chiều dài

ʨiə̤w˨˩ za̤ːj˨˩

ʨiəw˧˧ jaːj˧˧

ʨiəw˨˩ jaːj˨˩

ʨiəw˧˧ ɟaːj˧˧


hình học

kỷ hà học

Ngành liên quan đến hình dạng, kích thước, vị trí tương đối của các hình khối và các tính chất của không gian.

hï̤ŋ˨˩ ha̰ʔwk˨˩

hïn˧˧ ha̰wk˨˨

hɨn˨˩ hawk˨˩˨

hïŋ˧˧ hawk˨˨

hïŋ˧˧ ha̰wk˨˨

Âm Hán-Việt của chữ Hán 形 (“hình, hình dạng, hình thù”) và 學 (“môn, ngành học”).
Được đặt ra bởi Hoàng Xuân Hãn trong cuốn Danh-từ Khoa-học (1942):
1942, Hoàng Xuân Hãn, Danh-từ Khoa-học:
Nếu chữ họ dùng đối với ta khó nhớ vì không có gốc dễ hiểu, tôi đổi lại cho hợp với cách hiểu của ta hơn. Ví-dụ tiếng kỷ-hà là géométrie, tôi đổi lại hình-học, tiếng tọa-tiêu là coordonnée tôi đổi lại là tọa-độ.

Hình học không gian.

Nhận biết hình học cơ bản.


algebra

/ˈæl.d͡ʒɪ.bɹə/

/ˈæl.d͡ʒə.bɹə/

Được vay mượn từ Medieval Latin algebra, từ tiếng Ả Rập , الْجَبْر (al-jabr, “hội họp; bó lại những mảnh vỡ”) được sử dụng trong tựa sách quan trọng của al-Khwarizmi mang tên الْكِتَاب الْمُخْتَصَر فِي حِسَاب الْجَبْر وَالْمُقَابَلَة (al-kitāb al-muḵtaṣar fī ḥisāb al-jabr wa-l-muqābala, “Cuốn cẩm nang về tính toán bằng hoàn thiện và cân bằng”).

代數

định hình lại bằng cách tương tự hoặc bổ sung các hình vị

linear algebra

(toán học) Cấu trúc gồm một tập hợp yếu tố cùng với những phép tính và quy tắc định rõ các biểu thức nào bằng nhau.

(không đếm được, toán học) Môn học nghiên cứu về những cấu trúc này.


algebra

Từ tiếng Hà Lan trung đại algebra, từ tiếng Latinh algebra, từ tiếng Ả Rập الْجَبْر (al-jabr).

đại số học: ngành toán học nghiên cứu một cách trừu tượng hệ thống số đếm và các phép tính giữa chúng, bao gồm cả một số chủ đề cao cấp như lý thuyết nhóm, lý thuyết vành, lý thuyết bất biến...


repeater

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Naomi Persephone Amethyst (NaomiAmethyst)-repeater.wav


algèbre

Algèbre linéaire


tổ hợp

combination

tập hợp chứa một số lượng các phần tử của một tập hợp đã cho

to̰˧˩˧ hə̰ːʔp˨˩

to˧˩˨ hə̰ːp˨˨

to˨˩˦ həːp˨˩˨

to˧˩ hə̰ːp˨˨

to̰ʔ˧˩ hə̰ːp˨˨

Tập hợp (không có thứ tự) chứa một số lượng (r) các phần tử của một tập hợp (S) đã cho (r nhỏ hơn hoặc bằng tổng số phần tử của tập hợp S) trong đó các phần tử chỉ xuất hiện một lần.


identical

identic proposition.


abstract algebra

/ˈæbˌstɹækt ˈæl.d͡ʒɪ.bɹə/

/ˈæbˌstɹækt ˈæl.d͡ʒə.bɹə/

Từ năm 1860, Tạp chí Triết học và Tạp chí Khoa học London, Edinburgh và Dublin


tiếp điểm

tiəp˧˥ ɗiə̰m˧˩˧

tiə̰p˩˧ ɗiəm˧˩˨

tiəp˧˥ ɗiəm˨˩˦

tiəp˩˩ ɗiəm˧˩

tiə̰p˩˧ ɗiə̰ʔm˧˩

Điểm tiếp xúc giữa hai đường hoặc hai mặt.

Đường thẳng y = 2x - 1 và parabol y = x² tiếp xúc với nhau tại tiếp điểm A(1;1).


nghịch đảo

Hai số có tích bằng 1 là hai số nghịch đảo của nhau.

3 và 1/3 là hai số nghịch đảo.


số vô tỉ

so˧˥ vo˧˧ tḭ˧˩˧

ʂo̰˩˧ jo˧˥ ti˧˩˨

ʂo˧˥ jo˧˧ ti˨˩˦

ʂo˩˩ vo˧˥ ti˧˩

ʂo̰˩˧ vo˧˥˧ tḭʔ˧˩

Số không thể biểu diễn được dưới dạng một số nguyên hay một phân số.


số hữu tỉ

so˧˥ hiʔiw˧˥ tḭ˧˩˧

ʂo̰˩˧ hɨw˧˩˨ ti˧˩˨

ʂo˧˥ hɨw˨˩˦ ti˨˩˦

ʂo˩˩ hɨ̰w˩˧ ti˧˩

ʂo˩˩ hɨw˧˩ ti˧˩

ʂo̰˩˧ hɨ̰w˨˨ tḭʔ˧˩

Từ chung chỉ một số nguyên hay một phân số.


căn bậc hai

kan˧˧ ɓə̰ʔk˨˩ haːj˧˧

kaŋ˧˥ ɓə̰k˨˨ haːj˧˥

kaŋ˧˧ ɓək˨˩˨ haːj˧˧

kan˧˥ ɓək˨˨ haːj˧˥

kan˧˥ ɓə̰k˨˨ haːj˧˥

kan˧˥˧ ɓə̰k˨˨ haːj˧˥˧

Phép tính xuất phát từ một số x đã cho, để tìm ra số y mà lũy thừa bậc 2 của y bằng số x đã cho. Thường ký hiệu y=√ (lúc đó y²=x).

4 là căn bậc hai của 16.


square root

Từ square (“bình phương”) + root (“căn”).

căn bậc hai (căn bậc hai của x là số mà khi bình phương nó lên thì bằng số x đã cho).


số chính phương

so˧˥ ʨïŋ˧˥ fɨəŋ˧˧

ʂo̰˩˧ ʨḭ̈n˩˧ fɨəŋ˧˥

ʂo˧˥ ʨɨn˧˥ fɨəŋ˧˧

ʂo˩˩ ʨïŋ˩˩ fɨəŋ˧˥

ʂo̰˩˧ ʨḭ̈ŋ˩˧ fɨəŋ˧˥˧

Số nguyên là bình phương của một số nguyên.

4, 9, 16... là những số chính phương.


chỉnh hợp

ʨḭ̈ŋ˧˩˧ hə̰ːʔp˨˩

ʨïn˧˩˨ hə̰ːp˨˨

ʨɨn˨˩˦ həːp˨˩˨

ʨïŋ˧˩ həːp˨˨

ʨïŋ˧˩ hə̰ːp˨˨

ʨḭ̈ʔŋ˧˩ hə̰ːp˨˨

(Từ nguyên cho mục này bị thiếu hoặc chưa đầy đủ. Vui lòng bổ sung vào mục từ, hoặc thảo luận tại bàn giúp đỡ. )

Dãy (có thứ tự) chứa một số lượng (r) các phần tử của một tập hợp (S) đã cho (r nhỏ hơn hoặc bằng tổng số phần tử của tập hợp S) trong đó các phần tử chỉ xuất hiện một lần.


bậc của số đại số

ɓə̰ʔk˨˩ kwa̰ː˧˩˧ so˧˥ ɗa̰ːʔj˨˩ so˧˥

ɓə̰k˨˨ kuə˧˩˨ ʂo̰˩˧ ɗa̰ːj˨˨ ʂo̰˩˧

ɓək˨˩˨ kuə˨˩˦ ʂo˧˥ ɗaːj˨˩˨ ʂo˧˥

ɓək˨˨ kuə˧˩ ʂo˩˩ ɗaːj˨˨ ʂo˩˩

ɓə̰k˨˨ kuə˧˩ ʂo˩˩ ɗa̰ːj˨˨ ʂo˩˩

ɓə̰k˨˨ kṵʔə˧˩ ʂo̰˩˧ ɗa̰ːj˨˨ ʂo̰˩˧

Bậc bé nhất của một phương trình đại số nhận số bó làm nghiệm.


aibė

[ˈä̂ˑɪ̯.bʲeː]


Tiêu đề không được hỗ trợ/Number sign

#{ 5, 3, 7, 11 } = 4


Tiêu đề không được hỗ trợ/Less than

Dấu ít hơn; được sử dụng để biểu thị số bên trái có giá trị thấp hơn số bên phải.

nhỏ hơn ba

nhỏ hơn ba


Tiêu đề không được hỗ trợ/Greater than

Lớn hơn, nhiều hơn; được sử dụng để biểu thị số bên trái có giá trị lớn hơn số bên phải.

lớn hơn ba

lớn hơn ba


Tiêu đề không được hỗ trợ/Left square bracket

Biểu thị điểm cuối bên trái đóng của một khoảng.

Biểu thị một điểm cuối bên phải mở của một khoảng.


Tiêu đề không được hỗ trợ/Right square bracket

Biểu thị một điểm cuối bên phải đóng của một khoảng.

Biểu thị một điểm cuối mở bên trái của một khoảng.


dấu trừ. Được sử dụng để thực hiện phép trừ.


hàm hằng

constant function

ha̤ːm˨˩ ha̤ŋ˨˩

haːm˧˧ haŋ˧˧

haːm˨˩ haŋ˨˩

haːm˧˧ haŋ˧˧

Từ trộn giữa hàm số + hằng số hoặc là từ ghép giữa hàm + hằng.

Một hàm số mà giá trị (đầu ra) giống nhau cho mọi giá trị đầu vào.

y#61;2 là một hàm hằng.


αριθμομηχανή

Từ ghép giữa αριθμός (arithmós, “số”) + -ο- (-o-) + μηχανή (michaní, “máy”)

α ριθ μο μη χα νή


hình trụ

hï̤ŋ˨˩ ʨṵʔ˨˩

hɨn˨˩ tʂu˨˩˨

Khối tạo nên do cắt một mặt trụ bằng hai mặt phẳng song song.


ÿ

Vi phân bậc 2 của thành phần gia tốc y trong phương trình Newton.


toán tử

twaːn˧˥ tɨ̰˧˩˧

twa̰ːŋ˩˧ tɨ˧˩˨

twaːŋ˧˥ tɨ˨˩˦

twa̰n˩˧ tɨ̰ʔ˧˩

Khái niệm toán học, biểu thị sự tương ứng giữa các phần tử của hai tập hợp X và Y, mỗi phần tử x của X ứng với một phần tử y của Y.


факториал

Được vay mượn từ tiếng Nga факториа́л (faktoriál). Dẫn xuất từ tiếng Anh factorial và tiếng Latinh factor.


微分方程

ㄨㄟ ㄈㄣ ㄈㄤ ㄔㄥˊ

ㄨㄟˊ ㄈㄣ ㄈㄤ ㄔㄥˊ

ㄨㄟ ㄈㄣ ㄈㄤ ㄔㄥˊ

вэйфэнь фанчэн

/weɪ̯⁵⁵ fən⁵⁵ fɑŋ⁵⁵ ʈ͡ʂʰɤŋ³⁵/

ㄨㄟˊ ㄈㄣ ㄈㄤ ㄔㄥˊ

вэйфэнь фанчэн

/weɪ̯³⁵ fən⁵⁵ fɑŋ⁵⁵ ʈ͡ʂʰɤŋ³⁵/

/mei̯²¹ fɐn⁵⁵ fɔːŋ⁵⁵ t͡sʰɪŋ²¹/

/bi²⁴⁻²² hun⁴⁴⁻²² hɔŋ⁴⁴⁻²² tiɪŋ²⁴/

/bi²⁴⁻²² hun³³ hɔŋ³³ tiɪŋ²⁴/

/bi¹³⁻²² hun⁴⁴⁻²² hɔŋ⁴⁴⁻²² tiɪŋ¹³/

/bi²⁴⁻¹¹ hun⁴⁴⁻³³ hɔŋ⁴⁴⁻³³ tiɪŋ²⁴/

/bi²³⁻³³ hun⁴⁴⁻³³ hɔŋ⁴⁴⁻³³ tiɪŋ²³/


number theory

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-number theory.wav


മട്ടത്രികോണം

Được vay mượn từ tiếng Phạn मट्टत्रिकोण (maṭṭatrikoṇa).