-istan

"bir topluluğun yerleştiği yer" anlamı katan bir sonek


-e

Sözcüğün yönelme durumu halini oluşturur

Eve gittim


-e

Sen ölesin diye o kadar tuzak kurmuştum!


-i

Evi yeşile boyamışlar.

Ayşelerin evi bayağı büyük.


-le

evle


-loji

Bu tür kelimeler genellikle Latince veya Yunanca köke sahip olup son ek -loji, Yunancadaki -λογία (el) (-logía):Şablon:'dan gelmektedir. „-oloji“ eki, bu anlamda yanıltıcı olabilir, zira buradaki „o“ harfi, „-loji“ ekini alan asıl kelimeden alınmış olabilir: biyoloji 'deki „o“, Yunanca βιος (el) (vios), yaşam:Şablon:'ın sonunda zaten vardır. Bunda dolayı mesela mineraloji gibi bazı kelimler „-oloji“ ile bitmez.

"„-loji“" eki en genel anlamda bir alanındaki çalışma demektir.

astroloji, bakteriyoloji, biyoloji, ekoloji, eskatoloji, etimoloji, filoloji, fizyoloji, gastroloji, ideoloji, hidroloji, histoloji, jeoloji, kozmoloji, kronoloji, litoloji, meteoroloji, metroloji, nevroloji, onkoloji, ontoloji, petroloji, sosyoloji, planetoloji, politoloji, psikoloji, seksoloji, sitiloji, teknoloji, teleoloji, teoloji, viroloji, zooloji


-ler

Üzümler sirkenin kardeşi.

Sonuna eklendiği kimsenin mensubu olduğu aileyi belirten ek

Yarın teyzemler bize gelecekler.


-lar

Ağaçlar yolun sağında ve solunda.

Yarın ablamlara gideceğiz.


-de

Evde işim vardı.


mi

Adam hacı mı olur ulaşmakla Mekke'ye, eşek derviş mi olur taş çekmekle tekkeye?

Buğday ekmeğin yoksa buğday dilin de mi yok?

Deh! denmiş dünyayı, Çüş! diye sen mi durduracaksın?

Deveye inişi mi seversin, yokuşu mu? demişler; düz yere mi girdi?

Param seni vereyim de mi düşman olayım, vermeyeyim de mi düşman olayım?

3. tekil/çoğul şahıs gelecek/geniş/şimdiki zaman soru eki


-nomi

-nomi çeşitli isimlerde kullanılan bir sonek. Belirli bir dala ait bilgi veya kanunların toplamını ifade etmektedir.


müyüz

1. çoğul şahıs gelecek/geniş/şimdiki zaman soru eki


-dan

İsmin uzaklaşma hâlidir. Genellikle ismi fiile bağlar. Bu eki alan isim cümlede dolaylı tümleç görevinde bulunur ve vurguyu üzerinde taşır.

sıradan, evden, sokaktan, ekten

Kapıdan dışarı çıktı.

Sokaktan geçti.


-ç

Eylem kök ve gövdelerinden "araç" anlamı taşıyan ad türetme eki

bağlaç


-laş

-leş kavramının farklı yazılışı
Ses uyumuna göre


-leş

Ön ad veya adlardan “olmak” anlamına gelen adlar türetir.


-gı

Eylem kök ve gövdelerinden ad türetme eki


-gın

fiil kök ve gövdelerinden isim türetme eki


-se

Türkçede fiilleri dilek kipinde çekmek için kullanılan ek. ''gelsen, içsem, bilseler''


-a

Okula doğru yürüdüm


-a

Sen mağaradan çıkasın diye bu kadar uğraştık


-eyim

Türkçede fiilleri 1. tekil kişi istek kipinde çekmek için fiil kök veya gövdelerine getirilen ek.

Söyle de bileyim.


-alım

Türkçe'de fiilleri 1. çoğul kişi istek kipinde çekmek için fiil kök veya gövdelerine getirilen ek


-elim

Türkçe'de fiilleri 1. çoğul kişi istek kipinde çekmek için fiil kök veya gövdelerine getirilen ek. 'Binmek fiilinin 1. çoğul kişi istek kipiyle çekimi- Binelim.'


-ar

Saat dörtte okuldan çıkarım.

Düğün pastasını ben yaparım


-dı

geçmiş zaman
çekim ekidir
geçmiş zaman
çekim ekidir


-da

Okulda işim vardı.


-m

Annem 100 yaşında vefat etti.


-er

Su içerim.

Saat altı gibi giderim.


-ır

Tanrılar yaratır.

Çocuğu ben yatırırım


-ır

Çocuğu ben yatırırım


-cı

isim kök ve gövdelerinden yeni isim türetme eki


müsün

2. tekil şahıs gelecek/geniş/şimdiki zaman soru eki


-ca

Almanca, Gagavuzca

onlarca

Fiile gelerek zaman (-dığı/-diği/-duğu/-düğü zaman) bildiren ek fiil oluşturan ek.

bakınca

onca

sayıca

kadınca


-aki

Argo sözcükler türetmede yararlanılan, Yunanca kökenli son ek.


-dik

görülen geçmiş zaman, birinci çoğul şahıs eki


-lı

Bir kavrama mevzubahis kavramın maliki olduğunu vurgular.

Tasarımlarını canlı buldu.

Bir kavramın nereye ait olduğunu vurgular.

Hiç Azerbaycanlı gördün mü?


-li

Bir kavrama söz konusu kavramın sahibi olduğu vurgulanır.


-lu

-suz

Bir kavrama mevzubahis kavramın maliki olduğu vurgulanır.

Uzun soluklu bir hikayeye benziyor.

Bu deniz ona dar gelir, çünkü o okyanuslu.


-sız

Bensiz, sensiz, onsuz bu iş yürümez.


-kun

-gın
-gin
-kın
-kin
-kün
-gun
-gün
-gın
-gin
-kın
-kin
-kün
-gun
-gün


-kün

-gın
-gin
-kın
-kin
-kun
-gun
-gün
-gın
-gin
-kın
-kin
-kun
-gun
-gün


-sa

Türkçede fiilleri dilek kipinde çekmek için kullanılan ek. ''alsan, yapsam, koşsalar''


-siz

Bu kış günü evsiz olmak daha da zor.


-ce

bence, sence, bizce, sizce

evce

Çince, İngilizce

deyince, görünce, sevince


-izm

Osmanlı Türkçesiـیزم (-izm), o da Latince-ismus, Eski Yunanca-ισμός (-ismós).

Bir düşünce sistemini, öğretiyi, ideolojiyi veya akımı belirtmek için kullanılır.

rasyonalizm, kapitalizm, realizm, faşizm, sosyalizm, Budizm, determinizm, idealizm, Troçkizm, siyonizm, nihilizm, materyalizm, egzistansiyalizm, fundamentalizm, anarşizm, voluntarizm

Belli bir inancı, uygulama ya da eğilim biçimini tanımlamak için kullanılır.

ateizm, agnostisizm, deizm, teizm, politeizm, hedonizm, oportünizm, pasifizm, solipsizm, Budizm, hedonizm

Sanat, edebiyat veya felsefe alanlarında belirli bir üslubu veya yaklaşımı belirtir.

empresyonizm, sürrealizm, fütürizm, dadaizm, fovizm

Tıbbi, fizyolojik veya psikolojik durumları adlandırmak için kullanılır.

daltonizm, mazoşizm, sadizm, narsisizm, metabolizma, organizma, anevrizma

Doğa olaylarını, biyolojik eğilimleri veya bilimsel kavramları tanımlamak için kullanılır.

Toplumsal veya siyasi tutumları, sistemleri ya da eğilimleri belirtmek için kullanılır.


-suz

-lu

Bir kavrama mevzubahis kavramın maliki olmadığını vurgulanır.

Koşmaktan soluksuz kalmıştı.

Bir kavramın nereye ait olmadığını vurgular.

Dünya'nın iklimi okyanussuz çok farklı olurdu.


-ünç

Eylemden ad ve sıfat türeten yapım eklerindendir (-nç). Şayet sonuna geldiği eylem dönüşlü ise eylemden ad yapar.

övünmek > övünç(a.)

Sonuna geldiği eylemin dönüşlülüğü yoksa önad yapar.

gülmek > gülünç(sf.)

Bazı fiiller dönüşlü olmadıkları halde sıfatlaşmak yerine isimleşir.


-inç

sevinmek > sevinç(a.)

ermek (erinmek eylemi geçişsizdir ve anlamı başkadır.) > erinç(a.)


-ınç

basmak > basınç(a.)


-unç

korkmak > korkunç(sf.)


-enç

iğrenmek > iğrenç(sf.)


-anç

kıvanmak > kıvanç(a.)

kazanmak > kazanç(a.)


-nç

Eylemden ad ve sıfat türeten yapım eklerindendir (-anç, -enç, -ınç, -inç, -unç, -ünç). Şayet sonuna geldiği eylem dönüşlü ise eylemden ad yapar.

kıvanmak > kıvanç(a.), sevinmek > sevinç(a.), övünmek > övünç(a.)

gülmek > gülünç(sf.), iğrenmek > iğrenç(sf.), korkmak > korkunç(sf.)

basmak > basınç(a.), ermek (erinmek eylemi geçişsizdir ve anlamı başkadır.) > erinç(a.), kazanmak > kazanç(a.)


-ta

Kitapta yazıyor.


-te

Kitap üstte.


mı

3. tekil/çoğul şahıs gelecek/geniş/şimdiki zaman soru eki


-ı

Avı kendi restoranında sattı.

Mehmet'in avı ona ait.


-u

Onur'u çoktan beridir görmedim.

Mehmet'in pantalonu Florida'dan alınmış.


-ü

Niyetin üzümü yemek değil, bağcıyı dövmek!

Üzümü yeme, bak! Sonra yine "Şekerim yükseldi! " dersin.

Kendi üzümü o kadar tatlı ki!


-in

Evin kapısı açık kalmış.


-ın

"Ahlâkın bozulması hızla devâm ediyor." dedi.


-un

Odunun o güzel kokusu yayılıverdi.


-ün

Ünün yayılması geç de olsa başlar.


-cik

Osmanlı Türkçesi ـجك sözcüğünden, Ana Türkçe *-čük sözcüğünden.

Evcik ne güzel süslenmiş, değil mi?


-abilmek

Dilek-Şart Kipi alan olumlu geniş zaman ek fiili.


-ça

Rusça

Fiile gelerek zaman (-dığı/-diği/-duğu/-düğü zaman) bildiren ek fiil oluşturan ek.


-çe

Hintçe

erkek


-sel

gök

bitki

algı


-uç

buluç


musun

2. tekil şahıs gelecek/geniş/şimdiki zaman soru eki


mıyım

1. tekil şahsın gelecek/geniş/şimdiki zaman soru eki


muyuz

1. çoğul şahıs gelecek/geniş/şimdiki zaman soru eki


mısınız

2. çoğul şahıs gelecek/geniş/şimdiki zaman soru eki


mıydım

1. tekil şahıs -di'li geçmiş zaman soru eki


mıydın

2. tekil şahıs -di'li geçmiş zaman soru eki


mıydı

3. tekil/çoğul şahıs -di'li geçmiş zaman soru eki


mıydılar

3. çoğul şahıs -di'li geçmiş zaman soru eki


mıymışlar

3. çoğul şahıs -miş'li geçmiş zaman soru eki


mıymış

3. tekil/çoğul şahıs -miş'li geçmiş zaman soru eki


mıydınız

2. çoğul şahıs -di'li geçmiş zaman soru eki


mıydık

1. çoğul şahıs -di'li geçmiş zaman soru eki


mıymışım

1. tekil şahıs -miş'li geçmiş zaman soru eki


mıymışın

2. tekil şahıs -miş'li geçmiş zaman soru eki


mıymışınız

mıy mı şı nız

2. çoğul şahıs -miş'li geçmiş zaman soru eki


müymüşünüz

müy mü şü nüz


mıymışız

1. çoğul şahıs -miş'li geçmiş zaman soru eki


dır

Yükleme kesinlik, belirsizlik, ihtimâl gibi anlamlar katar.

Bildirme eki, bildirme koşacı, isnat edatı


-me

Gitme gelmeyle tahsil bitmez. Çokça çalışmak da icap eder.


-me

Gitme!


-la

atla


-yla

arabayla


-yle

inciyle


-nda

Onun ahırında inekler varmış.


-nde

Onun evinde o kadar çok ders kitabı var ki...


-ir

Saat altıda eve gelirim.

Saat altı gibi eve gelirim


-ir

Çocuğu emzirdi.


-ist

yabancı kökenli -izm ile biten isimler bağlı olduğunu ifade eden kelimelerin sonuna getirilen ek.


-cık

Adacık özerinde küçük bir ev var.


-cuk

Bebeğin kolcuğu sıkıştı.


-cük

Bülbülcük ötünce yüzüne bir tebessüm gelivermişti.


-çık

Balıkçık çırpınıp durunca genç kadın yavaşça onu yerden alıp denize fırlatarak hayatını kurtarınca yüzü güldü.


-çik

Beşikteki Ahmetçik bana o gün ilk defa gülümsedi.


-çuk

Peygamber, yağmur duasına başladığında semada yalnızca iki bulutçuk vardı, bitirdiğinde yağmur başlamıştı bile.


-çük

Yüzükçük parmağından kurtuldu, yere düştü ve kayboldu.


-yı

Arabayı pek yıkamayan zanlı, o cinayetten sonraki sabah arabayı detaylı olarak yıkamıştı.


-yi

Anneyi o gündün sonra hiç görmedim.


-yu

Arzu'yu sevgim, beni deli ediyor.


-yü

Üzüntüsü geçmedi.


-si

Annesi en büyük oğlundan ancak 14 yaş büyük olduğundan onun kendisine "Anne!" demesini istemezdi.


-sı

Babası o kızından ancak 15 yaş büyüktür.


-n

Annen sana o kadar sert davranıyor ki, acaba öz annen mi diye bazen düşünüyorum.


-su

Su borusu patladı.


-sü

Üzüntüsü bir türlü geçmiyor.


-miz

Annemiz 2018 senesinde 100 yaşında vefat etti.


-niz

Anneniz dün komşu hanımla kavga etmiş.


-leri

Anneleri bizi dün ziyarete geldi.


-lerim

Evlerim, yangın sigortasını ödemeyi bıraktıktan sonraki sene yandı, kül oldu.


-lerimiz

Evlerimiz, iflastan sonra hep satıldı.


-ları

Babaları bizi ziyarete geliyor.


-mak

Osmanlı Türkçesiـمق (-mak) ekinden devralındı, Ana Türkçe*-mak ekinden devralındı.

-mek kavramının farklı yazılışı
Ünlü uyumuna göre .


-ma

Onun üzerine söyleneni yapmaya başladı.


-ma

Yapma!


-süz

Sözsüz edebiyat olur mu hiç?!


-sun

İkinci tekil şahıs için yüklemleştirici ek.

Görüyorum ki oldukça mutlusun.