a

jídlo a pití

อาหารและเครื่องดื่ม

Zpívali jsme a tančili.

พวกเราร้องเพลงและเต้นรำ


car

เนื่อง, เพราะ


bien que

อย่างไรก็ตาม


and

สืบทอดจากอังกฤษกลาง and, an, จากอังกฤษเก่า and, ond, end, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *andi, *anþi, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *h₂énti (“หันหน้าตรงข้าม, ใกล้, ตรงหน้า, ก่อน”); ร่วมเชื้อสายกับสกอต an (“และ”), ฟรีเซียเหนือ en (“และ”), ฟรีเชียตะวันตก en, in (“และ”), เยอรมันต่ำ un (“และ”), ดัตช์ en (“และ”), เยอรมัน und (“และ”), เดนมาร์ก end (“แต่”), สวีเดน än (“ยัง, แต่”), ไอซ์แลนด์ enn (“ยังคง, ยัง”), แอลเบเนีย edhe (“และ”) (ภาษาถิ่น ênde, ênne), ende (“ยังคง, ยัง, ดังนั้น”), ละติน ante (อันเต, “ตรงข้าม, ตรงหน้า”), และกรีกโบราณ ἀντί (antí, “ตรงข้าม, หันหน้า”)

ใช้เชื่อมประพจน์ 2 ประพจน์ โดยประพจน์รวมจะเป็นจริง เมื่อประพจน์ทั้งสองเป็นจริง


ຄັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ครั้น, อีสาน คัน, คำเมือง ᨣᩢ᩠ᨶ (คัน), เขิน ᨣᩢ᩠ᨶ (คัน), ไทลื้อ ᦅᧃ (คัน)

ຄັນຊິເວົ້າໄປ ມັນກະບໍ່ດີ

ถ้าจะพูดไป มันก็ไม่ดี

คันซิเว็้าไป มันกะบํ่ดี

ครั้น, เมื่อ


ກັບ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กับ, อีสาน กับ, ญ้อ กั๊บ, คำเมือง ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), เขิน ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), ไทลื้อ ᦂᧇ (กับ), ไทดำ ꪀꪚꪾ (กับ), ไทใหญ่ ၵပ်း (กั๊ป), ไทใต้คง ᥐᥙᥴ (กั๋ป), อาหม 𑜀𑜆𑜫 (กป์)


ก็

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກໍ (กํ) หรือ ກໍ່ (กํ่), คำเมือง ᨣᩴ᩵ (คํ่), ไทดำ ꪁꪷ꫁ (กฺํ้), ไทใหญ่ ၵေႃႈ (ก้อ̂) หรือ ၵေႃး (ก๊อ̂), จ้วงแบบจั่วเจียง ko, จ้วง goj, อาหม 𑜀𑜦𑜡 (กอ̂) หรือ 𑜀𑜦𑜨𑜡 (เกอ̂า); เทียบเขมรเก่า ka, *ko, *kar, เขมร ក៏ (ก็)

/kɔʔ˥˩/^((สัมผัส))

/kɔː˥˩/^((สัมผัส))

เมื่อเขาพูดจบ ทุกคนก็ตบมือ


ກໍ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ก็, คำเมือง ᨣᩴ᩵ (คํ่), ไทดำ ꪁꪷ꫁ (กฺํ้), ไทใหญ่ ၵေႃႈ (ก้อ̂) หรือ ၵေႃး (ก๊อ̂), อาหม 𑜀𑜦𑜡 (กอ̂) หรือ 𑜀𑜦𑜨𑜡 (เกอ̂า)


ແລະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย และ หรือ แล, ไทลื้อ ᧞ (แหล), ไทใหญ่ လႄႈ (แล้), อาหม 𑜎𑜦𑜧 (เล)


ແຕ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย แต่, ไทดำ ꪵꪔ꪿ (แต่), เขมร តែ (แต)


ເພື່ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪹꪝ꪿ (เปฺ่)


ສ່ວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส่วน, คำเมือง ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ (สว่ร), ไทลื้อ ᦷᦉᧃᧈ (โส่น)


पर

สืบทอดจาก, จากสันสกฤต परम् (ปรมฺ, “หลังจาก, แต่”), oblique of पर (ปร, “ไกล, ไกลยิ่ง”)

แต่, อย่างไรก็ตาม

แม้กระนั้น, ถึงกระนั้น


bare

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

หาก; ตราบเท่าที่


אם

สืบทอดจากเซมิติกดั้งเดิม *šim

אם תצליחי או לא נהיה איתך.

Whether you (f) succeed or not we will be with you.

ถ้า, ในกรณีที่...

אִם אַתָּה רוֹצֶה, אֲנִי אוּכַל לָבוֹא מָחָר.


ပ

เพราะ, เนื่องจาก


จ

จากสันสกฤต च (จ)


ฤ

/rɯʔ˦˥/^((สัมผัส))

มีฤไม่


လႄႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย และ หรือ แล, ลาว ແລະ (และ), คำเมือง ᩓ (แล), เขิน ᩓ (แล), ไทลื้อ ᧞ (แหล), อาหม 𑜎𑜦𑜧 (เล)

ၽႅၼ်ႇတူမ်းသူပ်းလႄႈၼမ်ႉယႃႈသုၵ်ႈမိုဝ်း

หน้ากากอนามัยและเจลล้างมือ

แผ่นตู๊มสู๊ปแล้นั๎มย้าสุ้กมึ๊ว


ဝႃႈ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง話 (MC hwaejH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ว่า, ลาว ວ່າ (ว่า), คำเมือง ᩅ᩵ᩤ (ว่า), เขิน ᩅ᩵ᩤ (ว่า), ไทลื้อ ᦞᦱᧈ (ว่า), ไทดำ ꪫ꪿ꪱ (ว่า), จ้วง vah


မိူဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เมื่อ, ลาว ເມື່ອ (เมื่อ), คำเมือง ᨾᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เมอิ่อ), เขิน ᨾᩮᩬᩨ᩵ (เมอื่), ไทลื้อ ᦵᦙᦲᧈ (เมี่)

မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2019 ၼၼ်ႉ ၵေႃႈၶၼ်ၶမ်းၶိုၼ်ႈလၢႆလၢႆပွၵ်ႈသေ

เมื่อในปี 2019 นั้น ราคาทองก็ได้ขึ้นหลาย ๆ ครั้ง

เมิ้วใน๊ปี๋ 2019 นั๎น ก้อ̂ขันขั๊มขึ้นลายลายป้อ̂กเส


ၸင်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จึง หรือ จึ่ง, อีสาน จั่ง หรือ จิ่ง, ลาว ຈຶ່ງ (จึ่ง), ຈັ່ງ (จั่ง) หรือ ຈິ່ງ (จิ่ง), คำเมือง ᨧᩥ᩠᩵ᨦ (จิ่ง), ไทดำ ꪊꪰ꪿ꪉ (จั่ง)


ພໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พอ, อีสาน พอ, คำเมือง ᨻᩬᩴ (พอํ), เขิน ᨻᩳ (พอ), ไทลื้อ ᦗᦸ (พอ̂), ไทดำ ꪝꪷ (ปฺํ), ไทใหญ่ ပေႃး (ป๊อ̂), ไทใต้คง ᥙᥨᥝᥰ (โป๊ว), อาหม 𑜆𑜦𑜡 (ปอ̂)


ກະ

แผลงมาจาก ກໍ (กํ)


ၵပ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กับ, ลาว ກັບ (กับ), ญ้อ กั๊บ, อีสาน กับ, คำเมือง ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), เขิน ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), ไทลื้อ ᦂᧇ (กับ), ไทดำ ꪀꪚꪾ (กับ), ไทใต้คง ᥐᥙᥴ (กั๋ป), อาหม 𑜀𑜆𑜫 (กป์)


သေ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสีย, อีสาน เสีย, ลาว ເສຍ (เสย), คำเมือง ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), เขิน ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), ไทลื้อ ᦵᦉ (เส), ไทดำ ꪎꪸ (สย̂), ไทใต้คง ᥔᥥᥴ (เส๋), พ่าเก ꩬေ (เส), อาหม 𑜏𑜦𑜧 (เส)

แล้วก็, แล้ว, แล้วจึง, แล้วค่อย

คำเชื่อมประโยคที่มีคำกริยาที่มีความหมายที่เรียงตามลำดับกัน คล้ายกับคำว่า โดย ในภาษาไทย แต่ใช้เชื่อมประโยคต่างกันโดยต้องให้ประโยคที่มีคำกริยาที่เกิดขึ้นก่อนเป็นประโยคแรก

ဢဝ်ပိူင်တႅၵ်ႈသေ ယိူင်းၸူးပၼ်တၢင်းၸႅင်ႈလႅင်း

มุ่งให้ความชัดเจนโดยการยกตัวอย่าง (ตามตัวอักษร "เอาตัวอย่าง เส มุ่งให้ความชัดเจน")

อวเปิงแต้กเส เยิ๊งจู๊ปันต๊างแจ้งแล๊ง

ဢဝ်လွင်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈသေ ၽိုၵ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး

ฝึกเขียนภาษาไทใหญ่โดยการเขียนหนังสือ (ตามตัวอักษร "เอาการเขียนหนังสือ เส ฝึกเขียนภาษาไทใหญ่")

อวล้อ̂งแต้มลิ้กเส ผึ๊กแต้มลิ้กไต๊


จน

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩫ᩠ᨶ (จ็น), ลาว ຈົນ (จ็น)

จนแก่เฒ่า

จนกระทั่ง

จนถึง


จึง

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จั่ง หรือ จิ่ง, ลาว ຈຶ່ງ (จึ่ง), ຈັ່ງ (จั่ง) หรือ ຈິ່ງ (จิ่ง), คำเมือง ᨧᩥ᩠᩵ᨦ (จิ่ง), ไทดำ ꪊꪰ꪿ꪉ (จั่ง), ไทใหญ่ ၸင်ႇ (จั่ง), จ้วง caengq (ฉั่ง, “จั่ง”), จ้วงแบบจั่วเจียง zwngq หรือ zwng (เจิ่ง, เจิง, “จึ่ง, จึง”)

ᨧᩥ᩠᩵ᨦ

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

ꪊꪰ꪿ꪉ

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

ꪥꪸꪙ

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

ၸင်ႇ

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

ຈຶ່ງ

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

then

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

/t͡ɕɯŋ˧/^((สัมผัส))

สำหรับต่อความแสดงกิริยาที่กระทำภายหลัง

กินข้าวแล้วจึงไป

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

ทำดีจึงได้ดี


จึง

รูปแบบอื่นของ ᨩᩧ᩠ᨦ (ชึง)


พอ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พอ, ลาว ພໍ (พํ), คำเมือง ᨻᩬᩴ (พอํ), เขิน ᨻᩳ (พอ), ไทลื้อ ᦗᦸ (พอ̂), ไทดำ ꪝꪷ (ปฺํ), ไทใหญ่ ပေႃး (ป๊อ̂), ไทใต้คง ᥙᥨᥝᥰ (โป๊ว), อาหม 𑜆𑜦𑜡 (ปอ̂)

/pʰɔː˧/^((สัมผัส))

เมื่อ, ครั้นเมื่อ, เพิ่ง

พอฉันมา เขาก็ไป


แล

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແລະ (และ), ไทลื้อ ᧞ (แหล), ไทใหญ่ လႄႈ (แล้), อาหม 𑜎𑜦𑜧 (เล)

/lɛː˧/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ และ

ให้ประกาศแก่พระราชวงศานุวงศ์แลข้าราชการผู้ใหญ่ผู้น้อยฝ่ายหน้าฝ่ายในแลราษฎรในกรุงแลหัวเมืองให้ทราบทั่วกัน

ฝูงเทพยดาถือค้อนแลตระบองเทียรย่อมแก้วมณีรัตนะเป็นบริวาร


ว่า

ยืมมาจากจีนยุคกลาง話 (MC hwaejH); ร่วมเชื้อสายกับลาว ວ່າ (ว่า), คำเมือง ᩅ᩵ᩤ (ว่า), เขิน ᩅ᩵ᩤ (ว่า), ไทลื้อ ᦞᦱᧈ (ว่า), ไทดำ ꪫ꪿ꪱ (ว่า), ไทใหญ่ ဝႃႈ (ว้า), อาหม 𑜈𑜠 (บะ), จ้วง vah

ဝႃႈ

ตัวนําสำนวนเติมเต็ม

ວ່າ

ตัวนําสำนวนเติมเต็ม

that

ตัวนําสำนวนเติมเต็ม

/waː˥˩/^((สัมผัส))

คำเชื่อมประโยค; ตัวนําสำนวนเติมเต็ม (complementizer)

พูดว่า

คิดว่า

หมายความว่า

มีความเห็นว่า


before

ก่อนหน้านี้เมื่อ


yet

ถึงอย่างนั้น, แม้กระนั้น, กระนั้น, อย่างไรก็ตาม


both

เหมือน ๆ กัน, เท่าๆกัน


but

แต่, หากว่า, แต่ทว่า, ถ้าไม่, ถ้าไม่ได้


until

จนกระทั่ง, กระทั่ง, จนถึง, จนกว่า

ก่อนที่จะ (ใช้กับประโยคปฏิเสธ), ก่อนจะถึง (ใช้กับประโยคปฏิเสธ)


either

ถ้าไม่...ก็..., หรือว่า


except

(คำโบราณ)นอกจากว่า , เว้นแต่


if

ถ้า, ถ้าหากว่า, สมมุติว่า, แม้นว่า, แม้ว่า, ดุจดังที่

If we win, we'll be the champs

ถ้าเราชนะ เราก็จะเป็นแชมป์


for

จากอังกฤษกลาง for, จากอังกฤษเก่า for (“for, because of”), จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *furi (“for”), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *preh₂-
ร่วมเชื้อสายกับฟรีเชียตะวันตก foar (“for”), ดัตช์ voor (“for”), เยอรมัน für (“for”), เดนมาร์ก for (“for”), สวีเดน för (“for”), นอร์เวย์ for (“for”), ไอซ์แลนด์ fyrir (“for”), ละติน per (เปร์, “by, through, for, by means of”) และภาษาตระกูลโรมานซ์ที่ตามมา (เช่น สเปน para (ปารา, “for”)), กรีกโบราณ περί (perí, “for, about, toward”), ลิทัวเนีย per (“by, through, during”), สันสกฤต परि (ปริ, “over, around”)

เพราะว่า, เนื่องจาก


how

อย่างไร, อะไร, อย่างไรก็ตาม


neither

ต่างก็ไม่, ไม่ใช่, ไม่ทั้งสอง


non

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า non, จากละติน nōn (โน̄น)


nor

ไม่, ไม่เหมือนกัน, และไม่


not

ไม่ใช่, แสดงให้เห็นว่าประโยคที่สองตรงข้ามกับประโยคแรก


now

เนื่องจาก, ด้วยเหตุที่


da

เพราะ, เนื่องจาก


when

เมื่อ, ครั้น, พอ


ós

การย่อของ ó (“เนื่องด้วย, เนื่องจาก”) + is (“เป็น, คือ”)

เนื่องด้วย/เนื่องจาก ... เป็น/คือ

Ós breá an lá inniu, táimid ag dul go dtí an trá.

Since it’s a fine day today, we’re going to the beach.

ós eisean a rinne é


กว่า

ยืมมาจากจีนยุคกลาง過 (MC kwa|kwaH). ร่วมเชื้อสายกับลาว ກວ່າ (กว่า), คำเมือง ᨠ᩠ᩅ᩵ᩣ (กว่า), ไทใหญ่ ၵႂႃႇ (กฺว่า), จ้วง gvaq, เวียดนาม quá (กฺว๊า)

(กับคำ จะ) ก่อนจะ, ยังไม่ทันจะ


แม้

ᨲᩮ᩠ᨾ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ᨾᩯ᩠᩶ᨶᩅ᩵ᩤ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ᨲᩯ᩠ᨾ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ᦐᧂᧉᦞᦱᧈ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ᦶᦙᧃᧉᦞᦱᧈ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ပိၵ်ႉသမ်ႉ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ပဵၵ်ႉသမ်ႉ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

သေတႃႉ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ແມ່ນວ່າ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ເຖິງ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ແມ້

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ຢຽວ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

although

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

even though

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

/mɛː˦˥/^((สัมผัส))

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

คำสนับสนุนข้ออ้างให้เห็นเด่นขึ้นโดยการเปรียบเทียบ


aber

สืบทอดจากเยอรมันสูงกลาง aber, aver, จากเยอรมันสูงเก่า aber, abur, aver, avur, afur, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *aferą (“ข้างหลัง”); เทียบลักเซมเบิร์ก awer (“แต่”), Saterland Frisian oaber (“แต่”), เยอรมันต่ำกลาง āver, German Low German aver (“แต่”)

คำสันธาน aber ไม่จำเป็นต้องอยู่ตำแหน่งแรกของประโยคเสมอไป ต่างจากคำสันธานส่วนใหญ่ในภาษาเยอรมัน เช่นประโยค

เมื่อใช้ตามหลังประโยคปฏิเสธ จะใช้ sondern เมื่อต้องการแสดงความตรงกันข้าม และใช้ aber เพื่อแสดงระดับที่ต่างกันไม่มาก ดังในประโยคเปรียบเทียบ

แต่; ทว่า; แม้ว่า

Ich mag keine Orangen, aber ich mag Äpfel.

ฉันไม่ชอบส้ม แต่ฉันชอบแอปเปิล

Ich gehe, aber du bleibst hier.

ฉันจะไป แต่เธออยู่ที่นี่


dann

กระนั้น, ครั้น


falls

โครงสร้างประโยคที่มี falls มีสองแบบได้แก่

falls + ประธาน 1 + ... + กริยาผันตามประธานตัวที่ 1, กริยาผันตามประธานตัวที่ 2 + ประธาน 2 + ...

ประธาน 2 + กริยาผันตามประธาน 2 + ..., falls + ประธาน 1 + ... + กริยาผันตามประธานตัวที่ 1.

หาก, ถ้า, เผื่อ


ถ้า

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳ᩶ᩣ (ถ้า), ลาว ຖ້າ (ถ้า), ไทใหญ่ ထႃႈ (ถ้า), ไทดำ ꪖ꫁ꪱ (ถ้า), ปักษ์ใต้ ท้า

ᨣᩬᩁ

ผิ, แม้, หาก

ᨣᩬᩁᩅ᩵ᩤ

ผิ, แม้, หาก

ᨳ᩶ᩣ

ผิ, แม้, หาก

如果

ผิ, แม้, หาก

ꪖ꫁ꪱꪫ꪿ꪱ

ผิ, แม้, หาก

ᥗᥪᥒᥴᥝᥣ

ผิ, แม้, หาก

ᦅᧃ

ผิ, แม้, หาก

ပေႃး

ผิ, แม้, หาก

ထႃႈ

ผิ, แม้, หาก

se

ผิ, แม้, หาก

si

ผิ, แม้, หาก

ຄັນ

ผิ, แม้, หาก

ຄັນວ່າ

ผิ, แม้, หาก

ຖ້າ

ผิ, แม้, หาก

si

ผิ, แม้, หาก

𑜆𑜦𑜡

ผิ, แม้, หาก

if

ผิ, แม้, หาก

/tʰaː˥˩/^((สัมผัส))

คำแสดงความคาดหมาย คาดคะเน หรือข้อแม้, ผิ, แม้, หาก


หรือ

แผลงมาจาก ฤๅ

/rɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำบอกความให้เลือกเอาอย่างใดอย่างหนึ่ง


กับ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กับ, ลาว ກັບ (กับ), ญ้อ กั๊บ, คำเมือง ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), เขิน ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), ไทลื้อ ᦂᧇ (กับ), ไทดำ ꪀꪚꪾ (กับ), ไทใหญ่ ၵပ်း (กั๊ป), ไทใต้คง ᥐᥙᥴ (กั๋ป), อาหม 𑜀𑜆𑜫 (กป์)

คำที่ใช้เชื่อมคำหรือความเข้าด้วยกัน มีความหมายว่ารวมกันหรือเกี่ยวข้องกัน

แตกต่างราวฟ้ากับดิน


sondern

ใช้ในประโยคย่อยที่ประโยคหลักเป็นประโยคปฏิเสธ


ฐาน

ยืมมาจากบาลี ฐาน; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖານ (ถาน), คำเมือง ᨮᩣᨶ (ฐาน) หรือ ᨮᩣ᩠ᨶ (ฐาน)

[เสียงสมาส]
ถา-นะ-

/tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ถูกลงโทษฐานละเลยหน้าที่


ฤๅ

/rɯː˧/^((สัมผัส))

สองเขือพี่หลับใหล ลืมตื่น ฤๅพี่


ເມື່ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เมื่อ, อีสาน เมื่อ, คำเมือง ᨾᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เมอิ่อ), เขิน ᨾᩮᩬᩨ᩵ (เมอื่), ไทลื้อ ᦵᦙᦲᧈ (เมี่), ไทดำ ꪹꪣ꪿ (เม่), ไทใหญ่ မိူဝ်ႈ (เมิ้ว), ไทใต้คง ᥛᥫ (เมอ̂), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (มึว์)


ເຖິງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰɤŋᴬ¹ (Pittayaporn, 2008), จากไทดั้งเดิม *C̬.tɤŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถึง, คำเมือง ᨳᩮᩥ᩠ᨦ (เถิง), ไทใหญ่ ထိုင် (ถึง), อาหม 𑜌𑜢𑜤𑜂𑜫 (ถึง์), จ้วง daengz, จ้วงแบบจั่วเจียง twng


ຫລື

การสะกดแบบอื่นของ ຫຼື (หลื)


ບາດ

น่าจะแผลงมาจาก ບັດ (บัด); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บาด


ຍ້ອນ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨿᩬ᩶ᩁ (ยอ้ร), ไทดำ ꪥ꫁ꪮꪙ (ย้อน), ไทใหญ่ ယွၼ်ႉ (ย๎อ̂น); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ย้อน

ເສຍອົງຄະ ຍ້ອນເກີດອຸປະຕິເຫດ

เสียองคะ (พิการ) เพราะเกิดอุบัติเหตุ

เสยอ็งคะ ย้อนเกีดอุปะติเหด


ຫາກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หาก, ไทดำ ꪬꪱꪀꪫ꪿ꪱ (หากว่า, “แต่ว่า”)


ຖ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ้า


ກໍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ก็, คำเมือง ᨣᩴ᩵ (คํ่), ไทดำ ꪁꪷ꫁ (กฺํ้), ไทใหญ่ ၵေႃႈ (ก้อ̂) หรือ ၵေႃး (ก๊อ̂), อาหม 𑜀𑜦𑜡 (กอ̂) หรือ 𑜀𑜦𑜨𑜡 (เกอ̂า)


ထႃႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ้า


ក៏

จากเขมรเก่า ka, *ko, *kar; เทียบไทย ก็

ก็, แล้ว, จึง, ย่อม, ด้วย


ร่วมเชื้อสายกับไทย และ หรือ แล, ลาว ແລະ (และ), ไทใหญ่ လႄႈ (แล้), อาหม 𑜎𑜦𑜧 (เล)


ᦂᧇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กับ, ไทย กับ, คำเมือง ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), ลาว ກັບ (กับ), ญ้อ กั๊บ, ไทดำ ꪀꪚꪾ (กับ), ไทใหญ่ ၵပ်း (กั๊ป), ไทใต้คง ᥐᥙᥴ (กั๋ป), อาหม 𑜀𑜆𑜫 (กป์)


ᦂᧇᦑᧂ

กับทั้ง, และก็


ꪁꪷ꫁

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ก็, คำเมือง ᨣᩴ᩵ (คํ่), ลาว ກໍ (กํ) หรือ ກໍ່ (กํ่), ไทใหญ่ ၵေႃႈ (ก้อ̂) หรือ ၵေႃး (ก๊อ̂), อาหม 𑜀𑜦𑜡 (กอ̂) หรือ 𑜀𑜦𑜨𑜡 (เกอ̂า)


ꪀꪚꪾ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กับ, ไทย กับ, คำเมือง ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), ลาว ກັບ (กับ), ญ้อ กั๊บ, ไทลื้อ ᦂᧇ (กับ), ไทใหญ่ ၵပ်း (กั๊ป), ไทใต้คง ᥐᥙᥴ (กั๋ป), อาหม 𑜀𑜆𑜫 (กป์)


ꪹꪣ꪿

ร่วมเชื้อสายกับไทย เมื่อ, ลาว ເມື່ອ (เมื่อ), คำเมือง ᨾᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เมอิ่อ), เขิน ᨾᩮᩬᩨ᩵ (เมอื่), ไทลื้อ ᦵᦙᦲᧈ (เมี่), ไทใหญ่ မိူဝ်ႈ (เมิ้ว), ไทใต้คง ᥛᥫ (เมอ̂), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (มึว์)


ก่อ

รูปแบบอื่นของ ᨣᩴ᩵ (คํ่)


albeit

ถึงแม้ว่า, แม้แต่


況且

ยิ่งกว่านั้น, นอกจากนี้

這房子太貴，況且地點也不適中。

บ้านนี้แพงเกินไป ยิ่งกว่านั้นทำเลก็ไม่ดีอีกด้วย

Zhè fángzǐ tài guì, kuàngqiě dìdiǎn yě bù shìzhōng.

这房子太贵，况且地点也不适中。

上海地方那麼大，況且你又不知道他的地址怎麼能找到他呢？

เมืองเซี่ยงไฮ้ใหญ่ออกอย่างนี้ ยิ่งกว่านั้นเธอก็ไม่รู้ที่อยู่ของเขาอีก แล้วจะหาเขาเจอได้อย่างไร

Shànghǎi dìfāng nàme dà, kuàngqiě nǐ yòu bù zhīdào tā de dìzhǐ zěnme néng zhǎodào tā ne?

上海地方那么大，况且你又不知道他的地址怎么能找到他呢？


និង

ផ្ទៃមេឃនិងផែនដី។

ท้องฟ้าและแผ่นดิน

ผฺไทเมฆนิงแผนฎีฯ


ហើយ

แล้วก็, และ, แล้ว


ᦵᦗᦲᧈ

เพื่อ, เพื่อที่จะ


ᦅᦸᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก็, ลาว ກໍ (กํ), คำเมือง ᨣᩴ᩵ (คํ่), เขิน ᨣᩢ (คั), ไทใหญ่ ၵေႃႈ (ก้อ̂)


ᦶᦏᧄ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แถม, ลาว ແຖມ (แถม), คำเมือง ᨳᩯ᩠ᨾ (แถม), เขิน ᨳᩯ᩠ᨾ (แถม), ไทใหญ่ ထႅမ် (แถม)

ยิ่งกว่านั้น


ພັດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พัด; อาจมีรากศัพท์เดียวกับคำว่า ພັດ (พัด) ที่มีความหมายว่า "พลัด"

คำที่มีความหมายคล้ายกับ กลับดัน และมีการใช้คล้ายกับ ก็ เวลาอยู่ระหว่างสองอนุประโยค โดยอนุประโยคที่สองมีความหมายที่ตรงข้ามหรือแย้งกับอนุประโยคที่หนึ่ง คำนี้ใช้ไม่บ่อยเท่า ກໍ หรือ ກະ

ຫຼັງຈາກຂ້ອຍອອກມາທາງນອກເນາະ ຂ້ອຍພັດມາເຫັນໄກ່ງວງນ່າ

หลังจากฉันออกมาข้างนอกน่ะ ฉันกลับดันมาเห็นไก่งวงน่ะ

หลังจากข้อยออกมาทางนอกเนาะ ข้อยพัดมาเหันไก่งวงน่า

ທ້າວທັງຫົກພັດຢາກໄດ້ເນາະ

ชายหนุ่มทั้งหกดันกลับอยากได้น่ะ

ท้าวทังห็กพัดอยากได้เนาะ

ຄັນມຶງໄປກູພັດຢູ່

ถ้ามึงไปกูก็จะอยู่ ~ มึงไป ส่วนกูก็จะอยู่

คันมึงไปกูพัดอยู่


ເຫດ

ยืมมาจากบาลี เหตุ หรือสันสกฤต हेतु (เหตุ)


คัน

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง caenq

คันว่า


да

สืบทอดจากสลาวิกดั้งเดิม *da


另外

ยิ่งกว่านี้; มากไปกว่านี้

這個問題很複雜，另外我覺得它一定還有其他的因素。

ปัญหานี้ซับซ้อนมาก มากไปกว่านี้ ฉันคิดว่ามันต้องมีปัจจัยอื่นอีกมาก

Zhège wèntí hěn fùzá, lìngwài wǒ jiàode tā yīdìng hái yǒu qítā de yīnsù.

这个问题很复杂，另外我觉得它一定还有其他的因素。


beziehungsweise

หรือ, อีกทั้ง

หรือไม่ก็, ยิ่งกว่านั้น

และ…ตามลำดับ

ein Taschenbuch und eine gebundene Ausgabe, die 12 beziehungsweise 18 Franken kosten

หนังสือปกอ่อนกับหนังสือปกแข็งราคา 12 กับ 18 ฟรังก์ตามลำดับ


bzw.

คำย่อของ beziehungsweise (“และ … ตามลำดับ”)

อักษรย่อของ beziehungsweise (“และ … ตามลำดับ”)

X bzw. Y

X และ Y ตามลำดับ

60 kg, 40 kg bzw. 55 kg

60 กิโลกรัม, 40 กิโลกรัม และ 55 กิโลกรัมตามลำดับ


ถึง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰɤŋᴬ¹ (Pittayaporn, 2008), จากไทดั้งเดิม *C̬.tɤŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳᩮᩥ᩠ᨦ (เถิง), ลาว ເຖິງ (เถิง), ไทใหญ่ ထိုင် (ถึง), อาหม 𑜌𑜢𑜤𑜂𑜫 (ถึง์), จ้วง daengz, จ้วงแบบจั่วเจียง twng

/tʰɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ถึงเขาจะเป็นเด็ก เขาก็มีความคิด

ทำอย่างนี้ถึงจะดี


ผู้

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰuːꟲ, จากจีนยุคกลาง甫 (MC pjuX); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຜູ້ (ผู้), ไทลื้อ ᦕᦴᧉ (ผู้), ไทดำ ꪠꪴ꫁ (ฝุ้), ไทใหญ่ ၽူႈ (ผู้), ไทใต้คง ᥚᥧᥲ (ผู้), คำตี้ ၸူႛ, อาหม 𑜇𑜥 (ผู), ปักษ์ใต้ พู้, จ้วง boux

/pʰuː˥˩/^((สัมผัส))


als ob

ราวกับว่า, ประหนึ่ง


เลย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເລີຍ (เลีย), ไทใหญ่ လိူဝ် (เลิว)

/lɤːj˧/^((สัมผัส))


ก่อน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ່ອນ (ก่อน), ไทลื้อ ᦂᦸᧃᧈ (ก่อ̂น), ไทดำ ꪀ꪿ꪮꪙ (ก่อน), ไทใหญ่ ၵွၼ်ႇ (ก่อ̂น), อาหม 𑜀𑜨𑜃𑜫 (กอ̂น์), จ้วง gonq

/kɔːn˨˩/^((สัมผัส))

ใช้นำหน้าประโยคเพื่อบอกเวลา หมายความว่า ยังไม่ถึงเวลานั้น

คุณต้องเอารถไปคืนก่อนเขาตื่น


เกลือก

มักใช้เป็น เกลือกว่า

/klɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

หาก, ถ้า, แม้, บางที, เผื่อว่า

แม่อย่าสามานย์ด้วยวาจา มันจะตามถ้อยคำเข้ามาประสมประสาน เกลือกว่าเหยื่อมันสาธารณ์แม่จะอดสู


oppure

จาก o + pure; เทียบลอมบาร์ด opur, ปีเยมอนเต opura

มิฉะนั้น, หรือเป็นอย่างอื่น


perciò

ดังนั้น, เพราะฉะนั้น


หาก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫາກ (หาก), ไทดำ ꪬꪱꪀ (หาก)

/haːk̚˨˩/^((สัมผัส))

หากเธอมาฉันก็จะรอ

หากอักนิฏฐ์พรหมฉ้วย พี่ไว้จึงคง

หากเดช พระจอมจุมพลป้องบไภยันต์


รึ

แผลงมาจาก หรือ

/rɯʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำบอกความให้เลือกเอาอย่างใดอย่างหนึ่ง

อยากกินแกงส้มรึข้าวซอย


อย่างไรก็ดี

อย่างไร + ก็ดี

หฺย่าง-ไร-เก้าะ-ดี

หฺย่าง-ไร-ก้อ-ดี

ถึงเช่นนั้น, แม้กระนั้น, แต่


อย่างไรก็ตาม

อย่างไร + ก็ตาม

หฺย่าง-ไร-เก้าะ-ตาม

หฺย่าง-ไร-ก้อ-ตาม

ถึงเช่นนั้น, แม้กระนั้น, แต่


men

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

ผ่านภาษาสวีเดนและเดนมาร์ก men ซึ่งมีต้นกำเนิดเดียวกับภาษานอร์สเก่า meðan (“ขณะ, ในขณะที่”)

แต่, ทว่า; อย่างไรก็ตาม


ได้

รูปแบบอื่นของ ᨯᩱ᩶ (ได้)


sobald

ตอน, ในขณะ, ในขณะที่, เมื่อ


als

จากภาษาดัตช์กลาง (Middle Dutch) alse ซึ่งเป็นรูปไม่เน้น (unstressed) ของ also > จากภาษาดัตช์เก่า (Old Dutch) alsō > จากภาษาโปรโตเจอร์แมนิก (Proto-Germanic) *allaz + *swa


als

ขณะ, ในขณะที่ (ใช้กับกาลอดีตเท่านั้น)

Als er ankam, öffnete sie die Tür.

ในขณะที่เขามาถึง เธอก็เปิดประตูพอดี

กว่า (ใช้ตามหลังคุณศัพท์ขั้นกว่า)

Zwei ist größer als ein.

(จำนวน)สองมากกว่า(จำนวน)หนึ่ง

ในฐานะ, ในฐานะที่เป็น

Ich arbeite als Lehrer.

ฉันทำงานเป็นครู

Als Polizist muss ich es tun.

ในฐานะตำรวจ ฉันจำเป็นต้องทำ


คือ

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ gi หรือ gī หรือเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ gi, gui หรือ guī; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน คือ, ลาว ຄື (คื), คำเมือง ᨣᩨ (คื), ไทดำ ꪅꪳ (ฅึ), เขมร គឺ (คื)

/kʰɯː˧/^((สัมผัส))

เท่ากับ, ได้แก่

ธาตุทั้งสี่คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ


不但

ไม่เพียงแต่ (มักใช้เข้าคู่กับคำว่า 而且 (érqiě) เป็น 不但……而且…… "ไม่เพียงแต่...หากยัง...")

他不但細心，而且體貼。

เขาไม่เพียงแต่พิถีพิถัน หากยังเอาใส่ใจอีกด้วย

他不但细心，而且体贴。

妹妹不但喜歡唱歌，而且愛跳舞。

น้องสาวไม่เพียงแต่ชอบร้องเพลง หากยังรักการเต้นอีกด้วย

Mèimèi bùdàn xǐhuān chànggē, érqiě ài tiàowǔ.

妹妹不但喜欢唱歌，而且爱跳舞。


不如

จะดีกว่าถ้า..., ...กันเถอะ

不如今日去游水啦！

วันนี้ไปว่ายน้ำกันเถอะ

bat¹ jyu⁴ gam¹ jat⁶ heoi³ jau⁴ seoi² laa¹!


ส่วน

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ (สว่ร), ลาว ສ່ວນ (ส่วน), ไทลื้อ ᦷᦉᧃᧈ (โส่น)

ฝ่าย, ข้าง, อีกทางหนึ่ง

พอสอบเสร็จเพื่อน ๆ ก็ไปเที่ยวภูเก็ต ส่วนฉันไปเชียงใหม่


เหมือน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເໝືອນ (เหมือน), อีสาน เหมือน หรือ เหมียน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ (เหมอิร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩮᩨᩁ (เหมืร), ไทลื้อ ᦵᦖᦲᧃ (เหมีน), ไทใหญ่ မိူၼ် (เมิน), ไทใต้คง ᥛᥫᥢᥴ (เม๋อ̂น), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์)

/mɯa̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

ดั่ง, เช่น, ดั่งเช่น, อย่าง

เขาทำได้เหมือนใจฉันเลย


ด้วย

Li Fang-Kuei (1977) สืบสร้าง *ʔduəi C1 ในภาษาไทดั้งเดิม; ร่วมเชื้อสายกับลาว ດ້ວຍ (ด้วย), คำเมือง ᨴ᩠ᩅ᩠ᨿ (ทวย), ไทลื้อ ᦑᦽ (โทย), ไทใหญ่ လူၺ်ႈ (ลู้ญ), จ้วง ndij (ดี้-ด้วยกัน และ), จ้วงแบบจั่วเจียง nduij,nduoij (ดู้ย,ด้วย-ด้วยกัน และ), จ้วงแบบจั่วเจียง nduoij gaen (ด้วยกัน พร้อมกัน-Daxin city)

ด้วยปรากฏว่า


และ

แผลงมาจาก แล (กับ); ร่วมเชื้อสายกับลาว ແລະ (และ), ไทลื้อ ᧞ (แหล), ไทใหญ่ လႄႈ (แล้), อาหม 𑜎𑜦𑜧 (เล)

/lɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

กับ, ด้วยกัน


ผิว

/pʰi˨˩.waʔ˦˥/^((สัมผัส))

ถ้าว่า, หากว่า, แม้นว่า


หากว่า

/haːk̚˨˩.waː˥˩/^((สัมผัส))

ถ้าว่า, แม้ว่า

ฉันจะไปชายทะเลหากว่ามีเวลาว่าง


แต่

ၵူၺ်းၵႃႈ

เชื่อมความให้กลับกัน

ແຕ່

เชื่อมความให้กลับกัน

/tɛː˨˩/^((สัมผัส))

เชื่อมความให้กลับกัน ให้ยิ่งหย่อนกว่ากัน หรือให้แย้งกัน, แต่ว่า ก็ว่า

น้ำขึ้นแต่ลมลง

นาย ก รักลูกก็จริงอยู่ แต่นาย ข ยังรักมากกว่า

นาย ก กินข้าว แต่นาย ข นอน

ให้กินแต่เต็มใจ


ครั้น

ครั้นโผล่ดูทางหน้าต่างก็เห็นเสือตัวใหญ่


เยียว

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຢຽວ (อยยว), อีสาน เยียว, เขิน ᨿ᩠ᨿᩴ (ยยํ)

ผิว่า, แม้ว่า, ถ้า

พระโอษฐ์งามยิ่งแต้ม ศศิอยู่เยียวยะแย้ม พระโอษฐ์โอ้งามตรู บารนี

(ลิลิตพระลอ)


เว้นแต่

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

/wen˦˥.tɛː˨˩/^((สัมผัส))

นอกจาก, ยกเว้น

ฉันจะไป เว้นแต่ฝนตก


เพราะ

ยืมมาจากเขมร ព្រោះ (พฺโระ)

ᨿᩬ᩶ᩁ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

ᨻᩕᩰᩬᩡ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

ၵွပ်ႈ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

ယွၼ်ႉ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

parce que

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

weil

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

ຍ້ອນ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

ເພາະ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

because

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

/pʰrɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

พลอยโดนตีในโรงเรียนเพราะพลอยนั้นมิได้ทำการบ้านมาเลย


จวบ

ยืมมาจากเขมรเก่า ឆ្វប (ฉฺวป), ចួប្ប (จัวปฺป); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ជួប (ชัวบ), ចួប (จัวบ)

/t͡ɕua̯p̚˨˩/^((สัมผัส))

กระทั่ง, จน, ถึง


คุ้ม

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ คุม, คลุม, กุม

ตราบเท่า, คุง หรือ คุ้ง ก็ว่า

แต่น้อยคุ้มใหญ่


เหตุ

ยืมมาจากสันสกฤต हेतु (เหตุ) หรือบาลี เหตุ

/heːt̚˨˩/^((สัมผัส))


เมื่อ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เมื่อ, ลาว ເມື່ອ (เมื่อ), คำเมือง ᨾᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เมอิ่อ), เขิน ᨾᩮᩬᩨ᩵ (เมอื่), ไทลื้อ ᦵᦙᦲᧈ (เมี่), ไทดำ ꪹꪣ꪿ (เม่), ไทใหญ่ မိူဝ်ႈ (เมิ้ว), ไทใต้คง ᥛᥫ (เมอ̂), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (มึว์), จ้วงแบบจั่วเจียง mweh (เมื่อ)

/mɯa̯˥˩/^((สัมผัส))

ในขณะที่, ครั้น, พอ

เขามาเมื่อฉันเห็น


เนื่องจาก

เนื่อง + จาก

/nɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เพราะเหตุที่

โรงเรียนปิดเนื่องจากน้ำท่วม


เนื่องด้วย

เนื่อง + ด้วย

/nɯa̯ŋ˥˩.dua̯j˥˩/^((สัมผัส))

เพราะเหตุที่

เนื่องด้วยเขาป่วยจึงมาไม่ได้


เนื่องแต่

เนื่อง + แต่

/nɯa̯ŋ˥˩.tɛː˨˩/^((สัมผัส))

เพราะเหตุที่

เนื่องแต่เหตุนั้นนั่นเอง


มาตร

สักว่า, แม้ว่า


ผิ

/pʰiʔ˨˩/^((สัมผัส))

ถ้า, หาก, แม้น


ผิ

รูปแบบอื่นของ ᨹᩥ (ผิ)


และ/หรือ

และ + หรือ โดยเลียนมาจาก and/or

/lɛʔ˦˥.rɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำบอกความให้เลือกเอาอย่างใดอย่างหนึ่งหรือทั้งสองอย่างก็ได้

หนังสือต่ออายุสัญญาค้าประกัน และ/หรือ เพิ่มวงเงินค้าประกัน


しかし

แต่, อย่างไรก็ตาม, อย่างไรก็ดี


だから

だ (“เป็น”) + から (“จาก”)

ดังนั้น, เพราะฉะนั้น, ฉะนั้น


ทั้งนี้

/tʰaŋ˦˥.niː˦˥/^((สัมผัส))

ตามที่กล่าวมานี้

ทั้งนี้กล่าวตามที่เขาบันทึกไว้หรือกล่าวตามพจนานุกรม


ภาษาละติน et (และ) โดยการเขียนหวัดเป็นอักษรตัวเดียว


คำย่อของ and


คือ, เหมือนกับ, เท่ากับ


บั้น

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บั้น, ลาว ບັ້ນ (บั้น), คำเมือง ᨷᩢ᩠᩶ᨶ (บั้น), เขิน ᨷᩢ᩠᩶ᨶ (บั้น); เทียบจีนกลาง半 (bàn)

ฝ่ายว่า, ส่วนว่า


จนกว่า

กระทั่งถึงเวลานั้น ๆ

จนกว่าจะตาย


ยัน

จนถึง, กระทั่งถึง

เที่ยวยันสว่าง


ເວັ້ນແຕ່

จากไทย เว้นแต่; เหมือนกับ ເວັ້ນ (เวั้น) + ແຕ່ (แต่)


ແທນທີ່ຈະ

ແທນ (แทน, “แทน”) + ທີ່ (ที่, “ที่”) + ຈະ (จะ, “จะ”)


ຜອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ผอง


ย้อน

รูปแบบอื่นของ ᨿᩬ᩶ᩁ (ยอ้ร)


ได้แก่

/daːj˥˩.kɛː˨˩/^((สัมผัส))

/daj˥˩.kɛː˨˩/^((สัมผัส))

คือ, เท่ากับ (มักใช้เพื่อแจกแจงรายการ)

หนังสือสำหรับค้นความหมายของคำที่เรียงลำดับตามตัวอักษร ได้แก่ พจนานุกรม


เผื่อ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຜື່ອ (เผื่อ), จ้วงแบบจั่วเจียง pweq (เผื่อ-ตุนเผื่อไว้)

/pʰɯa̯˨˩/^((สัมผัส))

ถ้า, หาก, สมมุติ, เผื่อว่า ก็ใช้


แม้ว่า

[mɛː˦˥.wäː˥˩]

ผิว่า, หากว่า

แม้ว่าจะไปด้วย ก็ตามใจ


ผิว่า

ถ้าว่า, หากว่า, แม้นว่า


แม้น

/mɛːn˦˥/^((สัมผัส))

แม้นมิไปช่วยจะม้วยมอด ด้วยสังข์ทองไม่ถอดรูปเงาะป่า


สา

/saː˩˩˦/^((สัมผัส))

สาอวรอรวนิดา โดยพี่มานี


ตราบ

จนถึง, เมื่อ

ยังมีลมหายใจอยู่ตราบใด ก็ถือว่ายังมีชีวิตอยู่ตราบนั้น


จนถึง

/t͡ɕon˧.tʰɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ตราบเท่า, ที่สุดถึง


แต่ว่า

但是

/tɛː˨˩.waː˥˩/^((สัมผัส))

เชื่อมความให้กลับกัน ให้ยิ่งหย่อนกว่ากัน หรือให้แย้งกัน, แต่ ก็ว่า

น้ำขึ้นแต่ว่าลมลง

นาย ก รักลูกก็จริงอยู่ แต่ว่านาย ข ยังรักมากกว่า

นาย ก กินข้าว แต่ว่านาย ข นอน


วา

จากสันสกฤต वा (วา)


ฉวย

/t͡ɕʰua̯j˩˩˦/^((สัมผัส))


သို့သော်

อย่างไรก็ตาม, อย่างไรก็ดี


i

ครีโอลกินี-บิสเซา

จากโปรตุเกส e; ร่วมเชื้อสายกับสเปน y (ย)


i

จากสลาวิกดั้งเดิม *i

และ (อีกทั้ง), และแม้แต่

I slepá veverka někdy najde ořech.

Even a blind squirrel finds an acorn sometimes.


i

จากกาลิเซีย-โปรตุเกสเก่า e


i

ยืมมาจากรัสเซีย и (อี)

Miä läkkään ižoraks i soomeks.


y

สืบทอดจาก หรือ e, จากละติน et (เอต)

หากใช้นำหน้าคำที่ออกเสียงขึ้นต้นด้วยเสียง /i/ (อิ, อี) ให้ใช้ e แทน y โดยความหมายยังคงเดิม

ใช้บอกการซ้ำเพื่อเน้นความ

ใช้ในการเรียกชื่อจำนวน

ใช้ในประโยคคำถาม


สัญลักษณ์ = ที่มีขีดทับ /

ไม่ใช่, ไม่เหมือนกับ, ไม่เท่ากับ


ໄດ້ແກ່

ໄດ້ (ได้, “ได้”) + ແກ່ (แก่, “แก่”)


但是

แต่, หาก, ทว่า

他笑著說：你不認識我，但是我認識你。

เขายิ้มแล้วพูดว่า เธอไม่รู้จักฉัน แต่ฉันรู้จักเธอ

Tā xiào zhù shuō: nǐ bù rènshí wǒ, dànshì wǒ rènshí nǐ.

他笑著说：你不认识我，但是我认识你。

這件衣服很輕，但是很暖和。

เสื้อผ้าตัวนี้เบาแต่อุ่น

Zhè jiàn yīfú hěn qīng, dànshì hěn nuǎnhé.

这件衣服很轻，但是很暖和。

เสื้อผ้าตัวนี้เบาแต่อุ่น


況

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง, ยิ่งกว่านั้น


ᨳ᩶ᩣ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰaːꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ท่า, คำเมือง ᨳ᩶ᩣ (ถ้า), อีสาน ถ้า หรือ ถ่า, ลาว ຖ້າ (ถ้า), ไทลื้อ ᦏᦱᧉ (ถ้า), ไทใหญ่ ထႃႈ (ถ้า), พ่าเก ထႃ (ถา), อาหม 𑜌𑜠 (ถะ), 𑜌𑜡 (ถา), หรือ 𑜌𑜡𑜠 (ถาะ)


ᨣᩴ᩵

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ก็, ลาว ກໍ (กํ) หรือ ກໍ່ (กํ่), ไทดำ ꪁꪷ꫁ (กฺํ้), ไทใหญ่ ၵေႃႈ (ก้อ̂) หรือ ၵေႃး (ก๊อ̂), อาหม 𑜀𑜦𑜡 (กอ̂) หรือ 𑜀𑜦𑜨𑜡 (เกอ̂า)


เฉก

/t͡ɕʰeːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เหมือน, เช่น


ᦷᦟᧆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลวด, คำเมือง ᩃ᩠ᩅᨯ (ลวด), ลาว ໂລດ (โลด), เขิน ᩃ᩠ᩅᨯ (ลวด)

เลย, จึง, ดังนั้น


dan

สืบทอดจากมาเลเซีย dan.


hǎ

เวลา, ในเวลานั้น

Beǐ phò̌ndyǎn hǎ, cô̌ aòmî̌ ka

ในเวลาหุงข้าวห้ามง่วงนอน


ou

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า ou, จากละติน aut (เอาต).

Ou il est fou ou il est bête.

ถ้าเขาไม่บ้า ก็เขาโง่


que

ไม่เหมือนกับภาษาอังกฤษ que (ความหมาย 1) ไม่สามารถละได้ในภาษาฝรั่งเศสมาตรฐาน

เท่านั้น (ne ... que แปลได้ประมาณ "ไม่ทำอะไรเลย ... นอกจาก")

ทดแทนสำหรับคำสันธานอื่นที่ระบุไว้ก่อนหน้านี้

เมื่อ, ไม่ช้า


que

สืบทอดจากละติน quam (ก๎วัม).


si

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า se, จากละติน si (ซี, “if”).


𑜀𑜤𑜆𑜫

เทียบไทใหญ่ ၵူပ်း (กู๊ป)


して

และ, และก็, และต่อจากนี้


結果

ในที่สุด; ในตอนจบ


ผี้ว์

/pʰiː˥˩/^((สัมผัส))

ผิว, ผิว่า, ถ้าว่า, หากว่า, แม้นว่า


ꪵꪀꪉꫀ

รูปแบบอื่นของ ꪵꪀ꪿ꪉ (แก่ง)


ꪊꪰꪉꫀ

รูปแบบอื่นของ ꪊꪰ꪿ꪉ (จั่ง)


ꪹꪝꫀ

รูปแบบอื่นของ ꪹꪝ꪿ (เปฺ่)


ເພາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เพราะ, เขมร ព្រោះ (พฺโระ)


ᦍᦸᧃᧉ

ᦍᦸᧃᧉ ᦞᦱᧈ ᦊᦱᧁᧉ ᦵᦣᦲᧃ ᦷᦑᧅᦕᦱᧃ

เพราะว่าเหย้าเรือนยากจน

ย้อ̂น ว่า หย้าว เฮีน โทกผาน


ᦅᧃ

ᦅᧃ ᦠᧃ ᧟ ᦅᦸᧉ ᦷᦋ ᦂᧃ ᦍᦻᧉ ᦀᦸᧅᧈ

ถ้าเห็นแล้ว ก็พากันย้ายออก

คัน หัน แหลว ค้อ̂ โช กัน ย้าย อ่อ̂ก


ᦵᦉ

ᦵᦉ ᦃᧅᦖᧃᧈ ᦓᦲᦰ ᦡᦲᧈ ᦣᧂᧈᦙᦲ

ถ้าขยันนี้ จะมั่งมี

เส ฃักหมั่น นีะ ดี่ ฮั่งมี


ทว่า

แผลงมาจาก ถ้า + ว่า

/tʰa˦˥.waː˥˩/^((สัมผัส))

แต่ถ้าว่า, แต่ว่า

เพื่อนคนนึงเกียจคร้านมากเลย ทว่า เราต้องทำงานร่วมกันเพื่อให้ตัวงานเสร็จอย่างเรียบร้อย


ၵူၺ်းၵႃႈ

ၵူၺ်း (กู๊ญ, “อย่างเดียว, แค่นั้น, เดี่ยว ๆ”) + ၵႃႈ (ก้า, “เท่า, แค่”)

ถึงแม้ว่า, แม้ว่า


ၼႆသေ

ၼႆ (ไน, “ดั่งนั้น, นี้”) + သေ (เส, “เสีย”)


ၵေႃႈယႃႇ

ၵေႃႈ (ก้อ̂, “ก็”) + ယႃႇ (ย่า, “อย่า”)


ເລີຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลย, ไทใหญ่ လိူဝ် (เลิว)


ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ

ၵွပ်ႈ (ก้อ̂ป, “ด้วยว่า”) + ပိူဝ်ႈ (เปิ้ว, “เพราะ, เพื่อ”); ร่วมเชื้อสายกับคำตี้ ကွပ်ႉပိူဝ်ႈ

เนื่องจาก, เพราะว่า


ၵေႃႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ก็, คำเมือง ᨣᩴ᩵ (คํ่), ลาว ກໍ (กํ) หรือ ກໍ່ (กํ่), ไทดำ ꪁꪷ꫁ (กฺํ้), อาหม 𑜀𑜦𑜡 (กอ̂) หรือ 𑜀𑜦𑜨𑜡 (เกอ̂า)


ၼႆ

แผลงมาจาก ၼႆႉ (ไน๎, “นี้”)

ดังนั้น, จึง


ႁူမ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ร่วม, คำเมือง ᩁ᩠᩵ᩅᨾ (ร่วม), ลาว ຮ່ວມ (ฮ่วม), ไทลื้อ ᦷᦣᧄᧈ (โฮ่ม)


それでも

其れでも: แต่ถึงอย่างนั้น


ก่

รูปแบบอื่นของ ᨣᩴ᩵ (คํ่)


ค่าที่

/kʰaː˥˩.tʰiː˥˩/^((สัมผัส))

เพราะเหตุว่า


ເລີຽ

รูปล้าสมัยของ ເລີຍ (เลีย)


เมื่อประกอบกับชื่อปุ่ม หมายถึงให้กดปุ่มเหล่านั้นพร้อมกัน

และ, กับ (หลายสิ่งประกอบกัน)


если

[ˈjes⁽ʲ⁾lʲɪ]


បំណាច់

แผลงมาจาก បាច់ (บาจ̍, “กลุ่ม, มัด [น.]”)


ပေႃး

ร่วมเชื้อสายกับไทย พอ, อีสาน พอ, ลาว ພໍ (พํ), คำเมือง ᨻᩬᩴ (พอํ), เขิน ᨻᩳ (พอ), ไทลื้อ ᦗᦸ (พอ̂), ไทดำ ꪝꪷ (ปฺํ), ไทใต้คง ᥙᥨᥝᥰ (โป๊ว), อาหม 𑜆𑜦𑜡 (ปอ̂)

พอ, เมื่อ, ครั้น


ຈັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จั่ง, ไทดำ ꪊꪰ꪿ꪉ (จั่ง)


ເພາະວ່າ

ເພາະ (เพาะ, “เพราะ”) + ວ່າ (ว่า, “ว่า”)

[pʰɔʔ˧.ʋaː˧]

[pʰɔʔ˧˨.ʋaː˧˨]


หฤๅ

/rɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ หรือ


mais

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า mes, mais, จากละติน magis (มากฺิซ)


а

สืบทอดจากสลาวิกดั้งเดิม *a (“และ, แต่”)

แต่, และ (บอกความหมายใหม่หรือที่แตกต่าง).


however

อย่างไรก็ตาม


otherwise

/ˈʌð.əˌwaɪz/


whenever

เมื่อไรก็ตาม


whereas

ในทางตรงกันข้าม (ใช้เปรียบเทียบ)

เพราะว่า (คำทางการ)


whether

ไม่ว่าจะ...หรือไม่


ເທົ້າເຖິງ

[tʰaw˧˦.tʰɤŋ˥˧˧]


ກະທັ່ງ

กระทั่ง, จนถึง


รือ

เทียบเขมร ឬ (ฤๅ)


รือ

รูปแบบอื่นของ ᩁᩂ (รฤ)


ဢမ်ႇၼၼ်

ဢမ်ႇ (อั่ม, “ไม่”) + ၼၼ် (นัน, “ฉะนั้น, ดังนั้น”); เทียบไทลื้อ ᦢᧁᧈᦀᧃᧉ (เบ่าอั้น)


သေတႃႉ

သေ (เส, “เสีย”) + တႃႉ (ต๎า, “สิ”)


ၼင်ႇႁိုဝ်

ၼင်ႇ (นั่ง, “ตาม, ดั่ง”) + ႁိုဝ် (หึว, “อย่างไร, ใด”)

เพื่อที่ว่า, เพื่อให้


ᦡᧂᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดั่ง, คำเมือง ᨯᩢ᩠᩵ᨦ (ดั่ง), ลาว ດັ່ງ (ดั่ง)


那麼

ดังนั้น, ถ้าอย่างนั้น

大家都到了，那麼我們開始吧。

ทุกคนมาถึงแล้ว ถ้าอย่างนั้นพวกเรามาเริ่มกันเลย

大家都到了，那么我们开始吧。

你們都學中文，那麼你們都是學生。

พวกเธอทั้งหมดเรียนภาษาจีน ดังนั้นพวกเธอทั้งหมดก็เป็นนักเรียน

Nǐmen dōu xué zhōngwén, nàme nǐmen dōu shì xuéshēng.

你们都学中文，那么你们都是学生。


ja

จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *jahw (“และ”); เทียบกอท 𐌾𐌰𐌷 (ยัฮ), เยอรมันสูงเก่า ja, joh.


ᦗᦸ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พอ, คำเมือง ᨻᩴᩬ (พํอ), ลาว ພໍ (พํ), ไทใหญ่ ပေႃး (ป๊อ̂)

จน, ตราบเท่า

ᦗᦸ ᦎᦻ


တေႃႇပေႃး

จน, ตราบเท่า

ႁဵတ်းတေႃႇပေႃးယဝ်ႉ

เห๊ตต่อ̂ป๊อ̂ย๎ว

သုၵ်ႈတေႃႇပေႃးမူတ်းသႂ်

สุ้กต่อ̂ป๊อ̂มู๊ตใส


ເຖິງວ່າ

ເຖິງ (เถิง) + ວ່າ (ว่า)

ถึงแม้, ถึงแม้ว่า


rox

เทียบลาว ຫຼື (หลื); ไทย หรือ.
This etymology is incomplete. You can help Wiktionary by elaborating on the origins of this term.


ດອມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ดอม

ຢູ່ເຮືອນດອມເມຍ

อยู่บ้านกับเมีย

อยู่เฮือนดอมเมย


ပဵၵ်ႉသမ်ႉ

ပဵၵ်ႉ (เป๎ก, “แม้”) + သမ်ႉ (สั๎ม, “ซ้ำ, ส่วน”)

รูปแบบอื่นของ ပိၵ်ႉသမ်ႉ (ปิ๎กสั๎ม)

ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ


või

สืบทอดจากฟินนิกดั้งเดิม *vai. ตาม Eesti etümoloogiasõnaraamat suggested ร่วมเชื้อสายกับ vahe (“แตกต่าง”) และ vaja (“จำเป็น”).


อนึ่ง

แผลงมาจาก อันหนึ่ง

/ʔa˨˩.nɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

อีกอย่างหนึ่ง, อีกประการหนึ่ง


แต๋ม

รูปแบบอื่นของ ᨲᩯ᩠ᨾ (แตม)


ᨲᩯ᩠ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨲᩮ᩠ᨾ (เตม)

หากว่า, แม้ว่า


ᨲᩮ᩠ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩯ᩠ᨾ (แตม)

หากว่า, แม้ว่า


das

จากเยอรมันสูงเก่า daz, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *þat; เทียบภาษาไซลีเซีย doas, ดัตช์ dat และอังกฤษ that

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/CPIDL German - Das.ogg

การสะกดเลิกใช้ของ dass


ပေႃးဝႃႈ

ပေႃး (ป๊อ̂, “พอ, ถ้า”) + ဝႃႈ (ว้า, “ว่า”)

ถ้าว่า, ถ้าหากว่า


ဢိၵ်ႇတင်း

ဢိၵ်ႇ (อิ่ก, “อีก”) + တင်း (ตั๊ง, “ทั้ง”)


ၼႆယဝ်ႉ

ၼႆ (ไน, “ฉะนั้น, ดังนี้”) + ယဝ်ႉ (ย๎ว, “แล้ว”)


ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၵဵဝ်ႇ (เก่ว, “เกี่ยว”) + ၶွင်ႈ (ข้อ̂ง, “ข้อง”)

เนื่องจาก, ในการเชื่อมต่อกับ, ในการมีส่วนร่วมกับ


သင်ဝႃႈ

သင် (สัง, “อะไร”) + ဝႃႈ (ว้า, “ว่า”)


ၼႆၸိုင်

ၼႆ (ไน, “ดังนี้, นี่”) + ၸိုင် (จึง, “ส่วน, คำใช้กับนามที่กระทำหรือถูกกระทำ”)


ပၢႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลาย, คำเมือง ᨸᩖᩣ᩠ᨿ (ปลาย), ลาว ປາຍ (ปาย), ไทลื้อ ᦔᦻ (ปาย), ไทใต้คง ᥙᥣᥭ (ปาย), อาหม 𑜆𑜩𑜤 (ปาย์) หรือ 𑜈𑜩𑜤 (บาย์), จ้วง byai


ၸိုင်

คำที่ทำหน้าที่เชื่อมประโยคให้เกี่ยวเนื่องกัน; โดย


ᦀᦻᧉ

ทำอย่างไม่หยุด ใช้ระหว่างคำกริยาที่ใช้ซ้ำกัน

ᦣᦹᧇ ᦀᦻᧉ ᦣᦹᧇ

ไล่แบบไม่หยุด

ฮืบ อ้าย ฮืบ


ᦘᦸᧄᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พร้อม, ลาว ພ້ອມ (พ้อม), คำเมือง ᨻᩕᩬ᩶ᨾ (พรอ้ม), เขิน ᨽᩬ᩶ᨾ (ภอ้ม), ไทใหญ่ ၽွမ်ႉ (ผ๎อ̂ม)


ᦀᦸᧃ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອວນ (อวน), เขิน ᩋᩬᩁ (ออร), ไทดำ ꪮꪺꪙ (อัวน), ไทใหญ่ ဢွၼ် (ออ̂น)


ᦑᦹᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทั้ง, ลาว ທັງ (ทัง), คำเมือง ᨴᩧ᩠ᨦ (ทึง), เขิน ᨴᩨ᩠ᨦ (ทืง), ไทใหญ่ တင်း (ตั๊ง)


လိူဝ်ၼၼ်ႉ

လိူဝ် (เลิว, “เหลือ”) + ၼၼ်ႉ (นั๎น, “นั้น”)

นอกจากนั้น, ยิ่งกว่านั้น, นอกเหนือจากนี้


ၼႆလႄႈ

ၼႆ (ไน, “ดังนั้น”) + လႄႈ (แล้, “และ”)

และดังนั้น, และฉะนั้น, ดังนั้น, ฉะนั้น, ดังนั้นจึง


ᦑᧁᧈᦞᦱᧈᦺᦡᧉ

ᦑᧁᧈᦞᦱᧈ (เท่าว่า, “แต่ว่า”) + ᦺᦡᧉ (ได้, “ได้”)

อย่างไรก็ตาม, แต่


ᦈᦲᧂᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จึง หรือ จึ่ง หรือ จิ่ง, ลาว ຈັ່ງ (จั่ง) หรือ ຈິ່ງ (จิ่ง) หรือ ຈຶ່ງ (จึ่ง), คำเมือง ᨧᩥ᩠᩵ᨦ (จิ่ง) หรือ ᨧᩧ᩠᩵ᨦ (จึ่ง), เขิน ᨧᩨ᩠᩵ᨦ (จื่ง), ไทใหญ่ ၸင်ႇ (จั่ง)


ᨯᩱ᩶

ได้แก่, เท่ากับ


ติ๋งต่าง

อาจแผลงมาจาก ตี + ต่าง

ตีต่าง
ตี๊ต่าง
ตี๋ต่าง

/tiŋ˩˩˦.taːŋ˨˩/^((สัมผัส))

สมมุติว่า, หากว่า, แม้ว่า


comme

เมื่อ, ขณะ, ตั้งแต่, เนื่องจาก, เพราะ


quand

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง quand, quant, จากฝรั่งเศสเก่า quant, qant, จากละติน quandō (ก๎วันโด̄).

Appelez-moi quand vous arriverez chez vous

โทรหาฉันเมื่อคุณกลับถึงบ้าน


ᦶᦑᧆᦵᦙᦲᧈ

ᦶᦑᧆ (แทด, “ถึง, ทัด”) + ᦵᦙᦲᧈ (เมี่, “เมื่อ”)

เมื่อ, ในขณะที่


ᥗᥪᥒᥴᥝᥣ

ᥗᥪᥒᥴ (ถื๋ง, “ถึง”) + ᥝᥣ (วา, “ว่า”)


ꪖ꫁ꪱꪫ꪿ꪱ

ꪖ꫁ꪱ (ถ้า, “ถ้า”) + ꪫ꪿ꪱ (ว่า, “ว่า”)


et

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง et.

e

ครีโอลมอริเชียส


aussi

จากฝรั่งเศสเก่าausi, จากละตินaliud (อาลีอุด)sic (ซิก, “another thing thus”).


ໂຫຼດ

ร่วมเชื้อสายกับ ໂລດ (โลด)

เลย, จึง, แล้วก็


ເຖິງແມ່ນ

ເຖິງ (เถิง, “ถึง”) + ແມ່ນ (แม่น, “แม้”)


ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ

ຢ່າງໃດ (อย่างใด, “อย่างใด, อย่างไร”) + ກໍ່ຕາມ (กํ่ตาม, “ก็ตาม”)

อย่างไรก็ตาม


ເຖິງແມ່ນວ່າ

ເຖິງ (เถิง, “ถึง”) + ແມ່ນ (แม่น, “แม้”) + ວ່າ (ว่า, “ว่า”)


ເພາະສະນັ້ນ

ເພາະ (เพาะ, “เพราะ”) + ສະນັ້ນ (สะนั้น, “ฉะนั้น”)


ຖ້າວ່າ

ຖ້າ (ถ้า, “ถ้า”) + ວ່າ (ว่า, “ว่า”)


ເທົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เท้า, คำเมือง ᨴᩮᩢ᩶ᩤ (เทั้า), เขิน ᨴᩮᩢ᩶ᩤ (เทั้า), ไทลื้อ ᦑᧁᧉ (เท้า), ไทดำ ꪹꪕ꫁ꪱ (เตฺ้า), ไทใหญ่ တဝ်ႉ (ต๎ว)

ยัน, ตราบเท่า, จนถึง, จนกระทั่ง


ຕາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตราบ, คำเมือง ᨲᩕᩣ᩠ᨷ (ตราบ), เขิน ᨲᩕᩣ᩠ᨷ (ตราบ), ไทลื้อ ᦏᦜᦱᧇ (ถหลาบ)


အထိ

จนกระทั่ง, จนถึง


သို့မဟုတ်

သို့ (โส̥, “ดั่ง, เหมือน, ถึง”) + မ (ม, “ไม่”) + ဟုတ် (หุต์, “จริง, แท้”)


puisque

ตั้งแต่, เพราะ


cependant

อย่างไรก็ตาม, ถึงอย่างไรก็ตาม, ยัง, แม้จะมี


သေၵေႃႈ

သေ (เส, “เสีย”) + ၵေႃႈ (ก้อ̂, “ก็”)


ແຕ່ວ່າ

ແຕ່ (แต่, “แต่”) + ວ່າ (ว่า, “ว่า”)


ᨠᩬᩴ᩵

ก็, ย่อม, จะ


ແມ້ແຕ່

ແມ້ (แม้, “แม้”) + ແຕ່ (แต่, “แต่”)


ແມ່ນແຕ່

ແມ່ນ (แม่น, “แม้”) + ແຕ່ (แต่, “แต่”)


ᨿᩬ᩶ᩁ

เป็นเพราะ, เนื่องเพราะ

ᨸᩮ᩠ᨶᩈᩩᨡᨿᩬ᩶ᩁᨷᩩᨬᨡᩬᨦᨻᩬᩴ᩵ᨾᩯ᩵ᨸᩮ᩠ᨶᨧᩮᩢ᩶ᩣ

เท่าที่มีสุขก็เพราะบุญของพ่อแม่ผู้มีพระคุณ

เปนสุขยอ้รบุญของพอํ่แม่เปนเจั้า


ပိၵ်ႉသမ်ႉ

ပိၵ်ႉ (ปิ๎ก, “แม้”) + သမ်ႉ (สั๎ม, “ซ้ำ”)

แม้, แม้ว่า, ถึงแม้


ແມ້

ยืมมาจากไทย แม้


ຄ້ອມ

เมื่อ, ครั้น, เวลา

ຄ້ອມວ່າແລ້ວ

เมื่อว่าแล้ว


ຢ່າງໃດກໍດີ

ຢ່າງໃດ (อย่างใด, “อย่างใด”) + ກໍດີ (กํดี, “ก็ดี”)


ຢ່າງໃດກໍ່ດີ

ຢ່າງໃດ (อย่างใด, “อย่างใด”) + ກໍ່ດີ (กํ่ดี, “ก็ดี”)


เตน

เพราะ, ด้วยเหตุนั้น, เพราะเหตุนั้น


außer

สืบทอดจากเยอรมันสูงกลาง ūzer, จากเยอรมันสูงเก่า ūzar ดูเพิ่มที่ aus เทียบกับอังกฤษ outer, นอร์เวย์ uten-, ytre

ยกเว้น, นอกเสียจาก

Sie können das Spiel nicht mehr gewinnen, außer wenn sie ein Wunder schaffen.

พวกเขาไม่สามารถชนะเกมได้อีกแล้ว นอกเสียจากว่าพวกเขาสร้างปาฏิหาริย์ขึ้น


กราบ

กราบเท่ากัลปาวสาน


ᦷᦉᧃᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส่วน, ลาว ສ່ວນ (ส่วน), คำเมือง ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ (สว่ร), เขิน ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ (สว่ร)


ᦎᧂᧉᦶᦎᧈ

ᦎᧂᧉ (ตั้ง, “ตั้ง”) + ᦶᦎᧈ (แต่, “แต่”)

ตั้งแต่ (นับจากเวลาหนึ่ง)


ຢຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เยียว, อีสาน เยียว, เขิน ᨿ᩠ᨿᩴ (ยยํ)

(~ວ່າ) เยียว (หากว่า หรือแม้ว่า)


ႁၢၼ်ႉတေႃႈ

ႁၢၼ်ႉ (ห๎าน, “ชั้น, ขั้น”) + တေႃႈ (ต้อ̂, “เวลา, ถึงแม้”) หรืออาจแผลงมาจาก ႁၢၼ်ႉတေႃႇ (ห๎านต่อ̂, “จนถึง”)


ꪀꪾꪚ

รูปแบบอื่นของ ꪀꪚꪾ (กับ)


ᦶᦏᧆ

จากนั้น, ต่อจากนั้น


或者

ในภาษาจีนกลางจะใช้คำว่า 或者 เฉพาะในประโยคบอกเล่า และใช้ 還是／还是 (háishì) เฉพาะในประโยคคำถาม (และยังเป็นคำที่แสดงคำถามในตัวเอง)

ในภาษากวางตุ้งจะใช้คำว่า 或者 เฉพาะในประโยคบอกเล่าเช่นเดียวกับภาษาจีนกลาง แต่จะใช้ 抑或 (jik1 waak6) หรือ 定係／定系 (ding6 hai6) ในประโยคคำถาม

A或者B

紅色的燈光表示那兒有淺灘或者礁石。

ตะเกียงสีแดงบอกให้เรารู้ว่าบริเวณนั้นมีหาดตื้นหรือหินโสโครก

Hóngsè de dēngguāng biǎoshì nàr yǒu qiǎntān huòzhě jiāoshí.

红色的灯光表示那儿有浅滩或者礁石。


ꪹꪋꪷ

เมื่อ, ขณะที่


ลือ

รูปแบบอื่นของ ᩁᩂ (รฤ)


wie

สืบทอดจากเยอรมันสูงกลาง wie ซึ่งเป็นการรวมระหว่างรูปที่สัมพันธ์กันสองรูป ได้แก่ 1.) เยอรมันสูงเก่า hwio, จาก older hwēo, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *hwaiwa; ร่วมเชื้อสายกับ กอท 𐍈𐌰𐌹𐍅𐌰 (ฮฺไววา). 2.) เยอรมันสูงเก่า hwē, hwie, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *hwē; ร่วมเชื้อสายกับ กอท 𐍈𐌴 (ฮฺเว) รูปที่สองยังเป็นรูปอื่นของ เจอร์แมนิกดั้งเดิม *hwī, ซึ่งเป็นรากของอังกฤษ why และยังเป็นรูปผันกรณการกที่ถูกคงรูปเดิมไว้ (fossiled) ของ *hwaz, *hwat (“ใคร, อะไร”) ซึ่งรูปที่หนึ่งยังมีความสัมพันธ์กับรูปผันนี้เช่นเดียวกัน

Freunde sind wie Sterne in der Nacht.

ผองเพื่อนเป็นเหมือนดั่งดาราในยามราตรี

Wie ihr wisst, bin ich in Dortmund aufgewachsen.

อย่างที่พวกเธอรู้ ฉันเติบโตในเมืองดอร์ทมุนด์

Ich bin so schnell wie du.

ฉันก็เร็วได้อย่างเธอ

Der Junge ist größer wie sein Vater.

เด็กชายตัวสูงกว่าพ่อของเขา

กล่าวถึงอดีต

Ich hab ihn gesehen, wie ich in Köln war.

ฉันเห็นเขาตอนที่ฉันอยู่โคโลญ

Wie ich zur Tür herauskomme, steht da mein alter Schulfreund.

ขณะที่ฉันออกมาจากประตู เพื่อนเก่าฉันสมัยเรียนก็ยืนอยู่หน้าประตู


ᦘᦸᦰ

ยืมมาจากไทย เพราะ


ᦵᦠᧆᧈ

ยืมมาจากบาลี เหตุ


ᦶᦟᧁᧉ

รูปแบบอื่นของ ᧟ (แหลว)


seit

สืบทอดจากเยอรมันสูงกลาง sīt, จากเยอรมันสูงเก่า sīd, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *sīþaz, *sinþaz; ร่วมเชื้อสายกับแซกซันเก่า sīd; เทียบ obsolete อังกฤษ sith


ᨠᨯᩦ

ᨠ᩠ᨯᩦ
กดี
กะดี


ᨠ᩠ᨯᩦ

รูปแบบอื่นของ ᨠᨯᩦ (กดี, “ก็ดี”)


กะดี

รูปแบบอื่นของ ᨠᨯᩦ (กดี, “ก็ดี”)


und

สืบทอดจากเยอรมันสูงกลาง unde, จากเยอรมันสูงเก่า unti, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *andi*anþi, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *h₂énti; เทียบดัตช์ en, อังกฤษ and, เดนมาร์ก end

Kaffee und Kuchen

Ich kam, sah und siegte.

ฉันได้มา ได้เห็น และได้ชัยชนะ

Er und Abwaschen? Vielleicht einmal im Jahr!

เขากับการล้างจานเหรอ? น่าจะปีละครั้งได้

und so weiter, und so fort

และอื่น ๆ, ฯลฯ

แล้ว, ก็, จึง

Ich kaufe ein und mein Mann kocht.

ฉันซื้อของมาแล้วสามีฉันจึงทำอาหาร


ภอ

/pʰɔː˧/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ พอ


bis

สืบทอดจากเยอรมันสูงกลาง biz, bit, bitze, จาก bī (“โดย”) + ze (“ยัง, สู่”); สมมูลกับภาษาเยอรมันปัจจุบัน bei/be- และ zu; เทียบGerman Low German bit (“จนกระทั่ง”), Saterland Frisian bit (“จนกระทั่ง”)

Wir warten hier, bis das Gewitter vorbei ist.

พวกเราจะรออยู่ตรงนี้จนกระทั่งพายุฝนฟ้าคะนองผ่านไป

ถึง, ไปจนถึง (แสดงช่วงหรือขอบเขต)

Ich arbeite 40 bis 50 Stunden in der Woche.

ฉันทำงาน 40 ถึง 50 ชั่วโมงต่อสัปดาห์

Ihre Haare sind braun bis dunkelbraun.

ผมของเธอมีสีน้ำตาลไปจนถึงน้ำตาลเข้ม


สมมติ

ยืมมาจากบาลี สมฺมติ ญ.

[เสียงสมาส]
สม-มด-ติ-

รูปแบบอื่นของ สมมุติ


noch

สืบทอดจากเยอรมันสูงกลาง noch, nog, จากเยอรมันสูงเก่า noh, จากเจอร์แมนิกตะวันตกดั้งเดิม *noh, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *nuh, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *nū-kʷe-; ร่วมเชื้อสายกับดัตช์ nog และ noch

ตามหลังประโยคเชิงปฏิเสธ

Er versteht es nicht, noch wird er es jemals verstehen.

เขาไม่เข้าใจ และจะไม่เข้าใจอีกด้วย


ญ้อน

รูปแบบอื่นของ ᨿᩬ᩶ᩁ (ยอ้ร)


บ่ากอง

/baː˨˩.kɔːŋ˧˧/

รูปแบบอื่นของ ᨷ᩵ᩤᨣᩬᨦ (บ่าคอง)


บ่าคอง

/baː˨˩.kɔːŋ˧˧/

รูปแบบอื่นของ ᨷ᩵ᩤᨣᩬᨦ (บ่าคอง)


ᨷ᩵ᩤᨣᩬᨦ

/baː˨˩.kɔːŋ˧˧/

เมื่อ, พอ (เมื่อ)


dass

จากเยอรมันสูงเก่า daz, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *þat; เทียบดัตช์ dat, อังกฤษ that; การแยกความแตกต่างออกจาก das นั้นเกิดจากแบบแผนเชิงอักขรวิธีเพียงอย่างเดียว

Ich habe gehört, dass du krank bist.

ฉันได้ยินมาว่าเธอป่วย

ที่, เรื่องที่

Dass du mir schreiben willst, freut mich besonders.

เรื่องที่เธออยากเขียนมาหาฉันนั้น มันทำให้ฉันดีใจเป็นพิเศษ

ใช้โครงสร้าง so … dass

Sie schlug ihn so, dass er ins Krankenhaus musste.

เธอตีเขาจนเขาต้องไปโรงพยาบาล

ส่วนใหญ่เป็นภาษาปาก

Beeil dich, dass wir bald losfahren können.

รีบหน่อย เพื่อที่พวกเราจะได้ออกเดินทางในอีกไม่ช้า


ທີ່ແທ້

ທີ່ (ที่, “ที่”) + ແທ້ (แท้, “แท้”)

[tʰiː˧.tʰɛː˥˨]

[tʰiː˧˨.tʰɛː˧˦]


doch

จากเยอรมันสูงกลาง doch, จากเยอรมันสูงเก่า doh, จากเจอร์แมนิกตะวันตกดั้งเดิม *þauh, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *þauh; ร่วมเชื้อสายกับอังกฤษเก่า þēah (อังกฤษ though)

หาก; แต่; อย่างไรก็ตาม; ถึงกระนั้น

Ich lud ihn ein, doch er wollte nicht kommen.

ฉันได้ชวนเขาแล้ว แต่เขาไม่อยากมา


แม้แต่

/mɛː˦˥.tɛː˨˩/^((สัมผัส))


ᦀᦸᧃᦑᦱᧂ

ᦀᦸᧃ (ออ̂น, “ก่อน”) + ᦑᦱᧂ (ทาง, “ทาง”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩬᩁᨴᩤ᩠ᨦ (ออรทาง), ไทใหญ่ ဢွၼ်တၢင်း (ออ̂นต๊าง)

เมื่อก่อนนี้, ก่อนหน้านี้

ᦀᦸᧃᦑᦱᧂ ᦅᦸᧉ ᦙᦲ ᦶᦞᧃᧈᦎᦱ ᦓᧃᧉ, ᦵᦉ ᦵᦗᦲᧃᧈ ᦊᦹᧄ ᧟.

ก่อนหน้านี้มีแว่นตา แต่คนอื่นยืมไป

ออ̂นทาง ค้อ̂ มี แว่นตา นั้น, เส เพี่น หยืม แหลว.


สมมุติ

ยืมมาจากบาลี สมฺมุติ ญ.

[เสียงสมาส]
สม-มุด-ติ-

ต่างว่า, ถือเอาว่า

สมมุติว่าได้มรดกสิบล้าน จะบริจาคช่วยคนยากจน

สมมุติว่าถูกสลากกินแบ่งรางวัลที่ 1 จะไปเที่ยวรอบโลก


สมมต

ยืมมาจากบาลี สมฺมต ช.

รูปแบบอื่นของ สมมุติ


หาไม่

มิฉะนั้น, ไม่เช่นนั้น

เธอต้องออกไปจากบ้านของฉันเดี๋ยวนี้ หาไม่ฉันจะแจ้งตำรวจว่าเธอบุกรุก


ကွပ်ႉပိူဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ (ก้อ̂ปเปิ้ว)


ᦈᦹ

ด้วย, แล้วก็, ยิ่งไปกว่านั้น

ᦗᦸᧅ ᦔᦲᧃ ᦅᦳᧃ ᦙᦱ, ᦈᦹ ᦠᦱᧇ ᦇᦹᧃ ᦆᧄ ᦗᦸᧅ ᦙᦱ.

ฟื้นคืนชีพมา แล้วก็หาบเงินทองกลับมาด้วย

พอ̂ก ปีน คุน มา, จื หาบ งืน ฅัม พอ̂ก มา.


จึ่ง

/t͡ɕɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

คำพ้องความของ จึง


og

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

จากนอร์สเก่า ok (“จาก”), จากคำดั้งเดิม auk (“จาก”), จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *auk (“เช่นเดียวกัน, และอื่น ๆ”), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *h₂ewg- (“เพิ่ม, เพิ่มขนาด”)


eller

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

จากนอร์สเก่า ella, ellar, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *aljaz, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *h₂élyos

Vil du ha kaffe eller te?

คุณอยากได้กาแฟหรือชา


så

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

จากนอร์สเก่า svá, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *swa, *swē


less'n

เป็นไปได้ว่ามาจาก unless''than หรือ an; เปรียบเทียบ if'n (“ถ้า”)

สหรัฐอเมริกาตอนใต้


ခၚ်

จากมอญเก่า ခင်

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ခၚ် (speak).wav

ခၚ်ဍေံကၠုၚ်အဲဟွံတီ။

เขาจะมาผม/ฉันไม่รู้

ขง์เฑํกฺลุง์อัวหฺวํติํ.


邊……邊……

邊走邊唱

เดินไปร้องเพลงไป

边走边唱

เดินไปร้องเพลงไป

我邊等邊瀏覽幾本雜誌。

ฉันกำลังรอในขณะเดียวกันก็หยิบดูนิตยสารหลายเล่ม

我边等边浏览几本杂志。


而且

นอกจากนั้น; และมากไปกว่านั้น; ยิ่งกว่านั้น

我很喜歡這個女人，因為她很聰明，而且身材凹凸有致。

I like this woman very much because she's smart and voluptuous.

Wǒ hěn xǐhuān zhè ge nǚrén, yīnwèi tā hěn cōngmíng, érqiě shēncái āotūyǒuzhì.

我很喜欢这个女人，因为她很聪明，而且身材凹凸有致。

你要去參加，而且你還要敢於發言，敢於辯論。

You are going to participate – and you will dare to speak and debate.

Nǐ yào qù cānjiā, érqiě nǐ hái yào gǎnyú fāyán, gǎnyú biànlùn.

你要去参加，而且你还要敢于发言，敢于辩论。


abys

บุรุษที่สอง เอกพจน์ของ aby


marnas

ยกเว้น, เว้นแต่


agora

สืบทอดจากกาลิเซีย-โปรตุเกสเก่า agora, จากละติน hāc hōrā (ฮ̄าก โฮ̄ร̄า); เทียบกาลิเซีย agora, สเปน ahora (อาโอรา)

แต่, อย่างไรก็ตาม

คำแสดงการเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว

agora triste, agora alegre

เสียใจแป๊บเดียว อยู่ดี ๆ ก็ดีใจ

เนื่องจาก, เพราะว่า

agora que você acabou o trabalho, pode sair

เพราะว่าคุณทำงานเสร็จแล้ว คุณก็ไปได้แล้ว


ᨹᩥ

ผิ (หาก, แม้น), หากว่า, แม้นว่า


qar

ฝรั่งเศสเก่า

รูปแบบอื่นของ quar


til

จากอังกฤษกลาง til, จากอังกฤษเก่า til (“to, until”), อาจเป็นไปได้ว่ามาจากนอร์สเก่า til, ทั้งสองรากมาจากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *tilą (“เป้าหมาย”), หรือเจอร์แมนิกดั้งเดิม *til (“to, towards”); เทียบกับฟรีเซียเก่า til

อังกฤษใต้ (รูปอ่อน)


om

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

จากนอร์สเก่า um, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *umbi (“รอบ ๆ, เกี่ยวกับ”)* um ในฐานะคำสันธานถูกแทนที่หรือหลอมรวมกับนอร์สเก่า ef และ em รวมถึงการใช้เช่นกัน ซึ่งมาจากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *jabai (“เมื่อ, ถ้า”), ซึ่งยังเป็นรากของอังกฤษ if และเยอรมัน ob

ว่า...หรือไม่

De spurte om jeg ville komme.

พวกเขาถามว่าฉันจะมาหรือไม่