fizik

maddenin kimyevî yapısındaki değişiklikler dışında genel veya geçici yasalara bağlı, deneysel olarak araştırılabilen, ölçülebilen, matematiksel olarak tanımlanabilen madde ve enerji ile uğraşan bilim dalı

Fizik bilimi mekanik, ısı, ışık, elektrik ve manyetizma bölümlerine ayrılır.


kimya

Kediye bokun kimya demişler, üstünü örtmüş

maddelerin temel yapılarını, birleşimlerini, dönüşümlerini, çözümleme, birleşim ve üretim yöntemlerini inceleyen bilim


abuhava

abuhavayı (accusative)
abuhavalar (plural)
abuhava (singular nominative)
abuhavalar (plural nominative)
abuhavayı (singular accusative)
abuhavaları (plural accusative)
abuhavaya (singular dative)
abuhavalara (plural dative)
abuhavada (singular locative)
abuhavalarda (plural locative)
abuhavadan (singular ablative)
abuhavalardan (plural ablative)
abuhavanın (singular genitive)
abuhavaların (plural genitive)
abuhavam (possessive singular first-person nominative)
abuhavalarım (possessive plural first-person singular nominative)
abuhavamı (possessive singular first-person accusative)
abuhavalarımı (possessive plural first-person singular accusative)
abuhavama (possessive singular first-person dative)
abuhavalarıma (possessive plural first-person singular dative)
abuhavamda (possessive singular first-person locative)
abuhavalarımda (possessive plural first-person singular locative)
abuhavamdan (possessive singular first-person ablative)
abuhavalarımdan (possessive plural first-person singular ablative)
abuhavamın (possessive singular first-person genitive)
abuhavalarımın (possessive plural first-person singular genitive)
abuhavan (possessive singular second-person nominative)
abuhavaların (possessive plural second-person singular nominative)
abuhavanı (possessive singular second-person accusative)
abuhavalarını (possessive plural second-person singular accusative)
abuhavana (possessive singular second-person dative)
abuhavalarına (possessive plural second-person singular dative)
abuhavanda (possessive singular second-person locative)
abuhavalarında (possessive plural second-person singular locative)
abuhavandan (possessive singular second-person ablative)
abuhavalarından (possessive plural second-person singular ablative)
abuhavanın (possessive singular second-person genitive)
abuhavalarının (possessive plural second-person singular genitive)
abuhavası (possessive singular third-person nominative)
abuhavaları (possessive plural third-person singular nominative)
abuhavasını (possessive singular third-person accusative)
abuhavalarını (possessive plural third-person singular accusative)
abuhavasına (possessive singular third-person dative)
abuhavalarına (possessive plural third-person singular dative)
abuhavasında (possessive singular third-person locative)
abuhavalarında (possessive plural third-person singular locative)
abuhavasından (possessive singular third-person ablative)
abuhavalarından (possessive plural third-person singular ablative)
abuhavasının (possessive singular third-person genitive)
abuhavalarının (possessive plural third-person singular genitive)
abuhavamız (possessive singular first-person plural nominative)
abuhavalarımız (possessive plural first-person nominative)
abuhavamızı (possessive singular first-person plural accusative)
abuhavalarımızı (possessive plural first-person accusative)
abuhavamıza (possessive singular first-person plural dative)
abuhavalarımıza (possessive plural first-person dative)
abuhavamızda (possessive singular first-person plural locative)
abuhavalarımızda (possessive plural first-person locative)
abuhavamızdan (possessive singular first-person plural ablative)
abuhavalarımızdan (possessive plural first-person ablative)
abuhavamızın (possessive singular first-person plural genitive)
abuhavalarımızın (possessive plural first-person genitive)
abuhavanız (possessive singular second-person plural nominative)
abuhavalarınız (possessive plural second-person nominative)
abuhavanızı (possessive singular second-person plural accusative)
abuhavalarınızı (possessive plural second-person accusative)
abuhavanıza (possessive singular second-person plural dative)
abuhavalarınıza (possessive plural second-person dative)
abuhavanızda (possessive singular second-person plural locative)
abuhavalarınızda (possessive plural second-person locative)
abuhavanızdan (possessive singular second-person plural ablative)
abuhavalarınızdan (possessive plural second-person ablative)
abuhavanızın (possessive singular second-person plural genitive)
abuhavalarınızın (possessive plural second-person genitive)
abuhavası (possessive singular third-person plural nominative)
abuhavaları (possessive singular third-person plural nominative)
abuhavasını (possessive singular third-person plural accusative)
abuhavalarını (possessive singular third-person plural accusative)
abuhavasına (possessive singular third-person plural dative)
abuhavalarına (possessive singular third-person plural dative)
abuhavasında (possessive singular third-person plural locative)
abuhavalarında (possessive singular third-person plural locative)
abuhavasından (possessive singular third-person plural ablative)
abuhavalarından (possessive singular third-person plural ablative)
abuhavasının (possessive singular third-person plural genitive)
abuhavalarının (possessive singular third-person plural genitive)

Farsça ab + Arapça hava > آب و هوا âb ü hevâ


ortam

canlı bir varlığın içinde bulunduğu doğal veya maddi şartların bütünü, çevre

Şu dehşet ortamının altında koskoca bir yalnızlar dünyası yatıyor.


katalitik dönüştürücü

katalitik dönüştürücüyü (accusative)
katalitik dönüştürücüler (plural)

hava kirliliğini azaltmak için otomobil gibi motorlu araçlara takılan araç


antropojen

daha antropojen (comparative)
en antropojen (superlative)

İnsanın müdahalesi sonucu ortaya çıkan (çevre sorunları)


doğa

doğayı (accusative)
doğalar (plural)
doğa (singular nominative)
doğalar (plural nominative)
doğayı (singular accusative)
doğaları (plural accusative)
doğaya (singular dative)
doğalara (plural dative)
doğada (singular locative)
doğalarda (plural locative)
doğadan (singular ablative)
doğalardan (plural ablative)
doğanın (singular genitive)
doğaların (plural genitive)
doğam (possessive singular first-person nominative)
doğalarım (possessive plural first-person singular nominative)
doğamı (possessive singular first-person accusative)
doğalarımı (possessive plural first-person singular accusative)
doğama (possessive singular first-person dative)
doğalarıma (possessive plural first-person singular dative)
doğamda (possessive singular first-person locative)
doğalarımda (possessive plural first-person singular locative)
doğamdan (possessive singular first-person ablative)
doğalarımdan (possessive plural first-person singular ablative)
doğamın (possessive singular first-person genitive)
doğalarımın (possessive plural first-person singular genitive)
doğan (possessive singular second-person nominative)
doğaların (possessive plural second-person singular nominative)
doğanı (possessive singular second-person accusative)
doğalarını (possessive plural second-person singular accusative)
doğana (possessive singular second-person dative)
doğalarına (possessive plural second-person singular dative)
doğanda (possessive singular second-person locative)
doğalarında (possessive plural second-person singular locative)
doğandan (possessive singular second-person ablative)
doğalarından (possessive plural second-person singular ablative)
doğanın (possessive singular second-person genitive)
doğalarının (possessive plural second-person singular genitive)
doğası (possessive singular third-person nominative)
doğaları (possessive plural third-person singular nominative)
doğasını (possessive singular third-person accusative)
doğalarını (possessive plural third-person singular accusative)
doğasına (possessive singular third-person dative)
doğalarına (possessive plural third-person singular dative)
doğasında (possessive singular third-person locative)
doğalarında (possessive plural third-person singular locative)
doğasından (possessive singular third-person ablative)
doğalarından (possessive plural third-person singular ablative)
doğasının (possessive singular third-person genitive)
doğalarının (possessive plural third-person singular genitive)
doğamız (possessive singular first-person plural nominative)
doğalarımız (possessive plural first-person nominative)
doğamızı (possessive singular first-person plural accusative)
doğalarımızı (possessive plural first-person accusative)
doğamıza (possessive singular first-person plural dative)
doğalarımıza (possessive plural first-person dative)
doğamızda (possessive singular first-person plural locative)
doğalarımızda (possessive plural first-person locative)
doğamızdan (possessive singular first-person plural ablative)
doğalarımızdan (possessive plural first-person ablative)
doğamızın (possessive singular first-person plural genitive)
doğalarımızın (possessive plural first-person genitive)
doğanız (possessive singular second-person plural nominative)
doğalarınız (possessive plural second-person nominative)
doğanızı (possessive singular second-person plural accusative)
doğalarınızı (possessive plural second-person accusative)
doğanıza (possessive singular second-person plural dative)
doğalarınıza (possessive plural second-person dative)
doğanızda (possessive singular second-person plural locative)
doğalarınızda (possessive plural second-person locative)
doğanızdan (possessive singular second-person plural ablative)
doğalarınızdan (possessive plural second-person ablative)
doğanızın (possessive singular second-person plural genitive)
doğalarınızın (possessive plural second-person genitive)
doğası (possessive singular third-person plural nominative)
doğaları (possessive singular third-person plural nominative)
doğasını (possessive singular third-person plural accusative)
doğalarını (possessive singular third-person plural accusative)
doğasına (possessive singular third-person plural dative)
doğalarına (possessive singular third-person plural dative)
doğasında (possessive singular third-person plural locative)
doğalarında (possessive singular third-person plural locative)
doğasından (possessive singular third-person plural ablative)
doğalarından (possessive singular third-person plural ablative)
doğasının (possessive singular third-person plural genitive)
doğalarının (possessive singular third-person plural genitive)

kendi kuralları çerçevesinde sürekli gelişen, değişen canlı ve cansız varlıkların hepsi, tabiat, natür

En çok yurdumdan söz ettim

Doğayla, insanla içli dışlı


arıtma tesisi

arıtma tesisini (accusative)
arıtma tesileri (plural)

Atıksu içerisinde kirliliğe neden olan yabancı maddelerin değişik metodlarla (fiziksel, kimyasal, biyolojik) atıksudan uzaklaştırıldığı birim


atıksu

evsel ve endüstriyel kullanımlar sonucunda kirlenmiş, özellikleri kısmen veya tamamen değişmiş su, atık su


abiyoz

su yokluğunda canlıların yaşamının geçici bir süre için yavaşlaması


badiye

badiyeyi (accusative)
badiyeler (plural)


bel

dağ sırtlarında geçit verecek biçimde kalan çukur

Çıksam yüksek bellere gün eylesem. Acep nazlı yâr duyar mı ola


beyaban

beyabanı (accusative)
beyabanlar (plural)
beyaban (singular nominative)
beyabanlar (plural nominative)
beyabanı (singular accusative)
beyabanları (plural accusative)
beyabana (singular dative)
beyabanlara (plural dative)
beyabanda (singular locative)
beyabanlarda (plural locative)
beyabandan (singular ablative)
beyabanlardan (plural ablative)
beyabanın (singular genitive)
beyabanların (plural genitive)
beyabanım (possessive singular first-person nominative)
beyabanlarım (possessive plural first-person singular nominative)
beyabanımı (possessive singular first-person accusative)
beyabanlarımı (possessive plural first-person singular accusative)
beyabanıma (possessive singular first-person dative)
beyabanlarıma (possessive plural first-person singular dative)
beyabanımda (possessive singular first-person locative)
beyabanlarımda (possessive plural first-person singular locative)
beyabanımdan (possessive singular first-person ablative)
beyabanlarımdan (possessive plural first-person singular ablative)
beyabanımın (possessive singular first-person genitive)
beyabanlarımın (possessive plural first-person singular genitive)
beyabanın (possessive singular second-person nominative)
beyabanların (possessive plural second-person singular nominative)
beyabanını (possessive singular second-person accusative)
beyabanlarını (possessive plural second-person singular accusative)
beyabanına (possessive singular second-person dative)
beyabanlarına (possessive plural second-person singular dative)
beyabanında (possessive singular second-person locative)
beyabanlarında (possessive plural second-person singular locative)
beyabanından (possessive singular second-person ablative)
beyabanlarından (possessive plural second-person singular ablative)
beyabanının (possessive singular second-person genitive)
beyabanlarının (possessive plural second-person singular genitive)
beyabanı (possessive singular third-person nominative)
beyabanları (possessive plural third-person singular nominative)
beyabanını (possessive singular third-person accusative)
beyabanlarını (possessive plural third-person singular accusative)
beyabanına (possessive singular third-person dative)
beyabanlarına (possessive plural third-person singular dative)
beyabanında (possessive singular third-person locative)
beyabanlarında (possessive plural third-person singular locative)
beyabanından (possessive singular third-person ablative)
beyabanlarından (possessive plural third-person singular ablative)
beyabanının (possessive singular third-person genitive)
beyabanlarının (possessive plural third-person singular genitive)
beyabanımız (possessive singular first-person plural nominative)
beyabanlarımız (possessive plural first-person nominative)
beyabanımızı (possessive singular first-person plural accusative)
beyabanlarımızı (possessive plural first-person accusative)
beyabanımıza (possessive singular first-person plural dative)
beyabanlarımıza (possessive plural first-person dative)
beyabanımızda (possessive singular first-person plural locative)
beyabanlarımızda (possessive plural first-person locative)
beyabanımızdan (possessive singular first-person plural ablative)
beyabanlarımızdan (possessive plural first-person ablative)
beyabanımızın (possessive singular first-person plural genitive)
beyabanlarımızın (possessive plural first-person genitive)
beyabanınız (possessive singular second-person plural nominative)
beyabanlarınız (possessive plural second-person nominative)
beyabanınızı (possessive singular second-person plural accusative)
beyabanlarınızı (possessive plural second-person accusative)
beyabanınıza (possessive singular second-person plural dative)
beyabanlarınıza (possessive plural second-person dative)
beyabanınızda (possessive singular second-person plural locative)
beyabanlarınızda (possessive plural second-person locative)
beyabanınızdan (possessive singular second-person plural ablative)
beyabanlarınızdan (possessive plural second-person ablative)
beyabanınızın (possessive singular second-person plural genitive)
beyabanlarınızın (possessive plural second-person genitive)
beyabanı (possessive singular third-person plural nominative)
beyabanları (possessive singular third-person plural nominative)
beyabanını (possessive singular third-person plural accusative)
beyabanlarını (possessive singular third-person plural accusative)
beyabanına (possessive singular third-person plural dative)
beyabanlarına (possessive singular third-person plural dative)
beyabanında (possessive singular third-person plural locative)
beyabanlarında (possessive singular third-person plural locative)
beyabanından (possessive singular third-person plural ablative)
beyabanlarından (possessive singular third-person plural ablative)
beyabanının (possessive singular third-person plural genitive)
beyabanlarının (possessive singular third-person plural genitive)

Osmanlı Türkçesi بیابان (beyâbân) sözcüğünden nakledildi. O da Farsça بیابان (beyâbân) sözcüğünden gelmektedir.


cebel

cebeli (accusative)
cebeller (plural)
cebel (singular nominative)
cebeller (plural nominative)
cebeli (singular accusative)
cebelleri (plural accusative)
cebele (singular dative)
cebellere (plural dative)
cebelde (singular locative)
cebellerde (plural locative)
cebelden (singular ablative)
cebellerden (plural ablative)
cebelin (singular genitive)
cebellerin (plural genitive)
cebelim (possessive singular first-person nominative)
cebellerim (possessive plural first-person singular nominative)
cebelimi (possessive singular first-person accusative)
cebellerimi (possessive plural first-person singular accusative)
cebelime (possessive singular first-person dative)
cebellerime (possessive plural first-person singular dative)
cebelimde (possessive singular first-person locative)
cebellerimde (possessive plural first-person singular locative)
cebelimden (possessive singular first-person ablative)
cebellerimden (possessive plural first-person singular ablative)
cebelimin (possessive singular first-person genitive)
cebellerimin (possessive plural first-person singular genitive)
cebelin (possessive singular second-person nominative)
cebellerin (possessive plural second-person singular nominative)
cebelini (possessive singular second-person accusative)
cebellerini (possessive plural second-person singular accusative)
cebeline (possessive singular second-person dative)
cebellerine (possessive plural second-person singular dative)
cebelinde (possessive singular second-person locative)
cebellerinde (possessive plural second-person singular locative)
cebelinden (possessive singular second-person ablative)
cebellerinden (possessive plural second-person singular ablative)
cebelinin (possessive singular second-person genitive)
cebellerinin (possessive plural second-person singular genitive)
cebeli (possessive singular third-person nominative)
cebelleri (possessive plural third-person singular nominative)
cebeliyi (possessive singular third-person accusative)
cebellerini (possessive plural third-person singular accusative)
cebeliye (possessive singular third-person dative)
cebellerine (possessive plural third-person singular dative)
cebelide (possessive singular third-person locative)
cebellerinde (possessive plural third-person singular locative)
cebeliden (possessive singular third-person ablative)
cebellerinden (possessive plural third-person singular ablative)
cebelinin (possessive singular third-person genitive)
cebellerinin (possessive plural third-person singular genitive)
cebelimiz (possessive singular first-person plural nominative)
cebellerimiz (possessive plural first-person nominative)
cebelimizi (possessive singular first-person plural accusative)
cebellerimizi (possessive plural first-person accusative)
cebelimize (possessive singular first-person plural dative)
cebellerimize (possessive plural first-person dative)
cebelimizde (possessive singular first-person plural locative)
cebellerimizde (possessive plural first-person locative)
cebelimizden (possessive singular first-person plural ablative)
cebellerimizden (possessive plural first-person ablative)
cebelimizin (possessive singular first-person plural genitive)
cebellerimizin (possessive plural first-person genitive)
cebeliniz (possessive singular second-person plural nominative)
cebelleriniz (possessive plural second-person nominative)
cebelinizi (possessive singular second-person plural accusative)
cebellerinizi (possessive plural second-person accusative)
cebelinize (possessive singular second-person plural dative)
cebellerinize (possessive plural second-person dative)
cebelinizde (possessive singular second-person plural locative)
cebellerinizde (possessive plural second-person locative)
cebelinizden (possessive singular second-person plural ablative)
cebellerinizden (possessive plural second-person ablative)
cebelinizin (possessive singular second-person plural genitive)
cebellerinizin (possessive plural second-person genitive)
cebeli (possessive singular third-person plural nominative)
cebelleri (possessive singular third-person plural nominative)
cebeliyi (possessive singular third-person plural accusative)
cebellerini (possessive singular third-person plural accusative)
cebeliye (possessive singular third-person plural dative)
cebellerine (possessive singular third-person plural dative)
cebelide (possessive singular third-person plural locative)
cebellerinde (possessive singular third-person plural locative)
cebeliden (possessive singular third-person plural ablative)
cebellerinden (possessive singular third-person plural ablative)
cebelinin (possessive singular third-person plural genitive)
cebellerinin (possessive singular third-person plural genitive)


fiziki

daha fiziki (comparative)
en fiziki (superlative)

İstiyorum ki binlerce yıldızcık parlasın, göz alıcı bir fiziki hadise vuku bulsun


çevre

canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim içinde bulundukları biyolojik, fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel ortam; dolay, etraf, periferi

Büyük kentlerin çevreleri gecekondularla sarılmıştır.


çevre korunması

çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribini, bozulmasını ve yok olmasını önlemeye, mevcut bozulmaları gidermeye, çevreyi iyileştirmeye ve geliştirmeye, çevre kirliliğini önlemeye yönelik çalışmaların bütünü


çevre kirliliği

çevre kirliliğini (accusative)
çevre kirlilikleri (plural)

çevrede meydana gelen ve canlıların sağlığını, çevresel değerleri ve ekolojik dengeyi bozabilecek her türlü olumsuz etki


ekolojik denge

ekolojik dengeyi (accusative)
ekolojik dengeler (plural)

insan ve diğer canlıların varlık ve gelişmelerini doğal yapılarına uygun şekilde sürdürebilmeleri için gerekli olan şartların bütünü


sürdürülebilir çevre

sürdürülebilir çevreyi (accusative)
sürdürülebilir çevreler (plural)

gelecek kuşakların ihtiyaç duyacağı kaynakların varlığını ve kalitesini tehlikeye atmadan, hem bugünün hem de gelecek kuşakların çevresini oluşturan tüm çevresel değerlerin her alanda (sosyal, ekonomik, fizikî vb.) ıslahı, korunması ve geliştirilmesi süreci


sürdürülebilir kalkınma

sürdürülebilir kalkınmayı (accusative)
sürdürülebilir kalkınmalar (plural)

bugünkü ve gelecek kuşakların, sağlıklı bir çevrede yaşamasını güvence altına alan çevresel, ekonomik ve sosyal hedefler arasında denge kurulması esasına dayalı kalkınma ve gelişme


alıcı ortam

alıcı ortamı (accusative)
alıcı ortamlar (plural)

hava, su, toprak ortamları ile bu ortamlarla ilişkili ekosistemler


ekosistem

ekosistemi (accusative)
ekosistemler (plural)

belirli bir alanda bulunan canlılar ile bunları saran çevrenin karşılıklı ilişkileri ile meydana gelen ve süreklilik gösteren ekolojik sistem


doğal varlık

doğal varlığı (accusative)
doğal varlıklar (plural)

bütün bitki, hayvan, mikroorganizmalar ile bunların yaşama ortamları


doğal kaynak

doğal kaynağı (accusative)
doğal kaynaklar (plural)

hava, su, toprak ve doğada bulunan cansız varlıklar


kirleten

kirleteni (accusative)
kirletenler (plural)

faaliyetleri sırasında veya sonrasında doğrudan veya dolaylı olarak çevre kirliliğine, ekolojik dengenin ve çevrenin bozulmasına neden olan gerçek ve tüzel kişiler


sulak alan

sulak alanı (accusative)
sulak alanlar (plural)

doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suları durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gelgit hareketlerinin çekilme devresinde altı metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık, sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler


katı atık

katı atığı (accusative)
katı atıklar (plural)

üreticisi tarafından atılmak istenen ve toplumun huzuru ile özellikle çevrenin korunması bakımından, düzenli bir şekilde bertaraf edilmesi gereken katı atık maddeler


evsel katı atık

evsel katı atığı (accusative)
evsel katı atıklar (plural)

tehlikeli ve zararlı atık kapsamına girmeyen konut, sanayi, işyeri, piknik alanları gibi yerlerden gelen katı atıklar


tehlikeli kimyasallar

fiziksel, kimyasal ve/veya biyolojik yönden olumsuz etki yaparak ekolojik denge ile insan ve diğer canlıların doğal yapılarının bozulmasına neden olan her türlü kimyasal madde ve ürünler


kirli balast

kirli balasdı (accusative)
kirli balastlar (plural)

duran veya seyir halindeki tankerden, gemiden veya diğer deniz araçlarından su üzerine bırakıldığında; su üstünde veya bitişik sahil hattında petrol, petrol türevi veya yağ izlerinin görülmesine neden olan veya su üstünde ya da su altında renk değişikliği oluşturan veya askıda katı madde/emülsiyon halinde maddelerin birikmesine yol açan balast suyu


çevresel etki değerlendirmesi

çevresel etki değerlendirmesini (accusative)
çevresel etki değerlendirmeleri (plural)

gerçekleştirilmesi plânlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmalar


çevre yönetimi

çevre yönetimini (accusative)
çevre yönetimleri (plural)

idari, teknik, hukuki, politik, ekonomik, sosyal ve kültürel araçları kullanarak doğal ve yapay çevre unsurlarının sürdürülebilir kullanımını ve gelişmesini sağlamak üzere yerel, bölgesel, ulusal ve küresel düzeyde belirlenen politika ve stratejilerin uygulanması


ekoloji

ekolojiyi (accusative)
ekolojiler (plural)

canlıların hem kendi aralarındaki hem de çevreleriyle olan ilişkilerini tek tek veya birlikte inceleyen bilim dalı, çevre bilimi

"Ekoloji o günden bugüne karşı karşıya kaldığı tehlikenin büyümesi ile orantılı bir boyutta gelişti, bir bilim hâlini aldı." - H. Taner


açma

Açma sırrını dostuna, o da söyler dostuna

orman içinde ağaç kesme veya yakma yoluyla tarıma elverişli duruma getirilen arazi


çevresel

daha çevresel (comparative)
en çevresel (superlative)


doğa bilgisi

doğa bilgisini (accusative)
doğa bilgileri (plural)


düzlük

deniz yüzeyine göre değişik yüksekliklerde olan az eğimli yer


koru

Arkamda çam korularının parça parça neftîleştirdiği yeşil bir dağ.


kuruluk

kuruluğu (accusative)
kuruluklar (plural)


nehir

Aras Nehri.


ortalık

ortalığı (accusative)
ortalıklar (plural)

Ortalık karanlık, bizi kimse görmez, merak etme.


sahra

Osmanlı Türkçesi صحرا (sahrâ) sözcüğünden, Arapça صَحْرَاء (ṣaḥrāʾ) sözcüğünden

yerküre'de yer alan ana biyom tiplerinden birisi, çöl, badiye


tabiat

kendi kaidelerine göre devamlı gelişen, değişen canlı, doğa, natür

İnsan zekâsı tabiatın içinde değil, tabiatın yanında ayrı bir kuvvettir.


civar

جوار
civarı (accusative)
civarlar (plural)

Civarda başka vinç bulamamışlardı.


etraf

Meçhul kadın korka korka etrafına bakındı.


park

Bir yerleşme merkezinde halkın gezip hava alması için düzenlenmiş ağaçlı ve çiçekli büyük bahçe

Park ismi de güzel ya, millet bahçesi uzunca ama daha güzel.


ova

ovayı (accusative)
ovalar (plural)
ova (singular nominative)
ovalar (plural nominative)
ovayı (singular accusative)
ovaları (plural accusative)
ovaya (singular dative)
ovalara (plural dative)
ovada (singular locative)
ovalarda (plural locative)
ovadan (singular ablative)
ovalardan (plural ablative)
ovanın (singular genitive)
ovaların (plural genitive)
ovam (possessive singular first-person nominative)
ovalarım (possessive plural first-person singular nominative)
ovamı (possessive singular first-person accusative)
ovalarımı (possessive plural first-person singular accusative)
ovama (possessive singular first-person dative)
ovalarıma (possessive plural first-person singular dative)
ovamda (possessive singular first-person locative)
ovalarımda (possessive plural first-person singular locative)
ovamdan (possessive singular first-person ablative)
ovalarımdan (possessive plural first-person singular ablative)
ovamın (possessive singular first-person genitive)
ovalarımın (possessive plural first-person singular genitive)
ovan (possessive singular second-person nominative)
ovaların (possessive plural second-person singular nominative)
ovanı (possessive singular second-person accusative)
ovalarını (possessive plural second-person singular accusative)
ovana (possessive singular second-person dative)
ovalarına (possessive plural second-person singular dative)
ovanda (possessive singular second-person locative)
ovalarında (possessive plural second-person singular locative)
ovandan (possessive singular second-person ablative)
ovalarından (possessive plural second-person singular ablative)
ovanın (possessive singular second-person genitive)
ovalarının (possessive plural second-person singular genitive)
ovası (possessive singular third-person nominative)
ovaları (possessive plural third-person singular nominative)
ovasını (possessive singular third-person accusative)
ovalarını (possessive plural third-person singular accusative)
ovasına (possessive singular third-person dative)
ovalarına (possessive plural third-person singular dative)
ovasında (possessive singular third-person locative)
ovalarında (possessive plural third-person singular locative)
ovasından (possessive singular third-person ablative)
ovalarından (possessive plural third-person singular ablative)
ovasının (possessive singular third-person genitive)
ovalarının (possessive plural third-person singular genitive)
ovamız (possessive singular first-person plural nominative)
ovalarımız (possessive plural first-person nominative)
ovamızı (possessive singular first-person plural accusative)
ovalarımızı (possessive plural first-person accusative)
ovamıza (possessive singular first-person plural dative)
ovalarımıza (possessive plural first-person dative)
ovamızda (possessive singular first-person plural locative)
ovalarımızda (possessive plural first-person locative)
ovamızdan (possessive singular first-person plural ablative)
ovalarımızdan (possessive plural first-person ablative)
ovamızın (possessive singular first-person plural genitive)
ovalarımızın (possessive plural first-person genitive)
ovanız (possessive singular second-person plural nominative)
ovalarınız (possessive plural second-person nominative)
ovanızı (possessive singular second-person plural accusative)
ovalarınızı (possessive plural second-person accusative)
ovanıza (possessive singular second-person plural dative)
ovalarınıza (possessive plural second-person dative)
ovanızda (possessive singular second-person plural locative)
ovalarınızda (possessive plural second-person locative)
ovanızdan (possessive singular second-person plural ablative)
ovalarınızdan (possessive plural second-person ablative)
ovanızın (possessive singular second-person plural genitive)
ovalarınızın (possessive plural second-person genitive)
ovası (possessive singular third-person plural nominative)
ovaları (possessive singular third-person plural nominative)
ovasını (possessive singular third-person plural accusative)
ovalarını (possessive singular third-person plural accusative)
ovasına (possessive singular third-person plural dative)
ovalarına (possessive singular third-person plural dative)
ovasında (possessive singular third-person plural locative)
ovalarında (possessive singular third-person plural locative)
ovasından (possessive singular third-person plural ablative)
ovalarından (possessive singular third-person plural ablative)
ovasının (possessive singular third-person plural genitive)
ovalarının (possessive singular third-person plural genitive)

çevrelerine göre çukurda kalmış, çoğunlukla alüvyonla örtülü, eğimi az, akarsuların derine gömülmemiş olduğu, genellikle geniş veya dar düzlük, yazı, düz, düzlük

Birdenbire, ovaların sessizliği içinde dalga dalga yükselen bir türkü başladı.


artma

Tiyatrolar sayıca arttı, bunun sonucu seyirci sayısında da artma oldu.


asitlenme

asitlenmeyi (accusative)
asitlenmeler (plural)

toprağın ve suyun asitli emisyonlarla kirlenmesi


orman

Osmanlı Türkçesi اورمان (orman) sözcüğünden devralındı, Ana Türkçe *orman sözcüğünden devralındı.

ağaçlarla örtülü geniş alan, ağaçların bütünü

Bütün evi bir ormanmış gibi rahatça ve her anlamda kullanabiliyorlardı.


periferi

periferiyi (accusative)
periferiler (plural)


ayakaltı

ayakaltını (accusative)
ayakaltılar (plural)

Kitabı ayakaltına bırakma.


çöl

kumluk, susuz ve ıssız geniş arazi, sahra


ırmak

kaynağından denize veya bir iç havzaya dökülen büyük akarsu, nehir

Sakarya sanki adı duyulmadık hatta adı konmadık bir ırmaktı.


düz

engebesiz olan yer; düzlük, ova, müstevi


dolay

bir yeri saran başka yerlerin bütünü, civar, çevre

Yaratma heyecanı içinde yorulma denen şey onun dolayına uğramazdı.


yazı

Getir bana hıdrellezi, göstereyim sana yazı


bataklık

bataklığı (accusative)
bataklıklar (plural)

çok derin olmayan sularla örtülü batak bölge, aynaz, azmak

Stadyuma, mekteplere yakın, onların burnu dibinde olan bu dere, hakikatte bir bataklıktır.


biyom

yeryüzünde genel klimatik koşullar ve arazi yapısı bakımından belirli özellikler gösteren, büyük çapta birbirine benzeyen hayvan ve bitki topluluklarına ve bunların yaşadıkları alanlara biyom denir


ağaçlık

ağaçlığı (accusative)
ağaçlıklar (plural)

Yine beni unuttu, ağaçlıklar arasına yürüdü.


ormanlık

ormanlığı (accusative)
ormanlıklar (plural)

ormanı çok olan, ormanla kaplı veya orman gibi olan yer


umman

ummanı (accusative)
ummanlar (plural)
umman (singular nominative)
ummanlar (plural nominative)
ummanı (singular accusative)
ummanları (plural accusative)
ummana (singular dative)
ummanlara (plural dative)
ummanda (singular locative)
ummanlarda (plural locative)
ummandan (singular ablative)
ummanlardan (plural ablative)
ummanın (singular genitive)
ummanların (plural genitive)
ummanım (possessive singular first-person nominative)
ummanlarım (possessive plural first-person singular nominative)
ummanımı (possessive singular first-person accusative)
ummanlarımı (possessive plural first-person singular accusative)
ummanıma (possessive singular first-person dative)
ummanlarıma (possessive plural first-person singular dative)
ummanımda (possessive singular first-person locative)
ummanlarımda (possessive plural first-person singular locative)
ummanımdan (possessive singular first-person ablative)
ummanlarımdan (possessive plural first-person singular ablative)
ummanımın (possessive singular first-person genitive)
ummanlarımın (possessive plural first-person singular genitive)
ummanın (possessive singular second-person nominative)
ummanların (possessive plural second-person singular nominative)
ummanını (possessive singular second-person accusative)
ummanlarını (possessive plural second-person singular accusative)
ummanına (possessive singular second-person dative)
ummanlarına (possessive plural second-person singular dative)
ummanında (possessive singular second-person locative)
ummanlarında (possessive plural second-person singular locative)
ummanından (possessive singular second-person ablative)
ummanlarından (possessive plural second-person singular ablative)
ummanının (possessive singular second-person genitive)
ummanlarının (possessive plural second-person singular genitive)
ummanı (possessive singular third-person nominative)
ummanları (possessive plural third-person singular nominative)
ummanını (possessive singular third-person accusative)
ummanlarını (possessive plural third-person singular accusative)
ummanına (possessive singular third-person dative)
ummanlarına (possessive plural third-person singular dative)
ummanında (possessive singular third-person locative)
ummanlarında (possessive plural third-person singular locative)
ummanından (possessive singular third-person ablative)
ummanlarından (possessive plural third-person singular ablative)
ummanının (possessive singular third-person genitive)
ummanlarının (possessive plural third-person singular genitive)
ummanımız (possessive singular first-person plural nominative)
ummanlarımız (possessive plural first-person nominative)
ummanımızı (possessive singular first-person plural accusative)
ummanlarımızı (possessive plural first-person accusative)
ummanımıza (possessive singular first-person plural dative)
ummanlarımıza (possessive plural first-person dative)
ummanımızda (possessive singular first-person plural locative)
ummanlarımızda (possessive plural first-person locative)
ummanımızdan (possessive singular first-person plural ablative)
ummanlarımızdan (possessive plural first-person ablative)
ummanımızın (possessive singular first-person plural genitive)
ummanlarımızın (possessive plural first-person genitive)
ummanınız (possessive singular second-person plural nominative)
ummanlarınız (possessive plural second-person nominative)
ummanınızı (possessive singular second-person plural accusative)
ummanlarınızı (possessive plural second-person accusative)
ummanınıza (possessive singular second-person plural dative)
ummanlarınıza (possessive plural second-person dative)
ummanınızda (possessive singular second-person plural locative)
ummanlarınızda (possessive plural second-person locative)
ummanınızdan (possessive singular second-person plural ablative)
ummanlarınızdan (possessive plural second-person ablative)
ummanınızın (possessive singular second-person plural genitive)
ummanlarınızın (possessive plural second-person genitive)
ummanı (possessive singular third-person plural nominative)
ummanları (possessive singular third-person plural nominative)
ummanını (possessive singular third-person plural accusative)
ummanlarını (possessive singular third-person plural accusative)
ummanına (possessive singular third-person plural dative)
ummanlarına (possessive singular third-person plural dative)
ummanında (possessive singular third-person plural locative)
ummanlarında (possessive singular third-person plural locative)
ummanından (possessive singular third-person plural ablative)
ummanlarından (possessive singular third-person plural ablative)
ummanının (possessive singular third-person plural genitive)
ummanlarının (possessive singular third-person plural genitive)

O, bütün hayatı dalgalı bir ummanda ve kaptan köprüsünde geçen kocasından, sahilde sessiz bir balıkçı kulübesine mahsus bir yaşayış istemez.


atık su

atık sunu (accusative)
atık ları (plural)

evlerde, fabrikalarda ve iş yerlerinde kullanıldıktan sonra arta kalan, kirletilen sular

Fabrikanın atık suları arıtıldıktan sonra denize bırakıldı.


bozkır

kurakçıl otsu bitkilerden oluşan, sıcak ve ılıman iklimlerde geniş alanlara yayılan, ağaçsız doğal bölge, step


çevre bilimi

çevre bilimini (accusative)
çevre bilimleri (plural)

canlıların aralarındaki bağlantıları ve ortamlarıyla olan ilişkilerini inceleyen biyoloji dalı, ekoloji


dağ havası

dağ havasını (accusative)
dağ havaları (plural)


tabiat bilgisi

tabiat bilgisini (accusative)
tabiat bilgileri (plural)

okullarda doğa ile ilgili bilgileri içine alan dersin adı ve bu dersin konularını içeren kitap


tundra

tundrayı (accusative)
tundralar (plural)

Kutuplara yakın bölgelerin bitki örtüsü ve bu bitkilerle kaplı geniş alan, kutup bozkırı


turbalık

turbalığı (accusative)
turbalıklar (plural)

göl ve bataklıklarda yetişen bitkilerin, özellikle sfagnumun çürümesi ve kömürleşmesiyle oluşan turba yatağı


vahşi orman

vahşi ormanı (accusative)
vahşi ormanlar (plural)


soyu tükenmiş

daha soyu tükenmiş (comparative)
en soyu tükenmiş (superlative)

(Belirli bir türden bütün canlılarla ilgili olarak) varlığı sona ermiş, yok olmuş


doğal çevre

doğal çevreyi (accusative)
doğal çevreler (plural)

insan ile kültürün dışında kalan doğa ve tüm canlılar.


yer bilimleri

gezegen olarak Yerküre ile ilişkili bilimler için kapsayıcı/bütüncül bir terimdir


dağ çayı

dağ çayıyı (accusative)
dağ çayılar (plural)


korunma durumu

korunma durumunu (accusative)
korunma durumları (plural)

biyolojide bir canlı türünün günümüzde ya da gelecekte varlığını sürdürmeye devam etme olasılığının bir göstergesi


derin deniz

derin denizi (accusative)
derin deleriniz (plural)

aradenizlerin, geniş yer kaplayan ve derinliği 2000-6000 m. arasında değişen kesimlerine verilen ad


yazı yer

yazı yeri (accusative)
yazı yerler (plural)


yağmur ormanı

yağmur ormanını (accusative)
yağmur ormanları (plural)

yıllık en az 1750–2000 mm yağışa dayalı, yüksek yağış miktarı ile bütünleşik tropikal orman


bakir orman

bakir ormanı (accusative)
bakir ormanlar (plural)

belirgin bozulma olmadan oldukça büyük yaşlara erişmiş ve eşsiz ekolojik özellikler sergileyen bir orman türü


bâdiye

bâdiyeyi (accusative)
bâdiyeler (plural)
bâdiye (singular nominative)
bâdiyeler (plural nominative)
bâdiyeyi (singular accusative)
bâdiyeleri (plural accusative)
bâdiyeye (singular dative)
bâdiyelere (plural dative)
bâdiyede (singular locative)
bâdiyelerde (plural locative)
bâdiyeden (singular ablative)
bâdiyelerden (plural ablative)
bâdiyenin (singular genitive)
bâdiyelerin (plural genitive)
bâdiyem (possessive singular first-person nominative)
bâdiyelerim (possessive plural first-person singular nominative)
bâdiyemi (possessive singular first-person accusative)
bâdiyelerimi (possessive plural first-person singular accusative)
bâdiyeme (possessive singular first-person dative)
bâdiyelerime (possessive plural first-person singular dative)
bâdiyemde (possessive singular first-person locative)
bâdiyelerimde (possessive plural first-person singular locative)
bâdiyemden (possessive singular first-person ablative)
bâdiyelerimden (possessive plural first-person singular ablative)
bâdiyemin (possessive singular first-person genitive)
bâdiyelerimin (possessive plural first-person singular genitive)
bâdiyen (possessive singular second-person nominative)
bâdiyelerin (possessive plural second-person singular nominative)
bâdiyeni (possessive singular second-person accusative)
bâdiyelerini (possessive plural second-person singular accusative)
bâdiyene (possessive singular second-person dative)
bâdiyelerine (possessive plural second-person singular dative)
bâdiyende (possessive singular second-person locative)
bâdiyelerinde (possessive plural second-person singular locative)
bâdiyenden (possessive singular second-person ablative)
bâdiyelerinden (possessive plural second-person singular ablative)
bâdiyenin (possessive singular second-person genitive)
bâdiyelerinin (possessive plural second-person singular genitive)
bâdiyesi (possessive singular third-person nominative)
bâdiyeleri (possessive plural third-person singular nominative)
bâdiyesini (possessive singular third-person accusative)
bâdiyelerini (possessive plural third-person singular accusative)
bâdiyesine (possessive singular third-person dative)
bâdiyelerine (possessive plural third-person singular dative)
bâdiyesinde (possessive singular third-person locative)
bâdiyelerinde (possessive plural third-person singular locative)
bâdiyesinden (possessive singular third-person ablative)
bâdiyelerinden (possessive plural third-person singular ablative)
bâdiyesinin (possessive singular third-person genitive)
bâdiyelerinin (possessive plural third-person singular genitive)
bâdiyemiz (possessive singular first-person plural nominative)
bâdiyelerimiz (possessive plural first-person nominative)
bâdiyemizi (possessive singular first-person plural accusative)
bâdiyelerimizi (possessive plural first-person accusative)
bâdiyemize (possessive singular first-person plural dative)
bâdiyelerimize (possessive plural first-person dative)
bâdiyemizde (possessive singular first-person plural locative)
bâdiyelerimizde (possessive plural first-person locative)
bâdiyemizden (possessive singular first-person plural ablative)
bâdiyelerimizden (possessive plural first-person ablative)
bâdiyemizin (possessive singular first-person plural genitive)
bâdiyelerimizin (possessive plural first-person genitive)
bâdiyeniz (possessive singular second-person plural nominative)
bâdiyeleriniz (possessive plural second-person nominative)
bâdiyenizi (possessive singular second-person plural accusative)
bâdiyelerinizi (possessive plural second-person accusative)
bâdiyenize (possessive singular second-person plural dative)
bâdiyelerinize (possessive plural second-person dative)
bâdiyenizde (possessive singular second-person plural locative)
bâdiyelerinizde (possessive plural second-person locative)
bâdiyenizden (possessive singular second-person plural ablative)
bâdiyelerinizden (possessive plural second-person ablative)
bâdiyenizin (possessive singular second-person plural genitive)
bâdiyelerinizin (possessive plural second-person genitive)
bâdiyesi (possessive singular third-person plural nominative)
bâdiyeleri (possessive singular third-person plural nominative)
bâdiyesini (possessive singular third-person plural accusative)
bâdiyelerini (possessive singular third-person plural accusative)
bâdiyesine (possessive singular third-person plural dative)
bâdiyelerine (possessive singular third-person plural dative)
bâdiyesinde (possessive singular third-person plural locative)
bâdiyelerinde (possessive singular third-person plural locative)
bâdiyesinden (possessive singular third-person plural ablative)
bâdiyelerinden (possessive singular third-person plural ablative)
bâdiyesinin (possessive singular third-person plural genitive)
bâdiyelerinin (possessive singular third-person plural genitive)

Osmanlı Türkçesi بادیه (bâdiye) sözcüğünden nakledildi, Osmanlı Türkçesi sözcük ise Arapça بَادِيَة (bādiye) sözcüğünden gelmektedir.


alan araştırması

alan araştırmasını (accusative)
alan araştırmaları (plural)

bir olayın veya durumun bilimsel amaçlarla yerinde incelenmesi, laboratuvar, kütüphane veya işyeri ortamının dışında ham verilerin toplanması, saha araştırması


saha araştırması

saha araştırmasını (accusative)
saha araştırmaları (plural)


biyofiziksel çevre

biyofiziksel çevreyi (accusative)
biyofiziksel çevreler (plural)

bir organizmanın veya popülasyonun biyotik ve abiyotik bir çevresidir ve sonuç olarak hayatta kalma, gelişme ve evrimini etkileyen faktörleri içerir


sulak alanı

sulak alanını (accusative)
sulak alanları (plural)

yeryüzünün en zengin ve en üretken ekosistemlerini oluşturmakta