eğer

şart anlamını güçlendirmek için şartlı cümlelerin başına getirilen kelime


gibi

Bu göz alabildiğine düzlük, sinsi bir bataklık gibidir.

İn cin, uyanmadan denizin üstü boş gibidir.


çünkü

Osmanlı Türkçesi چونكه sözcüğünden devralındı, Farsçaچون + که.

Ben şimdi sizin fikrinizi tenkit etmeyeceğim çünkü faydasızdır.


am

an ve dem kelimelerinin kaynaşması (-da/-de, -ta/-te)


de

Türkçede aslında de bağlacı hiç kullanılmasa da olur. Sonu sert biten kelimelerden sonra sık yapılan bir yanlış da de'nin te olarak yazılmasıdır. Osmanlıcada de yerine dahi kullanılırdı. Bu bağlacın en yanlış kullanımları akademik dilde olmaktadır. Çeviri metinlerde ve teorik yazılarda kullanıldığında yazarının tam bilgi yerine doldurma yaptığı anlaşılabilir.

de bağlacı: eğer "dahi" anlamında kullanılırsa yanına eklendiği sözcükten ayrı yazlır.
*: "Sinemaya Ali de geldi."

-de eki: eğer bulunma durumu bildiriyorsa birleşik yazılır
*: "Kitabımı evde bıraktım."

dahi, bile anlamında ayrı yazılan bağlaç

daha önce geçmiş bir cümle veya eş görevli öge ile sonraki arasında "-den başka" anlamıyla ilişki kuran söz


och

I begynnelsen var Ordet, och Ordet var hos Gud, och Ordet var Gud.

Kelâm başlangıçta var idi, ve Kelâm Tanrı nezdinde idi, ve Kelâm Tanrı idi.


ana

İki ihtimâlden birinin olabilecğini belirtmek için kullanılır.

Ana bugün, ana yarın alırman dep cüremen.

Ya bugün ya da yarın alırım diyerek geziyorum (bekliyorum).


lekin

Klasik Farsçaلیکن (lēkin) sözcüğünden nakledildi, Arapça لٰكِنْ (lākin) sözcüğünden.


ve

İki kelime ya da iki cümle arasına girerek aralarında ön ve arkadaki cümlenin şart olduğunu anlatan söz

Galiba bir vehme kapılıyorum ve galiba bir hastalık beynimi kemiriyor.


gâh

Osmanlı Türkçesi ـكاه (-ǵah), o da ـگاه (-gâh).


dahi

Ben dahi başka bir diyara gitmek için izin talep ederim.

Oysa bu arada o, sizi hiç tanımıyor dahi olabilir.


imdi

Buna göre, şu hâlde, artık, şimdi sözleri gibi, başına getirildiği cümleyi önceki cümlenin bir sonucu durumuna sokar


ama

çelişkili ve tutarsız iki cümleyi birbirine bağlamaya yarayan bir söz, amma, lakin, velakin

uyarma veya şartlı bir ifade niteliğinde olan bir cümleyi, başka bir cümleye bağlamaya yarayan söz

beklenmeyen bir sonucu anlatan iki cümleyi onun sebebi durumunda olan cümleye bağlayan söz

bir hükmü veya bir emri pekiştirmek için de kullanılan söz

bazen dikkati çekmek için cümlenin sonuna getirilen söz


läkin

lakin, ama, ancak, fakat, gerçi, ne var ki, oysaki


bile

Dayak yemedim, azar bile işitmedim.


od

Ünlü bir harften önce akışma için o'nun yerine kullanılır.


amma

Deve büyüktür amma beşini bir eşek yeder

Köylünün kahve cezvesi karaca amma sürece


amma

ebe, yaşlı büyük anne, büyük annenin annesi.


ancak

lakin, ama, fakat, yalnız sözleri gibi bir düşünceye karşıt ikinci bir düşünceyi anlatan bir söz

Bu büyüklük değil ancak mertçe bir davranıştır.


lakin

Halis bir şiir fena okunabilir, lakin sahte bir şiir iyi okunamaz.


mademki

Onlardan ayrılış bana her an üzüntüdür. Mademki böyle duygularım kaldı çok şükür.


oysaki

Oysaki daha önce onunla tanışmayı çok istemiştim.


yahut

Her hareket yahut düşünce, hareket edenin veya düşünenin zihninde bir iz bırakır." - Cemil Meriç

bir düşünceden cayıldığında "daha doğrusu, iyisi" anlamlarında kullanılan söz


yalnız

Giderim, yalnız arkadaşlarımı isterim.

Güzel, yalnız biraz renksiz.


zira

Osmanlı Türkçesi زیرا (zîrâ) sözcüğünden devralındı, Farsça زیرا sözcüğünden.


fakat

Osmanlı Türkçesi فقط, Farsça فقط, Arapça فَقَطْ (faḳaṭ).

El fenerim de çantanın üstündeymiş sözde, fakat göremiyorum.


e

Sono completamente irrazionali e pazze e assurde.

Mi sono svegliata e tu eri sparito.

I sistemi hanno funzionato e questo è positivo.


veya

ayrı olmakla birlikte aynı değerde tutulan iki şeyi anlatan kelimelerden ikincisinin önüne getirilen söz, yahut

Ben Atatürk'le üç veya iki defa karşılaştım." - Burhan Felek

olacağı sanılan, seçime bırakılan şeyler ikiden çok olduğunda kullanılan söz

Sen, ben veya başka birileri.


yani

Osmanlı Türkçesiیعنی, Arapçaيَعْنِي (yaʿnī)

Rıza Efendi de belki bu yüzden yani perde niçin açılmıyor diye sinirleniyor.


mais

Pas aujourd´hui mais demain.


demek

Muşmulaya döngel de derler.

inanılmayan, beklenmeyen durumlarda kullanılan pekiştirme veya şaşma sözü

Küt dedi, düştü.


ile

kelimenin sonuna geldiğinde birliktelik, beraberlik, araç, neden veya durum anlatan cümleler yapmaya yarayan bir söz

Çabuk bir süvari ile bana haber gönderiniz.

bazı soyut adlara getirildiğinde "... olarak, ... bir biçimde" anlamında durum zarfları oluşturan bir söz

Merhametle ona bakıyordu.

cümle içinde aynı görevde bulunan iki ögeyi birbirine bağlamaya yarayan bir söz

Annesi ile babası geldiler. Leylâ ile Mecnun. Gelmeleri ile gitmeleri bir oldu.


ki

Deveye "Boynun eğri" demişler, "Nerem doğru ki?" demiş

Görgülü kuşlar gördüğünü işler, görmedik kuşlar ne görsün ki ne işler?

Komşunu iki inekli iste ki kendin bir inekli olasın

Günümüzde ki bağlacı, olumlu anlam vermek amacıyla yanlış bir biçimde kullanılmakta, "Geldim ki" veya "Yaptım ki" gibi. Oysa bu bağlaç olumsuzluk anlamı yükler, ardından kullanıldığı kelimeye. "Gelmedim ki" ya da "Yapmadım ki" gibi. Olumlu anlam verecek bir bağlaç kullanılması isteniyorsa, doğrusu "ya" bağlacıdır. "Geldim ya", "Yaptım ya" örneklerinde olduğu gibi.

anlam bakımından birbirleriyle ilgili cümleleri birbirine bağlayan söz

bazı kelimelerin sonuna bir ek gibi eklenerek birtakım zarflar, yeni edatlar oluşturan bir söz: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, sanki gibi

iki cümlede anlatılan durumların uyuşmazlığını bildiren bir söz

Ama o bir şey yapmamıştı ki onun hiç kabahati yoktu.

ikinci cümledeki yargının birincideki hareketin yapılışı sırasında görülerek şaşıldığını bildiren söz

Kapağı kaldırmış ki sandık bomboş.

öyle, o kadar, o denli v.s.'den sonra, kullanıldığı cümleye güç katan söz

Bir de ağzıma aldım ki şeker gibi tadı var.

özneyi, tümleci güçlendirerek cümlenin temel bölümüne bağlayan söz

Siz ki beni tanırsınız, niçin böyle düşünüyorsunuz?

soru cümlesinin sonuna getirildiğinde şüphe veya endişe anlatan bir söz

Acaba ceza verirler mi ki?

Acaba gelmez mi ki?

Bunu bana bırakırlar mı ki?

yakınma, kınama v.s. duygular anlatmak için bir cümlenin sonuna getirilen bir söz

O beni sevmez ki! Sana güvenilmez ki!


that

birbiriyle ilişkili cümleleri bağlamakta kullanılır.

He seemed pleased that I wanted to continue.

Devam etmek istememden memnun görünüyordu.

She was so tired that she couldn't think.

tanımlama cümlelerinde which, who, when veya whom yerine kullanılır.

the woman that owns the place

the year that Anna was born

dilek veya pişmanlık belirtirken kullanılır.

Oh, that he could be restored to health!


yok

çук

birebir karşıt iki cümleden ikincisinin başına gelen söz

birbirine zıt iki cümleden, ikincisinin başına getirilen söz

Verdiler, ne âlâ; yok vermediler, döner gelirsin.

birinin söylediği sözlerden genelde kuşkulanıldığında veya sözler hafifsendiğinde kullanılan söz

Yok kâğıdı kalmamış, yok mürekkebi iyi değilmiş, hasılı bir alay bahaneler! Yok ben seni adam ettim, yok haddini bil, yok üstümüze düşeni yapalım.


for

(Ana Hint-Avrupa dili): *peri- → (Proto-Cermence): *furi → (Eski İngilizce): for → (Orta İngilizce): for


and

Orta İngilizceand, an, o da Eski İngilizceand, ond, end, o da Proto-Cermence*andi, *anþi, *undi, *unþi, o da Ana Hint-Avrupa dili*h₂énti.


with

Orta İngilizce with, o da Eski İngilizce wiþ, o da Proto Cermence *wiþr-, o da Ana Hint-Avrupa dili *wi-tero-.

I am having a nice steak with a bottle of red wine.

Güzel bir biftekle bir şişe kırmızı şarap yiyip içiyorum.

She has a pink blouse with a white collar.

My father will be angry with me.


se

Se non hai studiato italiano bene, non potresti parlarlo.

İtalyancayı iyi çalışmadıysan konuşamazsın.

Puoi venire con noi se vuoi, partiremo tra poco.

İstersen bizimle gelebilirsin, birazdan yola çıkacağız.


but

Orta İngilizce but sözcüğünden devralındı, buten, boute, bouten, o da , o da Ana Batı Cermence *biūtan sözcüğünden devralındı, *biūtini, be- + out kelimesinin eşiti. İskoç İngilizcesi but, , Saterland Frizcesi buute, Frizce bûten, Felemenkçe buiten, Dutch Low Saxon buten, German Low German buuten ile soydaş, , obsolete Almanca baußen, Lüksemburgca baussen ile soydaştır. bin, about ile kıyaslayınız.

Not difficult but easy.


когда

когда́ (canonical)
kogdá (transliteration)

Ana Slavca *koda sözcüğünden devralındı.


or

ifadeyi oluşturan iki kısımdan en az birinin değerinin bir (1) olması durumunda bir (1) sonucunu üreten, aksi takdirde sıfır (0) sonucunu üreten mantıksal işlem.

girdilerden en az birinin sinyal vermesi sonucunda bir çıktı üreten devre.


now

(Ana Hint-Avrupa dili): *nū → (Proto-Cermence): *nu → (Eski İngilizce): nū → (Orta İngilizce): now, nou, nu


like

Orta İngilizceliken, o da Eski İngilizcelīcian, o da Proto-Cermence*līkijaną, *līkāną, o da Ana Hint-Avrupa dili*līg-.

It looks like you've finished the project.

Sanki projeyi bitirmişsin gibi görünüyor.

It seemed like you didn't care.


hem

bir kimseyi uyarmak, bir şeyi açıklamak veya anlamı güçlendirmek için

açıklayıcı nitelikte olan ikinci cümleyi birinciye bağlayan bir söz

Gidiyor hem koşarak gidiyor. Güzel hem pek güzel! Sıcak hem ne sıcak


after

Orta İngilizceafter, Eski İngilizceæfter, Proto Cermence*after, *aftiri, Ana Hint-Avrupa dili*apotero.

I went home after we had decided to call it a day.

Ona biz 'ne biçim bir gün' demeye karar verdikten sonra eve gittim.


και

Eski Yunanca καί (kaí) sözcüğünden devralındı.

τσάι και καφές

Θέλω και υπολογιστή.

Δύο και δύο κάνουν τέσσερα.

Η ώρα είναι εφτά και τέταρτο.


اتاو

atau sözcüğünün Arap alfabesiyle yazılışı


also

Orta Yüksek Almanca alles sözcüğünden devralındı, o da Eski Yüksek Almanca also sözcüğünden devralındı, alsō (“as, like”); (all + so).

Er aß zu viel Kuchen, also wurde er krank.


да

alfabe çevirisi gerekiyor (transliteration)


meğer

sən demə

farkında olunmayan durumda kullanılan söz

Bilinmeyen, farkında olunmayan bir durum için kullanılan bir söz


أو

alfabe çevirisi gerekiyor (transliteration)
أَوْ (canonical)
ʾev (transliteration)


madem

"Değil mi ki, -diği için, -diğine göre" anlamlarında sebep göstermek için, başına getirildiği cümleyi daha sonraki cümleye bağlayan bir söz, mademki

Bakma sen madem tanıdıkmış, bulur bir çaresini.


meğerki

İstek ya da emir kipinde olan ve biri diğerini engelleyecek durumda bulunan iki tümceyi birbirine bağlar.


ya da

Ya bu deveyi güdersin, ya da bu diyardan gidersin.

"Ya da" bağlacı "veya" bağlacının yerine kullanılmaz. Cümle başında kullanılan "ya" bağlacı ile birlikte kullanılır. Ya bu deveyi güdersin ya da bu diyardan gidersin.

seçeneği, çeşitliliği veya tercihi belirten bir söz

Olmak ya da olmamak, bütün mesele bu.

Ya oyunu kullanırsın ya da toplantıya katılmazsın.


albeit

gerçi, her ne kadar, ise de, fakat, yine de


da / de

sonunda kalın ünlülü hece bulunan kelimelerden sonra da, ince ünlülü hece bulunan kelimelerden sonra de, biçimlerinde yazılır; yazıda, ta / te biçimi kullanılmaz) Daha önce geçmiş bir cümle veya eş görevli öge ile sonraki arasında "-den başka" anlamıyla

azarlama, yalvarma, küçümseme, yakınma, övme anlamlarında iki cümleyi bağlar

şart bildiren fiillerden sonra "bile, dahi" anlamına gelerek şartın geçerli olmadığını anlatır

karşıt anlamlı cümleleri pekiştirerek bağlar


karşın

gerekenin veya mantığın tersine olarak, rağmen

Sabah olunca, bütün gece uyumamasına karşın kendini dinç hissediyordu.


neyse

Konuyu kapatalım, uzatmayalım, her ne ise


oysa

Aralarında aykırılık, karşıtlık bulunan iki cümleyi "tersine olarak, -diği hâlde" anlamlarıyla birbirine bağlar


ya ... ya

Birinden birinin olacağı sanılan iki iş için kullanılır

Birinden birinin seçilmesi gereken durumlarda kullanılır

Cümlede eş görevli öğeler arasında ya ... ya, ya ... ya da, ya ... yahut şeklinde tekrarlanarak kullanılır


yoksa

varsa

"Aksi takdirde" anlamında kullanılan bir söz

Ver diyorum sana, yoksa yersin dayağı.

Endişe, merak, ümit gibi duyguları güçlü şekilde anlatmak için kullanılan bir söz

Yoksa gelmeyecek misin?

Sayılan ihtimallerin dışında bir ihtimali bildirmek için kullanılan bir söz

Yıllardan ya 41 ya 42, yoksa savaşın biteceğine yakın mı? İstanbul'a yeni gelmişim.


jako

ki, madem, olduğu gibi, diği gibi, iken, irken; karşın, rağmen; mademki


eccetto che

tuo fratello assomiglia molto a te eccetto che nel colore dei capelli

si trova bene con tutti eccetto che con me

andremo al concerto all'aperto di stasera eccetto che non piova

verrò anch'io eccetto che accada qualche imprevisto


vain

yalnız, tek, sırf, salt, sadece, yalnızca


пока не

пока́ не (canonical)
poká ne (transliteration)


sekä ... että

hem: hem ... hem de ..., hem de, hem de nasıl


yoxsa

Eski Anadolu Türkçesi [Madde?] sözcüğünden devralındı. Morfolojik olarak: yox + -sa.


aber

ama, amma, fakat, lakin, velakin, yalnız


فقط

قَطْ (ḳaṭ) + فَـ (fe-)


dışında

Hafta sonunda şehrin dışına çıkıyoruz.


ne var ki

Aralarında aykırılık bulunan cümleleri bağlamaya yarayan bir söz, ama, fakat, lakin, gelgelelim.


أي

Ana Semitik dili *ʔayy- sözcüğünden nakledildi.


بل

لَا يَكْرَهُهَا، بَلْ يُحِبُّهَا.

جَاءَتْ سُعَادُ، بَلْ سَلْمَى

Gelen Suat değil, daha ziyade Selmâ'ydı.

بَلْ قَالُوٓاْ إِنَّا وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٖ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم مُّهۡتَدُونَ.

Hayır! Sadece "Şüphesiz babalarımızı bir din üzerinde bulduk ve izlerinden gitmekteyiz." dediler.


إن

Normâlde yerine getirilebilecek şartlar içindir. Gerçeğe zıt şartlar için لَوْ (lev) kullanılır. Geçmiş zaman veya emir kipiyle kullanılırsa da her iki hâlde de şimdiki zaman manasındadır.

إِنْ تَدْرُسْ تَنْجَحْ

إِن أَحْبَبْتَنِي

إِن تُحْبِبْنِي

إِن شَاءَ ٱللّٰه


ولو

وَلَوْ (canonical)
velev (transliteration)

قُل لَّا يَسْتَوِي ٱلْخَبِيثُ وَٱلطَّيِّبُ وَلَوْ أَعْجَبَكَ كَثْرَةُ ٱلْخَبِيثِ فَٱتَّقُوا اللّٰهَ يَا أُولِي ٱلْأَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

De ki: "Kötülüğün çokluğu sizi etkilese bile, şer ile iyi bir değildir." O hâlde ey akıl sahipleri, Allah'tan korkun ki kurtuluşa eresiniz.

وَيُحِقُّ اللَّهُ الْحَقَّ بِكَلِمَاتِهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُونَ

Suçlular her ne kadar hoşlanmasalar da Allah, sözleriyle hakkı ortaya çıkacaktır.


أما

أَمَّا (canonical)
ʾemmā (transliteration)


إلا

إِلَّا (canonical)
ʾillā (transliteration)

Geez dili አላ (ʾäla) ile eş asıllı, İbranice אֶלָּא ile eş asıllı.

إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبِّي (ʾillā men raḥime rabbī)

لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهَ

الصِّحَّةُ تَاجٌ عَلَى رُؤُوسِ صحي الْأَصِحَّاءِ لَا يَرَاهُ إِلَّا مريض الْمَرْضَى.

Sağlık, sağlıklıların başında sadece hastaların görebileceği bir taçtır.


إذا

إِذَا (canonical)
ʾiẕā (transliteration)
إِذَنْ (ʾiẕen)

Normal şartlarda yerine getirilebilecek durumlar için. Gerçeğe aykırı şartlar için لَوْ (lev) kullanılır. Her iki durumda da şimdiki zaman anlamıyla kullanılan geçmiş zaman veya jüsif ile birlikte kullanılır.

إِذَا تُحْبِبْنِي


فإذا

فَإذَا (canonical)
feʾiẕā (transliteration)

إذَا (ʾiẕā) + فَ (fe)

(ve/böylece) ... -ca/-ce, eğer, o hâlde (mümkünse, gerçeğin tersi değil)

فَإذَا بَرِقَ الْبَصَرُ

فَإذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْاٰنَهُ.

O hâlde onu okuduğumuz zaman okunuşunu takip et.


لو

Normalde hakikate aykırı (gerçekleşmesi muhtemel olmayan veya yerine getirilemeyecek) şartlar için kullanılır. Muhtemel (hakikate aykırı olmayan) şartlar için إِنْ (ʾin) kelimesini kullanın.

Normalde Türkçeye geçmiş zamanla tercüme edilmesine rağmen her iki hâlde de şimdiki zaman mânâsında geçmiş zamanla veya şimdiki zamanla kullanılır.

أَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِينَ يَرِثُونَ ٱلْأَرْضَ مِن بَعْدِ أَهْلِهَا أَن لَّوْ نَشَاءُ أَصَبْنَاهُم بِذُنُوبِهِمْ وَنَطْبَعُ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُونَ

Önceki sahiplerinden sonra yeryüzüne vâris olanlara hâlâ şu gerçek belli olmadı mı ki eğer dileseydik onları da günahlarından dolayı musibetlere uğratırdık! Kalplerini mühürleriz de onlar işitmezler.

لَوْ كَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا ٱللّٰهُ لَفَسَدَتَا

Eğer yer ile gökte Allah'tan başka ilâhlar olsaydı, bunların ikisi de muhakkak fesada uğrardı.

وَقَالَ ٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ كَمَا تَبَرَّؤُوا مِنَّا

Onlara uyanlar da "Keşke Dünya'ya bir dönüşümüz olsaydı da onları bizden uzaklaştıkları gibi biz de onlardan uzaklaşsaydık!" demektedirler.

ki (çoğu zaman وَدَّ (vedde) fiiliyle kullanılır)

رُبَمَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كَانُوا مُسْلِمِينَ

Bir zaman gelecek ki inkâr edenler, "Keşke Müslüman olsaydık!" temennisinde bulunacaklardır.

يَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدِي مِنْ عَذَابِ يَوْمِئِذٍ بِبَنِيهِ

Suçlu o günün azabından kurtulmak için çocuklarını fidye vermek isteyecektir.


لما

لَمَّا (canonical)
lemmā (transliteration)


اعنی

Arapçaاَعْنِي (aʿnī)


soweit

Nach der Operation geht es ihr gut, soweit ich es beurteilen kann.

Ameliyattan sonra söyleyebileceğim kadarıyla iyi.

fakat:

Ameliyattan sonra [göründüğü] kadarıyla çok iyi.

Die Zuschauer – soweit sie gekommen waren – waren von der Sängerin hingerissen.

Seyirciler – geldikleri kadarıyla – şarkıcıya hayran kaldı.

fakat:

Seyirci sahneye mümkün olduğu kadar taşındı.


belki

Osmanlı Türkçesi بلكه (belki) sözcüğünden devralındı, Farsça بلکه (balke) sözcüğünden; Arapçaبَلْ (bel) + Farsçaکه.

Belki bir sabah vakti, belki bir gece yarısı. Artık nefes almayı bırakıp gideceğiz.


كما

وَإِذَا بَلَغَ ٱلْأَطْفَالُ مِنْكُمُ ٱلْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوا كَمَا ٱسْتَأْذَنَ ٱلَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ.

Çocuklarınız erginlik çağına geldiklerinde, kendilerinden öncekilerinizin istedikleri gibi izin istesinler. İşte Allah âyetlerini size böyle açıklar. Allah hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.


أن

مَا

Kesin sözlü ismin yerine bir fiil cümlesi ekler.

أَن التَّفْسِيرِيَّة (ʾen et-tefsīriyye)

-a/-e, o; dilek kipli bir fiil sunar (genellikle mastar ekine karşılık gelir)

سَيَنْتَخِبُ الشَّعْبُ رَئِيسًا جَدِيدًا بَعْدَ أَنْ يُكْتَبَ الدُّسْتُور.

Halk, yeni anayasa yazıldıktan sonra yeni bir başkan seçecek.

أُرِيدُ أَنْ آكُلَ.

أُرِيدُ أَنْ يَأْكُلَ.

o; geçmiş zamanda bir fiilden evvel gelir

سَبَقَ أَنْ قُلْتُ لَكَ ذٰلِكَ

rivâyet edilen bir konuşmadan evvel gelir

وَنَادَىٰ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابَ النَّارِ "أَن قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدتُّم مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا؟" قَالُوا "نَعَمْ!" فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ "أَن لَّعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ!"

Cennetlikler, Cehennemliklere "Rabbimizin bize [o] va'dettiğini hakikat bulduk. Siz de Rabbinizin va'd ettiğini hakikat buldunuz mu?" diye seslenirler. Onlar "Evet!" der. O zaman aralarında bir duyurucu "Allah'ın laneti zalimlere!" diye seslenir.

وَأَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى أَنْ أَلْقِ عَصَاكَ

Biz de Musa'ya “Sen de [[o]] asânı atıver!” diye vahyettik.

أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلٰهَ إِلَّا ٱللّٰهُ.

[O] Allah'tan başka ilah olmadığına şehâdet ederim.

عَلِمْتُ أَنْ سَيُسَافِرُ زُهَيْرٌ

[O] Zuheyr'in seyahat edeceğini biliyordum.

وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَالَمِينَ

Onların oradaki [[o]] duaları: "Allah'ım, sen yücelerden yücesin";


أن

o (bir eşitlik cümlesini veya bir fiil cümlesini sunar)

هَلْ تَعْلَمُ أَنَّنِي أَطْوَلُ مِنْكَ؟

أَعْرِفُ أَنَّ ٱبْنَكَ سَرَقَ سَيَّارَتِي.

Oğlunun otomobilimi çaldığını biliyorum.


أنما

مَا (mā) + أَنَّ (ʾenne)


لولا

.لَوۡلَاۤ أَنتُمۡ لَكُنَّا مُؤۡمِنِينَ


բայց

Ben Ermeni değilim ama Ermenice biliyorum.


սակայն

(Batı Ermenicesi) yalnız, sadece, salt, tek


ألا

أَنْ (ʾen) + لَا (lā).

diye, … -ma/-me, olmasın … diye, yapmamak için

قَرَّرْتُ أَلَّا أَعْمَلَ فِيهِ


ثم

(daha) sonra; (zaman içindeki sıralama. Bir şeyin daha sonra meydana geldiğini, hatta daha az etkileyici olduğunu belirtmek için kullanılır)

ve öyle ya da böyle, aynı şekilde, buna göre, öyle; (bir konuşmacının ifade sırasını belirtmek için kullanılır, iki ifade arasındaki bir sırayı veya gecikmeyi belirtmezs)

أَعْجَبَنِي مَا صَنَعْتَ اليَوْمَ ثُمَّ مَا صَنَعْتَ أَمْسِ أَعْجَبُ

Bugün yaptıkların beni çok etkiledi; buna göre dün yaptığın şey çok etkileyiciydi.

ve tekrar; (bir kelimeyi veya kısa cümleyi tekrarlarken vurgulamak için kullanılır)


إذ

إِذَا (ʾiẕā) kelimesinin kırpılmış şekli olup zaman içinde belli bir noktanın altını çizmek için kullanılır.


för

Kısmen Eski İsveççe for sözcüğünden nakledildi, Ana Cermence *furai sözcüğünden nakledildi. Kısmen Eski İsveççe fyrir sözcüğünden nakledildi, firi, fyre, o da Eski Norveççe fyrir sözcüğünden nakledildi, o da Ana Cermence *furi sözcüğünden nakledildi.


-gâh

Osmanlı Türkçesiـكاه (-ǵah), o da ـگاه (-gâh).


-kâr

Osmanlı Türkçesiکار (-kâr), o da کار (-kâr).


αν

Eski Yunanca ἄν (án) sözcüğünden devralındı, o da ἐᾱ́ν (eā́n) sözcüğünden


κι

ένα κι ένα κάνουν δύο

ένα κι ένα κάνουν δύο


πως

Νόμιζα πως είχες φύγει ήδη.


επειδή

Eski Yunanca ἐπειδή (epeidḗ) sözcüğünden.


γιατί

Δεν πήγα, γιατί είμαι άρρωστος.


αφού

Bizans Yunancasıἀφοῦ (aphoû) sözcüğünden, Koini Grekçesiἀφ’ (aph’) ve οὗ (hoû), Eski Yunancaἀπό (apó) ve οὗ (hoû).


προτού

Eski Yunanca προτοῦ (protoû) sözcüğünden.

Έπρεπε να φάει προτού φύγει.


όμως

Eski Yunanca ὅμως (hómōs) sözcüğünden devralındı.


όπως

Eski Yunanca ὅπως (hópōs) sözcüğünden devralındı.

Όπως κοιμόμουν άκουσα έναν ήχο


έτσι

Bizans Yunancasıέτσι (étsi) sözcüğünden devralındı, έτις (étis) sözcüğünden, Eski Yunanca οὕτως (hoútōs) sözcüğünden devralındı. Latinceetsi sözcüğünden köken alma ihtimali olsa da kesin bir şey söylemek güçtür.


που

(Bu girdinin köken kısmı şimdilik eksiktir. Lütfen eklenmesine yardımcı olun ve sonrasında {{kökenisteniyor}} şablonunu kaldırın.)

Χαίρομαι που σε βλέπω ξανά!

Seni tekrar gördüğüme sevindim! (…ki seni tekrar gördüm)


όταν

Eski Yunanca ὅταν (hótan) sözcüğünden devralındı.

-dığında, iken, olduğu sırada, olduğu zaman

Μη μιλάς όταν τρως.


ούτε

Eski Yunanca οὔτε (oúte) sözcüğünden devralındı.

Ούτε έφαγα, ούτε ήπια.

+ Δεν πήγα εκεί. - Ούτ' εγώ.

ούτε μια στιγμή

Δεν έχει αυτοκίνητο, ούτε καν ένα ποδήλατο.

Arabası yok, (hatta) bisikleti bile (yok).

Δεν την συμπαθώ, ούτε και θέλω να την δω.

Ondan hoşlanmıyorum, (hatta) onu görmek bile istemiyorum.

ούτε μπρος, ούτε πίσω.


δε

Öğrenilmiş bir şekilde Eski Yunanca δέ (dé) sözcüğünden nakledildi.

öte yandan (μεν (men) ile beraber kullanılır)


σαν

σα (sa)
ωσάν (osán)
san (transliteration)

Bizans Yunancasıσαν (san) sözcüğünden devralındı, Koini Grekçesiὡσάν (hōsán) sözcüğünden devralındı, Eski Yunancaὡς ἄν (hōs án) ifadesinden.

Έκλαψα, σαν σε είδα ξανά


μα

Bizans Yunancasıμα (ma) sözcüğünden devralındı, İtalyanca ma sözcüğünden, Latince magis sözcüğünden.

Θέλω να σε δω μα δεν μπορώ.


ότι

Öğrenilmiş bir şekilde Eski Yunanca ὅτι (hóti) sözcüğünden nakledildi.

Λέει ότι γνωρίζει τον Γιώργο.

Είμαι χαρούμενος ότι πέρασα την εξεταστική.


ότι

bir olayın hemen ardından gerçekleşen başka bir olayı açıklamak için kullanılır

Ότι είχα μπει μέσα στο σπίτι και χτύπησε το τηλέφωνο.


διότι

Öğrenilmiş bir şekilde Eski Yunanca δῐότῐ (dióti) sözcüğünden nakledildi.


λοιπόν

Koini Grekçesiλοιπόν (loipón) sözcüğünden devralındı, Eski Yunanca λοιπός (loipós) sözcüğünden devralındı.

yani, dolayısıyla, o yüzden, sonuç olarak

Δεν έχω πολλά λεφτά· λοιπόν, δεν θα αγοράσω τίποτα.

Çok param yok; yani hiçbir şey almayacağım.

Λοιπόν, ας περάσουμε στο επόμενο θέμα.

Λοιπόν;


ενώ

Bizans Yunancasıἐνῶ (enô) sözcüğünden devralındı, Eski Yunancaἐν ᾧ (en hôi) ifadesinden.

Με φώναξε ενώ καθόταν.


obwohl

Er ist zur Schule gegangen, obwohl er krank war.