đi

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-đi.wav

Từ biểu thị mệnh lệnh, thúc giục khuyên răn.

Im đi.

Nói đi.


với

Anh cho nó đi với.

Cứu chị ta với.


para

Từ tiếng Mã Lai-Đa Đảo nguyên thủy *paRa (trợ từ tập hợp). So sánh với tiếng Aceh para (“lũ, đám”).

Trợ từ này chỉ được dùng cho danh từ chỉ người. Dạng số nhiều của các danh từ chỉ đối tượng khác được hình thành bằng phương thức lặp.

para siswa


vai

Vai Jūs runājat angliski?


go

dùng để biến đổi
đứng trước một động từ lối cầu khẩn


cha

cha phósann sí é
chị ấy không muốn lấy anh ấy.

cha dtugaim
Tôi không chịu thua; tôi sẽ không chịu thua.


cha

Được sử dụng với dạng phụ của động từ. Với hệ từ, động từ có thể bị đàn áp. Trở thành chan trước nguyên âm.

Cha robh bean aig Iain.

Cha toigh leam caise.


cha

kitabu cha mtoto

kiini cha yai


đã

Từ biểu thị ý nhấn mạnh sắc thái nghi vấn hoặc ý thiên về phủ định trong một số câu có hình thức nghi vấn.


ấy

từ biểu thị ý nhấn mạnh như muốn láy lại điều vừa nói đến.


ả

mứng pảy bo cuôm ả


sin

(danh từ) Cùng gốc với tiếng Fon sìn, tiếng Gbe Saxwe ɛsìn, tiếng Adja eshi, tiếng Ewe esti. Có khả năng cùng gốc với cả tiếng Nkonya ntsu.

Đứng đằng sau một danh từ nhằm chỉ ra danh từ đó sở hữu đối tượng đứng sau, giống với 's trong tiếng Anh.

Gbẹ̀tọ́ sín àfọ̀ / Gbɛ̀tɔ́ sín àfɔ̀


đâu

Từ đặt ở cuối câu để chỉ một ý phủ định.

Tôi không ăn đâu.

Nó chẳng biết đâu.

Thật vàng, chẳng phải thau đâu. (ca dao)


vậy

Từ dùng để chỉ điều như (hoặc coi như) đã biết, vì vừa được (hoặc đang) nói đến, hoặc đang là thực tế ở ngay trước mắt; như thế, nhưng nghĩa cụ thể hơn.

Anh nói vậy, nó không nghe đâu.

Gặp sao hay vậy.

Năm nào cũng vậy, nghỉ hè là tôi về thăm quê.

Bởi vậy.

Đúng như vậy.

Từ dùng để chỉ điều vừa được nói đến để làm xuất phát điểm cho điều sắp nêu ra.

Vậy anh tính sao.

Muộn rồi, vậy tôi không đi nữa.

Từ dùng để nhấn mạnh tính chất cụ thể, gắn liền với hiện thực đã biết, của điều muốn hỏi.

Dùng ở câu hỏi, và đi đôi với một đại từ phiếm chỉ ai, gì, sao, nào, đâu

Nó nói ai vậy?

Anh đang nghĩ gì vậy?

Sao có chuyện lạ vậy!

Từ dùng để nhấn mạnh ý khẳng định về điều có tính chất một kết luận rút ra từ những gì đã nói đến.

Thật xứng đáng là bậc anh hùng vậy.

Từ biểu thị ý khẳng định về điều kết luận là phải thế, không còn cách nào khác.

Hàng xấu, nhưng cũng đành phải mua vậy.

Việc này nhờ anh vậy.

Thôi vậy.


d

Từ tiếng Berber nguyên thủy *d. Cùng gốc với tiếng Tamazight Trung Atlas ⴷ (d).

D tidett!

Nekk d anelmad.


d

trợ từ gần; được gắn vào động từ để chỉ hướng tới một điểm tham chiếu được suy ra


ru

Hồng nhan phải giống ở đời mãi ru? (Kiều)


a

(Dùng ở cuối câu) Từ biểu thị ý hỏi, hơi lấy làm lạ hoặc hơi mỉa mai.

Cứ để mãi thế này a?


a

đứng trước một động từ hô cách; đứng trước một mệnh đề quan hệ trực tiếp; dùng với một danh từ trừu tượng; đứng trước một động từ chưa chia; đứng trước một danh từ gốc động từ

đứng trước một mệnh đề quan hệ gián tiếp

A Dhia!

a dhuine uasail

Tar isteach, a Sheáin

A amadáin!

a haon, a dó, a trí...

Séamas a Dó

bus a seacht

Đứng trước một mệnh đề quan hệ trực tiếp.

an fear a chuireann síol

an síol a chuireann an fear

Đứng trước một mệnh đề quan hệ gián tiếp.

an bord a bhfuil leabhar air

an fear a bhfuil a mac ag imeacht

Làm sao, biết bao, xiếc bao, biết bao nhiêu, sao mà... đến thế.

Đứng trước một động từ chưa chia, không có nghĩa.

síol a chur

uisce a ól

Téigh a chodladh.

an rud atá sé a scríobh


a

a fi

thì, là; có, tồn tại, ở, sống; trở nên, trở thành; xảy ra, diễn ra; giá...


a

Chin a.

Mừa a

Chư̱ a.


ạ

Từ đệm tỏ ý kính trọng hoặc thân mật khi xưng hô trò chuyện (thường dùng ở cuối câu hoặc sau từ chỉ người nói chuyện với mình).

Vâng ạ.

Em chào thầy ạ.

Chị ạ, mai em bận mất rồi.


thì

Từ biểu thị kết quả của một điều kiện, một giả thiết.

Nếu lụt thì đói.

Nếu mưa thì ở nhà.

Từ biểu thị quan hệ nối tiếp giữa hai sự việc, hành động.

Tôi về đến nhà thì anh cũng tới.

Từ biểu thị điều sắp nói có tính thuyết minh cho điều vừa nêu ra.

Công việc thì nhiều, người thì ít.

Từ biểu thị điều sắp nói tới là sự bác bỏ, phủ định một cách mỉa mai và tỏ ý không đồng tình với điều người đối thoại đã nhận định.

Tôi kém, vâng, chị thì giỏi.


morado

Xem từ nguyên của hình thái mục từ tương ứng.


啊

Quá, thật (dùng cuối câu biểu thị giọng ca ngợi).

Nhỉ, nhé, nhá, đấy, đi, thôi... (dùng cuối câu, biểu thị khẳng định, phân trần, thúc giục, hoặc dặn dò).

Hả, chứ (dùng cuối câu biểu thị giọng nghi vấn).

Ấy mà, đó mà (dùng ở giữa câu, để ngắt giọng, gợi cho người nghe chú ý đến lời tiếp theo).

Nào..., nào...; ...này, ...này (dùng sau những hạng mục liệt kê).


chính

main

Lớn hay quan trọng hơn tất cả những cái khác

Từ biểu thị ý nhấn mạnh rằng đích xác như vậy, không phải ai khác, không phải gì khác.

chính nó chứ không phải ai khác

chính mắt tôi trông thấy


lectura

Dạng biến tố của lēctūrus:
## danh cách/hô cách giống cái số ít
## danh cách/đối cách/hô cách giống trung số nhiều


lectura

Dạng ly cách giống cái số ít của lēctūrus


aan het

Ik ben aan het eten.

Nếu sử dụng với nghĩa "trắng", xem aan, het


toch

Jij bent Gerrit, toch?

Mieke toch, wat doe je nu?


đếch

(Thông tục) Từ biểu thị ý nhấn mạnh về sắc thái phủ định dứt khoát một cách nặng lời.

Đi làm đếch gì.


ất giáp

ə̰k˩˧ ja̰ːp˩˧

ə̰t˩˧ ɟa̰ːp˩˧

Chưa biết ất giáp gì đã sồn sồn lên.


đây thây

Như đây này (nhưng ở mức nhấn mạnh để khẳng định một điều gì đó).


mô tê

(Khẩu ngữ) Từ dùng để nhấn mạnh ý phủ định, hoàn toàn không hiểu, không biết gì cả.

Nói chung là hai thằng cha này chả biết mô tê gì, cứ ngơ ngơ như người từ hành tinh khác đến nhưng… có khi vậy lại hay!

2001, Chu Lai, Cuộc đời dài lắm, NXB Văn học, tr. 131:


ဝႃႈ

Được sử dụng sau lời tuyên bố nhằm nhấn mạnh.


akxa

Dấu thể tiếp diễn ngôi thứ ba sau động từ, dùng khi chủ ngữ trong sự ứ trên quan điểm ngang.

Ižį́ðe waší akxa.

Anh ấy đang nhắc anh trai của anh ấy giúp đỡ.

Dấu theo những chủ ngữ mà ở trong sự ứ, ngoại trừ cho người chết.

Mį́įhpapo ðé wakˀó akxa kǫpé huuwáli paahí.

Buổi chiều muộn này người phụ nữ đã sắp xếp nhiều quả sếu.


a dè

[ʔaː˧˧ zɛ˧˨]

Chin a dè.

Pây a dè.


ò

Ò nả tiểnh rồi à?

À, nó đến rồi à?


aa

Được dùng để giới thiệu một câu hỏi giả định một câu trả lời khẳng định.

Yếu tố phủ định trong cụm danh từ trần thuật; đứng trước yếu tố trần thuật.


ας

Từ tiếng Hy Lạp cổ ας (as), từ tiếng Hy Lạp cổ ἀφές (aphés, “nào!”).

Đặt trước dạng động từ chính hoặc hiện tại để hình thành lối hortative và jussive:

Ας πάμε!

Ας γκρινιάζει.

Ας τ’ αστεία!


ō

He whare ō Tīpene

He paruparu ake ngā hū o Māia i ō Terewai

Kei hea ō hū?


eine

Dạng danh cách/đối cách giống cái số ít của ein: một.


einem

Dạng dữ cách giống đực/giống trung số ít của ein


aql

ulac

Đây là, đó là.

Trợ từ này sử dụng để nhấn trọng âm vào một tình huống hiện đang xảy ra, hoặc trong cấu trúc trình bày. Nó có thể dùng mà không có một động từ đi kèm, hoặc theo sau bởi một dạng pret. của động từ liên hợp ili. Không giống như d, trợ từ này có sự thỏa thuận với một chủ ngữ trong ngôi và số bằng cách gắn hậu tố đối tượng trực tiếp vào nó. Trợ từ này không có biến tố cho thì, thể, hoặc thức.

Aql-anaɣ di wexxam-nneɣ.

Đây là, đó là.

Aql-itt weltma.


ato

Từ hình thành từ cách diễn đạt giữa a + oto. Chứng thực lần đầu vào 1455


ato

Kế thừa từ tiếng Ba Lan cổ ato. Theo cách phân tích mặt chữ, từ hình thành từ cách diễn đạt giữa a + oto.


yay

Way, yay, wewiib enda-gizhigaawan iniw ininaatigoon.

Ôi trời ơi, nhanh lên, cây phong đang chạy rất nhanh.


yoʻq

Từ tiếng Turk cổ 𐰖𐰸 (yok, “không, không có”), từ tiếng Turk nguyên thủy *yōk (“không, không có”).


л

Зогс л доо!

Чи л бүгдийг нь идсэн.


ഉടനീളം

ഉട (uṭa) + നീളം (nīḷaṃ)


જ

આ જ મારો દીકરો છે.


არა

Các trợ từ არა (ara) và არ (ar) có thể thay thế cho nhau.

არა (ara) là một phó từ phủ định, và được sử dụng câu trả lời khi trả lời câu hỏi.


စ

ကြားပါစ


ж

Але́ ж це кни́жка!

Ти ж вдо́ма?


တ

Từ Proto-Tibeto-Burman *(t/d)a (“đừng, không”).

Không (tiền tố động từ và dùng cùng với trợ từ cuối phủ định ဘၣ် (bà))

ယတသ့ၣ်ညါဘၣ်


ह

Từ tiếng Ấn-Âu nguyên thủy *gʷʰen- (“chém, đánh”).


હ

Dạng Gujarati của <स्त्रोन्ग च्लस्स="एर्रोर">ळुअ एxएचुतिओन एर्रोर इन ंô đउन:लन्गुअगेश्तेम्प्लतेस fउन्च्तिओन गेतBयCओदे<स्त्रोन्ग> (-)


က

Thể hiện sự không chắc chắn, ngạc nhiên.


က

Đối chiếu với tiếng Triều Tiên 가 (-ga, “đánh dấu chủ thể”).

သူက ဒီလို ပြောခဲ့တယ်


ခ

Thể hiện sự không chắc chắn, rất ngạc nhiên.


biddende

Dạng biến tố của biddend:
## giống đực/giống cái số ít attributive
## xác định giống trung số ít attributive
## số nhiều attributive


drukkende

Dạng biến tố của drukkend:
## giống đực/giống cái số ít attributive
## xác định giống trung số ít attributive
## số nhiều attributive


င

Trợ từ đứng trước tên nam giới (nay có tính hạ thấp).


abusos

Latinh Giáo hội theo phong cách Italia hiện đại

Dạng đối cách giống đực số nhiều của abūsus


votos

Dạng đối cách giống đực số nhiều của vōtus


писали

Dạng bất định số nhiều quá khứ active aorist phân từ của пи́ша (píša)


hă

Ayong phrâo glăi hă?


ဘ

Từ Proto-Tibeto-Burman *pʷa (“nam, cha, chồng, người”); đồng nguyên với tiếng Hán thượng cổ 夫 (“chồng, nam”) (STEDT). Từ sinh đôi của ဖ (hpa.)


nnoóng

Ku nnoóng lâi urăq


măl

Ku măl lâi urăq


jê

Ku jê lâi urăq

Tôi đã đọc sách


ការ

Từ tiếng Pali kāra (“sự làm”) hoặc là tiếng Phạn कार (kāra).

Yếu tố danh hóa chuyên dùng, khi kết hợp với động từ và đôi khi là tính từ sẽ cho ra một tổ hợp danh từ:


កុំ

(Từ nguyên cho mục này bị thiếu hoặc chưa đầy đủ. Vui lòng bổ sung vào mục từ, hoặc thảo luận tại bàn giúp đỡ. )

Không được …, đừng …


កំពុង

Đang ... (biểu thị hành động hiện tại tiếp diễn, hành động hiện tại diễn tiến)


សេចក្តី

Khi đứng trước động từ hoặc tính từ thì tạo thành danh từ trừu tượng; những danh từ dẫn xuất này thường mang nghĩa "trạng thái …" hoặc là "tình trạng …".


س

Sẽ (tiền tố biểu thị thời tương lai đơn)

يَقْرَأُ كِتَابًا، سَيَقْرَأُ كِتَابًا


এ

Kế thừa từ tiếng Phạn एष (eṣa), từ từ ghép tiếng Ấn-Âu nguyên thủy *éy + só.


τᾶς

τῆς (alternative)
tês (alternative)
tâs (romanization)

Dạng giống cái sinh cách số ít của ὁ (ho)


ꪮꪱ

{
Từ nguyên cho mục này bị thiếu hoặc chưa đầy đủ. Vui lòng bổ sung vào mục từ, hoặc thảo luận tại bàn giúp đỡ.
Chi tiết: “Bên trang từ điển Thái-Việt của bác Nguyễn Việt Khôi thì cho rằng là từ tiếng Thái nguyên thủy *ʔaːᴬ, tuy nhiên tôi chưa chắc từ nguyên của từ này. Dựa theo ngữ âm, có thể so sánh với tiếng Việt à.”
}

ꪹꪥꪸꪒ ꪵꪙꪫ ꪙ꫁ꪽ ꪮꪱ!


མ

Trợ từ bổ nghĩa thêm hoặc nhấn mạnh cho danh từ.


ಹ

Dạng Kannada của <स्त्रोन्ग च्लस्स="एर्रोर">ळुअ एxएचुतिओन एर्रोर इन ंô đउन:लन्गुअगेश्तेम्प्लतेस fउन्च्तिओन गेतBयCओदे<स्त्रोन्ग> (-)