˧˥ haːw˧˩

ɟaːw˧˥˧ ha̰ːʔw˧˩


tự lượng

tɨ̰ʔ˨˩ lɨə̰ʔŋ˨˩

tɨ̰˨˨ lɨə̰ŋ˨˨

tɨ˨˩˨ lɨəŋ˨˩˨

tɨ̰˨˨ lɨə̰ŋ˨˨

Tự đánh giá sức mình, tự xét năng lực của mình.


giao kề

zaːw˧˧ ke̤˨˩

ɟaːw˧˥˧ ke˧˧


giao phong

zaːw˧˧ fawŋ˧˧

jaːw˧˥ fawŋ˧˥

jaːw˧˧ fawŋ˧˧

ɟaːw˧˥ fawŋ˧˥

ɟaːw˧˥˧ fawŋ˧˥˧


tự ký

Nói một máy có thể tự ghi được những số chỉ của nó lên một đồ thị.

Phong vũ biểu tự ký.


tự khắc

tɨ̰ʔ˨˩ xak˧˥

tɨ̰˨˨ kʰa̰k˩˧

tɨ˨˩˨ kʰak˧˥

tɨ̰˨˨ xa̰k˩˧

Mua báo dài hạn tự khắc người ta mang báo đến nhà.


giao tế xứ

zaːw˧˧ te˧˥ sɨ˧˥

jaːw˧˥ tḛ˩˧ sɨ̰˩˧

jaːw˧˧ te˧˥ sɨ˧˥

ɟaːw˧˥ te˩˩ sɨ˩˩

ɟaːw˧˥˧ tḛ˩˧ sɨ̰˩˧

Nơi dành cho việc tiếp đãi khách nước ngoài.


tự khoa

tɨ̰ʔ˨˩ xwaː˧˧

tɨ̰˨˨ kʰwaː˧˥

tɨ˨˩˨ kʰwaː˧˧

tɨ̰˨˨ xwa˧˥˧


giao vĩ

zaːw˧˧ viʔi˧˥

jaːw˧˥ ji˧˩˨

jaːw˧˧ ji˨˩˦

ɟaːw˧˥˧ vḭ˨˨


tự khiêm

tɨ̰ʔ˨˩ xiəm˧˧

tɨ̰˨˨ kʰiəm˧˥

tɨ˨˩˨ kʰiəm˧˧

tɨ̰˨˨ xiəm˧˥

tɨ̰˨˨ xiəm˧˥˧


giao, sách, trùng

zaːw˧˧ sajk˧˥ ʨṳŋ˨˩

jaːw˧˥ ʂa̰t˩˧ tʂuŋ˧˧

jaːw˧˧ ʂat˧˥ tʂuŋ˨˩

ɟaːw˧˥ ʂajk˩˩ tʂuŋ˧˧

ɟaːw˧˥˧ ʂa̰jk˩˧ tʂuŋ˧˧

Cách bói dùng ba đồng tiền gieo sáu lần xuống đĩa.


tự dạng

tɨ̰ʔ˨˩ za̰ːʔŋ˨˩

tɨ̰˨˨ ja̰ːŋ˨˨

tɨ˨˩˨ jaːŋ˨˩˨

tɨ̰˨˨ ɟa̰ːŋ˨˨

So tự dạng để tìm thủ phạm.


gion giỏn

zɔn˧˧ zɔ̰n˧˩˧

jɔŋ˧˥ jɔŋ˧˩˨

jɔŋ˧˧ jɔŋ˨˩˦

ɟɔn˧˥˧ ɟɔ̰ʔn˧˩

Nói gion giỏn.


tự do tư tưởng

tɨ̰ʔ˨˩ zɔ˧˧ tɨ˧˧ tɨə̰ŋ˧˩˧

tɨ̰˨˨ jɔ˧˥ tɨ˧˥ tɨəŋ˧˩˨

tɨ˨˩˨ jɔ˧˧ tɨ˧˧ tɨəŋ˨˩˦

tɨ˨˨ ɟɔ˧˥ tɨ˧˥ tɨəŋ˧˩

tɨ̰˨˨ ɟɔ˧˥ tɨ˧˥ tɨəŋ˧˩

tɨ̰˨˨ ɟɔ˧˥˧ tɨ˧˥˧ tɨə̰ʔŋ˧˩

Quyền được suy luận, phán đoán, nhận xét theo ý nghĩ của mình.


giu giú

Ngồi giu giú trong nhà.


tự do dân chủ

tɨ̰ʔ˨˩ zɔ˧˧ zən˧˧ ʨṵ˧˩˧

tɨ̰˨˨ jɔ˧˥ jəŋ˧˥ ʨu˧˩˨

tɨ˨˩˨ jɔ˧˧ jəŋ˧˧ ʨu˨˩˦

tɨ˨˨ ɟɔ˧˥ ɟən˧˥ ʨu˧˩

tɨ̰˨˨ ɟɔ˧˥ ɟən˧˥ ʨu˧˩

tɨ̰˨˨ ɟɔ˧˥˧ ɟən˧˥˧ ʨṵʔ˧˩

Quyền tự do của nhân dân, như tự do báo chí, tự do ngôn luận, tự do hội họp, tự do tín ngưỡng.


tự cảm

tɨ̰ʔ˨˩ ka̰ːm˧˩˧

tɨ̰˨˨ kaːm˧˩˨

tɨ˨˩˨ kaːm˨˩˦

tɨ̰˨˨ kaːm˧˩

tɨ̰˨˨ ka̰ːʔm˧˩

Tác dụng của một dòng điện gây một dòng cảm ứng ngay trong mạch mà nó chạy qua và làm cho dòng chậm lại đối với hiệu điện thế.


tửu tinh kế

tḭw˧˩˧ tïŋ˧˧ ke˧˥

tɨw˧˩˨ tïn˧˥ kḛ˩˧

tɨw˨˩˦ tɨn˧˧ ke˧˥

tɨw˧˩ tïŋ˧˥ ke˩˩

tɨ̰ʔw˧˩ tïŋ˧˥˧ kḛ˩˧

Ống thủy tinh có chia độ, dùng để đo thành phần rượu trong một hỗn hợp rượu với nước.


tửu quả

tḭw˧˩˧ kwa̰ː˧˩˧

tɨw˧˩˨ kwaː˧˩˨

tɨw˨˩˦ waː˨˩˦

tɨw˧˩ kwaː˧˩

tɨ̰ʔw˧˩ kwa̰ːʔ˧˩


già gan

za̤ː˨˩ ɣaːn˧˧

jaː˧˧ ɣaːŋ˧˥

jaː˨˩ ɣaːŋ˧˧

ɟaː˧˧ ɣaːn˧˥

ɟaː˧˧ ɣaːn˧˥˧


tử đệ

tɨ̰˧˩˧ ɗḛʔ˨˩


già lão

za̤ː˨˩ laʔaw˧˥

jaː˧˧ laːw˧˩˨

jaː˨˩ laːw˨˩˦

ɟaː˧˧ la̰ːw˩˧

ɟaː˧˧ laːw˧˩

ɟaː˧˧ la̰ːw˨˨


già mồm

za̤ː˨˩ mo̤m˨˩


tử tước

tɨ̰˧˩˧ tɨək˧˥

tɨ˧˩˨ tɨə̰k˩˧

tɨ˨˩˦ tɨək˧˥

tɨ̰ʔ˧˩ tɨə̰k˩˧

Tước thứ tư trong năm tước, sau tước bá, trên nam tước.


tử thương

tɨ̰˧˩˧ tʰɨəŋ˧˧

tɨ˧˩˨ tʰɨəŋ˧˥

tɨ˨˩˦ tʰɨəŋ˧˧

tɨ˧˩ tʰɨəŋ˧˥

tɨ̰ʔ˧˩ tʰɨəŋ˧˥˧


già đòn

za̤ː˨˩ ɗɔ̤n˨˩

Già đòn non lẽ.

Không cần lẽ phải, cứ đánh nhiều, đánh mạnh là xong.


giàn mui

za̤ːn˨˩ muj˧˧

jaːŋ˧˧ muj˧˥

jaːŋ˨˩ muj˧˧

ɟaːn˧˧ muj˧˥

ɟaːn˧˧ muj˧˥˧


tử sinh

tɨ̰˧˩˧ sïŋ˧˧

tɨ̰ʔ˧˩ ʂïŋ˧˥˧

Tử sinh liều giữa trận tiền (Truyện Kiều)


giàn rớ

za̤ːn˨˩ zəː˧˥

jaːŋ˧˧ ʐə̰ː˩˧

jaːŋ˨˩ ɹəː˧˥

ɟaːn˧˧ ɹəː˩˩

ɟaːn˧˧ ɹə̰ː˩˧


tử phần

tɨ̰˧˩˧ fə̤n˨˩

tɨ̰ʔ˧˩ fən˧˧

Từ dùng trong văn học cũ, chỉ quê hương.

Đoái trông muôn dặm tử phần (Truyện Kiều)


tử nạn

tɨ̰˧˩˧ na̰ːʔn˨˩

tɨ˧˩˨ na̰ːŋ˨˨

tɨ˨˩˦ naːŋ˨˩˨

tɨ˧˩ na̰ːn˨˨

tɨ̰ʔ˧˩ na̰ːn˨˨


tử ngoại

tɨ̰˧˩˧ ŋwa̰ːʔj˨˩

tɨ˧˩˨ ŋwa̰ːj˨˨

tɨ˨˩˦ ŋwaːj˨˩˨

tɨ˧˩ ŋwaːj˨˨

tɨ˧˩ ŋwa̰ːj˨˨

tɨ̰ʔ˧˩ ŋwa̰ːj˨˨

Bức xạ không trông thấy được ở phía ngoài vùng tia tím của quang phổ ánh sáng mặt trời.


giày ta

za̤j˨˩ taː˧˧

ɟaj˧˧ taː˧˥˧

Giày kiểu cũ của Việt Nam, trông như dép mà có da bọc ở mũi.


tử lý

Làng có trồng cây tử, nơi cha mẹ ở, tức quê hương.


giày tây

za̤j˨˩ təj˧˧

ɟaj˧˧ təj˧˥˧

Giày kiểu Âu-tây, bịt gót, mũi dài che cả bàn chân, có khuy cài hay có dây buộc.


giày vải

za̤j˨˩ va̰ːj˧˩˧

jaj˧˧ jaːj˧˩˨

jaj˨˩ jaːj˨˩˦

ɟaj˧˧ vaːj˧˩

ɟaj˧˧ va̰ːʔj˧˩

Giày làm bằng vải đế thường bằng cao su.


tử biệt sinh ly

tɨ̰˧˩˧ ɓiə̰ʔt˨˩ sïŋ˧˧ li˧˧

tɨ˧˩˨ ɓiə̰k˨˨ ʂïn˧˥ li˧˥

tɨ˨˩˦ ɓiək˨˩˨ ʂɨn˧˧ li˧˧

tɨ˧˩ ɓiət˨˨ ʂïŋ˧˥ li˧˥

tɨ˧˩ ɓiə̰t˨˨ ʂïŋ˧˥ li˧˥

tɨ̰ʔ˧˩ ɓiə̰t˨˨ ʂïŋ˧˥˧ li˧˥˧

Chết vĩnh biệt nhau gọi là "tử biệt", sống mà xa lìa nhau gọi là "sinh ly". Đó là hai cảnh thương tâm lớn của đời người. Tuy là hai cảnh, nhưng người ta thường dùng làm một thành ngữ, để nói chung cho người gặp cảnh "tử biệt" cũng như người gặp cảnh "sinh ly".


từa tựa

tɨ̤ə˨˩ tɨ̰ʔə˨˩

tɨə˧˧ tɨ̰ə˨˨

tɨə˨˩ tɨə˨˩˨

tɨə˧˧ tɨ̰ə˨˨

Ăn mặc từa tựa người.


từ tâm

Bà cụ giàu từ tâm.


giá trị giao dịch

zaː˧˥ ʨḭʔ˨˩ zaːw˧˧ zḭ̈ʔk˨˩

ja̰ː˩˧ tʂḭ˨˨ jaːw˧˥ jḭ̈t˨˨

jaː˧˥ tʂi˨˩˨ jaːw˧˧ jɨt˨˩˨

ɟaː˩˩ tʂi˨˨ ɟaːw˧˥ ɟïk˨˨

ɟaː˩˩ tʂḭ˨˨ ɟaːw˧˥ ɟḭ̈k˨˨

ɟa̰ː˩˧ tʂḭ˨˨ ɟaːw˧˥˧ ɟḭ̈k˨˨

Giá trị của hàng hóa làm cho hàng hóa có thể đem đổi lấy tiền hoặc lấy một thứ hàng hóa khác.


giá trị sử dụng

zaː˧˥ ʨḭʔ˨˩ sɨ̰˧˩˧ zṵʔŋ˨˩

ja̰ː˩˧ tʂḭ˨˨ ʂɨ˧˩˨ jṵŋ˨˨

jaː˧˥ tʂi˨˩˨ ʂɨ˨˩˦ juŋ˨˩˨

ɟaː˩˩ tʂi˨˨ ʂɨ˧˩ ɟuŋ˨˨

ɟaː˩˩ tʂḭ˨˨ ʂɨ˧˩ ɟṵŋ˨˨

ɟa̰ː˩˧ tʂḭ˨˨ ʂɨ̰ʔ˧˩ ɟṵŋ˨˨

Giá trị của những vật có thể thỏa mãn được nhu cầu của người ta, như cơm gạo thoả mãn được nhu cầu ăn.


từ mẫu

tɨ̤˨˩ məʔəw˧˥

Lương y như từ mẫu. (tục ngữ)


giá áo túi cơm

zaː˧˥ aːw˧˥ tuj˧˥ kəːm˧˧

ja̰ː˩˧ a̰ːw˩˧ tṵj˩˧ kəːm˧˥

jaː˧˥ aːw˧˥ tuj˧˥ kəːm˧˧

ɟaː˩˩ aːw˩˩ tuj˩˩ kəːm˧˥

ɟa̰ː˩˧ a̰ːw˩˧ tṵj˩˧ kəːm˧˥˧

Cái giá để mắc áo, cái túi để đựng cơm ý nói người vô dụng hèn kém.


giám quốc

ja̰ːm˩˧ kwə̰wk˩˧

jaːm˧˥ wəwk˧˥

ɟaːm˩˩ kwəwk˩˩

ɟa̰ːm˩˧ kwə̰wk˩˧

Từ cũ chỉ tổng thống một nước cộng hòa tư sản.


từ khuynh

tɨ̤˨˩ xwiŋ˧˧

tɨ˧˧ kʰwin˧˥

tɨ˨˩ kʰwɨn˧˧

tɨ˧˧ xwiŋ˧˥˧

Góc giữa phương của từ trường Quả đất ở một nơi và phương nằm ngang ở nơi ấy.


gián cách

ja̰ːŋ˩˧ ka̰t˩˧

jaːŋ˧˥ kat˧˥

ɟaːn˩˩ kajk˩˩

ɟa̰ːn˩˧ ka̰jk˩˧


từ chương

tɨ̤˨˩ ʨɨəŋ˧˧

tɨ˧˧ ʨɨəŋ˧˥˧

Văn chương đẹp như thơ, phú. . . nhưng vô ích cho đời sống.

Nạn từ chương trong nền học cũ.


gián hoặc

ja̰ːŋ˩˧ hwak˨˨

jaːŋ˧˥ hwak˨˩˨

ɟaːn˩˩ hwak˨˨

ɟa̰ːn˩˧ hwak˨˨

Gián hoặc vì mưa không lại được.


tức tức

tɨ̰k˩˧ tɨ̰k˩˧

tɨ̰k˩˧ tɨ̰k˩˧

Thấy tức tức ở mạng mỡ.


gián viện

zaːn˧˥ viə̰ʔn˨˩

ja̰ːŋ˩˧ jiə̰ŋ˨˨

jaːŋ˧˥ jiəŋ˨˩˨

ɟaːn˩˩ viən˨˨

ɟaːn˩˩ viə̰n˨˨

ɟa̰ːn˩˧ viə̰n˨˨

Cơ quan của gián quan làm việc, cơ quan có nhiệm vụ can vua.


tức tối

tɨ̰k˩˧ to̰j˩˧

tɨ̰k˩˧ to̰j˩˧

Thấy người ta hơn mình thì tức tối.


tức thời

tɨk˧˥ tʰə̤ːj˨˩

tɨ̰k˩˧ tʰəːj˧˧

tɨk˧˥ tʰəːj˨˩

tɨk˩˩ tʰəːj˧˧

tɨ̰k˩˧ tʰəːj˧˧

T. Được xác định hoàn toàn trong một thời điểm rất ngắn.

Tốc độ tức thời của xe đạp thi trong nước rút,


tức mình

tɨk˧˥ mï̤ŋ˨˩

tɨ̰k˩˧ mïn˧˧

tɨ̰k˩˧ mïŋ˧˧


giáng hạ

zaːŋ˧˥ ha̰ːʔ˨˩

ja̰ːŋ˩˧ ha̰ː˨˨

jaːŋ˧˥ haː˨˩˨

ɟaːŋ˩˩ haː˨˨

ɟaːŋ˩˩ ha̰ː˨˨

ɟa̰ːŋ˩˧ ha̰ː˨˨

Thời trời giáng hạ cây khoai giữa đồng. (ca dao)


tức khắc

tɨ̰k˩˧ kʰa̰k˩˧

tɨk˧˥ kʰak˧˥

tɨ̰k˩˧ xa̰k˩˧

Đi ngay tức khắc.


tức khí

tɨ̰k˩˧ kʰḭ˩˧

Nổi nóng vì bị một điều nhỏ mọn kích thích vào lòng tự ái.

Tức khí rồi đánh nhau.


tức cảnh

tɨk˧˥ ka̰jŋ˧˩˧

tɨ̰k˩˧ kan˧˩˨

tɨk˧˥ kan˨˩˦

tɨk˩˩ kajŋ˧˩

tɨ̰k˩˧ ka̰ʔjŋ˧˩


giáo bật

zaːw˧˥ ɓə̰ʔt˨˩

ja̰ːw˩˧ ɓə̰k˨˨

jaːw˧˥ ɓək˨˩˨

ɟaːw˩˩ ɓət˨˨

ɟaːw˩˩ ɓə̰t˨˨

ɟa̰ːw˩˧ ɓə̰t˨˨

Thứ giáo dài mà nhỏ, thường dùng để đẩy thuyền, gặp giặc thì giơ ngọn lên đâm.


giáo giở

zaːw˧˥ zə̰ː˧˩˧

ja̰ːw˩˧ jəː˧˩˨

jaːw˧˥ jəː˨˩˦

ɟaːw˩˩ ɟəː˧˩

ɟa̰ːw˩˧ ɟə̰ːʔ˧˩

Lật lọng và phản trắc, không thực hiện hay làm trái điều cam kết.

Thái độ giáo giở.


tứ đại oán

tɨ˧˥ ɗa̰ːʔj˨˩ waːn˧˥

tɨ̰˩˧ ɗa̰ːj˨˨ wa̰ːŋ˩˧

tɨ˧˥ ɗaːj˨˩˨ waːŋ˧˥

tɨ˩˩ ɗaːj˨˨ wan˩˩

tɨ˩˩ ɗa̰ːj˨˨ wan˩˩

tɨ̰˩˧ ɗa̰ːj˨˨ wa̰n˩˧


tứ đại cảnh

tɨ˧˥ ɗa̰ːʔj˨˩ ka̰jŋ˧˩˧

tɨ̰˩˧ ɗa̰ːj˨˨ kan˧˩˨

tɨ˧˥ ɗaːj˨˩˨ kan˨˩˦

tɨ˩˩ ɗaːj˨˨ kajŋ˧˩

tɨ˩˩ ɗa̰ːj˨˨ kajŋ˧˩

tɨ̰˩˧ ɗa̰ːj˨˨ ka̰ʔjŋ˧˩


tứ xứ

Người tứ xứ..

Tứ xứ quần cư..


giáo sợi

zaːw˧˥ sə̰ːʔj˨˩

ja̰ːw˩˧ ʂə̰ːj˨˨

jaːw˧˥ ʂəːj˨˩˨

ɟaːw˩˩ ʂəːj˨˨

ɟaːw˩˩ ʂə̰ːj˨˨

ɟa̰ːw˩˧ ʂə̰ːj˨˨

Nhúng sợi vào cơm nhão hoặc hồ rồi đạp cho sợi thấm hồ.


tứ túc mai hoa

tɨ˧˥ tuk˧˥ maːj˧˧ hwaː˧˧

tɨ̰˩˧ tṵk˩˧ maːj˧˥ hwaː˧˥

tɨ˧˥ tuk˧˥ maːj˧˧ hwaː˧˧

tɨ˩˩ tuk˩˩ maːj˧˥ hwa˧˥

tɨ̰˩˧ tṵk˩˧ maːj˧˥˧ hwa˧˥˧


giáo trình

zaːw˧˥ ʨï̤ŋ˨˩

ja̰ːw˩˧ tʂïn˧˧

jaːw˧˥ tʂɨn˨˩

ɟaːw˩˩ tʂïŋ˧˧

ɟa̰ːw˩˧ tʂïŋ˧˧

Tập những bài giảng về một bộ môn trong trường đại học.


tứ tuyệt

tɨ˧˥ twiə̰ʔt˨˩

tɨ̰˩˧ twiə̰k˨˨

tɨ˧˥ twiək˨˩˨

tɨ˩˩ twiət˨˨

tɨ˩˩ twiə̰t˨˨

tɨ̰˩˧ twiə̰t˨˨

Thể thơ gồm bốn câu mỗi câu hoặc năm tiếng hoặc bảy tiếng.


giáo tài

zaːw˧˥ ta̤ːj˨˩

ja̰ːw˩˧ taːj˧˧

jaːw˧˥ taːj˨˩

ɟaːw˩˩ taːj˧˧

ɟa̰ːw˩˧ taːj˧˧


tứ trụ

Bốn chức quan to nhất trong triều đình Huế, hàm chánh nhất phẩm, là.


tứ thư

tɨ̰˩˧ tʰɨ˧˥˧

Bốn bộ sách chứa đựng triết lý của Nho giáo là.


tứ thiết

tɨ˧˥ tʰiət˧˥

tɨ̰˩˧ tʰiə̰k˩˧

tɨ˧˥ tʰiək˧˥

tɨ˩˩ tʰiət˩˩

tɨ̰˩˧ tʰiə̰t˩˧


giáp năm

ja̰ːp˩˧ nam˧˥

ɟaːp˩˩ nam˧˥

ɟa̰ːp˩˧ nam˧˥˧


tứ thanh

tɨ˧˥ tʰajŋ˧˧

tɨ̰˩˧ tʰan˧˥

tɨ˩˩ tʰajŋ˧˥

tɨ̰˩˧ tʰajŋ˧˥˧

Bốn thanh của tiếng Trung Quốc xưa là bình, thượng, khứ, nhập, hay dương bình, âm bình, thượng thanh và khứ thanh.


giáp trường

zaːp˧˥ ʨɨə̤ŋ˨˩

ja̰ːp˩˧ tʂɨəŋ˧˧

jaːp˧˥ tʂɨəŋ˨˩

ɟaːp˩˩ tʂɨəŋ˧˧

ɟa̰ːp˩˧ tʂɨəŋ˧˧

Người đứng đầu một giáp trong làng (cũ).


tứ phương

tɨ̰˩˧ fɨəŋ˧˥

tɨ̰˩˧ fɨəŋ˧˥˧


tứ linh

tɨ̰˩˧ lïŋ˧˥˧

Bốn loài vật thiêng là long, ly, qui, phượng.


giâu gia

ɟəw˧˥˧ ɟaː˧˥˧

Loài cây to, cùng họ với cây trầu, quả tròn, cùi hơi chua, ăn được.


giâu gia xoan

zəw˧˧ zaː˧˧ swaːn˧˧

jəw˧˥ jaː˧˥ swaːŋ˧˥

jəw˧˧ jaː˧˧ swaːŋ˧˧

ɟəw˧˥ ɟaː˧˥ swan˧˥

ɟəw˧˥˧ ɟaː˧˥˧ swan˧˥˧

Loài cây như cây xoan, quả như quả xoan, hơi chua, ăn được.


giãi dề

zaʔaj˧˥ ze̤˨˩

jaːj˧˩˨ je˧˧

jaːj˨˩˦ je˨˩

ɟa̰ːj˩˧ ɟe˧˧

ɟa̰ːj˨˨ ɟe˧˧


tứ chiếng

tɨ̰˩˧ ʨiə̰ŋ˩˧

tɨ̰˩˧ ʨiə̰ŋ˩˧

Ở khắp mọi nơi, đi khắp mọi nơi (dùng với ý chê bai).

Trai tứ chiếng gái giang hồ. (tục ngữ)


giãi giề

zaʔaj˧˥ zə̤˨˩

jaːj˧˩˨ jə˧˧

jaːj˨˩˦ jə˨˩

ɟa̰ːj˩˧ ɟə˧˧

ɟa̰ːj˨˨ ɟə˧˧

Hàn huyên chưa kịp giãi giề (Truyện Kiều)


tứ bảo

tɨ˧˥ ɓa̰ːw˧˩˧

tɨ̰˩˧ ɓaːw˧˩˨

tɨ˧˥ ɓaːw˨˩˦

tɨ̰˩˧ ɓa̰ːʔw˧˩

Bốn vật báu của nhà văn xưa là bút, giấy, mực, nghiên.


giãn thợ

zaʔan˧˥ tʰə̰ːʔ˨˩

jaːŋ˧˩˨ tʰə̰ː˨˨

jaːŋ˨˩˦ tʰəː˨˩˨

ɟa̰ːn˩˧ tʰəː˨˨

ɟaːn˧˩ tʰə̰ː˨˨

ɟa̰ːn˨˨ tʰə̰ː˨˨


tứ bàng

tɨ˧˥ ɓa̤ːŋ˨˩

tɨ̰˩˧ ɓaːŋ˧˧

tɨ̰˩˧ ɓaːŋ˧˧

Bà con tứ bàng.


gièm giẹp

zɛ̤m˨˩ zɛ̰ʔp˨˩

jɛm˧˧ jɛ̰p˨˨

jɛm˨˩ jɛp˨˩˨

ɟɛm˧˧ ɟɛ̰p˨˨


giêng hai

zəŋ˧˧ haːj˧˧

jəŋ˧˥ haːj˧˥

jəŋ˧˧ haːj˧˧

ɟəŋ˧˥ haːj˧˥

ɟəŋ˧˥˧ haːj˧˥˧


tủi tay

tṵj˧˩˧ taj˧˧

tṵʔj˧˩ taj˧˥˧

Nói đã nhận một vật gì lại phải trả lại.


tủi phận

tṵj˧˩˧ fə̰ʔn˨˩

tuj˧˩˨ fə̰ŋ˨˨

tuj˨˩˦ fəŋ˨˩˨

tuj˧˩ fə̰n˨˨

tṵʔj˧˩ fə̰n˨˨


tủi nhục

tṵj˧˩˧ ɲṵʔk˨˩

tuj˧˩˨ ɲṵk˨˨

tuj˨˩˦ ɲuk˨˩˨

tṵʔj˧˩ ɲṵk˨˨


tủi hổ

tṵj˧˩˧ ho̰˧˩˧

tuj˧˩˨ ho˧˩˨

tuj˨˩˦ ho˨˩˦

tṵʔj˧˩ ho̰ʔ˧˩

Tủi hổ vì không tiến bộ kịp mọi người.


tụy đạo

twḭʔ˨˩ ɗa̰ːʔw˨˩

twḭ˨˨ ɗa̰ːw˨˨

twi˨˩˨ ɗaːw˨˩˨

twi˨˨ ɗaːw˨˨

twḭ˨˨ ɗa̰ːw˨˨


gió chướng

jɔ̰˩˧ ʨɨə̰ŋ˩˧

ɟɔ̰˩˧ ʨɨə̰ŋ˩˧


tụt nõ

tṵʔt˨˩ nɔʔɔ˧˥

tuk˨˩˨ nɔ˨˩˦

Mít tụt nõ.

Na tụt nõ.


gió may

ɟɔ̰˩˧ maj˧˥˧

Gió Tây Bắc, hơi lạnh và khô, thổi vào mùa thu.


tụng kỳ

tṵʔŋ˨˩ ki̤˨˩


giúi giụi

zuj˧˥ zṵʔj˨˩

Thua giúi giụi.


tục truyền

tṵʔk˨˩ ʨwiə̤n˨˩

tṵk˨˨ tʂwiəŋ˧˧

tuk˨˩˨ tʂwiəŋ˨˩

tṵk˨˨ tʂwiən˧˧

Tục truyền rằng.


giăm cối

ɟam˧˥˧ ko̰j˩˧

Mảnh gỗ mỏng nhỏ, dùng để đóng vào thớt cối xay thóc.


giũ áo

zuʔu˧˥ aːw˧˥

ju˧˩˨ a̰ːw˩˧


tục lụy

tṵʔk˨˩ lwḭʔ˨˩

tuk˨˩˨ lwi˨˩˨

Những sự rắc rối phải trải qua trong đời người.

Mùi tục lụy lưỡi tê tân khổ (Cung oán ngâm khúc)


giũa dạy

zwaʔa˧˥ za̰ʔj˨˩

juə˧˩˨ ja̰j˨˨

juə˨˩˦ jaj˨˩˨

ɟuə˧˩ ɟa̰j˨˨

ɟṵə˨˨ ɟa̰j˨˨

Khuyên răn, dạy bảo một cách nghiêm khắc.


giương vây

zɨəŋ˧˧ vəj˧˧

jɨəŋ˧˥ jəj˧˥

jɨəŋ˧˧ jəj˧˧

ɟɨəŋ˧˥ vəj˧˥

ɟɨəŋ˧˥˧ vəj˧˥˧

Khoe khoang tiền của, tài năng, lực lượng. . . (thtục).


giường bố

zɨə̤ŋ˨˩ ɓo˧˥

jɨəŋ˧˧ ɓo̰˩˧

ɟɨəŋ˧˧ ɓo̰˩˧


giường mối

zɨə̤ŋ˨˩ moj˧˥

jɨəŋ˧˧ mo̰j˩˧

jɨəŋ˨˩ moj˧˥

ɟɨəŋ˧˧ moj˩˩

ɟɨəŋ˧˧ mo̰j˩˧


tục danh

tṵʔk˨˩ zajŋ˧˧

tuk˨˨ ɟajŋ˧˥

tṵk˨˨ ɟajŋ˧˥

tṵk˨˨ ɟajŋ˧˥˧

Tên của một người khi chưa trưởng thành.

Tục danh.


giường phản

zɨə̤ŋ˨˩ fa̰ːn˧˩˧

jɨəŋ˧˧ faːŋ˧˩˨

jɨəŋ˨˩ faːŋ˨˩˦

ɟɨəŋ˧˧ faːn˧˩

ɟɨəŋ˧˧ fa̰ːʔn˧˩


tục biên

tṵʔk˨˩ ɓiən˧˧

tṵk˨˨ ɓiəŋ˧˥

tuk˨˩˨ ɓiəŋ˧˧

tuk˨˨ ɓiən˧˥

tṵk˨˨ ɓiən˧˥

tṵk˨˨ ɓiən˧˥˧


tụ đầu

tṵʔ˨˩ ɗə̤w˨˩


giải buồn

za̰ːj˧˩˧ ɓuən˨˩

jaːj˧˩˨ ɓuəŋ˧˧

jaːj˨˩˦ ɓuəŋ˨˩

ɟaːj˧˩ ɓuən˧˧

ɟa̰ːʔj˧˩ ɓuən˧˧

Đi chơi giải buồn.


tụ huyết

tṵʔ˨˩ hwiət˧˥

tṵ˨˨ hwiə̰k˩˧

tu˨˩˨ hwiək˧˥

tṵ˨˨ hwiət˩˩

tṵ˨˨ hwiə̰t˩˧


giải chức

za̰ːj˧˩˧ ʨɨk˧˥

jaːj˧˩˨ ʨɨ̰k˩˧

jaːj˨˩˦ ʨɨk˧˥

ɟaːj˧˩ ʨɨk˩˩

ɟa̰ːʔj˧˩ ʨɨ̰k˩˧


tụ bạ

tṵʔ˨˩ ɓa̰ːʔ˨˩

tu˨˩˨ ɓaː˨˩˨

Tụ bạ nhau để đánh bạc.


giải hòa

za̰ːj˧˩˧ hwa̤ː˨˩

jaːj˧˩˨ hwaː˧˧

jaːj˨˩˦ hwaː˨˩

ɟaːj˧˩ hwa˧˧

ɟa̰ːʔj˧˩ hwa˧˧


tới tấp

təːj˧˥ təp˧˥

tə̰ːj˩˧ tə̰p˩˧

təːj˧˥ təp˧˥

təːj˩˩ təp˩˩

tə̰ːj˩˧ tə̰p˩˧

Công việc tới tấp.


tới nơi

təːj˧˥ nəːj˧˧

tə̰ːj˩˧ nəːj˧˥

təːj˧˥ nəːj˧˧

təːj˩˩ nəːj˧˥

tə̰ːj˩˧ nəːj˧˥˧

Làm tới nơi, không bỏ dở.


giảm đẳng

za̰ːm˧˩˧ ɗa̰ŋ˧˩˧

jaːm˧˩˨ ɗaŋ˧˩˨

jaːm˨˩˦ ɗaŋ˨˩˦

ɟaːm˧˩ ɗaŋ˧˩

ɟa̰ːʔm˧˩ ɗa̰ʔŋ˧˩


tột phẩm

to̰ʔt˨˩ fə̰m˧˩˧

to̰k˨˨ fəm˧˩˨

tok˨˩˨ fəm˨˩˦

to̰t˨˨ fəm˧˩

to̰t˨˨ fə̰ʔm˧˩


giản phổ

za̰ːn˧˩˧ fo̰˧˩˧

jaːŋ˧˩˨ fo˧˩˨

jaːŋ˨˩˦ fo˨˩˦

ɟa̰ːʔn˧˩ fo̰ʔ˧˩

Lối ghi âm thanh của nhạc một cách đơn giản.

Giản phổ là phép ký âm bằng chữ số.


tột mực

to̰ʔt˨˩ mɨ̰ʔk˨˩

to̰k˨˨ mɨ̰k˨˨

tok˨˩˨ mɨk˨˩˨

to̰t˨˨ mɨ̰k˨˨


tột bậc

to̰ʔt˨˩ ɓə̰ʔk˨˩

to̰k˨˨ ɓə̰k˨˨

tok˨˩˨ ɓək˨˩˨

to̰t˨˨ ɓə̰k˨˨


tội đồ

to̰ʔj˨˩ ɗo̤˨˩

Hình phạt bắt phải đi đầy, hoặc giam kín ở một nơi.


giấc hương quan

zək˧˥ hɨəŋ˧˧ kwaːn˧˧

jə̰k˩˧ hɨəŋ˧˥ kwaːŋ˧˥

jək˧˥ hɨəŋ˧˧ waːŋ˧˧

ɟək˩˩ hɨəŋ˧˥ kwaːn˧˥

ɟə̰k˩˧ hɨəŋ˧˥˧ kwaːn˧˥˧

Giấc hương quan luống lần mơ canh dài (Truyện Kiều)


tội tình

to̰ʔj˨˩ tï̤ŋ˨˩

to̰j˨˨ tïn˧˧

toj˨˩˨ tɨn˨˩

to̰j˨˨ tïŋ˧˧

Tội lỗi phạm phải đến mức đáng trừng phạt.

Nó có tội tình gì đâu mà uýnh nó


giấc nghìn thu

zək˧˥ ŋi̤n˨˩ tʰu˧˧

jə̰k˩˧ ŋin˧˧ tʰu˧˥

jək˧˥ ŋɨn˨˩ tʰu˧˧

ɟək˩˩ ŋin˧˧ tʰu˧˥

ɟə̰k˩˧ ŋin˧˧ tʰu˧˥˧


tội nghiệp

to̰ʔj˨˩ ŋiə̰ʔp˨˩

to̰j˨˨ ŋiə̰p˨˨

toj˨˩˨ ŋiəp˨˩˨

toj˨˨ ŋiəp˨˨

to̰j˨˨ ŋiə̰p˨˨


giấm cái

zəm˧˥ kaːj˧˥

jə̰m˩˧ ka̰ːj˩˧

jəm˧˥ kaːj˧˥

ɟəm˩˩ kaːj˩˩

ɟə̰m˩˧ ka̰ːj˩˧


giấm mật

zəm˧˥ mə̰ʔt˨˩

jə̰m˩˧ mə̰k˨˨

jəm˧˥ mək˨˩˨

ɟəm˩˩ mə̰t˨˨

ɟə̰m˩˧ mə̰t˨˨


giấm thanh

zəm˧˥ tʰajŋ˧˧

jə̰m˩˧ tʰan˧˥

jəm˧˥ tʰan˧˧

ɟəm˩˩ tʰajŋ˧˥

ɟə̰m˩˧ tʰajŋ˧˥˧

Giấm gây bằng rượu và cùi quả vải hoặc nõn măng.


tội hữu sở qui

to̰ʔj˨˩ hiʔiw˧˥ sə̰ː˧˩˧ kwi˧˧

to̰j˨˨ hɨw˧˩˨ ʂəː˧˩˨ kwi˧˥

toj˨˩˨ hɨw˨˩˦ ʂəː˨˩˦ wi˧˧

toj˨˨ hɨ̰w˩˧ ʂəː˧˩ kwi˧˥

to̰j˨˨ hɨw˧˩ ʂəː˧˩ kwi˧˥

to̰j˨˨ hɨ̰w˨˨ ʂə̰ːʔ˧˩ kwi˧˥˧


giấn nâu

jə̰ŋ˩˧ nəw˧˥

ɟə̰n˩˧ nəw˧˥˧


tộc biểu

tə̰ʔwk˨˩ ɓiə̰w˧˩˧

tə̰wk˨˨ ɓiəw˧˩˨

təwk˨˩˨ ɓiəw˨˩˦

təwk˨˨ ɓiəw˧˩

tə̰wk˨˨ ɓiəw˧˩

tə̰wk˨˨ ɓiə̰ʔw˧˩

Người thay mặt cho một họ ở hội đồng hương hội thời Pháp thuộc.


tổng tấn công

tə̰wŋ˧˩˧ tən˧˥ kəwŋ˧˧

təwŋ˧˩˨ tə̰ŋ˩˧ kəwŋ˧˥

təwŋ˨˩˦ təŋ˧˥ kəwŋ˧˧

təwŋ˧˩ tən˩˩ kəwŋ˧˥

tə̰ʔwŋ˧˩ tə̰n˩˧ kəwŋ˧˥˧


giấu tiếng

zəw˧˥ tiəŋ˧˥

jə̰w˩˧ tiə̰ŋ˩˧

jəw˧˥ tiəŋ˧˥

ɟəw˩˩ tiəŋ˩˩

ɟə̰w˩˧ tiə̰ŋ˩˧

Không cho người ta biết đến vai trò của mình trong một việc gì.


giấy bóng

zəj˧˥ ɓawŋ˧˥

jə̰j˩˧ ɓa̰wŋ˩˧

jəj˧˥ ɓawŋ˧˥

ɟəj˩˩ ɓawŋ˩˩

ɟə̰j˩˧ ɓa̰wŋ˩˧


tổng thống

tə̰wŋ˧˩˧ tʰəwŋ˧˥

təwŋ˧˩˨ tʰə̰wŋ˩˧

təwŋ˨˩˦ tʰəwŋ˧˥

təwŋ˧˩ tʰəwŋ˩˩

tə̰ʔwŋ˧˩ tʰə̰wŋ˩˧

Người đứng đầu một nước cộng hòa, bao gồm theo thể chế chủ nghĩa tư bản hay chủ nghĩa tự do.


giấy chặm

zəj˧˥ ʨa̰ʔm˨˩

jə̰j˩˧ ʨa̰m˨˨

jəj˧˥ ʨam˨˩˨

ɟəj˩˩ ʨa̰m˨˨

ɟə̰j˩˧ ʨa̰m˨˨


tổng quân ủy

tə̰wŋ˧˩˧ kwən˧˧ wḭ˧˩˧

təwŋ˧˩˨ kwəŋ˧˥ wi˧˩˨

təwŋ˨˩˦ wəŋ˧˧ wi˨˩˦

təwŋ˧˩ kwən˧˥ wi˧˩

tə̰ʔwŋ˧˩ kwən˧˥˧ wḭʔ˧˩

Cơ quan lãnh đạo tối cao của Đảng trong quân đội.


tổng lý

tə̰wŋ˧˩˧ li˧˥

təwŋ˧˩˨ lḭ˩˧

təwŋ˨˩˦ li˧˥

tə̰ʔwŋ˧˩ lḭ˩˧

Từ chỉ chánh tổng, lý trưởng và kỳ hào nói chung.


giấy da đá

zəj˧˥ zaː˧˧ ɗaː˧˥

jə̰j˩˧ jaː˧˥ ɗa̰ː˩˧

jəj˧˥ jaː˧˧ ɗaː˧˥

ɟəj˩˩ ɟaː˧˥ ɗaː˩˩

ɟə̰j˩˧ ɟaː˧˥˧ ɗa̰ː˩˧

Giấy in màu đá cẩm thạch dùng để trang trí, dán bìa sách.


tổng giám đốc

tə̰wŋ˧˩˧ zaːm˧˥ ɗəwk˧˥

təwŋ˧˩˨ ja̰ːm˩˧ ɗə̰wk˩˧

təwŋ˨˩˦ jaːm˧˥ ɗəwk˧˥

təwŋ˧˩ ɟaːm˩˩ ɗəwk˩˩

tə̰ʔwŋ˧˩ ɟa̰ːm˩˧ ɗə̰wk˩˧

Người lãnh đạo một cơ quan chuyên môn trung ương.

Tổng giám đốc đài truyền hình Việt Nam.


tổng giám thị

tə̰wŋ˧˩˧ zaːm˧˥ tʰḭʔ˨˩

təwŋ˧˩˨ ja̰ːm˩˧ tʰḭ˨˨

təwŋ˨˩˦ jaːm˧˥ tʰi˨˩˨

təwŋ˧˩ ɟaːm˩˩ tʰi˨˨

təwŋ˧˩ ɟaːm˩˩ tʰḭ˨˨

tə̰ʔwŋ˧˩ ɟa̰ːm˩˧ tʰḭ˨˨

Người đứng đầu các giám thị trong một ký túc xá, trong một nhà tù dưới thời Pháp thuộc.


giấy học trò

zəj˧˥ ha̰ʔwk˨˩ ʨɔ̤˨˩

jə̰j˩˧ ha̰wk˨˨ tʂɔ˧˧

jəj˧˥ hawk˨˩˨ tʂɔ˨˩

ɟəj˩˩ hawk˨˨ tʂɔ˧˧

ɟəj˩˩ ha̰wk˨˨ tʂɔ˧˧

ɟə̰j˩˧ ha̰wk˨˨ tʂɔ˧˧

Giấy trắng khổ lớn, có hồ, không thấm mực, làm bằng bột gỗ, nứa, dùng để đóng vở cho học sinh.


giấy lệnh

zəj˧˥ lə̰ʔjŋ˨˩

jə̰j˩˧ lḛn˨˨

jəj˧˥ ləːn˨˩˨

ɟə̰j˩˧ lḛŋ˨˨


tổng dự toán

tə̰wŋ˧˩˧ zɨ̰ʔ˨˩ twaːn˧˥

təwŋ˧˩˨ jɨ̰˨˨ twa̰ːŋ˩˧

təwŋ˨˩˦ jɨ˨˩˨ twaːŋ˧˥

təwŋ˧˩ ɟɨ˨˨ twan˩˩

təwŋ˧˩ ɟɨ̰˨˨ twan˩˩

tə̰ʔwŋ˧˩ ɟɨ̰˨˨ twa̰n˩˧

Bảng ước tính trước các khoản thu chi của Nhà nước trong một năm.


giấy nhiễu

zəj˧˥ ɲiəʔəw˧˥

jə̰j˩˧ ɲiəw˧˩˨

jəj˧˥ ɲiəw˨˩˦

ɟəj˩˩ ɲiə̰w˩˧

ɟəj˩˩ ɲiəw˧˩

ɟə̰j˩˧ ɲiə̰w˨˨

Thứ giấy mỏng và nhăn nheo như nền tấm nhiễu, dùng để làm hoa giả.


giấy nhám

zəj˧˥ ɲaːm˧˥

jə̰j˩˧ ɲa̰ːm˩˧

jəj˧˥ ɲaːm˧˥

ɟəj˩˩ ɲaːm˩˩

ɟə̰j˩˧ ɲa̰ːm˩˧

Giấy có phết bột thủy tinh, dùng để đánh đồ cho nhẵn.


tổng công kích

tə̰wŋ˧˩˧ kəwŋ˧˧ kïk˧˥

təwŋ˧˩˨ kəwŋ˧˥ kḭ̈t˩˧

təwŋ˨˩˦ kəwŋ˧˧ kɨt˧˥

təwŋ˧˩ kəwŋ˧˥ kïk˩˩

tə̰ʔwŋ˧˩ kəwŋ˧˥˧ kḭ̈k˩˧


tổng chính ủy

tə̰wŋ˧˩˧ ʨïŋ˧˥ wḭ˧˩˧

təwŋ˧˩˨ ʨḭ̈n˩˧ wi˧˩˨

təwŋ˨˩˦ ʨɨn˧˥ wi˨˩˦

təwŋ˧˩ ʨïŋ˩˩ wi˧˩

tə̰ʔwŋ˧˩ ʨḭ̈ŋ˩˧ wḭʔ˧˩

Cơ quan lãnh đạo của Đảng trong quân đội.


giấy phèn

zəj˧˥ fɛ̤n˨˩

jə̰j˩˧ fɛŋ˧˧

ɟə̰j˩˧ fɛn˧˧

Giấy có hồ phèn cho dai và không thấm nước, dùng để bọc.


tổng bãi công

tə̰wŋ˧˩˧ ɓaʔaj˧˥ kəwŋ˧˧

təwŋ˧˩˨ ɓaːj˧˩˨ kəwŋ˧˥

təwŋ˨˩˦ ɓaːj˨˩˦ kəwŋ˧˧

təwŋ˧˩ ɓa̰ːj˩˧ kəwŋ˧˥

təwŋ˧˩ ɓaːj˧˩ kəwŋ˧˥

tə̰ʔwŋ˧˩ ɓa̰ːj˨˨ kəwŋ˧˥˧

Cuộc bãi công đồng thời của nhiều ngành.


tổng binh

tə̰wŋ˧˩˧ ɓïŋ˧˧

təwŋ˧˩˨ ɓïn˧˥

təwŋ˨˩˦ ɓɨn˧˧

təwŋ˧˩ ɓïŋ˧˥

tə̰ʔwŋ˧˩ ɓïŋ˧˥˧

Chức quan võ trông coi một đoàn binh (cũ).


giấy tiền

zəj˧˥ tiə̤n˨˩

jə̰j˩˧ tiəŋ˧˧

jəj˧˥ tiəŋ˨˩

ɟəj˩˩ tiən˧˧

ɟə̰j˩˧ tiən˧˧

Giấy in hình đồng tiền, dùng để cúng lễ (cũ).


tổ ấm

to̰ʔ˧˩ ə̰m˩˧

Nhờ phúc tổ ấm.

Gia đình ấm cúng của một đôi vợ chồng trẻ (thường dùng với ý đùa).


giấy tàu bạch

zəj˧˥ ta̤w˨˩ ɓa̰ʔjk˨˩

jə̰j˩˧ taw˧˧ ɓa̰t˨˨

jəj˧˥ taw˨˩ ɓat˨˩˨

ɟəj˩˩ taw˧˧ ɓajk˨˨

ɟəj˩˩ taw˧˧ ɓa̰jk˨˨

ɟə̰j˩˧ taw˧˧ ɓa̰jk˨˨

Thứ giấy trắng và mỏng, thường dùng để vẽ, viết bút lông, làm đèn.


tổ đổi công

to̰˧˩˧ ɗo̰j˧˩˧ kəwŋ˧˧

to˧˩˨ ɗoj˧˩˨ kəwŋ˧˥

to˨˩˦ ɗoj˨˩˦ kəwŋ˧˧

to˧˩ ɗoj˧˩ kəwŋ˧˥

to̰ʔ˧˩ ɗo̰ʔj˧˩ kəwŋ˧˥˧

Nhóm những người nông dân cá thể hợp nhau lại để làm giúp lẫn nhau những công việc đồng áng.


giần giật

zə̤n˨˩ zə̰ʔt˨˩

jəŋ˧˧ jə̰k˨˨

jəŋ˨˩ jək˨˩˨

ɟən˧˧ ɟə̰t˨˨

Rét run giần giật.


tổ đỉa

to̰˧˩˧ ɗḭə˧˩˧

to˧˩˨ ɗiə˧˩˨

to˨˩˦ ɗiə˨˩˦

to̰ʔ˧˩ ɗḭʔə˧˩

Nói tình trạng rách rưới và lôi thôi, lộn xộn.

Rách như tổ đỉa.


giẫm vỏ chuối

zəʔəm˧˥ vɔ̰˧˩˧ ʨuəj˧˥

jəm˧˩˨ jɔ˧˩˨ ʨuə̰j˩˧

jəm˨˩˦ jɔ˨˩˦ ʨuəj˧˥

ɟə̰m˩˧ vɔ˧˩ ʨuəj˩˩

ɟəm˧˩ vɔ˧˩ ʨuəj˩˩

ɟə̰m˨˨ vɔ̰ʔ˧˩ ʨuə̰j˩˧


tổ tông

to̰˧˩˧ təwŋ˧˧

to˧˩˨ təwŋ˧˥

to˨˩˦ təwŋ˧˧

to̰ʔ˧˩ təwŋ˧˥˧

Làm rạng rỡ tổ tông.


giẫm đạp

zəʔəm˧˥ ɗa̰ːʔp˨˩

jəm˧˩˨ ɗa̰ːp˨˨

jəm˨˩˦ ɗaːp˨˩˨

ɟə̰m˩˧ ɗaːp˨˨

ɟəm˧˩ ɗa̰ːp˨˨

ɟə̰m˨˨ ɗa̰ːp˨˨

Giẫm đạp lên quyền lợi của người khác.


giận dỗi

zə̰ʔn˨˩ zoʔoj˧˥

jə̰ŋ˨˨ joj˧˩˨

jəŋ˨˩˨ joj˨˩˦

ɟən˨˨ ɟo̰j˩˧

ɟə̰n˨˨ ɟoj˧˩

ɟə̰n˨˨ ɟo̰j˨˨

Nói hai người vốn thân thiết không bằng lòng nhau trong một thời gian ngắn.

Vợ chồng giận dỗi nhau.


tổ truyền

to̰˧˩˧ ʨwiə̤n˨˩

to˧˩˨ tʂwiəŋ˧˧

to˨˩˦ tʂwiəŋ˨˩

to˧˩ tʂwiən˧˧

to̰ʔ˧˩ tʂwiən˧˧

Nghề tổ truyền.


tổ thuật

to̰˧˩˧ tʰwə̰ʔt˨˩

to˧˩˨ tʰwə̰k˨˨

to˨˩˦ tʰwək˨˩˨

to˧˩ tʰwət˨˨

to˧˩ tʰwə̰t˨˨

to̰ʔ˧˩ tʰwə̰t˨˨


giận thân

zə̰ʔn˨˩ tʰən˧˧

jə̰ŋ˨˨ tʰəŋ˧˥

jəŋ˨˩˨ tʰəŋ˧˧

ɟən˨˨ tʰən˧˥

ɟə̰n˨˨ tʰən˧˥

ɟə̰n˨˨ tʰən˧˥˧


tổ sư

to̰ʔ˧˩ ʂɨ˧˥˧


giập gãy

zə̰ʔp˨˩ ɣaʔaj˧˥

jə̰p˨˨ ɣaj˧˩˨

jəp˨˩˨ ɣaj˨˩˦

ɟəp˨˨ ɣa̰j˩˧

ɟə̰p˨˨ ɣaj˧˩

ɟə̰p˨˨ ɣa̰j˨˨


tổ phụ

to̰˧˩˧ fṵʔ˨˩


giập mật

zə̰ʔp˨˩ mə̰ʔt˨˩

jə̰p˨˨ mə̰k˨˨

jəp˨˩˨ mək˨˩˨

ɟə̰p˨˨ mə̰t˨˨

Đánh cho giập mật.


tổ ong

to̰˧˩˧ awŋ˧˧

to̰ʔ˧˩ awŋ˧˥˧

Ngb. Có hình đều đặn sắp xếp liền nhau giống như tổ con ong.

Khăn mặt tổ ong.


giật cánh khuỷu

zə̰ʔt˨˩ kajŋ˧˥ xwḭw˧˩˧

jə̰k˨˨ ka̰n˩˧ kʰwiw˧˩˨

jək˨˩˨ kan˧˥ kʰwiw˨˩˦

ɟət˨˨ kajŋ˩˩ xwiw˧˩

ɟə̰t˨˨ kajŋ˩˩ xwiw˧˩

ɟə̰t˨˨ ka̰jŋ˩˧ xwḭʔw˧˩


tổ nghiệp

to̰˧˩˧ ŋiə̰ʔp˨˩

to˧˩˨ ŋiə̰p˨˨

to˨˩˦ ŋiəp˨˩˨

to˧˩ ŋiə̰p˨˨

to̰ʔ˧˩ ŋiə̰p˨˨


giật giải

zə̰ʔt˨˩ za̰ːj˧˩˧

jə̰k˨˨ jaːj˧˩˨

jək˨˩˨ jaːj˨˩˦

ɟət˨˨ ɟaːj˧˩

ɟə̰t˨˨ ɟaːj˧˩

ɟə̰t˨˨ ɟa̰ːʔj˧˩

Chiếm giải nhất trong một cuộc thi có giải thưởng.


giật tạm

zə̰ʔt˨˩ ta̰ːʔm˨˩

jə̰k˨˨ ta̰ːm˨˨

jək˨˩˨ taːm˨˩˨

ɟət˨˨ taːm˨˨

ɟə̰t˨˨ ta̰ːm˨˨


tổ mẫu

to̰˧˩˧ məʔəw˧˥

to˧˩˨ məw˧˩˨

to˨˩˦ məw˨˩˦

to̰ʔ˧˩ mə̰w˨˨


giắt răng

ja̰k˩˧ ʐaŋ˧˥

ɟa̰t˩˧ ɹaŋ˧˥˧


tổ hợp tác

to̰˧˩˧ hə̰ːʔp˨˩ taːk˧˥

to˧˩˨ hə̰ːp˨˨ ta̰ːk˩˧

to˨˩˦ həːp˨˩˨ taːk˧˥

to˧˩ həːp˨˨ taːk˩˩

to˧˩ hə̰ːp˨˨ taːk˩˩

to̰ʔ˧˩ hə̰ːp˨˨ ta̰ːk˩˧

Nhóm những người thợ thủ công hoặc những người buôn bán lẻ, chung sức chung vốn để sản xuất hoặc buôn bán.


tổ chấy

to̰˧˩˧ ʨəj˧˥

to˧˩˨ ʨə̰j˩˧

to̰ʔ˧˩ ʨə̰j˩˧

Biết đến tận tổ chấy.


tồng ngồng

tə̤wŋ˨˩ ŋə̤wŋ˨˩

təwŋ˧˧ ŋəwŋ˧˧

təwŋ˨˩ ŋəwŋ˨˩

təwŋ˧˧ ŋəwŋ˧˧

Lên sáu rồi mà còn ở truồng tồng ngồng.


giặc lái

za̰ʔk˨˩ laːj˧˥

ja̰k˨˨ la̰ːj˩˧

jak˨˩˨ laːj˧˥

ɟak˨˨ laːj˩˩

ɟa̰k˨˨ laːj˩˩

ɟa̰k˨˨ la̰ːj˩˧

Phi công Hoa kỳ và bọn tay sai ném bom ở Việt Nam và các nước khác thuộc Đông Dương.


tồn tại xã hội

to̤n˨˩ ta̰ːʔj˨˩ saʔa˧˥ ho̰ʔj˨˩

toŋ˧˧ ta̰ːj˨˨ saː˧˩˨ ho̰j˨˨

toŋ˨˩ taːj˨˩˨ saː˨˩˦ hoj˨˩˨

ton˧˧ taːj˨˨ sa̰ː˩˧ hoj˨˨

ton˧˧ ta̰ːj˨˨ saː˧˩ ho̰j˨˨

ton˧˧ ta̰ːj˨˨ sa̰ː˨˨ ho̰j˨˨

Toàn bộ những điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội.

Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội của con người.


giẹo đường

zɛ̰ʔw˨˩ ɗɨə̤ŋ˨˩

jɛ̰w˨˨ ɗɨəŋ˧˧

jɛw˨˩˨ ɗɨəŋ˨˩

ɟɛw˨˨ ɗɨəŋ˧˧

ɟɛ̰w˨˨ ɗɨəŋ˧˧


tốt đầu

tot˧˥ ɗə̤w˨˩

to̰k˩˧ ɗəw˧˧

to̰t˩˧ ɗəw˧˧

Quân tốt ở giữa bàn cờ, trước mặt tướng.


giẻ cùi

zɛ̰˧˩˧ kṳj˨˩

ɟɛ̰ʔ˧˩ kuj˧˧

Giẻ cùi tốt mã dài đuôi.


tốt đôi

to̰k˩˧ ɗoj˧˥

to̰t˩˧ ɗoj˧˥˧

Nói cặp vợ chồng cân xứng về tuổi tác và tài đức.


giẽ run

zɛʔɛ˧˥ zun˧˧

ɟɛ̰˨˨ ɹun˧˥˧


tốt đen

to̰k˩˧ ɗɛŋ˧˥

to̰t˩˧ ɗɛn˧˥˧

Quân tốt bài tam cúc không có vòng hoa đỏ. Ngr. Nói người ở địa vị thấp kém trong xã hội (cũ).


giếng ao

jə̰ŋ˩˧ aːw˧˥

ɟə̰ŋ˩˧ aːw˧˥˧

Ao sâu có nước mạch dùng làm nguồn nước ăn.


tốt tướng

tot˧˥ tɨəŋ˧˥

to̰k˩˧ tɨə̰ŋ˩˧

tok˧˥ tɨəŋ˧˥

tot˩˩ tɨəŋ˩˩

to̰t˩˧ tɨə̰ŋ˩˧


giết người không dao

zət˧˥ ŋɨə̤j˨˩ xəwŋ˧˧ zaːw˧˧

jə̰t˩˧ ŋɨəj˧˧ kʰəwŋ˧˥ jaːw˧˥

jəːt˧˥ ŋɨəj˨˩ kʰəwŋ˧˧ jaːw˧˧

ɟət˩˩ ŋɨəj˧˧ xəwŋ˧˥ ɟaːw˧˥

ɟə̰t˩˧ ŋɨəj˧˧ xəwŋ˧˥˧ ɟaːw˧˥˧


giền cơm

zə̤n˨˩ kəːm˧˧

jən˧˧ kəːm˧˥

jəːŋ˨˩ kəːm˧˧

ɟən˧˧ kəːm˧˥

ɟən˧˧ kəːm˧˥˧


tốt trời

tot˧˥ ʨə̤ːj˨˩

to̰k˩˧ tʂəːj˧˧

tok˧˥ tʂəːj˨˩

tot˩˩ tʂəːj˧˧

to̰t˩˧ tʂəːj˧˧


giền gai

zə̤n˨˩ ɣaːj˧˧

jən˧˧ ɣaːj˧˥

jəːŋ˨˩ ɣaːj˧˧

ɟən˧˧ ɣaːj˧˥

ɟən˧˧ ɣaːj˧˥˧

Thứ giền dại có gai, dùng làm thức ăn cho lợn.


tốt trai

tot˧˥ ʨaːj˧˧

to̰k˩˧ tʂaːj˧˥

tok˧˥ tʂaːj˧˧

tot˩˩ tʂaːj˧˥

to̰t˩˧ tʂaːj˧˥˧


tốt thầy

tot˧˥ tʰə̤j˨˩

to̰k˩˧ tʰəj˧˧

tok˧˥ tʰəj˨˩

tot˩˩ tʰəj˧˧

to̰t˩˧ tʰəj˧˧


giọt nước cành dương

zɔ̰ʔt˨˩ nɨək˧˥ ka̤jŋ˨˩ zɨəŋ˧˧

jɔ̰k˨˨ nɨə̰k˩˧ kan˧˧ jɨəŋ˧˥

jɔk˨˩˨ nɨək˧˥ kan˨˩ jɨəŋ˧˧

ɟɔt˨˨ nɨək˩˩ kajŋ˧˧ ɟɨəŋ˧˥

ɟɔ̰t˨˨ nɨək˩˩ kajŋ˧˧ ɟɨəŋ˧˥

ɟɔ̰t˨˨ nɨə̰k˩˧ kajŋ˧˧ ɟɨəŋ˧˥˧

Do chữ dương chi thuỷ. theo sách Phật thì Phật Quan âm có cành dương liễu và bình nước cam lộ, khi muốn cứu ai thì lấy cành dương liễu dúng nước trong bình mà rảy vào người ấy. ở đây giọt nước cành dương dùng để chỉ phép màu nhiệm của Phật.


giọt rồng

zɔ̰ʔt˨˩ zə̤wŋ˨˩

jɔ̰k˨˨ ʐəwŋ˧˧

jɔk˨˩˨ ɹəwŋ˨˩

ɟɔt˨˨ ɹəwŋ˧˧

ɟɔ̰t˨˨ ɹəwŋ˧˧


tốt thuốc

tot˧˥ tʰuək˧˥

to̰k˩˧ tʰuək˩˧

tok˧˥ tʰuək˧˥

tot˩˩ tʰuək˩˩

to̰t˩˧ tʰuək˩˧

Tốt thuốc lắm mới khỏi đấy.


tốt tay

to̰t˩˧ taj˧˥˧

Tốt tay nuôi đàn lợn béo.


tốt phúc

to̰k˩˧ fṵk˩˧

to̰t˩˧ fṵk˩˧


tốt nết

to̰k˩˧ nḛt˩˧

tok˧˥ nəːt˧˥

to̰t˩˧ nḛt˩˧

Nói người có nhiều tính tốt hay nhường nhịn kẻ khác.


giống in

jə̰wŋ˩˧ in˧˥

ɟə̰wŋ˩˧ in˧˥˧

Giống in tôi đã gặp anh một lần rồi.


tốt nói

to̰k˩˧ nɔ̰j˩˧

to̰t˩˧ nɔ̰j˩˧


tốt nhịn

tot˧˥ ɲḭʔn˨˩

to̰k˩˧ ɲḭn˨˨

tok˧˥ ɲɨn˨˩˨

to̰t˩˧ ɲḭn˨˨


giống như lột

zəwŋ˧˥ ɲɨ˧˧ lo̰ʔt˨˩

jə̰wŋ˩˧ ɲɨ˧˥ lo̰k˨˨

jəwŋ˧˥ ɲɨ˧˧ lok˨˩˨

ɟəwŋ˩˩ ɲɨ˧˥ lot˨˨

ɟəwŋ˩˩ ɲɨ˧˥ lo̰t˨˨

ɟə̰wŋ˩˧ ɲɨ˧˥˧ lo̰t˨˨


tốt mối

to̰k˩˧ mo̰j˩˧

to̰t˩˧ mo̰j˩˧


tốt lễ

to̰k˩˧ le˧˩˨

Tốt lễ dễ van. (tục ngữ)


giỗ hậu

zoʔo˧˥ hə̰ʔw˨˩

jo˧˩˨ hə̰w˨˨

jo˨˩˦ həw˨˩˨

ɟo̰˨˨ hə̰w˨˨

Giỗ những người có ruộng đất cúng cho đình chùa.


tốt lão

to̰k˩˧ laːw˧˩˨

tok˧˥ laːw˨˩˦

tot˩˩ la̰ːw˩˧

to̰t˩˧ la̰ːw˨˨


giỗ hết

jo˨˩˦ həːt˧˥


tốt lo

to̰t˩˧ lɔ˧˥˧


tốt giọng

tot˧˥ za̰ʔwŋ˨˩

to̰k˩˧ ja̰wŋ˨˨

tok˧˥ jawŋ˨˩˨

tot˩˩ ɟawŋ˨˨

tot˩˩ ɟa̰wŋ˨˨

to̰t˩˧ ɟa̰wŋ˨˨

Cô diễn viên tốt giọng.


tốt duyên

to̰k˩˧ jwiəŋ˧˥

tok˧˥ jwiəŋ˧˧

tot˩˩ ɟwiən˧˥

to̰t˩˧ ɟwiən˧˥˧

Tốt duyên lấy được chồng có đạo đức.


giới thuyết

zəːj˧˥ tʰwiət˧˥

jə̰ːj˩˧ tʰwiə̰k˩˧

jəːj˧˥ tʰwiək˧˥

ɟəːj˩˩ tʰwiət˩˩

ɟə̰ːj˩˧ tʰwiə̰t˩˧


tốt bộ

tot˧˥ ɓo̰ʔ˨˩

to̰k˩˧ ɓo̰˨˨

to̰t˩˧ ɓo̰˨˨


giới trượng

zəːj˧˥ ʨɨə̰ʔŋ˨˩

jə̰ːj˩˧ tʂɨə̰ŋ˨˨

jəːj˧˥ tʂɨəŋ˨˩˨

ɟəːj˩˩ tʂɨəŋ˨˨

ɟəːj˩˩ tʂɨə̰ŋ˨˨

ɟə̰ːj˩˧ tʂɨə̰ŋ˨˨


giới đàn

zəːj˧˥ ɗa̤ːn˨˩

jə̰ːj˩˧ ɗaːŋ˧˧

jəːj˧˥ ɗaːŋ˨˩

ɟəːj˩˩ ɗaːn˧˧

ɟə̰ːj˩˧ ɗaːn˧˧

Từ dùng trong Phật giáo, chỉ chỗ đàn cúng do hòa thượng lập nên để các đệ tử nhận chịu giới luật.


tốt bổng

tot˧˥ ɓə̰wŋ˧˩˧

to̰k˩˧ ɓəwŋ˧˩˨

tok˧˥ ɓəwŋ˨˩˦

tot˩˩ ɓəwŋ˧˩

to̰t˩˧ ɓə̰ʔwŋ˧˩

Có hoàn cảnh để cho bọn quan lại bóc lột nhân dân được nhiều.

Huyện ấy tốt bổng.


tống đạt

təwŋ˧˥ ɗa̰ːʔt˨˩

tə̰wŋ˩˧ ɗa̰ːk˨˨

təwŋ˧˥ ɗaːk˨˩˨

təwŋ˩˩ ɗaːt˨˨

təwŋ˩˩ ɗa̰ːt˨˨

tə̰wŋ˩˧ ɗa̰ːt˨˨


giờ hồn

zə̤ː˨˩ ho̤n˨˩

Từ dùng để đe dọa, có ý bảo phải coi chừng.

Giờ hồn!.


tống táng

təwŋ˧˥ taːŋ˧˥

tə̰wŋ˩˧ ta̰ːŋ˩˧

təwŋ˧˥ taːŋ˧˥

təwŋ˩˩ taːŋ˩˩

tə̰wŋ˩˧ ta̰ːŋ˩˧


giờ ngọ

zə̤ː˨˩ ŋɔ̰ʔ˨˩


tống khẩu

təwŋ˧˥ xə̰w˧˩˧

tə̰wŋ˩˧ kʰəw˧˩˨

təwŋ˧˥ kʰəw˨˩˦

təwŋ˩˩ xəw˧˩

tə̰wŋ˩˧ xə̰ʔw˧˩


giờ thiên ân

zə̤ː˨˩ tʰiən˧˧ ən˧˧

jəː˧˧ tʰiəŋ˧˥ əŋ˧˥

jəː˨˩ tʰiəŋ˧˧ əŋ˧˧

ɟəː˧˧ tʰiən˧˥ ən˧˥

ɟəː˧˧ tʰiən˧˥˧ ən˧˥˧

Một giờ thuộc vì sao tốt trong số tử vi.


tống cựu nghênh tân

təwŋ˧˥ kḭʔw˨˩ ŋəjŋ˧˧ tən˧˧

tə̰wŋ˩˧ kɨ̰w˨˨ ŋen˧˥ təŋ˧˥

təwŋ˧˥ kɨw˨˩˨ ŋəːn˧˧ təŋ˧˧

təwŋ˩˩ kɨw˨˨ ŋeŋ˧˥ tən˧˥

təwŋ˩˩ kɨ̰w˨˨ ŋeŋ˧˥ tən˧˥

tə̰wŋ˩˧ kɨ̰w˨˨ ŋeŋ˧˥˧ tən˧˥˧


giở chứng

zə̰ː˧˩˧ ʨɨŋ˧˥

jəː˧˩˨ ʨɨ̰ŋ˩˧

jəː˨˩˦ ʨɨŋ˧˥

ɟə̰ːʔ˧˩ ʨɨ̰ŋ˩˧


tối đen

to̰j˩˧ ɗɛŋ˧˥

to̰j˩˧ ɗɛn˧˥˧

Trời tối đen.


giở dạ

zə̰ː˧˩˧ za̰ːʔ˨˩

jəː˧˩˨ ja̰ː˨˨

jəː˨˩˦ jaː˨˩˨

ɟəː˧˩ ɟa̰ː˨˨

ɟə̰ːʔ˧˩ ɟa̰ː˨˨

Nói người sắp đẻ bắt đằu thấy dạ con co bóp.


tối yếu

to̰j˩˧ iə̰w˩˧

to̰j˩˧ iə̰w˩˧


tối xẩm

toj˧˥ sə̰m˧˩˧

to̰j˩˧ səm˧˩˨

toj˧˥ səm˨˩˦

to̰j˩˧ sə̰ʔm˧˩


giở mình

zə̰ː˧˩˧ mï̤ŋ˨˩

jəː˧˩˨ mïn˧˧

jəː˨˩˦ mɨn˨˩

ɟə̰ːʔ˧˩ mïŋ˧˧


giở mặt

zə̰ː˧˩˧ ma̰ʔt˨˩

jəː˧˩˨ ma̰k˨˨

jəː˨˩˦ mak˨˩˨

ɟəː˧˩ ma̰t˨˨

ɟə̰ːʔ˧˩ ma̰t˨˨


tối sầm

toj˧˥ sə̤m˨˩

to̰j˩˧ ʂəm˧˧

to̰j˩˧ ʂəm˧˧

Trời đang nắng bỗng tối sầm vì sắp mưa.


giở quẻ

zə̰ː˧˩˧ kwɛ̰˧˩˧

jəː˧˩˨ kwɛ˧˩˨

jəː˨˩˦ wɛ˨˩˦

ɟə̰ːʔ˧˩ kwɛ̰ʔ˧˩


tối mắt

to̰j˩˧ ma̰k˩˧

to̰j˩˧ ma̰t˩˧

Hám lợi quá đến mức không biết gì đến liêm sỉ hoặc nguy hiểm nữa.

Thấy tiền thì tối mắt lại.


giục giặc

zṵʔk˨˩ za̰ʔk˨˩

jṵk˨˨ ja̰k˨˨

juk˨˩˨ jak˨˩˨

ɟṵk˨˨ ɟa̰k˨˨

Không quyết hẳn theo bề nào; nửa tiến nửa thoái.


tối linh từ

toj˧˥ lïŋ˧˧ tɨ̤˨˩

to̰j˩˧ lïn˧˥ tɨ˧˧

toj˧˥ lɨn˧˧ tɨ˨˩

toj˩˩ lïŋ˧˥ tɨ˧˧

to̰j˩˧ lïŋ˧˥˧ tɨ˧˧


giữ miếng

zɨʔɨ˧˥ miəŋ˧˥

jɨ˧˩˨ miə̰ŋ˩˧

jɨ˨˩˦ miəŋ˧˥

ɟɨ̰˩˧ miəŋ˩˩

ɟɨ̰˨˨ miə̰ŋ˩˧

Chú ý đề phòng thiệt hại đến mình do người xích mích với mình có thể gây ra.


giữ mình

zɨʔɨ˧˥ mï̤ŋ˨˩


tối hậu

toj˧˥ hə̰ʔw˨˩

to̰j˩˧ hə̰w˨˨

toj˧˥ həw˨˩˨

toj˩˩ hə̰w˨˨

to̰j˩˧ hə̰w˨˨

Quyết định tối hậu..

Tối hậu thư..


giữa trời

zɨʔɨə˧˥ ʨə̤ːj˨˩

jɨə˧˩˨ tʂəːj˧˧

jɨə˨˩˦ tʂəːj˨˩

ɟɨ̰ə˩˧ tʂəːj˧˧

ɟɨə˧˩ tʂəːj˧˧

ɟɨ̰ə˨˨ tʂəːj˧˧

Chiếu bóng giữa trời.


tối hảo

toj˧˥ ha̰ːw˧˩˧

to̰j˩˧ haːw˧˩˨

toj˧˥ haːw˨˩˦

to̰j˩˧ ha̰ːʔw˧˩

Điều kiện tối hảo.


tốc độ kế

təwk˧˥ ɗo̰ʔ˨˩ ke˧˥

tə̰wk˩˧ ɗo̰˨˨ kḛ˩˧

təwk˧˥ ɗo˨˩˨ ke˧˥

təwk˩˩ ɗo˨˨ ke˩˩

təwk˩˩ ɗo̰˨˨ ke˩˩

tə̰wk˩˧ ɗo̰˨˨ kḛ˩˧


grát

ɣə̤ː˨˩ zaːt˧˥

ɣəː˧˧ ʐa̰ːk˩˧

ɣəː˨˩ ɹaːk˧˥

ɣəː˧˧ ɹaːt˩˩

ɣəː˧˧ ɹa̰ːt˩˧

Đơn vị cũ đo góc, bằng một phần trăm của góc vuông.


tốc chiến

təwk˧˥ ʨiən˧˥

tə̰wk˩˧ ʨiə̰ŋ˩˧

təwk˧˥ ʨiəŋ˧˥

təwk˩˩ ʨiən˩˩

tə̰wk˩˧ ʨiə̰n˩˧

Tốc chiến tốc quyết.


guốc kinh

ɣuək˧˥ kïŋ˧˧

ɣuək˩˧ kïn˧˥

ɣuək˧˥ kɨn˧˧

ɣuək˩˩ kïŋ˧˥

ɣuək˩˧ kïŋ˧˥˧

Giày đế gỗ; mũi vải thêu, thường dùng ở Huế.


tố tâm

to̰˩˧ təm˧˥˧


guốc võng

ɣuək˧˥ vaʔawŋ˧˥

ɣuək˩˧ jawŋ˧˩˨

ɣuək˧˥ jawŋ˨˩˦

ɣuək˩˩ va̰wŋ˩˧

ɣuək˩˩ vawŋ˧˩

ɣuək˩˧ va̰wŋ˨˨

Mảnh gỗ hơi giống hình chiếc guốc; để giữ hai đầu võng.


tố nữ

Bức tranh tố nữ.


guốc điếu

ɣuək˧˥ ɗiəw˧˥

ɣuək˩˧ ɗiə̰w˩˧

ɣuək˧˥ ɗiəw˧˥

ɣuək˩˩ ɗiəw˩˩

ɣuək˩˧ ɗiə̰w˩˧

Miếng gỗ cắt hình chiếc guốc, cong hai đầu, khoét thủng ở giữa để tra vào nõ điếu hút thuốc lào.


tỏi gà

tɔ̰j˧˩˧ ɣa̤ː˨˩

tɔj˧˩˨ ɣaː˧˧

tɔj˨˩˦ ɣaː˨˩

tɔ̰ʔj˧˩ ɣaː˧˧


tỏa nhiệt

twa̰ː˧˩˧ ɲiə̰ʔt˨˩

twaː˧˩˨ ɲiə̰k˨˨

twaː˨˩˦ ɲiək˨˩˨

twa˧˩ ɲiət˨˨

twa˧˩ ɲiə̰t˨˨

twa̰ʔ˧˩ ɲiə̰t˨˨

Năng suất tỏa nhiệt.

Số đo nhiệt mà một đơn vị khối lượng của một chất phát ra được khi cháy hoàn toàn.


tỏa chí

twa̰ː˧˩˧ ʨi˧˥

twaː˧˩˨ ʨḭ˩˧

twaː˨˩˦ ʨi˧˥

twa̰ʔ˧˩ ʨḭ˩˧


tỏa chiết

twa̰ː˧˩˧ ʨiət˧˥

twaː˧˩˨ ʨiə̰k˩˧

twaː˨˩˦ ʨiək˧˥

twa˧˩ ʨiət˩˩

twa̰ʔ˧˩ ʨiə̰t˩˧

Tỏa chiết ý chí đấu tranh.


tỏ rạng

tɔ̰˧˩˧ za̰ːʔŋ˨˩

tɔ˧˩˨ ʐa̰ːŋ˨˨

tɔ˨˩˦ ɹaːŋ˨˩˨

tɔ˧˩ ɹa̰ːŋ˨˨

tɔ̰ʔ˧˩ ɹa̰ːŋ˨˨

Dưới đèn tỏ rạng má đào thêm xuân (Truyện Kiều)


tỏ rõ

tɔ̰˧˩˧ zɔʔɔ˧˥

tɔ̰ʔ˧˩ ɹɔ̰˨˨


tỏ lộ

tɔ̰˧˩˧ lo̰ʔ˨˩

tɔ̰ʔ˧˩ lo̰˨˨

Tỏ lộ tình cảm.


tỏ bày

tɔ̰˧˩˧ ɓa̤j˨˩

tɔ̰ʔ˧˩ ɓaj˧˧

Tỏ bày tâm sự.


tọa đăng

twa̰ːʔ˨˩ ɗaŋ˧˧

twa̰ː˨˨ ɗaŋ˧˥

twaː˨˩˨ ɗaŋ˧˧

twa̰˨˨ ɗaŋ˧˥

twa̰˨˨ ɗaŋ˧˥˧


tọa thị

twa̰ːʔ˨˩ tʰḭʔ˨˩

twa̰ː˨˨ tʰḭ˨˨

twaː˨˩˨ tʰi˨˩˨

twa̰˨˨ tʰḭ˨˨


tọa hưởng kỳ thành

twa̰ːʔ˨˩ hɨə̰ŋ˧˩˧ ki̤˨˩ tʰa̤jŋ˨˩

twa̰ː˨˨ hɨəŋ˧˩˨ ki˧˧ tʰan˧˧

twaː˨˩˨ hɨəŋ˨˩˦ ki˨˩ tʰan˨˩

twa˨˨ hɨəŋ˧˩ ki˧˧ tʰajŋ˧˧

twa̰˨˨ hɨəŋ˧˩ ki˧˧ tʰajŋ˧˧

twa̰˨˨ hɨə̰ʔŋ˧˩ ki˧˧ tʰajŋ˧˧

Ngồi không mà hưởng kết quả công lao của người khác.


gác kinh

ɣaːk˧˥ kïŋ˧˧

ɣa̰ːk˩˧ kïn˧˥

ɣaːk˧˥ kɨn˧˧

ɣaːk˩˩ kïŋ˧˥

ɣa̰ːk˩˧ kïŋ˧˥˧


gác mỏ

ɣaːk˧˥ mɔ̰˧˩˧

ɣa̰ːk˩˧ mɔ˧˩˨

ɣaːk˧˥ mɔ˨˩˦

ɣa̰ːk˩˧ mɔ̰ʔ˧˩


tịnh độ

tḭ̈ʔŋ˨˩ ɗo̰ʔ˨˩

tḭ̈n˨˨ ɗo̰˨˨

tɨn˨˩˨ ɗo˨˩˨

tḭ̈ŋ˨˨ ɗo̰˨˨

Phật tịnh độ chúng sinh.


gác sân

ɣaːk˧˥ sən˧˧

ɣa̰ːk˩˧ ʂəŋ˧˥

ɣaːk˧˥ ʂəŋ˧˧

ɣaːk˩˩ ʂən˧˥

ɣa̰ːk˩˧ ʂən˧˥˧

Sân phẳng thay cho mái nhà, để hóng mát hay phơi quần áo.


tịnh đế

tḭ̈ʔŋ˨˩ ɗe˧˥

Chùm hoa tịnh đế trơ trơ chưa tàn (Cung oán ngâm khúc)


gác thượng

ɣaːk˧˥ tʰɨə̰ʔŋ˨˩

ɣa̰ːk˩˧ tʰɨə̰ŋ˨˨

ɣaːk˧˥ tʰɨəŋ˨˩˨

ɣaːk˩˩ tʰɨəŋ˨˨

ɣaːk˩˩ tʰɨə̰ŋ˨˨

ɣa̰ːk˩˧ tʰɨə̰ŋ˨˨

Gác cao nhất của một ngôi nhà có nhiều tầng.


tịch dương

tḭ̈ʔk˨˩ zɨəŋ˧˧

tḭ̈t˨˨ jɨəŋ˧˥

tɨt˨˩˨ jɨəŋ˧˧

tïk˨˨ ɟɨəŋ˧˥

tḭ̈k˨˨ ɟɨəŋ˧˥

tḭ̈k˨˨ ɟɨəŋ˧˥˧

Từ cũ dùng trong văn học chỉ lúc mặt trời lặn.

Chốn cũ lâu đài bóng tịch dương (Bà huyện Thanh Quan)


tịch diệt

tḭ̈ʔk˨˩ ziə̰ʔt˨˩

tḭ̈t˨˨ jiə̰k˨˨

tɨt˨˩˨ jiək˨˩˨

tïk˨˨ ɟiət˨˨

tḭ̈k˨˨ ɟiə̰t˨˨


tịch cốc

tḭ̈ʔk˨˩ kəwk˧˥

tḭ̈t˨˨ kə̰wk˩˧

tɨt˨˩˨ kəwk˧˥

tïk˨˨ kəwk˩˩

tḭ̈k˨˨ kəwk˩˩

tḭ̈k˨˨ kə̰wk˩˧

Nói người đi tu bỏ không ăn cơm để chuyên chú vào việc tu hành (cũ).


gãi chuyện

ɣaʔaj˧˥ ʨwiə̰ʔn˨˩

ɣaːj˧˩˨ ʨwiə̰ŋ˨˨

ɣaːj˨˩˦ ʨwiəŋ˨˩˨

ɣa̰ːj˩˧ ʨwiən˨˨

ɣaːj˧˩ ʨwiə̰n˨˨

ɣa̰ːj˨˨ ʨwiə̰n˨˨


tị trần

tḭʔ˨˩ ʨə̤n˨˩

ti˨˩˨ tʂəŋ˨˩

Tránh bụi, xa lánh cuộc đời loạn lạc mà đi ở ẩn.


gò gẫm

ɣɔ̤˨˩ ɣəʔəm˧˥

Gò gẫm viết lách.


góc phẳng

ɣawk˧˥ fa̰ŋ˧˩˧

ɣa̰wk˩˧ faŋ˧˩˨

ɣawk˧˥ faŋ˨˩˦

ɣawk˩˩ faŋ˧˩

ɣa̰wk˩˧ fa̰ʔŋ˧˩

Góc tạo thành bởi sự tương giao của một nhị diện với một mặt phẳng thẳng góc với cạnh của nhị diện.


tị hiềm

tḭʔ˨˩ hiə̤m˨˩

ti˨˩˨ hiəm˨˩


tỉnh đảng bộ

tḭ̈ŋ˧˩˧ ɗa̰ːŋ˧˩˧ ɓo̰ʔ˨˩

tïn˧˩˨ ɗaːŋ˧˩˨ ɓo̰˨˨

tɨn˨˩˦ ɗaːŋ˨˩˦ ɓo˨˩˨

tïŋ˧˩ ɗaːŋ˧˩ ɓo˨˨

tïŋ˧˩ ɗaːŋ˧˩ ɓo̰˨˨

tḭ̈ʔŋ˧˩ ɗa̰ːʔŋ˧˩ ɓo̰˨˨


tỉnh thí

tḭ̈ŋ˧˩˧ tʰi˧˥

tïn˧˩˨ tʰḭ˩˧

tɨn˨˩˦ tʰi˧˥

tḭ̈ʔŋ˧˩ tʰḭ˩˧

Kỳ thi ở tỉnh. Mục Vinh đỗ thủ khoa (đỗ đầu).


gót giày

ɣɔt˧˥ za̤j˨˩

ɣɔ̰k˩˧ jaj˧˧

ɣɔ̰t˩˧ ɟaj˧˧

Nện gót giày dưới gạch.


tỉnh thành

tḭ̈ŋ˧˩˧ tʰa̤jŋ˨˩

tïn˧˩˨ tʰan˧˧

tɨn˨˩˦ tʰan˨˩

tïŋ˧˩ tʰajŋ˧˧

tḭ̈ʔŋ˧˩ tʰajŋ˧˧

Nơi dân cư đông đảo, tập trung cơ quan hành chính và sản xuất, khác với nông thôn.


gót ngọc

ɣɔt˧˥ ŋa̰ʔwk˨˩

ɣɔ̰k˩˧ ŋa̰wk˨˨

ɣɔk˧˥ ŋawk˨˩˨

ɣɔt˩˩ ŋawk˨˨

ɣɔt˩˩ ŋa̰wk˨˨

ɣɔ̰t˩˧ ŋa̰wk˨˨

Từ cũ chỉ bước chân của một người (lối nói kiểu cách).

Xin ngài dời gót ngọc đến chơi tệ xá.


tỉnh ngủ

tḭ̈ŋ˧˩˧ ŋṵ˧˩˧

tïn˧˩˨ ŋu˧˩˨

tɨn˨˩˦ ŋu˨˩˦

tḭ̈ʔŋ˧˩ ŋṵʔ˧˩

Bà cụ tỉnh ngủ, không lo mất trộm.


gót sen

ɣɔ̰k˩˧ ʂɛŋ˧˥

ɣɔ̰t˩˧ ʂɛn˧˥˧

Từ cũ chỉ gót chân của người phụ nữ đẹp.

Gót sen thoăn thoắt dạo ngay mái tường (Truyện Kiều)


tỉnh ngộ

tḭ̈ŋ˧˩˧ ŋo̰ʔ˨˩

tïn˧˩˨ ŋo̰˨˨

tɨn˨˩˦ ŋo˨˩˨

tḭ̈ʔŋ˧˩ ŋo̰˨˨


gót son

ɣɔ̰k˩˧ ʂɔŋ˧˥

ɣɔ̰t˩˧ ʂɔn˧˥˧

Từ trong văn học cũ chỉ gót phụ nữ đẹp, da mỏng, màu hồng.


gót tiên

ɣɔt˧˥ tiən˧˧

ɣɔ̰k˩˧ tiəŋ˧˥

ɣɔk˧˥ tiəŋ˧˧

ɣɔt˩˩ tiən˧˥

ɣɔ̰t˩˧ tiən˧˥˧

Từ cũ trong văn học cũ chỉ gót chân phụ nữ đẹp.


gót đầu

ɣɔt˧˥ ɗə̤w˨˩

ɣɔ̰k˩˧ ɗəw˧˧

ɣɔ̰t˩˧ ɗəw˧˧

Gót đầu mọi nỗi đinh ninh (Truyện Kiều)


tể tướng

tḛ˧˩˧ tɨəŋ˧˥

te˧˩˨ tɨə̰ŋ˩˧

te˨˩˦ tɨəŋ˧˥

tḛʔ˧˩ tɨə̰ŋ˩˧

tướng quốc. Chức quan cao nhất trong triều đình phong kiến, thay mặt vua mà cai trị.


gông thiết diệp

ɣəwŋ˧˧ tʰiət˧˥ ziə̰ʔp˨˩

ɣəwŋ˧˥ tʰiə̰k˩˧ jiə̰p˨˨

ɣəwŋ˧˧ tʰiək˧˥ jiəp˨˩˨

ɣəwŋ˧˥ tʰiət˩˩ ɟiəp˨˨

ɣəwŋ˧˥ tʰiət˩˩ ɟiə̰p˨˨

ɣəwŋ˧˥˧ tʰiə̰t˩˧ ɟiə̰p˨˨

Gông lớn có kèm sắt để đóng vào những người tội nặng.


gông ván

ɣəwŋ˧˧ vaːn˧˥

ɣəwŋ˧˥ ja̰ːŋ˩˧

ɣəwŋ˧˧ jaːŋ˧˥

ɣəwŋ˧˥ vaːn˩˩

ɣəwŋ˧˥˧ va̰ːn˩˧

Gông làm bằng ván, khoét lỗ hổng ở giữa vừa cổ người bị tội.


găng tây

ɣaŋ˧˥˧ təj˧˥˧

Loài cây thân có gai, lá nhỏ lăn tăn, quả dài và cong.


tế toái

tḛ˩˧ twa̰ːj˩˧

tḛ˩˧ twa̰ːj˩˧

Công việc tế toái.


gương trời

ɣɨəŋ˧˧ ʨə̤ːj˨˩

ɣɨəŋ˧˥ tʂəːj˧˧

ɣɨəŋ˧˧ tʂəːj˨˩

ɣɨəŋ˧˥ tʂəːj˧˧

ɣɨəŋ˧˥˧ tʂəːj˧˧


gường gượng

ɣɨə̤ŋ˨˩ ɣɨə̰ʔŋ˨˩

ɣɨəŋ˧˧ ɣɨə̰ŋ˨˨

ɣɨəŋ˨˩ ɣɨəŋ˨˩˨

ɣɨəŋ˧˧ ɣɨəŋ˨˨

ɣɨəŋ˧˧ ɣɨə̰ŋ˨˨


tế bào quang điện

te˧˥ ɓa̤ːw˨˩ kwaːŋ˧˧ ɗiə̰ʔn˨˩

tḛ˩˧ ɓaːw˧˧ kwaːŋ˧˥ ɗiə̰ŋ˨˨

te˧˥ ɓaːw˨˩ waːŋ˧˧ ɗiəŋ˨˩˨

te˩˩ ɓaːw˧˧ kwaːŋ˧˥ ɗiən˨˨

te˩˩ ɓaːw˧˧ kwaːŋ˧˥ ɗiə̰n˨˨

tḛ˩˧ ɓaːw˧˧ kwaːŋ˧˥˧ ɗiə̰n˨˨

Dụng cụ sinh ra một dòng điện khi có ánh sáng rọi vào.


gạch bìa

ɣa̰ʔjk˨˩ ɓi̤ə˨˩

ɣa̰t˨˨ ɓiə˧˧

ɣat˨˩˨ ɓiə˨˩

ɣajk˨˨ ɓiə˧˧

ɣa̰jk˨˨ ɓiə˧˧


tẻo teo

tɛ̰w˧˩˧ tɛw˧˧

tɛw˧˩˨ tɛw˧˥

tɛw˨˩˦ tɛw˧˧

tɛ̰ʔw˧˩ tɛw˧˥˧

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo (Nguyễn Khuyến)


gạch bìa sách

ɣa̰ʔjk˨˩ ɓi̤ə˨˩ sajk˧˥

ɣa̰t˨˨ ɓiə˧˧ ʂa̰t˩˧

ɣat˨˩˨ ɓiə˨˩ ʂat˧˥

ɣajk˨˨ ɓiə˧˧ ʂajk˩˩

ɣa̰jk˨˨ ɓiə˧˧ ʂajk˩˩

ɣa̰jk˨˨ ɓiə˧˧ ʂa̰jk˩˧

Thứ gạch xây hình chữ nhật như hình bìa sách.


tẻ ngắt

tɛ̰˧˩˧ ŋat˧˥

tɛ˧˩˨ ŋa̰k˩˧

tɛ̰ʔ˧˩ ŋa̰t˩˧

Cảnh tẻ ngắt.


tẹp nhẹp

tɛ̰ʔp˨˩ ɲɛ̰ʔp˨˩

tɛ̰p˨˨ ɲɛ̰p˨˨

tɛp˨˩˨ ɲɛp˨˩˨

tɛ̰p˨˨ ɲɛ̰p˨˨

Chuyện tẹp nhẹp..

Tính tẹp nhẹp.


tắt tiếng

tat˧˥ tiəŋ˧˥

ta̰k˩˧ tiə̰ŋ˩˧

tak˧˥ tiəŋ˧˥

tat˩˩ tiəŋ˩˩

ta̰t˩˧ tiə̰ŋ˩˧

Bị cảm lạnh tắt tiếng.


tắt mắt

ta̰k˩˧ ma̰k˩˧

ta̰t˩˧ ma̰t˩˧


tắt dần

tat˧˥ zə̤n˨˩

ta̰k˩˧ jəŋ˧˧

ta̰t˩˧ ɟən˧˧

Nói một chuyển động vì ma sát mà chậm dần cho đến khi dừng hẳn.


tắm táp

ta̰m˩˧ ta̰ːp˩˧

ta̰m˩˧ ta̰ːp˩˧


tắc tị

Ống xì đồng tắc tị.

Cống tắc tị, nước ứ lại.


tắc lưỡi

tak˧˥ lɨəʔəj˧˥

ta̰k˩˧ lɨəj˧˩˨

tak˧˥ lɨəj˨˩˦

tak˩˩ lɨə̰j˩˧

tak˩˩ lɨəj˧˩

ta̰k˩˧ lɨə̰j˨˨

Bật lưỡi thành tiếng kêu để tỏ ý bực mình, chê bai.


tập ấm

tə̰ʔp˨˩ əm˧˥

tə̰p˨˨ ə̰m˩˧

tə̰p˨˨ ə̰m˩˧

Nói con cháu nhà phong kiến, được phong quan chức của cha.


gạch non

ɣa̰ʔjk˨˩ nɔn˧˧

ɣa̰t˨˨ nɔŋ˧˥

ɣat˨˩˨ nɔŋ˧˧

ɣajk˨˨ nɔn˧˥

ɣa̰jk˨˨ nɔn˧˥

ɣa̰jk˨˨ nɔn˧˥˧

Gạch nung chưa kỹ nên màu còn đỏ nhạt. Màu gạch non. Màu đỏ nhạt.


tập đồ

tə̰ʔp˨˩ ɗo̤˨˩


tập tễnh

tə̰ʔp˨˩ təʔəjŋ˧˥

tə̰p˨˨ ten˧˩˨

təp˨˩˨ təːn˨˩˦

tə̰p˨˨ teŋ˧˩

tə̰p˨˨ tḛŋ˨˨

Đau chân, đi tập tễnh.


gạo cội

ɣa̰ːʔw˨˩ ko̰ʔj˨˩

ɣa̰ːw˨˨ ko̰j˨˨

ɣaːw˨˩˨ koj˨˩˨

ɣaːw˨˨ koj˨˨

ɣa̰ːw˨˨ ko̰j˨˨

Thứ gạo tốt xay giã sạch mà hột không vỡ.


gạo lức

ɣa̰ːʔw˨˩ lɨk˧˥

ɣa̰ːw˨˨ lɨ̰k˩˧

ɣaːw˨˩˨ lɨk˧˥

ɣaːw˨˨ lɨk˩˩

ɣa̰ːw˨˨ lɨk˩˩

ɣa̰ːw˨˨ lɨ̰k˩˧


tập quyền

tə̰ʔp˨˩ kwn˨˩

tə̰p˨˨ kwŋ˧˧

tə̰p˨˨ kwn˧˧

Quyền lực Nhà nước qui tụ vào một nơi, một cơ quan.

Chế độ tập quyền.


tập nhiễm

tə̰ʔp˨˩ ɲiəʔəm˧˥

tə̰p˨˨ ɲiəm˧˩˨

təp˨˩˨ ɲiəm˨˩˦

təp˨˨ ɲiə̰m˩˧

tə̰p˨˨ ɲiəm˧˩

tə̰p˨˨ ɲiə̰m˨˨

Tập nhiễm thói xấu.


tận từ

tə̰ʔn˨˩ tɨ̤˨˩

Khuyên bảo tận từ.


tận trung

tə̰ʔn˨˩ ʨuŋ˧˧

tə̰ŋ˨˨ tʂuŋ˧˥

təŋ˨˩˨ tʂuŋ˧˧

tən˨˨ tʂuŋ˧˥

tə̰n˨˨ tʂuŋ˧˥

tə̰n˨˨ tʂuŋ˧˥˧

Tận trung với nước.


tận thiện tận mỹ

tə̰ʔn˨˩ tʰiə̰ʔn˨˩ tə̰ʔn˨˩ miʔi˧˥

tə̰ŋ˨˨ tʰiə̰ŋ˨˨ tə̰ŋ˨˨ mi˧˩˨

təŋ˨˩˨ tʰiəŋ˨˩˨ təŋ˨˩˨ mi˨˩˦

tən˨˨ tʰiən˨˨ tən˨˨ mḭ˩˧

tə̰n˨˨ tʰiə̰n˨˨ tə̰n˨˨ mi˧˩

tə̰n˨˨ tʰiə̰n˨˨ tə̰n˨˨ mḭ˨˨


gảy móng tay

ɣa̰j˧˩˧ mawŋ˧˥ taj˧˧

ɣaj˧˩˨ ma̰wŋ˩˧ taj˧˥

ɣaj˨˩˦ mawŋ˧˥ taj˧˧

ɣaj˧˩ mawŋ˩˩ taj˧˥

ɣa̰ʔj˧˩ ma̰wŋ˩˧ taj˧˥˧

Việc như thế thì gảy móng tay cũng xong.


tận pháp

tə̰ʔn˨˩ faːp˧˥

tə̰ŋ˨˨ fa̰ːp˩˧

təŋ˨˩˨ faːp˧˥

tən˨˨ faːp˩˩

tə̰n˨˨ faːp˩˩

tə̰n˨˨ fa̰ːp˩˧

Hết phép nghĩa là dùng hết phép công mà trị tội, không nhân nhượng.


gấm ngày

ɣəm˧˥ ŋa̤j˨˩

ɣə̰m˩˧ ŋaj˧˧

ɣə̰m˩˧ ŋaj˧˧

Ý nói sự trở về quê như mặc áo gấm ban ngày.


tẩy uế

tə̰j˧˩˧ we˧˥

tə̰ʔj˧˩ wḛ˩˧

Tẩy uế buồng mới có người chết bệnh lây.


tẩu tẩu

tə̰w˧˩˧ tə̰w˧˩˧

təw˧˩˨ təw˧˩˨

təw˨˩˦ təw˨˩˦

tə̰ʔw˧˩ tə̰ʔw˧˩


gấp ngày

ɣəp˧˥ ŋa̤j˨˩

ɣə̰p˩˧ ŋaj˧˧

ɣə̰p˩˧ ŋaj˧˧


tầm vung

tə̤m˨˩ vuŋ˧˧

təm˧˧ vuŋ˧˥˧


gấu lợn

ɣəw˧˥ lə̰ːʔn˨˩

ɣə̰w˩˧ lə̰ːŋ˨˨

ɣəw˧˥ ləːŋ˨˩˨

ɣəw˩˩ ləːn˨˨

ɣəw˩˩ lə̰ːn˨˨

ɣə̰w˩˧ lə̰ːn˨˨


gầm ghì

ɣə̤m˨˩ ɣi̤˨˩


tầm thước

tə̤m˨˩ tʰɨək˧˥

təm˧˧ tʰɨə̰k˩˧

təm˨˩ tʰɨək˧˥

təm˧˧ tʰɨək˩˩

təm˧˧ tʰɨə̰k˩˧

Vóc người tầm thước.


tầm sét

tə̤m˨˩ sɛt˧˥

təm˧˧ ʂɛ̰k˩˧

təm˧˧ ʂɛ̰t˩˧

Vũ khí và công cụ sản xuất của người nguyên thủy, hình cái búa.


tầm phơ

tə̤m˨˩ fəː˧˧

təm˧˧ fəː˧˥˧

Chuyện tầm phơ.


gậy kim cang

ɣə̰ʔj˨˩ kim˧˧ kaːŋ˧˧

ɣə̰j˨˨ kim˧˥ kaːŋ˧˥

ɣəj˨˩˨ kim˧˧ kaːŋ˧˧

ɣəj˨˨ kim˧˥ kaːŋ˧˥

ɣə̰j˨˨ kim˧˥ kaːŋ˧˥

ɣə̰j˨˨ kim˧˥˧ kaːŋ˧˥˧


tầm phèo

tə̤m˨˩ fɛ̤w˨˩

Chuyện tầm phèo.


tầm oanh

tə̤m˨˩ wajŋ˧˧

təm˧˧ waŋ˧˥˧


gậy vông

ɣə̰ʔj˨˩ vəwŋ˧˧

ɣə̰j˨˨ jəwŋ˧˥

ɣəj˨˩˨ jəwŋ˧˧

ɣəj˨˨ vəwŋ˧˥

ɣə̰j˨˨ vəwŋ˧˥

ɣə̰j˨˨ vəwŋ˧˥˧

Gậy làm bằng gỗ vông dùng để chống khi đưa đám tang cha mẹ, theo lễ giáo xưa. Gậy vông phá nhà gạch (tng). Dùng một biện pháp thường mà làm được việc quan trọng.


tầm chương trích cú

tə̤m˨˩ ʨɨəŋ˧˧ ʨïk˧˥ ku˧˥

təm˧˧ ʨɨəŋ˧˥ tʂḭ̈t˩˧ kṵ˩˧

təm˨˩ ʨɨəŋ˧˧ tʂɨt˧˥ ku˧˥

təm˧˧ ʨɨəŋ˧˥ tʂïk˩˩ ku˩˩

təm˧˧ ʨɨəŋ˧˥˧ tʂḭ̈k˩˧ kṵ˩˧

Nói cách học không chú ý đến nội dung mà chỉ cóp nhặt những câu sáo (cũ).


tầm bỏi

tə̤m˨˩ ɓɔ̰j˧˩˧

təm˧˧ ɓɔj˧˩˨

təm˨˩ ɓɔj˨˩˦

təm˧˧ ɓɔ̰ʔj˧˩

Bệnh trẻ con, da bọc đầu bộ phận sinh dục ngoài phồng lên to.


gặp dịp

ɣa̰ʔp˨˩ zḭʔp˨˩

ɣa̰p˨˨ jḭp˨˨

ɣap˨˩˨ jip˨˩˨

ɣa̰p˨˨ ɟḭp˨˨


gặp gái

ɣa̰ʔp˨˩ ɣaːj˧˥

ɣa̰p˨˨ ɣa̰ːj˩˧

ɣap˨˩˨ ɣaːj˧˥

ɣap˨˨ ɣaːj˩˩

ɣa̰p˨˨ ɣaːj˩˩

ɣa̰p˨˨ ɣa̰ːj˩˧

Gặp phụ nữ khi ra cửa, cho đó là điềm không may, theo mê tín.


tấm tắc

tə̰m˩˧ ta̰k˩˧

tə̰m˩˧ ta̰k˩˧

Nói nhắc lại nhiều lần để tỏ sự khâm phục.

Tấm tắc khen hay.


gọn mắt

ɣɔ̰ʔn˨˩ mat˧˥

ɣɔ̰ŋ˨˨ ma̰k˩˧

ɣɔŋ˨˩˨ mak˧˥

ɣɔ̰n˨˨ mat˩˩

ɣɔ̰n˨˨ ma̰t˩˧

Gian buồng trông gọn mắt.


tấc vàng

tək˧˥ va̤ːŋ˨˩

tə̰k˩˧ jaːŋ˧˧

tək˧˥ jaːŋ˨˩

tək˩˩ vaːŋ˧˧

tə̰k˩˧ vaːŋ˧˧


tấc cỏ, ba xuân

tək˧˥ kɔ̰˧˩˧ ɓaː˧˧ swən˧˧

tə̰k˩˧ kɔ˧˩˨ ɓaː˧˥ swəŋ˧˥

tək˧˥ kɔ˨˩˦ ɓaː˧˧ swəŋ˧˧

tək˩˩ kɔ˧˩ ɓaː˧˥ swən˧˥

tə̰k˩˧ kɔ̰ʔ˧˩ ɓaː˧˥˧ swən˧˥˧

Do chữ thốn thảo, tâm xuân. Thơ tả tình đi chơi xa nhớ mẹ của Mạnh Giao đời Đường có câu.


gỏi ghém

ɣɔ̰j˧˩˧ ɣɛm˧˥

ɣɔj˧˩˨ ɣɛ̰m˩˧

ɣɔj˨˩˦ ɣɛm˧˥

ɣɔ̰ʔj˧˩ ɣɛ̰m˩˧

Cửa hàng bán đồ gỏi ghém.


tảo vãn

ta̰ːw˧˩˧ vaʔan˧˥

taːw˧˩˨ jaːŋ˧˩˨

taːw˨˩˦ jaːŋ˨˩˦

taːw˧˩ va̰ːn˩˧

taːw˧˩ vaːn˧˩

ta̰ːʔw˧˩ va̰ːn˨˨

Sớm, muộn. ý nói chẳng sớm thì muộn rồi cũng đỗ.


gỏi sinh cầm

ɣɔ̰j˧˩˧ sïŋ˧˧ kə̤m˨˩

ɣɔj˧˩˨ ʂïn˧˥ kəm˧˧

ɣɔj˨˩˦ ʂɨn˧˧ kəm˨˩

ɣɔj˧˩ ʂïŋ˧˥ kəm˧˧

ɣɔ̰ʔj˧˩ ʂïŋ˧˥˧ kəm˧˧


tảo trừ

ta̰ːw˧˩˧ ʨɨ̤˨˩

taːw˧˩˨ tʂɨ˧˧

taːw˨˩˦ tʂɨ˨˩

taːw˧˩ tʂɨ˧˧

ta̰ːʔw˧˩ tʂɨ˧˧

Tảo trừ thổ phỉ.


gốc ngọn

ɣəwk˧˥ ŋɔ̰ʔn˨˩

ɣə̰wk˩˧ ŋɔ̰ŋ˨˨

ɣəwk˧˥ ŋɔŋ˨˩˨

ɣəwk˩˩ ŋɔn˨˨

ɣəwk˩˩ ŋɔ̰n˨˨

ɣə̰wk˩˧ ŋɔ̰n˨˨

Gốc ngọn câu chuyện.


tảo phần

ta̰ːw˧˩˧ fə̤n˨˩

taːw˧˩˨ fəŋ˧˧

taːw˨˩˦ fəŋ˨˩

taːw˧˩ fən˧˧

ta̰ːʔw˧˩ fən˧˧

Quét dọn mồ mả (cũng như danh từ tảo mộ thường dùng).


tản thực vật

ta̰ːn˧˩˧ tʰɨ̰ʔk˨˩ və̰ʔt˨˩

taːŋ˧˩˨ tʰɨ̰k˨˨ jə̰k˨˨

taːŋ˨˩˦ tʰɨk˨˩˨ jək˨˩˨

taːn˧˩ tʰɨk˨˨ vət˨˨

taːn˧˩ tʰɨ̰k˨˨ və̰t˨˨

ta̰ːʔn˧˩ tʰɨ̰k˨˨ və̰t˨˨

Tên chung chỉ những thực vật thấp, thân chưa phân hóa thành thân, rễ và lá hẳn hoi.


gối loan

ɣoj˧˥ lwaːn˧˧

ɣo̰j˩˧ lwaːŋ˧˥

ɣoj˧˥ lwaːŋ˧˧

ɣo̰j˩˧ lwan˧˥˧

Gối của vợ chồng (từ dùng trong văn học cũ).


gối sách

ɣo̰j˩˧ ʂa̰t˩˧

ɣoj˩˩ ʂajk˩˩

ɣo̰j˩˧ ʂa̰jk˩˧

Gối gấp nhiều lớp, có thể chồng lên nhau mà ngồi dựa.


gối vụ

Làm lấn sang vụ sau khi chưa xong hẳn vụ này để tăng vụ.


gồng gánh

ɣə̤wŋ˨˩ ɣajŋ˧˥

ɣəwŋ˧˧ ɣa̰n˩˧

ɣəwŋ˨˩ ɣan˧˥

ɣəwŋ˧˧ ɣajŋ˩˩

ɣəwŋ˧˧ ɣa̰jŋ˩˧

Gánh nói chung. Gồng nặng gánh nhẹ (tng). Làm ăn vất vả.


gỗ dán

ɣoʔo˧˥ zaːn˧˥

ɣo˧˩˨ ja̰ːŋ˩˧

ɣo˨˩˦ jaːŋ˧˥

ɣo̰˩˧ ɟaːn˩˩

ɣo̰˨˨ ɟa̰ːn˩˧

Tấm ván làm bằng nhiều lớp gỗ mỏng dán lại.


gỗ tạp

ɣoʔo˧˥ ta̰ːʔp˨˩

ɣo˧˩˨ ta̰ːp˨˨

ɣo˨˩˦ taːp˨˩˨

ɣo̰˩˧ taːp˨˨

ɣo˧˩ ta̰ːp˨˨

ɣo̰˨˨ ta̰ːp˨˨


tạp trở

ta̰ːʔp˨˩ ʨə̰ː˧˩˧

ta̰ːp˨˨ tʂəː˧˩˨

taːp˨˩˨ tʂəː˨˩˦

taːp˨˨ tʂəː˧˩

ta̰ːp˨˨ tʂəː˧˩

ta̰ːp˨˨ tʂə̰ːʔ˧˩

Mục ghi chép những chuyện vặt trong một tờ báo, một tờ tạp chí (cũ).


tạp thuế

ta̰ːʔp˨˩ tʰwe˧˥

ta̰ːp˨˨ tʰwḛ˩˧

taːp˨˩˨ tʰwe˧˥

taːp˨˨ tʰwe˩˩

ta̰ːp˨˨ tʰwe˩˩

ta̰ːp˨˨ tʰwḛ˩˧


tạp thu

ta̰ːʔp˨˩ tʰu˧˧

ta̰ːp˨˨ tʰu˧˥

taːp˨˩˨ tʰu˧˧

taːp˨˨ tʰu˧˥

ta̰ːp˨˨ tʰu˧˥

ta̰ːp˨˨ tʰu˧˥˧


gội ơn

ɣo̰ʔj˨˩ əːn˧˧

ɣo̰j˨˨ əːŋ˧˥

ɣoj˨˩˨ əːŋ˧˧

ɣo̰j˨˨ əːn˧˥

ɣo̰j˨˨ əːn˧˥˧


tạp số

ta̰ːʔp˨˩ so˧˥

ta̰ːp˨˨ ʂo̰˩˧

taːp˨˩˨ ʂo˧˥

ta̰ːp˨˨ ʂo˩˩

ta̰ːp˨˨ ʂo̰˩˧

Những số mà bội số và ước số không theo hệ thống thập phân.

Những số giờ, phút, giây là những tạp số.


gớm ghiếc

ɣəːm˧˥ ɣiək˧˥

ɣə̰ːm˩˧ ɣiə̰k˩˧

ɣəːm˧˥ ɣiək˧˥

ɣəːm˩˩ ɣiək˩˩

ɣə̰ːm˩˧ ɣiə̰k˩˧


tạp loạn

ta̰ːʔp˨˩ lwa̰ːʔn˨˩

ta̰ːp˨˨ lwa̰ːŋ˨˨

taːp˨˩˨ lwaːŋ˨˩˨

ta̰ːp˨˨ lwa̰n˨˨

Tình hình tạp loạn.


gớm mặt

ɣəːm˧˥ ma̰ʔt˨˩

ɣə̰ːm˩˧ ma̰k˨˨

ɣəːm˧˥ mak˨˩˨

ɣəːm˩˩ mat˨˨

ɣəːm˩˩ ma̰t˨˨

ɣə̰ːm˩˧ ma̰t˨˨

Gớm mặt con người lật lọng.


tạp khuẩn

ta̰ːʔp˨˩ xwə̰n˧˩˧

ta̰ːp˨˨ kʰwəŋ˧˩˨

taːp˨˩˨ kʰwəŋ˨˩˦

taːp˨˨ xwən˧˩

ta̰ːp˨˨ xwən˧˩

ta̰ːp˨˨ xwə̰ʔn˧˩

Tạp khuẩn gây bệnh.


gờm mặt

ɣə̤ːm˨˩ ma̰ʔt˨˩

ɣəːm˧˧ ma̰k˨˨

ɣəːm˨˩ mak˨˩˨

ɣəːm˧˧ mat˨˨

ɣəːm˧˧ ma̰t˨˨

Gờm mặt đứa lật lọng.


tạp hôn

ta̰ːʔp˨˩ hon˧˧

ta̰ːp˨˨ hoŋ˧˥

taːp˨˩˨ hoŋ˧˧

ta̰ːp˨˨ hon˧˥

ta̰ːp˨˨ hon˧˥˧

Nói chế độ hôn nhân trong thời đại nguyên thủy, mọi người đàn ông và mọi người đàn bà giao hợp bừa bãi với nhau.


tạp hoá

ta̰ːʔp˨˩ hwaː˧˥

ta̰ːp˨˨ hwa̰ː˩˧

taːp˨˩˨ hwaː˧˥

ta̰ːp˨˨ hwa˩˩

ta̰ːp˨˨ hwa̰˩˧

Hàng hóa lặt vặt dùng hằng ngày như kim chỉ, diêm thuốc.

Cửa hàng bán đồ tạp hóa.


gờn gợn

ɣə̤ːn˨˩ ɣə̰ːʔn˨˩

ɣəːŋ˧˧ ɣə̰ːŋ˨˨

ɣəːŋ˨˩ ɣəːŋ˨˩˨

ɣəːn˧˧ ɣəːn˨˨

ɣəːn˧˧ ɣə̰ːn˨˨


tạp dịch

ta̰ːʔp˨˩ zḭ̈ʔk˨˩

ta̰ːp˨˨ jḭ̈t˨˨

taːp˨˩˨ jɨt˨˩˨

taːp˨˨ ɟïk˨˨

ta̰ːp˨˨ ɟḭ̈k˨˨

công việc làm không công cho bọn vua quan thời phong kiến.


tạp chủng

ta̰ːʔp˨˩ ʨṵŋ˧˩˧

ta̰ːp˨˨ ʨuŋ˧˩˨

taːp˨˩˨ ʨuŋ˨˩˦

taːp˨˨ ʨuŋ˧˩

ta̰ːp˨˨ ʨuŋ˧˩

ta̰ːp˨˨ ʨṵʔŋ˧˩


gỡ vào lối sinh

ɣəʔə˧˥ va̤ːw˨˩ loj˧˥ sïŋ˧˧

ɣəː˧˩˨ jaːw˧˧ lo̰j˩˧ ʂïn˧˥

ɣəː˨˩˦ jaːw˨˩ loj˧˥ ʂɨn˧˧

ɣə̰ː˩˧ vaːw˧˧ loj˩˩ ʂïŋ˧˥

ɣəː˧˩ vaːw˧˧ loj˩˩ ʂïŋ˧˥

ɣə̰ː˨˨ vaːw˧˧ lo̰j˩˧ ʂïŋ˧˥˧


tạnh gió

ta̰ʔjŋ˨˩ zɔ˧˥

ta̰n˨˨ jɔ̰˩˧

ta̰jŋ˨˨ ɟɔ˩˩

ta̰jŋ˨˨ ɟɔ̰˩˧


tại vị

ta̰ːʔj˨˩ vḭʔ˨˩

ta̰ːj˨˨ jḭ˨˨

taːj˨˩˨ ji˨˩˨

ta̰ːj˨˨ vḭ˨˨


tại tâm

ta̰ːʔj˨˩ təm˧˧

ta̰ːj˨˨ təm˧˥

taːj˨˩˨ təm˧˧

taːj˨˨ təm˧˥

ta̰ːj˨˨ təm˧˥

ta̰ːj˨˨ təm˧˥˧

Hiếu tại tâm.


tại ngoại hậu cứu

ta̰ːʔj˨˩ ŋwa̰ːʔj˨˩ hə̰ʔw˨˩ kiw˧˥

ta̰ːj˨˨ ŋwa̰ːj˨˨ hə̰w˨˨ kɨ̰w˩˧

taːj˨˩˨ ŋwaːj˨˩˨ həw˨˩˨ kɨw˧˥

taːj˨˨ ŋwaːj˨˨ həw˨˨ kɨw˩˩

ta̰ːj˨˨ ŋwa̰ːj˨˨ hə̰w˨˨ kɨw˩˩

ta̰ːj˨˨ ŋwa̰ːj˨˨ hə̰w˨˨ kɨ̰w˩˧

Nói người bị can được ở ngoài nhà giam để chờ tòa án xét hỏi và định tội (cũ).

Hiện giờ ông đồ vẫn được tại ngoại hậu cứu, nhưng nay mai toà án xét xử thì thế nào rồi cũng phải tù. (Vũ Trọng Phụng)


gửi rể

ɣɨ̰j˧˩˧ zḛ˧˩˧

ɣɨj˧˩˨ ʐe˧˩˨

ɣɨj˨˩˦ ɹe˨˩˦

ɣɨ̰ʔj˧˩ ɹḛʔ˧˩


hai câu này ý nói

haːj˧˧ kəw˧˧ na̤j˨˩ i˧˥ nɔj˧˥

haːj˧˥ kəw˧˥ naj˧˧ ḭ˩˧ nɔ̰j˩˧

haːj˧˧ kəw˧˧ naj˨˩ i˧˥ nɔj˧˥

haːj˧˥ kəw˧˥ naj˧˧ i˩˩ nɔj˩˩

haːj˧˥˧ kəw˧˥˧ naj˧˧ ḭ˩˧ nɔ̰j˩˧

Nếu lại trở về quê hương thì hẳn bị ép buộc cùng người khác.


tưởng bở

tɨə̰ŋ˧˩˧ ɓə̰ː˧˩˧

tɨəŋ˧˩˨ ɓəː˧˩˨

tɨəŋ˨˩˦ ɓəː˨˩˦

tɨəŋ˧˩ ɓəː˧˩

tɨə̰ʔŋ˧˩ ɓə̰ːʔ˧˩

Cho là dễ làm dễ ăn, dễ lợi dụng (thtục).


hai kinh

haːj˧˧ kïŋ˧˧

haːj˧˥ kïn˧˥

haːj˧˧ kɨn˧˧

haːj˧˥ kïŋ˧˥

haːj˧˥˧ kïŋ˧˥˧


hai lần cáo thú

haːj˧˧ lə̤n˨˩ kaːw˧˥ tʰu˧˥

haːj˧˥ ləŋ˧˧ ka̰ːw˩˧ tʰṵ˩˧

haːj˧˧ ləŋ˨˩ kaːw˧˥ tʰu˧˥

haːj˧˥ lən˧˧ kaːw˩˩ tʰu˩˩

haːj˧˥˧ lən˧˧ ka̰ːw˩˧ tʰṵ˩˧


tường đông

tɨə̤ŋ˨˩ ɗəwŋ˧˧

tɨəŋ˧˧ ɗəwŋ˧˥

tɨəŋ˨˩ ɗəwŋ˧˧

tɨəŋ˧˧ ɗəwŋ˧˥

tɨəŋ˧˧ ɗəwŋ˧˥˧

Bức tường ở phía đông. Thời xưa con gái thường ở nhà phía đông. Đây dùng chữ "tường đông" để chỉ chỗ có con gái đẹp ở.


hai rằm

haːj˧˧ za̤m˨˩

haːj˧˥ ʐam˧˧

haːj˧˧ ɹam˨˩

haːj˧˥ ɹam˧˧

haːj˧˥˧ ɹam˧˧


tường vi

tɨə̤ŋ˨˩ vi˧˧

tɨəŋ˧˧ vi˧˥˧


hai tiên

haːj˧˧ tiən˧˧

haːj˧˥ tiəŋ˧˥

haːj˧˧ tiəŋ˧˧

haːj˧˥ tiən˧˥

haːj˧˥˧ tiən˧˥˧


hay ghét hay thương

haj˧˧ ɣɛt˧˥ haj˧˧ tʰɨəŋ˧˧

haj˧˥ ɣɛ̰k˩˧ haj˧˥ tʰɨəŋ˧˥

haj˧˧ ɣɛk˧˥ haj˧˧ tʰɨəŋ˧˧

haj˧˥ ɣɛt˩˩ haj˧˥ tʰɨəŋ˧˥

haj˧˥˧ ɣɛ̰t˩˧ haj˧˥˧ tʰɨəŋ˧˥˧


tườm tượp

tɨə̤m˨˩ tɨə̰ʔp˨˩

tɨəm˧˧ tɨə̰p˨˨

tɨəm˨˩ tɨəp˨˩˨

tɨəm˧˧ tɨəp˨˨

tɨəm˧˧ tɨə̰p˨˨

Người đi xem hội tườm tượp.


hiến phù

hiə̰ŋ˩˧ fu˧˧

hiə̰n˩˧ fu˧˧


tướng tá

tɨəŋ˧˥ taː˧˥

tɨə̰ŋ˩˧ ta̰ː˩˧

tɨəŋ˧˥ taː˧˥

tɨəŋ˩˩ taː˩˩

tɨə̰ŋ˩˧ ta̰ː˩˧


tướng sĩ

tɨəŋ˧˥ siʔi˧˥

tɨə̰ŋ˩˧ ʂi˧˩˨

tɨəŋ˧˥ ʂi˨˩˦

tɨə̰ŋ˩˧ ʂḭ˨˨

Có người tướng sĩ đoán ngay một lời (Truyện Kiều)


hiển linh

hiə̰n˧˩˧ lïŋ˧˧

hiəŋ˧˩˨ lïn˧˥

hiəŋ˨˩˦ lɨn˧˧

hiən˧˩ lïŋ˧˥

hiə̰ʔn˧˩ lïŋ˧˥˧


tướng ngỏ tôi hiền

tɨəŋ˧˥ ŋɔ̰˧˩˧ toj˧˧ hiə̤n˨˩

tɨə̰ŋ˩˧ ŋɔ˧˩˨ toj˧˥ hiəŋ˧˧

tɨəŋ˧˥ ŋɔ˨˩˦ toj˧˧ hiəŋ˨˩

tɨəŋ˩˩ ŋɔ˧˩ toj˧˥ hiən˧˧

tɨə̰ŋ˩˧ ŋɔ̰ʔ˧˩ toj˧˥˧ hiən˧˧


hiểu trang

hiə̰w˧˩˧ ʨaːŋ˧˧

hiəw˧˩˨ tʂaːŋ˧˥

hiəw˨˩˦ tʂaːŋ˧˧

hiəw˧˩ tʂaːŋ˧˥

hiə̰ʔw˧˩ tʂaːŋ˧˥˧


hoa quan

hwaː˧˥ kwaːŋ˧˥

hwaː˧˧ waːŋ˧˧

hwa˧˥˧ kwaːn˧˥˧


tước lộc

tɨək˧˥ lə̰ʔwk˨˩

tɨə̰k˩˧ lə̰wk˨˨

tɨək˧˥ ləwk˨˩˨

tɨək˩˩ ləwk˨˨

tɨək˩˩ lə̰wk˨˨

tɨə̰k˩˧ lə̰wk˨˨

Chức vị và lương bổng của quan lại thời xưa.


hoa đào cười với gió đông

hwaː˧˧ ɗa̤ːw˨˩ kɨə̤j˨˩ vəːj˧˥ zɔ˧˥ ɗəwŋ˧˧

hwaː˧˥ ɗaːw˧˧ kɨəj˧˧ jə̰ːj˩˧ jɔ̰˩˧ ɗəwŋ˧˥

hwaː˧˧ ɗaːw˨˩ kɨəj˨˩ jəːj˧˥ jɔ˧˥ ɗəwŋ˧˧

hwa˧˥ ɗaːw˧˧ kɨəj˧˧ vəːj˩˩ ɟɔ˩˩ ɗəwŋ˧˥

hwa˧˥˧ ɗaːw˧˧ kɨəj˧˧ və̰ːj˩˧ ɟɔ̰˩˧ ɗəwŋ˧˥˧

Thôi Hộ đời Đường, nhân tiết Thanh minh, đi đến nơi kỳ ngộ, tìm người con gái đã gặp gỡ năm trước thì chỉ thấy cửa đóng, người đi đâu vắng, nhân đó mà làm bài thơ, trong có câu.


hoa đình

hwaː˧˧ ɗï̤ŋ˨˩

hwaː˧˥ ɗïn˧˧

hwaː˧˧ ɗɨn˨˩

hwa˧˥˧ ɗïŋ˧˧


tương truyền

tɨəŋ˧˧ ʨwiə̤n˨˩

tɨəŋ˧˥ tʂwiəŋ˧˧

tɨəŋ˧˧ tʂwiəŋ˨˩

tɨəŋ˧˥ tʂwiən˧˧

tɨəŋ˧˥˧ tʂwiən˧˧

Nói dân gian truyền nhau từ đời trước lại.

Tương truyền bà Âu Cơ đẻ một trăm trứng.


tương thân

tɨəŋ˧˧ tʰən˧˧

tɨəŋ˧˥ tʰəŋ˧˥

tɨəŋ˧˧ tʰəŋ˧˧

tɨəŋ˧˥ tʰən˧˥

tɨəŋ˧˥˧ tʰən˧˥˧

Tương thân tương ái.


hoang thai

hwaːŋ˧˧ tʰaːj˧˧

hwaːŋ˧˥ tʰaːj˧˥

hwaːŋ˧˧ tʰaːj˧˧

hwaŋ˧˥ tʰaːj˧˥

hwaŋ˧˥˧ tʰaːj˧˥˧


hoang toàng

hwaːŋ˧˧ twa̤ːŋ˨˩

hwaːŋ˧˥ twaːŋ˧˧

hwaːŋ˧˧ twaːŋ˨˩

hwaŋ˧˥ twaŋ˧˧

hwaŋ˧˥˧ twaŋ˧˧

Tính nết hoang toàng.


tương ngộ

tɨəŋ˧˧ ŋo̰ʔ˨˩

tɨəŋ˧˥ ŋo̰˨˨

tɨəŋ˧˧ ŋo˨˩˨

tɨəŋ˧˥ ŋo̰˨˨

tɨəŋ˧˥˧ ŋo̰˨˨

Anh hùng tương ngộ.


tương kế tựu kế

tɨəŋ˧˧ ke˧˥ tḭʔw˨˩ ke˧˥

tɨəŋ˧˥ kḛ˩˧ tɨ̰w˨˨ kḛ˩˧

tɨəŋ˧˧ ke˧˥ tɨw˨˩˨ ke˧˥

tɨəŋ˧˥ ke˩˩ tɨw˨˨ ke˩˩

tɨəŋ˧˥ ke˩˩ tɨ̰w˨˨ ke˩˩

tɨəŋ˧˥˧ kḛ˩˧ tɨ̰w˨˨ kḛ˩˧

Dùng mưu của địch để làm cho kế hoạch của mình thành công.


tương kiến

tɨəŋ˧˧ kiən˧˥

tɨəŋ˧˥ kiə̰ŋ˩˧

tɨəŋ˧˧ kiəŋ˧˥

tɨəŋ˧˥ kiən˩˩

tɨəŋ˧˥˧ kiə̰n˩˧


tương khắc

tɨəŋ˧˧ xak˧˥

tɨəŋ˧˥ kʰa̰k˩˧

tɨəŋ˧˧ kʰak˧˥

tɨəŋ˧˥ xak˩˩

tɨəŋ˧˥˧ xa̰k˩˧

Hai anh em tương khắc.


tương hội

tɨəŋ˧˧ ho̰ʔj˨˩

tɨəŋ˧˥ ho̰j˨˨

tɨəŋ˧˧ hoj˨˩˨

tɨəŋ˧˥ hoj˨˨

tɨəŋ˧˥ ho̰j˨˨

tɨəŋ˧˥˧ ho̰j˨˨


tương hỗ

tɨəŋ˧˧ hoʔo˧˥

tɨəŋ˧˥ ho˧˩˨

tɨəŋ˧˧ ho˨˩˦

tɨəŋ˧˥ ho̰˩˧

tɨəŋ˧˥˧ ho̰˨˨

Tác dụng tương hỗ giữa một dòng điện và một nam châm.


hoi hoi

hɔj˧˥˧ hɔj˧˥˧


tương can

tɨəŋ˧˧ kaːn˧˧

tɨəŋ˧˥ kaːŋ˧˥

tɨəŋ˧˧ kaːŋ˧˧

tɨəŋ˧˥ kaːn˧˥

tɨəŋ˧˥˧ kaːn˧˥˧

Việc nọ tương can với việc kia.


hom hem

hɔm˧˥˧ hɛm˧˥˧

Chơi bời quá độ, mặt mũi hom hem.


tươi tốt

tɨəj˧˧ tot˧˥

tɨəj˧˥ to̰k˩˧

tɨəj˧˧ tok˧˥

tɨəj˧˥ tot˩˩

tɨəj˧˥˧ to̰t˩˧


hom hỏm

hɔm˧˧ hɔ̰m˧˩˧

hɔm˧˥ hɔm˧˩˨

hɔm˧˧ hɔm˨˩˦

hɔm˧˥˧ hɔ̰ʔm˧˩

Hang sâu hom hỏm.


hong hóng

hawŋ˧˧ hawŋ˧˥

hawŋ˧˥ ha̰wŋ˩˧

hawŋ˧˧ hawŋ˧˥

hawŋ˧˥ hawŋ˩˩

hawŋ˧˥˧ ha̰wŋ˩˧


tươi khô

tɨəj˧˥ kʰo˧˥

tɨəj˧˧ kʰo˧˧

tɨəj˧˥˧ xo˧˥˧

Ý nói là sự sống chết hay sự giàu nghèo.


hoà thân

hwa̤ː˨˩ tʰən˧˧

hwaː˧˧ tʰəŋ˧˥

hwaː˨˩ tʰəŋ˧˧

hwa˧˧ tʰən˧˥

hwa˧˧ tʰən˧˥˧

Giảng hoà và kết thân gia (gả con cho nhau).


tưng hửng

tɨŋ˧˧ hɨ̰ŋ˧˩˧

tɨŋ˧˥ hɨŋ˧˩˨

tɨŋ˧˧ hɨŋ˨˩˦

tɨŋ˧˥˧ hɨ̰ʔŋ˧˩

Ngẩn người ra vì một nỗi buồn, một sự thất vọng đột ngột.

Chắc mẩm đỗ, không thấy tên mình đâm ra tưng hửng.


hoàn hôn

hwaːŋ˧˧ hoŋ˧˥

hwaːŋ˨˩ hoŋ˧˧


hoàn hôn ngự tứ nghênh thân

hwa̤ːn˨˩ hon˧˧ ŋɨ̰ʔ˨˩ tɨ˧˥ ŋəjŋ˧˧ tʰən˧˧

hwaːŋ˧˧ hoŋ˧˥ ŋɨ̰˨˨ tɨ̰˩˧ ŋen˧˥ tʰəŋ˧˥

hwaːŋ˨˩ hoŋ˧˧ ŋɨ˨˩˨ tɨ˧˥ ŋəːn˧˧ tʰəŋ˧˧

hwan˧˧ hon˧˥ ŋɨ˨˨ tɨ˩˩ ŋeŋ˧˥ tʰən˧˥

hwan˧˧ hon˧˥ ŋɨ̰˨˨ tɨ˩˩ ŋeŋ˧˥ tʰən˧˥

hwan˧˧ hon˧˥˧ ŋɨ̰˨˨ tɨ̰˩˧ ŋeŋ˧˥˧ tʰən˧˥˧

Vua cho (ngự tứ) đón dâu về (hoàn hôn) làm lễ thành hôn (nghênh thân).


tư tâm

tɨ˧˥˧ təm˧˥˧


tư trợ

tɨ˧˧ ʨə̰ːʔ˨˩

tɨ˧˥ tʂə̰ː˨˨

tɨ˧˧ tʂəː˨˩˨

tɨ˧˥ tʂə̰ː˨˨

tɨ˧˥˧ tʂə̰ː˨˨

Tư trợ bạn bè.


tư trào

tɨ˧˧ ʨa̤ːw˨˩

tɨ˧˥ tʂaːw˧˧

tɨ˧˧ tʂaːw˨˩

tɨ˧˥ tʂaːw˧˧

tɨ˧˥˧ tʂaːw˧˧

Tư trào triết học hồi thế kỷ XVII.


tư thất

tɨ˧˥ tʰə̰k˩˧

tɨ˧˥˧ tʰə̰t˩˧

Nhà riêng của quan lại ở ngay cạnh công đường.


hoàng bá

hwa̤ːŋ˨˩ ɓaː˧˥

hwaːŋ˧˧ ɓa̰ː˩˧

hwaːŋ˨˩ ɓaː˧˥

hwaŋ˧˧ ɓaː˩˩

hwaŋ˧˧ ɓa̰ː˩˧

Loài cây to, lá kép mọc đối hình lông chim, hoa vàng, vỏ cây dùng làm thuốc.


tư thình

tɨ˧˧ tʰï̤ŋ˨˩

tɨ˧˥˧ tʰïŋ˧˧


hoàng chủng

hwa̤ːŋ˨˩ ʨṵŋ˧˩˧

hwaːŋ˧˧ ʨuŋ˧˩˨

hwaːŋ˨˩ ʨuŋ˨˩˦

hwaŋ˧˧ ʨuŋ˧˩

hwaŋ˧˧ ʨṵʔŋ˧˩


tư sản mại bản

tɨ˧˧ sa̰ːn˧˩˧ ma̰ːʔj˨˩ ɓa̰ːn˧˩˧

tɨ˧˥ ʂaːŋ˧˩˨ ma̰ːj˨˨ ɓaːŋ˧˩˨

tɨ˧˧ ʂaːŋ˨˩˦ maːj˨˩˨ ɓaːŋ˨˩˦

tɨ˧˥ ʂaːn˧˩ maːj˨˨ ɓaːn˧˩

tɨ˧˥ ʂaːn˧˩ ma̰ːj˨˨ ɓaːn˧˩

tɨ˧˥˧ ʂa̰ːʔn˧˩ ma̰ːj˨˨ ɓa̰ːʔn˧˩

Tư sản thay mặt cho đế quốc, đứng ra kinh doanh buôn bán để kiếm lời, do đó thường có nhiều liên hệ với đế quốc.


tư sản dân tộc

tɨ˧˧ sa̰ːn˧˩˧ zən˧˧ tə̰ʔwk˨˩

tɨ˧˥ ʂaːŋ˧˩˨ jəŋ˧˥ tə̰wk˨˨

tɨ˧˧ ʂaːŋ˨˩˦ jəŋ˧˧ təwk˨˩˨

tɨ˧˥ ʂaːn˧˩ ɟən˧˥ təwk˨˨

tɨ˧˥ ʂaːn˧˩ ɟən˧˥ tə̰wk˨˨

tɨ˧˥˧ ʂa̰ːʔn˧˩ ɟən˧˥˧ tə̰wk˨˨

Tầng lớp tư sản bị đế quốc chèn ép và có tinh thần phản đế trong một chừng mực nhất định.


hoàng kim

hwa̤ːŋ˨˩ kim˧˧

hwaːŋ˧˧ kim˧˥

hwaːŋ˨˩ kim˧˧

hwaŋ˧˧ kim˧˥˧

Vàng: tiền vàng, bằng vàng, sự giàu có, cái quý giá, tấm lòng vàng

The golden age: Thời kỳ hoàng kim vàng son, phát triển rực rỡ nhất

Châu báu: Kinh dịch xem chơi, yêu tinh sáng yêu hơn châu báu, Sách nhàn đọc giấu, trọng lòng rồi, trọng nữa hoàng kim (Trần Nhân Tông: Cư trần lạc đạo)

Hắc thế tâm: Vàng làm đen lòng người đời, ý nói người tham tiền thấy lợi thì tối mắt lại, chà đạp lên nhân nghĩa, đạo đức.


tư nhân

tɨ˧˥˧ ɲən˧˥˧

Cửa hàng của tư nhân.


hoàng kỳ

hwa̤ːŋ˨˩ ki̤˨˩

hwaːŋ˧˧ ki˧˧

hwaːŋ˨˩ ki˨˩

Loại cây bò thuộc họ đậu, rễ to, vị đắng dùng làm thuốc.


hoàng phái

hwa̤ːŋ˨˩ faːj˧˥

hwaːŋ˧˧ fa̰ːj˩˧

hwaːŋ˨˩ faːj˧˥

hwaŋ˧˧ faːj˩˩

hwaŋ˧˧ fa̰ːj˩˧

Ông ấy là người hoàng phái ở Huế.


hoàng thiên

hwa̤ːŋ˨˩ tʰiən˧˧

hwaːŋ˧˧ tʰiəŋ˧˥

hwaːŋ˨˩ tʰiəŋ˧˧

hwaŋ˧˧ tʰiən˧˥

hwaŋ˧˧ tʰiən˧˥˧


tư lệnh bộ

tɨ˧˧ lə̰ʔjŋ˨˩ ɓo̰ʔ˨˩

tɨ˧˥ lḛn˨˨ ɓo̰˨˨

tɨ˧˧ ləːn˨˩˨ ɓo˨˩˨

tɨ˧˥ leŋ˨˨ ɓo˨˨

tɨ˧˥ lḛŋ˨˨ ɓo̰˨˨

tɨ˧˥˧ lḛŋ˨˨ ɓo̰˨˨


hoàng thiết

hwa̤ːŋ˨˩ tʰiət˧˥

hwaːŋ˧˧ tʰiə̰k˩˧

hwaːŋ˨˩ tʰiək˧˥

hwaŋ˧˧ tʰiət˩˩

hwaŋ˧˧ tʰiə̰t˩˧

(địa) Sun-fua sắt hoặc đồng tự nhiên, có cấu tạo tinh thể, có ánh vàng.


tư lương

tɨ˧˥˧ lɨəŋ˧˥˧

Lương riêng của mình, ở đây là tiền ăn đường.


tư liệu sản xuất

tɨ˧˧ liə̰ʔw˨˩ sa̰ːn˧˩˧ swət˧˥

tɨ˧˥ liə̰w˨˨ ʂaːŋ˧˩˨ swə̰k˩˧

tɨ˧˧ liəw˨˩˨ ʂaːŋ˨˩˦ swək˧˥

tɨ˧˥ liəw˨˨ ʂaːn˧˩ swət˩˩

tɨ˧˥ liə̰w˨˨ ʂaːn˧˩ swət˩˩

tɨ˧˥˧ liə̰w˨˨ ʂa̰ːʔn˧˩ swə̰t˩˧

Tất cả những điều kiện vật chất cần thiết cho người khi sản xuất.

Tư liệu sản xuất gồm tư liệu lao động và đối tượng lao động.


tư liệu lao động

tɨ˧˧ liə̰ʔw˨˩ laːw˧˧ ɗə̰ʔwŋ˨˩

tɨ˧˥ liə̰w˨˨ laːw˧˥ ɗə̰wŋ˨˨

tɨ˧˧ liəw˨˩˨ laːw˧˧ ɗəwŋ˨˩˨

tɨ˧˥ liəw˨˨ laːw˧˥ ɗəwŋ˨˨

tɨ˧˥ liə̰w˨˨ laːw˧˥ ɗə̰wŋ˨˨

tɨ˧˥˧ liə̰w˨˨ laːw˧˥˧ ɗə̰wŋ˨˨

Tất cả những vật mà người ta dùng để tác động đến và làm thay đổi đối tượng lao động.

Tư liệu lao động gồm công cụ sản xuất, ruộng đất, nhà máy, kho chứa, đường sá, sông ngòi.


tư kỷ

Đầu óc tư kỷ.


hoàng tinh

hwa̤ːŋ˨˩ tïŋ˧˧

hwaːŋ˧˧ tïn˧˥

hwaːŋ˨˩ tɨn˧˧

hwaŋ˧˧ tïŋ˧˥

hwaŋ˧˧ tïŋ˧˥˧

Loài cây đơn tử diệp, thân củ hình thoi dài, màu trắng, chứa nhiều bột.


hoàng trùng

hwa̤ːŋ˨˩ ʨṳŋ˨˩

hwaːŋ˧˧ tʂuŋ˧˧

hwaːŋ˨˩ tʂuŋ˨˩

hwaŋ˧˧ tʂuŋ˧˧


tư gia

tɨ˧˥˧ ɟaː˧˥˧

Công nhân tư gia.

Nửa phần luyến chúa nửa phần tư gia (Truyện Kiều)


hoàng yến

hwa̤ːŋ˨˩ iən˧˥

hwaːŋ˧˧ iə̰ŋ˩˧

hwaːŋ˨˩ iəŋ˧˥

hwaŋ˧˧ iən˩˩

hwaŋ˧˧ iə̰n˩˧

Loài chim nhảy, nhỏ, lông vàng, hót hay.


tư doanh

tɨ˧˧ zwajŋ˧˧

tɨ˧˥˧ ɟwaŋ˧˥˧

Cơ sở sản xuất tư doanh.


hoàng ân

hwa̤ːŋ˨˩ ən˧˧

hwaːŋ˧˧ əŋ˧˥

hwaːŋ˨˩ əŋ˧˧

hwaŋ˧˧ ən˧˥˧


tư bản tập trung

tɨ˧˧ ɓa̰ːn˧˩˧ tə̰ʔp˨˩ ʨuŋ˧˧

tɨ˧˥ ɓaːŋ˧˩˨ tə̰p˨˨ tʂuŋ˧˥

tɨ˧˧ ɓaːŋ˨˩˦ təp˨˩˨ tʂuŋ˧˧

tɨ˧˥ ɓaːn˧˩ təp˨˨ tʂuŋ˧˥

tɨ˧˥ ɓaːn˧˩ tə̰p˨˨ tʂuŋ˧˥

tɨ˧˥˧ ɓa̰ːʔn˧˩ tə̰p˨˨ tʂuŋ˧˥˧

Kết quả của sự cạnh tranh giữa các nhà tư bản, làm cho các nhà tư bản lớn tiêu diệt các nhà tư bản nhỏ, tư bản dần dần dồn vào tay một số ít nhà tư bản.