บ้าน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːnꟲ (“หมู่บ้าน”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บ้าน, ลาว ບ້ານ (บ้าน), คำเมือง ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶ (บ้าน), ไทลื้อ ᦢᦱᧃᧉ (บ้าน), ไทดำ ꪚ꫁ꪱꪙ (บ้าน), ไทใหญ่ မၢၼ်ႈ (ม้าน) หรือ ဝၢၼ်ႈ (ว้าน), ไทใต้คง ᥛᥣᥢᥲ (ม้าน), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์) หรือ 𑜉𑜃𑜫 (มน์), จ้วง mbanj

οικιακός

ที่มีอยู่ตามบ้าน

domestique

ที่มีอยู่ตามบ้าน

дома́шний

ที่มีอยู่ตามบ้าน

doméstico

ที่มีอยู่ตามบ้าน

domestic

ที่มีอยู่ตามบ้าน

häuslich

ที่มีอยู่ตามบ้าน

Haus-

ที่มีอยู่ตามบ้าน

ที่มีอยู่ตามบ้าน เช่น หนูบ้าน คู่กับ หนูนา หรือที่เลี้ยงไว้ เช่น หมูบ้าน คู่กับ หมูป่า


พื้น

รูปแบบอื่นของ ᨻᩨ᩠᩶ᨶ (พื้น)


หนู

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnuːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨶᩪ (หนู), ลาว ໜູ (หนู), ไทลื้อ ᦐᦴ (หนู), ไทดำ ꪘꪴ (หนุ), ไทใหญ่ ၼူ (นู), จ้วง nou, แสก หนู่, ภาษาจ้วงใต้ nu

/nuː˩˩˦/^((สัมผัส))

เล็ก (ใช้เฉพาะพรรณไม้บางอย่างที่มีพันธุ์เล็กหรือของบางอย่างชนิดเล็ก)

กุหลาบหนู

แตงหนู

หม้อหนู


sana

จากละติน sanus (ซานุซ)

แข็งแรง, สุขภาพดี


หน้า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หน้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ (หน้า), ลาว ໜ້າ (หน้า), ไทลื้อ ᦐᦱᧉ (หน้า), ไทดำ ꪘ꫁ꪱ (หน้า), ไทขาว ꪘꪱꫂ, ตั่ย nả, ไทใหญ่ ၼႃႈ (น้า), ไทใต้คง ᥘᥣᥲ (ล้า) หรือ ᥢᥣᥲ (น้า), อาหม 𑜃𑜠 (นะ) หรือ 𑜃𑜡 (นา), จ้วง naj; เทียบเบดั้งเดิม *naːᴮꟲ¹ ซึ่งเป็นรากของเบ na³

/naː˥˩/^((สัมผัส))

อาทิตย์หน้า

ฉบับหน้า

ตรงข้ามกับ หลัง (ใช้แก่เวลาที่ยังมาไม่ถึง)

วันหน้า

เดือนหน้า

ปีหน้า

อยู่ตรงข้ามกับข้างหลัง เรียกว่า ข้างหน้า


กรวด

หลังคากรวด (คู่กับ หลังคาดาด)


car

อินเทอร์ลิงกวา


หนึ่ง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *nɯːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨶᩧ᩠᩵ᨦ (นึ่ง), ลาว ໜຶ່ງ (หนึ่ง) หรือ ນຶ່ງ (นึ่ง), ไทลื้อ ᦓᦹᧂᧈ (นื่ง), ไทดำ ꪙꪳ꪿ꪉ (นึ่ง), ไทใหญ่ ၼိုင်ႈ (นึ้ง), พ่าเก ꩫိုင် (นึง์), อ่ายตน လိုင် (ลึง์), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (ลึง์), จ้วงแบบจั่วเจียง nwngh

/nɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

เป็นเอก, เป็นเลิศ

เพื่อน ๆ ยกให้เขาเป็นหนึ่งในรุ่น


ไทย

ยืมมาจากบาลี เทยฺย

[เสียงสมาส]
ไท-ยะ-

ควรให้, ใช้ประกอบเป็นคำนำหน้าสมาส

ไทยทาน

ไทยธรรม


gram

สืบทอดจากดัตช์กลาง gram (“ความโกรธเคือง”)


gram

สืบทอดจากดัตช์เก่า *gram, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *gramaz.

เศร้า, กลัดกลุ้ม


gram

จากนอร์สเก่า gramr; ร่วมเชื้อสายกับไอซ์แลนด์ gramur (“ไม่พอใจ, หงุดหงิด”)


gram

การสะกดเลิกใช้ของ grão


gram

สืบทอดจากเยอรมันสูงกลาง gram, จากเยอรมันสูงเก่า gram, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *gramaz


gram

สืบทอดจากอังกฤษเก่า gram, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *gramaz; ร่วมเชื้อสายกับนอร์สเก่า gramr; เกี่ยวข้องกับ grim


gram

สืบทอดจากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *gramaz

โกรธ, ไม่เป็นมิตร


愛

อักษรในชุดเสียงเดียวกัน (愛) (เจิ้งจาง, 2003)

ซึ่งรัก, เป็นที่รัก

愛妻

爱妻


คูล

ยืมมาจากอังกฤษ cool


afraid

ภาคแสดง only


game

จากอังกฤษกลาง game, gamen, gammen, จากอังกฤษเก่า gamen (“กีฬา, ความสนุกสนาน, การละเล่น, ความบันเทิง, ความเพลิดเพลิน”), จากเจอร์แมนิกตะวันตกดั้งเดิม *gaman, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *gamaną (“ความบันเทิง, ความสนุกสนาน, เกม", แปลตรงตัวว่า "การเข้าร่วม, การมีส่วนร่วม, ผู้คนอยู่ด้วยกัน”), จาก*ga- (อุปสรรคแสดงการรวมกลุ่ม) + *mann- (“คน”); หรือมาจาก *ga- + รากหนึ่งจากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *men- (“คิด, นึก”)
ร่วมเชื้อสายกับฟรีเซียเก่า game, gome (“ความสนุกสนาน, ความบันเทิง”), เยอรมันสูงกลาง gamen (“ความสนุกสนาน, ความบันเทิง”), สวีเดน gamman (“ความสนุกสนาน, ความรื่นเริง”), ไอซ์แลนด์ gaman (“ความสนุก”); สัมพันธ์กับ gammon, gamble

ที่มีความต้องการและสามารถเข้าร่วม; กล้าได้กล้าเสีย


พื้นถิ่น

/pʰɯːn˦˥.tʰin˨˩/^((สัมผัส))


ดี

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ดี, ลาว ດີ (ดี), คำเมือง ᨯᩦ (ดี), ไทลื้อ ᦡᦲ (ดี), ไทดำ ꪒꪲ (ดิ), ไทใหญ่ လီ (ลี), อาหม 𑜓𑜣 (ดี), 𑜃𑜣 (นี) หรือ 𑜑𑜣 (หี), ปู้อี ndil, จ้วง ndei

ᨯᩦ

มีลักษณะที่เป็นไปในทางที่ต้องการ

ꪒꪲ

มีลักษณะที่เป็นไปในทางที่ต้องการ

လီ

มีลักษณะที่เป็นไปในทางที่ต้องการ

bom

มีลักษณะที่เป็นไปในทางที่ต้องการ

ດີ

มีลักษณะที่เป็นไปในทางที่ต้องการ

bueno

มีลักษณะที่เป็นไปในทางที่ต้องการ

good

มีลักษณะที่เป็นไปในทางที่ต้องการ

มีลักษณะที่เป็นไปในทางที่ต้องการ น่าปรารถนา น่าพอใจ ใช้ในความหมายที่ตรงข้ามกับลักษณะบางอย่างแล้วแต่กรณี คือ ตรงข้ามกับชั่ว

คนดี

ความดี

ตรงข้ามกับร้าย

โชคดี

เคราะห์ดี

หน้าตาดี

มรรยาทดี

เสียงดี

แดดดี

ดีแต่พูด

ดีแล้ว

อยู่ในสภาพปรกติ

สุขภาพดี

คืนดี


ดี

รูปแบบอื่นของ ᨯᩦ (ดี)


แก่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *keːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩯ᩵ (แก่), ปักษ์ใต้ แก๋, ลาว ແກ່ (แก่), อีสาน แก หรือ แก่, ไทลื้อ ᦶᦂᧈ (แก่), ไทขาว ꪵꪀꫀ, ไทใหญ่ ၵႄႇ (แก่), ไทใต้คง ᥐᥥᥱ (เก่), พ่าเก ကေ (เก), อาหม *𑜀𑜦𑜧 (*เก), จ้วง geq, แสก เก

แก่

อรรถาภิธาน:แก่

งอม

อรรถาภิธาน:แก่

ชรา

อรรถาภิธาน:แก่

เถ้า

อรรถาภิธาน:แก่

เฒ่า

อรรถาภิธาน:แก่

เฒ่าชะแรแก่ชรา

อรรถาภิธาน:แก่

มีอายุ

อรรถาภิธาน:แก่

สูงอายุ

อรรถาภิธาน:แก่

อาวุโส

อรรถาภิธาน:แก่

หง่อม

อรรถาภิธาน:แก่

แก่

อรรถาภิธาน:แก่

งอม

อรรถาภิธาน:แก่

ชรา

อรรถาภิธาน:แก่

เถ้า

อรรถาภิธาน:แก่

เฒ่า

อรรถาภิธาน:แก่

เฒ่าชะแรแก่ชรา

อรรถาภิธาน:แก่

มีอายุ

อรรถาภิธาน:แก่

สูงอายุ

อรรถาภิธาน:แก่

อาวุโส

อรรถาภิธาน:แก่

หง่อม

อรรถาภิธาน:แก่

/kɛː˨˩/^((สัมผัส))

แก่ไปทุกวัน

ไม้แก่

เด็กคนนี้แก่กว่าเด็กคนนั้น

อยู่ในวัยชรา

คนแก่

เหลืองแก่

แก่เปรี้ยว

แก่หวาน

โดยปริยายหมายความว่า จัดเจน หนัก หรือยิ่งไปในทางนั้น

แก่สังคม

แก่วิชา

แก่เหล้า

แก่เล่น

แก่ไฟ


ข้าว

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขาว, คำเมือง ᨡᩣ᩠ᩅ (ขาว), ลาว ຂາວ (ขาว), ไทลื้อ ᦃᦱᧁ (ฃาว), ไทดำ ꪄꪱꪫ (ฃาว), ไทใหญ่ ၶၢဝ် (ขาว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥴ (ฃ๋าว), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์) หรือ 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์), จ้วง kau/hau, ปู้อี haaul, แสก ห่าว


百

สืบทอดจากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *b-r-gja

มากมาย, นับไม่ถ้วน

ทุก ๆ, ทั้งหมด


เกรียน

สั้นเกือบติดหนังหัว ผิวหนัง หรือพื้นที่

ผมเกรียน

หมาขนเกรียน

หญ้าเกรียน


สะเหล่อ

กร่อนมาจาก เซ่อ + เล่อ

/sa˨˩.lɤː˨˩/^((สัมผัส))

ทั้งเซ่อและเล่อ, ทั้งเซ่อซ่าและเล่อล่า


เห่ย

ไม่ทราบรากศัพท์ เป็นไปได้ว่ารับมาจากชื่อตัวละครในนิยายจีน

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

/hɤj˨˩/^((สัมผัส))

เชย, ไม่ทันสมัย, ไม่มีรสนิยม


เหียก

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก เหี้ย

ตาคนนั้นหน้าเหียกมาก ไม่อยากมองเลย


กรณีย์

ยืมมาจากบาลี กรณีย

กรณีย
กรณียะ
กรัณย์


male

ผังต้นไม้ศัพทมูล
อังกฤษกลาง male
อังกฤษ male
จากอังกฤษกลาง male ซึ่งยืมจากฝรั่งเศสเก่า malle, masle (ภาษาฝรั่งเศสปัจจุบัน mâle), จากละติน masculus (มัซกูลุซ, “เพศชาย, ผู้ชาย”) ซึ่งเป็นรูปบอกความเล็กของ mās (ม̄าซ, “ชาย, เพศชาย”); ร่วมรากกับ macho; แทนที่คำศัพท์เดิมในอังกฤษเก่า wǣpned (“เพศชาย”, แปลตามตัวอักษรว่า “ซึ่งมีองคชาต”), รับมาจากคำนาม wǣpn (“อาวุธ”) ซึ่งมีความหมายลำดับที่สองคือ “องคชาต”


public

สามารถเข้าถึงโดยบุคคลทั่วไป


public

ยืมจากละติน publicus (ปูบ๎ลีกุซ).


animal

ยืมจากละติน animal (อานีมัล)


animal

ยืมมาจากละติน animal (อานีมัล); ดูเพิ่ม alimaña (อาลีมาญา) ซึ่งเป็นคำร่วมรากที่สืบทอดไป

เกี่ยวกับสัตว์


แห

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง he (“ไม่เชื่อง”)

เปรียว, ไม่เชื่อง


แห

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຫ (แห), ปักษ์ใต้ แห, เขิน ᩉᩯ (แห), ไทดำ ꪵꪬ (แห), ไทใหญ่ ႁႄ (แห)

เปรียว, ไม่เชื่อง


กวิน

ยืมมาจากทมิฬ [Term?]


ปอ.

/pɔː˧.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ปรับอากาศ


อัญ

ยืมมาจากบาลี อญฺญ; เทียบสันสกฤต अन्य (อนฺย)

[เสียงสมาส]
อัน-ยะ-

อื่น, ต่างไป, แปลกไป


แบน

ยืมมาจากจีนยุคกลาง扁 (MC phjien|penX|benX|bjienX); ร่วมเชื้อสายกับลาว ແບນ (แบน), ไทลื้อ ᦶᦢᧃ (แบน), จ้วง benj (แป้น-แบน)

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/bɛːn˧/^((สัมผัส))

มีลักษณะแผ่ราบออกไป

ทับกล้วยให้แบน

ไม่ป่อง, ไม่นูน

เรือท้องแบน

จมูกแบน

ยางแบน


น้ำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.namꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨶ᩶ᩣᩴ (น้าํ), ปักษ์ใต้ หน่าม, ลาว ນ້ຳ (น้ำ), ไทลื้อ ᦓᧄᧉ (นั้ม), ไทดำ ꪙꪾ꫁ (น้ำ), ไทใหญ่ ၼမ်ႉ (นั๎ม), ไทใต้คง ᥘᥛᥳ (ลั๎ม), คำตี้ ꩫမ်ႇ, อ่ายตน ꩫံ (นํ), พ่าเก ꩫံ (นํ), อาหม 𑜃𑜪 (นํ), จ้วง raemx, จ้วงแบบหนง naemx, จ้วงแบบจั่วเจียง naemx, แสก นัม, ตั่ย nặm; เทียบเบดั้งเดิม *namᴮꟲ², ไหลดั้งเดิม *C-nəmʔ

มีแสงแวววาว (ใช้แก่รัตนชาติ)

เพชรน้ำหนึ่ง

ทับทิมน้ำงาม


yesterday

เกิดขึ้นเมื่อวาน

เกิดขึ้นในอดีต


vegetable

ประกอบไปด้วยผัก


แข็งแรง

/kʰɛŋ˩˩˦.rɛːŋ˧/^((สัมผัส))

มีกำลังมาก, ล่ำสัน

เขาเป็นคนแข็งแรง

มั่นคง, คงทน

รั้วกำแพงแข็งแรง

มีสุขภาพดี, ไม่ป่วยไข้

ร่างกายแข็งแรง


แข็งแกร่ง

แข็ง + แกร่ง

แข็ง-แกฺร็่ง

/kʰɛŋ˩˩˦.krɛŋ˨˩/^((สัมผัส))

อดทนไม่ท้อถอย


ก่ง

ยืมมาจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *koŋ (“โค้ง; งอ”); ร่วมเชื้อสายกับ ไทย ก้งโค้ง, โกง, โก่ง, โก้งโค้ง, โค้ง

/koŋ˨˩/^((สัมผัส))


ก่ง

รูปแบบอื่นของ ᨠᩫ᩠᩵ᨦ (ก็่ง, “โค้ง”)


jaune

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง jaune, iaune, จากฝรั่งเศสเก่า jaune, jalne, จากละติน galbinus (กฺัลบีนุซ).


bilingue

รูปแบบนี้พบบ่อยสุดในประเทศโปรตุเกส ส่วนในบราซิล โดยปกติสุด จะออกเสียงตัว u และการสะกดต่าง ๆ ซึ่งให้ลงน้ำหนักที่ตัว i นั้นตรงกับกรณีที่มีการออกเสียงตัว u

ซึ่งพูดสองภาษา, ซึ่งรู้สองภาษา, สองภาษา (คำขยายคำนาม)


jaloux

ยืมมาจากฝรั่งเศส jaloux (“อิจฉา”), จากละตินช่วงปลาย zelosus (เซฺโลซุซ), จากzēlus (เซฺ̄ลุซ), จากกรีกโบราณ ζῆλος (zêlos, “ความกระตือรือร้น, ความอิจฉา”)


jaloux

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า jalous, จากละตินช่วงปลาย zelōsus (เซฺโล̄ซุซ), จากzelus (เซฺลุซ), จากกรีกโบราณ ζῆλος (zêlos, “ความกระตือรือร้น, ความอิจฉา”); เทียบอิตาลี geloso, สเปน celoso (เซฺโลโซ); However, the final form in -oux is now held to come from อุตซิตาเก่า gelos, rather than the expected -eux being inherited from Latin.


absolute

ปรากฏครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. 1380; จากอังกฤษกลาง absolut, จากฝรั่งเศสกลาง absolut, จากละติน absolūtus (อับโซลู̄ตุซ, “unconditional; unfettered; completed”), perfect passive participle of absolvō (อับโซลโว̄, “loosen, set free, complete”), จากab (อับ, “away”) + solvo (โซลโว, “to loose”); ได้รับอิทธิพลบางส่วนจากฝรั่งเศสเก่า absolu; เทียบ absolve

สมบูรณ์, ทั้งหมด

แน่นอน, ปราศจากข้อสงสัย

ซึ่งมีอำนาจเด็ดขาด


ancient

โบราณ, เก่าแก่


Arctic

ติดต่อกับบริเวณขั้วโลกเหนือ, เกี่ยวกับบริเวณขั้วโลกเหนือ


august

(เป็นทางการ) สูงสง่า, น่าเคารพ, ยิ่งใหญ่


about

* จากภาษาอังกฤษเก่า onbūtan, จาก on + būtan (ภายนอก)


귀엽다

น่ารัก, สวย, เก๋, น่าเอ็นดู


abstract

ที่เป็นนามธรรม, เชิงนามธรรม

ที่ยากจะเข้าใจ


ominous

ที่เป็นลางร้าย


abstruse

ยากที่จะเข้าใจ


amenable

ซึ่งยินดีร่วมมือ


anterior

ซึ่งอยู่ข้างหน้า


appalling

ซึ่งทำให้ตกใจ


archaic

โบราณ, พ้นสมัย, ไม่มีผู้ใดใช้แล้ว


arduous

ยากลำบาก, ยุ่งยาก, ลำบาก, ที่ใช้ความพยายามสูง


asunder

แยกออกเป็นชิ้นๆ


जल

จาก जल् (ชลฺ)


मनुष्य

สืบทอดจากอินโด-อารยันดั้งเดิม *manuṣyás, จากอินโด-อิเรเนียนดั้งเดิม *manušyás, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *mon- (“คน”); ร่วมเชื้อสายกับอเวสตะ 𐬨𐬀𐬥𐬱 (มะนศ); เกี่ยวข้องกับ मनु (มนุ)

ที่เกี่ยวกับมนุษย์


horny

คล้ายเขาสัตว์

ซึ่งมีความต้องการทางเพศ


Lao

ลาว, ซึ่งเกี่ยวข้องกับประเทศลาวหรือคนลาว


Chinese

ของจีน, ชาวจีน หรือภาษาจีน


Mongolian

ภาษามองโกเลีย


Malaysian

ภาษามาเลเซีย


accountable

ที่สามารถอธิบายได้


ambulatory

เกี่ยวกับการเดิน


ancillary

ซึ่งช่วยเหลือ


animated

ซึ่งมีชีวิตชีวา


dormant

ไม่รู้สึกตัว


diverse

ซึ่งแตกต่างกัน


diurnal

เกิดขึ้นทุกวัน


dire

สัมโพธนการก เพศชาย เอกพจน์ของ dīrus (ดี̄รุซ)


dire

ยืมมาจากละติน dīrus (ดี̄รุซ, “น่ากลัว, เป็นลางร้าย”)

เป็นลางร้าย, เป็นการเตือนว่าจะมีสิ่งร้ายเกิดขึ้น

dire omens

ที่ต้องกระทำเพื่อป้องกันไม่ให้สิ่งร้ายเกิดขึ้น, ด่วน, เร่งด่วน

dire need

One of the hidden glories of Victorian engineering is proper drains. […] But out of sight is out of mind. And that, together with the inherent yuckiness of the subject, means that many old sewers have been neglected and are in dire need of repair.

2014 June 14, “It's a gas”, in The Economist, volume 411, number 8891:

แสดงออกถึงสิ่งร้ายที่จะเกิดขึ้น, น่าหวาดกลัว, หดหู่

dire consequences;  to be in dire straits

Cristiana Paşca Palmer, the executive secretary of the UN Convention on Biological Diversity, said the destruction of the world’s biggest rainforest was a grim reminder that a fresh approach needed to stabilise the climate and prevent ecosystems from declining to a point of no return, with dire consequences for humanity.

2019 August 30, Jonathan Watts, “Amazon fires show world heading for point of no return, says UN”, in The Guardian:

แย่, เลว (คุณภาพ)

A second Norwich goal in four minutes arrived after some dire Newcastle defending. Gosling gave the ball away with a sloppy back-pass, allowing Crofts to curl in a cross that the unmarked Morison powered in with a firm, 12-yard header.

2011 December 10, Arindam Rej, “Norwich 4-2 Newcastle”, in BBC Sport:


mourning

ซึ่งเศร้าเสียใจ


jealous

ขี้หึง, หึง, หึงหวง


open

ที่เปิดให้คนเข้า ใช้ ชม เป็นต้น, เปิดสำหรับสาธารณชน

เปิดเผย, ไม่ซ่อนความรู้สึกนึกคิด

(ใช้หน้าคำนามเท่านั้น) ไกลจากเมืองและอาคาร, ที่โล่งแจ้ง (ใช้กับบริเวณพื้นที่)

(ใช้หน้าคำนามเท่านั้น) ไกลจากแผ่นดิน (ใช้กับบริเวณในทะเล)

(ไม่ใช้หน้าคำนาม) ยังไม่ได้ลงความเห็นสรุป, ยังคงพิจารณาอยู่


real

จากละตินช่วงปลาย realis (เรอาลิซ) ว่า ที่เกี่ยวข้องกับสิ่งของ (= มีจริง, เป็นจริง) จากละติน rēs (เร̄ซ) จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *rēi- (“สิ่งของ, "ความครอบครอง"”)

จริง, ที่เป็นความจริง

ที่มีอยู่จริง

(คณิตศาสตร์) ที่เป็นสมาชิกของเซตจำนวนจริง

(กฎหมาย) ที่เกี่ยวข้องกับสิ่งของหรือทรัพย์สิน ไม่เกี่ยวกับบุคคล


real

จากละติน rēgālis (เร̄กฺ̄าลิซ, “ที่เกี่ยวข้องกับกษัตริย์”), จาก rēx (เร̄กซ, “กษัตริย์”) + -alis (-อาลิซ, “หน่วยคำเติมบอกความเกี่ยวข้อง”), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *h₃rḗǵs (“ผู้ปกครอง, กษัตริย์”)

ที่เกี่ยวข้องกับกษัตริย์, ที่เป็นของกษัตริย์

ซึ่งอยู่ภายใต้อำนาจของกษัตริย์หรือราชินี

ใหญ่, หลวง, หรูหราโอ่อ่า, สง่า

กล่าวถึงสัตว์บางชนิดที่มีความโดดเด่นด้านขนาดและความสวยงาม


real

ยืมมาจากละตินช่วงปลาย reālis (เรอ̄าลิซ, “แท้จริง”), จากละติน rēs (เร̄ซ, “สสาร, สิ่ง”)


real

สืบทอดจากละติน rēgālis (เร̄กฺ̄าลิซ, “regal, royal”), จากrēx (เร̄กซ); ร่วมเชื้อสายกับอังกฤษ regal และ royal

เกี่ยวกับกษัตริย์หรือราชวงศ์


real

จริง, แท้, ไม่ใช่แค่ชื่อหรือลักษณะภายนอก

จริง, ไม่ได้ปลอมหรือทำเลียนแบบขึ้น

จริง, จริงใจ, ไม่ได้เสแสร้ง

สิ่งที่มีอยู่ทางกายภาพและเป็นวัตถุวิสัย

(เศรษฐศาสตร์) การวัดอำนาจซื้อที่ขจัดอิทธิพลของเงินเฟ้อแล้ว

(กฎ) เกี่ยวกับทรัพย์สินมีตัวตนที่เคลื่อนที่ไม่ได้

เบ็ดเสร็จ, สมบูรณ์


alone

เพียงคนเดียว


alone

เพียงคนเดียว


vigil

จากละติน vigil (วีกฺิล)

รูปโบราณของ vigile


vigil

จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *weǵ- (“เข้มแข็ง, มีชีวิตชีวา, ตื่นตัว”), จากนั้น vigeō (วีเกฺโอ̄)

ตื่นตัว, เฝ้าดู, เฝ้าระวัง


furtive

ซึ่งลับๆ ล่อๆ


carnal

ที่เกี่ยวกับเนื้อหนังมังสา


choleric

ที่อารมณ์เสียง่าย


fervid

ซึ่งแสดงความรู้สึกอย่างมาก


flimsy

บางและฉีกขาดง่าย


orthodox

ซึ่งมีใจศรัทธา


pastoral

ซึ่งเรียบง่ายแบบชนบท


Martian

จากดาวอังคาร

ชาวดาวอังคาร


meddlesome

ซึ่งชอบก้าวก่าย


neuter

ซึ่งไม่มีเพศ, เพศกลาง, นปุงสกลิงค์


Red

สีแดง , มีรอยแดง , (การเมือง) ซ้ายจัด,คอมมิวนิสต์


run

สืบทอดจากอังกฤษกลาง runnen, ronnen (“วิ่ง”), การเปลี่ยนรูป (เนื่องด้วยรูปกริยาขยายอดีตกาล runne, runnen,
yronne) ของอังกฤษกลาง rinnen (“วิ่ง”), จากอังกฤษเก่า rinnan, iernan (“วิ่ง”) และนอร์สเก่า rinna (“วิ่ง”), ทั้งคู่มาจากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *rinnaną (“วิ่ง”) (เทียบเพิ่ม *rannijaną (“ทำให้วิ่ง”)), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *h₃reyH- (“ต้ม; กวน”); ร่วมเชื้อสายกับสกอต rin (“วิ่ง”), ฟรีเชียตะวันตก rinne (“เดิน; เดินแถว”), ดัตช์ rennen (“วิ่ง; วิ่งแข่ง”), เยอรมัน rennen (“วิ่ง; วิ่งแข่ง”), rinnen (“ไหล”), เดนมาร์ก rende (“วิ่ง”), สวีเดน ränna (“วิ่ง”), ไอซ์แลนด์ renna (“ไหล”); นอกกลุ่มภาษาเจอร์แมนิกเช่นแอลเบเนีย rend (“วิ่ง; วิ่งตาม”); ดูเพิ่มที่ random

เหลวหรือถูกทำให้หลอมละลาย

ที่เดินทางหรือย้ายถิ่นไป


อูน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔwuːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อ่อน, ลาว ອ່ອນ (อ่อน), ไทลื้อ ᦀᦸᧃᧈ (อ่อ̂น), ไทใหญ่ ဢွၼ်ႇ (อ่อ̂น) หรือ ဢူၼ်ႈ (อู้น), อาหม 𑜒𑜨𑜃𑜫 (ออ̂น์) หรือ 𑜒𑜤𑜃𑜫 (อุน์), จ้วง unq หรือ onq, จ้วงแบบหนง oanq


สันติ

ยืมมาจากบาลี สนฺติ; เทียบสันสกฤต शान्ति (ศานฺติ); ร่วมเชื้อสายกับลาว ສັນຕິ (สันติ), คำเมือง ᩈᩢᨶ᩠ᨲᩥ (สันติ)


漂亮

ฉลาดหลักแหลม


กษัตริย์

ยืมมาจากสันสกฤต क्षत्रिय (กฺษตฺริย, “ผู้ป้องกันภัย, ชาตินักรบ”); เทียบบาลี ขตฺติย (“ผู้ป้องกันภัย, ชาตินักรบ”)

กระษัตร
กระสัตร
กษัตริย
กระษัตริย์
กษัตร
กษัตรา

แท้ไม่มีอื่นปน

ทองเนื้อกษัตริย์

เรียกรูปพรรณที่ทำด้วยโลหะมีราคา

สามกษัตริย์

ทำด้วยเงิน ทอง นาก สลับกัน


สันสกฤต

ยืมมาจากสันสกฤต संस्कृत (สํสฺกฺฤต); เทียบบาลี สกฺกฏ

สัน-สะ-กฺริด

ที่ทำให้ดีพร้อมแล้ว, ที่ทำให้ประณีตแล้ว, ที่ขัดเกลาแล้ว


วิหค

วิห (“ฟ้า”) + คมฺ (“ธาตุ=ไป”) + กฺวิ (“ผู้”)


ยอดเยี่ยม

ยอด + เยี่ยม

/jɔːt̚˥˩.jia̯m˥˩/^((สัมผัส))

ดีที่สุด, เลิศที่สุด, เยี่ยมยอด ก็ว่า


ดีเด่น

ดีมาก, ยอดเยี่ยม

นักเรียนดีเด่นแห่งปี

พ่อตัวอย่างดีเด่นและแม่ตัวอย่างดีเด่น

เยาวชนดีเด่น


สามารถ

ยืมมาจากสันสกฤต समर्थ (สมรฺถ); เทียบบาลี สมตฺถ

สมรรถ
ความสามารถ (noun-from-adj)

/saː˩˩˦.maːt̚˥˩/^((สัมผัส))

มีคุณสมบัติที่จะทำได้ โดยเฉพาะทางความรู้หรือความชำนาญเป็นต้น

ลูกเขาเป็นคนสามารถ เรียนอะไรก็เรียนได้


ຄານ

มีเสน่ห์, น่าหลงใหล

งดงาม, สง่างาม


ຊາ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩᩣ (ชา), ไทใหญ่ ၸႃး (จ๊า)

ขรุขระ, ไม่เกลี้ยง, ไม่เนียน


ຊື່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ซื่อ, คำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่), เขิน ᨪᩨ᩵ (ซื่), อีสาน ซื่อ หรือ ซือ, ไทลื้อ ᦌᦹᧈ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทขาว ꪏꪳꫀ, ไทใหญ่ သိုဝ်ႈ (สึ้ว), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh


ຊຽງ

ดี, ประเสริฐ


ດັງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดัง, อีสาน ดัง, ไทดำ ꪒꪰꪉ (ดัง)


ຕູ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตู้, อีสาน ตู้

ทุย, ซึ่งมีเขาที่สั้นและงอ (ใช้แก่ควาย)

ຄວາຍຕູ້


ຕູ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตู้; คำนิยามที่หมายถึงตาหรือยายเทียบได้กับอีสาน พ่อใหญ่ หรือ แม่ใหญ่ ตามลำดับ

ซึ่งเป็นชนิดที่ใหญ่กว่าชนิดธรรมดา (ใช้แก่นกเขา)

ນົກເຂົາຕູ້

นกเขาชนิดใหญ่

ซึ่งเป็นตาหรือยาย

ພໍ່ຕູ້

ແມ່ຕູ້


ນັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นัก, คำเมือง ᨶᩢ᩠ᨠ (นัก)


ນັ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪙ꫁ꪽ (นั้น)


ຜູ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผู้, ไทดำ ꪠꪴ꫁ (ฝุ้), ไทขาว ꪞꪴꫂ

ໄກ່ຜູ້

ປາຜູ້

ມ້າຜູ້


ລ້ານ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːnꟲ⁴ (“(หัว)ล้าน”) (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้าน, คำเมือง ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), เขิน ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), ไทลื้อ ᦟᦱᧃᧉ (ล้าน), ไทใหญ่ လၢၼ်ႉ (ล๎าน), ไทใต้คง ᥘᥣᥢᥲ (ล้าน)


ສຳຄັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สำคัญ, เขมร សំគាល់ (สํคาล̍, “ทำให้รู้”) หรือ សម្គាល់ (สมฺคาล̍, “ทำให้รู้”), แผลงมาจาก ស្គាល់ (สฺคาล̍)

ເຂົາເຈົ້າຮັບຮູ້ວ່າ ການຮຽນຮູ້ແມ່ນເລື່ອງສຳຄັນ

พวกเขารับรู้ว่า การเรียนรู้คือเรื่องสำคัญ

เข็าเจ็้าฮับฮู้ว่า กานฮยนฮู้แม่นเลื่องสำคัน


ສຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฉียง

[siːə̯ŋ˩(˧)]


ກອນ

คล้องกัน, เกาะก่ายกัน


ແຄນ

แผลงมาจาก ແຄວນ (แควน); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦆᧃ (แฅน), ไทใหญ่ ၶႅၼ်း (แข๊น)

ค่อยยังชั่ว, ยังชั่ว, ไม่ร้ายเท่าไหร่


ແຄນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แคลน


ແສງ

ยืมมาจากเขมรเก่า សេង (เสง, “แบกหรือสวมไว้บนบ่า”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แสง, เขมร សែង (แสง)


ພິເສດ

ยืมมาจากบาลี วิเสส หรือสันสกฤต विशेष (วิเศษ); ร่วมเชื้อสายกับไทย พิเศษ, เขมร ពិសេស (พิเสส)

[pʰiʔ˧˨.seːt̚˥˥˨]


ກະຈັດກະຈາຍ

ກະຈັດກະຈາຽ
กะจัดกะจาย

ກະ-ຈັດ-ກະ-ຈາຍ

กระจัดกระจาย


ມົນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มน, อีสาน มน, คำเมือง ᨾᩫ᩠ᨶ (ม็น), เขิน ᨾᩫ᩠ᨶ (ม็น), ไทลื้อ ᦙᦳᧃ (มุน), ไทใหญ่ မူၼ်း (มู๊น)

มน, กลม, ไม่เหลี่ยม


ແຫຼມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɛːmᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰleːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แหลม, อีสาน แหลม, คำเมือง ᩉᩖᩯᨾ (แหลม), เขิน ᩉᩖᩯᨾ (แหลม), ไทลื้อ ᦶᦜᧄ (แหลม), ไทดำ ꪵꪨꪣ (แหลม), ไทขาว ꪵꪨꪣ, ไทใหญ่ လႅမ် (แลม), ไทใต้คง ᥘᥦᥛᥴ (แล๋ม)


ແກ້ວ

ແກ້ວກ້າ


ອຸດົມ

ยืมมาจากบาลี อุตฺตม หรือสันสกฤต उत्तम (อุตฺตม)


ສົມບູນ

ยืมมาจากสันสกฤต सम्पूरण (สมฺปูรณ, “เติมให้เต็ม”)


ອຸດົມສົມບູນ

ອຸດົມ (อุด็ม, “อุดม”) + ສົມບູນ (ส็มบูน, “สมบูรณ์”)

ອຸ-ດົມ-ສົມ-ບູນ


ຫຼັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หลักแหลม, คำเมือง ᩉᩖ᩠ᩅᩢᨠ (หลวัก), ไทดำ ꪨꪰꪀ (หลัก), ไทใหญ่ လၵ်း (ลั๊ก)

หลักแหลม, ฉลาด, มีปัญญา

อำไว้, แอบซ่อนเอาไว้


ຖາວອນ

ยืมมาจากไทย ถาวร, จากบาลี ถาวร; เทียบสันสกฤต स्थावर (สฺถาวร); ร่วมรากกับ ສະຖາພອນ (สะถาพอน) and ສະຖາວອນ (สะถาวอน)

[tʰaː˩(˧).ʋɔːn˧˥]

[tʰaː˥˧˧.ʋɔːn˩˨]


ບົດ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷᩫ᩠ᨯ (บ็ด), ไทลื้อ ᦷᦢᧆ (โบด), ไทขาว ꪚꪺꪒ, ไทใหญ่ မူတ်း (มู๊ต)


ຟ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *vaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟ้า, อีสาน ฟ้า, คำเมือง ᨼ᩶ᩣ (ฟ้า), ไทลื้อ ᦝᦱᧉ (ฟ้า), ไทดำ ꪡ꫁ꪱ (ฟ้า), ไทขาว ꪡꪱꫂ, ไทใหญ่ ၽႃႉ (ผ๎า) หรือ ၾႃႉ (ฝ๎า), คำตี้ ၸႃႇ, อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า) หรือ 𑜇𑜞𑜠 (ผฺระ), จ้วง fax


ແວດລ້ອມ

ແວດ (แวด, “แวด”) + ລ້ອມ (ล้อม, “ล้อม”)

[ʋɛːt̚˥˨.lɔːm˥˨]

[ʋɛːt̚˧˦.lɔːm˧˦]


ໄຊ

ดุร้ายเนื่องจากเจ็บปวด (ใช้กับสัตว์ที่บาดเจ็บ)


ສັບ

ยืมมาจากบาลี สพฺพ; ร่วมเชื้อสายกับไทย สรรพ


ກະຕືລືລົ້ນ

ยืมมาจากไทย กระตือรือร้น (Patterson & Severino, 1995)

ກະ-ຕື-ລື-ລົ້ນ

กระตือรือร้น


ກຳລັງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กำลัง, เขมร កម្លាំង (กมฺลาํง)


ກາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *klaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กลาย, ไทลื้อ ᦂᦻ (กาย), ไทใหญ่ ၵၢႆ (กาย)

ล่วงหรือเปลี่ยนไปแล้ว


ມີ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *miːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มี, อีสาน มี, คำเมือง ᨾᩦ (มี), เขิน ᨾᩦ (มี), ไทลื้อ ᦙᦲ (มี), ไทดำ ꪣꪲ (มิ), ไทขาว ꪣꪲ, ไทใหญ่ မီး (มี๊), ไทใต้คง ᥛᥤᥰ (มี๊), อาหม 𑜉𑜣 (มี), จ้วง miz


ແປ

ແຜ່ນແປໆ


ຍືນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.ɟɯːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยืน, คำเมือง ᨿᩨ᩠ᨶ (ยืน), ไทดำ ꪥꪳꪙ (ยึน), ไทใหญ่ ယိုၼ်း (ยึ๊น), ไทใต้คง ᥕᥪᥢᥰ (ยื๊น, “ยาว, นาน”); ร่วมรากกับ ຢືນ (อยืน, “ตั้งอยู่”)

ยืน (ยาวนาน)

ອາຍຸໝັ້ນຂວັນຍືນ

อายุมั่นขวัญยืน

อายุหมั้นขวันยืน


ເວົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เว้า


ຄ້າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คล้าย


ກ້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ก้อง


ສະອາດ

ยืมมาจากเขมรเก่า ស្អាត (สฺอาต), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *cʔaʔ ~ *cʔah ~ *cʔaas; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ស្អាត (สฺอาต), ไทย สะอาด

[sa(ʔ˩˨).ʔaːt̚˥˥˨]

ນ້ຳສະອາດ


ແນ່ນອນ

ແນ່ (แน่, “แน่”) + ນອນ (นอน, “นอน”)

[nɛː˧.nɔːn˧˥]

[nɛː˧˨.nɔːn˩˨]

ບໍ່ຮູ້ສາເຫດທີ່ແນ່ນອນ

ไม่รู้สาเหตุที่แน่นอน

บํ่ฮู้สาเหดที่แน่นอน


ກ້າ

กล้า (แข็ง, แรงมาก)


ມືດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mɯːtᴰ, จากจีนเก่า昧 (OC *mɯːds); ร่วมเชื้อสายกับไทย มืด, ไทดำ ꪣꪳꪒ (มึด), ไทขาว ꪣꪳꪒ


ອັນຕະລາຍ

ยืมมาจากบาลี อนฺตราย (“อุปสรรคหรือภัยอันมาในระหว่าง”) หรือสันสกฤต अन्तराय (อนฺตราย)

ອັນຕະຣາຽ
อันตะราย


ກົມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กลม, อีสาน กลม, ไทใหญ่ ၵူမ် (กูม)


ຝືດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝืด, คำเมือง ᨺᩨ᩠ᨯ (ฝืด), ไทใหญ่ ၽိုတ်ႇ (ผึ่ต)


ຍ່ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่อย, คำเมือง ᨿᩬ᩠᩵ᨿ (ยอ่ย), ไทลื้อ ᦍᦾᧈ (ย่อ̂ย), ไทใหญ่ ယွႆႈ (ย้อ̂ย)

ย่อย (ส่วนน้อย)


ລະອຽດ

[la(ʔ˧).ʔiːə̯t̚˧˩]

[la(ʔ˧˨).ʔiːə̯t̚˥˥˨]


ຈັກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จัก


ຈັກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จัก


ຫວານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.waːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หวาน, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), เขิน ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), ไทลื้อ ᦛᦱᧃ (หวาน), ไทขาว ꪪꪱꪙ, ไทดำ ꪪꪱꪙ (หวาน), ไทใหญ่ ဝၢၼ် (วาน), ไทใต้คง ᥝᥣᥢᥴ (ว๋าน), พ่าเก ဝꩫ် (วน์), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์), จ้วง van, แสก หว่าน


ນ້ຳຕານ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ຕານ (ตาน, “ตาล”)


ນຸ້ມ

คำพ้องความของ ນຸ່ມ (นุ่ม)


ຮ້ອນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɔːnꟲ⁴, จากไทดั้งเดิม *rwuːlꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้อน, คำเมือง ᩁᩬ᩶ᩁ (รอ้ร), อีสาน ฮ้อน, ไทลื้อ ᦣᦸᧃᧉ (ฮ้อ̂น), ไทดำ ꪭ꫁ꪮꪙ (ฮ้อน), ไทขาว ꪭꪮꪙꫂ, ไทใหญ่ ႁွၼ်ႉ (ห๎อ̂น), ไทใต้คง ᥞᥩᥢᥳ (ห๎อ̂น), พ่าเก ꩭွꩫ် (หอ̂น์), อาหม 𑜍𑜨𑜃𑜫 (รอ̂น์), แสก รูน, จ้วง lonx หรือ lanx


ພອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พอน, อีสาน พอน, ไทลื้อ ᦗᦸᧃ (พอ̂น)


ໜາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หนาว, อีสาน หนาว, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩣ᩠ᩅ (หนาว), เขิน ᩉ᩠ᨶᩣ᩠ᩅ (หนาว), ไทลื้อ ᦐᦱᧁ (หนาว), ไทดำ ꪘꪱꪫ (หนาว), ไทขาว ꪘꪱꪫ, ไทแดง ꪘꪱꪫ, ไทใหญ่ ၼၢဝ် (นาว), ไทใต้คง ᥘᥣᥝᥴ (ล๋าว) หรือ ᥢᥣᥝᥴ (น๋าว), อาหม 𑜃𑜧 (นว์) หรือ 𑜓𑜧 (ดว์)


ອ່ອນແອ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ແອ (แอ, “แอ”)

[ʔɔːn˧.ʔɛː˩(˧)]

[ʔɔːn˧˨.ʔɛː˩˨]


ປີກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลีก


ມັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥛᥢᥰ (มั๊น)


ໃຕ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taɰꟲ; เทียบจีนยุคกลาง底 (MC tejX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ใต้, คำเมือง ᨲᩱ᩶ (ไต้), ไทลื้อ ᦺᦎᧉ (ไต้), ไทดำ ꪻꪔ꫁ (ใต้), ไทขาว ꪻꪔꫂ, ไทใหญ่ တႂ်ႈ (ใต้), ไทใต้คง ᥖᥬᥲ (ใต้), อาหม 𑜄𑜧 (ตว์) หรือ 𑜄𑜨𑜧 (ตอ̂ว์), จ้วง daej


สยาม

ไม่ทราบแน่ชัด เป็นไปได้ว่า:
* มาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ស្យាំ (สฺยาํ), จากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ស្យាំ (สฺยาํ), ស្យំ (สฺยํ) (ปรากฏครั้งแรกเมื่อประมาณ ค.ศ. 578-677)
*: (ซึ่งเป็นรากของเขมรกลาง សៀម (เสียม), เขมร សៀម (เสียม), ស្យាម (สฺยาม), มอญ သေမ် (เสม์), သေံ (เสํ))
* มาจากสันสกฤต श्याम (ศฺยาม, “ดำ, สีเข้ม”) (ซึ่งเป็นรากของรูปที่เลิกใช้ ศยาม)
* แผลงมาจากบาลี สาม ในคำว่า สามปเทส (“ประเทศสยาม”)

Siam

นามเดิมของประเทศไทย

Siam

นามเดิมของประเทศไทย

시암

นามเดิมของประเทศไทย

샴

นามเดิมของประเทศไทย

សៀម

นามเดิมของประเทศไทย

ᩈ᩠ᨿ᩻ᩣ᩠ᨾ

นามเดิมของประเทศไทย

ᩈ᩠ᨿᩣ᩠ᨾ

นามเดิมของประเทศไทย

暹羅

นามเดิมของประเทศไทย

暹罗

นามเดิมของประเทศไทย

暹羅

นามเดิมของประเทศไทย

暹罗

นามเดิมของประเทศไทย

暹羅

นามเดิมของประเทศไทย

暹罗

นามเดิมของประเทศไทย

暹

นามเดิมของประเทศไทย

シャム

นามเดิมของประเทศไทย

サイアム

นามเดิมของประเทศไทย

Siyam

นามเดิมของประเทศไทย

syāmaraṭṭha

นามเดิมของประเทศไทย

সায়াম্

นามเดิมของประเทศไทย

سیام

นามเดิมของประเทศไทย

Sião

นามเดิมของประเทศไทย

Sciam

นามเดิมของประเทศไทย

Syjam

นามเดิมของประเทศไทย

Siam

นามเดิมของประเทศไทย

ဆိုင်အမ်

นามเดิมของประเทศไทย

Siam

นามเดิมของประเทศไทย

سيٍّي

มลายูแบบปัตตานี

นามเดิมของประเทศไทย

سييٍي

มลายูแบบปัตตานี

นามเดิมของประเทศไทย

ซีแย

มลายูแบบปัตตานี

นามเดิมของประเทศไทย

သေံ

นามเดิมของประเทศไทย

သေမ်

นามเดิมของประเทศไทย

ဒျောဒျာ

นามเดิมของประเทศไทย

Siam

นามเดิมของประเทศไทย

Siam

นามเดิมของประเทศไทย

Сиа́м

นามเดิมของประเทศไทย

Siam

นามเดิมของประเทศไทย

ສຍາມ

นามเดิมของประเทศไทย

ສະຫຍາມ

นามเดิมของประเทศไทย

Xiêm

นามเดิมของประเทศไทย

Siam

นามเดิมของประเทศไทย

Siam

นามเดิมของประเทศไทย

Siam

นามเดิมของประเทศไทย

سِيَام

นามเดิมของประเทศไทย

Siam

นามเดิมของประเทศไทย

سیام

นามเดิมของประเทศไทย

Siiam

นามเดิมของประเทศไทย

Sziám

นามเดิมของประเทศไทย

सियाम

นามเดิมของประเทศไทย

श्याम

นามเดิมของประเทศไทย

स्याम

นามเดิมของประเทศไทย

श्यामदेश

นามเดิมของประเทศไทย

[เสียงสมาส]
สะ-หฺยาม-มะ-

ของประเทศไทย (โบราณหรือปัจจุบัน)


ពង

เทียบไทย พอง


ហាង

สืบทอดจากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ហាង៑ (หางฺ) (ปรากฎครั้งแรกประมาณ ค.ศ. 578-777)

มีรสเผ็ดร้อน (เช่น หัวหอม กระเทียม มัสตาร์ด ฯลฯ)

มีรสขม ฉุน หรือแรง (เช่น หน่อไม้ป่า)


अकाल

ยืมมาจากสันสกฤต अकाल (อกาล)

ไม่ถูกเวลา, ไม่ถูกกาลเทศะ, ก่อนกำหนด


अजनबी

ยืมมาจากเปอร์เซีย اجنبی (ajnabi), จากอาหรับ أَجْنَبِيّ (อัญนะบิยย)

แปลก, ต่างถิ่น, ต่างด้าว


यहूदी

ยืมมาจากฮีบรู יהודי (yehudi), เป็นไปได้ว่าผ่านอาหรับ يهودي (yahūdiyy) หรือเปอร์เซีย یهودی (yahudi)


आज

ที่มาจากแพะ, ที่เป็นของแพะ


ab

หลุดหาย, ลอก

ภาคแสดง only

ein Knopf ist ab.

กระดุมหลุดหายไปหนึ่งตัว

Farbe ist ab.


श्वेत

ยืมมาจากสันสกฤต श्वेत (ศฺเวต), จากอินโด-อิเรเนียนดั้งเดิม *ćwaytás, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *ḱweytos (“สว่าง; สุกใส”)


ठोस

สัมพันธ์กับ ठस (ฐส)

แข็งแรง, หนัก, หนักแน่น


ज्वालामुखी

จากสันสกฤต ज्वाला (ชฺวาลา, “เปลวไฟ”) + मुख (มุข, “ปาก”)

ที่เกี่ยวกับภูเขาไฟ


फौजी

फौज (เผาช) + -ई (-อี)

เกี่ยวกับการสู้รบ


चीनी

चीन (จีน) + -ई (-อี)

เกี่ยวกับจีน


शून्य

ยืมมาจากสันสกฤต शून्य (ศูนฺย); ร่วมรากกับ सूना (สูนา)


नाक

ยืมโดยเรียนรู้จากสันสกฤต नाक (นาก)

สุข, ไม่เจ็บปวด


मूर्ख

ยืมโดยเรียนรู้จากสันสกฤต मूर्ख (มูรฺข)


पक्षी

ยืมมาจากสันสกฤต पक्षिन् (ปกฺษินฺ)


माता

สืบทอดจากสันสกฤต मत्तक (มตฺตก, “เมา”)

เมา (เหล้าหรือพิษ)


अंतरिक्ष

ยืมโดยเรียนรู้จากสันสกฤต अन्तरिक्ष (อนฺตริกฺษ)

अन्तरिक्ष
อนฺตริกฺษ

เกี่ยวกับอวกาศ


विद्वान

ยืมมาจากสันสกฤต विद्वान् (วิทฺวานฺ), เพศชาย กรรตุการก เอกพจน์ของ विद्वस् (วิทฺวสฺ)

มีความรู้, คงแก่เรียน, ฉลาด


शुक्र

ยืมโดยเรียนรู้จากสันสกฤต शुक्र (ศุกฺร); ร่วมรากกับ सुर्ख़ (สุรฺฃ)

ช่วงโชติ, รุ่งโรจน์, สุกปลั่ง, อร่าม


ຍານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาน, คำเมือง ᨿᩣ᩠ᨶ (ยาน), ไทใหญ่ ယၢၼ်း (ย๊าน)


भविष्य

ยืมมาจากสันสกฤต भविष्य (ภวิษฺย)


उजड्ड

เกี่ยวข้องกับ जड़ (ชฑ̱, “ไร้ชีวิต”)

หยาบคาย, กักขฬะ


नारंगी

จากสันสกฤต नारङ्ग (นารงฺค, “ต้นส้ม”), ท้ายที่สุดจากกลุ่มภาษาดราวิเดียน; เทียบเปอร์เซีย نارنج (nârenj, “ส้มซ่า”)


सहायक

สันสกฤต सहायक (สหายก)

मैं एक समाचार-पत्र का सहायक संपादक हूँ

ฉันเป็นบรรณาธิการผู้ช่วยของหนังสือพิมพ์ฉบับหนึ่ง

ไมํ เอก สมาจาร-ปตฺร กา สหายก สํปาทก หูํ์

ซึ่งเสริม, ซึ่งสนับสนุน, ซึ่งประกอบ


विरोधी

ยืมมาจากสันสกฤต विरोधी (วิโรธี)

ที่คัดค้าน, ที่ต่อต้าน


लोहा

สืบทอดจาก, จากสันสกฤต लोह (โลห); ร่วมรากกับ लोह (โลห) ซึ่งเป็นตัตสมะ

แข็งมาก, แกร่งมาก


रवा

ยืมจากเปอร์เซีย روا (ravâ)

เหมาะสม, สมควร, ยอมรับได้


पर

ยืมโดยเรียนรู้จากสันสกฤต पर (ปร)


जून

สืบทอดจาก, จากสันสกฤต जूर्ण (ชูรฺณ)


back

หลัง, ข้างหลัง

ใช้นำหน้าคำนามเท่านั้น

ที่ยังค้างอยู่


bang

กลัว, หวาดกลัว


bare

จากอังกฤษกลาง bare, bar, จากอังกฤษเก่า bær (“ไม่ปกคลุม, เปลือย, เปิด”), จากเจอร์แมนิกตะวันตกดั้งเดิม *baʀ, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *bazaz (“ไม่ปกคลุม, เปลือย”), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *bʰosós, จาก*bʰos- (“เปลือย, เท้าเปล่า”)
ร่วมเชื้อสายกับสกอต bare, bair (“ไม่ปกคลุม”), Saterland Frisian bar (“ไม่ปกคลุม”), ฟรีเชียตะวันตก baar (“ไม่ปกคลุม”), ดัตช์ bar (“ไม่ปกคลุม”), เยอรมัน bar (“ไม่ปกคลุม”), สวีเดน bar (“ไม่ปกคลุม”), ไอซ์แลนด์ ber (“ไม่ปกคลุม”), ลิทัวเนีย basas (“เท้าเปล่า, ไม่ปกคลุม”), โปแลนด์ bosy (“เท้าเปล่า”)

ไม่มีเสื้อผ้าปกคลุม (ใช้แก่ส่วนของร่างกาย)

ไม่มีสิ่งใดปกคลุม, ว่างเปล่า

แค่พอดี, อย่างพื้น ๆ อย่างเรียบง่ายที่สุด


bare

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

ชี้เฉพาะ เอกพจน์ของ bar

พหูพจน์ของ bar


blind

จากอังกฤษเก่า blind, จากเจอร์แมนิกตะวันตกดั้งเดิม *blind, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *blindaz

บอด, ไม่เห็น (ทางกาย)

ไม่สามารถเห็นได้ (สถานที่)


god

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

จากนอร์สเก่า góðr, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *gōdaz, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *gʰedʰ- (“ร่วม, รวม”)


azure

ฟ้าเหมือนท้องฟ้า


auxiliary

/ɔɡˈzɪljəɹi/

/ɑɡˈzɪljəɹi/

เครื่องสนับสนุน


mineral

ของแร่, เกี่ยวกับแร่, ที่มีแร่


mineral

ตาตาร์แบบไครเมีย

ของแร่, เกี่ยวกับแร่, ที่มีแร่

mineral suv


mineral

ของแร่, เกี่ยวกับแร่, ที่มีแร่


mineral

ยืมมาจากฝรั่งเศส minéral, จากละติน mineralis (มีเนราลิซ)

ของแร่, เกี่ยวกับแร่, ที่มีแร่


mineral

ของแร่, เกี่ยวกับแร่, ที่มีแร่


mineral

จากอังกฤษกลาง mineral, จากฝรั่งเศสเก่า mineral (ฝรั่งเศส minéral), จากละตินสมัยกลาง minerale (มีเนราเล), จาก minera (มีเนรา, “สินแร่”)

ของแร่, เกี่ยวกับแร่, ที่มีแร่


क्षार

ยืมมาจากสันสกฤต क्षार (กฺษาร), เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ ละติน seresco (เซเรซโก, “I dry off”), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *kseros


ओले

สืบทอดจากมราฐีเก่า 𑘪𑘻𑘩 (โวล), จากมหาราษฏร์ 𑀑𑀮𑁆𑀮 (โอลฺล) (เทียบสันสกฤต ओल (โอล), ओल्ल (โอลฺล)); เกี่ยวข้องกับ ओल (โอล)


अम्ल

ยืมมาจากสันสกฤต अम्ल (อมฺล)

เกี่ยวกับกรด, เปรี้ยว


क्षत्रिय

แผลงจาก क्षत्र (กฺษตฺร, “การปกครอง, อำนาจ”) เทียบกับเปอร์เซียเก่า 𐎧𐏁𐎠𐎹𐎰𐎡𐎹 (xšāyaθiya, “จักรพรรดิ”) ซึ่งแผลงเป็นคำในเปอร์เซีย شاه (šâh)

ซึ่งอยู่ในวรรณะกษัตริย์

ซึ่งปกครอง, ซึ่งมีอำนาจอธิปไตย


ठान

รูปอักษรเทวนาครีของ ฐาน


idioma

เกี่ยวกับสำนวน


mad

(อเมริกาเหนือ) โกรธ


comida

จากรูปกริยาขยายอดีตกาลของ comer (โกเมร์, “กิน”); เทียบอังกฤษ comestible ที่มีต้นกำเนิดจากภาษาละตินเหมือนกัน

เพศหญิง เอกพจน์ของ comido (โกมีโด)


Malaysia

มาเลเซีย (ที่เกี่ยวกับประเทศมาเลเซีย)


ընտանեկան

ที่เกี่ยวกับครอบครัว

ที่เกี่ยวกับเรื่องในบ้าน


դպրոցական

อาร์มีเนียตะวันออก

ที่เกี่ยวกับโรงเรียน


far

จากอังกฤษกลาง ferre, fer, , , จาก

ไกล; ห่างไกล

He went to a far land.

ห่างไกล (เวลา)

สุด, จัด, ซึ่งวัดจากจุดศูนย์กลางหรือจุดเป็นกลาง

They are on the far right on this issue.

สุด, จัด, ซึ่งแตกต่างจากธรรมชาติหรือคุณภาพ


automobile

เกี่ยวกับรถยนต์


אדם

ราก
 א־ד־ם (อ-ด-ม)


אנושי

ราก
 א־נ־שׁ (อ-น-ฌ)אֱנוֹשׁ (เอะโนฌ) + ־י (-ย)

เกี่ยวกับมนุษย์


sacred

ศักดิ์สิทธิ์

ซึ่งอุทิศให้แก่พระเจ้า


Shan

ชาวไทใหญ่, ฉาน


ฉัน

/t͡ɕʰan˩˩˦/^((สัมผัส))

มีแสงกล้า, มีแสงพุ่งออกไป

พระสุริฉัน


สวย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ສວຍ (สวย); เทียบหมิ่นใต้ 嫷 (súi)
Jonsson (1991) ได้แนะนำว่ามาจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *suəjᴬ¹ (“งาม, หุ่นดี”) แต่ภาษาในกลุ่มส่วนมากไม่มีคำศัพท์

靚

งามน่าพึงพอใจ

靓

งามน่าพึงพอใจ

好睇

งามน่าพึงพอใจ

漂亮

งามน่าพึงพอใจ

美麗

งามน่าพึงพอใจ

美丽

งามน่าพึงพอใจ

漂亮

งามน่าพึงพอใจ

美

งามน่าพึงพอใจ

好看

งามน่าพึงพอใจ

美麗

งามน่าพึงพอใจ

美丽

งามน่าพึงพอใจ

媠

งามน่าพึงพอใจ

美麗

งามน่าพึงพอใจ

美丽

งามน่าพึงพอใจ

好看

งามน่าพึงพอใจ

媠噹噹

งามน่าพึงพอใจ

媠当当

งามน่าพึงพอใจ

mooi

งามน่าพึงพอใจ

schoon

งามน่าพึงพอใจ

მშვენიერი

งามน่าพึงพอใจ

ლამაზი

งามน่าพึงพอใจ

ტურფა

งามน่าพึงพอใจ

საუცხოო

งามน่าพึงพอใจ

საყვარელი

งามน่าพึงพอใจ

მომხიბლავი

งามน่าพึงพอใจ

მიმზიდველი

งามน่าพึงพอใจ

სასიამოვნო

งามน่าพึงพอใจ

სანდომიანი

งามน่าพึงพอใจ

წარმტაცი

งามน่าพึงพอใจ

თვალწარმტაცი

งามน่าพึงพอใจ

კოხტა

งามน่าพึงพอใจ

მოხდენილი

งามน่าพึงพอใจ

პირმშვენიერი

งามน่าพึงพอใจ

美しい

งามน่าพึงพอใจ

綺麗

งามน่าพึงพอใจ

素敵

งามน่าพึงพอใจ

လှသော

งามน่าพึงพอใจ

လှပ

งามน่าพึงพอใจ

ງາມ

งามน่าพึงพอใจ

đẹp đẽ

งามน่าพึงพอใจ

tốt

งามน่าพึงพอใจ

tốt đẹp

งามน่าพึงพอใจ

đẹp

งามน่าพึงพอใจ

xinh đẹp

งามน่าพึงพอใจ

beautiful

งามน่าพึงพอใจ

جَمِيل

งามน่าพึงพอใจ

nfr

งามน่าพึงพอใจ

งามน่าพึงพอใจ, มักใช้เข้าคู่กับคำ งาม เป็น สวยงาม, ในบทกลอนใช้ว่า ส้วย ก็มี

ไม่เปียก (ใช้แก่ข้าวสุก)

หุงข้าวสวยดี ไม่ดิบ ไม่แฉะ


ร้อน

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɔːnꟲ⁴, จากไทดั้งเดิม *rwuːlꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩬ᩶ᩁ (รอ้ร), อีสาน ฮ้อน, ลาว ຮ້ອນ (ฮ้อน), ไทลื้อ ᦣᦸᧃᧉ (ฮ้อ̂น), ไทดำ ꪭ꫁ꪮꪙ (ฮ้อน), ไทขาว ꪭꪮꪙꫂ, ไทใหญ่ ႁွၼ်ႉ (ห๎อ̂น), ไทใต้คง ᥞᥩᥢᥳ (ห๎อ̂น), พ่าเก ꩭွꩫ် (หอ̂น์), อาหม 𑜍𑜨𑜃𑜫 (รอ̂น์), แสก รูน, จ้วงแบบจั่วเจียง lonx (ล้อน) (เมืองหลงอาน), ภาษาจ้วงใต้ lanx/lvanx (ล้าน/ลว้าน) (เมือง Daxin)

เดือด

อรรถาภิธาน:ร้อน

ผ่าว

อรรถาภิธาน:ร้อน

ร้อน

อรรถาภิธาน:ร้อน

ระอุ

อรรถาภิธาน:ร้อน

รึง

อรรถาภิธาน:ร้อน

รุ่ม

อรรถาภิธาน:ร้อน

หมกไหม้

อรรถาภิธาน:ร้อน

อบอ้าว

อรรถาภิธาน:ร้อน

อ้าว

อรรถาภิธาน:ร้อน

อุณห

อรรถาภิธาน:ร้อน

อุณหะ

อรรถาภิธาน:ร้อน

อุษณ

อรรถาภิธาน:ร้อน

เดือด

อรรถาภิธาน:ร้อน

ผ่าว

อรรถาภิธาน:ร้อน

ร้อน

อรรถาภิธาน:ร้อน

ระอุ

อรรถาภิธาน:ร้อน

รึง

อรรถาภิธาน:ร้อน

รุ่ม

อรรถาภิธาน:ร้อน

หมกไหม้

อรรถาภิธาน:ร้อน

อบอ้าว

อรรถาภิธาน:ร้อน

อ้าว

อรรถาภิธาน:ร้อน

อุณห

อรรถาภิธาน:ร้อน

อุณหะ

อรรถาภิธาน:ร้อน

อุษณ

อรรถาภิธาน:ร้อน

/rɔːn˦˥/^((สัมผัส))

มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกไฟเป็นต้น

มีอุณหภูมิสูง, มีพลังงานความร้อนมาก

น้ำร้อน

อากาศร้อน

ร้อนใจ

รีบเร่ง, ช้าอยู่ไม่ได้

งานร้อน


hot

มีความดึงดูดทางเพศ


bad

ไม่ทราบรากศัพท์

เลว, ไม่ดี, ร้าย, ไม่สบายใจ

bad weather

I'm afraid I've got some bad news for you.

ฉันเกรงว่าฉันมีข่าวร้ายสำหรับคุณ

ที่ไม่มีคุณภาพ, ที่ต่ำกว่ามาตรฐาน

Many accidents are caused by bad driving.

อุบัติเหตุบ่อยครั้งเกิดจากการขับที่ไม่มีคุณภาพ/ไม่ชำนาญ

Some of the company's problems are the result of bad management.

ปัญหาบางอย่างของบริษัทเกิดจากการจัดการที่ไม่ได้มาตรฐาน

ที่ไม่สามารถทำได้ดี หรือทำได้ง่าย, ที่ขาดทักษะ, ที่ไม่น่าไว้ใจ

a bad teacher/driver/cook

ครู/คนขับรถ/พ่อครัวที่ขาดทักษะ

I've always been bad at sport.

ฉันเล่นกีฬาได้ไม่เก่งอยู่เสมอ

ร้ายแรง, สาหัส

The traffic was very bad on the way to work.

ระหว่างทางไปทำงานการจราจรย่ำแย่มาก

She went home with a bad headache.

เธอกลับบ้านด้วยอาการปวดหัวอย่างรุนแรง

That was a bad mistake!

นั่นมันความผิดพลาดร้ายแรงนะ

ไม่สด, เน่า, เสีย (ใช้แก่อาหาร)

These eggs will go bad if we don't eat them soon.

ไข่พวกนี้จะเสียเอาถ้าเราไม่กินตั้งแต่เนิ่น ๆ

ไม่ดี, เจ็บปวด, เจ็บไข้ได้ป่วย (ใช้แก่สุขภาพ, ส่วนของร่างกาย)

He always had a bad heart.

เขามีปัญหาด้านหัวใจอยู่บ่อย ๆ

Keith's off work with a bad back.

เคธออกไปทำงานด้วยอาการเจ็บปวดที่หลัง

ไม่ดี, ผิดศีลธรรม (ใช้แก่คน หรือพฤติกรรม)

He was not a bad man, just rather weak.

เขาไม่ได้เป็นคนเลว เพียงแค่ยังอ่อนแอ

(ใช้เฉพาะหลังนาม) เป็นอันตราย

Sugar is bad for your teeth.

น้ำตาลเป็นอันตรายต่อฟันของคุณ

ยาก, ไม่เหมาะ

This is a bad time to phone — everyone's out to lunch.

เวลานี้ไม่เหมาะที่จะโทรศัพท์นะ ทุกคนออกไปทานอาหารกลางวันกันหมดแล้ว


beautiful

สวย, งาม, วิลาส, เจริญตาเจริญใจ


gorgeous

สวย, งาม, วิไล, เจริญตา


sexy

มีเสน่ห์ทางเพศ


long

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *C-luŋ, จากภาษาก่อนไหล *C-luŋ (Norquest, 2015); เทียบไทดั้งเดิม *ʰluəŋᴬ (ซึ่งเป็นรากของ ไทย หลวง)


dark

จาก อังกฤษกลาง derk, จาก อังกฤษเก่า deorc, จาก เจอร์แมนิกตะวันตกดั้งเดิม *derk, จาก อินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *dʰerg- (“โง่”), จาก อินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *dʰer- (“โง่, สกปรก”).


light

The room is light when the Sun shines through the window.

ห้องจะสว่างเมื่อพระอาทิตย์ส่องแสงเข้ามาผ่านทางหน้าต่าง

มีสีซีดหรือขาว

She had light skin.

มีน้ำหนักเบา

a lighter backpack after having removed the books

กระเป๋าที่เบาลงเมื่อนำหนังสือออกไป

This artist clearly had a light touch.

ศิลปินคนนี้มีสัมผัสที่อ่อนโยนอย่างเห็นได้ชัด

มีไขมัน, เกลือ, แอลกอฮอล์, หรือแคลอรีต่ำ


smart

จากอังกฤษกลาง smert, smart, จากอังกฤษเก่า smeart, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *smartaz, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *(s)merd- (“กัด, ต่อย”); ร่วมเชื้อสายกับสกอต smert (“ซึ่งเจ็บปวด, ฉลาด”), ฟรีเซียเก่า smert (“แหลมคม, ซึ่งเจ็บปวด”)


smart

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

จากอังกฤษ smart


clever

ฉลาด, หลักแหลม

เก่ง, มีประสิทธิภาพ


lazy

He was just too lazy to work.

เขาขี้เกียจมากเหลือเกินที่จะไปทำงาน


available

ใช้ประโยชน์ได้


powerful

ที่มีอิทธิพล


rough

จาก อังกฤษกลาง rough, rogh, roȝe, row, rou, ru, ruȝ, ruh, จาก อังกฤษเก่า rūg, rūh, จาก เจอร์แมนิกดั้งเดิม *rūhaz


cruel

โหดร้าย, ใจดำ

Do not eat a limb from a live animal or be cruel to animals.

อย่ากินแขนขาของสัตว์เป็น ๆ และอย่าโหดร้ายกับสัตว์


nasty

ที่น่ารังเกียจ


high

สูง(ไม่ใช้กับคน)

เมายา(ใช้กับคน)


rich

สืบทอดจากอังกฤษกลาง riche (“แข็งแกร่ง, มีพลัง, ร่ำรวย”) เสริมกำลังโดยฝรั่งเศสเก่า riche จากอังกฤษเก่า rīċe (“มีพลัง, มีอำนาจ, ยิ่งใหญ่, ระดับสูง, รวย, มั่งคั่ง, แข็งแกร่ง, มีอิทธิพล”) จากเจอร์แมนิกตะวันตกดั้งเดิม *rīkī จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *rīkijaz (“มีพลัง, ร่ำรวย”)

รวย, ร่ำรวย (ที่มีทรัพย์มาก)

ที่มีมาก, มากมาย, อุดม

ที่มีไขมันหรือน้ำตาลสูง

ที่ให้ผลผลิตสูง; ที่ให้ผลดี; อุดมสมบูรณ์

ที่ทำจากส่วนผสมหรือประกอบด้วยวัตถุดิบมีค่าหรือราคาแพง; ที่มีค่าสูง; ที่มีราคาสูง

ให้ความสบายหรือพึงพอใจ; นุ่มลึก; สดใส (กลิ่น, สี, เสียง)

ตลก, น่าขบขัน, ชวนหัวเราะ (การกระทำ, คำพูด)

ที่มีปริมาณอากาศหรือออกซิเจนน้อยกว่าปริมาณจำเป็นที่ต้องใช้ในการเผาผลาญเชื้อเพลิงให้หมด


blue

มีสีฟ้าหรือสีน้ำเงิน


red

สีแดง , มีรอยแดง , (การเมือง) ซ้ายจัด,คอมมิวนิสต์


unique

ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่ไม่เหมือนใคร


energetic

จากละตินใหม่ energeticus (เอเนร์เกฺตีกุซ) (คริสต์ศตวรรษที่ 16) หรือรากของคำดังกล่าว กรีกโบราณ ἐνεργητικός (energētikós), จาก ἐνεργέω (energéō, “กระตือรือร้น”), จาก ἐνεργός (energós, “ที่กระตือรือร้น”)

/ˌɛnɚˈdʒɛtɪk/

/ˌɛnəˈdʒɛtɪk/

มีหรือประกอบด้วยพลังงาน; มีพลังงานสูง [ตั้งแต่คริสต์ศต. 19]

Cosmic rays are energetic particles from outer space.

รังสีคอสมิกเป็นอนุภาคพลังงานสูงจากอวกาศ

(ใช้กับคน) กระฉับกระเฉง, กระตือรือร้น; มีพลัง [ตั้งแต่คริสต์ศต. 18]

Those kids are so energetic: they want to run around playing all day.

เด็ก ๆ เหล่านั้นกระฉับกระเฉงมาก พวกเขาอยากจะวิ่งเล่นทั้งวัน

มีประสิทธิภาพ, ให้ผลที่ทรงพลัง [คริสต์ศต. 17–20]


romantic

ช่างโรแมนติก


active

ซึ่งมีพลังงานสูง


ຈິງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง真 (MC tsyin); ร่วมเชื้อสายกับไทย จริง


ທຸກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทุก, คำเมือง ᨴᩩᨠ (ทุก), เขิน ᨴᩩᨠ (ทุก), ไทลื้อ ᦑᦳᧅ (ทุก)

ໃນໄລຍະການເກັບກ່ຽວຂອງທຸກປີ ຈະມີແຮງງານຫຼາຍຄົນ

ในระยะการเก็บเกี่ยวของทุกปี จะมีแรงงานหลายคน

ในไลยะกานเกับก่ยวของทุกปี จะมีแฮงงานหลายค็น


ສາມັກຄີ

ยืมมาจากบาลี สามคฺคี (“ความพร้อมเพรียง”); เทียบสันสกฤต सामग्री (สามคฺรี, “ความพร้อมเพรียง”)

[saː˥˧˧.mak̚˧˨.kʰiː˩˨]


ດຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดียว, อีสาน เดียว, คำเมือง ᨯ᩠ᨿᩅ (ดยว), เขิน ᨯ᩠ᨿᩴ (ดยํ), ไทลื้อ ᦵᦡᧁ (เดว), ไทดำ ꪒꪸꪫ (ดย̂ว), ไทขาว ꪒꪸꪫ, ไทใหญ่ လဵဝ် (เลว), ไทใต้คง ᥘᥥᥝ (เลว), อาหม 𑜃𑜢𑜈𑜫 (นิว์)

ເປັນຜູ້ລົງທຶນຜູ້ດຽວ

เป็นผู้ลงทุนผู้เดียว

เปันผู้ล็งทึนผู้ดยว

ມີວິທີດຽວເທົ່ານັ້ນ

มีวิธีเดียวเท่านั้น

มีวิทีดยวเท็่านั้น


ດ່ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดี่ยว, คำเมือง ᨯ᩠ᨿ᩵ᩅ (ดย่ว), เขิน ᨯ᩠ᨿ᩵ᩴ (ดย่ํ)


ເດັດດ່ຽວ

ເດັດ (เดัด, “เด็ด”) + ດ່ຽວ (ด่ยว, “เดี่ยว”)


ສິດ

ยืมมาจากสันสกฤต शिष्ट (ศิษฺฏ)


ສະເໝີ

จากไทย เสมอ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ស្មើ (สฺเมิ); ร่วมรากกับ ສົມ (ส็ม), ສະມະ (สะมะ), and ສົມມະ (ส็มมะ)

ສະເຫມີ
สะเหมี
ສເມີ
สเมี

[sa(ʔ˩˨).mɤː˥˧˧]


ລືຊາ

[lɯː˧˥.saː˧˥]

[lɯː˩˨.saː˩˨]


shallow

ผู้ไม่ฉลาดรอบคอบ


unintelligent

/ˌʌnənˈtɛləd͡ʒənt/


空

ว่าง (ยังไม่มีใครใช้หรือนำไปใช้)


泰

ยิ่งใหญ่, สูงส่ง, เหนือกว่า

ไทย, ที่เกี่ยวกับประเทศไทย


食

"กิน" กวางตุ้ง แคะ และหมิ่นใช้ 食 ส่วนจีนกลางใช้ 吃 (chī)

"สูบ" จีนกลางใช้ 吸 (xī)


economic

เกี่ยวกับเศรษฐกิจ

ซึ่งถูกหรือประหยัด


မီး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *miːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มี, คำเมือง ᨾᩦ (มี), เขิน ᨾᩦ (มี), ลาว ມີ (มี), ไทลื้อ ᦙᦲ (มี), ไทดำ ꪣꪲ (มิ), ไทใต้คง ᥛᥤᥰ (มี๊), จ้วง miz


เมีย

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *miəᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *miəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾ᩠ᨿᩮ (เมย), เขิน ᨾᩮ (เม), อีสาน เมีย, ลาว ເມຍ (เมย), ไทลื้อ ᦵᦙ (เม), ไทดำ ꪣꪸ (มย̂), ไทขาว ꪝꪸ, ไทใหญ่ မေး (เม๊), อาหม 𑜉𑜣 (มี), จ้วงแบบจั่วเจียง meh, จ้วง meh/maex

คำบอกเพศ หมายความว่า ตัวเมีย

ไก่เมีย

ม้าเมีย


บาป

ยืมมาจากสันสกฤต पाप (ปาป) หรือบาลี ปาป; ร่วมเชื้อสายกับลาว ບາບ (บาบ), คำเมือง ᨷᩤ᩠ᨷ (บาบ), ไทดำ ꪚꪱꪚ (บาบ)

[เสียงสมาส]
บาบ-ปะ-

/baːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ชั่ว, มัวหมอง

คนใจบาป


มาก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mlaːkᴰᴸ⁴; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾᩣ᩠ᨠ (มาก), ลาว ມາກ (มาก), ไทลื้อ ᦙᦱᧅ (มาก), ไทใหญ่ မၢၵ်ႈ (ม้าก), ไทใต้คง ᥛᥣᥐ (มาก), พ่าเก မက် (มก์), อาหม *𑜉𑜀𑜫 (*มก์) (ความหมายใกล้เคียง: มั่งมี)

/maːk̚˥˩/^((สัมผัส))

หลาย, ตรงกันข้ามกับ น้อย

คนมาก

น้ำมาก


งาม

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋaːmᴬ⁴ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨦᩣ᩠ᨾ (งาม), เขิน ᨦᩣ᩠ᨾ (งาม), อีสาน งาม, ลาว ງາມ (งาม), ไทลื้อ ᦇᦱᧄ (งาม), ไทใหญ่ ငၢမ်း (ง๊าม), ไทใต้คง ᥒᥣᥛᥰ (ง๊าม), พ่าเก ငံ (งํ), อาหม 𑜂𑜪 (งํ), จ้วง ngam (งาม, “ถูกต้อง, ดังใจ”), จ้วงแบบจั่วเจียง ngamq (“ดี, ถูกใจ”)

/ŋaːm˧/^((สัมผัส))

ลักษณะที่เห็นแล้วชวนให้ชื่นชมหรือพึงใจ

มารยาทงาม

รูปงาม

มีลักษณะสมบูรณ์ดี

ต้นไม้งาม

ปีนี้ฝนงาม

ดี, มาก, มีลักษณะที่เป็นไปตามต้องการ

กำไรงาม

ธนาคารนี้จ่ายดอกเบี้ยงาม


ญวน

ยืมมาจากเขมรเก่า យ្វន៑ (ยฺวนฺ); เทียบลาว ຍວນ (ยวน), เขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ យោន៑ (โยนฺ), เขมร យួន (ยัวน), มอญ ယောန် (โยน์)

ที่เกี่ยวกับหรือมาจากประเทศเวียดนาม


อดีต

ยืมมาจากสันสกฤต अतीत (อตีต), จากบาลี อตีต

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
อะ-ดีด-ตะ-

/ʔa˨˩.diːt̚˨˩/^((สัมผัส))


ฉ

[เสียงสมาส]
ฉะ-

/t͡ɕʰɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

/t͡ɕʰɔː˥˩/^((สัมผัส))

หก (จำนวน), สำหรับประกอบหน้าศัพท์อื่น


ต

สรรพนามระบุเฉพาะ

เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ

สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี


อ

ยืมมาจากสันสกฤต अ- (อ-, “ไม่”) หรือบาลี อ- (“ไม่”)

[เสียงสมาส]
อะ-

เป็นคำปฏิเสธ แปลว่า ไม่, ไม่ใช่, ใช้ประกอบหน้าศัพท์บาลีและสันสกฤตที่ขึ้นต้นด้วยพยัญชนะ


ฝรั่ง

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากเปอร์เซียคลาสสิก فرنگ (ฟะรังกฺ) หรือ فرنگی (ฟะรังกฺี, “ชาวฝรั่งเศส; ชาวยุโรป; ชาวคริสต์”), จากฝรั่งเศสเก่า franc (“ชาวฟรังก์”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร បារាំង (บาราํง), พม่า ဘရင်ဂျီ (ภรง์คฺยี), จีน 佛朗機 /佛朗机

farang

ชาวตะวันตกที่มาไทย

คำประกอบชื่อสิ่งของบางอย่างที่มาจากต่างประเทศ ซึ่งมีลักษณะคล้ายของไทย (หลายคำได้กลายเป็นคำประสม)

ขนมฝรั่ง

ละมุดฝรั่ง

มันฝรั่ง

ตะขบฝรั่ง

ผักบุ้งฝรั่ง

แตรฝรั่ง


ธรรมดา

ยืมมาจากสันสกฤต धर्मता (ธรฺมตา, “สามัญ”); เทียบบาลี ธมฺมตา (“สามัญ”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สามัญ, พื้น ๆ, ปรกติ

เป็นเรื่องธรรมดา


บริบูรณ์

ยืมมาจากสันสกฤต परिपूरण (ปริปูรณ) หรือบาลี ปริปูรณ

ครบถ้วน, เต็มที่, เต็มเปี่ยม


สังคม

ยืมมาจากสันสกฤต संगम (สํคม) หรือบาลี สงฺคม

[เสียงสมาส]
สัง-คม-มะ-

ที่เกี่ยวกับการพบปะสังสรรค์หรือชุมนุมชน

วงสังคม

งานสังคม


ขจี

ยืมมาจากเขมร ខ្ចី (ขฺจี), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kciʔ (“อ่อน;อายุน้อย; เขียว”);

/kʰa˨˩.t͡ɕiː˧/^((สัมผัส))

งามสดใส, ใช้ในคำว่า เขียวขจี


ซอง

เลอเวือะตะวันออก

สืบทอดจากปะหล่องดั้งเดิม *ʦaŋ


သီ

กะเหรี่ยงปะโอ

สืบทอดจากกะเหรี่ยงดั้งเดิม *sejᴬ (“ตายแล้ว, ตาย”) (Luangthongkum, 2019) หรือ *si⁴ (“idem”) (Burling, 1969), จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *səj; ร่วมเชื้อสายกับกะเหรี่ยงสะกอ သံ (สี), กะเหรี่ยงโปตะวันตก ၥံၫ (theȳ), กะยาตะวันตก ꤞꤛꤢꤩ꤭ (ษเย³)


ၸိုဝ်ႈ

แน่นอน, ถูกต้อง, แท้จริง


ငိူဝ်ႈ

จากจีนเก่า愚 (OC *ŋo); ร่วมเชื้อสายกับไทย โง่, ลาว ໂງ່ (โง่)


ငေႃး

ร่วมเชื้อสายกับไทย งอ, คำเมือง ᨦᩬᩴ (งอํ), ลาว ງໍ (งํ), ไทลื้อ ᦇᦸ (งอ̂), อาหม 𑜂𑜦𑜡 (งอ̂), แสก ง๊อ


မူတ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมด, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩫᨯ (หม็ด), ลาว ໝົດ (หม็ด), ไทลื้อ ᦷᦖᧆ (โหมด)

สะอาด, หมดจด


လီ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดี, คำเมือง ᨯᩦ (ดี), ลาว ດີ (ดี), ไทลื้อ ᦡᦲ (ดี), ไทดำ ꪒꪲ (ดิ), อาหม 𑜓𑜣 (ดี), 𑜃𑜣 (นี) หรือ 𑜑𑜣 (หี), ปู้อี ndil, จ้วง ndei


ႁၢႆႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɤːjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้าย, ลาว ຮ້າຍ (ฮ้าย), ไทลื้อ ᦣᦻᧉ (ฮ้าย), ไทดำ ꪭ꫁ꪱꪥ (ฮ้าย), อาหม 𑜍𑜩 (รย์), จ้วง rwix


ႁွၼ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɔːnꟲ⁴, จากไทดั้งเดิม *rwuːlꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้อน, คำเมือง ᩁᩬ᩶ᩁ (รอ้ร), อีสาน ฮ้อน, ลาว ຮ້ອນ (ฮ้อน), ไทลื้อ ᦣᦸᧃᧉ (ฮ้อ̂น), ไทดำ ꪭ꫁ꪮꪙ (ฮ้อน), ไทขาว ꪭꪮꪙꫂ, ไทใต้คง ᥞᥩᥢᥳ (ห๎อ̂น), พ่าเก ꩭွꩫ် (หอ̂น์), อาหม 𑜍𑜨𑜃𑜫 (รอ̂น์), แสก รูน


မဵၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmenᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหม็น, ลาว ເໝັນ (เหมัน), ไทลื้อ ᦖᦲᧃ (หมีน), ไทดำ ꪢꪲꪙ (หมิน), อาหม 𑜉𑜢𑜃𑜫 (มิน์), จ้วงแบบหนง maen


ယဵၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย เย็น, อีสาน เย็น, ลาว ເຢັນ (เอยัน), คำเมือง ᩀᩮ᩠ᨶ (เอยน), เขิน ᨿᩮ᩠ᨶ (เยน), ไทลื้อ ᦊᦲᧃ (หยีน), ไทดำ ꪹꪤꪸꪙ (เหยย̂น), ไทใต้คง ᥕᥥᥢ (เยน), อาหม 𑜊𑜢𑜃𑜫 (ยิน์); เทียบเวียดนาม yên (เอียน), จีนยุคกลาง安 (MC 'an)

เย็น (ไม่ร้อน)


ယဵၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ယဉ် (ยญ์)

มีมารยาทดี, สุภาพ


လိူင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลือง, ลาว ເຫຼືອງ (เหลือง), ไทลื้อ ᦵᦜᦲᧂ (เหลีง), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (ลึง์), จ้วง lieng


လႅင်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdɛːŋᴬ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.dwiːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แดง, คำเมือง ᨯᩯ᩠ᨦ (แดง), ลาว ແດງ (แดง), ไทลื้อ ᦶᦡᧂ (แดง), ไทใต้คง ᥘᥦᥒ (แลง), อาหม 𑜓𑜢𑜂𑜫 (ดิง์) หรือ 𑜃𑜢𑜂𑜫 (นิง์), จ้วง nding, จ้วงแบบหนง ndiang, แสก รี๋ง


ၶဵဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xiəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขียว, ลาว ຂຽວ (ขยว), ไทดำ ꪵꪄꪫ (แฃว), อาหม 𑜁𑜢𑜈𑜫 (ขิว์), จ้วง heu

(သီ~) เขียว (สี)


ၶဵဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xwiːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขียว, ลาว ຂີວ (ขีว)

เขียว (เหม็น)


သွမ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩈᩬ᩵ᨾ (สอ่ม), ไทลื้อ ᦉᦸᧄᧈ (ส่อ̂ม)


ၵမ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่ำ, คำเมือง ᨠ᩵ᩣᩴ (ก่าํ), เขิน ᨠ᩵ᩣᩴ (ก่าํ), ลาว ກ່ຳ (ก่ำ), ไทลื้อ ᦂᧄᧈ (กั่ม), พ่าเก ကံ (กํ), จ้วง gaemh, จ้วงแบบจั่วเจียง gaemh

(သီ~) (สี) เข้ม, คล้ำ

(သီ~) น้ำตาล


ၶွင်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨡᩬ᩵ᨦ (ขอ่ง), ไทลื้อ ᦃᦸᧂᧈ (ฃ่อ̂ง), ไทใต้คง ᥑᥩᥒᥱ (ฃ่อ̂ง)


ၶဝ်

พวก, ทั้งหลาย

ၵူၼ်းႁတ်းႁၢၼ်ၶဝ်

พวกคนกล้าหาญ

กู๊นหั๊ตหานขว

ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်


ၶၢဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขาว, คำเมือง ᨡᩣ᩠ᩅ (ขาว), ลาว ຂາວ (ขาว), ไทลื้อ ᦃᦱᧁ (ฃาว), ไทดำ ꪄꪱꪫ (ฃาว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥴ (ฃ๋าว), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์) หรือ 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์), จ้วง hau, ปู้อี haaul, แสก ห่าว


လမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.damᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดำ, ลาว ດຳ (ดำ), ไทลื้อ ᦡᧄ (ดัม), อาหม 𑜃𑜪 (นํ) หรือ 𑜓𑜪 (ดํ), จ้วง ndaem

(သီ~) ดำ (สี)


လဵၵ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เล็ก, คำเมือง ᩃᩮᩢ᩠ᨠ (เลัก), ลาว ເລັກ (เลัก), ไทลื้อ ᦵᦟᧅ (เลก), อาหม 𑜎𑜢𑜀𑜫 (ลิก์)


ငူင်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย งวง, คำเมือง ᨦ᩠ᩅᨦ (งวง), เขิน ᨦ᩠ᩅᨦ (งวง), ลาว ງວງ (งวง), ไทลื้อ ᦷᦇᧂ (โงง), ไทใต้คง ᥒᥨᥒᥰ (โง๊ง), อาหม 𑜂𑜤𑜂𑜫 (งุง์)


လူင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰluəŋᴬ (“ใหญ่”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หลวง, คำเมือง ᩉᩖ᩠ᩅᨦ (หลวง), ลาว ຫຼວງ (หลวง), ไทลื้อ ᦷᦜᧂ (โหลง), ไทดำ ꪨꪺꪉ (หลัวง), ไทขาว ꪨꪺꪉ, อาหม 𑜎𑜤𑜂𑜫 (ลุง์), จ้วง lueng, จ้วงแบบหนง long

လုၵ်ႈၸၢႆးလူင်။

ลุ้กจ๊ายลูง.


ငၢမ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋaːmᴬ⁴ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย งาม, คำเมือง ᨦᩣ᩠ᨾ (งาม), เขิน ᨦᩣ᩠ᨾ (งาม), อีสาน งาม, ลาว ງາມ (งาม), ไทลื้อ ᦇᦱᧄ (งาม), ไทใต้คง ᥒᥣᥛᥰ (ง๊าม), พ่าเก ငံ (งํ), อาหม 𑜂𑜪 (งํ)

งาม (ดี), ดี


ၽၢတ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwɯətᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝาด, ลาว ຝາດ (ฝาด) หรือ ເຝືອດ (เฝือด), ไทลื้อ ᦚᦱᧆ (ฝาด), ไทดำ ꪠꪱꪒ (ฝาด)


ႁၢမ်း

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮາມ (ฮาม), อีสาน ฮาม, เขิน ᩁᩣ᩠ᨾ (ราม) หรือ ᩌᩣ᩠ᨾ (ฮาม), ไทลื้อ ᦣᦱᧄ (ฮาม), ไทใต้คง ᥞᥣᥛᥰ (ห๊าม), อาหม 𑜍𑜪 (รํ)

ว่าง, ว่างเปล่า, ร้าง, ซึ่งถูกทิ้ง

လိၼ်ပဝ်ႇလိၼ်ႁၢမ်း

ดินว่างดินเปล่า

ลินป่วลินห๊าม


ပဝ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plɤwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เปล่า, ลาว ເປົ່າ (เป็่า), ไทลื้อ ᦔᧁᧈ (เป่า), อาหม 𑜆𑜧 (ปว์) หรือ 𑜆𑜨𑜧 (ปอ̂ว์)


ဝႃႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ้า, คำเมือง ᨷ᩶ᩤ (บ้า), เขิน ᨷ᩶ᩤ (บ้า), ลาว ບ້າ (บ้า), ไทลื้อ ᦢᦱᧉ (บ้า), ไทใต้คง ᥛᥣᥲ (ม้า, “โกรธ”), อาหม 𑜈𑜡 (บา)

รูปแบบอื่นของ မႃႈ (ม้า, “บ้า”)


လိူင်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩃᩮᩨ᩠ᨦ (เลืง)

ป่าเถื่อน, หยาบคาย, ไร้อารยธรรม


မိူၵ်ႈ

ยืมมาจากพม่า မိုက် (ไมก์); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨾᩮᩨ᩠ᨠ (เมืก)

ร้าย, ชั่ว, ใจดำ


ၶူမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขม, ลาว ຂົມ (ข็ม), ไทลื้อ ᦃᦳᧄ (ฃุม), ไทดำ ꪶꪄꪣ (โฃม), อาหม 𑜁𑜤𑜪 (ขุํ), จ้วง haemz, แสก กฺั๊ม


လွင်ႈ

ซึ่งพูดไม่ชัดหรือไม่ถูก เช่น คนต่างชาติ


လၢႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลาย, คำเมือง ᩉ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (หลาย), ลาว ຫຼາຍ (หลาย), ไทลื้อ ᦜᦻ (หลาย), เขิน ᩉ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (หลาย), ปู้อี laail, จ้วง lai, แสก หล่าย; เทียบจีนเก่า多 (OC *ʔl'aːl)


မူၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มล่อน, คำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), อีสาน ม่วน, ลาว ມ່ວນ (ม่วน), เขิน ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), ไทลื้อ ᦷᦙᧃᧈ (โม่น), ไทดำ ꪣ꪿ꪺꪙ (มั่วน), อาหม 𑜉𑜤𑜃𑜫 (มุน์) หรือ 𑜈𑜤𑜃𑜫 (บุน์)


ၵျေႃႇ

สนุก, สุข, ร่าเริง


ၵတ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩢ᩠ᨯ (กัด), ไทลื้อ ᦂᧆ (กัด)


မႆႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmajꟲ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไหม้, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩱ᩶ (ไหม้), ลาว ໄໝ້ (ไหม้), ไทลื้อ ᦺᦖᧉ (ไหม้), ไทดำ ꪼꪢ꫁ (ไหม้), ไทใต้คง ᥛᥭᥲ (มั้ย), อาหม 𑜉𑜩 (มย์), จ้วง maej


ၼႆႉ

จาก ไทดั้งเดิม *najꟲ (“นี้”); ร่วมเชื้อสายกับไทย นี้, ลาว ນີ້ (นี้), คำเมือง ᨶᩦ᩶ (นี้), เขิน ᨶᩦ᩶ (นี้), ไทลื้อ ᦓᦲᦰ (นีะ) หรือ ᦓᦲᧉ (นี้)

ယၢမ်းၼႆႉ

ပီၼႆႉ

ၵေႃႉၼႆႉ


ၸႂ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ใช่


ၼၼ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นั้น, ลาว ນັ້ນ (นั้น), คำเมือง ᨶᩢ᩠᩶ᨶ (นั้น), เขิน ᨶᩢ᩠᩶ᨶ (นั้น), ไทลื้อ ᦓᧃᧉ (นั้น)


ၵႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.lajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไกล, อีสาน ไกล, ลาว ໄກ (ไก), คำเมือง ᨠᩖᩱ (ไกล), เขิน ᨠᩱ (ไก), ไทลื้อ ᦺᦂ (ไก), ไทใต้คง ᥐᥭ (กัย), อาหม 𑜀𑜩 (กย์), จ้วง gyae


ၶွပ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กรอบ

กรอบ (เปราะ)


သူ

กะเหรี่ยงสะกอ

เทียบกะเหรี่ยงโปตะวันตก ၥၧၫ့ (tha ȳ̄n)


လေး

สืบทอดจากพม่าเก่า လိယ်း, จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *s-ləj-t ~ s-rəj-t; ร่วมเชื้อสายกับนอซู ꇖ (ly) (ในคำ ꀉꇖ (ax ly)), จิ่งเผาะ li, Drung vli, ทิเบต ལྕི་བ (ลฺจิ‧พ), ལྗིད་པ (ลฺชิท‧ป, “ความหนัก; น้ำหนัก”), Naxi lee


ႁွမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hoːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หอม, คำเมือง ᩉᩬᨾ (หอม), เขิน ᩉᩬᨾ (หอม), ลาว ຫອມ (หอม), ไทลื้อ ᦠᦸᧄ (หอ̂ม), พ่าเก ꩭွံ (หอ̂ํ), อาหม 𑜑𑜨𑜪 (หอ̂ํ) หรือ 𑜍𑜨𑜪 (รอ̂ํ), จ้วง hom

หอม (ไม่เหม็น)


ၶႅင်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kʰɛːŋᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *k.reːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แข็ง, ลาว ແຂງ (แขง), ไทลื้อ ᦶᦃᧂ (แฃง), ไทดำ ꪵꪄꪉ (แฃง), อาหม 𑜁𑜢𑜂𑜫 (ขิง์), ปู้อี jeengl, แสก เถรี่ยง (“แข็ง”) และ แข้ง (“ตึง”)


ພໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พอ, อีสาน พอ, คำเมือง ᨻᩬᩴ (พอํ), เขิน ᨻᩳ (พอ), ไทลื้อ ᦗᦸ (พอ̂), ไทดำ ꪝꪷ (ปฺํ), ไทใหญ่ ပေႃး (ป๊อ̂), ไทใต้คง ᥙᥨᥝᥰ (โป๊ว), อาหม 𑜆𑜦𑜡 (ปอ̂)


ມະຫາ

ยืมมาจากบาลี มหา


ၵဝ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kawᴮ, จากจีนยุคกลาง故 (MC kuH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เก่า, ลาว ເກົ່າ (เก็่า), ไทลื้อ ᦂᧁᧈ (เก่า), ไทดำ ꪹꪀ꪿ꪱ (เก่า), อาหม 𑜀𑜧 (กว์), จ้วง gaeuq


တႂ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taɰꟲ; เทียบจีนยุคกลาง底 (MC tejX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ใต้, ลาว ໃຕ້ (ใต้), ไทลื้อ ᦺᦎᧉ (ไต้), ไทใต้คง ᥖᥬᥲ (ใต้), อาหม 𑜄𑜧 (ตว์) หรือ 𑜄𑜨𑜧 (ตอ̂ว์), จ้วง daej


ၼၵ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนัก, ลาว ໜັກ (หนัก), ไทลื้อ ᦐᧅ (หนัก), ไทใต้คง ᥘᥐᥴ (ลั๋ก), อ่ายตน ꩫက် (นก์), อาหม 𑜃𑜀𑜫 (นก์), ปู้อี nagt, จ้วง naek


ႁႅင်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰreːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แห้ง, ลาว ແຫ້ງ (แห้ง), ไทลื้อ ᦶᦠᧂᧉ (แห้ง), อาหม 𑜑𑜢𑜂𑜫 (หิง์), จ้วง rengj, ปู้อี raangx


မၢၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า မှန် (หฺมน์)


လင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดัง, ลาว ດັງ (ดัง), คำเมือง ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), เขิน ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), ไทลื้อ ᦡᧂ (ดัง)


ກວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กลวง, ไทดำ ꪀꪺꪉ (กัวง, “ใน”), ไทขาว ꪀꪺꪉ (“ใน”)

[kuːə̯ŋ˩(˧)]


ເຂັ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เข้ม, อีสาน เข้ม, คำเมือง ᨡᩯ᩠᩶ᨾ (แข้ม), เขิน ᨡᩯ᩠᩶ᨾ (แข้ม) หรือ ᨡᩮ᩠᩶ᨾ (เข้ม), ไทลื้อ ᦶᦃᧄᧉ (แฃ้ม), ไทดำ ꪵꪄ꫁ꪣ (แฃ้ม), ไทใหญ่ ၶႅမ်ႈ (แข้ม)


ຂັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขัน, จ้วง haen


ໂມໂຫ

[moː˩˨.hoː˥˧˧]


ກວມລວມ

ກວມ (กวม, “คลุม”) + ລວມ (ลวม, “รวม”)

[kuːə̯m˩˨.luːə̯m˩˨]

สากล, ทุกหนทุกแห่ง

ປົກປ້ອງສັງຄົມໃຫ້ມີລັກສະນະກວມລວມ

ปกป้องสังคมให้มีลักษณะสากล

ป็กป้องสังค็มให้มีลักสะนะกวมลวม

ສ້າງພາກພື້ນໃຫ້ມີຄວາມເສລີ, ເປີດກວ້າງ, ກວມລວມ ແລະອີງໃສ່ກົດໝາຍ

สร้างภูมิภาคให้มีความเสรี เปิดกว้าง สากล และอิงตามกฎหมาย

ส้างพากพื้นให้มีความเสลี, เปีดกว้าง, กวมลวม และอีงใส่ก็ดหมาย


ມອງ

ซึ่งเป็นกะเทย โดยมีอวัยวะเพศทั้งชายและหญิง

ซึ่งพิการแต่กำเนิด

ຄົນມອງ

คนพิการแต่กำเนิด


ຊົ່ວ

เทียบจีนยุคกลาง錯 (MC tshuH, “ผิด; เลว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั่ว, คำเมือง ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), เขิน ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), ไทลื้อ ᦷᦌᧈ (โซ่)


ກວ້າງ

จากจีนยุคกลาง廣 (MC kwangX); ร่วมเชื้อสายกับไทย กว้าง, คำเมือง ᨠ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᨦ (กว้าง), ไทลื้อ ᦦᦱᧂᧉ (กว้าง), ไทดำ ꪀꪫ꫁ꪱꪉ (กว้าง), ไทขาว ꪀꪫꪱꪉꫂ, ไทใหญ่ ၵႂၢင်ႈ (กฺว้าง), อาหม 𑜀𑜝𑜨𑜂𑜫 (กฺลอ̂ง์), 𑜀𑜨𑜂𑜫 (กอ̂ง์) หรือ 𑜀𑜂𑜫 (กง์), ปู้อี gvaangs, จ้วง gvangq


ກວ້າງໃຫຍ່

ກວ້າງ (กว้าง, “กว้าง”) + ໃຫຍ່ (ใหย่, “ใหญ่”)

[kuːə̯ŋ˥˨.ɲaj˧]

[kuːə̯ŋ˧˦.ɲaɰ˧˨]


ໃຫຍ່

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲaɰᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใหญ่, คำเมือง ᩉ᩠ᨿᩱ᩵ (ไหย่) หรือ ᩉ᩠ᨿᩲ᩵ (ใหย่), ไทลื้อ ᦺᦊᧈ (ไหย่), ไทดำ ꪻꪐ꪿ (ใหญ่), ไทขาว ꪻꪐꫀ, ไทใหญ่ ယႂ်ႇ (ใย่), ไทใต้คง ᥕᥬᥱ (ใย่), อาหม 𑜐𑜧 (ญว์), 𑜊𑜨𑜧 (ยอ̂ว์) หรือ 𑜊𑜧𑜤 (ยาว์)

โต (ใหญ่ขึ้น เช่น โตเป็นผู้ใหญ่แล้ว)


ຍາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาว, คำเมือง ᨿᩣ᩠ᩅ (ยาว), ไทลื้อ ᦍᦱᧁ (ยาว), ไทใหญ่ ယၢဝ်း (ย๊าว)

ຫ້າມນັກສຶກສາຊາຍໃສ່ຕຸ້ມຫູ, ຈົ່ງຜົມຍາວ ຫຼື ຍ້ອມສີຜົມ

ห้ามนักศึกษาชายใส่ตุ้มหู, ไว้ผมยาว หรือ ย้อมสีผม

ห้ามนักสึกสาซายใส่ตุ้มหู, จ็่งผ็มยาว หลื ย้อมสีผ็ม


កក

แข็ง, อยู่ตัว

มากมาย, มากเหลือคณานับ

(ฝูงชน) แออัด, แน่นขนัด


កកិចកកុច

มีเล่ห์เหลี่ยม, เจ้าเล่ห์, กลิ้งกลอก, ฉลาดแกมโกง

ไร้เหตุผล, เอาแต่ใจ, ตามอำเภอใจ

ไม่แน่นอน, เปลี่ยนแปลงได้


កកិត

ใกล้มากจนแทบติดหรือสัมผัสกัน


ກະງ້ອນກະແງ້ນ

[ka(ʔ˧˥).ŋɔːn˥˨.ka(ʔ˧˥).ŋɛːn˥˨]

[ka(ʔ˩˨).ŋɔːn˧˦.ka(ʔ˩˨).ŋɛːn˧˦]

ກະ-ງ້ອນ-ກະ-ແງ້ນ

กระง่องกระแง่ง


ກະຈວນ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕuːə̯n˩˨]

ละเอียดเป็นแป้ง


ກະຈະ

ขาวงาม, แจ้ง, สะอาด


ກະຈັດ

ถี่, สนิท, มีระยะไม่ห่าง


ກະຈັດກະຈາຽ

ກະ-ຈັດ-ກະ-ຈາຍ

รูปล้าสมัยของ ກະຈັດກະຈາຍ (กะจัดกะจาย)


ກະຈັດກະແຈງ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕat̚˩˨.ka(ʔ˩˨).t͡ɕɛːŋ˩˨]

ກະ-ຈັດ-ກະ-ແຈງ

กระตือรือร้น


ກະຈັ້ນກະຈໍ້

ກະ-ຈັ້ນ-ກະ-ຈໍ້


ກະຈາ

ปานกลาง, ไม่อ่อนไม่แก่


ກະຈຸກກະຈິກ

ກະ-ຈຸກ-ກະ-ຈິກ

กระจุกกระจิก


ກະຈົວະກະຈອກ

[ka(ʔ˧˥).t͡ɕuə̯ʔ˧˥.ka(ʔ˧˥).t͡ɕɔːk̚˧˩]

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕuə̯ʔ˩˨.ka(ʔ˩˨).t͡ɕɔːk̚˥˥˨]

ກະ-ຈົວະ-ກະ-ຈອກ


ຂາວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขาว, คำเมือง ᨡᩣ᩠ᩅ (ขาว), ไทลื้อ ᦃᦱᧁ (ฃาว), ไทดำ ꪄꪱꪫ (ฃาว), ไทใหญ่ ၶၢဝ် (ขาว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥴ (ฃ๋าว), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์) หรือ 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์), จ้วง hau, ปู้อี haaul, แสก ห่าว


ແດງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdɛːŋᴬ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.dwiːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แดง, คำเมือง ᨯᩯ᩠ᨦ (แดง), ไทลื้อ ᦶᦡᧂ (แดง), ไทใหญ่ လႅင် (แลง), ไทใต้คง ᥘᥦᥒ (แลง), อาหม 𑜓𑜢𑜂𑜫 (ดิง์) หรือ 𑜃𑜢𑜂𑜫 (นิง์), จ้วง nding, จ้วงแบบหนง ndiang, แสก รี๋ง


ກະຈ່າງ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕaːŋ˧˨]


ແຈ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แจ้ง, อีสาน แจ้ง, คำเมือง ᨧᩯ᩠᩶ᨦ (แจ้ง), เขิน ᨧᩯ᩠᩶ᨦ (แจ้ง), ไทลื้อ ᦶᦈᧂᧉ (แจ้ง), ไทดำ ꪵꪊ꫁ꪉ (แจ้ง), ไทใหญ่ ၸႅင်ႈ (แจ้ง)


ກະຈ່າງໃນຕາ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕaːŋ˧˨.naɰ˩˨.taː˩˨]

ກະ-ຈ່າງ-ໃນ-ຕາ


ຍຸດຕິທຳ

ຍຸດຕິ (ยุดติ, “ยุติ”) + ທຳ (ทำ, “ธรรม”)

ຍຸຕິທຳ
ຍຸດຕິທັມ
ยุดติทัม


ສາທາລະນະ

ยืมมาจากบาลี สาธารณ หรือสันสกฤต साधारण (สาธารณ)

ຫ້ອງນ້ຳສາທາລະນະ

ห้องน้ำสาธารณะ

ห้องน้ำสาทาละนะ


ສາທາຣະນະ

รูปล้าสมัยของ ສາທາລະນະ (สาทาละนะ)


ດຳ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.damᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดำ, ไทลื้อ ᦡᧄ (ดัม), ไทดำ ꪒꪾ (ดำ), ไทใหญ่ လမ် (ลัม), อาหม 𑜃𑜪 (นํ) หรือ 𑜓𑜪 (ดํ), จ้วง ndaem


ດ່າງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓlaːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ด่าง, อาหม 𑜓𑜂𑜫 (ดง์)

ด่าง (เป็นดวง)


ກະດຳກະດ່າງ

ກະ-ດຳ-ກະ-ດ່າງ

กระดำกระด่าง


ດິບ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdipᴰˢ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.dipᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดิบ, คำเมือง ᨯᩥ᩠ᨷ (ดิบ), ไทใหญ่ လိပ်း (ลิ๊ป), จ้วง ndip


ດີ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดี, คำเมือง ᨯᩦ (ดี), ไทลื้อ ᦡᦲ (ดี), ไทดำ ꪒꪲ (ดิ), ไทขาว ꪒꪲ, ไทใหญ่ လီ (ลี), อาหม 𑜓𑜣 (ดี), 𑜃𑜣 (นี) หรือ 𑜑𑜣 (หี), ปู้อี ndil, จ้วง ndei


ຊ່າງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟaːŋᴮ², จากจีนยุคกลาง匠 (MC dzjangH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ช่าง, คำเมือง ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (ช่าง), เขิน ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (ช่าง), ไทลื้อ ᦋᦱᧂᧈ (ช่าง), ไทใหญ่ ၸၢင်ႈ (จ้าง), พ่าเก ꩡင် (จง์), อาหม 𑜋𑜂𑜫 (ฉง์), จ้วง cangh, เขมร ជាង (ชาง)


ກະຕຸກກະຕັກ

ກະ-ຕຸກ-ກະ-ຕັກ


ຫ່າງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่าง, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨦ (ห่าง), ไทดำ ꪬ꪿ꪱꪉ (ห่าง), ไทใหญ่ ႁၢင်ႇ (ห่าง)


ဝၢၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.waːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หวาน, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), เขิน ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), ลาว ຫວານ (หวาน), ไทลื้อ ᦛᦱᧃ (หวาน), ไทใต้คง ᥝᥣᥢᥴ (ว๋าน), พ่าเก ဝꩫ် (วน์), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์), จ้วง van, แสก หว่าน

(คำพูด) เพราะ


ၽဵတ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰetᴰˢ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เผ็ด, คำเมือง ᨹᩮᩢ᩠ᨯ (เผัด), ลาว ເຜັດ (เผัด), ไทลื้อ ᦵᦕᧆ (เผด), ไทดำ ꪹꪠꪸꪒ (เฝย̂ด), ไทใต้คง ᥚᥥᥖᥱ (เผ่ต), พ่าเก ၸိတ် (ผิต์), อาหม 𑜇𑜢𑜄𑜫 (ผิต์)


ၸိုတ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cɯːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย จืด, ลาว ຈືດ (จืด)


သူမ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sɤmꟲ (“เปรี้ยว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้ม, ลาว ສົ້ມ (ส็้ม), ไทดำ ꪶꪎ꫁ꪣ (โส้ม), อาหม 𑜏𑜤𑜪 (สุํ), จ้วง soemj


တုၺ်ႈ

ตุ้ยนุ้ย, อ้วน


ၼဵဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰniəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหนียว, ลาว ໜຽວ (หนยว), ไทลื้อ ᦵᦐᧁ (เหนว), ไทใต้คง ᥘᥥᥝᥴ (เล๋ว) หรือ ᥢᥥᥝᥴ (เน๋ว), จ้วง niu, จ้วงแบบหนง no


ၽိုတ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝืด, ลาว ຝືດ (ฝืด)


လဵဝ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดียว, ลาว ດຽວ (ดยว), คำเมือง ᨯ᩠ᨿᩅ (ดยว), เขิน ᨯ᩠ᨿᩴ (ดยํ), ไทลื้อ ᦵᦡᧁ (เดว)

ယူႇၵေႃႉလဵဝ်


သႂ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใส, คำเมือง ᩈᩲ (ใส), อีสาน ใส, ลาว ໃສ (ใส), ไทลื้อ ᦺᦉ (ไส), ไทดำ ꪻꪎ (ใส), ไทใต้คง ᥔᥬᥴ (ใส๋), อาหม 𑜏𑜧 (สว์) หรือ 𑜏𑜧𑜤 (สาว์), จ้วง saw


သိုဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ซื่อ, คำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่), เขิน ᨪᩨ᩵ (ซื่), อีสาน ซื่อ หรือ ซือ, ลาว ຊື່ (ซื่), ไทลื้อ ᦌᦹᧈ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh


ဝၢင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.baːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บาง, ลาว ບາງ (บาง), ไทใต้คง ᥛᥣᥒ (มาง), จ้วง mbang

รูปแบบอื่นของ မၢင် (มาง, “บาง”)


မၢင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.baːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บาง, ลาว ບາງ (บาง), ไทใต้คง ᥛᥣᥒ (มาง), อาหม 𑜈𑜂𑜫 (บง์), จ้วง mbang

บาง (ไม่หนา)


မၢင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย บาง, ไทใหญ่ ບາງ, ไทใต้คง ᥛᥣᥒ (มาง), อาหม 𑜈𑜂𑜫 (บง์)

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ထဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *crawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เฒ่า, คำเมือง ᨳᩮᩢ᩶ᩣ (เถั้า), ลาว ເຖົ້າ (เถ็้า), ไทลื้อ ᦏᧁᧉ (เถ้า), อาหม 𑜌𑜧 (ถว์) หรือ 𑜌𑜨𑜧 (ถอ̂ว์)


ထုၵ်ႇ

เทียบจีนยุคกลาง觸 (MC tsyhowk, “สัมผัส, โดน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถูก, คำเมือง ᨳᩪᨠ (ถูก), อีสาน ถืก, ลาว ຖືກ (ถืก), ไทลื้อ ᦏᦳᧅᧈ (ถุ่ก), เขิน ᨳᩪᨠ (ถูก), ไทใต้คง ᥗᥧᥐᥴ (ถู๋ก), อาหม 𑜌𑜤𑜀𑜫 (ถุก์)

เหมาะสม, พอดี


ထုၵ်ႇ

ยืมมาจากไทย ถูก

ถูก (ไม่แพง)


လိပ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdipᴰˢ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.dipᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดิบ, ลาว ດິບ (ดิบ), จ้วง ndip


ငၢႆႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋaːjᴮ⁴, จากไทดั้งเดิม *ŋaːjᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ง่าย, คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᨿ (ง่าย), ลาว ງ່າຍ (ง่าย), ไทลื้อ ᦇᦻᧈ (ง่าย), ไทดำ ꪉ꪿ꪱꪥ (ง่าย), ไทขาว ꪉꪱꪥꫀ, ไทใต้คง ᥒᥣᥭ (งาย), พ่าเก ငႝ (งย์), อาหม 𑜂𑜩 (งย์), จ้วง ngaih, แสก หง้าย


မိူၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหมือน, ลาว ເໝືອນ (เหมือน), อีสาน เหมือน หรือ เหมียน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ (เหมอิร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩮᩨᩁ (เหมืร), ไทลื้อ ᦵᦖᦲᧃ (เหมีน), ไทใต้คง ᥛᥫᥢᥴ (เม๋อ̂น), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์)


မိူၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบือน, ลาว ເບືອນ (เบือน), อีสาน เบือน, เขิน ᨷᩮᩨ᩠ᨶ (เบืน), ไทลื้อ ᦵᦢᦲᧃ (เบีน), ไทใต้คง ᥛᥫᥢ (เมอ̂น), อาหม 𑜈𑜢𑜤𑜃𑜫 (บึน์)

เบือน, บิดเบือน


သုင်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *suːŋᴬ¹; เทียบจีนยุคกลาง嵩 (MC sjuwng) หรือ 崧 (MC sjuwng); ร่วมเชื้อสายกับไทย สูง, ลาว ສູງ (สูง), ไทลื้อ ᦉᦳᧂ (สุง), ไทดำ ꪎꪴꪉ (สุง), ไทใต้คง ᥔᥧᥒᥴ (สู๋ง), อ่ายตน ꩬုင် (สุง์), พ่าเก ꩬုင် (สุง์), อาหม 𑜏𑜤𑜂𑜫 (สุง์)


သေ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสีย, อีสาน เสีย, ลาว ເສຍ (เสย), คำเมือง ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), เขิน ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), ไทลื้อ ᦵᦉ (เส), ไทดำ ꪎꪸ (สย̂), ไทใต้คง ᥔᥥᥴ (เส๋), พ่าเก ꩬေ (เส), อาหม 𑜏𑜦𑜧 (เส)

...ใด...หนึ่ง

သေၵေႃႉၵေႃႉ


လႅမ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɛːmᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰleːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แหลม, ลาว ແຫຼມ (แหลม), ไทดำ ꪵꪨꪣ (แหลม), ไทใต้คง ᥘᥦᥛᥴ (แล๋ม)


เข้า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับปักษ์ใต้ เค้า, ลาว ເຂົ້າ (เข็้า), ไทลื้อ ᦃᧁᧉ (เฃ้า), ไทดำ ꪹꪄ꫁ꪱ (เฃ้า), ไทขาว ꪹꪄꪱꫂ, ไทใต้คง ᥑᥝᥲ (เฃ้า), ไทใหญ่ ၶဝ်ႈ (ข้ว), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์), 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์), 𑜁𑜧𑜈𑜫 (ขว์ว์) หรือ 𑜁𑜨𑜧𑜈𑜫 (ขอ̂ว์ว์), จ้วง haeuj, ภาษาจ้วงใต้ kaeuj

ตรงข้ามกับ ออก

ทางเข้า

ขาเข้า


ขาว

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩣ᩠ᩅ (ขาว), ปักษ์ใต้ ข้าว, ลาว ຂາວ (ขาว), ไทลื้อ ᦃᦱᧁ (ฃาว), ไทดำ ꪄꪱꪫ (ฃาว), ไทใหญ่ ၶၢဝ် (ขาว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥴ (ฃ๋าว), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์) หรือ 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์), จ้วง kau/hau, ปู้อี haaul, แสก ห่าว; เทียบไหลดั้งเดิม *kʰaːw

ขาว

อรรถาภิธาน:ขาว

ชุณห

อรรถาภิธาน:ขาว

ชุษณ

อรรถาภิธาน:ขาว

ชุษณะ

อรรถาภิธาน:ขาว

ซีด

อรรถาภิธาน:ขาว

ด่อน

อรรถาภิธาน:ขาว

ตรดาษ

อรรถาภิธาน:ขาว

ตระดาษ

อรรถาภิธาน:ขาว

นวล

อรรถาภิธาน:ขาว

เผือก

อรรถาภิธาน:ขาว

พบู

อรรถาภิธาน:ขาว

พิศุทธ์

อรรถาภิธาน:ขาว

พิศุทธิ์

อรรถาภิธาน:ขาว

โพลง

อรรถาภิธาน:ขาว

โพลน

อรรถาภิธาน:ขาว

ยวง

อรรถาภิธาน:ขาว

วิศุทธ์

อรรถาภิธาน:ขาว

วิศุทธิ์

อรรถาภิธาน:ขาว

วิสุทธ์

อรรถาภิธาน:ขาว

วิสุทธิ์

อรรถาภิธาน:ขาว

ศุกล

อรรถาภิธาน:ขาว

ศุภร

อรรถาภิธาน:ขาว

เศวต

อรรถาภิธาน:ขาว

เศวตร

อรรถาภิธาน:ขาว

สกาว

อรรถาภิธาน:ขาว

สอ

อรรถาภิธาน:ขาว

สิต

อรรถาภิธาน:ขาว

สุก

อรรถาภิธาน:ขาว

เสต

อรรถาภิธาน:ขาว

หงอก

อรรถาภิธาน:ขาว

อรชุน

อรรถาภิธาน:ขาว

/kʰaːw˩˩˦/^((สัมผัส))

มีสีอย่างสำลี

โดยปริยายหมายความว่า แจ่มแจ้ง, สะอาดบริสุทธิ์, ปราศจากมลทิน


ขาว

รูปแบบอื่นของ ᨡᩣ᩠ᩅ (ขาว)


ควาย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ (ฅวาย), อีสาน ควย, ลาว ຄວາຍ (ควาย), ไทลื้อ ᦩᦻ (ฅวาย), ไทดำ ꪁꪫꪱꪥ (กฺวาย), ไทขาว ꪅꪫꪱꪥ, ไทแดง ꪃꪫꪱꪥ, ไทใหญ่ ၵႂၢႆး (กฺว๊าย), ไทใต้คง ᥑᥣᥭᥰ (ฃ๊าย), อาหม 𑜁𑜨𑜩 (ขอ̂ย์) หรือ 𑜁𑜩 (ขย์), จ้วง vaiz, แสก ว๊าย

水牛

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมชนิด Bubalus bubalis

หมีควาย

กะเทยควาย


จน

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩫ᩠ᨶ (จ็น), ลาว ຈົນ (จ็น)

ᨴᩩᨠ᩠ᨡ᩺

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

ᨧᩫ᩠ᨶ

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

arm

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

ꪁꪰꪒꪄꪷ꪿

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

ꪄꪷ꪿

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

ᦷᦑᧅᦕᦱᧃ

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

ၵွတ်း

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

ၽၢၼ်

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

pauvre

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

earm

ฟรีเชียตะวันตก

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

arm

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

ຈົນ

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

pobre

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

poor

ไม่มีทรัพย์สินเงินทอง

อัตคัดขัดสน, ฝืดเคือง, มีเงินไม่พอยังชีพ


จึง

รูปแบบอื่นของ ᨧᩧ᩠ᨦ (จึง)


จริง

ยืมมาจากจีนยุคกลาง真 (MC tsyin); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈິງ (จิง); การสะกดคำปนเปื้อนจากคำยืม จร- อื่น ๆ ที่มาจากภาษาเขมร

จรีง
จิง
ความจริง (noun-from-adj)
ความเป็นจริง (noun-from-adj)

/t͡ɕiŋ˧/^((สัมผัส))

แท้, ไม่ปลอม

ของจริงไม่ใช่ของเทียม

เป็นอย่างนั้นแน่แท้ ไม่กลับเป็นอย่างอื่น

ข้อนี้เป็นความจริง

ไม่เท็จ, ไม่โกหก, ไม่หลอกลวง

เรื่องจริง

เป็นไปตามนั้น

ความฝันกลายเป็นความจริง


ช้า

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၸႃႉ (จ๎า)

/t͡ɕʰaː˦˥/^((สัมผัส))

หยาบ, ชั่ว, เลว, ทราม

ยายฟังสารยายสั่นหัว ยายเคยลองแต่ตัวชั่วตัวช้า


ใช่

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໃຊ່ (ใซ่), คำเมือง ᨩᩱ᩵ (ไช่), ไทใหญ่ ၸႂ်ႈ (ใจ้), อาหม 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์)

/t͡ɕʰaj˥˩/^((สัมผัส))

ใช่คน

ใช่สัตว์


เซ

ลักษณะที่โย้ไปข้างใดข้างหนึ่ง

เรือนเซ


เด็ก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗekᴰ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨯᩮᩢ᩠ᨠ (เดัก), ลาว ເດັກ (เดัก), แสก แด๊ก, จ้วงแบบจั่วเจียง ndek, จ้วง ndik

อ่อนวัยกว่าในคำว่า เด็กกว่า


เต็ม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.temᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩮ᩠ᨾ (เตม), ลาว ເຕັມ (เตัม), เขิน ᨲᩮ᩠ᨾ (เตม), ไทลื้อ ᦎᦲᧄ (ตีม), ไทใหญ่ တဵမ် (เตม), ไทดำ ꪹꪔꪸꪣ (เตย̂ม)， ，จ้วงแบบจั่วเจียง dim/dem， จ้วง dim

มีสิ่งใดสิ่งหนึ่งบรรจุอยู่จนไม่มีที่ว่าง, ไม่พร่อง

น้ำเต็มโอ่ง

คนเต็ม

ดาษดื่น, มีอยู่ทั่วไป

เต็มบ้านเต็มเมือง

เต็มตลาด

เต็มฝั่ง

เต็มตลิ่ง

มีสติสัมปชัญญะดี (มักใช้ในความปฏิเสธ)

คนไม่เต็ม


นี้

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *najꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ນີ້ (นี้), คำเมือง ᨶᩦ᩶ (นี้), เขิน ᨶᩦ᩶ (นี้), ไทลื้อ ᦓᦲᦰ (นีะ) หรือ ᦓᦲᧉ (นี้), ไทดำ ꪙꪲ꫁ (นิ้), ไทใหญ่ ၼႆႉ (ไน๎), จ้วง neix (ไน้), จ้วงแบบจั่วเจียง nix (นี้)

這

คำใช้ประกอบนามหรือข้อความที่อยู่ใกล้หรือชี้เฉพาะ

/niː˦˥/^((สัมผัส))

ทุกวันนี้

ชายคนนี้


ป่า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸ᩵ᩣ (ป่า), ลาว ປ່າ (ป่า), ไทลื้อ ᦔᦱᧈ (ป่า), ไทดำ ꪜ꪿ꪱ (ป่า), ไทใหญ่ ပႃႇ (ป่า), อาหม 𑜆𑜡 (ปา), จ้วงแบบจั่วเจียง baq

/paː˨˩/^((สัมผัส))

ที่ได้มาจากป่าหรืออยู่ในป่า

ของป่า

ช้างป่า

สัตว์ป่า

คนป่า

ที่ห่างไกลความเจริญ

บ้านป่า

เมืองป่า


กาแฟ

ยืมมาจากฝรั่งเศส café, ซึ่งสืบย้อนที่มาได้จากอิตาลี caffè (ทั้งนี้ คำดังกล่าวปรากฏครั้งแรกในภาษาอิตาเลียนว่า caveé), โดยรับมาจากตุรกีแบบออตโตมัน قهوه (kahve) (ตุรกี kahve), ซึ่งสืบย้อนไปถึงอาหรับ قَهْوَة (กัฮวะ, “coffee”).

ข้าวแฝ่
โกปี๊
กาแฝ่

/kaː˧.fɛː˧/^((สัมผัส))

สีน้ำตาลอ่อนอย่างสีของเครื่องดื่มกาแฟใส่นม


มี

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *miːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มี, ลาว ມີ (มี), คำเมือง ᨾᩦ (มี), เขิน ᨾᩦ (มี), ไทลื้อ ᦙᦲ (มี), ไทดำ ꪣꪲ (มิ), ไทขาว ꪣꪲ, ไทใหญ่ မီး (มี๊), ไทใต้คง ᥛᥤᥰ (มี๊), อาหม 𑜉𑜣 (มี), จ้วง miz

เขาเป็นคนมี ไม่ใช่คนจน

ไม่เปล่า, ไม่ว่าง

ในหม้อมีข้าว

ในห้องน้ำมีคน


ماله

มลายูแบบปัตตานี

เทียบมาเลเซีย malas


เย็น

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เย็น, ลาว ເຢັນ (เอยัน), คำเมือง ᩀᩮ᩠ᨶ (เอยน), เขิน ᨿᩮ᩠ᨶ (เยน), ไทลื้อ ᦊᦲᧃ (หยีน), ไทดำ ꪹꪤꪸꪙ (เหยย̂น), ไทใหญ่ ယဵၼ် (เยน), ไทใต้คง ᥕᥥᥢ (เยน), อาหม 𑜊𑜢𑜃𑜫 (ยิน์), ภาษาจ้วงถิ่น Yongning yen (เยน); เทียบเวียดนาม yên (เอียน), จีนยุคกลาง安 (MC 'an)

มีความรู้สึกตามผิวหนังเหมือนถูกน้ำแข็งเป็นต้น, หนาว, หายร้อน

ไม่รู้สึกกระวนกระวาย

เย็นใจ


ลอง

เลอเวือะตะวันออก

สืบทอดจากปะหล่องดั้งเดิม *laŋ


สด

新鮮

:แม่แบบ:ttbc

živě, v přímém přenose

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

rechtstreeks

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

live

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

suora

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

live-

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

en direct

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

direkt

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

live

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

ζωντανά

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

λάιβ

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

dal vivo

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

live

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

生の

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

なまの

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

na żywo

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

viu

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

a trăi

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

v priamom prenose

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

naživo

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

v živo

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

ใหม่ ใช้แก่ลักษณะของสิ่งต่าง ๆ ที่ได้มาหรือผลิตขึ้นใหม่ ๆ ยังไม่ทันเสื่อมหรือเสียคุณภาพของสิ่งนั้น คือ ไม่เหี่ยวแห้ง ซีดจางและอาจบริโภคหรือใช้ได้ดีในสภาพของขณะนั้น

มีอยู่หรือได้มาใหม่ ๆ

ข่าวสด

มีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ

รายงานสดจากขอนแก่น

ดิบ คือ ยังไม่สุกด้วยไฟไม่แห้งหรือหมักดองเป็นต้น


อิ่ม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔiːmᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ອິ່ມ (อิ่ม) หรือ ອີ່ມ (อี่ม), คำเมือง ᩋᩥ᩠᩵ᨾ (อิ่ม), เขิน ᩋᩥ᩠᩵ᨾ (อิ่ม, “อิ่ม; เบื่อ”), ไทลื้อ ᦀᦲᧄᧈ (อี่ม), ไทใหญ่ ဢိမ်ႇ (อิ่ม, “อิ่ม; เบื่อ; ขยะแขยง, รังเกียจ”), อาหม 𑜒𑜢𑜉𑜫 (อิม์), จ้วง imq; เทียบจีนยุคกลาง厭 (MC 'jiemH)

/ʔim˨˩/^((สัมผัส))

เบิกบาน, แช่มชื่น

หน้าอิ่ม


ออก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔoːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ອອກ (ออก), คำเมือง ᩋᩬᨠ (ออก), ไทลื้อ ᦀᦸᧅᧈ (อ่อ̂ก), ไทดำ ꪮꪮꪀ (ออก), ไทขาว ꪮꪮꪀ, ไทใหญ่ ဢွၵ်ႇ (อ่อ̂ก), พ่าเก ဢွက် (ออ̂ก์), อาหม 𑜒𑜨𑜀𑜫 (ออ̂ก์), จ้วง ok

/ʔɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ตรงข้ามกับ เข้า

ทางออก


อีก

จากจีนยุคกลาง益 (MC 'jiek); ร่วมเชื้อสายกับลาว ອີກ (อีก), ไทลื้อ ᦀᦲᧅᧈ (อี่ก), ไทใหญ่ ဢိၵ်ႇ (อิ่ก), พ่าเก ဢိက် (อิก์), อาหม 𑜒𑜢𑜀𑜫 (อิก์)

/ʔiːk̚˨˩/^((สัมผัส))

อีกประการหนึ่ง

อีกที


above

เหนือกว่า, สูงกว่า


across

จากข้างหนึ่งไปยังอีกข้างหนึ่ง

ทั่วไปตลอดแนว


all

หมด, หาย, สูญ

เพนซิลเวเนีย

The butter is all.


all

รูปแบบอื่นของ eall


along

ด้วยกัน, กับ

ไปข้างหน้า, ต่อไป


already

แล้ว, ที่เกิดแล้วก่อนหน้านี้

ใ้ช้แสดงความรู้สึกให้หนักแน่นกว่าเดิม


always

ตลอดเวลา, ตลอดไป

เสมอ ๆ, ทุกคราว, ทุกครั้ง, ทุกที, เป็นประจำ, บ่อย ๆ


angry

โกรธ, โมโห, เดือด, วีน


around

ใกล้ๆ, ไม่ไกลนัก

โดยประมาณ, ราว ๆ

รอบๆ, โดยรอบ

ที่มีชีวิตอยู่


art

ที่เกี่ยวกับงานศิลป์


base

ต่ำต้อย, ต่ำช้า, เลวทราม, ชั่ว

ไม่มีรากฐาน,ไร้เหตุผล,ไม่มีมูลความจริง


be

สืบทอดจากแบนทูดั้งเดิม *-bɪ́ɪ̀


before

ก่อนหน้านี้, ไว้ก่อน, ล่วงหน้า

อยู่ข้างหน้า


behind

ที่ค้างชำระเงิน, ชำระเงิน

เหตุการณ์ที่ผ่านมาแล้ว

ที่เหลืออยู่

(ใช้กับนาฬิกา)ช้า


below

อยู่เบื้องล่าง, อยู่ใต้, ต่ำ, อยู่ข้างล่าง


besides

นอกจากนี้, ยิ่งไปกว่านี้

นอกจากนี้...แล้วยังมี, มิหนำซ้ำ


best

รูปผันขั้นสุดของ good

ใหญ่ที่สุด, มากที่สุด


best

คำคุณศัพท์ขั้นสุด (superlative) ของ goed, ดีที่สุด

ไม่เป็นไร, โอเค


better

รูปผันขั้นกว่าของ good

รูปผันขั้นกว่าของ well


yet

ตราบจนกระทั่งบัดนี้

เดี๋ยวนี้, บัดนี้, ขณะนี้

ยัง, ยังคง, ยิ่งกว่านั้น


very

อย่างมากมาย, อย่างมาก, มาก

เหมือนกัน, คล้ายกัน, อันเดียวกัน

เฉพาะ, เท่านั้น


quiet

สงบเงียบ, สงบ, เงียบ

สงบเสงี่ยม, ไม่เสแสร้ง, ไม่มีมารยา


just

ตอนนี้, ขณะนี้, เดี๋ยวนี้

ถูกต้องตามกฎหมาย

ที่เป็นของจริง, ที่เป็นจริง

พอดี, ทีเดียว

เพิ่งจะ, เพิ่ง, เมื่อครู่นี้, เมื่อสักครู่นี้, เมื่อกี้นี้

เพียงแค่, เพียง, แค่

ยุติธรรม, เที่ยงธรรม, ชอบธรรม

เหมาะสม, สมควร

อย่างหวุดหวิด, อย่างเฉียดฉิว, อย่างจวนเจียน


ลบ

เป็นไปได้ว่ามาจากเขมร លោប (โลบ), จากเขมรเก่า លោបេ (โลเป), លោបេយ (โลเปย), จากสันสกฤต लोप (โลป) หรือบาลี โลป; ร่วมเชื้อสายกับลาว ລົບ (ล็บ) หรือ ລຶບ (ลึบ)

ที่เป็นไปในทางร้าย ทางไม่ดีหรือทางทำลาย

มองในทางลบ

ที่มีค่าน้อยกว่าศูนย์

ลบสิบองศาเซลเซียส


กรอก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກອກ (กอก)

/krɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

แห้งจนคลอน, ใช้แก่หมากและฝักมะขาม

หมากกรอก

มะขามกรอก


กร้วม

เสียงเคี้ยวสิ่งของที่เปราะให้แตก หรือเสียงของแข็งกระทบกันอย่างแรง


กรอ

ยืมมาจากเขมร ក្រ (กฺร, “ยาก, ลำบาก”)

/krɔː˧/^((สัมผัส))

ยากจน, เข็ญใจ, ฝืดเคือง, ในคำว่า เบียดกรอ


ศศิวิมล

ยืมมาจากสันสกฤต शशिविमल (ศศิวิมล); เทียบเท่า ศศิ + วิมล

บริสุทธิ์เพียงจันทร์


ปอด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pwɤtᴰ, จากจีนเก่า肺 (OC *pʰobs); ร่วมเชื้อสายกับลาว ປອດ (ปอด), ไทใหญ่ ပွတ်ႇ (ป่อ̂ต), พ่าเก ပွတ် (ปอ̂ต์), อาหม *𑜆𑜨𑜄𑜫 (*ปอ̂ต์), จ้วง bwt

/pɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

คำย่อของ ปอดแหก


ปอด

/pɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ลักษณะก้นที่สอบและแฟบ เรียกว่า ก้นปอด

โดยปริยายใช้เรียกสิ่งอื่นที่มีลักษณะเช่นนั้น

มะม่วงก้นปอด


bit

ที่โดนบางสิ่งกัด


ลา

เกยลา

กี๋ลา

เตียงลา

แท่นลา


ลา

มีกลีบชั้นเดียว, ไม่ซ้อน (ใช้แก่ดอกไม้)

มะลิลา

พุดลา

รักลา


born

โดยกำเนิด, ตั้งแต่เกิด


bottom

ก้น, พื้นฐาน, ข้างใต้

ตอนท้ายสุด, ปลาย


but

เพียง, เพียงแต่


อกหัก

/ʔok̚˨˩.hak̚˨˩/^((สัมผัส))

พลาดหวัง (มักใช้ในด้านความรัก)


นก

รูปแบบอื่นของ ᨶᩫ᩠ᨠ (น็ก)


ผี

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *priːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ผี, ลาว ຜີ (ผี), คำเมือง ᨹᩦ (ผี), ไทลื้อ ᦕᦲ (ผี), ไทดำ ꪠꪲ (ฝิ), ไทใหญ่ ၽီ (ผี), อาหม 𑜇𑜣 (ผี), จ้วง bi/fangz, จ้วงแบบจั่วเจียง pi

/pʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

คนผี

ที่ซื้อมาจากจุดจำหน่ายทางการแล้วลอบขายต่อในราคาสูง

บัตรผี, ตั๋วผี

บัตรเข้าชมที่ลอบขายหน้างาน

ไม่มีอยู่จริง, ไม่มีตัวตน

บัตรผี

คะแนนที่ทำให้คะแนนโหวตเพิ่มแต่ไม่มีบัตรอยู่จริง

ชื่อผี

ชื่อบุคคลที่ปรากฏในทะเบียนบ้านแต่ไม่มีตัวตน เพื่อสวมสิทธิ์เป็นต้น


โสโครก

เทียบเขมร សោគ្រោក (โสคฺโรก), ลาว ໂສໂຄກ (โสโคก), ไทใหญ่ ၵူဝ်ႈၵိူၵ်ႇ (กู้วเกิ่ก) หรือ ၵိူၵ်ႇ (เกิ่ก)

/soː˩˩˦.kʰroːk̚˥˩/^((สัมผัส))

สกปรก, เปื้อนเปรอะน่ารังเกียจ

คนโสโครก

โดยปริยายหมายความว่า เลว

ของโสโครก

เรื่องโสโครก


สกปรก

ไม่ทราบรากศัพท์

เปรอะเปื้อน, ไม่สะอาดหมดจด

ลักษณะกิริยาวาจาที่แสดงออกอย่างหยาบคาย


กาว

ยืมมาจากจีนยุคกลาง膠 (MC kaew); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກາວ (กาว), พม่า ကော် (เกา์), เขมร កាវ (กาว), เวียดนาม keo (แกว), จ้วงแบบจั่วเจียง gauq, จ้วง gauq

บ้า, โง่, เสียสติ (ซึ่งเป็นอาการของคนดมกาว)


under

ซึ่งอยู่ใต้พื้นผิว


usual

เป็นปกติ, ธรรมดา, เป็นประจำ, สามัญ


key

สำคัญ, นัย, มีนัย, มีความหมาย, หลัก


careless

ไม่ระมัดระวัง

ไร้กังวล,ไม่วิตก


central

ซึ่งอยู่ตรงกลางหรือใกล้ตรงกลาง

เกี่ยวกับระบบประสาทส่วนกลาง

ที่เป็นศูนย์กลาง

สำคัญ, ที่สำคัญ


certain

แน่นอน, แน่ใจ, มั่นใจ

ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้, หนีไม่พ้น


certain

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า certain, จากละตินตลาด unattested form *certānus (*เกร์ต̄านุซ), extended form of ละติน certus (เกร์ตุซ, “fixed, resolved, certain”).


cheap

ขี้เหนียว, ตระหนี่

ถูก, ราคาประหยัด, ราคาย่อมเยา, ราคาต่ำ, ราคาถูก

ขั้นต่ำ, หยาบคาย, ไร้ศีลธรรม

ซึ่งได้มาง่าย


chocolate

ยืมมาจากสเปน chocolate (โชโกลาเต), จากนาวัตล์คลาสสิก xocolatl/chocolatl

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-chocolate.wav

ที่มีช็อกโกแลตเป็นส่วนประกอบ

ที่มีสีอย่างช็อกโกแลต


choice

ซึ่งมีคุณภาพดี

Choice gold.

ชั้นดี, ชั้นเยี่ยม


clear

ที่เข้าใจง่าย

ที่ไม่มีเมฆหรือหมอก

ที่รับรู้ได้ดี

อย่างทั้งหมด


cloudy

กำกวม, ไม่ชัดเจน, มืดมัว, ไม่ใส, ไม่ชัด, เลือนลาง, ขุ่น

ที่ปกคลุมด้วยเมฆ

ที่เหมือนเมฆ


close

ที่คล้ายกัน, ที่แตกต่างกันน้อยมาก

ที่มีความใกล้ชิดกัน


comfortable

จากอังกฤษกลาง comfortable, จากฝรั่งเศสเก่า confortable, จากconforter; By surface analysis, comfort + -able

เพียงพอ, กว้างขวาง, กว้างใหญ่, กว้างพอ

มั่งคั่ง, ร่ำรวย, มีเงินมาก, มีอันจะกิน

สะดวกสบาย, สบาย

อบอุ่นใจ, สุขสบายใจ, ผาสุก


common

ธรรมดา,สามัญ

ซึ่งรู้จักกันดีในทางเลว

พร้อมกัน, เหมือนกัน


complete

ที่เสร็จสิ้น


copper

เป็นสีทองแดง


correct

ถูกต้อง, ไม่มีผิดพลาด


cross

ฉุนเฉียว, โกรธ


dead

เฉื่อยชา, เงื่องหงอย, อยู่นิ่งๆ, เกียจคร้าน

ซึ่งไม่เคลื่อนไหว, แน่นิ่ง, ซึ่งหยุดนิ่ง, ซึ่งไม่ไหวติง, ซบเซา, เฉื่อยชา, นิ่ง

(ภาษา)ซึ่งไม่ใช้แล้ว, ซึ่งสูญสิ้น, ซึ่งตายไปแล้ว, ซึ่งเลิกใช้แล้ว

ซึ่งไม่มีผิดพลาด, ซึ่งไม่พลาด, ซึ่งแม่นยำ

(ห้อง)ซึ่งไม่มีเสียงสะท้อน, ซึ่งไม่มีเสียงก้อง

ซึ่งไร้ความรู้สึก, ซึ่งไม่ตอบสนอง

(ไฟ)ดับ, ซึ่งไม่ทำงาน, เสีย, หมด (เช่น แบตเตอรี่, ไฟ เป็นต้น)

ตายแล้ว, ซึ่งไม่มีชีวิต, ถึงแก่กรรม, ดับ


different

ต่างกัน, ผิดแปลก, แตกต่างกัน

ไม่ธรรมดา, ไม่ปกติ, ผิดปกติ, ผิดธรรมดา


double

เป็นคู่, ประกอบด้วยสองส่วนที่เหมือนกัน / เท่ากัน

สองเท่า, ทวีคูณ


down

หน้าเศร้า, ไม่เบิกบาน, ซึมเศร้า

ภาคแสดง only


each

แต่ละ, คนละ, ทีละคน, ทีละหนึ่ง, หนึ่งต่อหนึ่ง


early

ก่อนเวลาที่กำหนดไว้, แต่หัวค่ำ

แต่แรก, ยุคแรก, สมัยก่อน, แต่กาลก่อน, แรก, แต่ต้น, ตอนต้น


east

เกี่ยวกับทิศตะวันออก, ที่อยู่ทางตะวันออก


either

เช่นกัน, ด้วย, เช่นเดียวกัน, เหมือนกัน

อย่างใดอย่างหนึ่งในจำนวนสอง


electric

เกี่ยวกับไฟฟ้า


else

อย่างแตกต่าง

อื่น ๆ , อย่างอื่น, อื่น ๆ อีก


empty

ที่ไม่จริงใจ

ที่ไม่มีความหมาย

ว่างเปล่า, โล่ง, ว่าง, เปล่าๆ


enough

พอเพียง, พอ, พอสมควร, เพียงพอ


equal

ซึ่งเท่ากัน, ซึ่งพอกัน, ทัดเทียม, เสมอภาค, เท่าเทียม


even

(จำนวน)เท่ากัน

แม้กระทั่งว่า, แม้แต่ว่า

ยิ่งไปกว่านั้น

เรียบ, เสมอกัน

สงบ, เงียบ, ใจเย็น, ไม่ตื่นเต้น


every

แต่ละ, ทุก ๆ


exact

ถูกต้องแม่นยำ


excited

ตื่นตระหนก,เป็นกังวล

ตื่นเต้นดีใจ, กระตือรือร้น


important

One of the most important things we can do for our children is listen to them.

สิ่งหนึ่งที่สำคัญที่สุดที่เราสามารถให้ลูกเราได้ก็คือ ฟังพวกเขา


inside

(คำไม่เป็นทางการ)ถูกจำคุก

วงใน, เป็นความลับ, ไม่เปิดเผย, ในส่วนลึก, ในใจ

ภายใน, ข้างใน

ภายใน, ภายในบ้าน, ภายในอาคาร, ภายในร่ม


iron

เข้มงวด, ไม่ผ่อนปรน, ไม่ยืดหยุ่น

โหดร้าย, อำมหิต, เหี้ยม


fail

ล้มเหลว, ประสบความล้มเหลว, เพลี่ยงพล้ำ, ผิดพลาด, เหลว, ไม่ผ่านการพิจารณา, เจ๊ง, พัง, เสีย, ตก, ไม่ได้ผล


false

เท็จ, See also: ปลอมๆ, ไม่จริง, ผิด

ปลอม, See also: ซึ่งไม่ธรรมชาติ, ซึ่งผลิตขึ้นมา, ซึ่งสังเคราะห์ขึ้นมา, เทียม

ซึ่งไม่ซื่อสัตย์, See also: ไม่น่าไว้ใจ, ไม่จริงใจ, คบไม่ได้


famous

มีชื่อเสียง, See also: โด่งดัง, ขึ้นชื่อ, เป็นรู้จักกันดี


fault

ข้อผิดพลาด, ข้อบกพร่อง, ข้อเสียหาย, รอยตำหนิ

รอยเลื่อนของเปลือกโลก, รอยแตก


fault

ตำหนิ, ติ, ติเตียน criticize


few

น้อย, ไม่มาก, เกือบไม่มี, เล็กน้อย


film

ถ่ายภาพยนตร์, ถ่ายหนัง, ถ่ายรูป, ถ่ายภาพ, ถ่ายทำ, บันทึกภาพ

เคลือบ, เคลือบด้วยฟิล์ม


บุญ

ยืมมาจากบาลี ปุญฺญ (“คุณธรรม, คุณความดี, การกระทำที่มีคุณความดี”); เทียบสันสกฤต पुण्य (ปุณฺย, “ความดี, คุณธรรม”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ບຸນ (บุน), ไทลื้อ ᦢᦳᧃ (บุน), เขมร បុញ្ញ (บุญฺญ), พม่า ပုည (ปุญ)

แข่งเรือแข่งแพแข่งได้ แข่งบุญแข่งวาสนาแข่งไม่ได้

[เสียงสมาส]
บุน-ยะ-

ช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่น ในคำว่า ใจบุญ


กงสุล

ยืมมาจากฝรั่งเศส consul

เกี่ยวกับกงสุล

สถานกงสุล

เขตกงสุล

พนักงานฝ่ายกงสุล


กตเวที

ประกาศคุณท่าน, สนองคุณท่าน, ใช้คู่กันกับ กตัญญู


กตัญญู

ยืมมาจากบาลี กตญฺญู; เทียบสันสกฤต कृतज्ञा (กฺฤตชฺญา)

กระตัญู
ความกตัญญู (noun-from-adj)

รู้คุณต่อผู้มีพระคุณ

ความกตัญญูเป็นสมบัติของผู้มีจิตใจงาม


กตาภินิหาร

กต (“อันเขาทำแล้ว”) + อภินิหาร

กะ-ตา-พิ-นิ-หาน

/ka˨˩.taː˧.pʰi˦˥.ni˦˥.haːn˩˩˦/^((สัมผัส))

มีอภินิหารที่ทำไว้


กบ

เต็มมาก, เต็มแน่น

ข้าวกบหม้อ

มะพร้าวมีลูกกบคอ


กบูร

ก็ใช้สาวสนมอนนกบูร — นครกัณฑ์ มหาชาติคำหลวง ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๐


กรด

ไม่ทราบรากศัพท์; เทียบลาว ກົດ (ก็ด)

คม, มีลักษณะที่กัดกร่อนหรือตัดสิ่งของได้

น้ำกรด

ลมกรด


กรมท่า

(สี~) สีขาบ, สีน้ำเงินแก่


ก้านกุ่ง

รูปแบบอื่นของ ᨠ᩶ᩣ᩠ᨶᨠᩩ᩵ᨦ (ก้านกุ่ง)


กรอม

ปกหรือคลุมยาวลงมาเกินควร

นุ่งผ้าซิ่นกรอมส้น


กรอม

ระทม, เจ็บช้ำอยู่ภายในเรื่อยไป

กรอมใจ


กรอม

เทียบเขมร ក្រោម (กฺโรม)


กรอด

การแบ่งพยางค์ กฺรอด
 การแผลงเป็น
อักษรโรมัน ไพบูลย์พับบลิชชิง grɔ̀ɔt
 ราชบัณฑิตยสภา krot
 (มาตรฐาน) สัทอักษรสากล^((คำอธิบาย)) /krɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ผอมกรอด


กรอบ

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ ขอบ

/krɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

แทบดำรงตนไปไม่รอด, จนมาก

จนกรอบ


กรอบ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၶွပ်ႈ (ข้อ̂ป)

/krɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

แตกหักเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อยได้ง่าย, เปราะ

ทอดกรอบ


กร่อย

ไม่ทราบรากศัพท์

ไม่จืดสนิทหรือไม่หวานสนิท เพราะมีรสเค็มเจือ

น้ำกร่อย

หมดรสสนุกหรือหมดความครึกครื้น

การแสดงที่ไม่สนุกทำให้คนดูรู้สึกกร่อย

งานกร่อย


กระกรุ่น

กรุ่น, ร้อนอยู่


กระงกกระงัน

อาการสั่นอย่างคนแก่, งกงัน ก็ว่า


กระง่อนกระแง่น

คลอนแคลน, ไม่แน่น, ง่อนแง่น ก็ว่า


กระจอก

เทียบลาว ກະຈອກ (กะจอก)

/kra˨˩.t͡ɕɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ไม่สำคัญ, เล็กน้อย, ต่ำต้อย (เล็กอย่างตัวนกกระจอก)


กระจอก

ยืมมาจากเขมรเก่า *ក្ចក៑ (*กฺจกฺ), ក្ចោក៑ (กฺโจกฺ, “ขาพิการ”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ខ្ចក (ขฺจก)

/kra˨˩.t͡ɕɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เขยก (ใช้แก่ขา)


กระจ้อน

/kra˨˩.t͡ɕɔn˥˩/^((สัมผัส))


กระจะ

แจ่มแจ้ง, ชัดเจน


กระจ่าง

/kra˨˩.t͡ɕaːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ชัดเจน, สว่าง, สุกใส


กระฉอก

/kra˨˩.t͡ɕʰɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

แหว่ง, เว้า, (ใช้กับลักษณะของผม), ฉอก ก็เรียก


กระชดกระช้อย

มีกิริยาท่าทางงดงาม ชดช้อย ก็ว่า


กระชั้น

กรรซ้นน
ความกระชั้น (noun-from-adj)

ใกล้ชิด, เร่งเข้า


กระชับ

/kra˨˩.t͡ɕʰap̚˦˥/^((สัมผัส))

แน่น, แนบแน่น, แนบสนิทพอดีตัว

กางเกงกระชับ

พอดี, พอเหมาะ

มีดกระชับมือ

กะทัดรัด, ไม่เยิ่นเย้อ

ข้อความกระชับ


กระชุ่มกระชวย

มีผิวพรรณสดใสหรืออาการกระปรี้กระเปร่า


กระดางลาง

กฺระ-ดาง-ลาง

มรรยาทหยาบ, สัปดน

อ้ายเฒ่าแก่กากกลีกระดางลาง ยังมันนี้ใครเขามีบ้างที่เมืองคน


กระดาน

แผลงมาจาก ขดาน, จากเขมรเก่า ខ្តារ៑ (ขฺตารฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ក្ដារ (กฺฎาร)

บาง, ผอม, ไม่มีเนื้อ

หุ่นกระดานอย่างนี้ยังจะใส่ชุดว่ายน้ำโชว์อีก


กระดำกระด่าง

ความกระดำกระด่าง (noun-from-adj)

กฺระ-ดำ-กฺระ-ด่าง

สีไม่เสมอกัน


กระดิบ

อาการที่คืบไปข้างหน้าทีละน้อย


กระดูก

แผลงมาจาก ดูก; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᨯᩪᨠ (กดูก), ลาว ກະດູກ (กะดูก)

ตระหนี่, ขี้เหนียวอย่างไม่ยอมให้อะไรแก่ใครง่าย ๆ

เจ้านายคนนี้กระดูกจริง ๆ ดินสอแท่งเดียวก็ไม่ยอมให้เบิก


fine

ดี, ดีเยี่ยม, ดีเลิศ, ชั้นดี, วิเศษ

(สุขภาพ)สบายดี , สุขสบาย

อากาศแจ่มใส, ท้องฟ้าสดใส

ดี (ยอมรับได้), น่าพอใจ, พอใช้ได้

ละเอียด, ประณีต, ละเอียดลออ

บาง, เรียวบาง, แบบบาง

สวยงาม, งาม, ชวนมอง


fit

ที่มีสุขภาพดี, แข็งแรง

ที่เตรียมพร้อม, พร้อม

ที่เหมาะสม, ที่สมควร, ที่เหมาะเจาะ


flat

(พื้นดิน)ราบ, ราบเรียบ

ราบ (นอน, เหยียดตัว)

(เสียง)ราบเรียบระดับเดียวกัน , ไม่มีเสียงสูงเสียงต่ำ

(ดนตรี)ที่ลดเสียงลงต่ำครึ่งหนึ่ง


foreign

เกี่ยวกับต่างประเทศ, เกี่ยวกับต่างชาติ

ต่างถิ่น, ต่างเขต

ไม่เกี่ยวข้อง, ไม่เหมาะสม

ต่างประเภท, แปลก, ไม่คุ้นเคย


free

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ซึ่งเป็นอิสระ, โดยเสรี, ไม่มีข้อจำกัด

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ แจกฟรี, ให้เปล่า, ไม่คิดมูลค่า


fresh

สดชื่น, กระชุ่มกระชวย, มีชีวิตชีวา

ไม่มีประสบการณ์

จืด, ไม่ใส่เกลือ


friendly

เป็นมิตร, เป็นกันเอง, เหมือนเป็นเพื่อน


front

ข้างหน้า, ด้านหน้า, แถวหน้า, เบื้องหน้า


full

เต็ม, เต็มที่

ซึ่งสมบูรณ์, ซึ่งครบถ้วน


funny

น่าขบขัน, ตลก, ชวนหัว, น่าหัวเราะ


further

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ซึ่งเพิ่มเข้ามา, ซึ่งเสริม, ซึ่งเพิ่มเติม

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ มากขึ้น, เพิ่มขึ้น


future

ซึ่งอยู่ในอนาคต


general

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ทั่วไป, ไม่เฉพาะเจาะจง, ไม่จำกัด


glass

ซึ่งทำด้วยแก้ว


grave

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ร้ายแรง, รุนแรง, อันตราย, เคร่งเครียด, เอาจริงเอาจัง, สำคัญ, เศร้าซึม, ถมึงทึง, ขรึม, เสียงต่ำ, เสียงเค


great

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ดีมาก, ยอดเยี่ยม, ดีเลิศ

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ สำคัญ, โดดเด่น, ยิ่งใหญ่, ใหญ่

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ยาวนาน, นาน


green

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ มีสีเขียว, ซึ่งเขียวชอุ่ม

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ยังไม่สุก (ผลไม้), ดิบ


ground

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ บดเป็นผง, บดแล้ว


half

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ที่เป็นครึ่งหนึ่ง, ครึ่ง, ส่วนหนึ่ง

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ ครึ่งหนึ่ง, กึ่งหนึ่ง


here

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ ที่นี่, ตรงนี้, ในที่นี้, ณ ที่นี้, ที่ตรงนี้, ซึ่งกำลังพิจารณาอยู่


hungry

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ว่าง

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ หิว, หิวโหย


hurt

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ซึ่งเจ็บปวด, ที่บาดเจ็บ, ที่เป็นทุกข์


last

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ที่คงเหลืออยู่สิ่งเดียว

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ ในที่สุด, โดยสรุป

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ เป็นไปได้น้อยที่สุด, เหมาะสมน้อยที่สุด

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ล่าสุด, ครั้งล่าสุด, ที่ผ่านมา

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ สุดท้าย, หลังที่สุด, ท้ายสุด, หลังสุด

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ สุดท้าย, ท้ายสุด, หลังสุด, Syn.

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ ครั้งล่าสุด, ล่าสุด, Syn.


late

ดึก, ค่ำ, มืด

ที่เพิ่งเสียชีวิต

สาย, ล่าช้า, ช้ากว่าปกติ


lately

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ เมื่อไม่นานนี้


left

ทางซ้ายมือ, ทางซ้าย


like

เหมือนกัน, คล้ายกัน, อย่างเดียวกัน

เท่ากัน, เท่าเทียมกัน, เสมอกัน

น่าจะเป็นไปได้, เป็นไปได้, เหมือนว่าจะ

ประเภทเดียวกัน, จำพวกเดียวกัน


lip

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ที่เกี่ยวกับริมฝีปาก


list

ทำด้วยแถบหรือริ้วผ้า


lonely

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ขาดความเห็นใจ, ขาดการสนับสนุน, ขาดความช่วยเหลือ, ขาดมิตรภาพ, ขาดแรงกระตุ้น

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ เปล่าเปลี่ยว, เปล่าเปลี่ยว, เดียวดาย, หงอยเหงา, อ้างว้าง, เงียบเหงา, วังเวง

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ห่างไกลผู้คน, ปราศจากผู้คน, ไม่มีคนอยู่


lower

รูปผันขั้นกว่าของ low


model

น่าถือเป็นแบบอย่าง, น่าเอาอย่าง, ควรถือเป็นเยี่ยงอย่าง


modern

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ สมัยใหม่, ยุคใหม่, สมัยปัจจุบัน, ทันสมัย


Western

ซึ่งเกี่ยวกับชาวทิศตะวันตก(ชาวยุโรป) โดยเฉพาะทางด้านวัฒนธรรม เช่น Western literature หมายความว่า งานประพันธ์ตะวันตก


bloodthirsty

เกี่ยวกับการฆาตกรรม, อาการที่ชอบดูเลือด กระหายเลือด


hopeful

ซึ่งมีความหวัง


more

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ มากกว่า

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ นานขึ้น, นานกว่า, มากกว่า, บ่อยขึ้น


morning

ซึ่งเกิดขึ้นในตอนเช้า, เกี่ยวกับเวลาเช้า


most

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ มากที่สุด

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ ที่สุด, มากที่สุด, มาก


much

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ มาก, เยอะ, ไม่น้อย, หนัก, ใหญ่

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ อย่างมาก, อย่างใหญ่หลวง, อย่างมากมาย

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ เกือบจะ, โดยประมาณ

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ บ่อย, ถี่


must

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ อนาคต


ขวบ

รูปแบบอื่นของ ᨡ᩠ᩅᨷ (ขวบ)


เท็จจริง

/tʰet̚˦˥.t͡ɕiŋ˧/^((สัมผัส))

จริงเท่าที่ปรากฏหรือเท่าที่ทราบ


สก

ยืมมาจากบาลี สก (“ของตน”); เทียบสันสกฤต स्वक (สฺวก, “ของตน”)

[เสียงสมาส]
สะ-กะ-


สก

ส + ก (ก สกรรถ)


vestido

สืบทอดจากละติน vestītūs (เวซตี̄ตู̄ซ)

แต่งตัวแล้ว, ใส่เสื้อผ้าแล้ว

vestido de gala

แต่งตัวไปงานแล้ว

bien vestido

แต่งตัวดีแล้ว


estudiante

estudiar (เอซตูเดีย̂ร์) + -ante (-อันเต)

ที่เรียน, ผู้ที่เรียน


padre

สืบทอดจากละติน patrem, pater (ปาเต๎รม, ปาเตร์), จากอิตาลิกดั้งเดิม *patēr, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *ph₂tḗr

ดีเยี่ยม, รับได้, สบาย


naranja

ยืมมาจากอาหรับ نَارَنْج (นารันญ), จากเปอร์เซีย نارنگ, จากสันสกฤต नारङ्ग (นารงฺค, “ต้นส้ม”), จากดราวิเดียนดั้งเดิม [Term?]; เทียบโปรตุเกส laranja และกาตาลา taronja


alma

การผันรูปของ almus (อัลมุซ):

การผันรูปของ almus (อัลมุซ):
เพศหญิง กรรตุการก/สัมโพธนการก เอกพจน์

การผันรูปของ almus (อัลมุซ):

เพศกลาง กรรตุการก/กรรมการก/สัมโพธนการก พหูพจน์


alma

สืบทอดจากละติน anima (อานีมา); ร่วมรากกับ ánima (อานีมา) ซึ่งยืมมาจากแหล่งเดียวกัน, หรือจากกอท 𐌰𐌷𐌼𐌰 (อัฮมา)

เพศหญิง เอกพจน์ของ almo (อัลโม)


alma

ดูรากศัพท์ที่คำหลัก

เพศหญิง เอกพจน์ของ almo


near

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ใกล้, ใกล้ๆ, ที่มีระยะทางใกล้กัน

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิด, ใกล้ชิด

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ ในระยะเวลาอันใกล้


esto

รูปแบบเพศกลางของ este


aquellos

รูปแบบพหูพจน์ของ aquel


tailandés

จากแม่คำที่เป็นหน่วยคำไม่อิสระ tailand- (ประเทศไทย) กับ -és (-เอซ)

ไทย, ซึ่งเกี่ยวกับไทย

El hombre tailandés está hablando con una mujer japonesa.

ผู้ชายไทยคนนั้นพูดกับผู้หญิงญี่ปุ่นอยู่


tailandesa

รูปแบบเพศหญิงของ tailandés


largo

กว้าง, กว้างขวาง

หลวม, โคร่งคร่าง (ใช้กับเครื่องแต่งกาย)

ใจกว้าง, เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่, ที่ให้โดยไม่หวังผลตอบแทน


neighbour

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ใกล้เคียง, ข้างเคียง, ใกล้


neither

ต่างก็ไม่, ไม่ใช่, ไม่ทั้งสอง


net

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ สุทธิ (ราคา), ซึ่งเหลือหลังหักค่าสิ่งอื่นแล้ว


new

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ใหม่, แบบใหม่, ร่วมสมัย


newspaper

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์


next

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ต่อไป, ที่จะตามมา


mer

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

จากนอร์สเก่า meiri

ขั้นกว่าของ mye (“อีก; มากกว่า”)


español

เกี่ยวกับประเทศสเปน, (สิ่งหรือคน) ที่มาจากประเทศสเปน


pariente

จากละติน parentem (ปาเรนเตม), กรรมการกเอกพจน์ของ parēns (ปาเร̄นซ)

ที่เป็นญาติกัน


cuatro

บ้าง, ไม่กี่ (ใช้กับคำนามบางคำเพื่อแสดงว่าคำนามนั้นมีปริมาณน้อย)


ชาด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊາດ (ซาด), เขมร ជាត (ชาต)

/t͡ɕʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

สีแดงสดอย่างหนึ่ง เรียกว่า สีแดงชาด


ออสเตรเลีย

อ๊อส-เตฺร-เลีย

เกี่ยวกับออสเตรเลีย, ของออสเตรเลีย


ศุกร์

ยืมมาจากสันสกฤต शुक्र (ศุกฺร, “ขาว, สว่าง”); เทียบบาลี สุกฺก (“ขาว, สว่าง”)


จอ

เลอเวือะตะวันออก


noble

:แม่แบบ:คำคุณศัพท์ ชั้นสูง, มีตระกูล, สูงศักดิ์


:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ ไม่เลย, ไม่มีทาง, ไม่ใช่เลย


north

ทางเหนือ, ด้านเหนือ, เกี่ยวกับทิศเหนือ


not

กริยาวิเศษณ์


nothing

:แม่แบบ:กริยาวิเศษณ์ ไม่มีอะไร, ไม่มีเลย


rắn

จากเวียตติกดั้งเดิม *k-sanʔ (“แข็ง”)


taller

รูปผันขั้นกว่าของ tall


neumático

จากละติน pneumaticus (ปเนวมาตีกุซ), จากกรีกโบราณ πνευματικός (pneumatikós, “เกี่ยวกับลมหรืออากาศ”), จาก πνεῦμα (pneûma, “ลม, อากาศ, ลมหายใจ, วิญญาณ”), จาก πνέω (pnéō, “เป่า, หายใจ”)

pneumático
ปเนวมาตีโก

ที่เกี่ยวกับอากาศ แก๊ส หรือลม (pneumatic)


grifo

ยืมมาจากละตินช่วงปลาย grȳphus (กฺ๎รื̄พุซ), จาก grȳps (กฺ๎รื̄ปซ), จากกรีกโบราณ γρύψ (grúps)

เมา (เหล้า, กัญชา)


especialista

เฉพาะทาง, เฉพาะ


กระเดื่อง

/kra˨˩.dɯa̯ŋ˨˩/^((สัมผัส))

สูงขึ้น, โด่งดัง, ใช้ประกอบลักษณะของคุณงามความดี

ชื่อเสียงกระเดื่อง

แข็ง, กระด้าง, นิยมใช้เข้าคู่กับคำ กระด้าง เป็น กระด้างกระเดื่อง

ยามเมื่อเจ้าเยื้องยุรยาตร ก็มิได้ย่างลงเหยียบดินกระเดื่องใด


กระแด่ว

มักใช้เป็น กระแด่ว ๆ (แสดงจำนวนหลายครั้ง)

อาการดิ้นอยู่กับที่


กระโดก

โอนไปโอนมา, ยกขึ้นยกลง


กระตือรือร้น

กระตือรือล้น
ความกระตือรือร้น (noun-from-adj)

กฺระ-ตือ-รือ-ร้น

ใส่ใจหรือฝักใฝ่ในสิ่งที่กระทำ


กระเตอะ

/kra˨˩.tɤʔ˨˩/^((สัมผัส))

จวนแก่และมียางมาก (ใช้แก่หมาก)

หมากกระเตอะ

หมากหน้ากระเตอะ


กระเตาะ

/kra˨˩.tɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

แรกรุ่น, เพิ่งแตกเนื้อสาว


กระทง

ยืมมาจากจีนเก่า鐙 (OC *tɯːŋ, *tɯːŋs, “ภาชนะพิธีกรรมหรือโคมไฟ”).
วิธีการอ่านออกเสียงภาษาจีนเก่าในระบบของ Baxter–Sagart /*k-tˤəŋ/

เรียกไก่อ่อนอายุประมาณ 3 เดือนว่า ไก่กระทง

ใช้สำหรับเรียกไก่ตัวผู้ที่สอนขันว่า ไก่รุ่นกระทง

โดยปริยายใช้เรียกชายกำลังแตกเนื้อหนุ่มเป็นเชิงเปรียบเปรยว่า หนุ่มรุ่นกระทง


กระเท่

แผลงมาจาก เท่


กระบือ

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ក្របិ (กฺรบิ), ក្របី (กฺรปี) หรือเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ក្របិ (กฺรบิ), ក្របី (กฺรปี), ក្របិយ៑ (กฺรปิยฺ), ក្របិយ្យ៑ (กฺรปิยฺยฺ), ក្របីយ្យ៑ (กฺรปียฺยฺ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *krpiʔ ~ *krpiiw ~ *krpuʔ ~ *(kr)puh; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ក្របី (กฺรบี), มาเลเซีย kerbau, ตากาล็อก kalabaw; ร่วมรากกับ คาราบาว


กระป๋อง

เป็นไปได้ว่าเลียนเสียงธรรมชาติ จากเสียงกระป๋องเปล่าถูกตีหรือกระทบ; เทียบเขมร កំប៉ង់ (กํบ̎ง̍), កំប៉ុង (กํบุ̎ง), ลาว ກະປ່ອງ (กะป่อง)

/kra˨˩.pɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ที่บรรจุในกระป๋อง

ปลากระป๋อง

เงาะกระป๋อง

เบียร์กระป๋อง


กระพัน

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย kebal (เกอะบัล, “ทำลายไม่ได้”)

ทนทานต่อศัสตราวุธ


กระพี้

ร่วมเชื้อสายกับลาว ພີ້ (พี้), คำเมือง ᨻᩦ᩶ (พี้), เขิน ᨻᩦ᩶ (พี้), ไทใหญ่ ပီႉ (ปี๎), อาหม 𑜇𑜣 (ผี, “ชั้นที่ซ้อนกัน”)

ไม่เป็นแก่นสาร


กระมอมกระแมม

ความกระมอมกระแมม (noun-from-adj)

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

กฺระ-ม็อม-กฺระ-แม็ม

มอมแมม, เลอะเทอะเปรอะเปื้อน, สกปรก


กระมิดกระเมี้ยน

อาการหลบๆ ซ่อนๆ ลับๆ ล่อๆ


กระยาเลย

ต่าง ๆ, ปะปนกัน, (ใช้แก่ต้นไม้มีแก่น แต่ไม่รวมไม้สัก)

ไม้กระยาเลยแปรรูป


กระสานติ์

กรสานต์
ความกระสานติ์ (noun-from-adj)


กระเส่า

สั่นเครือและเบา


กระเหม่น

อาการกล้ามเนื่อกระตุก


กระอวล

อวล, อบอวล, หอมตลบ


กระอักกระไอ

อิดเอื้อนไม่กล้าพูด


กระเอิก

/kra˨˩.ʔɤːk̚˨˩/^((สัมผัส))


กระไอ

มีกลิ่นเหม็นแสดงว่าจวนจะบูด

ข้าวเหม็นกระไอ


กรัณย์

ยืมมาจากบาลี กรณีย

กรณีย
กรณีย์
กรณียะ


กรัน

กรวดกรันขราราย


กราก

เรียกสิ่งที่หุงหรือนึ่งสวยมากเกินไปว่า สวยกราก

ข้าวสวยกราก

ถั่วสวยกราก

แข็งอย่างผ้าลายที่ยังไม่ได้ซักหรือผ้าที่ลงแป้งจนแข็ง


กร่าง

/kraːŋ˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่ทำท่าทางหรือพูดจาวางโต

เขาชอบทำกร่างอยู่เรื่อย


حساسية

เอกพจน์ เพศหญิงของ حَسَّاسِيّ (ฮัซซาซิยย)


bras

จากเคลติกดั้งเดิม *brassos (“ใหญ่”)


bras

จากเคลติกดั้งเดิม *brassos (“ใหญ่”) (เทียบคอร์นวอลล์ bras (“ใหญ่”), broas, และเวลส์ bras (“อ้วน, กว้าง, รวย”))


bras

สืบทอดจากเคลติกดั้งเดิม *brassos (“large”); ร่วมเชื้อสายกับเบรอตง bras, คอร์นวอลล์ bras, ไอริช bras

ใหญ่, หนา, อ้วน

ขรุขระ, หยาบ

ประมาณ, ประมาณโดยหยาบ ๆ


bras

จากเคลติกดั้งเดิม *brassos (“ใหญ่”)

ใหญ่, แข็งแรง


sang

สูง (จากพื้น)

สูง (เหนือพื้น)


ανθρώπινων

สัมพันธการก เพศชาย/เพศหญิง/เพศกลาง พหูพจน์ ของ ανθρώπινος (anthrópinos)


皮

ชุ่ม; นิ่ม; ไม่กรอบ

ซน; ดื้อรั้น

มีหนังที่หนา


wise

ฉลาด, มีปัญญา, รอบรู้

Give your children clear direction, and they will become wise.

ให้ชี้ทิศบอกทางกับลูกอย่างชัดเจน แล้วลูกจะฉลาด

He is wise because wisdom is music to his soul.

เขามีปัญญาเพราะความรอบรู้เปรียบเหมือนเสียงดนตรีที่วิญญาณเขาเรียกหา

ซึ่งสามารถตัดสินได้อย่างเฉลียบแหลม


worst

รูปผันขั้นสุดของ bad


true

A true story.

He is a true judge.

เขาเป็นผู้พิพากษาที่ซื่อสัตย์


twice

สองครั้ง, ทวีคูณ


rainy

อาการของฝนกำลังตก


perfect

สมบูรณ์, เลิศเลอ, ซึ่งปรับปรุงไม่ได้แล้ว, ซึ่งหาที่ติไม่เจอ

A wise man is prepared to accept that, as a human being, he is not perfect and that he too has blind spots in his personality.

ด้วยเหตุที่เขาเป็นมนุษย์ คนฉลาดพร้อมที่จะยอมรับว่าตนไม่เลิศเลอ และตนเองก็มีจุดบอดภายในบุคลิกภาพของเขา


present

ที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน


เสรี

ยืมมาจากบาลี เสรี; เทียบสันสกฤต स्वैरिन् (สฺไวรินฺ)

/seː˩˩˦.riː˧/^((สัมผัส))

ที่ทำได้โดยอิสระ, มีสิทธิที่จะทำจะพูดได้โดยไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่น


possible

ยืมมาจากละติน possibilis (โปซซีบีลิซ).


other

จากอังกฤษกลาง other, จากอังกฤษเก่า ōþer (“other, second”), จากเจอร์แมนิกตะวันตกดั้งเดิม *ą̄þar, *anþar, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *anþeraz (“other, second”), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *h₂énteros (“other”)
ร่วมเชื้อสายกับสกอต uther, ither (“อื่น”), ฟรีเซียเก่า ōther, ("อื่น"; > ฟรีเซียเหนือ üđer, ööder, ouder), แซกซันเก่า ōthar (“อื่น”), เยอรมันสูงเก่า ander (“อื่น”), นอร์สเก่า annarr, ǫðr-, aðr- (“อื่น, ที่สอง”), กอท 𐌰𐌽𐌸𐌰𐍂 (อันธัร, “อื่น”), Old Prussian anters, antars (“อื่น, ที่สอง”), ลิทัวเนีย antroks (“อื่น”, คำสรรพนาม), ลัตเวีย otrs, otrais (“ที่สอง”), Macedonianвтор (vtor, "ที่สอง"), แอลเบเนีย ndërroj (“เปลี่ยน, สลับ”), สันสกฤต अन्तर (อนฺตร, “ต่าง”)ฝรั่งเศส autre, สเปน otro (โอโต๎ร), โปรตุเกส outro, และอื่น ๆ ที่มาจากภาษาละติน alter (อัลเตร์) เป็นคำร่วมเชื้อสายไม่แท้

ดูที่ other (ตัวกำหนด) ด้านล่าง

I get paid every other week.

ฉันได้รับค่าจ้างทุกสองอาทิตย์

ทุก ๆ อาทิตย์ที่สอง

ซ้าย, ซึ่งตรงข้ามกับขวา


豆

สือดิบของ daeuh (“เขียว (เหมือนสาหร่ายหรือตะไคร่)”)


arka

สืบทอดจากเตอร์กิกดั้งเดิม *ărka, *ār; ร่วมเชื้อสายกับตุรกี art


แหลก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຫຼກ (แหลก), อาหม 𑜎𑜢𑜀𑜫 (ลิก์)

/lɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย

ข้าวแหลก


लौह

เหล็ก, ทำจากเหล็ก


mực

การออกเสียงที่ไม่ใช่ซีโน-เวียดนามีสของ จีน 墨 (mò, “หมึก”, ซีโน-เวียดนามีส: mặc); เทียบเขมรមឹក (มึก), ลาวໝຶກ (หมึก), ไทยหมึก

ดำ (ใช้กับสุนัข)


צואה

สกปรก, โสโครก


Indonesia

จากอังกฤษIndonesia, จากกรีกโบราณἸνδός (Indós, “แม่น้ำสินธุ”) + νῆσος (nêsos, “เกาะ”)

อินโดนีเซีย (ที่เกี่ยวกับประเทศอินโดนีเซีย)


khmerski

เกี่ยวกับเขมร


XXX

ไม่ทราบรากศัพท์; อาจมาจาก X ซึ่งดัดแปลงมาจากภาพกะโหลกไขว้ (☠, 🕱)
ความหมายเกี่ยวกับสื่อลามก อาจรับมาจากการจัดเรตภาพยนตร์ของ X ซึ่งเป็นเรตติ้งของภาพยนตร์ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องเพศเล็กน้อยในช่วงปี 1960 และ 1970, ใบรับรอง X ดั้งเดิมออกตั้งแต่ปี 1951 โดยคณะกรรมการเซ็นเซอร์ภาพยนตร์แห่งอังกฤษ

(เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือสารเคมี) ที่แรงเป็นพิเศษ, ที่มีคุณภาพสูงมาก

ใช้ระบุว่าลามกอนาจารสุดขีดหรือฮาร์ดคอร์

Other global taboos, such as sex and suicide, manifest themselves widely online, with websites offering suicide guides and Hot XXX Action seconds away at the click of a button. The UK government will come under pressure to block access to pornographic websites this year when a committee of MPs publishes its report on protecting children online.

2012 April 19, Josh Halliday, “Free speech haven or lawless cesspool – can the internet be civilised?”, in the Guardian:


nominative

สืบทอดจากอังกฤษกลาง nominatyf, เป็นไปได้ว่าผ่านทางฝรั่งเศสเก่า nominatif หรือรับมาโดยตรงจากละติน nōminātīvus (โน̄มีน̄าตี̄วุซ, “ที่เกี่ยวกับการตั้งชื่อหรือเสนอชื่อ”)

ที่มีการระบุชื่อ, ที่มีการตั้งชื่อ

ที่เกี่ยวกับการเสนอชื่อหรือการคัดเลือก

ซึ่งมีลักษณะของกรรตุการกหรือรูปของคำนามที่ทำหน้าที่ประธานของกริยาแท้


genitive

ซึ่งบ่งบอกความเป็นเจ้าของ


dative

ซึ่งบ่งบอกผู้ถูกกระทำโดยอ้อมหรือกรรมรอง


accusative

ซึ่งบ่งบอกผู้ถูกกระทำโดยตรงหรือกรรมตรง


vocative

ซึ่งบ่งบอกการเรียกขานที่อยู่หรือนาม


กรุ่น

ยังเหลืออยู่บ้าง


กรุบ

เสียงดังที่เกิดจากการเคี้ยวของกรอบ


กฤดาภินิหาร

มีอภินิหารที่ทำไว้


กล

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
กน-ละ-

เช่น, อย่าง, เหมือน

รู้น้อยว่ามากรู้ เริงใจ กลกบเกิดอยู่ใน สระจ้อย


กลม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກົມ (ก็ม), ไทใหญ่ ၵူမ် (กูม)

มีสัณฐานโดยรอบไม่เป็นเหลี่ยม

ปวง, หมด, สิ้น


กล้อน

เลี่ยน, โล้น


กลั่น

เทียบจีนเก่า揀 (OC *kreːnʔ, *ɡ·reːns, “เลือก”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກັ່ນ (กั่น), จ้วงแบบจั่วเจียง genj, จ้วง genj

ที่คัดเลือกไว้แล้ว


กล้า

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩖ᩶ᩣ (กล้า), ลาว ກ້າ (ก้า), ไทลื้อ ᦂᦱᧉ (ก้า)

เหล็กกล้า

เวทนากล้า

แดดกล้า


กลี

ยืมมาจากสันสกฤต कलि (กลิ) หรือบาลี กลิ

ชั่วร้าย, ไม่เป็นมงคล


กว่า

ยืมมาจากจีนยุคกลาง過 (MC kwa|kwaH). ร่วมเชื้อสายกับลาว ກວ່າ (กว่า), คำเมือง ᨠ᩠ᩅ᩵ᩣ (กว่า), ไทใหญ่ ၵႂႃႇ (กฺว่า), จ้วง gvaq, เวียดนาม quá (กฺว๊า)

8 โมงกว่า


กอก

ร่วมเชื้อสายกับมอญ သ္ကိုဟ် (สฺกิุห์)


ก้อม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ້ອມ (ก้อม)

/kɔːm˥˩/^((สัมผัส))


ก้อม

รูปแบบอื่นของ ᨠᩬ᩶ᨾ (กอ้ม, “สั้น”)


กะปลกกะเปลี้ย

tired

(1) อ่อนเพลีย, อ่อนเปลี้ย

exhausted

(1) อ่อนเพลีย, อ่อนเปลี้ย

อ่อนเพลีย, อ่อนเปลี้ย, ไม่แข็งแรง


กะพร่องกะแพร่ง

ขาด ๆ วิ่น ๆ, ไม่สม่ำเสมอ, ไม่เต็มที่, ไม่ครบถ้วน, ไม่พอเพียง


กะล่อน

พูดคล่อง แต่ไม่จริงเป็นส่วนมาก


กะลา

เก่ากะลา


กะลาสี

ยืมมาจากมาเลเซีย kelasi (เกอลาซี, “ลูกเรือ”), จากเปอร์เซียคลาสสิก خلاصی (ฅะลาซี); ร่วมเชื้อสายกับฮินดี ख़लासी (ฃลาสี), อูรดู خلاصی, พม่า ခလာသီ (ขลาสี), มลยาฬัม ഖലാസി (ขลาสิ)

อย่างเครื่องแต่งกายกะลาสีสมัยโบราณหรือพลทหารเรือปัจจุบัน

หมวกกะลาสี

เงื่อนกะลาสี

คอเสื้อกะลาสี


กะลิ้มกะเหลี่ย

แสดงอาการให้รู้ว่าอยากได้


กะไหล่

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากทมิฬ கலாயி (กลายิ, “การเคลือบเงินหลังกระจก”)

ซึ่งเคลือบเงินหรือทองด้วยกรรมวิธีกะไหล่ ใช้กับของเช่นพาน เป็นต้น


กักขฬะ

ยืมมาจากบาลี กกฺขฬ (“แข็ง, กระด้าง”); เทียบสันสกฤต कक्खट (กกฺขฏ, “แข็ง, กระด้าง”)

หยาบคาย, หยาบช้า, ป่าเถื่อน, ถ่อย

บางครั้ง ดูหมิ่น หรือ คุกคาม


กังฉิน

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 奸臣 (gang1 cing5, “อำมาตย์ทุจริต/ทรยศ”)

/kaŋ˧.t͡ɕʰin˩˩˦/^((สัมผัส))

คดโกง, ไม่ซื่อตรง


กันดาร

ยืมมาจากบาลี กนฺตาร

[เสียงสมาส]
กัน-ดาน-

[เสียงสมาส]
กัน-ดา-ระ-

อัตคัด, ฝืดเคือง

กันดารข้าว

ลำบาก, แห้งแล้ง

ที่มีลักษณะอัตคัด ลำบาก แห้งแล้ง (ใช้แก่เวลา ท้องที่ หรือถิ่น)

คราวกันดาร, ทางกันดาร


กาก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກາກ (กาก), ไทลื้อ ᦂᦱᧅ (กาก)， จ้วง gak (กาก) , จ้วงแบบจั่วเจียง gak (กาก)

/kaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

แย่, ไม่ดี, คุณภาพต่ำ


กากี

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากฮินดี ख़ाकी (ฃากี, “สีอย่างดิน”), จากเปอร์เซียคลาสสิก خاکی (ฅากี, “สีอย่างดิน”)

สีน้ำตาลปนเหลือง, สีสนิมเหล็ก


กานต์

ยืมมาจากสันสกฤต कान्त (กานฺต, “ที่รัก”)

เป็นที่รัก, โดยมากใช้เป็นส่วนท้ายของสมาส

จันทรกานต์

เป็นที่รักของพระจันทร์ ได้แก่แก้วผลึกที่ถูกแสงจันทร์แล้วมีเหงื่อ

สูรยกานต์

เป็นที่รักของพระอาทิตย์ ได้แก่แก้วที่รวมแสงอาทิตย์ให้เกิดไฟได้


ไพเราะ

แผลงมาจาก พิเราะ, จากเขมร ពីរោះ (พีโระ)

ไพเราะห์
ความไพเราะ (noun-from-adj)

/pʰaj˧.rɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

เพราะ, เสนาะ, น่าฟัง

สำเนียงไพเราะ


เพียบพร้อม

เพียบ-พฺร้อม

/pʰia̯p̚˥˩.pʰrɔːm˦˥/^((สัมผัส))

เต็มเปี่ยม, ครบทุกอย่าง


ภูต

ยืมมาจากสันสกฤต भूत (ภูต, “มีแล้ว, เป็นแล้ว”) หรือบาลี ภูต (“มีแล้ว, เป็นแล้ว”)

[เสียงสมาส]
พู-ตะ-

/pʰuːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ซึ่งเกิดแล้ว, ซึ่งเป็นแล้ว


รุ้ง

เทียบจีนยุคกลาง虹 (MC huwng|kuwngH|kaewngH); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮຸ້ງ (ฮุ้ง)

/ruŋ˦˥/^((สัมผัส))

กว้างโค้ง, โค้ง

ขุดรุ้งรางเข้าไป


ຂີ້ຖີ່

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ຖີ່ (ถี่, “ถี่, ขี้เหนียว”)

[kʰiː˧˩.tʰiː˧]

[kʰiː˥˥˨.tʰiː˧˨]

ขี้เหนียว, ตระหนี่


ตระหนี่

หวงไม่อยากให้ง่ายๆ เช่น ตระหนี่ทรัพย์, ขี้เหนียว


สว่าง

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ស្វាង (สฺวาง) หรือเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ស្វាង (สฺวาง), សិវាង (สิวาง); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ស្វាង (สฺวาง), ลาว ສະຫວ່າງ (สะหว่าง)

/sa˨˩.waːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ระยะเวลาฟ้าสาง, ระยะเวลาเมื่อรุ่งอรุณ

สว่างแล้ว

กระจ่าง, มีแสงมาก

แสงไฟสว่าง

แสงจันทร์สว่าง

แจ้ง, รู้แจ้ง

ปัญญาสว่าง

หายจากความหลงผิด

หูตาสว่าง

โล่ง, ปลอดโปร่ง

สว่างอก

สว่างใจ

หายง่วง ในคำว่า ตาสว่าง


แรง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *reːŋᴬ (“แข็งแรง; ความแข็งแรง”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩯ᩠ᨦ (แรง), เขิน ᩁᩯ᩠ᨦ (แรง), อีสาน แฮง, ลาว ແຮງ (แฮง), ไทลื้อ ᦶᦣᧂ (แฮง), ไทดำ ꪵꪭꪉ (แฮง), ไทใหญ่ ႁႅင်း (แห๊ง), ไทใต้คง ᥞᥦᥒᥰ (แห๊ง), อาหม 𑜍𑜢𑜂𑜫 (ริง์), ปู้อี reengz, จ้วง rengz, แสก เร๊ง

/rɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ฉุน, จัด, กล้า

กลิ่นแรง

แข็ง, มีกำลัง

ศักดิ์สิทธิ์

ที่นี่เจ้าที่แรง


ศักดิ์สิทธิ์

ศักดิ์ + สิทธิ์

ความศักดิ์สิทธิ์ (noun-from-adj)

ขลัง, ที่เชื่อว่าสามารถดลบันดาลให้ เกิดขึ้นสำเร็จ หรือเป็นจริงได้

สิ่งศักดิ์สิทธิ์

พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์


ᨾᩦ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *miːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มี, เขิน ᨾᩦ (มี), ลาว ມີ (มี), ไทลื้อ ᦙᦲ (มี), ไทดำ ꪣꪲ (มิ), ไทใต้คง ᥛᥤᥰ (มี๊), ไทใหญ่ မီး (มี๊), จ้วง miz

มี (รวย, ไม่เปล่า)


หิน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *triːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩥ᩠ᨶ (หิน), ลาว ຫີນ (หีน), ไทลื้อ ᦠᦲᧃ (หีน), ไทดำ ꪬꪲꪙ (หิน), ไทใหญ่ ႁိၼ် (หิน), ไทใต้คง ᥞᥤᥢᥴ (หี๋น), อาหม 𑜍𑜢𑜃𑜫 (ริน์), จ้วง rin, แสก หรี่น, จ้วงแบบจั่วเจียง hin

ข้อสอบหิน

ครูคนนี้หิน

เหี้ยมมาก, แข็งมาก

เขาเป็นคนใจหิน


หิน

ยืมมาจากสันสกฤต हीन (หีน) หรือบาลี หีน

[เสียงสมาส]
หิน-นะ-

เลว, ทราม, ต่ำช้า


crudo

ยืมโดยเรียนรู้จากละติน crūdus (ก๎รู̄ดุซ)


จ๊าบ

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากอังกฤษ sharp

/t͡ɕaːp̚˦˥/^((สัมผัส))

สีฉูดฉาดสดใส

รถคันนี้สีจ๊าบถูกใจจริง ๆ

สวยและทันสมัย

ผู้หญิงคนนี้แต่งตัวจ๊าบมาก เดินไปไหนก็มีแต่คนมอง

เข้าท่า, น่าสนใจ

ความคิดของเธอจ๊าบมาก


สุดตีน

ที่สุดของที่สุด


passé

ยืมโดยไม่ดัดแปลงจากฝรั่งเศส passé

ล้าสมัย, เชย, ตกยุค


passé

ที่แล้ว, ล่าสุด

ใช้กับคำนามเกี่ยวกับเวลาบางคำ


passé

ยืมมาจากฝรั่งเศส passé

อดีต, ผ่านไปแล้ว


passé

ล้าสมัย, เชย, ตกยุค


passé

จากฝรั่งเศส passé (“ผ่านไปแล้ว”, รูปกริยาขยายอดีตกาลของ passer (“ผ่าน”))

อรรถาภิธาน:obsolete

ล้าสมัย; เชย; ตกยุค

It is perhaps inevitable that a movement that was the height of fashion in the last decade would start to seem passé in this one. That’s how style works; the young and innovative distinguish themselves by breaking with the conventions of their predecessors.

2022 June 17, w:Michelle Goldberg, “The Future Isn’t Female Anymore”, in w:The New York Times:

Then, like side fringes, Smirnoff Ice and tights under denim shorts, smoking was suddenly passé – distasteful, even gross.

2023 June 16, Daisy Jones, “Cool, sexy and stinking of smoke: why are TV dramas giving cigarettes a comeback?”, in The Guardian, ISSN 0261-3077:

ใช้จนเก่า; เสื่อม; ซีด

The coaching stock is in general in a very passé condition, but the ex-royal saloon, though needing a coat of paint outside, as another photograph shows, is spotless inside.

1939 November, “Pertinent Paragraphs: The Shropshire & Montgomeryshire Light Railway”, in Railway Magazine, page 357:


múlt

อดีต, ล่าสุด


above all

สิ่งที่สำคัญที่สุด

เหนือสิ่งอื่นใด


above board

(สำนวน) เปิดเผย, ตรงไปตรงมา


เจ๋งเป้ง

/t͡ɕeŋ˩˩˦.peːŋ˥˩/^((สัมผัส))

/t͡ɕeŋ˩˩˦.peŋ˥˩/^((สัมผัส))

สุดยอด, ดีเยี่ยม, ดีเลิศ, ดีมาก

งานเลี้ยงวันนี้จัดได้เจ๋งเป้งไปเลย


ad lib

คำย่อ ของคำว่า ad libitum (จากภาษาละตินใหม่ ad libitum)


ad lib

ทันควัน, กระทันหัน


after one's own heart

(สำนวน) ตามแบบที่ชอบ, รสนิยมเดียวกัน

(สำนวน) (บุคคล) มีความคิดเดียวกัน


against the grain

(สำนวน) ฝืนโลก, ฝืนสังคม, ฝืนวิสัย

อย่างไม่เต็มใจ, อย่างฝืนใจ


ปอน

/pɔːn˧/^((สัมผัส))

ซอมซ่อ, มีลักษณะประหนึ่งว่าอัตคัด ขัดสน

แต่งตัวปอน


ปอน ๆ

ซอมซ่อ, มีลักษณะประหนึ่งว่าอัตคัด ขัดสน

แต่งตัวปอน ๆ

เรียกของเลว ๆ ว่า ของปอน ๆ


against time

แข่งกับเวลาเพื่อให้เสร็จทันเวลา


against time

แข่งกับเวลา, อย่างเร่งรีบ


ahead of time

ก่อนเวลากำหนด, เร็วไป


ฮ้อ

จากหมิ่นใต้好 (ฮ่อ, “ดี”)


alive to

ตระหนักถึง, รับรู้


alive with

เต็มไปด้วย, ยุ่บยับ, ยั้วเยี้ย


all along

(สำนวน) ตลอด, ตลอดมา


all along

(สำนวน) ตลอด, ตลอดมา


ตีบ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦎᦲᧇᧈ (ตี่บ)

/tiːp̚˨˩/^((สัมผัส))

มีอาการแคบเข้าผิดปรกติ (ใช้แก่สิ่งที่เป็นช่องกลวง)

คอตีบ

เส้นเลือดตีบ

ไส้ตีบ


abashed

เขิน, กระดาก, อับอาย


abject

(เป็นทางการ) (สภาพ) แย่, น่าสังเวช

(เป็นทางการ) ไม่นับถือตัวเอง


ablaze

คำประสมจาก a- + blaze

ไหม้ไฟ, ติดไฟ

(เชิงเปรียบเทียบ) สุกสว่าง, โชติช่วง


able

แข็งแรง, สมบูรณ์

มีอำนาจ, สามารถ

ฉลาด, มีทักษะ, เก่ง

มีคุณสมบัติตามกฏหมาย, มีอำนาจตามกฎหมาย


abnormal

สัมพันธ์กับภาษาละติน ab- (อับ-) และ normal

sich abnormal verhalten

มีพฤติกรรมผิดปกติ


abnormal

abnormal

นอร์เวย์บุคมอล

ไม่ปกติ, ผิดปกติ


aboard

* จากภาษาฝรั่งเศสเก่า คำว่า à (ใน, บน) + board (ฝรั่งเศส: bord)

ลงเรือ, ขึ้นเครื่องบิน, ขึ้นรถโดยสาร


abominable

จากภาษาฝรั่งเศสabominable, ซึ่งมาจากภาษาละตินabōminābilis

(ไม่เป็นทางการ) ไม่ดี, แย่มาก

(เป็นทางการ) ที่ก่อให้เกิดความเกลียดชังและความรังเกียจ


abominable

จากภาษาละตินabominabilis

น่าเกลียดมาก, ไม่ดีมาก


abominable

น่ารังเกียจ, ไม่ดี


aboriginal

* มาจากภาษาละติน ab origine
* ปัจจัยภาษาอังกฤษ (suffix) -al
* มาจาก aborigine + -al

(คนหรือสัตว์) ซึ่งมีชีวิตอยู่ในสมัยโบราณ, ต้นกำเนิด (ในที่ใดๆ)

ตัวพิมพ์เล็กของคำว่า Aboriginal


abrasive

ที่ใช้สำหรับขูด, ลอก

หยาบคาย, กักขฬะ


abrasive

เพศหญิง พหูพจน์ของ abrasivo


abrupt

* จากภาษาละติน abruptus, ซึ่งเป็นกริยาช่องที่ 3 ของ abrumpere (หัก, หยุด) มีรากศัพท์จาก ab- + rumpere (หัก, เบรก)

รวดเร็ว, ผลุบผลับ

ไม่สุภาพ ใช้กับความประพฤติ


absent

จากภาษาฝรั่งเศสยุคกลาง absent < ฝรั่งเศสเก่า ausent < ภาษาละตินabsent-, เป็นส่วนขยายของ absens, ซึ่งเป็น Present participle ของ abesse (อยู่ห่างจาก) ประสมจาก ab + esse

ไม่เพียงพอ, ขาดแคลน


absent

ยืมมาจากภาษาละติน absens


abstemious

จากภาษาละติน abstemius; ab, abs + temetum (เครื่องดื่มมึนเมา)

ไม่กินไม่ดื่มมาก


absurd

จากภาษาละตินabsurdus (ไม่มีเหตุผล) ประสมจาก ab + surdus (ไม่เชื่อฟัง)

เป็นไปไม่ได้, เหลวไหล


cryptic

จากภาษาละตินตอนปลายcrypticus, จากภาษากรีกโบราณ (kruptikos), จาก (kruptos, “‘ซ่อน’”), จาก (kruptein, “‘ซ่อน’”)

(สิ่ง) ที่ซ่อนเร้นหรือยากที่จะเข้าใจ


abysmal

จากภาษาฝรั่งเศสเก่าabisme จากภาษาละตินabyssimus ซึ่งเป็นขั้นสูงสุดของ abyssus (“‘นรก, หุบเหวที่ลึกมาก’”) < ภาษากรีกโบราณἄβυσσος (abyssos, “‘ไม่มีจุดต่ำสุด’”) < ἀ- (a-, “‘ไม่มี’”)+ βυσσός (bysso “‘ความลึก’”)

ชั่วร้าย, เลวมาก

ต่ำกว่ามาตรฐานมาก


academic

จากภาษาละตินacademicus: เปรียบเทียบกับภาษาฝรั่งเศสacadémique ดู academy

/ˌækəˈdɛmɪk/

เกี่ยวกับวิชาการ

ทางทฤษฎี, ไม่ใช่ทางปฏิบัติ


academic

เกี่ยวกับวิชาการ


acclimatized

อยู่ภายใต้การปรับตัวตามสภาพอากาศและภูมิประเทศ


accountant

เปรียบเทียบกับภาษาฝรั่งเศสaccomptantภาษาฝรั่งเศสเก่าacontant

(พ้นสมัย) (ปรากฎในผลงานของวิลเลียม เชกสเปียร์) รับผิดชอบ


accordingly

/əˈkɔːdɪŋli/

เพราะเหตุที่ได้กล่าวถึงมาแล้ว

ด้วยเหตุผลนั้น


accurate

จากภาษาละตินaccūrātus ซึ่งเป็นรูป perfect past participle ของ accūrō (“‘ดูแล’”); มาจาก ad- (“‘สู่, ไป, ที่’”) + cūrō (“‘ดูแล’”) มาจาก cūra (“‘ใส่ใจ’”)

ถูกต้อง, แน่นอน, แม่นยำ


accurate

พหูพจน์เพศหญิงของ accurato


นอย

จากอังกฤษ annoy (“ทำให้รำคาญ”) หรือจากอังกฤษ paranoid (“มีปัญหาทางจิต, หวาดระแวง”)

/nɔːj˧/^((สัมผัส))

หงุดหงิดงุ่นง่าน


กีด

รูปแบบอื่นของ ᨠᩦ᩠ᨯ (กีด, “แคบ”)


ขจอก

/kʰa˨˩.t͡ɕɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ง่อย, ขาเขยก


ขจิริด

/kʰa˨˩.t͡ɕi˨˩.rit̚˦˥/^((สัมผัส))


ขจุย

มักใช้คู่กับคำว่า ขจาย เป็น ขจุยขจาย


ยากจน

ไม่มีเงิน, ไร้ทรัพย์