ການ

ยืมมาจากบาลี การ (“ทำ, ผู้ทำ”) หรือสันสกฤต कार (การ, “ทำ, ผู้ทำ”)

ການສຶກສາ


水

⟨mi₁du⟩ → */mʲidu/ → /mid͡zu/ → /mizu/สืบทอดจากญี่ปุ่นเก่า, จากแจพอนิกดั้งเดิม *mentu. ร่วมเชื้อสายกับProto-Ryukyuan *mezu.
อาจร่วมเชื้อสายกับ瑞 (mizu, “สดใหม่, เยาวชน”).


อ

จาก น นิบาต; จากสันสกฤต अ- (อ-), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *n̩-


การ

ยืมมาจากสันสกฤต कार (การ, “ทำ, ผู้ทำ”), จากบาลี การ (“ทำ, ผู้ทำ”)

ถ้าอยู่หน้านาม หมายความว่า เรื่อง, ธุระ, หน้าที่

การบ้าน

การครัว

การคลัง

การเมือง

ถ้าอยู่หน้ากริยา ทำกริยาให้เป็นอาการนาม

การกิน

การเดิน


鳥

⟨to₂ri⟩ → ⟨*to₂⟩ → /to/สืบทอดจากญี่ปุ่นเก่า. ดูเหมือนจะเป็นการแผลงจาก tori ด้านบน

(โดยเฉพาะอย่างยิ่ง) ไก่


boux

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผู้, ลาว ຜູ້ (ผู้), ไทลื้อ ᦕᦴᧉ (ผู้), ไทใหญ่ ၽူႈ (ผู้), อาหม 𑜇𑜥 (ผู)

คนที่มีลักษณะหรือความเชี่ยวชาญอย่างใดอย่างหนึ่ง

bouxbingh


ᦅᦳᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɢwɯnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คน, คำเมือง ᨤᩫ᩠ᨶ (ฅ็น), ลาว ຄົນ (ค็น), ไทใหญ่ ၵူၼ်း (กู๊น), ไทใต้คง ᥐᥨᥢᥰ (โก๊น), อาหม 𑜀𑜤𑜃𑜫 (กุน์), ปู้อี wenz, จ้วง vunz, จ้วงแบบจั่วเจียง koenz

คน, ผู้, นัก, ใช้เติมหน้าคำอื่น เพื่อแสดงว่าเป็นคนเกี่ยวข้องที่กระทำหรือมีภาวะนั้น


ᦕᦴᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผู้, ลาว ຜູ້ (ผู้), ไทใหญ่ ၽူႈ (ผู้), อาหม 𑜇𑜥 (ผู), จ้วง boux; เป็นไปได้ว่าร่วมรากกับ ᦗᦴᧉ (พู้)

ผู้, หมายถึงคนที่ทำกิริยาหรือมีสภาพอย่างใดอย่างหนึ่ง


ᦩᦱᧄ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwaːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ความ, ลาว ຄວາມ (ความ)

ใช้เปลี่ยนคุณศัพท์หรือกริยาวิเศษณ์เป็นนาม เพื่อแสดงถึงภาวะนั้น ๆ


Anglo-

เกี่ยวข้องกับประเทศอังกฤษหรือสหราชอาณาจักร (และอีกประเทศหนึ่งหรือหลายประเทศ)


cyto-

กรีกโบราณ κύτος (kútos, “ภาชนะ; ที่รองรับ”)

เกี่ยวกับเซลล์


มหา

ยืมมาจากบาลี มหา หรือสันสกฤต महा (มหา); ร่วมเชื้อสายกับเขมร មហា (มหา)

มักใช้เป็นส่วนหน้าของสมาส
บางครั้งลดรูปเป็น มห

[เสียงสมาส]
มะ-หา-

/ma˦˥.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

ใหญ่, ยิ่งใหญ่


海

สืบทอดจากญี่ปุ่นเก่า. คิดว่าประกอบด้วย う (u-, stem indicating “ocean”) + な (na, ancient alternative form of possessive particle の (no)).u- stem ยังปรากฏอยู่ใน 魚 (uo, “ปลา”) และ 潮 (ushio, “น้ำเค็ม; กระแสน้ำ”).
อ้างถึงครั้งแรกใน Nihon Shoki ของปี 720 :แม่แบบ:CE.

ของทะเล, ของมหาสมุทร


助

ที่ช่วย, ที่ช่วยเหลือ


ความ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwaːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับปักษ์ใต้ ขว่าม, อีสาน ความ, ลาว ຄວາມ (ความ), คำเมือง ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ (ฅวาม), เขิน ᨣ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ (ความ), ไทลื้อ ᦩᦱᧄ (ฅวาม) หรือ ᦨᦱᧄ (ความ), ไทดำ ꪁꪫꪱꪣ (กฺวาม), ไทขาว ꪅꪱꪣ, ไทใหญ่ ၵႂၢမ်း (กฺว๊าม), ไทใต้คง ᥑᥣᥛᥰ (ฃ๊าม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ) หรือ 𑜁𑜨𑜪 (ขอ̂ํ), จ้วง vamz

ᨣᩤᩴ

คำนำหน้ากริยาหรือวิเศษณ์ที่ทำให้เป็นอาการนาม

คำนำหน้ากริยาหรือวิเศษณ์ ทำให้เป็นอาการนาม เพื่อแสดงสภาพ

ความตาย

ความดี

ความชั่ว


ความ

รูปแบบอื่นของ ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ (ฅวาม)


ฅวาม

รูปแบบอื่นของ ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ (ฅวาม)


อิสร

ยืมมาจากบาลี อิสฺสร (“เป็นใหญ่”)

[เสียงสมาส]
อิด-สะ-ระ-


ni

แสดงกรรมของกริยาให้เป็นบุรุษที่ 1


တၢ်

กะเหรี่ยงสะกอ

เทียบกะยาตะวันตก ꤒꤟꤢꤧ꤬ (แต̤¹)

ใช้เติมหน้าคำกริยาและคำคุณศัพท์ให้เป็นคำอาการนาม


ก๋าน

รูปแบบอื่นของ ᨠᩣ᩠ᩁ (การ)


ประ

ใช้เติมหน้าคำอื่นเพื่อให้คำหนักแน่นขึ้น

ชิด เป็น ประชิด

ท้วง เป็น ประท้วง

คำที่แผลงมาจาก ผ เช่น ผทม เป็น ประทม แล้วแผลง ประ เป็น บรร เช่น ประทม เป็น บรรทม


mal-

ใช้เติมหน้าคำนาม คำคุณศัพท์ และคำกริยาวิเศษณ์ ให้มีความหมายตรงข้ามซึ่งมักจะแย่กว่าคำเดิม


ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ

ทำกริยา คุณศัพท์ หรือกริยาวิเศษณ์ให้เป็นอาการนาม


ᦋᦰ

อาจกร่อนมาจาก ᦊᦱᧂᧈ (หย่าง); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩ (ช)

อัน, อะ-, เช่น, อย่าง, เหมือน

หน่วยคำไม่อิสระ


авиа-

คำย่อของ авиа́ция (อาวฺีอัต͜ซียา)การบิน


ၵၢၼ်

ใช้เปลี่ยนคำกริยาให้เป็นคำอาการนาม


ひめ

姫: เติมเพื่อแสดงความน่ารักหรือความเล็ก


ꤒꤟꤢꤧ꤬

เทียบกะเหรี่ยงสะกอ တၢ် (ตา¹)


ความเป็น

คำนำหน้าสามานยนามหรือวิสามานยนาม ทำให้เป็นอาการนาม เพื่อแสดงสภาพ

ความเป็นชาย

ความเป็นไทย

ความเป็นมนุษย์

ความเป็นผู้นำ


ᨠᩣ᩠ᩁ

ยืมมาจากบาลี การ

ทำกริยาให้เป็นอาการนาม


ก๋าร

รูปแบบอื่นของ ᨠᩣ᩠ᩁ (การ)


ᦟᦱᦋ

ยืมมาจากบาลี ราชา

หน่วยคำไม่อิสระ


ລາຊະ

ยืมมาจากบาลี ราชา

หน่วยคำไม่อิสระ


ຄະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คะ

หน่วยคำไม่อิสระ


ສຸ

ยืมมาจากบาลี สุ

หน่วยคำไม่อิสระ


ວິ

ยืมมาจากบาลี วิ- หรือสันสกฤต वि- (วิ-)

หน่วยคำไม่อิสระ


ອຸປະ

ยืมมาจากบาลี อุป- หรือสันสกฤต उप- (อุป-)


ອະນຸ

ยืมมาจากบาลี อนุ- หรือสันสกฤต अनु- (อนุ-)


ອັດຕະ

ยืมมาจากบาลี อตฺตนฺ; เทียบสันสกฤต आत्मन् (อาตฺมนฺ)


ຣາຊະ

รูปเลิกใช้ของ ລາຊະ (ลาซะ)


ທຸ

ยืมมาจากบาลี ทุ-, จากสันสกฤต दुस्- (ทุสฺ-)

ทุ (ชั่วช้า)


ອະ

ยืมมาจากบาลี อ- หรือสันสกฤต अ- (อ-)


ອະທິ

ยืมมาจากบาลี อธิ- (“ยิ่ง, ใหญ่”) หรือสันสกฤต अधि- (อธิ-, “ยิ่ง, ใหญ่”)

[ʔa(ʔ˩˨).tʰiʔ˧˨]


ອະພິ

ยืมมาจากบาลี อภิ- หรือสันสกฤต अभि- (อภิ-)

[ʔa(ʔ˩˨).pʰiʔ˧˨]


ອັບປະ

ยืมมาจากบาลี อป-, จากสันสกฤต अप- (อป-)

[ʔap̚˧˥.paʔ˧˥]

[ʔap̚˩˨.paʔ˩˨]

หน่วยคำไม่อิสระ


दुस्-

สืบทอดจากอินโด-อารยันดั้งเดิม *duš-, จากอินโด-อิเรเนียนดั้งเดิม *duš-, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *dus-. ร่วมเชื้อสายกับกรีกโบราณ δυσ- (dus-, “ยาก”), อาร์มีเนียเก่า տ- (ต-, a negative prefix), อเวสตะ 𐬛𐬎𐬱- (ดุศ-), กอท 𐍄𐌿𐌶- (ทุซ-); ไอริชเก่า do-.


निस्-

เป็นไปได้ว่ามาจาก อินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *nis (“ออก, จากไป”); ร่วมเชื้อสายกับอเวสตะเก่า 𐬥𐬍𐬱 (นีศ), สลาวอนิกคริสตจักรเก่า нищь (ništĭ, “จน”)

ออก, ไปข้างหน้า, จากไป


さい

最: สุด, ที่สุด

再: อีก, อีกครั้ง


ちゅう

การออกเสียงของคันจิรูปต่าง ๆ

中: (ระดับ) กลาง; ระหว่าง, อยู่ตรงกล่าง


真っ

นำหน้านาม คำคุณศัพท์ หรือคำนามคุณศัพท์ ให้เข้มข้นขึ้น; มาก; แท้จริง; ทั้งหมด; สมบูรณ์


ດະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดะ


ປະຕິ

ยืมมาจากบาลี ปฏิ- หรือสันสกฤต प्रति- (ปฺรติ-)


ຊິວ

รูปล้าสมัยของ ຊິວະ (ซิวะ)


ຊິວະ

ยืมมาจากบาลี ชีว หรือสันสกฤต जीव (ชีว); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชีว; ร่วมรากกับ ຊີວະ (ซีวะ)


ທະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทะ, อีสาน ทะ


ꪩꪺꪉ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ລວງ (ลวง), คำเมือง ᩃ᩠ᩅᨦ (ลวง), เขิน ᩃ᩠ᩅᨦ (ลวง), ไทลื้อ ᦷᦟᧂ (โลง)

ꪩꪺꪉꪀꪫ꫁ꪱꪉ

ꪩꪺꪉꪎꪴꪉ

ꪩꪺꪉꪒꪲ


ba-

สืบทอดจากแบนทูดั้งเดิม *bà-

อุปสรรคผันคำนามคลาส 2


bo-

สืบทอดจากแบนทูดั้งเดิม *bʊ̀-

อุปสรรคผันคำนามคลาส 14


返す

ซ้ำ, ทำอีกครั้ง


ᥘᥩᥒ

คำใช้สำหรับทำกริยาให้เป็นนาม; การ


cryo-

ยืมโดยเรียนรู้จากกรีกโบราณ κρύος (krúos, “ความหนาวเย็น, ความเย็นจนเป็นน้ำแข็ง, น้ำค้างแข็ง”)

หนาวเย็น, ที่เป็นน้ำแข็ง

ไครโอนิกส์ (การเก็บรักษาร่างกายไว้ที่อุณหภูมิเย็นจัดและทำให้ฟื้นชีพขึ้นมาได้ด้วยเทคโนโลยีในอนาคต)


ຍີ

คำขึ้นต้นของคำที่ใช้ตัว ຍ (ย) ในกาพย์กลอน เช่น ຍີຍ່ອງ, ຍີຍາບ, ຍີຍ້ວຍ เป็นต้น


ซือ-

มลายูแบบปัตตานี

รูปแบบอื่นของ سـ


سـ

มลายูแบบปัตตานี

เทียบมาเลเซีย se-

หนึ่ง (ใช้เติมหน้าคำนาม)


ປຸນ

คำที่ใช้ข้างหน้าคำที่ขึ้นต้นด้วย ປ (ป) เช่น ປຸນປອງ (ปุนปอง), ປຸນປ່າວ (ปุนป่าว), ປຸນເປືອງ (ปุนเปือง) เป็นต้น


durch-

รูปแปรอุปสรรคของคำบุพบท durch

Wir durchfahren die Steppe.

พวกเราขับรถตัดผ่านทุ่งหญ้าสเตปป์

ตัดเป็นสองส่วนหรือมากกว่า

Sie schneidet das Band durch.

เธอตัดริบบิ้นออกเป็นสองส่วน

ผ่านพ้นอุปสรรค

Diesen Vorschlag müssen wir durchkriegen.

พวกเราต้องยอมรับข้อเสนอนี้

อย่างหมดจด, อย่างสมบูรณ์

Ich esse das Steak gerne durchgebraten.

ฉันชอบทานสเต็กสุก ๆ

มีทิศลงไปข้างล่าง

Die Wäscheleine hängt durch.

ราวตากผ้างอลงข้างล่าง

กระจายอย่างเท่ากัน

Man soll die Erde und den Kompost durchmischen.

ควรผสมดินและปุ๋ยหมักให้กระจายอย่างเท่ากัน


hippo-

จากกรีกโบราณ ἵππος (híppos)


hippo-

ยืมมาจากกรีกโบราณ ἵππος (híppos)


hipp-

รูปแบบอื่นของ hippo-


ຍັ່ງ

คำขึ้นต้นของคำที่ใช้ตัว ຍ (ย) ในคำกลอน เช่น ຍັ່ງຍ້ອຍ (ยั่งย้อย), ຍັ່ງຍ້າຍ (ยั่งย้าย) เป็นต้น


ซ-

มลายูแบบปัตตานี

รูปแบบอื่นของ سـ