ordinaire

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า ordinaire, ยืมจากละติน ōrdinārius (โอ̄ร์ดีน̄ารีอุซ), จากละติน ōrdō (โอ̄ร์โด̄) (ปัจจุบันเป็นภาษาฝรั่งเศส ordre) + -ārius (-̄ารีอุซ) (ปัจจุบันเป็น -aire).

ธรรมดา, สามัญ


évident

ยืมจากละติน evidens (เอวีเดนซ).


conscient

ยืมจากละติน consciens, consciente (โกนซกีเอนซ, โกนซกีเอนเต), จากconscio (โกนซกีโอ).

รู้สึกตัว, มีสติ


médical

ยืมจากละตินสมัยกลาง medicālis (เมดีก̄าลิซ), จากละติน medicus (เมดีกุซ).


généreux

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง genereux, จากละติน generōsus (เกฺเนโร̄ซุซ).

ใจกว้าง, ใจดี


fameux

ยืมจากละติน famosus (ฟาโมซุซ), จาก fama (ฟามา). Cf. ภาษาฝรั่งเศสเก่า fame.

เป็นที่รู้จัก, มีชื่อเสียง


fameuse

เพศหญิง เอกพจน์ของ fameux


fameuses

เพศหญิง พหูพจน์ของ fameux


électrique

จากละตินēlectricus (เอ̄เลกต๎รีกุซ), จากกรีกโบราณἤλεκτρον (ḗlektron).

ไฟฟ้า, ทางไฟฟ้า


temporaire

ยืมจากละติน temporarius (เตมโปรารีอุซ).


spécifique

เฉพาะ, เป็นพิเศษ


propre

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า propre, ยืมจากละติน proprius (โป๎รป๎รีอุซ).

ฝึกอบรมที่บ้าน

เหมาะสำหรับ, เฉพาะสำหรับ, โดยเฉพาะสำหรับ

ตามด้วยคำบุพบท à


drôle

แปลก, แปลกประหลาด

บางครั้งกับ "de"


capables

พหูพจน์ของ capable


อึดอัด

/ʔɯt̚˨˩.ʔat̚˨˩/^((สัมผัส))

คับอกคับใจ, ไม่คล่อง, ไม่ปลอดโปร่ง


อั้น

รูปแบบอื่นของ ᩋᩢ᩠᩶ᨶ (อั้น)


คับแค้น

/kʰap̚˦˥.kʰɛːn˦˥/^((สัมผัส))

ลำบาก, ยากไร้, ฝืดเคือง, ลำบากเพราะถูกบีบคั้นทางใจหรือความเป็นอยู่


ยากไร้

ยากจน, ขาดแคลนไปทุกสิ่งทุกอย่าง

คนยากไร้


ทุกสิ่งทุกอย่าง

ทุก + สิ่ง + ทุก + อย่าง

ความทุกสิ่งทุกอย่าง (noun-from-adj)

ทุก-สิ่ง-ทุก-หฺย่าง

/tʰuk̚˦˥.siŋ˨˩.tʰuk̚˦˥.jaːŋ˨˩/^((สัมผัส))


ອັບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อับ

อับ (กลิ่นเหม็นอย่างหนึ่ง)

อับ (ไม่มีอากาศถ่ายเท)

อับ (ถึงคราวชะตาตกหรือไม่มีตาเดิน)


ອັ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อั้น, คำเมือง ᩋᩢ᩠᩶ᨶ (อั้น), เขิน ᩋᩢ᩠᩶ᨶ (อั้น), ไทลื้อ ᦀᧃᧉ (อั้น), ไทใหญ่ ဢၼ်ႈ (อั้น)


ດ້ວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้วน, เขิน ᨯ᩠ᩅ᩶ᩁ (ดว้ร)


ດ້າງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระด้าง, คำเมือง ᨯ᩶ᩣ᩠ᨦ (ด้าง), เขิน ᨯ᩶ᩣ᩠ᨦ (ด้าง), ไทลื้อ ᦡᦱᧂᧉ (ด้าง), ไทใหญ่ လၢင်ႈ (ล้าง)

กระด้าง, แข็ง

ชาเพราะความเย็น


ຕໍ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต้อ, ไทลื้อ ᦎᦸᧉ (ต้อ̂)

ต้อ (อ้วนเตี้ย)


tailandese

ไทย (เกี่ยวกับไทย)


tailandesi

พหูพจน์ เพศชาย and เพศหญิงของ tailandese


ນວມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นวม


ຕັນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tanᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตัน, คำเมือง ᨲᩢ᩠ᨶ (ตัน), เขิน ᨲᩢ᩠ᨶ (ตัน), ไทลื้อ ᦶᦎᧃ (แตน), ไทใหญ่ တၼ် (ตัน), ไทใต้คง ᥖᥢ (ตัน), อาหม 𑜄𑜃𑜫 (ตน์, “เติมลงในรู”)

ตัน (ไม่กลวง)

ตัน (ไม่มีทางออก)


ແບນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แบน, คำเมือง ᨷᩯ᩠ᨶ (แบน), เขิน ᨷᩯ᩠ᨶ (แบน), ไทลื้อ ᦶᦢᧃ (แบน), ไทใหญ่ မႅၼ် (แมน) หรือ ဝႅၼ် (แวน)

แบน (ราบ, เรียบ)


ປຸກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลุก, ไทลื้อ ᦷᦔᧅ (โปก), ไทใหญ่ ပူၵ်း (ปู๊ก)

ซึ่งมีฤทธิ์แรง (ใช้แก่ยา), แก่


ເຈືອ

อาจเกี่ยวข้องกับ ຈຸນເຈືອ (จุนเจือ)

[t͡ɕɯːə̯˩(˧)]


ບົ້ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.boŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บุ้ง, คำเมือง ᨷᩫ᩠᩶ᨦ (บ็้ง), เขิน ᨷᩫ᩠᩶ᨦ (บ็้ง), ไทลื้อ ᦢᦳᧂᧉ (บุ้ง), ไทใหญ่ မူင်ႈ (มู้ง) หรือ ဝူင်ႈ (วู้ง), อาหม 𑜈𑜢𑜤𑜂𑜫 (บึง์), จ้วง mbungq (“ผีเสื้อ”)


ຫຍາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หยาบ, คำเมือง ᩉ᩠ᨿᩣ᩠ᨷ (หยาบ), เขิน ᩉ᩠ᨿᩣ᩠ᨷ (หยาบ), ไทลื้อ ᦊᦱᧇ (หยาบ), ไทขาว ꪐꪱꪚ, ไทใหญ่ ယၢပ်ႇ (ย่าป), จ้วง nyap (ญาบ-เหนียว ไม่นุ่ม)

หยาบ (ไม่ละเอียด ไม่สุภาพ หรือไม่นุ่ม)


ແປ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แป้น, คำเมือง ᨸᩯ᩠᩶ᨶ (แป้น), เขิน ᨸᩯ᩠᩶ᨶ (แป้น), ไทลื้อ ᦶᦔᧃᧉ (แป้น), ไทใหญ่ ပႅၼ်ႈ (แป้น)


ຕຽນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เตียน

เตียน (ราบหรือเกลี้ยง)


novus

สืบทอดจากอิตาลิกดั้งเดิม *nowos, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *néwos. ร่วมเชื้อสายกับอังกฤษเก่า nīwe (ภาษาอังกฤษ new), ภาษากรีกโบราณ νέος (néos), สลาวิกดั้งเดิม *novъ, และภาษาสันสกฤต नव (náva)

novae tabernae

changer shops in the Forum burned down, and those built on their sites were called Novae, shops that remained standing Veteres (เวเตเรซ) (vide vetus (เวตุซ)))

novae tabulae

books, the making of which cancelled old debts)
*: (trope) beneficiorum novae tabulae (เบเนฟีกีโอรุม โนวาเอ ตาบูลาเอ) (forgetfulness of benefits)

nuevu

เอกซ์เตรมาดูรา

nôf

ฟร็องโก-พรอว็องส์

nobu

ครีโอลกินี-บิสเซา

nobu

ครีโอลกาบูเวร์ดี

ผิดปกติ, แปลก, ไม่ธรรมดา


novum

กรรตุการก เพศกลาง เอกพจน์ของ novus (โนวุซ)

กรรมการก เพศชาย เอกพจน์ของ novus (โนวุซ)

กรรมการก เพศกลาง เอกพจน์ของ novus (โนวุซ)

สัมโพธนการก เพศกลาง เอกพจน์ของ novus (โนวุซ)


novi

กรรตุการก เพศชาย พหูพจน์ของ novus (โนวุซ)

สัมพันธการก เพศชาย เอกพจน์ของ novus (โนวุซ)

สัมพันธการก เพศกลาง เอกพจน์ของ novus (โนวุซ)

สัมโพธนการก เพศชาย พหูพจน์ของ novus (โนวุซ)


novae

กรรตุการก เพศหญิง พหูพจน์ของ novus (โนวุซ)

การผันรูปของ novus (โนวุซ):

การผันรูปของ novus (โนวุซ):
สัมพันธการก เพศหญิง เอกพจน์

การผันรูปของ novus (โนวุซ):
สัมปทานการก เพศหญิง เอกพจน์

สัมโพธนการก เพศหญิง พหูพจน์ของ novus (โนวุซ)


novo

สัมปทานการก เพศชาย เอกพจน์ของ novus (โนวุซ)

สัมปทานการก เพศกลาง เอกพจน์ของ novus (โนวุซ)

อปาทานการก เพศชาย เอกพจน์ของ novus (โนวุซ)

อปาทานการก เพศกลาง เอกพจน์ของ novus (โนวุซ)


novorum

สัมพันธการก เพศชาย พหูพจน์ของ novus (โนวุซ)

สัมพันธการก เพศกลาง พหูพจน์ของ novus (โนวุซ)


novarum

สัมพันธการก เพศหญิง พหูพจน์ของ novus (โนวุซ)


novis

การผันรูปของ novus (โนวุซ):

การผันรูปของ novus (โนวุซ):
สัมปทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ novus (โนวุซ):
สัมปทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ novus (โนวุซ):
สัมปทานการก เพศกลาง พหูพจน์

การผันรูปของ novus (โนวุซ):

การผันรูปของ novus (โนวุซ):
อปาทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ novus (โนวุซ):
อปาทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ novus (โนวุซ):
อปาทานการก เพศกลาง พหูพจน์


novam

กรรมการก เพศหญิง เอกพจน์ของ novus (โนวุซ)


novas

กรรมการก เพศหญิง พหูพจน์ของ novus (โนวุซ)


novos

กรรมการก เพศชาย พหูพจน์ของ novus (โนวุซ)


nove

สัมโพธนการก เพศชาย เอกพจน์ของ novus (โนวุซ)


bonum

กรรตุการก เพศกลาง เอกพจน์ของ bonus (โบนุซ)

กรรมการก เพศชาย เอกพจน์ของ bonus (โบนุซ)

กรรมการก เพศกลาง เอกพจน์ของ bonus (โบนุซ)

สัมโพธนการก เพศกลาง เอกพจน์ของ bonus (โบนุซ)


boni

กรรตุการก เพศชาย พหูพจน์ของ bonus (โบนุซ)

สัมพันธการก เพศชาย เอกพจน์ของ bonus (โบนุซ)

สัมพันธการก เพศกลาง เอกพจน์ของ bonus (โบนุซ)

สัมโพธนการก เพศชาย พหูพจน์ของ bonus (โบนุซ)


bonae

กรรตุการก เพศหญิง พหูพจน์ของ bonus (โบนุซ)

การผันรูปของ bonus (โบนุซ):

การผันรูปของ bonus (โบนุซ):
สัมพันธการก เพศหญิง เอกพจน์

การผันรูปของ bonus (โบนุซ):
สัมปทานการก เพศหญิง เอกพจน์

สัมโพธนการก เพศหญิง พหูพจน์ของ bonus (โบนุซ)


bonorum

สัมพันธการก เพศชาย พหูพจน์ของ bonus (โบนุซ)

สัมพันธการก เพศกลาง พหูพจน์ของ bonus (โบนุซ)


bonarum

สัมพันธการก เพศหญิง พหูพจน์ของ bonus (โบนุซ)


bono

สัมปทานการก เพศชาย เอกพจน์ของ bonus (โบนุซ)

สัมปทานการก เพศกลาง เอกพจน์ของ bonus (โบนุซ)

อปาทานการก เพศชาย เอกพจน์ของ bonus (โบนุซ)

อปาทานการก เพศกลาง เอกพจน์ของ bonus (โบนุซ)


bonis

การผันรูปของ bonus (โบนุซ):

การผันรูปของ bonus (โบนุซ):
สัมปทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ bonus (โบนุซ):
สัมปทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ bonus (โบนุซ):
สัมปทานการก เพศกลาง พหูพจน์

การผันรูปของ bonus (โบนุซ):

การผันรูปของ bonus (โบนุซ):
อปาทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ bonus (โบนุซ):
อปาทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ bonus (โบนุซ):
อปาทานการก เพศกลาง พหูพจน์


bonam

กรรมการก เพศหญิง เอกพจน์ของ bonus (โบนุซ)


bonos

กรรมการก เพศชาย พหูพจน์ของ bonus (โบนุซ)


bonas

กรรมการก เพศหญิง พหูพจน์ของ bonus (โบนุซ)


magnus

สืบทอดจากอิตาลิกดั้งเดิม *magnos, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *m̥ǵh₂nós, จาก*méǵh₂s (“great”). ร่วมเชื้อสายกับกรีกโบราณ μέγας (mégas, “big, large”), สันสกฤต मह (mahá, “great, mighty, strong, abundant”), เปอร์เซียกลาง ms (meh, “great”) (< *mas) (เปอร์เซีย مه (mih)), อเวสตะ 𐬨𐬀𐬰- (มะซ-, “large”), โทแคเรียนบี māka (“large”), Hittite [script needed] (mēkkis, “much, many, numerous”), อาร์มีเนียเก่า մեծ (เมต͜ซ), ไอริชเก่า maige (“great, large”), แอลเบเนีย madh (“large”) และอังกฤษเก่า micel (อังกฤษ much).

magne

ฝรั่งเศสเก่า


magna

กรรตุการก เพศหญิง เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

กรรตุการก เพศกลาง พหูพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

กรรมการก เพศกลาง พหูพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

อปาทานการก เพศหญิง เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

สัมโพธนการก เพศหญิง เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

สัมโพธนการก เพศกลาง พหูพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)


magnum

กรรตุการก เพศกลาง เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

กรรมการก เพศชาย เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

กรรมการก เพศกลาง เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

สัมโพธนการก เพศกลาง เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)


magni

กรรตุการก เพศชาย พหูพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

สัมพันธการก เพศชาย เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

สัมพันธการก เพศกลาง เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

สัมโพธนการก เพศชาย พหูพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)


magnae

กรรตุการก เพศหญิง พหูพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

การผันรูปของ magnus (มักฺนุซ):

การผันรูปของ magnus (มักฺนุซ):
สัมพันธการก เพศหญิง เอกพจน์

การผันรูปของ magnus (มักฺนุซ):
สัมปทานการก เพศหญิง เอกพจน์

สัมโพธนการก เพศหญิง พหูพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)


magnarum

สัมพันธการก เพศหญิง พหูพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)


magnorum

สัมพันธการก เพศชาย พหูพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

สัมพันธการก เพศกลาง พหูพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)


magnis

การผันรูปของ magnus (มักฺนุซ):

การผันรูปของ magnus (มักฺนุซ):
สัมปทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ magnus (มักฺนุซ):
สัมปทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ magnus (มักฺนุซ):
สัมปทานการก เพศกลาง พหูพจน์

การผันรูปของ magnus (มักฺนุซ):

การผันรูปของ magnus (มักฺนุซ):
อปาทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ magnus (มักฺนุซ):
อปาทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ magnus (มักฺนุซ):
อปาทานการก เพศกลาง พหูพจน์


magnas

กรรมการก เพศหญิง พหูพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)


magnos

กรรมการก เพศชาย พหูพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)


magno

สัมปทานการก เพศชาย เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

สัมปทานการก เพศกลาง เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

อปาทานการก เพศชาย เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)

อปาทานการก เพศกลาง เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)


magnam

กรรมการก เพศหญิง เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)


magne

สัมโพธนการก เพศชาย เอกพจน์ของ magnus (มักฺนุซ)


bellus

สืบทอดจากละตินเก่า *duenelos, ตัวบอกความเล็กของ duonus (ซึ่งกลายไปเป็น bonus (โบนุซ))

bél

ฟร็องโก-พรอว็องส์

bel

ฝรั่งเศสเก่า

น่ารื่นรมย์, สวยงาม


ອອມ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩬᨾ (ออม), เขิน ᩋᩬᨾ (ออม), ไทลื้อ ᦀᦸᧄ (ออ̂ม), ไทใหญ่ ဢွမ် (ออ̂ม)

ซึ่งมีปากแคบ


ມ່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬ᩵ᩁ (หมอ่ร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩬ᩵ᩁ (หมอ่ร), ไทลื้อ ᦖᦸᧃᧈ (หม่อ̂น), ไทใหญ่ မွၼ်ႇ (ม่อ̂น)


ມ່ອນ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ล่อน

ไม่ฝืด, ลื่น


ໂຂ

อาจแผลงมาจาก ໂງ (โง)

งอ, ไม่ตรง, โค้งเข้า

ไม่ซื่อสัตย์


ຂິງ

แห้ง, แก่จัด (ใช้แก่ผลไม้)


ໂອ້ອວດ

ໂອ້ (โอ้, “โอ้”) + ອວດ (อวด, “อวด”)

[ʔoː˥˨.ʔuːə̯t̚˧˩]

[ʔoː˧˦.ʔuːə̯t̚˥˥˨]


ເວີ້ງ

ไม่ตรง, งอไปไกล, อ้อมค้อม, คดเคี้ยว


ຮີ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *riːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rɯjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รี, คำเมือง ᩁᩦ (รี), เขิน ᩁᩦ (รี), อีสาน ฮี, ไทขาว ꪭꪲ, ไทใหญ่ ႁီး (หี๊), พ่าเก ꩭီ (หี), อาหม 𑜍𑜣 (รี)

รี (เรียว ไม่กลมหรือยาว)


ພີ້

จาก ນີ້ (นี้) กับ ພຸ້ນ (พุ้น) โดยพยัญชนะต้นพยางค์มาจาก ພຸ້ນ (พุ้น); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พี้

ທາງພີ້


ປິ

ຄວາຍເຂົາປິ

ควายเขาเล็กและสั้น


liberum

กรรตุการก เพศกลาง เอกพจน์ของ liber (ลีเบร์)

กรรมการก เพศชาย เอกพจน์ของ liber (ลีเบร์)

กรรมการก เพศกลาง เอกพจน์ของ liber (ลีเบร์)

สัมโพธนการก เพศกลาง เอกพจน์ของ liber (ลีเบร์)


liberae

กรรตุการก เพศหญิง พหูพจน์ของ liber (ลีเบร์)

การผันรูปของ liber (ลีเบร์):

การผันรูปของ liber (ลีเบร์):
สัมพันธการก เพศหญิง เอกพจน์

การผันรูปของ liber (ลีเบร์):
สัมปทานการก เพศหญิง เอกพจน์

สัมโพธนการก เพศหญิง พหูพจน์ของ liber (ลีเบร์)


liberorum

สัมพันธการก เพศชาย พหูพจน์ของ liber (ลีเบร์)

สัมพันธการก เพศกลาง พหูพจน์ของ liber (ลีเบร์)


liberarum

สัมพันธการก เพศหญิง พหูพจน์ของ liber (ลีเบร์)


liberis

สัมปทานการก/อปาทานการก เพศชาย/เพศหญิง/เพศกลาง พหูพจน์ของ līber (ลี̄เบร์, “อิสระ”)


liberam

กรรมการก เพศหญิง เอกพจน์ของ liber (ลีเบร์)


liberos

กรรมการก เพศชาย พหูพจน์ของ liber (ลีเบร์)


liberas

กรรมการก เพศหญิง พหูพจน์ของ liber (ลีเบร์)


navis

Inflected form of nāvus (น̄าวุซ, “active, diligent”).

สัมปทานการก เพศชาย พหูพจน์ของ nāvus (น̄าวุซ)

สัมปทานการก เพศหญิง พหูพจน์ของ nāvus (น̄าวุซ)

สัมปทานการก เพศกลาง พหูพจน์ของ nāvus (น̄าวุซ)

อปาทานการก เพศชาย พหูพจน์ของ nāvus (น̄าวุซ)

อปาทานการก เพศหญิง พหูพจน์ของ nāvus (น̄าวุซ)

อปาทานการก เพศกลาง พหูพจน์ของ nāvus (น̄าวุซ)


強い

สืบทอดจากญี่ปุ่นเก่า. พบใน Nihon Shoki ของ 720 :แม่แบบ:CE. จากแจพอนิกดั้งเดิม *tuyo. ร่วมเชื้อสายกับมิยาโกะ 強 (つー, tsū), โอกินาวะ 強ーさん (ちゅーさん, chūsan).

แข็งแกร่ง, ทนทาน, ทรงพลัง


ຍັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยัน, คำเมือง ᨿᩢ᩠ᨶ (ยัน)

ยัน (ทำให้เมา), อร่อย (ใช้แก่หมาก)

ໝາກຍັນ


ຍົງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยง

ยง (งามหรืออร่ามเรือง)


ຍົງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยง

ยง (กล้าหาญ)


ອອນ

อาจแผลงมาจาก ອ່ອນ (อ่อน); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩬᩁ (ออร, “ชมพู”)

ซึ่งมีสีอ่อน

ชมพู, แดงอมชมพู


ສວະ

รูปล้าสมัยของ ສະຫວະ (สะหวะ)


ສວະ

รูปล้าสมัยของ ສະວະ (สะวะ)


ຈິ

เล็กและสั้น, ก้อม


ສະຫວະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สวะ; เทียบบาลี ฉว (“ศพ; เลว”)

สวะ (เลวหรือไร้ประโยชน์)


ສ່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส่อน, เขิน ᩈᩬ᩵ᩁ (สอ่ร)


ສ່ອນ

สุก, เริ่มสุก (ใช้แก่ผลไม้)


ສຳສ່ອນ

ສຳ (สำ, “สำ”) + ສ່ອນ (ส่อน, “ส่อน”)


ກີ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย กี้, คำเมือง ᨠᩦ᩶ (กี้), เขิน ᨠᩦ᩶ (กี้), ไทลื้อ ᦂᦲᧉ (กี้)


ຕູບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตูบ, เขิน ᨲᩪ᩠ᨷ (ตูบ), ไทใหญ่ တုပ်ႇ (ตุ่ป)


ตูบ

/tuːp̚˨˩/^((สัมผัส))

หูตูบ


nduk

ที่เน่าเปื่อย, ที่ผุพัง

ชั่วร้าย, เลวทราม


ທ້ວນ

ยืมมาจากไทย ท้วน


ອ້ວນທ້ວນ

ยืมมาจากไทย อ้วนท้วน; เหมือนกับ ອ້ວນ (อ้วน, “อ้วน”) + ທ້ວນ (ท้วน, “ท้วน”)

[ʔuːə̯n˥˨.tʰuːə̯n˥˨]

[ʔuːə̯n˧˦.tʰuːə̯n˧˦]


ພຽບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เพียบ

[pʰiːə̯p̚˥˨]

[pʰiːə̯p̚˧˦]

เพียบ (ทรุดหนักหรือหนัก)


ningq

เล็ก, อ่อน (เด็ก)


ລຳເພົາ

ยืมมาจากไทย ลำเพา


ລຳມະນີ

ยืมมาจากบาลี รมณีย

ຣັມນີ
รัมนี
ຣັມມະນີ
รัมมะนี

รมณีย์, รัมณีย


ตระหง่าน

ไม่ทราบรากศัพท์

สูงเด่นเป็นสง่า


viridis

จากกริยา vireo (วีเรโอ, “เขียวชอุ่ม, งอกงาม”).

vèrd

ฟร็องโก-พรอว็องส์

vert

ฝรั่งเศสเก่า

verde

กาลิเซีย-โปรตุเกสเก่า

หนุ่ม, สด, มีชีวิตชีวา, อ่อนเยาว์


viride

กรรตุการก เพศกลาง เอกพจน์ของ viridis (วีรีดิซ)

กรรมการก เพศกลาง เอกพจน์ของ viridis (วีรีดิซ)

สัมโพธนการก เพศกลาง เอกพจน์ของ viridis (วีรีดิซ)


virides

กรรตุการก/กรรมการก/สัมโพธนการก เพศชาย/เพศหญิง พหูพจน์ของ viridis (วีรีดิซ)


viridia

กรรตุการก เพศกลาง พหูพจน์ของ viridis (วีรีดิซ)

กรรมการก เพศกลาง พหูพจน์ของ viridis (วีรีดิซ)

สัมโพธนการก เพศกลาง พหูพจน์ของ viridis (วีรีดิซ)


viridium

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):
สัมพันธการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):
สัมพันธการก เพศกลาง พหูพจน์


viridi

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):
สัมปทานการก เพศชาย เอกพจน์

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):
สัมปทานการก เพศกลาง เอกพจน์

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):
อปาทานการก เพศชาย เอกพจน์

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):
อปาทานการก เพศกลาง เอกพจน์


viridibus

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):
สัมปทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):
สัมปทานการก เพศกลาง พหูพจน์

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):
อปาทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ viridis (วีรีดิซ):
อปาทานการก เพศกลาง พหูพจน์


viridem

กรรมการก เพศชาย เอกพจน์ของ viridis (วีรีดิซ)


ruber

จากอิตาลิกดั้งเดิม *ruðros, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *h₁rudʰrós (“red”), จากราก *h₁rewdʰ-.
ร่วมเชื้อสายกับกรีกโบราณ ἐρυθρός (eruthrós), สันสกฤต रुधिर (rudhirá), สลาวิกตะวันออกเก่า ръдръ (rŭdrŭ) (< สลาวิกดั้งเดิม *rъdrъ). เทียบกับรูปแบบท้องถิ่น rūfus (รู̄ฟุซ, “reddish, ruddy”).

แดง (สี); แดงก่ำ


rubra

กรรตุการก เพศหญิง เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)

กรรตุการก เพศกลาง พหูพจน์ของ ruber (รูเบร์)

กรรมการก เพศกลาง พหูพจน์ของ ruber (รูเบร์)

อปาทานการก เพศหญิง เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)

สัมโพธนการก เพศหญิง เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)

สัมโพธนการก เพศกลาง พหูพจน์ของ ruber (รูเบร์)


rubrum

กรรตุการก เพศกลาง เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)

กรรมการก เพศชาย เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)

กรรมการก เพศกลาง เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)

สัมโพธนการก เพศกลาง เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)


rubri

กรรตุการก เพศชาย พหูพจน์ของ ruber (รูเบร์)

สัมพันธการก เพศชาย เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)

สัมพันธการก เพศกลาง เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)

สัมโพธนการก เพศชาย พหูพจน์ของ ruber (รูเบร์)


rubrae

กรรตุการก เพศหญิง พหูพจน์ของ ruber (รูเบร์)

การผันรูปของ ruber (รูเบร์):

การผันรูปของ ruber (รูเบร์):
สัมพันธการก เพศหญิง เอกพจน์

การผันรูปของ ruber (รูเบร์):
สัมปทานการก เพศหญิง เอกพจน์

สัมโพธนการก เพศหญิง พหูพจน์ของ ruber (รูเบร์)


rubrorum

สัมพันธการก เพศชาย พหูพจน์ของ ruber (รูเบร์)

สัมพันธการก เพศกลาง พหูพจน์ของ ruber (รูเบร์)


rubrarum

สัมพันธการก เพศหญิง พหูพจน์ของ ruber (รูเบร์)


rubro

สัมปทานการก เพศชาย เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)

สัมปทานการก เพศกลาง เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)

อปาทานการก เพศชาย เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)

อปาทานการก เพศกลาง เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)


rubram

กรรมการก เพศหญิง เอกพจน์ของ ruber (รูเบร์)


rubris

การผันรูปของ ruber (รูเบร์):

การผันรูปของ ruber (รูเบร์):
สัมปทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ ruber (รูเบร์):
สัมปทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ ruber (รูเบร์):
สัมปทานการก เพศกลาง พหูพจน์

การผันรูปของ ruber (รูเบร์):

การผันรูปของ ruber (รูเบร์):
อปาทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ ruber (รูเบร์):
อปาทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ ruber (รูเบร์):
อปาทานการก เพศกลาง พหูพจน์


rubros

กรรมการก เพศชาย พหูพจน์ของ ruber (รูเบร์)


rubras

กรรมการก เพศหญิง พหูพจน์ของ ruber (รูเบร์)


caeruleus

Dissimilation ของ *caeluleus (*กาเอลูเลวซ), จาก caelum (กาเอลุม, “sky, heaven”) + -uleus (-อูเลวซ, diminutive suffix).

มีสีของฟ้า; ฟ้าหรือเขียวอมฟ้า


caerulea

กรรตุการก เพศหญิง เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

กรรตุการก เพศกลาง พหูพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

กรรมการก เพศกลาง พหูพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

อปาทานการก เพศหญิง เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

สัมโพธนการก เพศหญิง เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

สัมโพธนการก เพศกลาง พหูพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)


caerulei

กรรตุการก เพศชาย พหูพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

สัมพันธการก เพศชาย เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

สัมพันธการก เพศกลาง เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

สัมโพธนการก เพศชาย พหูพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)


caeruleum

กรรตุการก เพศกลาง เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

กรรมการก เพศชาย เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

กรรมการก เพศกลาง เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

สัมโพธนการก เพศกลาง เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)


caeruleae

กรรตุการก เพศหญิง พหูพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

การผันรูปของ caeruleus (กาเอรูเลวซ):

การผันรูปของ caeruleus (กาเอรูเลวซ):
สัมพันธการก เพศหญิง เอกพจน์

การผันรูปของ caeruleus (กาเอรูเลวซ):
สัมปทานการก เพศหญิง เอกพจน์

สัมโพธนการก เพศหญิง พหูพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)


caeruleorum

สัมพันธการก เพศชาย พหูพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

สัมพันธการก เพศกลาง พหูพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)


caerulearum

สัมพันธการก เพศหญิง พหูพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)


caeruleis

การผันรูปของ caeruleus (กาเอรูเลวซ):

การผันรูปของ caeruleus (กาเอรูเลวซ):
สัมปทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ caeruleus (กาเอรูเลวซ):
สัมปทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ caeruleus (กาเอรูเลวซ):
สัมปทานการก เพศกลาง พหูพจน์

การผันรูปของ caeruleus (กาเอรูเลวซ):

การผันรูปของ caeruleus (กาเอรูเลวซ):
อปาทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ caeruleus (กาเอรูเลวซ):
อปาทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ caeruleus (กาเอรูเลวซ):
อปาทานการก เพศกลาง พหูพจน์


caeruleo

สัมปทานการก เพศชาย เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

สัมปทานการก เพศกลาง เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

อปาทานการก เพศชาย เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)

อปาทานการก เพศกลาง เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)


caeruleam

กรรมการก เพศหญิง เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)


caeruleos

กรรมการก เพศชาย พหูพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)


caeruleas

กรรมการก เพศหญิง พหูพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)


caerulee

สัมโพธนการก เพศชาย เอกพจน์ของ caeruleus (กาเอรูเลวซ)


albus

สืบทอดจากอิตาลิกดั้งเดิม *alβos, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *h₂elbʰós.
ร่วมเชท้อสายกับUmbrian 𐌀𐌋𐌚𐌖 (alfu), กรีกโบราณ ἀλφός (alphós, “whiteness, white leprosy”), Hittite 𒀠𒉺𒀸 (alpas, “cloud”), เวลส์กลาง elbid (“world”), อังกฤษ elf, และรัสเซีย ле́бедь (ลเยบเยดʹ, “swan”).

albe

ฝรั่งเศสเก่า

ขาว (สี), สีขาวคล้ำ

ชัดเจน, สว่าง


alba

กรรตุการก เพศหญิง เอกพจน์ของ albus (อัลบุซ)

กรรตุการก เพศกลาง พหูพจน์ของ albus (อัลบุซ)

กรรมการก เพศกลาง พหูพจน์ของ albus (อัลบุซ)

อปาทานการก เพศหญิง เอกพจน์ของ albus (อัลบุซ)

สัมโพธนการก เพศหญิง เอกพจน์ของ albus (อัลบุซ)

สัมโพธนการก เพศกลาง พหูพจน์ของ albus (อัลบุซ)


albi

กรรตุการก เพศชาย พหูพจน์ของ albus (อัลบุซ)

สัมพันธการก เพศชาย เอกพจน์ของ albus (อัลบุซ)

สัมพันธการก เพศกลาง เอกพจน์ของ albus (อัลบุซ)

สัมโพธนการก เพศชาย พหูพจน์ของ albus (อัลบุซ)


albae

กรรตุการก เพศหญิง พหูพจน์ของ albus (อัลบุซ)

การผันรูปของ albus (อัลบุซ):

การผันรูปของ albus (อัลบุซ):
สัมพันธการก เพศหญิง เอกพจน์

การผันรูปของ albus (อัลบุซ):
สัมปทานการก เพศหญิง เอกพจน์

สัมโพธนการก เพศหญิง พหูพจน์ของ albus (อัลบุซ)


alborum

สัมพันธการก เพศชาย พหูพจน์ของ albus (อัลบุซ)

สัมพันธการก เพศกลาง พหูพจน์ของ albus (อัลบุซ)


albarum

สัมพันธการก เพศหญิง พหูพจน์ของ albus (อัลบุซ)


albo

สัมปทานการก เพศชาย เอกพจน์ของ albus (อัลบุซ)

สัมปทานการก เพศกลาง เอกพจน์ของ albus (อัลบุซ)

อปาทานการก เพศชาย เอกพจน์ของ albus (อัลบุซ)

อปาทานการก เพศกลาง เอกพจน์ของ albus (อัลบุซ)


albis

การผันรูปของ albus (อัลบุซ):

การผันรูปของ albus (อัลบุซ):
สัมปทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ albus (อัลบุซ):
สัมปทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ albus (อัลบุซ):
สัมปทานการก เพศกลาง พหูพจน์

การผันรูปของ albus (อัลบุซ):

การผันรูปของ albus (อัลบุซ):
อปาทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ albus (อัลบุซ):
อปาทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ albus (อัลบุซ):
อปาทานการก เพศกลาง พหูพจน์


albam

กรรมการก เพศหญิง เอกพจน์ของ albus (อัลบุซ)


albos

กรรมการก เพศชาย พหูพจน์ของ albus (อัลบุซ)


albe

สัมโพธนการก เพศชาย เอกพจน์ของ albus (อัลบุซ)


albas

กรรมการก เพศหญิง พหูพจน์ของ albus (อัลบุซ)


niger

ต้นกำเนิดไม่แน่นอน แต่อาจจากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *nókʷts (“กลางคืน”).

negru

เอกซ์เตรมาดูรา

nêr

ฟร็องโก-พรอว็องส์

negru

ครีโอลกินี-บิสเซา

noir

ฝรั่งเศสกลาง

noir

ฝรั่งเศสเก่า

negro

กาลิเซีย-โปรตุเกสเก่า

ซีด, ดำส่องแสง (ตรงข้ามกับ ater (อาเตร์), ดำหมอง)

ไม่ดี; ชั่วร้าย; ลางร้าย


nigrum

กรรตุการก เพศกลาง เอกพจน์ของ niger (นีเกฺร์)

กรรมการก เพศชาย เอกพจน์ของ niger (นีเกฺร์)

กรรมการก เพศกลาง เอกพจน์ของ niger (นีเกฺร์)

สัมโพธนการก เพศกลาง เอกพจน์ของ niger (นีเกฺร์)


nigri

กรรตุการก เพศชาย พหูพจน์ของ niger (นีเกฺร์)

สัมพันธการก เพศชาย เอกพจน์ของ niger (นีเกฺร์)

สัมพันธการก เพศกลาง เอกพจน์ของ niger (นีเกฺร์)

สัมโพธนการก เพศชาย พหูพจน์ของ niger (นีเกฺร์)


nigrae

กรรตุการก เพศหญิง พหูพจน์ของ niger (นีเกฺร์)

การผันรูปของ niger (นีเกฺร์):

การผันรูปของ niger (นีเกฺร์):
สัมพันธการก เพศหญิง เอกพจน์

การผันรูปของ niger (นีเกฺร์):
สัมปทานการก เพศหญิง เอกพจน์

สัมโพธนการก เพศหญิง พหูพจน์ของ niger (นีเกฺร์)


nigrorum

สัมพันธการก เพศชาย พหูพจน์ของ niger (นีเกฺร์)

สัมพันธการก เพศกลาง พหูพจน์ของ niger (นีเกฺร์)


nigrarum

สัมพันธการก เพศหญิง พหูพจน์ของ niger (นีเกฺร์)


nigris

การผันรูปของ niger (นีเกฺร์):

การผันรูปของ niger (นีเกฺร์):
สัมปทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ niger (นีเกฺร์):
สัมปทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ niger (นีเกฺร์):
สัมปทานการก เพศกลาง พหูพจน์

การผันรูปของ niger (นีเกฺร์):

การผันรูปของ niger (นีเกฺร์):
อปาทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ niger (นีเกฺร์):
อปาทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ niger (นีเกฺร์):
อปาทานการก เพศกลาง พหูพจน์


nigros

กรรมการก เพศชาย พหูพจน์ของ niger (นีเกฺร์)


nigras

กรรมการก เพศหญิง พหูพจน์ของ niger (นีเกฺร์)


nigram

กรรมการก เพศหญิง เอกพจน์ของ niger (นีเกฺร์)


flavus

สืบทอดจากอิตาลิกดั้งเดิม *flāwos, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *bʰl̥h₁wós, จาก*bʰel- (“light, bright”) (ซึ่งกลายเป็นภาษารัสเซีย белый (บเยลึย), ภาษาสันสกฤต भर्ग (ภรฺค), ภาษาอังกฤษ blue) + *-wós (ซึ่งกลายเป็นภาษาละติน -vus (-วุซ)). ร่วมเชื้อสายกับ Proto-Celtic *blāwos "เหลือง" และภาษาเจอร์แมนิกดั้งเดิม *blēwaz "ฟ้า"


flavum

กรรตุการก เพศกลาง เอกพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)

กรรมการก เพศชาย เอกพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)

กรรมการก เพศกลาง เอกพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)

สัมโพธนการก เพศกลาง เอกพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)


flavi

กรรตุการก เพศชาย พหูพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)

สัมพันธการก เพศชาย เอกพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)

สัมพันธการก เพศกลาง เอกพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)

สัมโพธนการก เพศชาย พหูพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)


flavae

กรรตุการก เพศหญิง พหูพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)

การผันรูปของ flavus (ฟ๎ลาวุซ):

การผันรูปของ flavus (ฟ๎ลาวุซ):
สัมพันธการก เพศหญิง เอกพจน์

การผันรูปของ flavus (ฟ๎ลาวุซ):
สัมปทานการก เพศหญิง เอกพจน์

สัมโพธนการก เพศหญิง พหูพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)


flavorum

สัมพันธการก เพศชาย พหูพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)

สัมพันธการก เพศกลาง พหูพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)


flavarum

สัมพันธการก เพศหญิง พหูพจน์ของ flāvus (ฟ๎ล̄าวุซ)


flavis

การผันรูปของ flavus (ฟ๎ลาวุซ):

การผันรูปของ flavus (ฟ๎ลาวุซ):
สัมปทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ flavus (ฟ๎ลาวุซ):
สัมปทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ flavus (ฟ๎ลาวุซ):
สัมปทานการก เพศกลาง พหูพจน์

การผันรูปของ flavus (ฟ๎ลาวุซ):

การผันรูปของ flavus (ฟ๎ลาวุซ):
อปาทานการก เพศชาย พหูพจน์

การผันรูปของ flavus (ฟ๎ลาวุซ):
อปาทานการก เพศหญิง พหูพจน์

การผันรูปของ flavus (ฟ๎ลาวุซ):
อปาทานการก เพศกลาง พหูพจน์


flavam

กรรมการก เพศหญิง เอกพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)


flavos

กรรมการก เพศชาย พหูพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)


flavas

กรรมการก เพศหญิง พหูพจน์ของ flāvus (ฟ๎ล̄าวุซ)


flavas

เพศหญิง พหูพจน์ของ flavo (ฟ๎ลาโบฺ)


flave

สัมโพธนการก เพศชาย เอกพจน์ของ flavus (ฟ๎ลาวุซ)


ova

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q143 (epo)-Robin van der Vliet-ova.wav

เกี่ยวกับหรือเป็นของไข่


ຂືນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขืน, คำเมือง ᨡᩨ᩠ᨶ (ขืน), เขิน ᨡᩨ᩠ᨶ (ขืน), ไทลื้อ ᦃᦹᧃ (ฃืน), ไทใหญ่ ၶိုၼ် (ขึน)


ᦷᦌᧈ

เทียบจีนยุคกลาง錯 (MC tshuH, “ผิด; เลว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั่ว, คำเมือง ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), เขิน ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), ลาว ຊົ່ວ (ซ็่ว)


หน้าตาย

ตีสีหน้าทำเป็นไม่รู้ไม่ชี้

ตลกหน้าตาย


दुर्बल

दुस्- (ทุสฺ-) + बल (พล)

อ่อนแอ, อ่อนแรง, มีกำลังน้อย

ผอมแห้ง, ผอมบาง


निरन्तर

निर्- (นิรฺ-) + अन्तर (อนฺตร) หรือ निस्- (นิสฺ-) + अन्तर (อนฺตร)

ตลอดกาล, ไม่ขาดสาย, คงตัว


ทร

แผลงมาจาก ทุร, จากบาลี ทุรฺ-, จากสันสกฤต दुस्- (ทุสฺ-)

[เสียงสมาส]
ทอ-ระ-


ทุร

ยืมมาจากบาลี ทุรฺ-, จากสันสกฤต दुस्- (ทุสฺ-)

[เสียงสมาส]
ทุ-ระ-


mały

สืบทอดจากสลาวิกดั้งเดิม *malъ


duży

สืบทอดจากสลาวิกดั้งเดิม *dužь


długi

สืบทอดจากสลาวิกดั้งเดิม *dьlgъ, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม*dl̥h₁gʰós.


krótki

สืบทอดจากสลาวิกดั้งเดิม *kortъkъ.


wysoki

สืบทอดจากสลาวิกดั้งเดิม *vysokъ.


ซบเซา

หงอยก๋อย, เงียบเหงา, ไม่เบิกบาน

ไม่คึกคักเช่นเดิม

ตลาดการค้าเดี๋ยวนี้ซบเซาไป


หงอยก๋อย

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

หฺง็อย-ก็๋อย

/ŋɔj˩˩˦.kɔj˩˩˦/^((สัมผัส))

ซบเซา, จับเจ่า, เซื่องซึม, ง่วงเหงา


massless

The photon is a massless particle.

โฟตอนเป็นอนุภาคที่ไม่มีมวล


bubbleless

ไม่มีฟองอากาศ


dimensionless

ไม่มีมิติ, ไร้มิติ

ไม่มีหน่วย (ค่าคงตัวทางฟิสิกส์)

Iron has a density of 7.8g/cc: its dimensionless relative density is 7.8.

เหล็กมีความหนาแน่น 7.8 ก./ลบ.ซม. ดังนั้นความหนาแน่นสัมพัทธ์ที่ไม่มีหน่วยจึงเท่ากับ 7.8


homeless

สืบทอดจากอังกฤษกลาง *homles, *hamles, จากอังกฤษเก่า hāmlēas; เทียบเท่ากับ home + -less; ร่วมเชื้อสายกับเดนมาร์ก hjemløs, สวีเดน hemlös, ดัตช์ heemloos; เทียบเยอรมัน heimatlos, ไอซ์แลนด์ heimilislaus

ไร้บ้าน, ไม่มีที่อยู่อาศัยถาวร

Whenever I pass the park, I see the homeless people sleeping on the benches.

เมื่อใดก็ตามที่ฉันผ่านสวนสาธารณะ ฉันเห็นคนไร้บ้านนอนหลับอยู่บนม้านั่ง


heartless

สืบทอดจากอังกฤษกลาง hertles, herteles, จากอังกฤษเก่า heortlēas; เทียบเท่ากับ heart + -less

ไม่มีความกล้า, หวาดกลัว

เหงาหงอย, ไม่กระตือรือร้น

ไม่มีหัวใจ (อวัยวะ)

ไร้อารมณ์, ไร้ความรู้สึก, ไม่ใส่ใจ, ไม่แยแส

His heartless actions and cold manner left her saddened and feeling alone.

การกระทำที่ไร้ความรู้สึกและท่าทางเย็นชาของเขา ทำให้หล่อนเศร้าใจและรู้สึกเดียวดาย

Mr. Burns is similarly perfectly cast as a heartless capitalist willing to do anything for a quick buck, even if it means endangering the lives of those around him and Marge elegantly rounds out the main cast as a good, pure-hearted and overly indulgent woman who sees the big, good heart (literally and metaphorically) of a monstrous man-brute.

2012 April 29, Nathan Rabin, “TV: Review: THE SIMPSONS (CLASSIC) : “Treehouse of Horror III” (season 4, episode 5; originally aired 10/29/1992)”, in (Please provide the book title or journal name):


randomless

ไม่มีการสุ่ม, ไม่เกิดขึ้นสุ่ม, เกิดขึ้นประจำ, สามารถทำนายได้


venomless

ไม่มีพิษ (ของสัตว์)


zeroless

ไม่มีเลขศูนย์ (ในอนุกรมหรือตัวเลขยาว ๆ เป็นต้น)


ทุรยศ

ยืมมาจากเขมรเก่า ទូរយស (ทูรยส), จากสันสกฤต दुर्यशस् (ทุรฺยศสฺ); เทียบเท่า ทุร + ยศ; ร่วมรากกับ ทรยศ

ทุระยศ
ทูรยศ

เสื่อมเสีย, อัปยศ


ด้อง

ยืมมาจากคำเมือง ᨯᩬ᩶ᨦ (ดอ้ง)

/dɔŋ˥˩/^((สัมผัส))


ด้อง

รูปแบบอื่นของ ᨯᩬ᩶ᨦ (ดอ้ง)


ᨯᩬ᩶ᨦ

ผอม, โซ, อดอยาก


vivants

พหูพจน์ เพศชายของ vivant


vivantes

พหูพจน์ เพศหญิงของ vivant


profond

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง profond, จากฝรั่งเศสเก่า profont, ปรับเปลี่ยน ต้นกำเนิดจากละติน จากparfunt, parfont, จากละติน profundus (โป๎รฟุนดุซ)

ชนบท, เมืองเล็ก ๆ, ต่างจังหวัด; แท้, จริง

ประเทศ หรือ ทวีป

บางครั้ง ดูหมิ่น


profonde

เอกพจน์ เพศหญิงของ profond


vides

พหูพจน์ของ vide


coûteux

จากcoût + -eux. เทียบกับภาษาอิตาลีและภาษาสเปน costoso.


coûteuse

เอกพจน์ เพศหญิงของ coûteux


coûteuses

พหูพจน์ เพศหญิงของ coûteux


ปํสุกูล

(ผ้า) คลุกด้วยฝุ่น

ปํสุกูล จีวร


แก่แดดแก่ลม

แก่ + แดด + แก่ + ลม

ความแก่แดดแก่ลม (noun-from-adj)

แก่-แดด-แก่-ลม

/kɛː˨˩.dɛːt̚˨˩.kɛː˨˩.lom˧/^((สัมผัส))

ทำเป็นผู้ใหญ่เกินอายุ (มักใช้แก่เด็ก)


เสาะ

/sɔʔ˨˩/^((สัมผัส))


เอือม

/ʔɯa̯m˧/^((สัมผัส))

เบื่อหน่ายในสิ่งที่ซ้ำ ๆ ซาก ๆ มากเกินไป


ไฉไล

เลี่ยน, เลื่อม


เฉิดฉาย

ยืมมาจากเขมร ឆើតឆាយ (เฉิตฉาย); เทียบเท่า เฉิด + ฉาย

/t͡ɕʰɤːt̚˨˩.t͡ɕʰaːj˩˩˦/^((สัมผัส))

งามผุดผาดสดใส


gwd

ร่วมเชื้อสายกับปู้อี geg; เทียบกวางตุ้ง 杰 (git6), แต้จิ๋ว𫀸 (geg8), หมิ่นตะวันออก 𬇴 (gṳ̆k), เบ kɔt⁸


บอน

/bɔːn˧/^((สัมผัส))

อาการที่ปากหรือมืออยู่ไม่สุข

ซนมือบุกซุกมือบอน

ซนปากบุกซุกปากบอน


มฤต

ยืมมาจากเขมร ម្រឹត (มฺรึต), จากสันสกฤต मृत (มฺฤต)

/ma˦˥.rɯt̚˦˥/^((สัมผัส))


อมฤต

ยืมมาจากสันสกฤต अमृत (อมฺฤต); เทียบเท่า อ + มฤต

[เสียงสมาส]
อะ-มะ-ริด-ตะ-

[เสียงสมาส]
อะ-มะ-รึด-ตะ-

/ʔa˨˩.ma˦˥.rɯt̚˦˥/^((สัมผัส))


จอมปลอม

/t͡ɕɔːm˧.plɔːm˧/^((สัมผัส))

ที่หลอกลวงให้คนเชื่อว่าเป็นเช่นนั้นจริง

ของจอมปลอม

ผู้ดีจอมปลอม

บัณฑิตจอมปลอม


बौद्ध

ยืมจากสันสกฤต बौद्ध (เพาทฺธ), :แม่แบบ:vrd

เกี่ยวกับศาสนาพุทธ


cru

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง crud, จากฝรั่งเศสเก่า cru, creu, จากละติน crūdus (ก๎รู̄ดุซ).


stark

สืบทอดจากสวีเดนเก่า starker, จากนอร์สเก่า starkr, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *starkuz, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *sterg-.


พลุ

เลียนเสียงธรรมชาติ

/pʰluʔ˦˥/^((สัมผัส))

ฟุ, ฟ่าม, ไม่แน่น


amateurs

พหูพจน์ของ amateur


amateurs

พหูพจน์ของ amateur (อามาเตวร์)


ambitious

สืบทอดจากอังกฤษกลาง ambitious, จากฝรั่งเศสเก่า *ambitieus, จากละติน ambitiosus (อัมบีตีโอซุซ), จากambitio (อัมบีตีโอ); ดู ambition. เทียบกับฝรั่งเศส ambitieux

(ใช้กับคน) ทะเยอทะยาน, มักใหญ่ใฝ่สูง; มีความต้องการอำนาจ, เกียรติยศ, ความเคารพ, ความเหนือกว่าอย่างมาก หรือลักษณะอื่น ๆ

ซึ่งมีความต้องการ, ความปรารถนาอย่างสูง

ตามด้วย of หรือกริยากลาง

ซึ่งเป็นผลมาจาก, ซึ่งมีลักษณะของ, ซึ่งบ่งชี้ถึงความทะเยอทะยาน


жёлтый

จากสลาวิกตะวันออกเก่า жьлтъ (žĭltŭ), จากสลาวิกดั้งเดิม *žьltъ, จากบอลโต-สลาวิกดั้งเดิม *gilˀtas, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *ǵʰelh₃- (“เหลือง; ประกาย; เปล่งแสง”) (ซึ่งเป็นรากของอังกฤษ yellow)


fanh

ยืมมาจากจีน萬 (MC mjonH); ร่วมเชื้อสายกับปู้อี faanh

(มีจำนวน) มาก


ทุ

ยืมมาจากบาลี ทุ-, จากสันสกฤต दुस्- (ทุสฺ-)

[เสียงสมาส]
ทุ-


สุ

[เสียงสมาส]
สุ-

เสีย แต่ยังไม่เน่า (มักใช้แก่แตงโม)

แตงโมใบนี้สุแล้ว


สุ

ยืมมาจากสันสกฤต सु- (สุ-) หรือบาลี สุ-

[เสียงสมาส]
สุ-


lesbian

รักร่วมเพศ, เกย์, นิยมมีคู่โรแมนติกหรือคู่นอนเป็นหญิงเสียส่วนใหญ่หรือทั้งหมด

มีไว้สำหรับเลสเบียน

ใช้กับสถาบันหรือกลุ่ม


bisexual

รู้สึกดึงดูดทางเพศกับทั้งชายและหญิง หรือทั้งเพศผู้และเพศเมีย (นิยามอย่างแคบ) หรือกับบุคคลหลายคน หรือบุคคลเพศใดก็ได้ (ความหมายอย่างกว้าง; เทียบกับ pansexual)

ใช้กับมนุษย์หรือสัตว์อื่น

มีทั้งส่วนหรือหน้าที่อย่างเพศผู้และเพศเมียด้วยกัน


blå

สืบทอดจากนอร์สเก่า blár (“สีน้ำเงิน”), จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *blēwaz (“สีน้ำเงิน”)


grön

สืบทอดจากสวีเดนเก่า grø̄n, จากนอร์สเก่า grœnn, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *grōniz (เปรียบเทียบกับเดนมาร์ก grøn, ดัตช์ groen, อังกฤษ green และเยอรมัน grün), ท้ายที่สุดมาจากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *gʰrōni-, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *gʰreh₁- (“เติบโต”)


svart

สืบทอดจากสวีเดนเก่า svarter, จากนอร์สเก่า svartr, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *swartaz (“สีดำ, สีเข้ม”), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *swordo- (“สกปรก, มืด, ดำ”) มาจากแหล่งกำเนิดเดียวกันกับดัตช์ zwart, อังกฤษ swart, เยอรมัน schwarz, ไอซ์แลนด์ svartur และเดนมาร์ก sort เกี่ยวข้องกับภาษาละติน sordes (โซร์เดซ, “สิ่งสกปรก”), sordere (โซร์เดเร, “จะสกปรก”)


étrange

จากฝรั่งเศสกลาง estrange, จากฝรั่งเศสเก่า estrange, จากละติน extrāneus (เอกซต๎ร̄าเนวซ).


liquide

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า liquide, จากละติน liquidus (ลีก๎วีดุซ).


solide

ยืมจากละติน solidus (โซลีดุซ). ร่วมรากกับ sou.

ปลอดภัย, แข็ง, มั่นคง, แข็งแรง


ᨩᩮᩨ᩠ᨠ

ชอบใจ, ถูกใจ, พอใจ


ᩋᨽᨿ

รูปแบบอื่นของ อภย


悪い

ไม่ดี; ชั่วร้าย

อันตราย; สร้างความเสียหาย

ป่วย; ไม่สบาย

ขอโทษ; เสียใจ


悪い

การสะกดแบบอื่นของ 憎い


若い

ยังไม่บรรลุนิติภาวะ

น้อยกว่าตามลำดับ เล็กกว่า ก่อนหน้า


มต

มรฺ + ต; จากสันสกฤต मृत (มฺฤต).
* (past participle of มญฺญติ) มนฺ + ต


abgegeben

[ˈapɡəˌɡeːbn̩]

ที่ส่งแล้ว, ที่มอบแล้ว


多い

สืบทอดจากญี่ปุ่นเก่า, จากแจพอนิกดั้งเดิม *əpə. ร่วมเชื้อสายกับProto-Ryukyuan *opo (ซึ่งกลายเป็นโอกินาวะ 多さん (ufusan)) และญี่ปุ่น 大きい (ōkii).

คำว่า 多い ไม่สามารถใช้ขยายหน้านามเพื่อสื่อว่า "คำนามนั้นมีจำนวนมาก" ได้

มีมาก, มีเยอะ, มีหลาย

ここは、人が多い。

ที่นี่มีคนมาก

今年は、雪が多い。

ปีนี้หิมะเยอะ

リンゴの数は、ミカンより多い。

จำนวนของแอปเปิลมีมากกว่าของส้มแมนดาริน


すごい

สยอง, น่ากลัว

すごく寒いです。


ຂື່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขื่น, คำเมือง ᨡᩨ᩠᩵ᨶ (ขื่น), เขิน ᨡᩨ᩠᩵ᨶ (ขื่น), ไทลื้อ ᦃᦹᧃᧈ (ฃื่น), ไทใหญ่ ၶိုၼ်ႇ (ขึ่น)


ຄ່ອນ

ยืมมาจากไทย ค่อน

ค่อน (เกือบเต็ม)


弱い

อ่อนแอ, ไร้พลัง


ຄ່ອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่อม, ไทลื้อ ᦅᦸᧄᧈ (ค่อ̂ม); อาจร่วมเชื้อสายกับลาว ກ່ອມ (ก่อม), เขิน ᨠᩬ᩵ᨾ (กอ่ม)


ຄ່ອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กล่อม

กล่อม, เหมาะ, สมส่วน


ສົມສ່ວນ

ສົມ (ส็ม, “สม”) + ສ່ວນ (ส่วน, “ส่วน”)


ຄ້ອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค้อม, คำเมือง ᨣᩬ᩶ᨾ (คอ้ม), เขิน ᨣᩬ᩶ᨾ (คอ้ม), ไทลื้อ ᦅᦸᧄᧉ (ค้อ̂ม), ไทใหญ่ ၵွမ်ႉ (ก๎อ̂ม)


รัส

ยืมมาจากบาลี รสฺส (“เตี้ย; สั้น”)

[เสียงสมาส]
รัด-สะ-


รัสสะ

ยืมมาจากบาลี รสฺส (“เตี้ย; สั้น”)


ပ္ဍုၚ်

ပ္ဍုင်
ပဍုၚ်
ပဍုင်


abgestellt

ซึ่งจอดอยู่ (ยานพาหนะ)


จี้

เทียบจีนยุคกลาง刺 (MC tshjeH, “หนาม”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩦ᩶ (จี้), เขิน ᨧᩦ᩶ (จี้), ลาว ຈີ້ (จี้), ไทลื้อ ᦈᦲᧉ (จี้), ไทใหญ่ ၸီႈ (จี้)

/t͡ɕiː˥˩/^((สัมผัส))

เรื่องนี้จี้มาก


achte

จำนวนเชิงอันดับที่

Der achte Buchstabe im Wort „Computer“ ist der letzte und ein R.

อักษรลำดับที่ 8 ในคำว่า "Computer" เป็นอักษรตัวสุดท้ายซึ่งก็คือ R


anderer

สืบทอดจากเยอรมันสูงเก่า andar, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *anþeraz; ร่วมเชื้อสายกับแซกซันเก่า ōthar (จากรากนี้ เยอรมันต่ำ anner), ดัตช์เก่า andar (จากรากนี้ ดัตช์ ander), ฟรีเซียเก่า ōther (จากรากนี้ ฟรีเชียตะวันตก oar), อังกฤษเก่า ōþer (จากรากนี้ อังกฤษ other), นอร์สเก่า annarr (จากรากนี้ สวีเดน annan, เดนมาร์ก anden, ไอซ์แลนด์ annar) และ ยิดดิช אַנדער (านเดร)

อื่น, อื่น ๆ, อีกอันหนึ่ง


ändernd

ที่กำลังเปลี่ยนแปลงอยู่

sich stetig ändernde Bedingungen

สภาพที่กำลังเปลี่ยนแปลงอยู่อย่างคงที่


geändert

ซึ่งเปลี่ยนแปลงแล้ว


ติรจฺฉาน

ติรจฺฉาน มาส


เสถียร

ยืมมาจากสันสกฤต स्थिर (สฺถิร); เทียบบาลี ถิร

สถิร
สถีร
ความเสถียร (noun-from-adj)

[เสียงสมาส]
สะ-เถียน-ระ-

มั่นคง, แข็งแรง, คงตัว


ຕົງ

รากเดียวกับ ກົງ (ก็ง) จากเขมรเก่า *ត្រង៑ (*ตฺรงฺ), តុរង៑ (ตุรงฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ត្រង់ (ตฺรง̍), ไทย ตรง, ปักษ์ใต้ ตร๋ง


zuur

สืบทอดจากดัตช์กลาง suur, จากดัตช์เก่า *sūr, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *sūraz.
ร่วมเชื้อสายกับเยอรมันต่ำ suur, ฟรีเชียตะวันตก soer, เยอรมัน sauer, อังกฤษ sour, เดนมาร์ก sur.


zoet

สืบทอดจากดัตช์กลาง soete, จากดัตช์เก่า suoti, จากเจอร์แมนิกตะวันตกดั้งเดิม *swōtī, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *swōtuz, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *sweh₂dus.


zout

สืบทอดจากดัตช์กลาง sout, จากดัตช์เก่า *salt. คำนามจากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *saltą, คำคุณศัพท์จาก*saltaz. แรกสุดจากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *séh₂l-, *séh₂ls. เทียบกับภาษาเยอรมัน Salz, ภาษาฟริเซียนตะวันตก sâlt, ภาษาอังกฤษ salt, ภาษาเดนมาร์ก salt.

ใส่เกลือ, แช่เกลือ


arbeitslos

ที่ไม่มีงานทำ, ซึ่งตกงาน

Viele Leute sind in den letzten Jahren arbeitslos geworden.

ในปีหลังมีคนจำนวนมากที่กลายเป็นคนตกงาน


arbeitsloser

การผันรูปของ arbeitslos:

การผันรูปของ arbeitslos:
แข็ง/ผสม กรรตุการก เพศชาย เอกพจน์

การผันรูปของ arbeitslos:

แข็ง สัมพันธการก/สัมปทานการก เพศหญิง เอกพจน์

การผันรูปของ arbeitslos:
แข็ง สัมพันธการก พหูพจน์


arbeitslosen

การผันรูปของ arbeitslos:

การผันรูปของ arbeitslos:
แข็ง สัมพันธการก เพศชาย/เพศกลาง เอกพจน์

การผันรูปของ arbeitslos:

อ่อน/ผสม สัมพันธการก/สัมปทานการก ทุกเพศ เอกพจน์

การผันรูปของ arbeitslos:
แข็ง/อ่อน/ผสม กรรมการก เพศชาย เอกพจน์

การผันรูปของ arbeitslos:
แข็ง สัมปทานการก พหูพจน์

การผันรูปของ arbeitslos:
อ่อน/ผสม ทุกการก พหูพจน์


arbeitslosem

แข็ง สัมปทานการก เพศชาย/เพศกลาง เอกพจน์ของ arbeitslos


arbeitslose

การผันรูปของ arbeitslos:

การผันรูปของ arbeitslos:

แข็ง/ผสม กรรตุการก/กรรมการก เพศหญิง เอกพจน์

การผันรูปของ arbeitslos:
แข็ง กรรตุการก/กรรมการก พหูพจน์

การผันรูปของ arbeitslos:
อ่อน กรรตุการก ทุกเพศ เอกพจน์

การผันรูปของ arbeitslos:
อ่อน กรรมการก เพศหญิง/เพศกลาง เอกพจน์


arbeitsloses

แข็ง/ผสม กรรตุการก/กรรมการก เพศกลาง เอกพจน์ของ arbeitslos


อธิก

ยืมมาจากสันสกฤต अधिक (อธิก) หรือบาลี อธิก

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
อะ-ทิ-กะ-

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
อะ-ทิก-กะ-

ยิ่ง, เกิน, มาก, เพิ่ม, เลิศ


อธิก

อธิ + ก (ก สกรรถ)


พลวัต

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ซึ่งเกี่ยวข้องกับแรง, ซึ่งเกี่ยวข้องกับผลของแรง เช่น การเคลื่อนที่


ärger

ขั้นกว่าของ arg


auf

สืบทอดจากเยอรมันสูงกลาง ūf, จากเยอรมันสูงเก่า ūf, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *upp. รูปที่มีสระเสียงยาวนี้มีต้นกำเนิดจาก Upper German. ส่วนรูป Central German คือ เยอรมันสูงกลาง uf และ (ตะวันตก) up; เทียบลักเซมเบิร์ก op, ดัตช์ op, อังกฤษ up

ภาคแสดง only


ขื่น

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၶိုၼ်ႇ (ขึ่น), จ้วงแบบจั่วเจียง kwnq (ขื่น, “กลิ่นขม, รสฝาด”)

/kʰɯːn˨˩/^((สัมผัส))

รสฝาดเฝื่อนชวนให้คลื่นไส้ ไม่ชวนกิน


ᩑᨠ

ยืมมาจากบาลี เอก หรือสันสกฤต एक (เอก)


ᩋᨭᩛ

ยืมมาจากบาลี อฏฺฐ


อติเรก

อติ + เอก หรือ อติรฺ + เอก หรือ อติ + รฺ + เอก หรือ อติสฺ + เอก หรือ อติ + อิ + ณฺวุ หรือ อติ + อิ + อก

อดิเรก, อติเรก


とし

利し, 鋭し: แหลม, คม

敏し, 聆し: ฉลาด, เฉียบแหลม

疾し, 捷し: เร็ว

疾し, 鋭し: มีพลัง, รุนแรง


おおい

多い: มาก, เยอะ


gelat

สืบทอดจากละติน gelātus (เกฺล̄าตุซ)


จะแจ้ง

/t͡ɕa˨˩.t͡ɕɛːŋ˥˩/^((สัมผัส))

กระจ่าง, ชัดเจน, แจ่มแจ้ง


เขื่อง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qɤːŋᴮ (“แม่ไก่สาว”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຂື່ອງ (เขื่อง), จ้วง hangh (ฮ่าง), จ้วงแบบจั่วเจียง kwengq (เขื่อง, “แม่ไก่สาวที่ยังไม่ออกไข่”)

/kʰɯa̯ŋ˨˩/^((สัมผัส))

ค่อนข้างใหญ่, ค่อนข้างโต


ชุก

/t͡ɕʰuk̚˦˥/^((สัมผัส))

มีดื่น, มีมากมาย

มะม่วงชุก

ฝนชุก


ชุกชุม

/t͡ɕʰuk̚˦˥.t͡ɕʰum˧/^((สัมผัส))

มีดื่นดาษ, มีมากมาย

แถวนี้ขโมยชุกชุม

บริเวณนี้ยุงชุกชุม


uchi

เปลือย, ล่อนจ้อน


พ้นวิสัย

เกินความสามารถ, ที่ไม่อาจเป็นไปได้หรือไม่สามารถจะกระทำได้


สุดวิสัย

พ้นกำลังความสามารถ, พ้นความสามารถที่ใครจะอาจป้องกันได้

ภัยธรรมชาติเป็นเหตุสุดวิสัย


พยับ

ครึ้ม, มืดมัว, (ใช้แก่อากาศ)

พยับฟ้า

พยับฝน

พยับเมฆ


ดัตช์

ยืมมาจากอังกฤษ Dutch (“ดัตช์”)

เกี่ยวกับประเทศเนเธอร์แลนด์ ชาวเนเธอร์แลนด์ หรือภาษาของชาวเนเธอร์แลนด์


ກຸ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨠᩩ᩵ᩁ (กุ่ร); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย กรุ่น

ซึ่งฟุ้งขึ้นเร็ว ๆ ใช้แก่ผงฝุ่น

ດິນໄງ່ກຸ່ນ

ผงดินฟุ้งขึ้นอย่างรวดเร็ว


ເກັ້ງ

รูปแบบอื่นของ ເກ້ງ (เก้ง)


ເກ້ງ

ใหญ่ ใช้แก่ควายตัวเมีย

ຄວາຍແມ່ເກ້ງ

แม่ควายตัวใหญ่


ເກີ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย เก้อ, อีสาน เก้อ

เซ่อ, เก้อ (กระดาก, อาย)


ເຂ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เข้


ເກ້

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 假 (gê2)


ເກ່ງ

รูปแบบอื่นของ ເກັ່ງ (เกั่ง)


ດຽວກັນ

ດຽວ (ดยว, “เดียว”) + ກັນ (กัน, “กัน”)


ເທົ່ານັ້ນ

ເທົ່າ (เท็่า, “เท่า”) + ນັ້ນ (นั้น, “นั้น”)


ທໍ່ນັ້ນ

ທໍ່ (ทํ่, “เท่า”) + ນັ້ນ (นั้น, “นั้น”)

[tʰɔː˧˨.nan˧˦]


ໃຈດຽວ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ດຽວ (ดยว, “เดียว”)

[t͡ɕaɰ˩˨.diːə̯w˩˨]


ໃຈດຽວກັນ

ໃຈດຽວ (ใจดยว, “ใจเดียว”) + ກັນ (กัน, “กัน”)

[t͡ɕaɰ˩˨.diːə̯w˩˨.kan˩˨]


ນິດດຽວ

ນິດ (นิด, “นิด”) + ດຽວ (ดยว, “เดียว”)


ອະດິເລກ

ยืมมาจากไทย อดิเรก


ᨡ᩠ᩅᨷ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวบ, ลาว ຂວບ (ขวบ), ไทลื้อ ᦷᦃᧇᧈ (โฃ่บ) (ในคำ ᦷᦃᧇᧈᦔᦲ), ไทใหญ่ ၶူပ်ႇ (ขู่ป), ไทใต้คง ᥑᥨᥙᥱ (โฃ่ป), จ้วง hop, จ้วงแบบจั่วเจียง kvop

ᨹᩢ᩠ᨠᨯᩬᨦᨣ᩠ᩅᩱ᩵ᨡ᩠ᩅᨷᩓ᩠ᩅ

ผักดองกินได้แล้ว

ผักดองไคว่ขวบแลว


เหล่

/leː˨˩/^((สัมผัส))


ลีบ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลีบ, ลาว ລີບ (ลีบ), คำเมือง ᩃᩦ᩠ᨷ (ลีบ), เขิน ᩃᩦ᩠ᨷ (ลีบ), ไทลื้อ ᦟᦲᧇ (ลีบ), ไทใหญ่ လိပ်ႈ (ลิ้ป), จ้วงแบบจั่วเจียง lwb (ลืบ) (Jingxi, Debao)

/liːp̚˥˩/^((สัมผัส))

แฟบเพราะไม่เจริญเติบโตตามธรรมดาที่ควรเป็น

ข้าวลีบ

เมล็ดลีบ

มีเนื้อไม่สมบูรณ์เท่าที่ควร

ขาลีบ

แขนลีบ

อาการที่ห่อตัวให้เล็กลงเพราะกลัวหรือเพื่อเข้าในที่แคบเป็นต้น

กลัวจนตัวลีบ

เบียดจนตัวลีบ


négatif

ยืมจากละติน negātīvus (เนกฺ̄าตี̄วุซ).

จำนวนลบหรือศูนย์; ไม่เป็นจำนวนบวก


britannique

จากละติน britannicus (บ๎รีตันนีกุซ).

britannique สามารถหมายถึงสหราชอาณาจักรหรือเกาะอังกฤษ บางครั้งคือประเทศอังกฤษ

เกี่ยวกับอังกฤษ


russe

เกี่ยวกับรัสเซีย


relatif

จากละตินrelātīvus (เรล̄าตี̄วุซ)

เกี่ยวข้องกัน


มีอายุ

/miː˧.ʔaː˧.juʔ˦˥/^((สัมผัส))

สูงอายุ, ย่างเข้าปัจฉิมวัย


สพฺพ

จากสันสกฤต सर्व (สรฺว); สรฺ + ว หรือ สพฺพฺ + อ


มหนฺตฺ

มหฺ + อ + อนฺต หรือ มหฺ + อ + อนฺตฺ


ໜັກແໜ້ນ

ໜັກ (หนัก, “หนัก”) + ແໜ້ນ (แหน้น, “แน่น”)

ຫນັກແຫນ້ນ
หนักแหน้น

[nak̚˩˨.nɛːn˥˥˨]


ວິເສດ

ยืมมาจากบาลี วิเสส; เทียบสันสกฤต विशेष (วิเศษ)

[ʋiʔ˧.seːt̚˧˩]

[ʋiʔ˧˨.seːt̚˥˥˨]


ທັງຫມົດ

รูปแบบอื่นของ ທັງໝົດ (ทังหม็ด)


ຫລູຫລາ

รูปแบบอื่นของ ຫຼູຫຼາ (หลูหลา)


ຕຶງຄຽດ

ຕຶງ (ตึง, “ตึง”) + ຄຽດ (คยด, “เครียด”)

[tɯŋ˩(˧).kʰiːə̯t̚˥˨]

[tɯŋ˩˨.kʰiːə̯t̚˧˦]


ຫຼູຫຼາ

ยืมมาจากไทย หรูหรา


ຫນຸ່ມ

รูปล้าสมัยของ ໜຸ່ມ (หนุ่ม)


上網

ออนไลน์, ในอินเทอร์เน็ต, ซึ่งเชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ต


อลชฺชี

อ + ลชฺชี หรือ อ + ลชฺชา + อี (“แทนศัพท์ อตฺถิ”) หรือ อ + ลชฺชฺ + อา + อี หรือ น + ลชฺชี หรือ น + ลชฺชา + อินฺ; อลชฺชี เป็นตทัสสัตถิตัทธิตและ น นิบาตพหุพพิหิสมาส

ไม่มีความอาย, ไร้ความละอาย, หน้าด้าน


ເນລະຄຸນ

ເນຣະຄຸນ
เนระคุน


ເນຣະຄຸນ

รูปล้าสมัยของ ເນລະຄຸນ (เนละคุน)


ອັບປະຍົດ

ยืมมาจากสันสกฤต अपयशस् (อปยศสฺ)


ອັບປີ

ยืมมาจากสันสกฤต अप्रिय (อปฺริย)

[ʔap̚˩˨.piː˩˨]


workaholic

/ˌwəɹkəˈhɔlɪk/

ซึ่งบ้างาน, เกี่ยวกับคนบ้างาน


สนฺต

อสฺ + อ + อนฺตฺ หรือ อสฺ + อ + อนฺต หรือ สมฺ + ต


ใจน้อย

/t͡ɕaj˧.nɔːj˦˥/^((สัมผัส))


ພູມຖານ

ยืมมาจากไทย ภูมิฐาน, เหมือนกับ ພູມ (พูม, “ภูมิ”) + ຖານ (ถาน, “ฐาน”)

[pʰuːm˩˨.tʰaːn˥˧˧]


ຊະລາ

ยืมมาจากบาลี ชรา หรือสันสกฤต जरा (ชรา)


ຊະຣາ

รูปล้าสมัยของ ຊະລາ (ซะลา)


ອັດສະລິຍະ

ยืมมาจากไทย อัจฉริยะ, จากบาลี อจฺฉริย; เทียบสันสกฤต आश्चर्य (อาศฺจรฺย); ร่วมรากกับ ອັດສະຈັນ (อัดสะจัน)

[ʔat̚˩˨.sa(ʔ˩˨).liʔ˧˨.ɲaʔ˧˨]

ອັດ-ສະ-ລິ-ຍະ


ນິ້ງເສີຽ

รูปเลิกใช้ของ ນິ້ງເສີຍ (นิ้งเสีย)


ນິ້ງເສີຍ

ยืมมาจากไทย นิ่งเฉย, เหมือนกับ ນິ້ງ (นิ้ง, “นิ่ง”) + ເສີຍ (เสีย, “เฉย”)

ນິ້ງເສີຽ
นิ้งเสีย


ເພີງພໍໃຈ

ເພີງ (เพีง, “พึง”) + ພໍໃຈ (พํใจ, “พอใจ”)


ສິ້ນຫວັງ

ສິ້ນ (สิ้น, “สิ้น”) + ຫວັງ (หวัง, “หวัง”)

[sin˥˥˨.ʋaŋ˥˧˧]


ມະຫາສານ

ยืมมาจากสันสกฤต महाशाल (มหาศาล)


ໂຄງເຄງ

[kʰoːŋ˧˥.kʰeːŋ˧˥]

[kʰoːŋ˩˨.kʰeːŋ˩˨]


ຫ້ຽມໂຫດ

ຫ້ຽມ (ห้ยม, “เหี้ยม”) + ໂຫດ (โหด, “โหด”)

[hiːə̯m˧˩.hoːt̚˧˩]

[hiːə̯m˥˥˨.hoːt̚˥˥˨]


ສະຫລຽວສະຫລາດ

ສະ-ຫຼຽວ-ສະ-ຫຼາດ

รูปแบบอื่นของ ສະຫຼຽວສະຫຼາດ (สะหลยวสะหลาด)

ສະຫຼຽວສະຫຼາດ

สะหลยวสะหลาด


ເຫຼືອເຊື່ອ

ເຫຼືອ (เหลือ, “เหลือ”) + ເຊື່ອ (เซื่อ, “เชื่อ”)

ເຫລືອເຊື່ອ
เหลือเซื่อ

[lɯːə̯˩(˧).sɯːə̯˧]

[lɯːə̯˥˧˧.sɯːə̯˧˨]


ເຫລືອເຊື່ອ

รูปแบบอื่นของ ເຫຼືອເຊື່ອ (เหลือเซื่อ)


ຢ່າງໃດ

ຢ່າງ (อย่าง, “อย่าง”) + ໃດ (ใด, “ใด”)

อย่างไร, อย่างใด


ຈັ່ງໃດ

ຈັ່ງ (จั่ง, “อย่าง”) + ໃດ (ใด, “ใด”)

[t͡ɕaŋ˧˨.daɰ˩˨]

อย่างไร, อย่างใด


ᥕᥪᥢᥰ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.ɟɯːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยืน, ลาว ຢືນ (อยืน, “ตั้งอยู่”) และ ຍືນ (ยืน, “ยาว, นาน”)


ຫຸນຫັນ

ຫຸນ (หุน, “หุน”) + ຫັນ (หัน, “หัน”)


ມະຫິມາ

ยืมมาจากสันสกฤต महिमा (มหิมา)


เʼงียง

เลอเวือะตะวันตก


ໂອລານ

ยืมมาจากบาลี โอฬาร; เทียบสันสกฤต उदार (อุทาร)

[ʔoː˩˨.laːn˩˨]


ໄຮ້ດຽງສາ

ໄຮ້ (ไฮ้, “ไร้”) + ດຽງສາ (ดยงสา, “เดียงสา”)

[haj˧˦.diːə̯ŋ˩˨.saː˥˧˧]


ญึม

เลอเวือะตะวันตก


ʼลัง

เลอเวือะตะวันตก


ชิฮ

เลอเวือะตะวันตก


ສະກາດສະກັນ

ยืมมาจากไทย ฉกาจฉกรรจ์

ສະ-ກາດ-ສະ-ກັນ


ຮິບຮີ່

ຮິບ (ฮิบ, “ริบ”) + ຮີ່ (ฮี่, “รี่, หรี่”)

ริบรี่, ริบหรี่


อุกอาจ

/ʔuk̚˨˩.ʔaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

กล้าทำความผิดโดยไม่เกรงกลัว, กล้าละเมิดโดยไม่กลัวความผิด, บังอาจล่วงละเมิด


ອັບຈົນ

ອັບ (อับ, “อับ”) + ຈົນ (จ็น, “จน”)

[ʔap̚˩˨.t͡ɕon˩˨]


ສຸນສຽວ

ສຸນ (สุน, “ฉุน”) + ສຽວ (สยว, “เฉียว”)

[sun˥˧˧.siːə̯w˥˧˧]


ลึง

เลอเวือะตะวันตก


แป

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pɛːᴬ²; ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨸᩯ (แป), อีสาน แป, ลาว ແປ (แป), ไทลื้อ ᦶᦔ (แป), ไทใหญ่ ပႄ (แป), พ่าเก ပေ (เป), อาหม 𑜆𑜦𑜧 (เป)

/pɛː˧/^((สัมผัส))

เรียกด้านเรือนตามยาว ว่า ด้านแป


แป

/pɛː˧/^((สัมผัส))

เรียกมือที่พิการ นิ้วกำเข้าไม่ได้ ว่า มือแป, เรียกตีนที่พิการ นิ้วงอเข้าไม่ได้ ต้องเดินตะแคง ๆ ว่า ตีนแป


แป

เทียบไทขาว [Term?] (“ย่อย, แตกออก”)

/pɛː˧/^((สัมผัส))

ย่อย, แบน, ในคำว่า เงินแป


เซอ

เลอเวือะตะวันออก

ยืมมาจากคำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่)


เʼญียะ

เลอเวือะตะวันตก


โฆ̱-อี

เลอเวือะตะวันตก


ขี้เซา

นอนปลุกให้ตื่นยาก


บ้ายอ

/baː˥˩.jɔː˧/^((สัมผัส))

ชอบให้คนเยินยอ


วิกาล

ยืมมาจากบาลี วิกาล; เทียบเท่า วิ + กาล

[เสียงสมาส]
วิ-กาน-ละ-

ในยามค่ำคืนที่ค่อนไปทางดึก

ขโมยเข้าบ้านในยามวิกาล

กลางคืน, ช่วงเวลาตั้งแต่ดวงอาทิตย์ตกถึงดวงอาทิตย์ขึ้น

บุกรุกเคหสถานของผู้อื่นในยามวิกาล

ผิดเวลา (ใช้แก่การกินอาหารผิดเวลาตามที่พระวินัยกำหนด นับตั้งแต่เที่ยงแล้วไปจนถึงอรุณขึ้น)

กินอาหารในเวลาวิกาล


ອ່ອນເພຍ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ເພຍ (เพย, “เพลีย”)

ອ່ອນເພັຽ
อ่อนเพัย

[ʔɔːn˧.pʰiːə̯˧˥]

[ʔɔːn˧˨.pʰiːə̯˩˨]


ອ່ອນເພັຽ

รูปเลิกใช้ของ ອ່ອນເພຍ (อ่อนเพย)


ภวติ

ภู + อ; จากสันสกฤต भवति (ภวติ), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *bʰuH-.

เพศชาย/เพศกลาง อธิกรณการก เอกพจน์ของ ภวนฺตฺ


痛苦

เจ็บ, ขมขื่น, เจ็บปวด (ทางกายหรือใจ); ปวด, ทรมาน

減少痛苦

减少痛苦

發出痛苦的呻吟

ร้องอย่างเจ็บปวด

发出痛苦的呻吟

ร้องอย่างเจ็บปวด

這一群不食人間煙火的人，根本不知道別人的實際痛苦！

คนที่อยู่ห่างไกลความเป็นจริงเหล่านี้ไม่เข้าใจว่าความทุกข์ทรมานของผู้อื่นเป็นอย่างไร!

Zhè yī qún bùshírénjiānyānhuǒ de rén, gēnběn bù zhīdào biérén de shíjì tòngkǔ!

这一群不食人间烟火的人，根本不知道别人的实际痛苦！

最痛苦的，莫過於你所愛的那個人並不知道你愛他，而你也沒有勇氣讓他知道。

ไม่มีอะไรเจ็บปวดมากกว่าการที่เรารักคนคนหนึ่งที่ไม่รู้ว่าเรารักเขา และการที่เราไม่กล้าไปบอกเขาด้วย

Zuì tòngkǔ de, mòguòyú nǐ suǒ ài de nàge rén bìngbù zhīdào nǐ ài tā, ér nǐ yě méiyǒu yǒngqì ràng tā zhīdào.

最痛苦的，莫过于你所爱的那个人并不知道你爱他，而你也没有勇气让他知道。

埋怨對於我們毫無益處，埋怨越多越痛苦，埋怨越少越快樂。

การร้องทุกข์ของเรานั้นไม่มีประโยชน์อะไร ยิ่งร้องทุกข์มากเท่าไหร่ ก็ยิ่งเจ็บปวดมากเท่านั้น ยิ่งร้องทุกข์น้อยเท่าไหร่ ยิ่งมีความสุขมากเท่านั้น

Máiyuàn duìyú wǒmen háowú yìchù, máiyuàn yuè duō yuè tòngkǔ, máiyuàn yuè shǎo yuè kuàiyuè.

埋怨对于我们毫无益处，埋怨越多越痛苦，埋怨越少越快乐。

ลึกซึ้ง, ราคาแพง (บทเรียน)

ใช้แก่บทเรียน เป็นต้น


ແຄວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦅᧃ (แคน, “เหนื่อย, ไม่ว่าง”); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย แคลน, เขิน ᨣᩯ᩠ᨶ (แคน, “เจ็บ, ทุกข์”), ไทใหญ่ ၵႅၼ်း (แก๊น, “เจ็บ, ปวด”)

เหนื่อย, เมื่อย, อิดโรย


ແຄວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦆᧃ (แฅน), ไทใหญ่ ၶႅၼ်း (แข๊น); อาจร่วมเชื้อสายกับรากศัพท์ที่มีความหมายว่า "เหนื่อย" หรือ "อ่อนแรง" โดยเฉพาะถ้าเปรียบว่าอาการที่ดีขึ้นคือการอ่อนแรงลงของอาการร้าย; ร่วมรากกับ ແຄນ (แคน)

ค่อยยังชั่ว, ยังชั่ว, ไม่ร้ายเท่าไหร่


ອ່ອນແຮງ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ແຮງ (แฮง, “แรง”)

[ʔɔːn˧.hɛːŋ˧˥]

[ʔɔːn˧˨.hɛːŋ˩˨]


ᩋᩥ᩠ᨯ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦀᦲᧆ (อีด), ไทใหญ่ ဢိတ်း (อิ๊ต); เทียบเวียดนาม ít (อี๊ต)

นิด, นิดหน่อย


ອ່ອນກຳລັງ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ກຳລັງ (กำลัง, “กำลัง”)

[ʔɔːn˧˨.kam˩˨.laŋ˩˨]


ທົນແດດທົນຝົນ

ທົນ (ท็น, “ทน”) + ແດດ (แดด, “แดด”) + ທົນ (ท็น, “ทน”) + ຝົນ (ฝ็น, “ฝน”)


ตะดาจ

ร่วมเชื้อสายกับมอญ ဖဍာတ် (ผฑาต์)


ทึบ่

เทียบไทย ทึบ


ลอ

รูปแบบอื่นของ ᩃᩬᩴ (ลอํ)


พริ้ม

งามอย่างยิ้มแย้ม, มีหน้าตาอิ่มเอิบและดูยิ้มละไมอยู่ในหน้า

พระพุทธรูปมีพระพักตร์พริ้ม

นอนหลับตาพริ้ม


อิ่มเอม

/ʔim˨˩.ʔeːm˧/^((สัมผัส))

เป็นที่พอใจมาก


เอม

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ ชะเอม

/ʔeːm˧/^((สัมผัส))


ชื่นใจ

/t͡ɕʰɯːn˥˩.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

มีความสุข, มีความพอใจ

ลูกมีความประพฤติดี พ่อแม่ก็ชื่นใจ

กลิ่นดอกไม้หอมชื่นใจ


ภวนฺตฺ

ภู + อ + อนฺต หรือ ภู + อ + อนฺตฺ


ภวนฺตฺ

ภว + วนฺตุ หรือ ภว + วนฺตฺ (“แทนศัพท์ อตฺถิ”); ภวนฺตฺ เป็นตทัสสัตถิตัทธิต ภโว อสฺส อตฺถีติ (อตฺถิ อิติ) ภวํ

ที่มีภพ, ที่มีความเจริญ


នឿយ

ยืมมาจากไทย เหนื่อย


เปิง

รูปแบบอื่นของ ᨻᩮᩥ᩠ᨦ (เพิง)


ปิง

เลอเวือะตะวันออก


ສາສົມ

ສາ (สา, “สา”) + ສົມ (ส็ม, “สม”)


ທັກຂິນ

ยืมมาจากบาลี ทกฺขิณ; เทียบสันสกฤต दक्षिण (ทกฺษิณ)


ຮາວກັບ

ຮາວ (ฮาว, “ราว”) + ກັບ (กับ, “กับ”)


ດີງາມ

ດີ (ดี, “ดี”) + ງາມ (งาม, “งาม”)

[diː˩˨.ŋaːm˩˨]


ອາລີ

[ʔaː˩˨.liː˩˨]


ອາຣີ

รูปเลิกใช้ของ ອາລີ (อาลี)


ຍາກໄຮ້

ຍາກ (ยาก, “ยาก”) + ໄຮ້ (ไฮ้, “ไร้”)


ສະງ່າງາມ

[sa(ʔ˩˨).ŋaː˧˨.ŋaːm˩˨]

รูปแบบอื่นของ ສະຫງ່າງາມ (สะหง่างาม)


ສະຫງ່າງາມ

ສະຫງ່າ (สะหง่า, “สง่า”) + ງາມ (งาม, “งาม”)


ສະງ່າລາສີ

[sa(ʔ˩˨).ŋaː˧˨.laː˩˨.siː˥˧˧]

ສະ-ງ່າ-ລາ-ສີ

รูปแบบอื่นของ ສະຫງ່າລາສີ (สะหง่าลาสี)


ສະຫງ່າລາສີ

ສະຫງ່າ (สะหง่า, “สง่า”) + ລາສີ (ลาสี, “ราศี”)

ສະງ່າລາສີ
สะง่าลาสี
ສະຫງ່າຣາສີ
สะหง่าราสี
ສະງ່າຣາສີ
สะง่าราสี

[sa(ʔ˩˨).ŋaː˧˨.laː˩˨.siː˥˧˧]

ສະ-ຫງ່າ-ລາ-ສີ


ສະຫງ່າຣາສີ

[sa(ʔ˩˨).ŋaː˧˨.laː˩˨.siː˥˧˧]

ສະ-ຫງ່າ-ລາ-ສີ

รูปล้าสมัยของ ສະຫງ່າລາສີ (สะหง่าลาสี)


ສະງ່າຣາສີ

รูปเลิกใช้ของ ສະຫງ່າລາສີ (สะหง่าลาสี)


ເຈົ້າເລ່

ยืมมาจากไทย เจ้าเล่ห์


ຊາບຊຶ້ງ

ຊາບ (ซาบ, “ซาบ”) + ຊຶ້ງ (ซึ้ง, “ซึ้ง”)

[saːp̚˥˨.sɯŋ˥˨]

[saːp̚˧˦.sɯŋ˧˦]


ດື້ດຶງ

ດື້ (ดื้, “ดื้อ”) + ດຶງ (ดึง, “ดึง”)

[dɯː˥˨.dɯŋ˩(˧)]

[dɯː˧˦.dɯŋ˩˨]


เฮิง

เลอเวือะตะวันออก

หลาย (มีมากกว่าหนึ่ง)


ตังเอิก

เลอเวือะตะวันออก


เตียะ

เลอเวือะตะวันออก


ฮลวง

เลอเวือะตะวันออก


เคียบ

เลอเวือะตะวันออก

เทียบไทย แคบ


เวือฮ

เลอเวือะตะวันออก

สืบทอดจากปะหล่องดั้งเดิม *ʋah


อเกือะ

เลอเวือะตะวันออก


ซเงีย

เลอเวือะตะวันออก

สืบทอดจากปะหล่องดั้งเดิม *cəŋaːj


ซงา

เลอเวือะตะวันออก

สืบทอดจากปะหล่องดั้งเดิม *cəŋaːl


พรัญ

เลอเวือะตะวันออก


ฟี-เอิก

เลอเวือะตะวันออก


เปือฮ

เลอเวือะตะวันออก


ʼนะ

เลอเวือะตะวันออก


เจียน

เลอเวือะตะวันออก


กอฺ

เลอเวือะตะวันออก

สืบทอดจากปะหล่องดั้งเดิม *kɔr (“แข็งแรง”)


มัจ

เลอเวือะตะวันออก


ญัก

เลอเวือะตะวันออก

เทียบไทย ยาก, คำเมือง ᨿᩣ᩠ᨠ (ยาก)


เปียง

เลอเวือะตะวันออก

เทียบไทย แพง


เส้นตื้น

ที่ทำให้รู้สึกขันหรือหัวเราะได้ง่าย

เขาเป็นคนเส้นตื้น ได้ยินเรื่องขำขันนิดหน่อยก็หัวเราะ


ໃຈແຂງ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ແຂງ (แขง, “แข็ง”)

[t͡ɕaɰ˩˨.kʰɛːŋ˥˧˧]


ໃຈຊື່ນ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ຊື່ນ (ซื่น, “ชื่น”)

[t͡ɕaɰ˩˨.sɯːn˧˨]


ສະເຫຼົາ

ສະເຫລົາ
สะเหล็า
ສເລົາ
สเล็า


ສະເຫລົາ

รูปแบบอื่นของ ສະເຫຼົາ (สะเหล็า)


ສເລົາ

รูปเลิกใช้ของ ສະເຫຼົາ (สะเหล็า)


ວິຈິດ

ยืมมาจากบาลี วิจิตฺต หรือสันสกฤต विचित्र (วิจิตฺร)

[ʋiʔ˧.t͡ɕit̚˧˥]

[ʋiʔ˧˨.t͡ɕit̚˩˨]


ຈໍແຈ

ຈໍ (จํ, “จอ”) + ແຈ (แจ, “แจ”)

[t͡ɕɔː˩(˧).t͡ɕɛː˩(˧)]

[t͡ɕɔː˩˨.t͡ɕɛː˩˨]


ແວວວາວ

ແວວ (แวว, “แวว”) + ວາວ (วาว, “วาว”)

[ʋɛːw˧˥.ʋaːw˧˥]

[ʋɛːw˩˨.ʋaːw˩˨]


ດຸດັນ

ດຸ (ดุ, “ขยัน”) + ດັນ (ดัน, “ดัน”)

ขยันหมั่นเพียร, อดทน


ນຸ່ມນວນ

ນຸ່ມ (นุ่ม, “นุ่ม”) + ນວນ (นวน, “นวล”)


ສະຫວ່າງສະໄຫວ

ສະຫວ່າງ (สะหว่าง, “สว่าง”) + ສະໄຫວ (สะไหว, “ไสว”)

ສວ່າງສໄວ
สว่างสไว

ສະ-ຫວ່າງ-ສະ-ໄຫວ


ສວ່າງສໄວ

ສະ-ຫວ່າງ-ສະ-ໄຫວ

รูปเลิกใช้ของ ສະຫວ່າງສະໄຫວ (สะหว่างสะไหว)

ສະຫວ່າງສະໄຫວ

สะหว่างสะไหว


ausländisch

Ausland (“ต่างประเทศ”) + -isch (“ปัจจัยทำให้เป็นคำคุณศัพท์”); เทียบอังกฤษ outlandish

ต่างชาติ, เกี่ยวกับต่างประเทศ, ที่มาจากต่างประเทศ

ausländische Waren, Zeitungen, Sender

สินค้าต่างประเทศ, หนังสือพิมพ์ต่างประเทศ, ช่องต่างประเทศ

ausländische Arbeitnehmer

ลูกจ้างชาวต่างชาติ


ausländischer

การผันรูปของ ausländisch:

การผันรูปของ ausländisch:
แข็ง/ผสม กรรตุการก เพศชาย เอกพจน์

การผันรูปของ ausländisch:

แข็ง สัมพันธการก/สัมปทานการก เพศหญิง เอกพจน์

การผันรูปของ ausländisch:
แข็ง สัมพันธการก พหูพจน์


ausländische

การผันรูปของ ausländisch:

การผันรูปของ ausländisch:

แข็ง/ผสม กรรตุการก/กรรมการก เพศหญิง เอกพจน์

การผันรูปของ ausländisch:
แข็ง กรรตุการก/กรรมการก พหูพจน์

การผันรูปของ ausländisch:
อ่อน กรรตุการก ทุกเพศ เอกพจน์

การผันรูปของ ausländisch:
อ่อน กรรมการก เพศหญิง/เพศกลาง เอกพจน์


ausländisches

แข็ง/ผสม กรรตุการก/กรรมการก เพศกลาง เอกพจน์ของ ausländisch


ausländischen

การผันรูปของ ausländisch:

การผันรูปของ ausländisch:
แข็ง สัมพันธการก เพศชาย/เพศกลาง เอกพจน์

การผันรูปของ ausländisch:

อ่อน/ผสม สัมพันธการก/สัมปทานการก ทุกเพศ เอกพจน์

การผันรูปของ ausländisch:
แข็ง/อ่อน/ผสม กรรมการก เพศชาย เอกพจน์

การผันรูปของ ausländisch:
แข็ง สัมปทานการก พหูพจน์

การผันรูปของ ausländisch:
อ่อน/ผสม ทุกการก พหูพจน์


ausländischem

แข็ง สัมปทานการก เพศชาย/เพศกลาง เอกพจน์ของ ausländisch


หลุหละ

สกปรก, เลอะเทอะ


ซครัก

เลอเวือะตะวันออก


ซคลัก

เลอเวือะตะวันออก


ลึ

เลอเวือะตะวันออก


โดะ

เลอเวือะตะวันออก


ดา-อุ

เลอเวือะตะวันออก


กต

ที่ถูกทำ, อันเขาทำ


ລົດຈະນາ

ยืมมาจากบาลี รจนา หรือสันสกฤต रचना (รจนา)

ຣົດຈະນາ
ร็ดจะนา


ຣົດຈະນາ

รูปเลิกใช้ของ ລົດຈະນາ (ล็ดจะนา)


เบ-อู

เลอเวือะตะวันออก


โคระ

เลอเวือะตะวันออก


โคละ

เลอเวือะตะวันออก


แซ-อือ

เลอเวือะตะวันออก

ยืมมาจากคำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่)


ซเง-อี

เลอเวือะตะวันออก


คีทอ-อี

เลอเวือะตะวันออก


ฮลา-อึก

เลอเวือะตะวันออก


กรัจ

เลอเวือะตะวันออก


กลัจ

เลอเวือะตะวันออก


ลฮา-อู

เลอเวือะตะวันออก


ฐานีย

ฐา + อนีย; ฐานีย เป็นกิริยากิตก์ ภาววาจก

ควรยืน, พึงยืน


gras

สืบทอดจากละติน grassus (กฺ๎รัซซุซ), จากละติน crassus (ก๎รัซซุซ).

เต็มไปด้วยไขมัน


gras

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า gras, จากละตินตลาด *grassus (*กฺ๎รัซซุซ) จากละติน crassus (ก๎รัซซุซ)

การเรียงพิมพ์


ปญฺญ

ปญฺญา + ณ (“แทนศัพท์ อตฺถิ”) หรือ ป + ญา + กฺวิ + ณ (“ตทัสสัตถิตัทธิต”); ปญฺญ เป็นตทัสสัตถิตัทธิต
ปญฺญา อสฺส อตฺถีติ (อตฺถิ อิติ) ปญฺโญ [ปญฺญ]


แผล็บ

/pʰlɛp̚˨˩/^((สัมผัส))


หวานเย็น

ที่แล่นไปช้า ๆ อย่างไม่รีบร้อน (มักใช้แก่รถไฟ รถประจำทาง)

รถไฟขบวนหวานเย็น


nem

สืบทอดจากโบโด-กาโรดั้งเดิม *nam¹, จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *s-nam


เสยฺย

ปสตฺถ + อิย (“แทนศัพท์ วิเสส”); ขั้นกว่าของ ปสตฺถ, เสยฺย เป็นเสฏฺฐตัทธิต, วิเสสคุณนาม

ขั้นกว่าของ ปสตฺถ


pinak

"nak" จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *s-nak


pisak

ทองอ่อน (สีผม)


pibok

"bok" จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *bawk

เขียวอ่อนมาก (เหมือนผลไม้ดิบ)


ຮາບຮື່ນ

ຮາບ (ฮาบ, “ราบ”) + ຮື່ນ (ฮื่น, “รื่น”)

[haːp̚˧˦.hɯːn˧˨]


ສະຫຍອງຂວັນ

ສະຫຍອງ (สะหยอง, “สยอง”) + ຂວັນ (ขวัน, “ขวัญ”)

ສຍອງຂວັນ
สยองขวัน

[sa(ʔ˩˨).ɲɔːŋ˥˧˧.kʷʰan˥˧˧]

ສະ-ຫຍອງ-ຂວັນ


ສະຫງັດ

ยืมมาจากเขมร ស្ងាត់ (สฺงาต̍, “เงียบ”)


ສງັດ

รูปเลิกใช้ของ ສະຫງັດ (สะหงัด)


ເຄັ່ງຂຶມ

ເຄັ່ງ (เคั่ง, “เคร่ง”) + ຂຶມ (ขึม, “ขรึม”)

[kʰeŋ˧˨.kʰɯm˥˧˧]


ພາກພູມ

ພາກ (พาก, “ภาค”) + ພູມ (พูม, “ภูมิ”)


ຮົກເຮື້ອ

ຮົກ (ฮ็ก, “รก”) + ເຮື້ອ (เฮื้อ, “เรื้อ”)


เทศ

ยืมมาจากสันสกฤต देश (เทศ, “สถานที่; ประเทศ”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
เทด-สะ-

/tʰeːt̚˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องเทศ

ม้าเทศ


tyst

สืบทอดจากสวีเดนเก่า þyster, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *þusiþaz. ร่วมเชื้อสายกับสันสกฤต तूष्णीम् (tūṣṇī́m, “silent”).


konglarong

ยืมมาจากเบงกอล কমলা রং (กมลา รํ)


ເຄີ່ງ

รูปแบบอื่นของ ເຄິ່ງ (เคิ่ง)


ເຄິ່ງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡrɤŋᴮ⁴ (Pittayaporn, 2008), จากไทดั้งเดิม *ɡrɤŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ครึ่ง, คำเมือง ᨣᩕᩮᩥ᩠᩵ᨦ (เคริ่ง), เขิน ᨤᩧ᩠᩵ᨦ (ฅึ่ง) หรือ ᨤᩨ᩠᩵ᨦ (ฅื่ง), ไทลื้อ ᦆᦹᧂᧈ (ฅื่ง), ไทขาว ꪋꪳꪉꫀ, ไทใหญ่ ၶိုင်ႈ (ขึ้ง), ไทใต้คง ᥑᥫᥒ (เฃอ̂ง), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜂𑜫 (ขึง์), จ้วง gyang


เตน

เพศชาย/เพศกลาง กรณการก เอกพจน์ของ ต (“นั้น”)

สรรพนามระบุเฉพาะ


อชฺช

อิม + ชฺช (“แทนสัตตมีวิภัตติ ลงในกาล, อัพยย, แทนศัพท์ กาล และ ทิวส, กาลสัตตมี”); อชฺช เป็นกาลตัทธิต หรือ อัพยยตัทธิต หรือ ทิวสตัทธิต

อธิกรณการก เอกพจน์ของ อิม


อาวุโส

ยืมมาจากบาลี อาวุโส

/ʔaː˧.wu˦˥.soː˩˩˦/^((สัมผัส))

ที่มีอายุแก่กว่าหรือมีตำแหน่งหน้าที่การงานสูงกว่าเป็นต้น

ข้าราชการอาวุโส

ครูอาวุโส

ศิลปินอาวุโส


กุโต

กิํ + โต (“อัพยย, แทนตติยาวิภัตติและปัญจมีวิภัตติ”)

กรณการก เอกพจน์ของ กิํ

อปาทานการก เอกพจน์ของ กิํ


daeus

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *hnaːwʔ, จากภาษาก่อนไหล *naːwʔ (Norquest, 2015); เทียบไทย ยาว, ลาว ຍາວ (ยาว), ไทลื้อ ᦍᦱᧁ (ยาว), ไทใหญ่ ယၢဝ်း (ย๊าว)


hleny

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *hlin, จากภาษาก่อนไหล *lin (Norquest, 2015)


peek

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *pʰaːk, จากภาษาก่อนไหล *paːk (Norquest, 2015)


hoem

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *C-ɦəːm, จากภาษาก่อนไหล *C-ɣəːm (Norquest, 2015); เทียบไทดั้งเดิม *C̬.qɤmᴬ (ซึ่งเป็นรากของ ไทย ขม)


fas

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *C-waːʔ, จากภาษาก่อนไหล *C-waːʔ (Norquest, 2015)


baen

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *hmaːn, จากภาษาก่อนไหล *maːn (Norquest, 2015)


bheeng

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *ɓ[e]ːŋ, จากภาษาก่อนไหล *Cəʔb[ɛ]ːŋ (Norquest, 2015)


bhiep

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *ɓiːp, จากภาษาก่อนไหล *Cəʔbiːp (Norquest, 2015)


blauus

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *m-lɯːʔ, จากPre-Hlai *m-lɯːʔ (Norquest, 2015)


coens

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *tçʰəːnʔ, จากภาษาก่อนไหล *[c/ç]əːnʔ (Norquest, 2015)


dheeng

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *ɗ[e]ːŋ, จากภาษาก่อนไหล *Cəʔd[ɛ]ːŋ (Norquest, 2015)


dhenys

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *ɗinʔ, จากภาษาก่อนไหล *Cəʔdinʔ (Norquest, 2015)


dhoms

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *ɗəmʔ, จากภาษาก่อนไหล *Cəʔdəmʔ (Norquest, 2015); เทียบไทดั้งเดิม *C̥.damᴬ (ซึ่งเป็นรากของ ไทย ดำ)


dhuax

ยืมมาจากไหหลำ 大 (ddua1, “ใหญ่”)


kieu

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *kʰiːw (“น้ำเงิน”), จากภาษาก่อนไหล *[k/x]iːw (Norquest, 2015); เทียบไทดั้งเดิม *xiəwᴬ (ซึ่งเป็นรากของไทย เขียว)

สด (ใช้กับผัก)


kuun

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *kʰɯn, จากภาษาก่อนไหล *[k/x]ɯn (Norquest, 2015)


hluuengs

สืบทอดจากไหลดั้งเดิม *hlɯːŋʔ, จากภาษาก่อนไหล *lɯːŋʔ (Norquest, 2015)


ปุพฺพ

สืบทอดจากสันสกฤต पूर्व (ปูรฺว)


automatisch

ยืมจากเยอรมัน automatisch, สมมูลกับ automaat + -isch


bezig

สืบทอดจากดัตช์กลาง bēsich, จากดัตช์เก่า *bisig, จากเจอร์แมนิกตะวันตกดั้งเดิม *bisīg.

ไม่ว่าง, ยุ่ง


ᨡᩣ᩠ᩅ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขาว, ลาว ຂາວ (ขาว), ไทลื้อ ᦃᦱᧁ (ฃาว), ไทดำ ꪄꪱꪫ (ฃาว), ไทใหญ่ ၶၢဝ် (ขาว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥴ (ฃ๋าว), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์) หรือ 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์), จ้วง kau/hau, ปู้อี haaul, แสก ห่าว


กุหิํ

กิํ + หิํ (“อัพยย, แทนสัตตมีวิภัตติ”)

อธิกรณการก เอกพจน์ของ กิํ


กุหํ

กิํ + หํ (“อัพยย, แทนสัตตมีวิภัตติ”)

อธิกรณการก เอกพจน์ของ กิํ


กฺว

กิํ + ว (“อัพยย, แทนสัตตมีวิภัตติ”)

อธิกรณการก เอกพจน์ของ กิํ


กุหิญฺจนํ

กิํ + หิญฺจนํ (“อัพยย, แทนสัตตมีวิภัตติ”)

อธิกรณการก เอกพจน์ของ กิํ


อิห

อิม + ห (“อัพยย, แทนสัตตมีวิภัตติ”); จากสันสกฤต इह (อิห), จากอินโด-อารยันดั้งเดิม *Hidʰá, จากอินโด-อิเรเนียนดั้งเดิม *Hidʰá, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *h₁i-dʰe- (“ที่นี่, ในนี้”). Compare บาลี อิธ, อเวสตะ 𐬌𐬛𐬁 (อิดา), 𐬌𐬜𐬀 (อิธะ).
The form ihá was generalized in Vedic to conform with other place-based adverbs ending in -ห, whereas the Middle Indo-Aryan languages generalized -ธ.

อธิกรณการก เอกพจน์ของ อิม


กุตฺร

กิํ + ตฺร (“อัพยย, แทนสัตตมีวิภัตติ”)

อธิกรณการก เอกพจน์ของ กิํ


กตฺถ

กิํ + ตฺถ (“อัพยย, แทนสัตตมีวิภัตติ”)

อธิกรณการก เอกพจน์ของ กิํ


ยทา

ย + ทา (“แทนสัตตมีวิภัตติ ลงในกาล, อัพยย, แทนศัพท์ กาล และ ทิวส, กาลสัตตมี”); ยทา เป็นกาลตัทธิต หรือ อัพยยตัทธิต หรือ ทิวสตัทธิต

อธิกรณการก เอกพจน์ของ ย


สชฺชุ

สมาน + ชฺชุ (“แทนสัตตมีวิภัตติ ลงในกาล, อัพยย, แทนศัพท์ กาล และ ทิวส, กาลสัตตมี”); สชฺชุ เป็นกาลตัทธิต หรือ อัพยยตัทธิต หรือ ทิวสตัทธิต

อธิกรณการก เอกพจน์ของ สมาน


อิทานิ

อิม + ทานิ (“แทนสัตตมีวิภัตติ ลงในกาล, อัพยย, แทนศัพท์ กาล และ ทิวส, กาลสัตตมี”); อชฺช เป็นกาลตัทธิต หรือ อัพยยตัทธิต หรือ ทิวสตัทธิต

อธิกรณการก เอกพจน์ของ อิม


ตทา

ต + ทา (“แทนสัตตมีวิภัตติ ลงในกาล, อัพยย, แทนศัพท์ กาล และ ทิวส, กาลสัตตมี”); ตทา เป็นกาลตัทธิต หรือ อัพยยตัทธิต หรือ ทิวสตัทธิต

อธิกรณการก เอกพจน์ของ ต


กทา

กิํ + ทา (“แทนสัตตมีวิภัตติ ลงในกาล, อัพยย, แทนศัพท์ กาล และ ทิวส, กาลสัตตมี”); กทา เป็นกาลตัทธิต หรือ อัพยยตัทธิต หรือ ทิวสตัทธิต

อธิกรณการก เอกพจน์ของ กิํ


bekannt

ร่วมเชื้อสายกับอังกฤษ bekenned

เป็นที่รู้จัก, คุ้นเคย


ปจฺฉิม

ปจฺฉา + อิม (“แทนศัพท์ ชาต”); ปจฺฉิม เป็นชาตาทิตัทธิต (ชาต + อาทิ + ตัทธิต)


สพฺพธิ

สพฺพ + ธิ (“อัพยย, แทนสัตตมีวิภัตติ”)

อธิกรณการก เอกพจน์ของ สพฺพ


กทาจิ

กทา + จิ หรือ กิํ + ทา (“แทนสัตตมีวิภัตติ ลงในกาล, อัพยย, แทนศัพท์ กาล และ ทิวส, กาลสัตตมี”) + จิ; กทาจิ เป็นกาลตัทธิต หรือ อัพยยตัทธิต หรือ ทิวสตัทธิต

อธิกรณการก เอกพจน์ของ กิญฺจิ


ใจสัตว์

มีจิตใจชั่วร้ายอย่างกับไม่ใช่คน


ກິ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กิ้น

สั้น, สั้นลง


ກີ່ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กิ่ว, อีสาน กิ่ว, คำเมือง ᨠᩥ᩠᩵ᩅ (กิ่ว), เขิน ᨠᩦ᩠᩵ᩅ (กี่ว), ไทลื้อ ᦂᦲᧁᧈ (กี่ว), ไทใหญ่ ၵိဝ်ႇ (กิ่ว)

กิ่ว, แคบ, คอด


ຂ້ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่อน, อีสาน ข้อน

ค่อน, จวน, เกือบ, ใกล้


คุณตะพาบ

แผลงมาจาก คุณภาพ

ไม่ค่อยมีคุณภาพ

สังคมคุณตะพาบ

ทีมงานคุณตะพาบ


ເຄ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เก, อีสาน เค

ຂາເຄ


ແຄງ

ยืมมาจากไทย แครง

แครง (กึกก้อง หรือผ่องใส่)


เหี้ยม

แข็งกระด้างปราศจากเมตตากรุณา, ไม่ปรานี

ดุร้ายหมดความกลัว


ສຸ້ຍ

อาจแผลงมาจาก ຕຸ້ຍ (ตุ้ย, “อ้วน”)


ສຸ້ຍ

อาจมาจากไทย ฉุย


ສຸ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ສຸ້ຍ (สุ้ย)


ສຸນ

ยืมมาจากเขมร ឆុរ (ฉุร, “เสียงน้ำหรือน้ำมันที่เดือด; โกรธ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฉุน


อิธ

อิม + ธ (“อัพยย, แทนสัตตมีวิภัตติ”); จากสันสกฤตพระเวท इध (อิธ), จากสันสกฤต इह (อิห), จากอินโด-อารยันดั้งเดิม *Hidʰá, จากอินโด-อิเรเนียนดั้งเดิม *Hidʰá, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *h₁i-dʰe- (“here”). Compare บาลี idha, อเวสตะ 𐬌𐬛𐬁 (อิดา), 𐬌𐬜𐬀 (อิธะ).
The form ihá was generalized in Vedic to conform with other place-based adverbs ending in -ห, whereas the Middle Indo-Aryan languages generalized -ธ.

อธิกรณการก เอกพจน์ของ อิม


เอตฺถ

อิม + ตฺถ (“อัพยย, แทนสัตตมีวิภัตติ”)

อธิกรณการก เอกพจน์ของ อิม


สพฺพตฺร

สพฺพ + ตฺร (“อัพยย, แทนสัตตมีวิภัตติ”)

อธิกรณการก เอกพจน์ของ สพฺพ


พหุ

ยืมมาจากบาลี พหุ

[เสียงสมาส]
พะ-หุ-


ສຸ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สุ้ม (“ทู่”); อาจร่วมเชื้อสายกับ ສົ້ມ (ส็้ม)

แหลมและสั้น, แหลม


ສ້ວຽ

รูปล้าสมัยของ ສ້ວຍ (ส้วย)


ภวิตพฺพ

ภู + ตพฺพ หรือ ภู + อ + ตพฺพ หรือ ภู + อ + อิ + ตพฺพ; ภวิตพฺพ เป็นกิริยากิตก์ ภาววาจก

ควรเป็น, ควรมี


ภวนีย

ภู + อนีย หรือ ภู + อ + อนีย; ภวนีย เป็นกิริยากิตก์ ภาววาจก

ควรเป็น, ควรมี


มรณีย

มรฺ + อนีย หรือ มรฺ + อ + อนีย; มรณีย เป็นกิริยากิตก์ ภาววาจก


คมนีย

คมฺ + อนีย หรือ คมฺ + อ + อนีย; คมนีย เป็นกิริยากิตก์ ภาววาจก


สยิตพฺพ

สี + ตพฺพ หรือ สี + อ + ตพฺพ หรือ สี + อ + อิ + ตพฺพ; สยิตพฺพ เป็นกิริยากิตก์ ภาววาจก

ควรนอน, พึงนอน


ເສ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เส

เส, เฉ, เบน, เชือนแช


ปฏิปักษ์

ที่ตรงกันข้าม

ฝ่ายปฏิปักษ์


desierto

สืบทอดจาก, จากละติน dēsertus (เด̄เซร์ตุซ), probably taken as an early semi-learned term (the completely inherited/popular result would have been disierto, which was found in a few old texts).

ไม่มีมนุษย์อาศัย


คนฺตพฺพ

คมฺ + ตพฺพ; คนฺตพฺพ เป็นกิริยากิตก์ ภาววาจก


คมิตพฺพ

คมฺ + ตพฺพ หรือ คมฺ + อ + ตพฺพ หรือ คมฺ + อ + อิ + ตพฺพ; คมิตพฺพ เป็นกิริยากิตก์ ภาววาจก


อุปฺปชฺชิตพฺพ

อุ + ปชฺชิตพฺพ หรือ อุ + ปทฺ + ย + ตพฺพ หรือ อุ + ปทฺ + ย + อิ + ตพฺพ; อุปฺปชฺชิตพฺพ เป็นกิริยากิตก์ ภาววาจก


ໃຈເພັດ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ເພັດ (เพัด, “เพชร”)

[t͡ɕaɰ˩˨.pʰet̚˧˨]


สยมฺภู

สยํ + ภู + กฺวิ


ຍວດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยวด, คำเมือง ᨿᩰᩫ᩠ᨯ (โย็ด), เขิน ᨿᩰ᩠ᨯ (โยด); อาจร่วมรากกับ ຍອດ (ยอด)

เก่ง, ประเสริฐ, เลิศล้ำ


ດໍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ดอ, เขิน ᨯᩳ (ดอ), ไทลื้อ ᦡᦸ (ดอ̂)

แก่เร็ว (ใช้แก่ข้าว), ออกผลเร็ว (ใช้แก่ถั่ว)


ຫ້ຽມ

ยืมมาจากไทย เหี้ยม


ດັ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดั้ง, อีสาน ดั้ง, คำเมือง ᨯᩢ᩠᩶ᨦ (ดั้ง), เขิน ᨯᩢ᩠᩶ᨦ (ดั้ง), ไทลื้อ ᨯᩢ᩠᩶ᨦ (ดั้ง), ไทใหญ่ လင်ႈ (ลั้ง)

ดั้งเดิม, เดิม, ก่อน, เก่า


ເຖືອກ

แผลงมาจาก ຖືກ (ถืก)

[tʰɯːə̯k̚˧˩]

[tʰɯːə̯k̚˥˥˨]

ถูก, ถูกต้อง, ไม่ผิด


ດານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดาน, อีสาน ดาน, เขิน ᨯᩣ᩠ᨶ (ดาน), ไทดำ ꪒ꪿ꪱꪙ (ด่าน)


เพิง

รูปแบบอื่นของ ᨻᩮᩥ᩠ᨦ (เพิง)


ປ້ອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ป้อม, อีสาน ป้อม, เขิน ᨸᩬ᩶ᨾ (ปอ้ม), ไทลื้อ ᦔᦸᧄᧉ (ป้อ̂ม), ไทใหญ่ ပွမ်ႈ (ป้อ̂ม)


ຮາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ราว, อีสาน ฮาว, คำเมือง ᩁᩣ᩠ᩅ (ราว), เขิน ᩁᩣ᩠ᩅ (ราว), ไทลื้อ ᦣᦱᧁ (ฮาว), ไทใหญ่ ႁၢဝ်း (ห๊าว), ไทใต้คง ᥞᥣᥝᥰ (ห๊าว), พ่าเก ꩭွ် (เหา), อาหม 𑜍𑜧 (รว์)

ราว (แถว ๆ, ประมาณ หรือขนาด)


absehbar

absehen (“คาดเดา, ทำนาย”) + -bar (“ปัจจัยแสดงความเป็นไปได้, ความสามารถ”)

ที่คาดได้, ซึ่งทำนายได้

Es ist absehbar, dass ich meine Arbeit verlieren werde.

คาดได้ว่าฉันจะกำลังตกงาน

Die Folgen seines Handelns sind noch nicht absehbar.

ผลลัพธ์จากการเจรจาของเขายังคาดเดาไม่ได้


ນູນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นูน

นูน (สูงขึ้นจากระดับพื้นราบ หรือมีพื้นราบที่โค้งออกไป)


ນູນ

หุ่นดี, รูปร่างดี


ນູນ

ซึ่งเกี่ยวกับเพศ


ปาเจติ

ปจฺ + เณ (“การิต, เหตุกัตตุวาจก”); :แม่แบบ:causative

เพศชาย/เพศกลาง อธิกรณการก เอกพจน์ของ ปาเจนฺตฺ

ปัจจุบันกาล รูปกริยาขยายของ ปาเจติ

ปัจจุบันกาล รูปกริยาขยายของ ปาเจติ


ຕີບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตีบ, อีสาน ตีบ, เขิน ᨲᩦ᩠ᨷ (ตีบ), ไทลื้อ ᦎᦲᧇᧈ (ตี่บ), ไทใหญ่ တိပ်ႇ (ติ่ป)

ซึ่งไม่เจริญเติบโต, ซึ่งไม่เจริญ


ຕື້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตื้น, อีสาน ตื้น, คำเมือง ᨲᩨ᩠᩶ᨶ (ตื้น), เขิน ᨲᩨ᩠᩶ᨶ (ตื้น), ไทลื้อ ᦎᦹᧃᧉ (ตื้น), ไทขาว ꪔꪳꪙꫂ, ไทใหญ่ တိုၼ်ႈ (ตึ้น)

ตื้น (ไม่ลึก หรือไม่ลึกซึ้ง)

ใหญ่ ใช้แก่หาดตื้นหรือสันทราย


ຕຶ້ນ

รูปแบบอื่นของ ຕື້ນ (ตื้น)


ເຕ້ຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เตี้ย, อีสาน เตี้ย


ເຕັ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ເຕ້ຍ (เต้ย)


ຕ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต้อย, อีสาน ต้อย, เขิน ᨲᩭ᩶ (ตอย้), ไทลื้อ ᦎᦾᧉ (ต้อ̂ย)


ຕ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ຕ້ອຍ (ต้อย)


หงิก

/ŋik̚˨˩/^((สัมผัส))

มือหงิก คือ มือเหยียดนิ้วไม่ออก

ใบไม้หงิก คือ ใบไม้ปลายงอ

โดยปริยายหมายความว่า อาการที่เหนื่อยหน่ายเนื่องจากถูกดุ ถูกใช้ หรือทำงานหนักมากเป็นต้น

ถูกแม่ดุเสียหงิกไปเลย

อาการที่ถูกว่าย้อนกลับมาจนเสียหน้า


เหนื่อยหน่าย

เหนื่อย + หน่าย

ความเหนื่อยหน่าย (noun-from-adj)

เหฺนื่อย-หฺน่าย

รู้สึกอิดหนาระอาใจ


ຕົ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ต่ง, เขิน ᨲᩫ᩠᩵ᨦ (ต็่ง)

เต็ม, สมบูรณ์, เต่ง, มีเนื้อมีหนัง


ຕູນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตูน

นูน, โปน, บวม


โจเรติ

จุรฺ + เณ (“วิกรณ, กัตตุวาจก”)

เพศชาย/เพศกลาง อธิกรณการก เอกพจน์ของ โจเรนฺตฺ

ปัจจุบันกาล รูปกริยาขยายของ โจเรติ

ปัจจุบันกาล รูปกริยาขยายของ โจเรติ


หนุ่ย

ไม่ทราบรากศัพท์


lø̀m

อุ่น, อบอุ่น, ร้อน


mvshè

/mə(˧).ɕɛ˧˩/


mvshǿng

/mə(˧).ɕɯŋ˥/


vnaq

/ʔə(˧).nɑʔ˥/


ຂີ້ຕືດ

ยืมมาจากไทย ขี้ตืด


vnàng

/ʔə(˧).nɑŋ˧˩/

เบา (ไม่หนัก)


ร้าง

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮ้าง หรือ ฮ่าง, ลาว ຮ້າງ (ฮ้าง), คำเมือง ᩁ᩶ᩣ᩠ᨦ (ร้าง), เขิน ᩁ᩶ᩣ᩠ᨦ (ร้าง), ไทลื้อ ᦣᦱᧂᧉ (ฮ้าง), ไทดำ ꪭ꫁ꪱꪉ (ฮ้าง), ไทใหญ่ ႁၢင်ႉ (ห๎าง), อาหม 𑜑𑜂𑜫 (หง์)

/raːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ที่ถูกทอดทิ้ง

พ่อร้าง

แม่ร้าง

ว่างเปล่า, ปราศจากผู้คน

บ้านร้าง

เมืองร้าง


ປັດເຈກ

ยืมมาจากบาลี ปจฺเจก; เทียบสันสกฤต प्रत्येक (ปฺรตฺเยก)

[pat̚˧˥.t͡ɕeːk̚˧˩]

[pat̚˩˨.t͡ɕeːk̚˥˥˨]


ຍືດຍຸ່ນ

รูปแบบอื่นของ ຍືດຫຍຸ່ນ (ยืดหยุ่น)


ຟຣີ

ยืมมาจากอังกฤษ free


ສົມດຸນ

ສົມ (ส็ม, “สม”) + ດຸນ (ดุน, “ดุล”)


ປະຕິຮູບ

ປະຕິ (ปะติ, “ปฏิ”) + ຮູບ (ฮูบ, “รูป”)


ວິສະວະ

ยืมมาจากสันสกฤต विश्व (วิศฺว); เทียบบาลี วิสฺส


สทฺธิวิหาริก

สทฺธิํ + วิหาริก หรือ สทฺธิํ + วิ + หรฺ + ณิก

ผู้อาศัยอยู่ด้วยกัน


ชิณฺณ

ชรฺ (“ธาตุในความแก่, ความคร่ำคร่า”) + ต; ชิณฺณ เป็นกิริยากิตก์ กัตตุวาจก

แก่แล้ว, คร่ำคร่าแล้ว, เสื่อมแล้ว


ເພັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เพ็ญ, คำเมือง ᨻᩮ᩠ᨦ (เพง), เขิน ᨻᩮ᩠ᨦ (เพง), ไทลื้อ ᦗᦲᧂ (พีง), เขมร ពេញ (เพญ); ร่วมรากกับ ເພັງ (เพัง)


ພຶງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พึง; อาจร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪝꪳꪉ (ปฺึง, “พวก”), ไทใหญ่ ၽိုင်း (ผึ๊ง)


ᨳᩣᩅᩬᩁ

ยืมมาจากไทย ถาวร, จากบาลี ถาวร

/tʰaː˨˦.wɔːn˧˧/

ถาวร, มั่นคง


marching

ที่เดินสวนสนาม

a marching band

ที่เป็นแถวเป็นแนวคล้ายการเดินสวนสนามของทหาร

[T]he occasional trees, the stone-heaps, the marching fences, the stumps, the saplings, the cows, and the feeding sheep.

1961, Colin Thiele, The Sun on the Stubble, Melbourne: Rigby Limited, page 61:


ແລ້ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.leːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แล้ง, อีสาน แล้ง, เขิน ᩃᩯ᩠᩶ᨦ (แล้ง), ไทลื้อ ᦶᦟᧂᧉ (แล้ง), ไทใหญ่ လႅင်ႉ (แล๎ง)


ພາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เพา, เขิน ᨻᩮᩢᩣ (เพัา)


ພາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พราว


ภาวิย

ภู + ณฺย (“แทน -ตพฺพ”) หรือ ภู + อิ + ณฺย; ภาวิย เป็นกิริยากิตก์ ภาววาจก


pog

มาจากอีโมติคอน "PogChamp" ซึ่งใช้ในเว็บไซต์ Twitch.tv

ยอดเยี่ยม น่าตื่นตาตื่นใจ

Dude, that was pog!


ວາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วาว


ป็อป

/pɔːp̚˦˥/^((สัมผัส))

(ปาก) ที่ได้รับความนิยม


ພ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พร้อย, เขิน ᨽᩭ᩶ (ภอย้), ไทลื้อ ᦘᦾᧉ (ภ้อ̂ย)


ພ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ພ້ອຍ (พ้อย)


ແພນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แพน


ໝັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมัน, อีสาน หมัน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (หมัร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (หมัร), ไทลื้อ ᦖᧃ (หมัน), ไทดำ ꪢꪽ (หมัน), ไทใหญ่ မၼ် (มัน), ไทใต้คง ᥛᥢᥴ (มั๋น), จ้วง maen


ຫມັນ

รูปแบบอื่นของ ໝັນ (หมัน)


ເໜົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหน้า, อีสาน เหน้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩮᩢ᩶ᩣ (เหนั้า), เขิน ᩉ᩠ᨶᩮᩢ᩶ᩣ (เหนั้า), ไทลื้อ ᦐᧁᧉ (เหน้า)

ເຫນົ້າ
เหน็้า


ເຫນົ້າ

รูปแบบอื่นของ ເໜົ້າ (เหน็้า)


ຫຼອດ

ซึ่งเป็นชิ้นขนาดเล็กและยาวและผ่านการตากแดดให้แห้ง (ใช้แก่เนื้อสัตว์บกหรือปลา)


ຫລອດ

รูปแบบอื่นของ ຫຼອດ (หลอด)


ເຫຼືອກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลือก, อีสาน เหลือก, เขิน ᩉᩖᩮᩨᨠ (เหลืก), ไทลื้อ ᦵᦜᦲᧅᧈ (เหลี่ก), ไทใหญ่ လိူၵ်ႇ (เลิ่ก)

ເຫລືອກ
เหลือก

[lɯːə̯k̚˥˥˨]


ເຫລືອກ

[lɯːə̯k̚˥˥˨]

รูปแบบอื่นของ ເຫຼືອກ (เหลือก)


ແໝບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แหมบ, เขิน ᩉ᩠ᨾᩯ᩠ᨷ (แหมบ), ไทลื้อ ᦶᦖᧇ (แหมบ), ไทใหญ่ မႅပ်း (แม๊ป)

ດັງແໝບ


ແຫມບ

รูปแบบอื่นของ ແໝບ (แหมบ)


ໂມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โม, อีสาน โม

โด่ง (ใช้แก่จมูก)


ມາຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มาย


ມາຽ

รูปล้าสมัยของ ມາຍ (มาย)


ໂຖງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โถง


ເງາະ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เงาะ; ร่วมรากกับ ງໍ (งํ)

งอ, ไม่ตรง, คดไปมา


ອ່ຽມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เอี่ยม, อีสาน เอี่ยม


ສະຫະ

ยืมมาจากบาลี สห หรือสันสกฤต सह (สห)


ມອຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มอย; อาจมาจาก ມອງ (มอง) และ ຄອຍ (คอย)


ມອຽ

รูปล้าสมัยของ ມອຍ (มอย)


ມ່ອມ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ မွမ်ႈ (ม้อ̂ม)


ມັງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มัง

ซึ่งมีท่าทางคึกคะนอง เช่น ท่าทางของไก่ตัวผู้ที่แสดงต่อไก่ตัวเมีย, แข็งขัน


ມຸ່ຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มุ่ย; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย มุ่ย

ซึ่งมีสีใกล้สีแดงเข้ม, แดงเข้ม


ມຸ່ຽ

รูปล้าสมัยของ ມຸ່ຍ (มุ่ย)


ມົງກຸດ

ยืมมาจากบาลี มกุฏ หรือสันสกฤต मकुट (มกุฏ); ร่วมรากกับ ມຸງກຸດ (มุงกุด)


ເມົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เม้า

ซึ่งมีสีดำปนแดง

มัว, ไม่สดใส


ແມ້ນ

เหลือกขึ้นน้อย ๆ (ใช้แก่ตา)


ມົ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มัว, อีสาน มัว, คำเมือง ᨾᩫ᩠ᩅ (ม็ว), เขิน ᨾᩫ᩠ᩅ (ม็ว), ไทลื้อ ᦷᦙ (โม), ไทใหญ่ မူဝ်း (มู๊ว); ร่วมรากกับ ມົວ (ม็ว)


เอี่ยม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອ່ຽມ (อ่ยม), อีสาน เอี่ยม

/ʔia̯m˨˩/^((สัมผัส))

ยังไม่ได้ใช้

ใหม่เอี่ยม

แต่งตัวเอี่ยม

หน้าตาเอี่ยม


เรี่ยม

ร่วมเชื้อสายกับจีนเก่า豔 (OC *lams)

สะอาด, หมดจด, เอี่ยมอ่อง

แต่งตัวเรี่ยม

หน้าตาเรี่ยม

ขัดพื้นเสียเรี่ยม

วิเศษ, ดีเยี่ยม

ถ้าสอบได้ที่ 1 ก็เรี่ยม

ได้บรรจุงานก็เรี่ยม


เอี่ยมอ่อง

เอี่ยม + อ่อง

เอี่ยม-อ็่อง

/ʔia̯m˨˩.ʔɔŋ˨˩/^((สัมผัส))

เสื้อผ้าเอี่ยมอ่อง

สะอาดสดใส, ไม่หมองมัว

หน้าตาเอี่ยมอ่อง


ລວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลวนลาม, อีสาน ลวน, เขิน ᩃ᩠ᩅᩁ (ลวร), ไทใหญ่ လူၼ်း (ลู๊น)


ລຶກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɤkᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *lɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลึก, คำเมือง ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เลิัก), เขิน ᩃᩧ᩠ᨠ (ลึก), ปักษ์ใต้ หลึก, ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧅ (เลีก), ไทใหญ่ လိုၵ်ႉ (ลึ๎ก), ไทใต้คง ᥘᥫᥐ (เลอ̂ก), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (ลึก์), จ้วง laeg


ລົວ

ซึ่งมีเสียงไม่ชัดเพราะลิ้นแข็ง


ລົວ

อาจร่วมรากกับ ໂລ (โล)

อ่อนแอ (ใช้แก่ตา)


ລຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลียง, อีสาน เลียง; อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩃᩮ᩠ᨦ (เลง)

เรียบ, เกลี้ยง


ເລືອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลือน

เลือน, เลือนราง, ซึ่งหายไป


ເລື່ອມ

* ดูที่ ເຫຼື້ອມ (เหลื้อม)

รูปแบบอื่นของ ເຫຼື້ອມ (เหลื้อม)


ແລ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แล้


ເລ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เล

ซึ่งกางออก (ใช้แก่เขาควาย), ซึ่งบานออก


ເລ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย เละ

เละ, เปื่อยจนเหลว, เหลว


ໂລ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โล; ร่วมรากกับ ໂລ້ (โล้)

เกือบบอด, โปนมาก และมีแต่ตาขาว (ใช้แก่ตา)


ເບະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบ้; ร่วมรากกับ ເບ້ (เบ้)

ผิดรูปผิดร่าง


ບໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บอ, อีสาน บอ, เขิน ᨷᩳ (บอ)


สุนทร

ยืมมาจากสันสกฤต सुन्दर (สุนฺทร) หรือบาลี สุนฺทร

[เสียงสมาส]
สุน-ทอน-ระ-

[เสียงสมาส]
สุน-ทอ-ระ-

/sun˩˩˦.tʰɔːn˧/^((สัมผัส))

งาม, ดี, ไพเราะ

วรรณคดีเป็นสิ่งสุนทร

สุนทรพจน์

สุนทรโวหาร


ตะมีʔ

สืบทอดจากออสโตรเอเชียติกดั้งเดิม *tmiːʔ; ร่วมเชื้อสายกับมอญ တၟိ (ตฺมิ), เขมร ថ្មី (ถฺมี)


တမိ

สืบทอดจากออสโตรเอเชียติกดั้งเดิม *tmiːʔ


ຮ້າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮ้า

โทน, เปลี่ยว


ຮ້າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮ้า

ใหญ่ (ใช้แก่ไฟ)


ຮາດ

อาจร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩣ᩠ᨯ (ราด, “ไม่สำเร็จ, ไม่ครบ”), เขิน ᩁᩣ᩠ᨯ (ราด, “ไม่สมบูรณ์, ไม่ครบ”), ไทลื้อ ᦣᦱᧆ (ฮาด, “โง่”), ไทใหญ่ ႁၢတ်ႈ (ห้าต, “ไม่สุกเต็มที่, ไม่เด็กแต่ยังไม่โตเต็มที่”)

ซึ่งไม่สุกเต็มที่ (ใช้แก่ข้าว)

ซีด, ซูบ, ผอมแห้ง


ເຮື່ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรื่อ, อีสาน เฮื่อ, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เรอิ่อ), เขิน ᩁᩮᩬᩨ᩵ (เรอื่), ไทลื้อ ᦵᦣᦲᧈ (เฮี่), ไทใหญ่ ႁိူဝ်ႈ (เหิ้ว)

ซึ่งมีสีแดง ๆ เหลือง ๆ

เรื่อเรือง, สว่าง, สุกใส, สดใส, ผ่องใส


ແຮ້

เลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงหัวเราะ


ຮວນ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย รอน ๆ, ไทใหญ่ ႁူၼ်း (หู๊น)

เข้ม (ใช้แก่สีแดง)


ປ້ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ป้าน, ไทใหญ่ ပၢၼ်ႈ (ป้าน)


ປິກ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ပိၵ်း (ปิ๊ก)


ປິ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ปิ้ง


ປຸ້ຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปุย, อีสาน ปุ้ย, เขิน ᨸ᩠ᨿᩪ (ปยู); ร่วมรากกับ ປຸຍ (ปุย)

ขาว, เป็นปุย, นิ่ม


ປຸ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ປຸ້ຍ (ปุ้ย)


ເປ່

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦵᦔᧈ (เป่)

ซึ่งพัง, ซึ่งถูกทลาย

ซึ่งโดนหักล้าง, ซึ่งโดนลบล้าง


ເປິ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เปอะ

ซึ่งค้างอยู่ข้าง ๆ

ซึ่งทับไว้ข้างบน


ເປິ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปรอะ, เขิน ᨸᩮᩬᩧ (เปอึ), ไทลื้อ ᦵᦔᦲᦰ (เปีะ), ไทใหญ่ ပိူဝ် (เปิว) หรือ ပိူဝ်ႉ (เปิ๎ว)

เปรอะ (เลอะ)


ເປີຍ

ร่วมรากกับ ເປີ້ຍ (เปี้ย)

ส้วย, เบี่ยง, ซึ่งเลี่ยง


ເປີ້ຍ

ร่วมรากกับ ເປີຍ (เปีย)

ส้วย, เบี่ยง, ซึ่งเลี่ยง


ເປີ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ເປີ້ຍ (เปี้ย)


ເປີຽ

รูปล้าสมัยของ ເປີຍ (เปีย)


ເປີ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เปิ่น

เฉ, ไม่ตรงลง


ແປບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แปบ, อีสาน แปบ, เขิน ᨸᩯ᩠ᨷ (แปบ)


ແປບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แปลบ

แปลบ, เจ็บเข้าโดยเร็ว


ໂປງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โปง

ซึ่งแขวนอยู่


ໂປງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โปง

ซึ่งเป็นไส้เลื่อน (ใช้แก่ถุงอัณฑะ)


ປຸ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ปุ้ม, ไทใหญ่ ပုမ်ႈ (ปุ้ม); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ปุ้ม หรือ ปุ่ม, เขิน ᨸᩩ᩵ᨾ (ปุ่ม), ไทใหญ่ ပုမ်ႇ (ปุ่ม), จ้วง bumj (“มน ทื่อ ไม่คม”)

เป็นปุ่ม, บวม, ซึ่งเป็นก้อนรวมกัน


ຍອກ

ชันเกินไป, ไม่เป็นเนินพอดี


ຍັບ

อาจเกี่ยวข้องกับ ລັບ (ลับ)

ลับ, ซึ่งปิดบังอยู่


ຍັບ

ซึ่งเป็นพัก ๆ, ซึ่งเกิดขึ้นอย่างไม่ต่อเนื่อง


ຍ່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่อง, เขิน ᨿᩬ᩵ᨦ (ยอ่ง); ร่วมรากกับ ຢ່ອງ (อย่อง)


ໂຍ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหย่ง ๆ หรือ โย่ง ๆ, คำเมือง ᨿᩰᩫ᩠᩵ᨦ᩻ (โย็่งๆ)เขิน ᨿᩫ᩠᩵ᨦᪧ (ย็่งๆ), ไทใหญ่ ယူင်ႈယူင်ႈ (ยู้งยู้ง); ร่วมรากกับ ໂຍ່ງໆ (โย่งๆ)

ซึ่งขึ้นได้ง่าย

ซึ่งปะทุง่าย

ซึ่งไปด้วยก้าวยาว ๆ


ຍອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ยอง; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ยอง (“เส้น, ใย”), คำเมือง ᨿᩬᨦ (ยอง, “สายใย”), เขิน ᨿᩬᨦ (ยอง, “เส้น, ใย”), ไทลื้อ ᦍᦸᧂ (ยอ̂ง, “ขาวมาก”), ไทใหญ่ ယွင်း (ย๊อ̂ง, “เส้น, ริ้ว”); อาจร่วมรากกับ ຫຍອງ (หยอง)

หยิก (ใช้แก่ผม)


ຂີ້ແຍ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ແຍ (แย, “ขี้แย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขี้แย

[kʰiː˧˩.ɲɛː˧˥]

[kʰiː˥˥˨.ɲɛː˩˨]


ຫຍອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หย็อง, อีสาน หยอง; อาจร่วมรากกับ ຍອງ (ยอง)

หยิก (ใช้แก่ผมหรือขน)


ຫຽອງ

รูปล้าสมัยของ ຫຍອງ (หยอง)


ໂຊດ

ยืมมาจากบาลี โชติ; เทียบสันสกฤต ज्योतिस् (ชฺโยติสฺ)


ແຊະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แช; ร่วมรากกับ ແຊ (แซ)


ຊ່ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เชี่ยว, เขิน ᨩ᩠ᨿᩴ᩵ (ชยํ่) หรือ ᨩᩯ᩠᩵ᩅ (แช่ว), ไทลื้อ ᦵᦋᧁᧈ (เช่ว)

เชี่ยว (เก่ง, เชียร), เชี่ยวชาญ


ຊີດຊຽວ

ຊີດ (ซีด, “ซีด”) + ຊຽວ (ซยว, “เซียว”)

[siːt̚˥˨.siːə̯w˧˥]

[siːt̚˧˦.siːə̯w˩˨]

ซีดเซียว (ไม่มีเลือดฝาด)


ຊຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เซียว

เซียว (ไม่สดใส)


ແວ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แว้

ซึ่งเป็นรอยด่าง, แด่น, ซึ่งเป็นลานตรงกลาง


ແວ້

ซึ่งมีลักษณะมน, บาง และบาน


ແວບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แวบ, เขิน ᩅᩯ᩠ᨷ (แวบ), ไทลื้อ ᦶᦞᧇ (แวบ), ไทใหญ่ ဝႅပ်ႈ (แว้ป)


ແວບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แวบ หรือ แว็บ


ໂວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โว, อีสาน โว; อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ဝူဝ်းဝႃး (วู๊วว๊า)


ວະ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วะ, ไทลื้อ ᦞᦰ (วะ)

สว่าง, แจ้ง (ใช้แก่ท้องฟ้า)


ວາກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วาก, เขิน ᩅᩤ᩠ᨠ (วาก); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย วาก

ซึ่งขาดออกส่วนหนึ่ง, แหว่ง, ซึ่งเป็นรอยกว้างออก, ซึ่งเป็นรู, ซึ่งเป็นรอยแตก, ซึ่งแตก


ວາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วาบ, ไทลื้อ ᦞᦱᧇ (วาบ), ไทใหญ่ ဝၢပ်ႈဝၢပ်ႈ (ว้าปว้าป)

ซึ่งลุกไหม้อย่างรวดเร็ว


ວາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วาบ; อาจมีรากศัพท์เดียวกับ วาบ (ลุกไหม้อย่างรวดเร็ว)

ซึ่งรู้สึกร้อนหรือตกใจ


ວູ່

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วู่, เขิน ᩅᩪ᩵ (วู่), ไทลื้อ ᦞᦴᧈ (วู่)

ลุกไหม้แล้วถูกลมพัด, พลุ่งมาโดยแรง (ใช้แก่ความร้อนหรือไอร้อน)


ເວົ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เว้า, อีสาน เว่า, เขิน ᩅᩮᩤᩢ᩵ (เวาั่); ร่วมรากกับ ເວົ້າ (เว็้า)

ซึ่งเป็นจาวอยู่ข้างใน

กลวง, เปล่า, ว่าง


ເວົ່າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เว่า; อาจมีรากศัพท์เดียวกับ ເວົ່າ (เว่า) "ซึ่งเป็นจาวอยู่ข้างใน"

เหี่ยว, อ่อนนิ่ม


ເວີ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เว้อ; ร่วมรากกับ ເຫວີ (เหวี) and ເຫວີ້ (เหวี้)

บาน (ผายออก), กว้าง (ใช้แก่ปาก) ดั่ง ปากหมู


ເຫວີ

ร่วมรากกับ ເວີ້ (เวี้) and ເຫວີ້ (เหวี้)

บาน (ผายออก), ซึ่งมีขอบหรือปากที่เอียงออกจากกัน


ເຫວີ້

ร่วมรากกับ ເວີ້ (เวี้) and ເຫວີ (เหวี)

บาน (ผายออก)


ເໝບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แหมบ, เขิน ᩉ᩠ᨾᩯ᩠ᨷ (แหมบ), ไทลื้อ ᦶᦖᧇ (แหมบ), ไทใหญ่ မႅပ်း (แม๊ป); ร่วมรากกับ ແໝບ (แหมบ)


ເຫມບ

รูปแบบอื่นของ ເໝບ (เหมบ)


ຫູ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย หู่, คำเมือง ᩉᩪ᩵ (หู่), เขิน ᩉᩪ᩵ (หู่), ไทลื้อ ᦠᦴᧈ (หู่), ไทใหญ่ ႁူႇ (หู่)

ซึ่งหู่, ซึ่งยู่เข้า


ຫຍູ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยู่, ไทลื้อ ᦊᦴᧉ (หยู้), ไทใหญ่ ယူႈ (ยู้); ร่วมรากกับ ຫຍູ່ (หยู่) และ ຍູ່ (ยู่)

ซึ่งยู่ (ย่น), ซึ่งมีส้นยุบเข้า


ຫຽູ້

รูปล้าสมัยของ ຫຍູ້ (หยู้)


ຫຍູ່

การสะกดด้วยไม้เอกอาจได้รับอิทธิพลมาจากไทย ยู่; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยู่, ไทลื้อ ᦊᦴᧉ (หยู้), ไทใหญ่ ယူႈ (ยู้); ร่วมรากกับ ຫຍູ້ (หยู้)

ຍູ່
ຫຽູ່
หยู่

ซึ่งยู่ (ย่น), ซึ่งหดเข้า, ซึ่งไม่เรียบ


ຫຽູ່

รูปล้าสมัยของ ຫຍູ່ (หยู่)


ຍູ່

รูปแบบอื่นของ ຫຍູ່ (หยู่)


ຫຽນ

ซึ่งเหยียดตรง


ເຜາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เผาะ, อีสาน เผาะ; อาจร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦕᦸᦰ (ผอ̂ะ)

เผาะ (เปราะ), กรอบ


ຜຸຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผุยผง, อีสาน ผุย, เขิน ᨹ᩠ᨿᩪ (ผยู), ไทลื้อ ᦕᦼ (ผูย)

ละเอียด, ซึ่งเป็นผง


ຜຸຽ

รูปล้าสมัยของ ຜຸຍ (ผุย)


ເຜີນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เผิน, อีสาน เผิน

ตื้น, ผิวเผิน, ไม่ลึกซึ้ง


ເຜີນ

แปลน, โล่ง, เปิดเผย

เรียบ, ราบ, แบน


กรณีย

ยืมมาจากบาลี กรณีย

กรณีย์
กรณียะ
กรัณย์

[เสียงสมาส]
กะ-ระ-นี-ยะ-

[เสียงสมาส]
กอ-ระ-นี-ยะ-


กรณียะ

ยืมมาจากบาลี กรณีย

กรณีย
กรณีย์
กรัณย์


เอกชน

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/ʔeːk̚˨˩.ka˨˩.t͡ɕʰon˧/^((สัมผัส))

ส่วนบุคคล, ไม่ใช่ของรัฐ

โรงพยาบาลเอกชน


ᦗᦲ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *bwiːᴬ, จากจีนยุคกลาง肥 (MC bj+j); ร่วมเชื้อสายกับไทย พี, ลาว ພີ (พี), อีสาน พี, คำเมือง ᨻᩦ (พี), เขิน ᨻᩦ (พี), ไทใหญ่ ပီး (ปี๊), อาหม 𑜆𑜣 (ปี)


ᦠᦴᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หู่, ลาว ຫູ່ (หู่), เขิน ᩉᩪ᩵ (หู่), ไทใหญ่ ႁူႇ (หู่)

ซึ่งหู่, เหี่ยว


เอกซ์

ยืมมาจากอังกฤษ ex (เอกซ, “ชื่อเรียกอักษร X”); การสะกดแบบนี้กำหนดโดยราชบัณฑิตยสถาน

เอ็กซ์
เอ๊กซ์
ความเอกซ์ (noun-from-adj)

/ʔek̚˦˥/^((สัมผัส))

/ʔek̚s˦˥/^((สัมผัส))

เซ็กซี, โป๊, เร้ากามารมณ์


เอ็กซ์

ยืมมาจากอังกฤษ ex (เอกซ, “ชื่อเรียกอักษร X”)

เอกซ์
เอ๊กซ์
ความเอ็กซ์ (noun-from-adj)

/ʔek̚˦˥/^((สัมผัส))

/ʔek̚s˦˥/^((สัมผัส))

เซ็กซี, โป๊, เร้ากามารมณ์


ႁီး

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *riːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rɯjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รี, คำเมือง ᩁᩦ (รี), เขิน ᩁᩦ (รี), อีสาน ฮี, ลาว ຮີ (ฮี), ไทขาว ꪭꪲ, พ่าเก ꩭီ (หี), อาหม 𑜍𑜣 (รี)


ၼႃ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หนา, ลาว ໜາ (หนา), อีสาน หนา, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩣ (หนา), เขิน ᩉ᩠ᨶᩣ (หนา), ไทลื้อ ᦐᦱ (หนา)

หนา (ไม่บาง)

ชา (เช่นจากความหนาวหรือยาชา) (ใช้แก่เนื้อ)

ၼိူဝ်ႉၼႃ


ၸၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชัน, อีสาน ซัน, ลาว ຊັນ (ซัน), คำเมือง ᨩᩢ᩠ᨶ (ชัน), เขิน ᨩᩢ᩠ᨶ (ชัน), ไทลื้อ ᦶᦋᧃ (แชน), ไทใต้คง ᥓᥢᥰ (จั๊น), อาหม 𑜋𑜃𑜫 (ฉน์)


ၸၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩᩢ᩠ᨶ (ชัน), ไทใต้คง ᥓᥢᥰ (จั๊น); อาจเป็นรากเดียวกับคำที่มีความหมายว่า ชัน ซึ่งเปรียบเหมือนการยืนตรงอยู่กับที่

ซึ่งอยู่กับที่


ၸၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับอาหม 𑜋𑜃𑜫 (ฉน์)

ซึ่งจ้องเขม็ง


တိုၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตื้น, ลาว ຕື້ນ (ตื้น), อีสาน ตื้น, คำเมือง ᨲᩨ᩠᩶ᨶ (ตื้น), เขิน ᨲᩨ᩠᩶ᨶ (ตื้น), ไทลื้อ ᦎᦹᧃᧉ (ตื้น)


บุญธรรม

ที่รับมาเลี้ยงเป็นลูกของตัว

ลูกบุญธรรม

ที่รับเลี้ยงลูกคนอื่นประดุจพ่อแม่

พ่อบุญธรรม

แม่บุญธรรม


ທອມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ทอม, เขิน ᨴᩬᨾ (ทอม)

ซึ่งอดออม, ซึ่งประหยัด


ທຶບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทึบ, เขิน ᨲᩧ᩠ᨷ (ตึบ), ไทลื้อ ᦎᦹᧇ (ตืบ); ร่วมรากกับ ຕຶບ (ตึบ)

ทึบ (แน่นหนา หรือโง่)


กระด้าง

ค่อนข้างแข็ง หมายถึงสิ่งที่มีลักษณะไม่อ่อน, ไม่นิ่มนวล

ลิ้นกระด้าง

ข้าวกระด้าง

เรียกน้ำที่ฟอกสบู่แล้วไม่มีฟองสบู่เกิดขึ้นหรือเกิดขึ้นน้อย


กระตือรือล้น

กฺระ-ตือ-รือ-ล้น

รูปที่สะกดผิดของ กระตือรือร้น


กระทันหัน

กฺระ-ทัน-หัน

รูปที่สะกดผิดของ กะทันหัน


ၵွၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก้อน, ลาว ກ້ອນ (ก้อน), อีสาน ก้อน, ไทดำ ꪀ꫁ꪮꪙ (ก้อน), คำเมือง ᨠᩬ᩶ᩁ (กอ้ร), เขิน ᨠᩬ᩶ᩁ (กอ้ร), ไทลื้อ ᦂᦸᧃᧉ (ก้อ̂น), อาหม 𑜀𑜨𑜃𑜫 (กอ̂น์)

เต็ม, ใหญ่, ซึ่งเป็นกลุ่มหรือช่อรูปกลม


สุกเอาเผากิน

สุก + เอา + เผา + กิน

สุก-เอา-เผา-กิน

ที่ทำลวก ๆ, ที่ทำพอเสร็จไปคราวหนึ่ง ๆ

ฉันไม่ชอบวิธีการแบบสุกเอาเผากินที่เขาเอามาใช้ในการทำงานเลย


ซึนเดะเระ

ยืมมาจากญี่ปุ่น ツンデレ

รูปแบบอื่นของ ซึนเดเระ


ซึน

ตัดทอนจาก ซึนเดเระ, จากญี่ปุ่น ツンデレ


သႅတ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แสด, ลาว ແສດ (แสด), อีสาน แสด, เขิน ᩈᩯ᩠ᨯ (แสด)

ซึ่งมีสีน้ำตาลแดง (เช่นสีของม้า)


ອຸ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อุ, อีสาน อุ


ອູມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อูม, อีสาน อูม

อูม (โป่งหรือนูน)


ເອ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แอ่น, อีสาน เอ่น หรือ แอ่น; ร่วมรากกับ ແອນ (แอน) และ ແອ່ນ (แอ่น)

แอ่น, ซึ่งมีส่วนกลางหรือหลังต่ำลง


กราด

เล็ก, แคระ, แกร็น


กรูม

ห่มเพลาะกรูมกรอกรุยฉุยเฉิดฉัน


ເອມ

ยืมมาจากไทย เอม

เอม (หวานหรือชื่นใจ)


ပႅင်

ร่วมรากกับ ပႅၼ် (แปน)

ပုမ်ပႅင်


ໂອກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โอก

ซึ่งถูกถอนขน, ซึ่งไร้ขน (เช่นไก่), ซึ่งไร้ผม


ອຽນ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย เอียน, อีสาน เอียน

[ʔiːə̯n˩(˧)]

ซึ่งมีกลิ่นเหม็นแบบหนึ่ง


ອອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ออง, คำเมือง ᩋᩬᨦ (ออง), ไทลื้อ ᦀᦸᧂ (ออ̂ง), ไทใหญ่ ဢွင် (ออ̂ง); ร่วมรากกับ ອັອງ (อัอง)

ซึ่งมีหลังโกง, นูนขึ้น


ອັອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ออง, คำเมือง ᩋᩬᨦ (ออง), ไทลื้อ ᦀᦸᧂ (ออ̂ง), ไทใหญ่ ဢွင် (ออ̂ง); ร่วมรากกับ ອອງ (ออง)

ซึ่งมีหลังโกง, นูนขึ้น


ᦶᦉᧃᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สั้น, ลาว ສັ້ນ (สั้น), เขิน ᩈᩢ᩠᩶ᨶ (สั้น)


ເສາະ

ยืมมาจากไทย เสาะ

ໃຈເສາະ


ᦓᦱᦓᦱ

ยืมมาจากบาลี นานา หรือสันสกฤต नाना (นานา); ร่วมเชื้อสายกับไทย นานา, ลาว ນານາ (นานา), อีสาน นานา, เขิน ᨶᩣᪧ (นาๆ), ไทใหญ่ ၼႃႇၼႃႇ (น่าน่า)

ทั้งหมด, ทุกชนิด


ᦺᦊᧈᦐᧅ

ᦺᦊᧈ (ไหย่, “ใหญ่”) + ᦐᧅ (หนัก, “หนัก”)


ᦑᧂᦷᦙᧃ

ᦑᧂ (ทัง, “ทั้ง”) + ᦷᦙᧃ (โมน, “มวล”)

ทั้งมวล, ทุก


ນານາ

ยืมมาจากบาลี นานา หรือสันสกฤต नाना (นานา); ร่วมเชื้อสายกับไทย นานา, อีสาน นานา, เขิน ᨶᩣᪧ (นาๆ), ไทลื้อ ᦓᦱᦓᦱ (นานา), ไทใหญ่ ၼႃႇၼႃႇ (น่าน่า)


ສີ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สิ้ว; ร่วมรากกับ ສິ້ວ (สิ้ว)

(ສີ~) เขียวแก่ ดั่งสีหัวเป็ดตัวผู้, เขียวอมน้ำเงิน


ສິ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สิ้ว; ร่วมรากกับ ສີ້ວ (สี้ว)


ສຶມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซึม, เขิน ᨩᩧ᩠ᨾ (ชึม), ไทลื้อ ᦋᦹᧄ (ชืม), ไทใหญ่ ၸိုမ်း (จึ๊ม) หรือ ၸိမ်း (จิ๊ม); ร่วมรากกับ ຊຶມ (ซึม)

ซึม, ซึมเศร้า, เหงาหงอย

ค่อย ๆ ไหลออก


ສຶງ

อาจร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩧ᩠ᨦ (สึง), เขิน ᩈᩧ᩠ᨦ (สึง), ไทลื้อ ᦉᦹᧂ (สืง)

ยืดเยื้อ, เรื้อรัง (ใช้แก่ไข้หรือความเจ็บป่วย)


ສຶງ

อาจร่วมรากกับ ສຶມ (สึม)


ສຶ້ງ

ซึ่งหลับตาลงช้า ๆ, ซึ่งกำลังจะหลับ, ง่วง


ສຸຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สุย

ซึ่งเฉียด, ใกล้, เกือบชน, เกือบโดน


ສຸຽ

รูปล้าสมัยของ ສຸຍ (สุย)


ສູຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สุย; ร่วมรากกับ ສຸຍ (สุย)

ซึ่งเฉียด, ใกล้, เกือบชน, เกือบโดน


ສູຽ

รูปล้าสมัยของ ສູຍ (สูย)


ສຽກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เสียก; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย เสือก, อีสาน เสือก, เขิน ᩈᩮᩨ᩠ᨠ (เสืก); อาจร่วมรากกับ ເສືອກ (เสือก)

[siːə̯k̚˥˥˨]

ซึ่งมีหนังที่ไม่หุ้มปลาย (ใช้แก่องคชาต)


ສ້ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยว

เสี้ยว (เฉ, ออกนอกแนว), ซึ่งไปไม่ตรง, ซึ่งเบี่ยงไปข้างหนึ่ง, เอียง, เฉียง


พุฒ

ยืมมาจากบาลี วุฑฺฒ

/pʰut̚˦˥/^((สัมผัส))

คำพ้องความของ วุฒ


วุฒ

ยืมมาจากบาลี วุฑฺฒ

เจริญแล้ว, แข็งแรง, ใหญ่

สูงอายุ, แก่, เฒ่า


ສະພັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สะพรั่ง, อีสาน สะพั่ง, เขิน ᩈᨻᩕᩢ᩠᩵ᨦ (สพรั่ง); อาจร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦘᧂᧈ (ภั่ง)

ซึ่งเรียงกันเป็นแถว, พร้อมเพรียง

ซึ่งสะดุดตา, ซึ่งเห็นได้ง่าย, ซึ่งเห็นได้ชัดเจน


ສະພັ້ງ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย พลั้ง; อาจร่วมรากกับ ພັ້ງ (พั้ง)

ซึ่งไม่รู้สึกตัว, ซึ่งมีจิตที่ไร้สำนึก, ซึ่งหลงลืม


จรจัด

/t͡ɕɔːn˧.t͡ɕat̚˨˩/^((สัมผัส))

ร่อนเร่และไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง


ร่อนเร่

/rɔn˥˩.reː˥˩/^((สัมผัส))

ที่อยู่ไม่เป็นตำแหน่งแห่งที่

คนร่อนเร่


ᩉ᩠ᨾᩬ᩵ᩁ

อาจร่วมรากกับ ᩉ᩠ᨾᩫ᩵ᩁ (หม็่ร)

ซึ่งเป็นฝ้า, มัว, หมอง, ไม่สดใสเหมือนเก่า


ขยว

/kʰia̯w˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เขียว


ขโยง

/kʰa˨˩.joːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ โขยง


โขยง

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก โขลง

/kʰa˨˩.joːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))


หนืด

/nɯːt̚˨˩/^((สัมผัส))

อาการของสิ่งของที่เหนียวจนดึงไม่ใคร่จะออก เรียกว่า เหนียวหนืด

โดยปริยายหมายถึงตระหนี่มาก


ຊີວະພາບ

ຊີວະ (ซีวะ, “ชีว”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)

[siː˩˨.ʋa(ʔ˧˨).pʰaːp̚˧˦]


ຍຸດທະວິທີ

ຍຸດທະ (ยุดทะ, “ยุทธ”) + ວິທີ (วิที, “วิธี”)

เกี่ยวกับยุทธวิธี


ໜາແໜ້ນ

ໜາ (หนา, “หนา”) + ແໜ້ນ (แหน้น, “แน่น”)

ຫນາແຫນ້ນ
หนาแหน้น

[naː˥˧˧.nɛːn˥˥˨]


ຫນາແຫນ້ນ

[naː˥˧˧.nɛːn˥˥˨]

รูปแบบอื่นของ ໜາແໜ້ນ (หนาแหน้น)


โหว่

/woː˨˩/^((สัมผัส))

เป็นช่องกลวงเข้าไป, ทะลุเข้าไป


หยัก

เขียนเส้นหยัก ๆ


คู่มือ

/kʰuː˥˩.mɯː˧/^((สัมผัส))

ใช้ประโยชน์ได้เหมาะใจ, สำหรับประจำตัว

อาวุธคู่มือ


ၵႃႈမီး

ၵႃႈ (ก้า, “เท่า”) + မီး (มี๊, “มี”)

ทั้งหมด, ที่มีทั้งหมด, เท่าที่มีทั้งหมด

ၼူၵ်ႉတင်းလၢႆၵႃႈမီး

นกทั้งหลายทั้งหมด

นู๎กตั๊งลายก้ามี๊


ขีณ

ขี + ต แปลง -ต เป็น -อีน; ขีณ เป็นกิริยากิตก์


คลุมเครือ

คลุม + เครือ

คฺลุม-เคฺรือ

ลักษณะที่ก้ำกึ่งเอาแน่นอนทางใดทางหนึ่งไม่ได้

อากาศคลุมเครือ

อากาศที่จะมืดก็ไม่มืด จะสว่างก็ไม่สว่าง

ไข้คลุมเครือ

อาการไข้ที่จะหายก็ไม่หาย จะหนักก็ไม่หนัก


ยง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍົງ (ย็ง)

อร่ามเรือง, มักใช้เป็นส่วนท้ายของสมาส

โฉมยง

ยุพยง


ยง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍົງ (ย็ง)

กล้าหาญ, เก่งกล้าสามารถ

ยงยุทธ์

เยี่ยมยง

ตัวยง


อร่าม

/ʔa˨˩.raːm˨˩/^((สัมผัส))

แพรวพราว, สว่างไสว

ใส่ทองอร่ามไปทั้งตัว

เปิดไฟอร่ามไปทั้งห้อง


รึง

/rɯŋ˧/^((สัมผัส))

เถ้ารึง


รึง

เทียบเขมร រឹង (รึง)

แข็ง, กระด้าง


จารี

จรฺ + ณี; จารี เป็นนามกิตก์

ผู้ประพฤติโดยปกติ


ค่อม

/kʰɔm˥˩/^((สัมผัส))

เตี้ยผิดธรรมดาและหลังงอ

คนค่อม

เรียกหลังที่งอมาก

หลังค่อม

ที่มีพันธุ์เตี้ยกว่าธรรมดา (ใช้แก่สัตว์หรือต้นไม้)

ช้างค่อม

กล้วยหอมค่อม


ຢິກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หยิก


ฉ่ำ

/t͡ɕʰam˨˩/^((สัมผัส))

ชุ่มชื้น, ชุ่มน้ำในตัว


ຢືດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲɯːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยืด, อีสาน ยืด, เขิน ᨿᩨ᩠ᨯ (ยืด) หรือ ᩉ᩠ᨿᩨᨯ (หยืด), ไทลื้อ ᦊᦹᧆᧈ (หยื่ด), ไทขาว ꪥꪳꪒ, ไทใหญ่ ယိုတ်ႈ (ยึ้ต); ร่วมรากกับ ຍືດ (ยืด)

ยืด (ขยายตัวออกได้)

ซึ่งทำจากผ้าที่ถัก


ลูกคลื่น

/luːk̚˥˩.kʰlɯːn˥˩/^((สัมผัส))

มีลักษณะสูง ๆ ต่ำ ๆ เป็นลอนอย่างคลื่น

ถนนสายนี้เป็นลูกคลื่น


ร่วน

ที่มีลักษณะเป็นก้อนไม่เหนียว แตกละเอียดได้ง่าย

ดินร่วน

ปลากุเราเค็มเนื้อร่วน

ข้าวร่วน


ครื้นเครง

คฺรื้น-เคฺรง

/kʰrɯːn˦˥.kʰreːŋ˧/^((สัมผัส))

เสียงดังครึกครื้น

หัวเราะกันอย่างครื้นเครง

มีอารมณ์สนุกสนาน

เขาเป็นคนครื้นเครง


รุม

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ รุ่ม; อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ႁုမ်း (หุ๊ม, “อังไฟ”)

อาการที่คนเริ่มจะเป็นไข้ หรือจวนจะหายแต่ยังไม่หายดี ตัวยังร้อนอยู่บ้างนิดหน่อย

ย่างบนไฟรุม ๆ

เคี่ยวบนไฟรุม ๆ


ประดัง

ยัดเยียดกันเข้ามา, มาติด ๆ พร้อม ๆ กัน

คนประดังกันเข้ามา

งานประดังเข้ามา

ดังขึ้นพร้อมกัน, แซ่ซ้อง, (หมายเอาเสียง)


ໂຢງ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย โย่ง, เขิน ᨿᩫ᩠ᨦ (ย็ง) หรือ ᩉ᩠ᨿᩰᨦᪧ (โหยงๆ)


ໂຢກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โหยก


ຢົ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉ᩠ᨿᩫ᩵ᨦ (หย็่ง) หรือ ᨿᩫ᩠᩵ᨦ (ย็่ง); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย หย่ง

ซึ่งเกล้าขึ้น (ใช้แก่ผม)


ใกล้เคียง

ใกล้ + เคียง

เพื่อนบ้านใกล้เคียง

ไม่แตกต่างกันมากนัก, พอ ๆ กัน

รอ กับ คอย มีความหมายใกล้เคียงกัน

หนังสือสองเล่มนี้มีขนาดใกล้เคียงกัน


เขิน

/kʰɤːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ตื้นสูงเป็นเนินขึ้นมา (ใช้แก่พื้นที่ในแม่นํ้า ลำคลอง หนอง บึง เป็นต้น)

แม่นํ้าตื้นเขิน

สั้นหรือสูงเกินไปจนดูขัดตา

นุ่งผ้าเขิน


เขิน

/kʰɤːn˩˩˦/^((สัมผัส))

วางหน้าไม่สนิท, รู้สึกกระดากอาย

เข้ากันไม่สนิท

ข้อความตอนนี้ฟังเขิน ๆ อยู่


ใจแคบ

/t͡ɕaj˧.kʰɛːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ไม่คิดเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ใคร ๆ


ใจดี

ใจ + ดี; ร่วมเชื้อสายกับลาว ໃຈດີ (ใจดี)

มีใจเมตตากรุณา, ไม่โกรธง่าย

คุมใจไว้ให้มั่น

ใจดีสู้เสือ


ใจเพชร

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}


ใจแข็ง

/t͡ɕaj˧.kʰɛŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่ยอมง่าย ๆ, ไม่รู้สึกสงสาร, อดกลั้นความเจ็บปวดหรือทุกข์โศกไว้ได้


ใจไม้ไส้ระกำ

ใจ + ไม้ + ไส้ + ระกำ

ความใจไม้ไส้ระกำ (noun-from-adj)

ไจ-ไม้-ไส้-ระ-กำ

/t͡ɕaj˧.maj˦˥.saj˥˩.ra˦˥.kam˧/^((สัมผัส))

เพิกเฉยดูดาย, ไม่มีเมตตากรุณาและเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ใคร


ใจเย็น

ใจหนักแน่นไม่ฉุนเฉียว, ไม่รีบร้อน


ใจร้อน

/t͡ɕaj˧.rɔːn˦˥/^((สัมผัส))

มีใจไม่หนักแน่น ฉุนเฉียวง่าย

มีใจรีบร้อนอยากจะให้เสร็จเร็ว ๆ


ใจเร็ว

ตกลงใจอย่างรวดเร็วโดยไม่พิจารณาให้รอบคอบ


ใจหิน

มีใจโหดเหี้ยม, มีใจที่แข็งมากไม่ยอมโอนอ่อน

โจรใจหิน


ล้า

/laː˦˥/^((สัมผัส))

หย่อนแรงหรือกำลัง

เดินขึ้นเขามาก ๆ เข่าล้า

ยกของมากจนแขนล้า สมองล้า

จิตใจล้า


ล้า

/laː˦˥/^((สัมผัส))

ช้าไม่ทันคนหรือไม่ทันเหตุการณ์เป็นต้น

วัฒนธรรมล้า

สังคมล้า


ย่อหย่อน

/jɔː˥˩.jɔn˨˩/^((สัมผัส))

ไม่เคร่งครัด

ระเบียบวินัยย่อหย่อน

กำลังย่อหย่อน


ฮินดู

ยืมมาจากอังกฤษ Hindu หรือฮินดี हिंदू (หิํทู)

ที่เกี่ยวกับศาสนาฮินดู


ราช

ยืมมาจากเขมรเก่า រាជ (ราช), រាជ្ជ (ราชฺช), រាច (ราจ), រជ (รช), จากสันสกฤต राज (ราช) หรือบาลี ราช; ร่วมเชื้อสายกับเขมร រាជ (ราช)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
ราด-ชะ-

/raːt̚˥˩/^((สัมผัส))

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥./

ที่เกี่ยวกับพระเจ้าแผ่นดิน, ใช้ประกอบคำอื่น


ၶွၼ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨡᩬ᩵ᩁ (ขอ่ร)

น้ำตาล (สี), เหลืองเข้ม


lí tưởng

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 理想

ที่อยู่ในอุดมคติ


ຊຶມເຊື້ອ

ຊຶມ (ซึม, “ซึม, ซับ”) + ເຊື້ອ (เซื้อ, “เชื้อ”)

[sɯm˧˥.sɯːə̯˥˨]

[sɯm˩˨.sɯːə̯˧˦]

ພະຍາດຊຶມເຊື້ອ

พะยาดซึมเซื้อ


ນິລະນາມ

ນິລະ (นิละ, “นิร”) + ນາມ (นาม, “นาม”)


ᩍᩔᩁ

ยืมมาจากบาลี อิสฺสร (“เป็นใหญ่”); เทียบสันสกฤต ईश्वर (อีศฺวร, “เป็นใหญ่”)


mau

สืบทอดจากกาลิเซีย-โปรตุเกสเก่า mao, จากละติน malus (มาลุซ), จากอิตาลิกดั้งเดิม

mau

ครีโอลกินี-บิสเซา

mau

ครีโอลกาบูเวร์ดี

Ele é um mau condutor.

เขาเป็นคนขับที่แย่

Ela tem maus hábitos.

หล่อนมีพฤติกรรมไม่ดี

Caim era mau.

เคนเป็นคนชั่วร้าย

เป็นอันตราย, เป็นภัย


mau

ที่สุด, สูงสุด, สุดยอด


mau

ร่วมเชื้อสายกับเหมื่อง bau (“หนา, หนาแน่น”), Chut [Cuối Chăm] baw¹ และ Aremubaw ("หนา")

เร็ว, รวดเร็ว


ᦵᦌᦲ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨪᩮᩬᩨ (เซอื), ไทใหญ่ သိူဝ်း (เสิ๊ว), ไทใต้คง ᥔᥫᥰ (เส๊อ̂), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์)

ดีใจ, เบิกบานใจ


ᨪᩮᩬᩨ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦵᦌᦲ (เซี), ไทใหญ่ သိူဝ်း (เสิ๊ว), ไทใต้คง ᥔᥫᥰ (เส๊อ̂), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์)

ดีใจ, เบิกบานใจ, ชื่นบาน


ᨪᩮᩬᩥ

รูปแบบอื่นของ ᦵᦌᦲ (เซี)


ၶႅဝ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤᩯ᩠᩶ᩅ (แฅ้ว), เขิน ᨤᩯ᩠᩶ᩅ (แฅ้ว), ไทลื้อ ᦶᦆᧁᧉ (แฅ้ว)

ซึ่งมีเอวเล็กอย่างไม่สมส่วน


หง

เทียบจีนยุคกลาง紅 (MC huwng, “แดง”)

/hoŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

มีสีแดงเจือสีขาวทำให้สีแดงนั้นอ่อนลง

หงเสน

สีแดงเสนผสมสีขาว

หงชาด

สีแดงชาดผสมสีขาว

หงดิน

สีแดงเลือดหมูผสมสีขาว


ประโลม

ยืมมาจากเขมร ប្រលោម (บฺรโลม)

เกี่ยวกับเรื่องรัก ๆ ใคร่ ๆ

หนังสือประโลมโลก

นิยายประโลมโลก


ဗုဒ္ဓံ

คำนี้ต้องการคำแปลเป็นภาษาไทย กรุณาช่วยและเพิ่มคำแปล แล้วนำ {{rfdef}} ออก


แคระ

/kʰrɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

เตี้ยเล็กกว่าปรกติ

คนแคระ

ม้าแคระ

ต้นไม้แคระ


ᥑᥣᥢᥳ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡraːnꟲ², จากจีนเก่า懶 (OC *raːnʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย คร้าน, ลาว ຄ້ານ (ค้าน), อีสาน คร้าน, คำเมือง ᨣᩕ᩶ᩣ᩠ᨶ (คร้าน), เขิน ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶ (ฅ้าน), ไทลื้อ ᦆᦱᧃᧉ (ฅ้าน), ไทใหญ่ ၶၢၼ်ႉ (ข๎าน), ไทดำ ꪋ꫁ꪱꪙ (จฺ้าน)

ขี้เกียจ, เกียจคร้าน


ꪋ꫁ꪱꪙ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡraːnꟲ², จากจีนเก่า懶 (OC *raːnʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย คร้าน, ลาว ຄ້ານ (ค้าน), อีสาน คร้าน, คำเมือง ᨣᩕ᩶ᩣ᩠ᨶ (คร้าน), เขิน ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶ (ฅ้าน), ไทลื้อ ᦆᦱᧃᧉ (ฅ้าน), ไทใหญ่ ၶၢၼ်ႉ (ข๎าน), ไทใต้คง ᥑᥣᥢᥳ (ฃ๎าน)

(ꪄꪲ꫁~) ขี้เกียจ, เกียจคร้าน


ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡraːnꟲ², จากจีนเก่า懶 (OC *raːnʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย คร้าน, ลาว ຄ້ານ (ค้าน), อีสาน คร้าน, คำเมือง ᨣᩕ᩶ᩣ᩠ᨶ (คร้าน), ไทลื้อ ᦆᦱᧃᧉ (ฅ้าน), ไทใหญ่ ၶၢၼ်ႉ (ข๎าน), ไทดำ ꪋ꫁ꪱꪙ (จฺ้าน), ไทใต้คง ᥑᥣᥢᥳ (ฃ๎าน)

ขี้เกียจ, เกียจคร้าน


ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶ

รูปแบบอื่นของ ᦆᦱᧃᧉ (ฅ้าน)


ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหมือน, ลาว ເໝືອນ (เหมือน), อีสาน เหมือน หรือ เหมียน, เขิน ᩉ᩠ᨾᩮᩨᩁ (เหมืร), ไทลื้อ ᦵᦖᦲᧃ (เหมีน), ไทใหญ่ မိူၼ် (เมิน), ไทใต้คง ᥛᥫᥢᥴ (เม๋อ̂น), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์)


ᩉ᩠ᨾᩮᩨᩁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหมือน, ลาว ເໝືອນ (เหมือน), อีสาน เหมือน หรือ เหมียน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ (เหมอิร), ไทลื้อ ᦵᦖᦲᧃ (เหมีน), ไทใหญ่ မိူၼ် (เมิน), ไทใต้คง ᥛᥫᥢᥴ (เม๋อ̂น), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์)


ᥛᥫᥢᥴ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหมือน, ลาว ເໝືອນ (เหมือน), อีสาน เหมือน หรือ เหมียน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ (เหมอิร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩮᩨᩁ (เหมืร), ไทลื้อ ᦵᦖᦲᧃ (เหมีน), ไทใหญ่ မိူၼ် (เมิน), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์)


ᩉ᩠ᨾᩮᩥᩁ

รูปแบบอื่นของ ᦵᦖᦲᧃ (เหมีน)


ເຫມືອນ

[mɯːə̯n˩(˧)]

รูปแบบอื่นของ ເໝືອນ (เหมือน)


ၽဵင်ႇပဵင်း

ၽဵင်ႇ (เผ่ง, “เท่า”) + ပဵင်း (เป๊ง, “เท่า, ราบ”)

เสมอภาค, เท่าเทียม


พิลึก

พิฦก
ภิฦก
ความพิลึก (noun-from-adj)

/pʰi˦˥.lɯk̚˦˥/^((สัมผัส))

ผิดปรกติ, แปลกประหลาด

ทำพิลึก

ท่าทางพิลึก

รูปร่างพิลึก

ดีเลิศ, ยิ่งใหญ่, มหัศจรรย์, น่าเกรงขาม


แปลกปลอม

/plɛːk̚˨˩.plɔːm˧/^((สัมผัส))

มีสิ่งอื่นหรือพวกอื่นปนเข้ามา


ᥓᥧᥢᥰ

แม่น, แม่นยำ, ถูกต้อง


ᥐᥩᥢᥰᥑᥨᥝᥴ

ᥐᥩᥢᥰ (ก๊อ̂น, “จัดการ”) + ᥑᥨᥝᥴ (โฃ๋ว); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၵွၼ်းၶေႃ (ก๊อ̂นขอ̂)

ซึ่งเป็นอิสระ, ซึ่งมีอิสรภาพ


ᥖᥒᥲᥑᥨᥝᥴ

ᥖᥒᥲ (ตั้ง, “ตั้ง”) + ᥑᥨᥝᥴ (โฃ๋ว)

ซึ่งเป็นอิสระ, ซึ่งมีอิสรภาพ


ทัด

/tʰat̚˦˥/^((สัมผัส))

เท่าเทียม, เสมอ

ฝีมือทั้งสองฝ่ายนั้นดีทัดกัน


เท่าเทียม

เท่า + เทียม

เสมอหน้า, ทัดเทียม


เสมอหน้า

สะ-เหฺมอ-น่า

/sa˨˩.mɤː˩˩˦.naː˥˩/^((สัมผัส))

ทั่วถึงและเท่าเทียมกัน, ทัดเทียม, ไม่โอนเอียงเข้าข้างใดข้างหนึ่ง

รักลูกเสมอหน้ากัน


ꪎ꫁ꪺꪥ

ส้วย, สอบ, เรียว


ꪹꪭ꫁

ซึ่งถูกละทิ้ง


ꪊ꪿ꪱꪉ

จืด, จาง, ซีด


ꪭ꫁ꪱꪉ

ซึ่งถูกทอดทิ้ง


ꪖꪴꪀ

ถูก (มีราคาต่ำ)


ꪨꪰꪀ

หลักแหลม, ฉลาด


ꪵꪨꪫ

เหลว, ซึ่งเป็นน้ำ


ꪔꪲ꪿ꪣ

ยืมมาจากเวียดนาม tím (ตี๊ม)


ꪘꪱ

หนา (ไม่บาง)


ꪹꪘ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหนือ, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ (เหนอิอ), ลาว ເໜືອ (เหนือ), ไทลื้อ ᦵᦐᦲ (เหนี), ไทใหญ่ ၼိူဝ် (เนิว), ไทใต้คง ᥘᥫᥴ (เล๋อ̂), อ่ายตน ꩫိုဝ် (นึว์), อาหม 𑜃𑜢𑜤𑜈𑜫 (นึว์), จ้วง nw, จ้วงแบบหนง now, จ้วงแบบจั่วเจียง nwa

เหนือ (สูง, บน)


ꪹꪖ꫁ꪱꪵꪀ꪿

ยืมมาจากลาว ເຖົ້າແກ່ (เถ็้าแก่), จากแต้จิ๋ว 頭家 (tao5 gê1)


ꪵꪬ꪿ꪫ

เหี่ยว (เฉาลง)


ꪵꪋꪚ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แซบ หรือ แซ่บ, ลาว ແຊບ (แซบ), คำเมือง ᨩᩯ᩠ᨷ (แชบ)


ꪶꪋ꫁ꪉ

ซึ่งมีเสียงใหญ่


ꪭꪰ꪿ꪉꪣꪲ

ꪭꪰ꪿ꪉ (ฮั่ง, “รวย”) + ꪣꪲ (มิ, “มี”)


ꪁꪚꪾ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡapᴰˢ⁴ (Jonsson, 1991), จากไทดั้งเดิม *ɡapᴰ, เป็นไปได้ว่ามาจากจีนยุคกลาง狹 (MC heap)
ร่วมเชื้อสายกับไทย คับ, คำเมือง ᨣᩢ᩠ᨷ (คับ), ลาว ຄັບ (คับ), ไทลื้อ ᦅᧇ (คับ), ไทใหญ่ ၵပ်ႉ (กั๎ป), จ้วงแบบจั่วเจียง kaep


ꪁꪫꪱ

ซึ่งผสมกันอยู่


besetzt

ไม่ว่าง, ที่ถูกครอบครอง

Dieser Platz ist besetzt.

ที่ตรงนี้ไม่ว่าง

Ich habe jetzt schon dreimal dort angerufen. Es ist immer besetzt.

ฉันได้โทรไปที่นั่นแล้วตั้งสามรอบ(แต่)สายไม่ว่างตลอด


ꪢ꫁ꪮꪥ

ยืมมาจากเวียดนาม mọi (หม่อย), จากจีน 每 (měi)


ꪮꪾ꫁

ยืมมาจากเวียดนาม ẩm (เอิ๋ม)

ชื้น, เปียกชื้น


ꪚꪲ꪿ꪙ

บิ่น (แตกหรือหลุดแหว่งเล็กน้อย)


ᩈᩮᨯᩣ᩠ᨿ

รูปแบบอื่นของ ᦵᦉᦡᦻ (เสดาย)


ꪻꪄ꪿

ร่วมเชื้อสายกับไทขาว ꪻꪄꫀ


ᦶᦂᧈ

แก่ (ใช้แก่สี), เข้ม


เด็ดเดี่ยว

เด็ด + เดี่ยว

ตัดสินใจทำอย่างแน่วแน่ไม่ย่อท้อ


มุสา

ยืมมาจากบาลี มุสา; เทียบสันสกฤต मृषा (มฺฤษา); ร่วมรากกับ มฤษา

/mu˦˥.saː˩˩˦/^((สัมผัส))


นิล

[เสียงสมาส]
นิน-ละ-

สีอย่างนิล, สีเขียวคราม, สีเทาแก่อย่างสีเมฆ

ตาสีนิล

สีเขียวดังนิลมณี

สีหมอกเมฆนิลกาฬ


ignorant

จาก ฝรั่งเศสเก่า ignorant

ไม่รู้หรือไม่ได้รับการศึกษา; มีลักษณะของความไม่รู้

ไม่รู้ (ข้อเท็จจริง), ไม่ตระหนัก

มารยาททราม, หยาบ

His manner was at best off-hand, at worst totally ignorant.

ยังไม่ทราบ; ยังไม่ค้นพบ

เกิดจากความไม่รู้; โง่; เขลา


อิกนอร์

ยืมมาจากอังกฤษ ignorant

/ʔik̚˦˥.nɔː˧/^((สัมผัส))

เพิกเฉยทางการเมือง


วิศว

ยืมมาจากสันสกฤต विश्व (วิศฺว, “จักรวาล”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
วิด-สะ-วะ-

ทั้งหมด, ทั้งปวง


วิศวะ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ทั้งหมด, ทั้งปวง


เชิงหนา

/t͡ɕʰɤːŋ˧.naː˩˩˦/^((สัมผัส))

มีชั้นเชิงมาก


สนั่น

กึกก้อง, ดังลั่น, ดังมาก

ฟ้าผ่าเสียงดังสนั่น


အောန်စိုတ်

အောန်စိုတ်.wav

ဂကူမန်တံ ကျပၞာန်ကဵုဗၟာတဲု ဒးဒှ်အာဘဝဍိက် အောန်စိုတ်ဗွဲမလောန်ကွေံရ။

ชาวมอญพ่ายแพ้ในสงครามและตกเป็นทาสของพม่าซึ่งเป็นเรื่องที่น่าเศร้ามาก

คกูมน์ตํ กฺยปฺนาน์เกอ̂พฺมาตัวุ ทห์ทฺห์อาภวฑิก์ โอน์จิุต์พฺวัวมโลน์กฺเวํร.


แยบยล

มีกลเม็ดหรือชั้นเชิงแนบเนียน

เขามีกรรมวิธีแยบยล

นักประพันธ์มีกลวิธีเขียนเรื่องแยบยล


เนียน

มีเนื้อละเอียดนุ่มนวล

เนื้อเนียน

เรื่องสั้นเรื่องนี้ใช้ภาษาเนียนมาก


ປລາດ

รูปล้าสมัยของ ປະຫຼາດ (ปะหลาด)


ປະຫລາດ

รูปแบบอื่นของ ປະຫຼາດ (ปะหลาด)


ดก

การแบ่งพยางค์ ดก
 การแผลงเป็น
อักษรโรมัน ไพบูลย์พับบลิชชิง dòk
 ราชบัณฑิตยสภา dok
 (มาตรฐาน) สัทอักษรสากล^((คำอธิบาย)) /dok̚˨˩/^((สัมผัส))

มาก, มากกว่าปรกติ, (มักใช้แก่สิ่งที่เกิดมีขึ้นตามธรรมชาติ)

มีผลดก

ไก่ไข่ดก

แม่ลูกดก

คนผมดก


ꪡꪴ꫁ꪉꪡꪲ

กระจัดกระจาย


เบ็ดเตล็ด

เบ็ด-ตะ-เหฺล็ด

เล็ก ๆ น้อย ๆ หลาย ๆ อย่างรวมกัน

ของเบ็ดเตล็ด

โดยปริยายหมายความว่า ไม่สู้จะสำคัญอะไรนัก

เรื่องเบ็ดเตล็ด


เบ็ดเสร็จ

รวมด้วยกัน, รวมหมดด้วยกัน

รวมเบ็ดเสร็จ

ราคาเบ็ดเสร็จ

(ภาษี~) เรียกภาษีสิ่งของต่าง ๆ นอกจากข้าวที่ส่งออกไปนอกประเทศ


เป้

/peː˥˩/^((สัมผัส))

เอน, ตะแคง, เบี้ยว, ไม่ตรงที่


สมรส

ยืมมาจากสันสกฤต समरस (สมรส)

ที่เกี่ยวกับการแต่งงาน

พิธีมงคลสมรส


คู่หู

/kʰuː˥˩.huː˩˩˦/^((สัมผัส))

ที่พูดถูกใจกัน, ที่ถูกคอกัน


พื้นบ้าน

/pʰɯːn˦˥.baːn˥˩/^((สัมผัส))

ของพื้นบ้าน


ພື້ນເມືອງ

ພື້ນ (พื้น, “พื้น”) + ເມືອງ (เมือง, “เมือง”)

[pʰɯːn˥˨.mɯːə̯ŋ˧˥]

[pʰɯːn˧˦.mɯːə̯ŋ˩˨]


ออนไลน์

ยืมมาจากอังกฤษ online

/ʔɔːn˧.laːj˧/^((สัมผัส))

ซึ่งเชื่อมต่ออยู่บนเครือข่ายอินเทอร์เน็ต


อ่อนวัย

/ʔɔːn˨˩.waj˧/^((สัมผัส))

อายุยังไม่มาก


ສຳເລັດລູບ

ยืมมาจากไทย สำเร็จรูป; ร่วมรากกับ ສຳເລັດຮູບ (สำเลัดฮูบ)


ສຳເລັດຮູບ

ยืมมาจากไทย สำเร็จรูป; เหมือนกับ ສຳເລັດ (สำเลัด, “สำเร็จ”) + ຮູບ (ฮูบ, “รูป”); ร่วมรากกับ ສຳເລັດລູບ (สำเลัดลูบ)


ພິດສະດານ

ยืมมาจากสันสกฤต विस्तार (วิสฺตาร, “ความกว้าง, การขยาย”); เทียบบาลี วิตฺถาร

ພິສດານ
พิสดาน

พิสดาร (กว้างขวางหรือละเอียด)


ພິສດານ

รูปล้าสมัยของ ພິດສະດານ (พิดสะดาน)


ꪶꪩ꫁ꪙꪹꪨ

ล้นเหลือ, เหลือเฟือ


ꪵꪅꪫꪀ

(ꪵꪔ꪿~) แรก, ที่หนึ่ง, ต้น, เดิม


ꪶꪄ꫁ꪶꪄ꪿ꪙ

จาก เวียดนาม khổ (โข) + เวียดนาม khốn (โค้น); เทียบเวียดนาม khốn khổ (โค้น โข, “ทุกข์ยาก, ตกทุกข์”)

ซึ่งตกทุกข์, ทุกข์ยาก


ꪉ꪿ꪱꪥ

รูปแบบอื่นของ ꪉꪱꪥꫀ


ꪉ꪿ꪱꪥ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋaːjᴮ⁴, จากไทดั้งเดิม *ŋaːjᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ง่าย, คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᨿ (ง่าย), ลาว ງ່າຍ (ง่าย), ไทลื้อ ᦇᦻᧈ (ง่าย), ไทใหญ่ ငၢႆႈ (ง้าย), ไทขาว ꪉꪱꪥꫀ, ไทใต้คง ᥒᥣᥭ (งาย), พ่าเก ငႝ (งย์), อาหม 𑜂𑜩 (งย์), จ้วง ngaih, แสก หง้าย


ꪗꪲ

ที่ (คำบอกลำดับที่)

ꪗꪲꫜ

ꪗꪲꪎꪱꪣ


อดิเรก

[เสียงสมาส]
อะ-ดิ-เหฺรก-กะ-

/ʔa˨˩.di˨˩.reːk̚˨˩/^((สัมผัส))


ꪪꪱꪙ

หวาน (มีรสอย่างรสน้ำตาล)


ខ្ញី

เป็นปุ่มเป็นปม, อักเสบที่ข้อ


ꪹꪣ꪿ꪥ

เหนื่อย, เมื่อย


ꪣ꪿ꪺꪙ

สนุก, สนุกสนาน, เพลิดเพลิน, สุขใจ, เริงร่า, ระรื่น


ꪣ꪿ꪺꪙꪋꪳ꪿ꪙ

สุขใจ, เบิกบาน


ꪣ꪿ꪺꪙꪹꪣꪷꪉ

ꪣ꪿ꪺꪙ (มั่วน, “สนุก”) + ꪹꪣꪷꪉ; เทียบคำว่า ꪹꪣꪷꪉ (เมิง) กับเวียดนาม mừng (หมึ่ง, “ดีใจ, ยินดี”)

เริงร่า, ระรื่น, ดีใจมาก, สุขใจ


จเรฺิน

เทียบเขมร ច្រើន (จฺเริน)


พลือ

เทียบเขมร ភ្លឺ (ภฺลื)


มฺูย

เทียบเขมร មួយ (มัวย)

เดียว, เดี่ยว


ឡេវ

ยืมมาจากไทย เลว

เลว, ไม่ดี (คุณภาพ)


พิเรนทร์

จากนามของ "พระพิเรนทรเทพ" ตำรวจหลวงในสมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งมีแนวคิดฝึกหน่วยจู่โจม เอาบ่าวไพร่มาฝึกดำน้ำ ใช้ไม้ถ่อค้ำคอไว้จนคนจมน้ำตาย จึงต้องล้มเลิกไป หลังจากนั้นเวลามีใครทำแผลง ๆ จึงเรียกว่า "เล่นอย่างพระพิเรนทร์" หรือ "เล่นพิเรนทร์"

อุตรินอกลู่นอกทาง

คนพิเรนทร์


ꪝꪷ꪿

(ꪶꪔ~) ตัวผู้, เพศชาย


ꪵꪝꪉ

แพง (มีราคามาก), มีค่า, ล้ำค่า, สูงค่า


ꪵꪝꪙ

ยืดหยุ่น, งอได้


ꪜꪸꪀ

ยืดหยุ่น, ดัดได้


ꪒ꪿ꪮꪙ

รูปแบบอื่นของ ꪒꪮꪙꫀ


เทจ์

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/tʰet̚˦˥/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เท็จ


ꪀꪲ꫁

กี่ (เท่าไร)

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ꪀꪲ꫁ꪨꪱꪥ

กี่ (เท่าไร)

ꪀꪲ꫁ꪨꪱꪥꪹꪕ꪿


ꪹꪩꪷꪉ

ตรง (ไม่คดโค้ง)


นิรโทษ

ยืมมาจากสันสกฤต निर्दोष (นิรฺโทษ); เทียบเท่า นิร + โทษ


ເລືອດເຢັນ

ເລືອດ (เลือด, “เลือด”) + ເຢັນ (เอยัน, “เย็น”)


ชั่วร้าย

ชั่ว + ร้าย; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ evil

/t͡ɕʰua̯˥˩.raːj˦˥/^((สัมผัส))

เลว, ทราม, ไม่ดี

ผิดศีลธรรมอย่างมาก


skillless

ไม่มีทักษะ, ไม่มีฝีมือ


ႁၢႆႉမိူၵ်ႈ

ႁၢႆႉ (ห๎าย, “ร้าย”) + မိူၵ်ႈ (เมิ้ก, “ใจดำ, ไม่กรุณา”)

ชั่วร้าย, โหดร้าย


ꪮꪱꪀ

ยืมมาจากเวียดนาม ác (อั๊ก), จากจีน 惡 /恶

ชั่วช้า, ชั่วร้าย


skill-less

การสะกดแบบอื่นของ skillless


skilless

รูปแบบอื่นของ skillless


អាក្រក់

ชั่ว, เลว, ชั่วร้าย

น่าเกลียด (ไม่งาม), ไม่มีเสน่ห์


ຮ້າຽ

รูปล้าสมัยของ ຮ້າຍ (ฮ้าย)


ຊົ່ວຮ້າຍ

ຊົ່ວ (ซ็่ว, “ชั่ว”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ຊົ່ວຮ້າຽ
ซ็่วฮ้าย

[suːə̯˧˨.haːj˧˦]


ຊົ່ວຮ້າຽ

[suːə̯˧˨.haːj˧˦]

รูปล้าสมัยของ ຊົ່ວຮ້າຍ (ซ็่วฮ้าย)


ມິດີມິຮ້າຍ

ມິ (มิ, “มิ”) + ດີ (ดี, “ดี”) + ມິ (มิ, “มิ”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ມິດີມິຮ້າຽ
มิดีมิฮ้าย

มิดีมิร้าย (ชั่วร้าย)


ᦵᦃᧆᦋᦱ

อันตราย, ซึ่งเป็นอันตราย


ᩁ᩶ᩣ᩠ᨿᩁᩯ᩠ᨦ

/haːj˦˩.hɛːŋ˧˧/


ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ᩁ᩶ᩣ᩠ᨿ

/t͡ɕoː˨˨.haːj˦˩/


ᩌ᩶ᩣ᩠ᨿ

รูปแบบอื่นของ ᩁ᩶ᩣ᩠ᨿ (ร้าย)


ᨾᩮᩨ᩠ᨠᩃᩮᩨ᩠ᨦ

ซึ่งไม่รู้ศีลไม่รู้ธรรม, ซึ่งไม่มีความรัก เมตตา หรือความเอ็นดูต่อผู้อื่น


ส่วนตัว

เฉพาะตัว, เฉพาะบุคคล

เรื่องส่วนตัว

ของใช้ส่วนตัว


เฉพาะตัว

/t͡ɕʰa˨˩.pʰɔʔ˦˥.tua̯˧/^((สัมผัส))

เฉพาะบุคคล, ส่วนตัว


ᨾ᩶ᩣ᩠ᨶ

ม้าน (เหี่ยวแห้ง)


ᨩᩣ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦋᦱ (ชา)

หยาบ, ขรุขระ, แข็ง


ᨴᩘᩖᩣ᩠ᨿ

การเขียนเป็นรูปย่อของ ᨴᩢ᩠ᨦᩉᩖᩣ᩠ᨿ (ทังหลาย)

ทั้งหลาย, ทั้งปวง


ᨧᩯ᩠᩶ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แจ้ง, อีสาน แจ้ง, ลาว ແຈ້ງ (แจ้ง), เขิน ᨧᩯ᩠᩶ᨦ (แจ้ง), ไทลื้อ ᦶᦈᧂᧉ (แจ้ง), ไทดำ ꪵꪊ꫁ꪉ (แจ้ง), ไทใหญ่ ၸႅင်ႈ (แจ้ง)

แจ้ง (สว่าง, กระจ่าง), มีแสงสว่าง


ꪵꪁꪚ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣɛːpᴰᴸ⁴ (Jonsson, 1991), จากจีนยุคกลาง狹 (MC heap); ร่วมเชื้อสายกับไทย แคบ, ลาว ແຄບ (แคบ), ไทขาว ꪵꪅꪚ, ไทใหญ่ ၵႅပ်ႈ (แก้ป), แสก เกฺ้บ


ໜ້າຊື່ໃຈຄົດ

ໜ້າ (หน้า, “หน้า”) + ຊື່ (ซื่, “ซื่อ”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ຄົດ (ค็ด, “คด”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หน้าซื่อใจคด, คำเมือง ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨪᩨ᩵ᨧᩱᨣᩫ᩠ᨯ (หน้าซื่ไจค็ด), ไทดำ ꪘ꫁ꪱꪏꪳ꪿ꪻꪊꪶꪁꪒ (หน้าซึ่ใจโกฺด), ไทใหญ่ ၼႃႈသိုဝ်ႈၸႂ်ၵူတ်ႉ (น้าสึ้วใจกู๎ต)

ຫນ້າຊື່ໃຈຄົດ
หน้าซื่ใจค็ด

[naː˥˥˨.sɯː˧˨.t͡ɕaɰ˩˨.kʰot̚˧˨]

ໜ້າ-ຊື່-ໃຈ-ຄົດ

หน้าซื่อใจคด


ຊື່ຕົງ

ຊື່ (ซื่, “ซื่อ”) + ຕົງ (ต็ง, “ตรง”)

[sɯː˧˨.toŋ˩˨]


ບ້າເລືອດ

ບ້າ (บ้า, “บ้า”) + ເລືອດ (เลือด, “เลือด”)

[baː˥˨.lɯːə̯t̚˥˨]

[baː˧˦.lɯːə̯t̚˧˦]

บ้าเลือด, กระหายเลือด, โหดร้าย, ดุร้าย


ເດິກດຳບັນ

ເດິກ (เดิก, “ดึก”) + ດຳ (ดำ, “ดำ”) + ບັນ (บัน, “บรรพ์”); ร่วมรากกับ ດຶກດຳບັນ (ดึกดำบัน)

ดึกดำบรรพ์, โบราณ


ຫູເບົາ

ຫູ (หู, “หู”) + ເບົາ (เบ็า, “เบา”)


ຫົວດື້

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ດື້ (ดื้, “ดื้อ”)

[huːə̯˩(˧).dɯː˥˨]

[huːə̯˥˧˧.dɯː˧˦]

หัวดื้อ, หัวรั้น


ᩆᨠ᩠ᨲᩥ᩺ᩈᩥᨴ᩠ᨵᩥ᩺

ศักดิ์สิทธิ์


เร่

เทียบลาว ເຮ່ (เฮ่) (ในคำว่า ຮ່ວນເຮ່ (ฮ่วนเฮ่), ເຮ່ຮ່ອນ (เฮ่ฮ่อน))

/reː˥˩/^((สัมผัส))

ที่ไม่อยู่ประจำเป็นตำแหน่งแห่งที่

พ่อค้าเร่


บุคลิก

ยืมมาจากบาลี ปุคฺคลิก

[เสียงสมาส]
บุก-คะ-ลิก-กะ-


จำเพาะ

/t͡ɕam˧.pʰɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

เฉพาะ, เจาะจง, เผอิญ

จำเพาะฝนมาตกเวลาจะออกจากบ้านจึงไปไม่ได้


ᨵᩩᩁᨠᩢ᩠ᨶᨯᩣ᩠ᩁ

ยืมมาจากไทย ทุรกันดาร


ᩁ᩠ᨿᨷ

ยืมมาจากไทย เรียบ

ᩁ᩠ᨿᨷᨦ᩵ᩣ᩠ᨿ


ຈອມປອມ

ຈອມ (จอม, “จอม”) + ປອມ (ปอม, “ปลอม”)

[t͡ɕɔːm˩˨.pɔːm˩˨]


ระยำตำบอน

ระ-ยำ-ตำ-บอน

เลวทราม, ชั่วช้า


หมาด

/maːt̚˨˩/^((สัมผัส))

แห้งไม่สนิท, เกือบแห้ง

ผ้านี้ยังหมาดอยู่


ຈົນກອກ

ยืมมาจากไทย จนตรอก

[t͡ɕon˩˨.kɔːk̚˥˥˨]


ໃຈໃຫຍ່ໃຈໂຕ

ໃຈໃຫຍ່ (ใจใหย่, “ใจใหญ่”) + ໃຈໂຕ (ใจโต, “ใจโต”)


ໃຈໂຕ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ໂຕ (โต, “โต”)

[t͡ɕaɰ˩˨.toː˩˨]


รั้น

ดื้อดันทุรัง

เด็กคนนี้รั้นจริง


ดันทุรัง

ดื้อดึงไม่ยอมแพ้, ดื้อดึงไม่เข้าเรื่อง


ทมิฬ

ยืมมาจากบาลี ทมิฬ, จากทมิฬ தமிழ் (ตมิฬฺ̄)

ดุร้าย, ร้ายกาจ

ใจทมิฬ

ยุคทมิฬ


สารพัด

ไม่ทราบรากศัพท์; เทียบคำที่สะกดคล้ายกันในสันสกฤต सर्वत्र (สรฺวตฺร, “ทุกหนทุกแห่ง”)

สารพัตร
สาระพัด
ความสารพัด (noun-from-adj)

/saː˩˩˦.ra˦˥.pʰat̚˦˥/^((สัมผัส))

ทั้งปวง, ทั้งหมด, ทุก, ทุกอย่าง

ร้านชำมีของขายสารพัด


ໃຫມ່

รูปแบบอื่นของ ໃໝ່ (ใหม่)


ແຫລກ

รูปแบบอื่นของ ແຫຼກ (แหลก)


ปราณีต

รูปที่สะกดผิดของ ประณีต


ซาละฮ

สืบทอดจากมาเลย์อิกดั้งเดิม *salah


ยฺาฮัยจ

สืบทอดจากมาเลย์อิกดั้งเดิม *jahat

เลว, ร้าย, ชั่ว


黒い

彼女は黒い服を着ていた。

หล่อนได้สวมเครื่องแต่งกายสีดำ

ที่ผิดกฎหมาย, มืด


ฮีตับ

สืบทอดจากมาเลย์อิกดั้งเดิม *hitəm


ปูเตะฮ

มลายูแบบปัตตานี

รูปแบบอื่นของ ڤوتِيه


ปูเตะฮ

สืบทอดจากมาเลย์อิกดั้งเดิม *putih, จากมาลาโย-พอลินีเชียนดั้งเดิม *(ma-)putiq


อารี

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອາລີ (อาลี); เทียบเขมร អរ (อร, “สุข; สนุก; ยินดี”)

/ʔaː˧.riː˧/^((สัมผัส))

เอื้อเฟื้อ, มีแก่ใจ, มีใจเผื่อแผ่


กูนิง

มลายูแบบปัตตานี

รูปแบบอื่นของ کونيڠ


กูนิง

สืบทอดจากมาเลย์อิกดั้งเดิม *kunit, จากมาลาโย-พอลินีเชียนดั้งเดิม *(ma-)kunij


ลีมา

มลายูแบบปัตตานี

รูปแบบอื่นของ ليما