หนักแผ่นดิน

หนัก + แผ่นดิน

หฺนัก-แผ็่น-ดิน

ไม่รู้คุณของแผ่นดินที่อาศัย, ทรยศต่อบ้านเมืองของตน, เสนียดสังคม


ຕາຍຢືນ

ตายแต่ไม่ล้ม


ອຸນຫະ

ยืมมาจากบาลี อุณฺห; เทียบสันสกฤต उष्ण (อุษฺณ); ร่วมรากกับ ອຸດສະນະ (อุดสะนะ)


လႅဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰleːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลว, คำเมือง ᩉᩖᩯᩅ (แหลว) หรือ ᩉ᩠ᩃᩯᩅ (แหลว), อีสาน แหลว, ลาว ເຫຼວ (เหลว) หรือ ແຫຼວ (แหลว), ไทลื้อ ᦶᦜᧁ (แหลว), ไทใต้คง ᥘᥦᥝᥴ (แล๋ว), จ้วง liu


กือ

เทียบคำเมือง ᨠᩨ (กื), ลาว ກື (กื)

มากเกินกว่าจะนับได้


ᨠᩨ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กือ, ลาว ກື (กื)

มากเกินกว่าจะนับได้


aluminia

ที่ทำจากหรือเกี่ยวกับอะลูมิเนียม


aluminian

กรรมการก เอกพจน์ ของ aluminia (อาลูมีนีอา)


aluminiaj

พหูพจน์ ของ aluminia (อาลูมีนีอา)


aluminiajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ aluminia (อาลูมีนีอา)


ພິບໄຫວ

ฉลาด, หลักแหลม


fera

ที่ทำจากหรือเกี่ยวกับเหล็ก


feran

กรรมการก เอกพจน์ ของ fera (เฟรา)


feraj

พหูพจน์ ของ fera (เฟรา)


ferajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ fera (เฟรา)


ຊ້າຽ

รูปล้าสมัยของ ຊ້າຍ (ซ้าย)


ງ່າຽ

รูปล้าสมัยของ ງ່າຍ (ง่าย)


ງ່ອຽ

รูปล้าสมัยของ ງ່ອຍ (ง่อย)


ຫຼາຽ

รูปล้าสมัยของ ຫຼາຍ (หลาย)


ᦢᦳᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓɯnᴬ (“ฟ้า, สวรรค์”); ร่วมเชื้อสายกับไทย บน, คำเมือง ᨷᩫ᩠ᨶ (บ็น), ลาว ບົນ (บ็น), ไทใหญ่ ဝူၼ် (วูน) หรือ မူၼ် (มูน), จ้วง mbwn, ปู้อี mbenl, แสก บึ๋น


ใจบุญ

มีใจฝักใฝ่ในการบุญ


ᦺᦈᦢᦳᧃ

ยืมมาจากไทย ใจบุญ; เหมือนกับ ᦺᦈ (ไจ) + ᦢᦳᧃ (บุน)


ຄັດແຄ້ນ

[kʰat̚˧.kʰɛːn˥˨]

[kʰat̚˧˨.kʰɛːn˧˦]

คับใจ, เจ็บใจ


ມຸສາ

ยืมมาจากบาลี มุสา; เทียบสันสกฤต मृषा (มฺฤษา)

[muʔ˧˨.saː˥˧˧]


ແໜງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แหนง, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩯᨦ (แหนง), ไทใหญ่ ၼႅင် (แนง)

แหนงหน่าย, หน่าย, ไม่พอใจ


ໂລ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โล้น, ไทลื้อ ᦟᦸᧃᧉ (ล้อ̂น), ไทใต้คง ᥘᥩᥢᥲ (ล้อ̂น, “ถอด(เสื้อผ้า)”), พ่าเก လွꩫ် (ลอ̂น์, “(หัว)ล้าน; ถอด(เสื้อผ้า)”), อาหม 𑜎𑜨𑜃𑜫 (ลอ̂น์); เทียบไทใหญ่ လွမ်ႈ (ล้อ̂ม)

(หัว) โล้น, ล้าน


ລ້ຽນ

ທັງລ້ຽນ


ເລື່ອນລອຍ

ເລື່ອນ (เลื่อน, “เลื่อน”) + ລອຍ (ลอย, “ลอย”)

ເລື່ອນລອຽ
เลื่อนลอย

[lɯːə̯n˧.lɔːj˧˥]

[lɯːə̯n˧˨.lɔːj˩˨]


ໂສໂຄກ

ยืมมาจากไทย โสโครก

[soː˥˧˧.kʰoːk̚˧˦]


ອົນ

อลเวง, เสียงดังลั่น, วุ่นวาย


ຫຼຸ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หลุ, คำเมือง ᩉᩖᩩ (หลุ), เขิน ᩉᩖᩩ (หลุ), ไทลื้อ ᦜᦳ (หลุ), ไทใหญ่ လူႉ (ลู๎), ไทใต้คง ᥘᥧᥳ (ลู๎), อาหม 𑜎𑜥 (ลู)


ອະທຳ

ยืมมาจากบาลี อธมฺม หรือสันสกฤต अधर्म (อธรฺม); เหมือนกับ ອະ (อะ, “อ”) + ທຳ (ทำ, “ธรรม”)


ᨧ᩶ᩣ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จ้าน, ลาว ຈ້ານ (จ้าน)


ᨸᩬᨾ

ᨡᩬᨦᨸᩬᨾ

ᨤᩫ᩠ᨶᨸᩬᨾ


ຂີນໃຈ

ຂີນ (ขีน, “ไม่เป็นไปตามที่ชอบ, ขืน, ไม่โล่ง”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[kʰiːn˥˧˧.t͡ɕaɰ˩˨]

ทุกข์ใจ, ลำบากใจ, ทุกข์ยาก


ແຍ່ງ

ຜ້າແຍ່ງ


бый

ร่วมเชื้อสายกับจีนกลาง北 (běi)


нан

ร่วมเชื้อสายกับจีนกลาง南 (nán)


ແບະ

(ຂີ້~) คร้าน, หลบหลีกงาน


щин

ร่วมเชื้อสายกับจีนกลาง信 (xìn)


щин

ร่วมเชื้อสายกับจีนกลาง新 (xīn)


щё

ร่วมเชื้อสายกับจีนกลาง小 (xiǎo)


дун

ร่วมเชื้อสายกับจีนกลาง東／东 (dōng)


ᦀᦉᦶᦈᧃ

ยืมมาจากไทย อัศจรรย์, จากสันสกฤต आश्चर्य (อาศฺจรฺย)


unlimited

ไม่มีขีดจำกัด, ไม่มีขอบเขต


လႅဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩯ᩠ᩅ (แลว), เขิน ᩃᩯ᩠ᩅ (แลว)

มีความหนาแบบเดียว


ພິການ

ยืมมาจากบาลี วิการ หรือสันสกฤต विकार (วิการ)


ດ້ອຍໂອກາດ

ยืมมาจากไทย ด้อยโอกาส

ດ້ອຽໂອກາດ
ด้อยโอกาด

[dɔːj˥˨.ʔoː˩(˧).kaːt̚˧˩]

[dɔːj˧˦.ʔoː˩˨.kaːt̚˥˥˨]


ປູຊະນີຍະ

ປູຊະນີຍະສະຖານ

ปูชนียสถาน (สถานที่ควรบูชา)

ปูซะนียะสะถาน


ເທດ

เทศ, ต่างประเทศ


ยาน

เทียบจีนยุคกลาง延 (MC yen|yenH); เวียดนาม dang (ซัง)

ที่หย่อน ห้อย ย้อย หรือคล้อยลงกว่าระดับปกติ

นมยาน

หูยาน


ວິກິດ

ยืมมาจากสันสกฤต विकृति (วิกฺฤติ)

[ʋiʔ˧˨.kit̚˩˨]


ສົມບຸນ

ສົມ (ส็ม, “สม”) + ບຸນ (บุน, “บุญ”)


失敗

ซึ่งล้มเหลว, ซึ่งไม่ประสบความสำเร็จ

ล้มเหลว (ใช้แก่รัฐ)

คำกริยาคุณศัพท์


ᦺᦎᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taɰꟲ; เทียบจีนยุคกลาง底 (MC tejX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ใต้, ลาว ໃຕ້ (ใต้), ไทใหญ่ တႂ်ႈ (ใต้), ไทใต้คง ᥖᥬᥲ (ใต้), อาหม 𑜄𑜧 (ตว์) หรือ 𑜄𑜨𑜧 (ตอ̂ว์), จ้วง daej


ບົ່ມຊ້ອນ

ບົ່ມ (บ็่ม) + ຊ້ອນ (ซ้อน)

ซึ่งแฝงอยู่ ใช้แก่อำนาจหรือคุณสมบัติ, ที่ฝังอยู่, ซ่อนอยู่ข้างใน

ຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນ

ความสามารถแฝง (ศักยภาพ)

ความสามาดบ็่มซ้อน

ທ່າແຮງບົ່ມຊ້ອນ

ความอุดมมั่งมีแฝง (ศักยภาพ)

ท่าแฮงบ็่มซ้อน


ຜິດຫວັງ

ຜິດ (ผิด, “ผิด”) + ຫວັງ (หวัง, “หวัง”)

[pʰit̚˩˨.ʋaŋ˥˧˧]

ຄວາມຮັກມີທັງສົມຫວັງ ແລະ ຜິດຫວັງ

ความรักมีทั้งสมหวัง และ ผิดหวัง

ความฮักมีทังส็มหวัง และ ผิดหวัง


ແສ່ວ

ຄວາມເວົ້າແສ່ວດາວ

คำพูดใกล้ดาว

ความเว็้าแส่วดาว


謙卑

ซึ่งถ่อมตัว, เจียมตัว, ไม่อวดดี


ndei

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดี, คำเมือง ᨯᩦ (ดี), ลาว ດີ (ดี), ไทลื้อ ᦡᦲ (ดี), ไทใหญ่ လီ (ลี), ไทดำ ꪒꪲ (ดิ), อาหม 𑜓𑜣 (ดี), 𑜃𑜣 (นี) หรือ 𑜑𑜣 (หี), ปู้อี ndil


imq

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔiːmᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อิ่ม, ลาว ອິ່ມ (อิ่ม) หรือ ອີ່ມ (อี่ม), ไทลื้อ ᦀᦲᧄᧈ (อี่ม), ไทใหญ่ ဢိမ်ႇ (อิ่ม), อาหม 𑜒𑜢𑜉𑜫 (อิม์)


ອອນລາຍ

ยืมมาจากอังกฤษ online

[ʔɔːn˩˨.laːj˩˨]


ແຕ່ລະ

ແຕ່ (แต่, “แต่”) + ລະ (ละ, “ละ”)


ທັງປວງ

ທັງ (ทัง, “ทั้ง”) + ປວງ (ปวง, “ปวง”)

[tʰaŋ˧˥.puːə̯ŋ˩(˧)]

[tʰaŋ˩˨.puːə̯ŋ˩˨]


焦慮

วิตกกังวล, กังวล

焦慮不安

焦虑不安

神色焦慮

神色焦虑


ທົ່ວໄປ

ທົ່ວ (ท็่ว, “ทั่ว”) + ໄປ (ไป, “ไป”)

[tʰuːə̯˧˨.paj˩˨]


bwn

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *q.pɯlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขน, ลาว ຂົນ (ข็น), ไทลื้อ ᦃᦳᧃ (ฃุน), ไทดำ ꪶꪄꪙ (โฃน), ไทใหญ่ ၶူၼ် (ขูน), อ่ายตน ၵုꩫ် (ขุน์), อาหม 𑜁𑜤𑜃𑜫 (ขุน์), ปู้อี benl, จ้วงแบบหนง koan, แสก ปุ๋น


ภัสมะ

ยืมมาจากสันสกฤต भस्मन् (ภสฺมนฺ) หรือบาลี ภสฺม

แหลก, ละเอียด


ᦟᦹᧄᦆᦲᧂ

ᦟᦹᧄ (ลืม, “ลืม”) + ᦆᦲᧂ (ฅีง, “ตัว”)

ซึ่งไม่รู้สึกตัว


ယဵၼ်ႇငႄႈ

ယဵၼ်ႇ (เย่น, “เชื่อง, สุภาพ”) + ငႄႈ (แง้, “เชื่อง, ไม่ดุ”)

สุภาพ, มารยาทดี

ၵူၼ်းယဵၼ်ႇငႄႈ


ၽႅၼ်သုင်

ၽႅၼ် (แผน, “เถิน, สูงขึ้น”) + သုင် (สุง, “สูง”)

อวดดี, ทะนง, ถือดี, ทำหัวสูง


moq

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmɤːlᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใหม่, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ (ใหม่), ลาว ໃໝ່ (ใหม่), ไทลื้อ ᦺᦖᧈ (ไหม่), ไทดำ ꪻꪢ꪿ (ใหม่), ไทใหญ่ မႂ်ႇ (ใม่), ไทใต้คง ᥛᥬᥱ (ใม่), อาหม 𑜉𑜧 (มว์) หรือ 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์), ปู้อี mos


daeuh

เขียว (เหมือนสาหร่ายหรือตะไคร่)


ndaem

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.damᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ດຳ (ดำ), ไทลื้อ ᦡᧄ (ดัม), ไทใหญ่ လမ် (ลัม), อาหม 𑜃𑜪 (นํ) หรือ 𑜓𑜪 (ดํ), ไทย ดำ


ໂທລະ

แผลงมาจากบาลี ทูร (“ไกล”) หรือสันสกฤต दूर (ทูร, “ไกล”)

[tʰoː˩˨.laʔ˧˨]


ໂທ້ໂລ້

ซึ่งเป็นเนินสูง


ຕຳແຍ

[tam˩˨.ɲɛː˩˨]

ແມ່ຕຳແຍ

ໝໍຕຳແຍ


草根

ที่อยู่ในระดับรากหญ้า


မၢတ်ႇၸဵပ်း

မၢတ်ႇ (ม่าต, “บาด”) + ၸဵပ်း (เจ๊ป, “เจ็บ”)


တမ်ႇ

อยู่ต่ำ (ใช้แก่ดวงตะวัน)


ယၢၼ်း

ၼူမ်းယၢၼ်း

တွင်ႉယၢၼ်း


dav

สันโดษ; ที่ไกลผู้คน; เงียบเหงา (ใช้กับบ้าน)


yoojyim

ยืมมาจากจีน容易


yooj yim

รูปแบบอื่นของ yoojyim


สุจิ

จากบาลี สุจิ

/su˨˩.t͡ɕiʔ˨˩/^((สัมผัส))

สะอาด, ผ่องใส, หมดจด


meej

ยืมมาจากจีน明 (míng)

ใส, กระจ่าง, ชัด (ใช้กับความคิด คำพูด หรือการมองเห็น)


meej

อ่อน (ที่ขึ้นรูปหรืองอได้ง่าย)


meej

ยืมมาจากจีน湎 (miǎn)

เมา;หมดจอก! ใช้ในงานเลี้ยงสังสรรค์


ᦅᦹᧃ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨣᩨ᩠ᨶ (คืน), เขิน ᨣᩨ᩠ᨶ (คืน), ไทใหญ่ ၵိုၼ်း (กึ๊น)

แออัด, อัดแน่น, แน่นขนัด

ᦵᦍᧂᧈ ᦵᦡᦲᧅ ᦅᦸᧉ ᦵᦍᧂᧈ ᦅᦹᧃ

ยิ่งดึกก็ยิ่งแน่นขนัด

เย่ง เดีก ค้อ̂ เย่ง คืน


แออัด

/ʔɛː˧.ʔat̚˨˩/^((สัมผัส))

ยัดเยียด, เบียดเสียด, เบียดกันแน่น, แน่น

คนแออัดจนเดินไม่ได้


fatuous

จากละตินfatuus (ฟาตูอุซ, “โง่, ไร้สาระ, เรียบง่าย”).

ทึ่ม, โง่, ไม่จริง, ลวงตา

a fatuous comment

ความเห็นโง่ ๆ หรือไร้สาระ

a fatuous remark

ความเห็นโง่ ๆ หรือไร้สาระ

a fatuous question

คำถามโง่ ๆ หรือไร้สาระ


โบราญ

รูปที่สะกดผิดของ โบราณ

รูปเลิกใช้ของ โบราณ


實驗

ขั้นสูง, แนวหน้า

กริยาคุณศัพท์


น้ำดี

น้ำ + ดี (“ไม่เลว; ไม่ร้าย”)

ที่ดี, ที่มีคุณภาพ

นักการเมืองน้ำดี

ส.ส. น้ำดี

ที่มีสาระหรือเป็นประโยชน์ต่อสังคม

ละครน้ำดี


assiduous

ซึ่งมุมานะบากบั่น, ไม่ย่อท้อต่อสิ่งที่ทำ, ซึ่งตั้งอกตั้งใจมาก

He was assiduous in his preparation.

เขามีความตั้งใจสูงในการเตรียมตัวของเขา


ສົກກະປົກ

ยืมมาจากไทย สกปรก

ກຳຈັດສິ່ງສົກກະປົກ

กำจัดสิ่งสกปรก

กำจัดสิ่งส็กกะป็ก


หัวปี

หัว + ปี; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫົວປີ (ห็วปี), คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩫᨸᩦ (หว็ปี), ไทลื้อ ᦷᦠᦔᦲ (โหปี), ไทใหญ่ ႁူဝ်ပီ (หูวปี)

เกิดก่อนเพื่อน, ทีแรก


cwngci

ยืมมาจากจีนกลาง政治 (zhèngzhì)

ที่เกี่ยวกับการเมือง


共產

共產文化

วัฒนธรรมคอมมิวนิสต์

共产文化

วัฒนธรรมคอมมิวนิสต์

共產邪靈

ผีร้ายคอมมิวนิสต์

共产邪灵

ผีร้ายคอมมิวนิสต์


swyouz

ยืมมาจากจีนกลาง自由 (zìyóu)

อิสระ, ไม่ขึ้นกับอะไร


เลอศ

/lɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เลิศ


ກຳແຫງ

[kam˩˨.hɛːŋ˥˧˧]


ຫຍາບຊ້າ

ຫຍາບ (หยาบ, “หยาบ”) + ຊ້າ (ซ้า, “ช้า”)

[ɲaːp̚˧˩.saː˥˨]

[ɲaːp̚˥˥˨.saː˧˦]


ႁတ်း

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫັດ (หัด), คำเมือง ᩉᩢ᩠ᨯ (หัด)

เป็นเม็ดหยาบเล็ก ๆ , เป็นเม็ดกรวด


อาจหาญ

/ʔaːt̚˨˩.haːn˩˩˦/^((สัมผัส))

กล้าหาญ, ไม่ครั่นคร้าม


วีร

ยืมมาจากบาลี วีร

วีระ
วีร์
วิร
วิระ
พีร
พีระ
พิร
พิระ

[เสียงสมาส]
วี-ระ-


valoisa

สว่าง, เต็มไปด้วยแสง


ວີລະ

ยืมมาจากบาลี วีร หรือสันสกฤต वीर (วีร)

[ʋiː˧˥.laʔ˧]

[ʋiː˩˨.laʔ˧˨]


ກະໂປກກະເປກ

ກະ-ໂປກ-ກະ-ເປກ

ไม่เกลี้ยง, ไม่เสมอ, ไม่เรียบ


บรม

ยืมมาจากสันสกฤต परम (ปรม, “สูงสุด, ยอดเยี่ยมที่สุด, ดีที่สุด, เหนือกว่า”) หรือบาลี ปรม, จากสันสกฤต पर (ปร)

[เสียงสมาส]
บอ-รม-มะ-

อย่างยิ่ง, ที่สุด

บรมศาสดา

บรมบพิตร

บรมราชินี

บรมโพธิสมภาร


กนิษฐ

[เสียงสมาส]
กะ-นิด-ถะ-

น้อย, น้อยที่สุด


moegloet

กล้าหาญแต่ขาดไหวพริบหรือไม่หลักแหลม


lanh

ห้าวหาญ, กล้าเสี่ยงอันตราย, กล้าสู้กับความลำบาก

Boux vunz neix lanh bw!

คนผู้นี้ห้าวหาญเหลือเกิน

De guh hong lanh raixcaix.

เขาทำงานอย่างขยันขันแข็งมาก

Bouxboux mbaet gwn mbaet yungh, fanjdui lanh gwn lanh yungh.

ทุกคนควรกินควรใช้อย่างประหยัด ไม่ควรกินและใช้มากเกินไป

Lanh yungh gienz.

ใช้อำนาจเกินขอบเขต


มนท

[เสียงสมาส]
มน-ทะ-


อารยะ

ยืมมาจากสันสกฤต आर्य (อารฺย); เทียบบาลี อริย

/ʔaː˧.ra˦˥.jaʔ˦˥/^((สัมผัส))


อารย

[เสียงสมาส]
อา-ระ-ยะ-


कृष्ण

ดำ, มืด, น้ำเงินเข้ม


เหิมห้าว

/hɤːm˩˩˦.haːw˥˩/^((สัมผัส))

ลำพองใจด้วยความฮึกหาญหรือความมุทะลุดุดัน


အုက်

ตัวผู้ (ใช้กับไก่เท่านั้น)


แฮก

ร่วมเชื้อสายกับไทย แรก, ลาว ແຮກ (แฮก)


ກ້ານກຸ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠ᩶ᩣ᩠ᨶᨠᩩ᩵ᨦ (ก้านกุ่ง), ไทลื้อ ᦂᦱᧃᧉᦂᦳᧂᧈ (ก้านกุ่ง), เขิน ᨠ᩶ᩣ᩠ᨶᨠᩩ᩵ᨦ (ก้านกุ่ง)/ ᨠ᩶ᩣ᩠ᨶᨣᩩ᩵ᨦ (ก้านคุ่ง)

รุ่งเรือง, สุขสบาย


ᨠ᩶ᩣ᩠ᨶᨠᩩ᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ້ານກຸ່ງ (ก้านกุ่ง), ไทลื้อ ᦂᦱᧃᧉᦂᦳᧂᧈ (ก้านกุ่ง), เขิน ᨠ᩶ᩣ᩠ᨶᨠᩩ᩵ᨦ (ก้านกุ่ง)/ ᨠ᩶ᩣ᩠ᨶᨣᩩ᩵ᨦ (ก้านคุ่ง)

รุ่งเรือง, สุขสบาย


ᩁᩩ᩵ᨦᩁᩮᩬᩥᨦ

ᩁᩩ᩵ᨦ (รุ่ง, “รุ่ง”) + ᩁᩮᩬᩥᨦ (เรอิง, “เรือง”)

/huŋ˦˨.hɯaŋ˧˧/


ᩁᩩ᩵ᨦᩁᩮᩨ᩠ᨦ

ᩁᩩ᩵ᨦ (รุ่ง, “รุ่ง”) + ᩁᩮᩨ᩠ᨦ (เรืง, “เรือง”)


ສີວິໄລ

ยืมมาจากอังกฤษ civilise

ສິວິໄລ
สิวิไล

[siː˥˧˧.ʋiʔ˧˨.laj˩˨]


ສິວິໄລ

ยืมมาจากอังกฤษ civilise

ສີວິໄລ
สีวิไล


ຈະເຣີນ

[t͡ɕa(ʔ˧˥).lɤːn˧˥]

[t͡ɕa(ʔ˩˨).lɤːn˩˨]

รูปล้าสมัยของ ຈະເລີນ (จะเลีน)


ປ່າເຖື່ອນ

ປ່າ (ป่า, “ป่า”) + ເຖື່ອນ (เถื่อน, “เถื่อน”)

[paː˧.tʰɯːə̯n˧]

[paː˧˨.tʰɯːə̯n˧˨]


ທາຣຸນ

รูปล้าสมัยของ ທາລຸນ (ทาลุน)


ຮ້າຍກາດ

ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”) + ກາດ (กาด, “กาจ”)

ຮ້າຽກາດ
ฮ้ายกาด


ເຖື່ອນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.tɯənᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เถื่อน, ไทลื้อ ᦵᦏᦲᧃᧈ (เถี่น), ไทใหญ่ ထိူၼ်ႇ (เถิ่น), ไทใต้คง ᥗᥫᥢᥱ (เถ่อ̂น), อ่ายตน ထိုꩫ် (ถึน์), อาหม 𑜌𑜢𑜤𑜃𑜫 (ถึน์), จ้วงแบบจั่วเจียง dwenq (北部)


ຫລ້າຫລັງ

รูปล้าสมัยของ ຫຼ້າຫຼັງ (หล้าหลัง)


ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ

ၶိုၼ်ႈ (ขึ้น, “ขึ้น”) + ယႂ်ႇ (ใย่, “ใหญ่”)

เจริญ, รุ่งเรือง

မၢၼ်ႈမိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ

บ้านเมืองเจริญ

ม้านเมิ๊งขึ้นใย่


မႂ်ႇသုင်

မႂ်ႇ (ใม่, “ใหม่”) + သုင် (สุง, “สูง”)

เจริญ, รุ่งเรือง


ຄຸ້ມດີຄຸ້ມຮ້າຍ

ຄຸ້ມ (คุ้ม, “คุ้ม”) + ດີ (ดี, “ดี”) + ຄຸ້ມ (คุ้ม, “คุ้ม”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ຄຸ້ມດີຄຸ້ມຮ້າຽ
คุ้มดีคุ้มฮ้าย

ຄຸ້ມ-ດີ-ຄຸ້ມ-ຮ້າຍ

คุ้มดีคุ้มร้าย


บำเทิง

/bam˧.tʰɤːŋ˧/^((สัมผัส))

บันเทิง, รื่นเริง, เบิกบาน, สนุกสนาน


สนุกสนาน

สนุก + สนาน เป็นคำสร้อย

สะ-หฺนุก-สะ-หฺนาน

เพลิดเพลินใจ, ร่าเริงบันเทิงใจ


ciężki

สืบทอดจากสลาวิกดั้งเดิม *tęžьkъ.


ຄາມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คราม, ไทขาว ꪋꪱꪣ

(ສີ~) คราม (สี)


ຄາມ

น่าจะตัดมาจาก ຄາມຄັນ (คามคัน), จากไทย ครามครัน


ຐານ

รูปอักษรลาวของ ฐาน


พฤภูษิต

แผลงมาจาก วิภูษิต, จากสันสกฤต विभूषित (วิภูษิต)

/pʰrɯ˦˥.pʰuː˧.sit̚˨˩/^((สัมผัส))

แต่งแล้ว, ประดับแล้ว


สรรพ

ยืมมาจากสันสกฤต सर्व (สรฺว)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
สับ-พะ-

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
สัน-พะ-

ทุกสิ่ง, ทั้งปวง, ทั้งหมด, ทั้งมวล


สัพ

ยืมมาจากบาลี สพฺพ

ทุกสิ่ง, ทั้งปวง, ทั้งหมด


สัพพะ

ยืมมาจากบาลี สพฺพ

/sap̚˨˩.pʰaʔ˦˥/^((สัมผัส))

ทุกสิ่ง, ทั้งปวง, ทั้งหมด


สรรพ์

ยืมมาจากสันสกฤต सर्व (สรฺว)

ทุกสิ่ง, ทั้งปวง, ทั้งหมด, ทั้งมวล

หมู่มัจฉกัจฉปะทุกสิ่งสรรพ์


외로운

รูปผันของ 외롭다


ᨡ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สาย, ลาว ສວາຍ (สวาย) หรือ ສາຍ (สาย), ไทดำ ꪎꪱꪥ (สาย), ไทขาว ꪎꪱꪥ

ᨾᩣᨡ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ


ᨡ᩠ᩅᩣ

ยืมมาจากจีนเก่า右 (OC *ɢʷɯʔ, *ɢʷɯs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวา, ลาว ຂວາ (ขวา), ไทลื้อ ᦧᦱ (ฃวา), ไทใหญ่ ၶႂႃ (ขฺวา), จ้วง gvaz, ปู้อี gvaz


ၶႂႃ

ยืมมาจากจีนเก่า右 (OC *ɢʷɯʔ, *ɢʷɯs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวา, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩣ (ขวา), ลาว ຂວາ (ขวา), ไทลื้อ ᦧᦱ (ฃวา), จ้วง gvaz, ปู้อี gvaz


ᩃᩩ᩵ᨾ

ถัดลงไป, ล่าง

ᨴᩤ᩠ᨦᩃᩩ᩵ᨾ


ᩃᩧ᩠ᨦ

เทียบไทใหญ่ လိုင်ႇ (ลึ่ง)

ᩉᩪᩃᩧ᩠ᨦ


ยอง

/jɔːŋ˧/^((สัมผัส))


ສຳເຣັດ

รูปล้าสมัยของ ສຳເລັດ (สำเลัด)


ເຫມາະສົມ

[mɔʔ˩˨.som˥˧˧]

รูปล้าสมัยของ ເໝາະສົມ (เหมาะส็ม)


abecedarian

จากละตินช่วงปลาย abecedarius (อาเบเกดารีอุซ) (ตัวอักษรละติน 4 ตัวแรก + -arius (-อารีอุซ)); เทียบเท่ากับ abecedary + -an; เทียบ abecedary

ที่เกี่ยวข้องกับผู้กำลังเรียนรู้ตัวอักษรหรือการศึกษาขั้นพื้นฐาน

now พบได้ยาก

ที่เกี่ยวข้องกับตัวอักษรตัวเดียวหรือหลายตัว

ที่เรียงตามลำดับตัวอักษร

ที่เกี่ยวข้องกับกวีนิพนธ์ที่เรียงตามตัวอักษร


ບໍຣິສຸດ

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.sut̚˩˨]

รูปล้าสมัยของ ບໍລິສຸດ (บํลิสุด)


ຜ່ອງໃສ

ຜ່ອງ (ผ่อง, “ผ่อง”) + ໃສ (ใส, “ใส”)

[pʰɔːŋ˧˨.saɰ˥˧˧]


ຜ່ອຍ

แตกง่าย, ไม่เหนียว


ທັມມະດາ

รูปล้าสมัยของ ທຳມະດາ (ทำมะดา)


ອັນວ່າ

ອັນ (อัน, “อัน”) + ວ່າ (ว่า, “ว่า”)

[ʔan˩˨.ʋaː˧˨]


รุ่ม

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ รุม


危險

อันตราย; เสี่ยง; มีภัย


ກິດຕິມະສັກ

ກິດ-ຕິ-ມະ-ສັກ

กิตติมศักดิ์


ເສຣີ

[seː˥˧˧.liː˩˨]

รูปล้าสมัยของ ເສລີ (เสลี)


อภย

อ + ภย หรือ อ + ภี + อ หรือ น + ภย หรือ น + ภย; อภย เป็น น นิบาตพหุพพิหิสมาส

ปลอดภัย, ไม่มีภัย


ເຫລື້ອມ

รูปล้าสมัยของ ເຫຼື້ອມ (เหลื้อม)


ມັດທະຍົມ

ยืมมาจากสันสกฤต मध्यम (มธฺยม); เทียบบาลี มชฺฌิม


บ๊วย

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 尾 (bhuê2, “หาง; ปลาย; สุดท้าย”)

ที่สุดท้าย, ล้าหลังที่สุด


โบ๋

/boː˩˩˦/^((สัมผัส))

เป็นรูลึกเข้าไป

สะดือโบ๋

ตาโบ๋


โบ๋

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 無 (bho5)

/boː˩˩˦/^((สัมผัส))

หมดเกลี้ยง, ว่างเปล่า


โบ้

/boː˥˩/^((สัมผัส))

เป็นรูลึกเข้าไป

แผลลึกเป็นรูโบ้


تنخواہیہ

การสะกดเป็นอักษรศาหมุขีของ ਤਨਖ਼ਾਹੀਆ (ตนฃาหีอา)


ລີບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลีบ, อีสาน ลีบ, คำเมือง ᩃᩦ᩠ᨷ (ลีบ), เขิน ᩃᩦ᩠ᨷ (ลีบ), ไทลื้อ ᦟᦲᧇ (ลีบ), ไทใหญ่ လိပ်ႈ (ลิ้ป)


ਬਿੱਲੀ

น้ำตาลอ่อน (ใช้กับสีตา)


بلی

การสะกดเป็นอักษรศาหมุขีของ ਬਿੱਲੀ (พิลฺลี) (“น้ำตาลอ่อน”)


utila

ยืมจากละติน ūtilis (อู̄ตีลิซ), อิตาลี utile, ฝรั่งเศส utile and อังกฤษ utile.


alia

จากละติน alia (อาลีอา).

อื่น, อย่างอื่น


รี๋ง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.dwiːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แดง, คำเมือง ᨯᩯ᩠ᨦ (แดง), ลาว ແດງ (แดง), ไทลื้อ ᦶᦡᧂ (แดง), ไทใหญ่ လႅင် (แลง), ไทใต้คง ᥘᥦᥒ (แลง), อาหม 𑜓𑜢𑜂𑜫 (ดิง์) หรือ 𑜃𑜢𑜂𑜫 (นิง์), จ้วง nding, จ้วงแบบหนง ndiang


ᨲᩮ᩠ᨾ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.temᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เต็ม, คำเมือง ᨲᩮ᩠ᨾ (เตม), ลาว ເຕັມ (เตัม), ไทลื้อ ᦎᦲᧄ (ตีม), ไทใหญ่ တဵမ် (เตม), ไทดำ ꪹꪔꪸꪣ (เตย̂ม) ภาษาจ้วง dim/dem


ᨶᩮᩥ᩠᩶ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເນີ້ງ (เนี้ง)


ꪄꪱꪫ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขาว, คำเมือง ᨡᩣ᩠ᩅ (ขาว), ลาว ຂາວ (ขาว), ไทลื้อ ᦃᦱᧁ (ฃาว), ไทใหญ่ ၶၢဝ် (ขาว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥴ (ฃ๋าว), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์) หรือ 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์), จ้วง hau, ปู้อี haaul, แสก ห่าว


พรั่งพรู

เข้าหรือออกพร้อมกันอย่างแออัด

คนพรั่งพรู

หลั่งไหลออกต่อเนื่องกัน

น้ำตาพรั่งพรู

ไอเดียพรั่งพรู


ອະວິລຸດ

ອະວິຣຸດ
อะวิรุด

[ʔa(ʔ˩˨).ʋiʔ˧˨.lut̚˧˨]


mozo

หนุ่มสาว, อ่อนเยาว์

ยังไม่แต่งงาน


músico

จากละติน mūsicus (มู̄ซีกุซ, “musician; pertaining to music”), จากกรีกโบราณ μουσικός (mousikós, “musical”).


mecánico

จากละติน mēchanicus (เม̄คานีกุซ), จากกรีกโบราณ μηχανικός (mēkhanikós)

เกี่ยวกับช่างกล


empleado

รูปกริยาขยายอดีตกาลของ emplear (เอมเป๎ลอาร์)


farmacéutico

เกี่ยวกับเภสัชกรรม


veterinario

เกี่ยวกับสัตวแพทย์, เกี่ยวกับโรคของสัตว์


ອາດຫານ

ອາດ (อาด, “อาจ”) + ຫານ (หาน, “หาญ”)

[ʔaːt̚˥˥˨.haːn˥˧˧]


ໃຈກ້າ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ກ້າ (ก้า, “กล้า”)

[t͡ɕaɰ˩˨.kaː˧˦]


ວິສາລະທະ

ວິສາຣະທະ
วิสาระทะ


ສູຣະ

รูปเลิกใช้ของ ສູລະ (สูละ)


ສຸຣະ

รูปล้าสมัยของ ສຸລະ (สุละ)


ວິສາຣະທະ

รูปเลิกใช้ของ ວິສາລະທະ (วิสาละทะ)


ସ୍ତ୍ରୀ

จากสันสกฤต स्त्री (สฺตฺรี)


ເພີງໃຈ

ເພີງ (เพีง, “พอ, ควร”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”), ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨻᩮᩥ᩠ᨦᨧᩱ (เพิงไจ)

[pʰɤːŋ˧˥.t͡ɕaj˩(˧)]

[pʰɤːŋ˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]

พอใจ, ชอบใจ, ถูกใจ, ควรแก่ใจ


คล่องแคล่ว

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

คฺล็่อง-แคฺล็่ว

/kʰlɔŋ˥˩.kʰlɛw˥˩/^((สัมผัส))

ว่องไว, รวดเร็วเพราะเชี่ยวชาญ

เขาเป็นคนที่คล่องแคล่วในการงานทุกอย่าง


เรืองรอง

/rɯa̯ŋ˧.rɔːŋ˧/^((สัมผัส))

สุกปลั่ง, มีรัศมีเรือง ๆ, สว่าง


ជាតរូប

มีสีทอง, สว่าง, สมบูรณ์แบบ


ប្រភស្សរ

ผ่องใส, สว่าง


ពណ្ណរាយ

เจริญ, รุ่งเรือง


មូទូ

เทียบไทย มู่ทู่


រុងរឿង

จากไทย รุ่งเรือง


omnipresent

ที่มีอยู่ทุกหนทุกแห่งในเวลาเดียวกัน


ឮជា

ลือชา, โด่งดัง


ចតុប្បាទ

ซึ่งมีสี่เท้า


หลึก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɤkᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *lɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลึก, คำเมือง ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เลิัก), ลาว ເລິກ (เลิก) หรือ ລຶກ (ลึก), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧅ (เลีก), ไทใหญ่ လိုၵ်ႉ (ลึ๎ก), ไทใต้คง ᥘᥫᥐ (เลอ̂ก), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (ลึก์), จ้วง laeg, จ้วงแบบหนง ndaek


gewesen

อดีต..., เคยเป็น


ลึกล้ำ

ลึกมากจนยากที่จะหยั่งถึง


vänster

สืบทอดจากนอร์สเก่า vinstri, เจอร์แมนิกดั้งเดิม *winistraz


höger

สืบทอดจากนอร์สเก่า hǿgri ซึ่งเป็นรูปขั้นกว่าของhǿgr (“ง่าย, สะดวกสบาย”), จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม [Term?]; ร่วมเชื้อสายกับไอซ์แลนด์ hægri


ein

สืบทอดจากเยอรมันสูงกลาง ein, จากเยอรมันสูงเก่า ein, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *ainaz, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *óynos; เทียบGerman Low German en, ein, ดัตช์ een, อังกฤษ one, เดนมาร์ก en, นอร์เวย์แบบนือนอสก์ ein

เปิด (มักใช้กับสวิตช์)

Ist der Schalter ein oder aus? (Ist der Schalter ein- oder ausgeschaltet?)

สวิตช์เปิดหรือปิดอยู่ (ในวงเล็บคือประโยคแบบเป็นทางการ)


goed

สืบทอดจากดัตช์กลาง goet, จากดัตช์เก่า guot, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *gōdaz, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *gʰedʰ-.

Ik voel me goed.

Het is een goede informatiebron.

มันเป็นที่มาของข้อมูลที่ดี

Helaas, dat antwoord was niet goed.

น่าเสียดาย, คำตอบไม่ถูกต้อง

Sommige mensen zien het verschil niet tussen goed en fout.

คนบางคนแยกความแตกต่างระหว่างถูกและผิดไม่ได้


slecht

จากความหมายก่อนหน้าว่า “ที่เรียบง่าย, สามัญ, ธรรมดา”, จากดัตช์กลาง slecht (“เรียบ”), จากดัตช์เก่า *sleht, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *slihtaz.

เรียบง่าย, ธรรมดา


asul

ยืมมาจากสเปน azul (อาซฺุล), จากอาหรับ لَازُوَرْد (ลาซุวัรด, “lapis lazuli”), จากเปอร์เซีย لاجورد (lâjvard, “lapis lazuli”)


ຂອດ

ขอด (ที่เหลืออยู่น้อย), หมดเกลี้ยง (น้ำ)


ເຂີດ

แก่ (ใช้แก่หมาก)


ຂມັງຂມໍ

[kʰa(ʔ˩˨).maŋ˥˧˧.kʰa(ʔ˩˨).mɔː˥˧˧]

ຂະ-ໝັງ-ຂະ-ໝໍ

รูปเลิกใช้ของ ຂະໝັງຂະໝໍ (ขะหมังขะหมํ)


있다

สืบทอดจากเกาหลีกลาง 잇다 (ista), จากเกาหลีเก่า 有叱 (*Is-); เกี่ยวข้องกับคำระบุอดีตกาล 었 (eot)

อยู่ (ในสถานที่ไหนที่หนึ่ง); มีอยู่


되다

มีต้นกำเนิดจากเกาหลีพื้นเมือง.

หนัก, รุนแรง


ພາວະນາໄມ

ພາວະນາ (พาวะนา, “ภาวนา”) + ໄມ (ไม, “มัย”)


ພານ

ยืมมาจากบาลี พาล

พาล (ชั่วร้าย)


อนันต

ยืมมาจากบาลี อนนฺต; เทียบสันสกฤต अनन्त (อนนฺต) หรือ अनन्त्य (อนนฺตฺย)

[เสียงสมาส]
อะ-นัน-ตะ-

ไม่มีสิ้นสุด, มากล้น

อนันตคุณ


…หนึ่ง…ใด

… + หนึ่ง + … + ใด

…-หฺนึ่ง-…-ได

ใครก็ได้, อะไรก็ได้ เพียงสิ่งเดียว (เทียบเท่า a/an)

คนหนึ่งคนใด

สิ่งหนึ่งสิ่งใด

อย่างหนึ่งอย่างใด


idle

ขี้เกียจ, เลี่ยงงาน, ไม่ทำงาน, ว่างงาน

I don't like this job, but it's better than being idle.

ฉันไม่ชอบงานนี้ แต่มันดีกว่าอยู่เฉย ๆ

He has been idle for the last year and a half.

เขาว่างงานมาหนึ่งปีครึ่งแล้ว

ซึ่งอยู่เฉย, ซึ่งไม่ได้ใช้งาน

The mill has been idle for the past seven weeks.

โรงสีไม่ได้ใช้งานมา 7 สัปดาห์แล้ว

ไร้สาระ, ไร้ประโยชน์, ไร้ค่า

idle pleasure

สุขารมณ์ที่ไร้ประโยชน์

idle chatter

การพูดเรื่อยเปื่อยที่ไร้ประโยชน์


ສ່ວນຕົວ

ສ່ວນ (ส่วน, “ส่วน”) + ຕົວ (ต็ว, “ตัว”)

[suːə̯n˧˨.tuːə̯˩˨]


ສ່ວນໂຕ

ສ່ວນ (ส่วน, “ส่วน”) + ໂຕ (โต, “ตัว”)


ວ່າງເປົ່າ

ວ່າງ (ว่าง, “ว่าง”) + ເປົ່າ (เป็่า, “เปล่า”)


ສູງສົ່ງ

ສູງ (สูง, “สูง”) + ສົ່ງ (ส็่ง, “ส่ง”)

[suːŋ˥˧˧.soŋ˧˨]

ກຽດອັນສູງສົ່ງ

เกียรติ์อันสูงส่ง

กยดอันสูงส็่ง


อมตะ

ยืมมาจากบาลี อมต

/ʔa˨˩.ma˦˥.taʔ˨˩/^((สัมผัส))

เป็นอมตะ

เป็นที่นิยมยั่งยืน

เพลงอมตะ


อมต

ยืมมาจากบาลี อมต

[เสียงสมาส]
อะ-มะ-ตะ-

อมตธรรม

อมตบท


อมต

อ + มต หรือ อ + มรฺ + ต หรือ น + มต หรือ น (“นิบาต = ไม่”) + มต; อมต เป็น น นิบาตกัมมธารยสมาส


大碼

ฮกเกี้ยนแบบเซี่ยเหมินและจางโจว


จิตร

ยืมมาจากสันสกฤต चित्र (จิตฺร)

[เสียงสมาส]
จิด-ตฺระ-

/t͡ɕit̚˨˩/^((สัมผัส))

ที่เขียนงดงาม


ตายทั้งกลม

ตาย + ทั้งกลม

ตาย-ทั้ง-กฺลม

ที่ตายพร้อมกับลูกที่อยู่ในท้อง

ผีตายทั้งกลม


ป้อม

/pɔm˥˩/^((สัมผัส))

มะขามป้อม


vigla

ยืมจากละติน vigilis (วีกฺีลิซ).


vasta

ยืมจากละติน vastus (วัซตุซ), อังกฤษ vast และฝรั่งเศส vaste.


ມະໂນໄມ

ມະໂນ (มะโน, “มโน”) + ໄມ (ไม, “มัย”)


𑀕𑀭𑀼

รูปอักษรพราหมีของ ครุ


गरु

รูปอักษรเทวนาครีของ ครุ


গরু

รูปอักษรเบงกอลของ ครุ


ගරු

รูปอักษรสิงหลของ ครุ


ဂရု

รูปอักษรพม่าของ ครุ


ᨣᩁᩩ

รูปอักษรไทธรรมของ ครุ


គរុ

รูปอักษรเขมรของ ครุ


garu

รูปอักษรละตินของ ครุ


𑀅𑀲𑁆𑀲

สัมพันธการก/สัมปทานการก เอกพจน์ เพศชาย/เพศกลางของ 𑀇𑀫 (อิม, “นี้”)


𑀅𑀲𑁆𑀲

สืบทอดจากสันสกฤต अस्व (อสฺว)

ไม่มีทรัพย์สินหรือเงินตรา, จน


ຈາງ

[t͡ɕaːŋ˩(˧)]


ຍຸຕິທຳ

ຍຸດຕິ (ยุดติ, “ยุติ”) + ທຳ (ทำ, “ธรรม”)

ຍຸດຕິທຳ
ຍຸດຕິທັມ
ยุดติทัม

[ɲuʔ˧˨.tiʔ˩˨.tʰam˩˨]


ຍຸດຕິທັມ

รูปล้าสมัยของ ຍຸດຕິທຳ (ยุดติทำ)


ຊອບທັມ

[sɔːp̚˥˨.tʰam˧˥]

[sɔːp̚˧˦.tʰam˩˨]

รูปล้าสมัยของ ຊອບທຳ (ซอบทำ)


ดือ

แผลงมาจาก ดี

/dɯː˧/^((สัมผัส))

รูปที่เจตนาสะกดผิดของ ดี

สู่ขิตในวันที่ดือ


universala

ยืมจากอังกฤษ universal, โปแลนด์ uniwersalny และฝรั่งเศส universel.


tuta

ยืมจากฝรั่งเศส tout.

ทั้งหมด (ของสิ่งสิ่งหนึ่ง), เต็ม


trankvila

ยืมจากฝรั่งเศส tranquille, จากละติน tranquillus (ต๎รันก๎วิลลุซ).


วิตถาร

ยืมมาจากบาลี วิตฺถาร (“การแผ่ไป”); เทียบสันสกฤต विस्तार (วิสฺตาร)

/wit̚˦˥.tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

กว้างขวาง, มากเกินไป, พิสดาร

นอกแบบ, นอกทาง, (เกินวิสัยปรกติ)

พวกวิตถาร

เฒ่าวิตถาร


ຫອງ

สูง, สูงขึ้น


ຫຸຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหย, คำเมือง ᩉᩩ᩠ᨿ (หุย, “โรย”); ร่วมรากกับ ໂຫຍ (โหย)

เหี่ยวแห้ง, อิดโรย, เมื่อย


ໂຫຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหย, คำเมือง ᩉᩩ᩠ᨿ (หุย, “โรย”); ร่วมรากกับ ຫຸຍ (หุย)

อิดโรย, เหนื่อยอ่อน


อิดโรย

อ่อนเพลีย, อ่อนแรง, ไม่สดชื่น, ละเหี่ย


โปสต์การ์ด

ยืมมาจากอังกฤษ postcard; การสะกดเช่นนี้มาจากพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน

โป๊ด-สะ-ก๊าด

/poːt̚˦˥.kaːt̚˦˥/^((สัมผัส))

เรียกขนาดภาพถ่ายเป็นต้น ที่มีความกว้างยาวประมาณ 3'×5' ว่า ขนาดโปสต์การ์ด


เจ้ายศ

/t͡ɕaːw˥˩.jot̚˦˥/^((สัมผัส))

ถือยศถือศักดิ์


เจ้ายศเจ้าอย่าง

เจ้า + ยศ + เจ้า + อย่าง

ความเจ้ายศเจ้าอย่าง (noun-from-adj)

จ้าว-ยด-จ้าว-หฺย่าง

/t͡ɕaːw˥˩.jot̚˦˥.t͡ɕaːw˥˩.jaːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ถือยศถือศักดิ์


ทุกข์

ยืมมาจากบาลี ทุกฺข, จากสันสกฤต दुःख (ทุะข)

/tʰuk̚˦˥/^((สัมผัส))

ยากลำบาก, ไม่สบายกายไม่สบายใจ


ดกดื่น

/dok̚˨˩.dɯːn˨˩/^((สัมผัส))

มากมาย, มากหลาย, มีอยู่ทั่วไป, ดาษดื่น

มีผลเล็กขึ้นอยู่ดกดื่น

ต้นมะนาวที่ดกดื่นอยู่แถวนี้


เหลือเฟือ

เหลือ + เฟือ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຫຼືອເຟືອ (เหลือเฟือ)

/lɯa̯˩˩˦.fɯa̯˧/^((สัมผัส))

มากเกินพอดี, มากเกินต้องการ

มีเวลาว่างเหลือเฟือ

พลังอันเหลือเฟือ


ພູນ

อาจเกี่ยวข้องกับ ພູ່ນ (พู่น, “มาก”)


ລົ້ນເຫຼືອ

ລົ້ນ (ล็้น, “ล้น”) + ເຫຼືອ (เหลือ, “เหลือ”)

ລົ້ນເຫລືອ
ล็้นเหลือ

[lon˧˦.lɯːə̯˥˧˧]


ເຫຼືອເຟືອ

ເຫຼືອ (เหลือ, “เหลือ”) + ເຟືອ (เฟือ, “เฟือ”)

ເຫລືອເຟືອ
เหลือเฟือ

[lɯːə̯˩(˧).fɯːə̯˧˥]

[lɯːə̯˥˧˧.fɯːə̯˩˨]


ດາດາດ

ດາ (ดา, “ดา”) + ດາດ (ดาด, “ดาษ”)

[daː˩˨.daːt̚˥˥˨]


วงก์

ยืมมาจากบาลี วงฺก; เทียบสันสกฤต वक्र (วกฺร)

คด, โค้ง, ลดเลี้ยว

คดโกง, ไม่ซื่อตรง


วัฏ

จากบาลี วฏฺฏ; เทียบสันสกฤต वृत्त (วฺฤตฺต)

[เสียงสมาส]
วัด-ตะ-


ᩑᨠᩁᩣ᩠ᨩ

ᩑᨠ (เอก, “เอก”) + ᩁᩣ᩠ᨩ (ราช, “ราช”)


ประจำเดือน

ประจำ + เดือน

ปฺระ-จำ-เดือน

ที่จัดหรือทำขึ้นเป็นประจำทุกเดือน


ศักย์

ยืมมาจากสันสกฤต शक्य (ศกฺย)


ศักยะ

ยืมมาจากสันสกฤต शक्य (ศกฺย)


ศักย

ยืมมาจากสันสกฤต शक्य (ศกฺย)

[เสียงสมาส]
สัก-กะ-ยะ-


ເຫຼືອລົ້ນ

ເຫຼືອ (เหลือ, “เหลือ”) + ລົ້ນ (ล็้น, “ล้น”)

ເຫລືອລົ້ນ
เหลือล็้น

[lɯːə̯˥˧˧.lon˧˦]


ລົ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้น, ไทลื้อ ᦟᦳᧃᧉ (ลุ้น), ไทดำ ꪶꪩ꫁ꪙ (โล้น), ไทใหญ่ လူၼ်ႉ (ลู๎น)


ເລວ

ยืมมาจากไทย เลว


ᨴᩧ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨴᩧ᩠ᨠ (ทึก), ไทลื้อ ᦑᦹᧅ (ทืก), ไทใหญ่ တိုၵ်ႉ (ตึ๎ก)

ถึงที่สุด, สุดขีด


ᥘᥤᥐ

เล็ก, อ่อนวัย


Nam Á

เกี่ยวกับเอเชียใต้

ออสโตรเอเชียติก


tương đồng

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 相同


nổi tiếng

ซึ่งมีชื่อเสียง, โด่งดัง, ขึ้นชื่อ, ลือชาปรากฏ


ᥛᥨᥢᥱ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หม่น, ลาว ໝົ່ນ (หม็่น), ไทใหญ่ မူၼ်ႇ (มู่น)


ᥒᥣᥭ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋaːjᴮ⁴, จากไทดั้งเดิม *ŋaːjᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ง่าย, คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᨿ (ง่าย), ลาว ງ່າຍ (ง่าย), ไทลื้อ ᦇᦻᧈ (ง่าย), ไทใหญ่ ငၢႆႈ (ง้าย), ไทดำ ꪉ꪿ꪱꪥ (ง่าย), ไทขาว ꪉꪱꪥꫀ, พ่าเก ငႝ (งย์), อาหม 𑜂𑜩 (งย์), จ้วง ngaih, แสก หง้าย


ᥑᥨᥛᥴ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขม, ลาว ຂົມ (ข็ม), ไทลื้อ ᦃᦳᧄ (ฃุม), ไทดำ ꪶꪄꪣ (โฃม), ไทใหญ่ ၶူမ် (ขูม), อาหม 𑜁𑜤𑜪 (ขุํ), จ้วง haemz, แสก กฺั๊ม


ᥘᥥᥝᥴ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰniəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหนียว, ลาว ໜຽວ (หนยว), ไทลื้อ ᦵᦐᧁ (เหนว), ไทใหญ่ ၼဵဝ် (เนว), จ้วง niu, จ้วงแบบหนง no


ᥘᥦᥒ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdɛːŋᴬ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.dwiːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แดง, คำเมือง ᨯᩯ᩠ᨦ (แดง), ลาว ແດງ (แดง), ไทลื้อ ᦶᦡᧂ (แดง), ไทใหญ่ လႅင် (แลง), อาหม 𑜓𑜢𑜂𑜫 (ดิง์) หรือ 𑜃𑜢𑜂𑜫 (นิง์), จ้วง nding, จ้วงแบบหนง ndiang, แสก รี๋ง


ᥘᥦᥛᥴ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɛːmᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰleːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แหลม, ลาว ແຫຼມ (แหลม), ไทใหญ่ လႅမ် (แลม), ไทดำ ꪵꪨꪣ (แหลม)


อรรฆย์

ยืมมาจากสันสกฤต अर्घ्य (อรฺฆฺย)

/ʔak̚˨˩/^((สัมผัส))

มีค่า, มีราคา


quốc tế

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 國際

ระหว่างประเทศ


hành chính

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 行政

เกี่ยวกับการจัดการ, เกี่ยวกับการบริหาร, เกี่ยวกับการปกครอง


Đông Dương

เกี่ยวกับอินโดจีน


quốc hội

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 國會

เกี่ยวกับสภา


độc lập

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 獨立

เกี่ยวกับอิสรภาพ, เอกราช


chủ yếu

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 主要


đầu tiên

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 頭先

แรก, ที่หนึ่ง


quân sự

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 軍事

เกี่ยวกับกองทัพ


truyền thống

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 傳統

เกี่ยวกับประเพณี


hoạt động

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 活動


nước ngoài

แปลตรงตัวจากจีน 外國 /外国 (ngoại quốc (หงฺว่าย กฺว๊ก), แปลตามตัวอักษรว่า “outside country”)

เกี่ยวกับต่างประเทศ


Hà Lan

เกี่ยวกับชาวดัตช์, ฮอลันดา, ฮอลแลนด์, หรือเนเธอร์แลนด์


cộng sản

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 共產

เกี่ยวกับคอมมิวนิสต์


có vú

ซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม


phổ biến

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 普遍

โด่งดัง, ทั่วไป, แพร่หลาย


hoang dã

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 荒野

ป่าเถื่อน, ดุร้าย, ไม่เชื่อง


trâu bò

ขยันเหมือนวัวควาย


tư bản

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 資本

เกี่ยวกับทุน, เกี่ยวกับทุนนิยม


hiệu quả

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 效果

ซึ่งมีประสิทธิผล, มีประสิทธิภาพ, ได้ผล


cổ điển

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 古典

ตามแบบแผน, คลาสสิก, ตรงต้นแบบ, แบบฉบับ


ႁၢင်ႈလီ

ႁၢင်ႈ (ห้าง, “ร่าง”) + လီ (ลี, “ดี”)

สวย, งาม, หล่อ, ดูดี


ႁူမ်ႈတုမ်

ႁူမ်ႈ (หู้ม, “ร่วม”) + တုမ် (ตุม, “รวมตัว”)

ซึ่งเป็นสหพันธ์


ฟุย

เทียบจีนยุคกลาง腐 (MC bjuX, “เปื่อย, เน่า”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຟຸຍ (ฟุย)

ไม่เหนียว, ยุ่ย


မူၼ်ႈသိူဝ်း

မူၼ်ႈ (มู้น, “สนุก”) + သိူဝ်း (เสิ๊ว, “ดีใจ”)


ၵမ်ႈၽွင်ႈ

ၵမ်ႈ (กั้ม, “ตาม”) + ၽွင်ႈ (ผ้อ̂ง, “พร่อง, บ้าง”)

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ

ယၢပ်ႇ (ย่าป, “ยาก”) + ၽိုတ်ႇ (ผึ่ต, “หุบ, ยาก, แน่น”)

ยาก, ยากเย็น, ไม่สบายใจ, คับใจ, อึดอัดใจ


တင်းမူတ်း

တင်း (ตั๊ง, “ทั้ง”) + မူတ်း (มู๊ต, “หมด”)


သႅဝ်း

ซึ่งมีหลายสีปนกันอยู่

ซึ่งอยู่ในวัยที่ยังแต่งงานไม่ได้


တင်းသဵင်ႈ

တင်း (ตั๊ง, “ทั้ง”) + သဵင်ႈ (เส้ง, “หมด, สิ้น”)


ဢွၼ်တၢင်း

ဢွၼ် (ออ̂น, “นำ, นำหน้า, ก่อน”) + တၢင်း (ต๊าง, “ทาง”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩬᩁᨴᩤ᩠ᨦ (ออรทาง), ไทลื้อ ᦀᦸᧃᦑᦱᧂ (ออ̂นทาง)

แรก, ที่หนึ่ง, ก่อน

ၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႉဢွၼ်တၢင်း

กู๊นจ๊ายก๎อ̂ออ̂นต๊าง


ပွတ်းႁွင်ႇ

ပွတ်း (ป๊อ̂ต, “ด้าน, เบื้อง”) + ႁွင်ႇ (ห่อ̂ง, “เหนือ”)


phổ thông

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 普通

สามัญ, ทั่วไป, สากล


bình đẳng

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 平等

เท่าเทียม, เสมอภาค


điện tử

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 電子

อิเล็กทรอนิกส์


nhân tạo

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 人造

เทียม, ปลอม, ไม่แท้, ประดิษฐ์ขึ้นเองโดยมนุษย์


hàng đầu

hàng (หั่ง) + đầu (เดิ่ว)

ซึ่งหน้าสุด, ก่อนสุด, สำคัญที่สุด, ชั้นนำ


điện lực

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 電力

เกี่ยวกับพลังงานไฟฟ้า


lý tưởng

การสะกดแบบอื่นของ lí tưởng (ลี้ เตื๋อง)


ᦗᦻᦀᦸᧃ

ᦗᦻ (พาย, “ภาย”) + ᦀᦸᧃ (ออ̂น, “ก่อน”)

ᦉᦎᦞᧆ ᦗᦻᦀᦸᧃ

สตวัด พายออ̂น

᧕ ᦔᦲ ᦗᦻᦀᦸᧃ

5 ปี พายออ̂น


Zungyhuaf

ยืมมาจากจีนกลาง中華／中华 (Zhōnghuá)

ที่เป็นของหรือเกี่ยวกับจีน


ທຸກຍາກ

ທຸກ (ทุก, “ทุกข์”) + ຍາກ (ยาก, “ยาก”)

[tʰuk̚˧.ɲaːk̚˥˨]

[tʰuk̚˧˨.ɲaːk̚˧˦]


gungcanj

ยืมมาจากจีนกลาง共產／共产 (gòngchǎn)

คอมมิวนิสต์ (เกี่ยวกับลัทธิคอมมิวนิสต์)


ငမ်းယဵၼ်

ငမ်း (งั๊ม, “ร่ม”) + ယဵၼ် (เยน, “เย็น”)

สงบ, ร่มเย็น


ปฏิรูป

ยืมมาจากบาลี ปฏิรูป; เทียบเท่า ปฏิ + รูป

[เสียงสมาส]
ปะ-ติ-รู-ปะ-

ปฏิรูปเทส

มิตรปฏิรูป


ขยันหมั่นเพียร

ขยัน + หมั่น + เพียร

ความขยันหมั่นเพียร (noun-from-adj)

努力

พยายามตั้งใจทำ

ດຸໝັ່ນຂະຫຍັນພຽນ

พยายามตั้งใจทำ

ขะ-หฺยัน-หฺมั่น-เพียน

มีมานะอุตสาหะ, พยายามตั้งใจทำ


ႁၢဝ်ႈႁႅင်း

ႁၢဝ်ႈ (ห้าว, “แข็งแรง, รุนแรง, ห้าว”) + ႁႅင်း (แห๊ง, “แรง”)

แข็งแกร่ง, รุนแรง


ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ

ၵတ်ႉ (กั๎ต, “เก่ง”) + ၶႅၼ်ႇ (แข่น, “แกว่น, เก่ง”)

เก่ง, มีความสามารถ, แกว่น


မၢၵ်ႈ

เต็ม, สมบูรณ์, ท้วม, มีน้ำมีเนื้อมาก


ၽဵင်ႇ

การเห็นพ้องร่วมกัน


ပဵင်း

จากจีนยุคกลาง平 (MC bjaeng); ร่วมเชื้อสายกับไทย เพียง, ลาว ພຽງ (พยง), คำเมือง ᨻ᩠ᨿᨦ (พยง), เขิน ᨻ᩠ᨿᨦ (พยง), ไทลื้อ ᦵᦗᧂ (เพง)

ราบ, แบน, เพียง, เสมอ, เท่า


တႄႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แท้


တူႉ

ซึ่งมีตำแหน่งที่เป็นรอง ตัดมาจาก တူႇတီႉယႃႉ (ตู่ตี๎ย๎า)


လူမ်ႈ

ซึ่งป้องกันไว้ดี


လိုၼ်း

หลังสุด, โหล่, ล่า, ล้า


ဝိၼ်း

เปรอะเปื้อน, สกปรก


ဝူၺ်ႇ

ขยะแขยง, โสโครก, ยุ่งเหยิง


ဢႃႇ

น่ารังเกียจ, เปรอะเปื้อน (ใช้กับเด็ก)


လၵ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลัก, คำเมือง ᩉᩖᩢᨠ (หลัก), ลาว ຫຼັກ (หลัก), ไทลื้อ ᦜᧅ (หลัก), อาหม 𑜎𑜀𑜫 (ลก์), แสก ลั๊ก，จ้วงแบบจั่วเจียง laek， จ้วง laek

หลักแหลม, ซึ่งจัดการเก่ง


ပၢႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลาย, คำเมือง ᨸᩖᩣ᩠ᨿ (ปลาย), ลาว ປາຍ (ปาย), ไทลื้อ ᦔᦻ (ปาย), ไทใต้คง ᥙᥣᥭ (ปาย), อาหม 𑜆𑜩𑜤 (ปาย์) หรือ 𑜈𑜩𑜤 (บาย์), จ้วง byai

กว่า, เกิน, กว่า ๆ


ပေႇ

ซึ่งถูกปลดปล่อย


သွမ်ႈ

ซึ่งสายตาสั้น

တႃသွမ်ႈ


ဢေႇ

ไม่มาก, น้อย, จำนวนน้อย


လႃႈ

ซึ่งอยู่สูง เช่นดวงตะวัน

ซึ่งเป็นยามก่อนเที่ยง

ซึ่งเป็นยามบ่าย


完善

สมบูรณ์แบบและดีงาม


ᥘᥫᥐ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɤkᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *lɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลึก, คำเมือง ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เลิัก), ปักษ์ใต้ หลึก, ลาว ເລິກ (เลิก) หรือ ລຶກ (ลึก), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧅ (เลีก), ไทใหญ่ လိုၵ်ႉ (ลึ๎ก), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (ลึก์), จ้วง laeg, จ้วงแบบหนง ndaek


ပွတ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨸᩫ᩠ᨯ (ป็ด); เทียบกับไทลื้อ ᦂᦸᧆ (กอ̂ด)


ၵၼ်ႇ

ใจกล้า, เด็ดเดี่ยว

ดื้อ, หัวรั้น

ไม่ท้อถอยเพื่อชีวิต


ၸိုၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชื่น, คำเมือง ᨩᩨ᩠᩵ᨶ (ชื่น), ลาว ຊື່ນ (ซื่น), เขิน ᨩᩨ᩠᩵ᨶ (ชื่น), ไทลื้อ ᦋᦹᧃᧈ (ชื่น)

ชื่น, แจ่มแจ้ง, หมดจด, แจ่มใส

สุขใจ, ไม่เศร้า


ႁွင်ႇ

เป็นรา, อับ (กลิ่น)


သိုဝ်ႇ

สาวหรือยังไม่มีลูก ใช้แก่สัตว์ตัวเมีย


ႁၢႆး

ซึ่งมีขนาดปานกลาง


ၶဵၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย เข็ญ, คำเมือง ᨡᩮ᩠ᨶ (เขน) หรือ ᨡᩮᩢ᩠ᨶ (เขัน), ลาว ເຂັນ (เขัน), เขิน ᨡᩮ᩠ᨶ (เขน), ไทลื้อ ᦃᦲᧃ (ฃีน) หรือ ᦵᦃᧃ (เฃน), อาหม 𑜁𑜢𑜃𑜫 (ขิน์)

เข็ญ, โชคร้าย, อยู่ในภัยอันตราย


ၵိၼ်း

ยืมมาจากพม่า ကျဉ်း (กฺยญ์:); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨣᩥ᩠ᨶ (คิน), ไทลื้อ ᦅᦲᧃ (คีน)

อึดอัดเพราะความแน่น

ยากจน, ข้นแค้น


ႁၢမ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่าม, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม), เขิน ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม), อีสาน เหิ่ม, ลาว ເຫີ່ມ (เหี่ม), ญ้อ เหิ่ม, ไทลื้อ ᦣᦱᧄᧈ (ฮ่าม), พ่าเก ꩭံ (หํ), อาหม 𑜑𑜪 (หํ)


ຊື່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชื่น, คำเมือง ᨩᩨ᩠᩵ᨶ (ชื่น), เขิน ᨩᩨ᩠᩵ᨶ (ชื่น), ไทลื้อ ᦋᦹᧃᧈ (ชื่น), ไทใหญ่ ၸိုၼ်ႈ (จึ้น), ไทใต้คง ᥓᥪᥢ (จืน, “ใส”)


ᦋᦹᧃᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชื่น, ลาว ຊື່ນ (ซื่น), คำเมือง ᨩᩨ᩠᩵ᨶ (ชื่น), เขิน ᨩᩨ᩠᩵ᨶ (ชื่น), ไทใหญ่ ၸိုၼ်ႈ (จึ้น)

ชื่น, ชื่นบาน


ເຫີ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่าม, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม) หรือ ᩉᩮᩥ᩠᩵ᨾ (เหิ่ม), เขิน ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม), อีสาน เหิ่ม, ญ้อ เหิ่ม, ไทลื้อ ᦣᦱᧄᧈ (ฮ่าม), ไทใหญ่ ႁၢမ်ႇ (ห่าม), พ่าเก ꩭံ (หํ), อาหม 𑜑𑜪 (หํ)

ธรรมดา, ปานกลาง, พื้น ๆ


ຄີກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คี่, คำเมือง ᨣᩦ᩠ᨠ (คีก), เขิน ᨣᩦ᩠ᨠ (คีก), ไทลื้อ ᦅᦲᧅ (คีก), ไทใหญ่ ၵိၵ်ႈ (กิ้ก)

ซึ่งเหลือเศษ (เลข)


ຄີກ

ชุ่ย, ลวก, ซึ่งอ่านไม่ออก


inodoro

จากละตินinodorus (อีโนโดรุซ), จากin (อิน) + odor (โอโดร์).

ที่ไม่มีกลิ่น


ຕູມ

อาจเกี่ยวข้องกับไทย ตูม, คำเมือง ᨲᩪᨾ (ตูม), เขิน ᨲᩪᨾ (ตูม), ไทลื้อ ᦎᦳᧄ (ตุม), ไทใหญ่ တုမ် (ตุม)


ตูม

ไม่บาน, ยังไม่บาน

บัวตูมบัวบาน


ລ້ຳ

ล้วนแต่, บรรดา, ทั้งหลาย, กระบวน


ແຝດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แฝด, คำเมือง ᨺᩯ᩠ᨯ (แฝด), เขิน ᨺᩯ᩠ᨯ (แฝด)


ເບົາ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀbawᴬ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.bawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เบา, คำเมือง ᨷᩮᩢᩤ (เบัา), ไทลื้อ ᦢᧁ (เบา), เขิน ᨷᩮᩢᩤ (เบัา), ไทใหญ่ မဝ် (มว) หรือ ဝဝ် (วว), ไทใต้คง ᥛᥝ (เมา), อาหม 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์), จ้วง mbaeu, จ้วงแบบหนง nawj, แสก เว๋า


ຄູ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย คู้, คำเมือง ᨤᩪ᩶ (ฅู้), เขิน ᨤᩪ᩶ (ฅู้), ไทลื้อ ᦆᦴᧉ (ฅู้)


โขลง

/kʰloːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

มีกลิ่นเหม็นอย่างเนื้อเน่าที่ค้างหลายวัน


ᩈᩧ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩈᩧ᩠ᨦ (สึง), ไทลื้อ ᦉᦹᧂ (สืง); อาจเกี่ยวข้องกับลาว ສຶງ (สึง)

เป็นเหน็บ, รู้สึกชา


สึง

รูปแบบอื่นของ ᩈᩧ᩠ᨦ (สึง)


ຕຶງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตึง


…แล้ว…เล่า

… + แล้ว + … + เล่า

…-แล้ว-…-เล่า

ทีละ, แต่ละ, ทุก ๆ

คนแล้วคนเล่า

ครั้งแล้วครั้งเล่า

วันแล้ววันเล่า

ปีแล้วปีเล่า


ตุ่น

สีมัว ๆ อย่างสีเทาหม่น ๆ


บรรดา

ทั้งหลาย, ทั้งปวง, ทั้งหมด, (มักใช้อยู่ข้างหน้า)

บรรดามนุษย์

บรรดาทรัพย์สมบัติที่มีอยู่


ᦁᦱᦟᦰ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩣᩃᩡ (อาละ), เขิน ᩋᩣᩃᩡ (อาละ); อาจเกี่ยวข้องกับไทใหญ่ ဢႃးလႃး (อ๊าล๊า)

ยิ่งใหญ่, เกรียงไกร, อาจหาญ, เป็นวีรบุรุษ, เก่งกล้า

เก่ง, มีความสามารถ


ກ່ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่าน, คำเมือง ᨠ᩵ᩣ᩠ᨶ (ก่าน), เขิน ᨠ᩵ᩣ᩠ᨶ (ก่าน), ไทลื้อ ᦂᦱᧃᧈ (ก่าน)

ก่าน, มีสีต่าง ๆ สับกันไป


ลาย

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːjᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩣ᩠ᨿ (ลาย), ลาว ລາຍ (ลาย), ไทลื้อ ᦟᦻ (ลาย), ไทดำ ꪩꪱꪥ (ลาย), ไทใหญ่ လၢႆး (ล๊าย), ไทใต้คง ᥘᥣᥭᥰ (ล๊าย), พ่าเก လႝ (ลย์), อาหม 𑜎𑜩 (ลย์)

เป็นแนวยาว ๆ

เป็นแผลยาว ๆ

เป็นจุด ๆ เป็นแต้ม ๆ เป็นดวง ๆ หรือเป็นเส้น ๆ


ᦃᦸᧂᧈ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨡᩬ᩵ᨦ (ขอ่ง), ไทใหญ่ ၶွင်ႇ (ข่อ̂ง), ไทใต้คง ᥑᥩᥒᥱ (ฃ่อ̂ง)


ມ້ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ม้าน, คำเมือง ᨾ᩶ᩣ᩠ᨶ (ม้าน), เขิน ᨾ᩶ᩣ᩠ᨶ (ม้าน), ไทลื้อ ᦙᦱᧃᧉ (ม้าน), ไทใหญ่ မၢၼ်ႉ (ม๎าน)

ม้าน, ไม่มีสี, สีจางไป, สีขาว ๆ, เหลือกขึ้น (ใช้แก่ตา)


ᦵᦅᧆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เคียด, ลาว ຄຽດ (คยด), คำเมือง ᨣ᩠ᨿᨯ (คยด), เขิน ᨣ᩠ᨿᨯ (คยด); อาจเกี่ยวข้องกับไทใหญ่ ၸဵတ်ႈ (เจ้ต)


ᦋᦱᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ช้า, ลาว ຊ້າ (ซ้า), คำเมือง ᨩ᩶ᩣ (ช้า), เขิน ᨩ᩶ᩣ (ช้า), ไทใหญ่ ၸႃႉ (จ๎า)

หยาบคาย, สามัญ, หยาบช้า


ᦜᦱᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ล่า หรือ ล้า, ลาว ຫຼ້າ (หล้า), คำเมือง ᩉᩖ᩶ᩣ (หล้า), เขิน ᩉᩖ᩶ᩣ (หล้า), ไทใหญ่ လႃႈ (ล้า)

เป็นที่สุดท้าย, อายุน้อยสุด, สุดท้อง


ᦉᦸᧄᧈ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩈᩬ᩵ᨾ (สอ่ม), ไทใหญ่ သွမ်ႇ (ส่อ̂ม)

น้ำเงินเขียว


ᦵᦣᧀ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เอ๋ย หรือ เอย, ลาว ເອີຍ (เอีย), คำเมือง ᩉᩮᩥ᩠ᨿ (เหิย), เขิน ᩉᩮᩥ᩠ᨿ (เหิย), ไทใหญ่ ဢူၺ် (อูญ) หรือ ဢိုၺ် (อึญ) หรือ ဢိူၺ်ႊ (เอิ๋ญ); เทียบเขมร អើយ (เอิย), เวียดนาม ơi (เอย)


ᦣᦱᧂᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้าง, คำเมือง ᩁ᩶ᩣ᩠ᨦ (ร้าง), เขิน ᩁ᩶ᩣ᩠ᨦ (ร้าง), อีสาน ฮ้าง หรือ ฮ่าง, ลาว ຮ້າງ (ฮ้าง), ไทใหญ่ ႁၢင်ႉ (ห๎าง), อาหม 𑜑𑜂𑜫 (หง์)

ร้าง, หม้าย, ม่าย, ถูกหย่า


ᦀᦸᧃ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອວນ (อวน), เขิน ᩋᩬᩁ (ออร), ไทดำ ꪮꪺꪙ (อัวน), ไทใหญ่ ဢွၼ် (ออ̂น)


ᦋᦳᧄ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชม, คำเมือง ᨩᩫ᩠ᨾ (ช็ม), เขิน ᨩᩫ᩠ᨾ (ช็ม), ลาว ຊົມ (ซ็ม), ไทใหญ่ ၸူမ်း (จู๊ม)

ชื่นชม, ชื่นชมยินดี, ชื่นใจ


หนักใจ

วิตก, ลำบากใจ


อำพัน

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากเปอร์เซียคลาสสิก عنبر (อฺัมบัร), จากอาหรับ عَنْبَر (อันบัร, “อำพันขี้ปลา”)

สีเหลืองปนส้มอย่างอำพัน


ᦑᦹᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทั้ง, ลาว ທັງ (ทัง), คำเมือง ᨴᩧ᩠ᨦ (ทึง), เขิน ᨴᩨ᩠ᨦ (ทืง), ไทใหญ่ တင်း (ตั๊ง)


ᦂᧄ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၵမ် (กัม)

อ่อนวัย, หนุ่ม, สาว


ᦶᦂᧂ

รูปแบบอื่นของ ᦶᦂᧂᦰ (แกงะ)


ᦏᦳᧅᧈ

เทียบจีนยุคกลาง觸 (MC tsyhowk, “สัมผัส, โดน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถูก, คำเมือง ᨳᩪᨠ (ถูก), อีสาน ถืก, ลาว ຖືກ (ถืก), เขิน ᨳᩪᨠ (ถูก), ไทใหญ่ ထုၵ်ႇ (ถุ่ก), ไทใต้คง ᥗᥧᥐᥴ (ถู๋ก), อาหม 𑜌𑜤𑜀𑜫 (ถุก์)

ถูก, ถูกต้อง


ᦏᦳᧅᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถูก, คำเมือง ᨳᩪᨠ (ถูก), อีสาน ถืก, ลาว ຖືກ (ถืก), เขิน ᨳᩪᨠ (ถูก), จ้วงแบบหนง tuk

ถูก (ไม่แพง)


ᦌᦸᧃᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซ้อน, ลาว ຊ້ອນ (ซ้อน), คำเมือง ᨪᩬ᩶ᩁ (ซอ้ร), เขิน ᨪᩬ᩶ᩁ (ซอ้ร), ไทใหญ่ သွၼ်ႉ (ส๎อ̂น)

ซึ่งซ้อน, ซึ่งซ้ำ ๆ, ซึ่งต่อเนื่องกัน


ᦂᧄᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่ำ, คำเมือง ᨠ᩵ᩣᩴ (ก่าํ), เขิน ᨠ᩵ᩣᩴ (ก่าํ), ลาว ກ່ຳ (ก่ำ), ไทใหญ่ ၵမ်ႇ (กั่ม), พ่าเก ကံ (กํ), จ้วง gaemh, จ้วงแบบจั่วเจียง gaemh

(สี) มืด, ดำ, ก่ำ


ᦉᧅ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สัก, ลาว ສັກ (สัก), คำเมือง ᩈᩢ᩠ᨠ (สัก), เขิน ᩈᩢ᩠ᨠ (สัก)


ᦉᦱᧈ

ยืมมาจากพม่า သာ (สา); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ သႃႇ (ส่า)


ᦔᦸᧆᧈᦷᦟᧃᧉ

ᦔᦸᧆᧈ (ป่อ̂ด, “ปลอด, ล้วน”) + ᦷᦟᧃᧉ (โล้น, “ล้วน”)

ครบถ้วน, สมบูรณ์, ไม่ขาด, ไม่บกพร่อง


เติบ

/tɤːp̚˨˩/^((สัมผัส))

มากเกินสมควร

เด็ก ๆ กินกับเติบ ไม่ค่อยกินข้าว


ᦶᦀᧈ

อาจมีรากเดียวกับ ᦶᦀ (แอ); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย แอ, ลาว ແອ (แอ), คำเมือง ᩋᩯ (แอ), เขิน ᩋᩯᩳ (แออ), ไทใหญ่ ဢေ (เอ) หรือ ဢေး (เอ๊) หรือ ဢႄး (แอ๊)

อ่อน, นิ่ม, แอ

ᦔᧃᦍᦱ ᦜᦻ ᦠᦹᧉ ᦵᦕᧀᦶᦕᧈ ᦔᧃᦍᦱ ᦶᦀᧈ ᦠᦹᧉ ᦠᦱ ᦵᦣᧃ

ปัญญามากให้เผยแพร่ ปัญญาอ่อนให้หาเรียน

ปันยา หลาย หื้ เผิยแผ่ ปันยา แอ่ หื้ หา เฮน


ᦃᦱᧄᧈᦆᦳᧂ

ᦃᦱᧄᧈ (ฃ่าม, “ทน, อึด, อด”) + ᦆᦳᧂ (ฅุง, “คง”)

คงกระพัน, หนังเหนียว


ᦵᦉᦡᦻ

ᦵᦉ (เส, “เสีย”) + ᦡᦻ (ดาย, “ดาย, เปล่า”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เสียดาย, ลาว ເສຍດາຍ (เสยดาย), คำเมือง ᩈᩮ᩠ᨿᨯᩣ᩠ᨿ (เสยดาย), เขิน ᩈᩮᨯᩣ᩠ᨿ (เสดาย), ไทใหญ่ သေလၢႆ (เสลาย)

น่าเสียดาย, ผิดหวัง


ᦷᦎᦡᦲ

ᦷᦎ (โต, “ตัว”) + ᦡᦲ (ดี, “ดี”)

งาม, รูปร่างดี


ᦕᦱᧃ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨹᩣ᩠ᨶ (ผาน), เขิน ᨹᩣ᩠ᨶ (ผาน), ไทใหญ่ ၽၢၼ် (ผาน)

จน, ขาดแคลน, ยากไร้


ᦌᦹᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ซื่อ, คำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่), เขิน ᨪᩨ᩵ (ซื่), อีสาน ซื่อ หรือ ซือ, ลาว ຊື່ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทใหญ่ သိုဝ်ႈ (สึ้ว), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh

ซื่อสัตย์, แท้จริง


ᦵᦃᧁ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xiəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขียว, ลาว ຂຽວ (ขยว), คำเมือง ᨡ᩠ᨿᩅ (ขยว), เขิน ᨡ᩠ᨿᩴ (ขยํ), ไทใหญ่ ၶဵဝ် (เขว)

เขียว, ฟ้าอ่อน


portmanteau

ใช้ครั้งแรกโดย Lewis Carroll ใน Through The Looking Glass เพื่ออธิบายคำที่เขาประดิษฐ์ขึ้นใน Jabberwocky

ซึ่งเกิดขึ้นจากการผสานสองคำหรือสองเรื่องราวหรือมากกว่าเข้าด้วยกัน

The overall narrator of this portmanteau story - for Dickens co-wrote it with five collaborators on his weekly periodical, All the Year Round - expresses deep, rational scepticism about the whole business of haunting.

2002 December 14, Nicholas Lezard, “Spooky tales by the master and friends”, in The Guardian (London), page 30:

We're so bombarded with images, it's a struggle to preserve our imaginations.' In response, he's turned to cinema, commissioning 11 film-makers to contribute to a portmanteau film, entitled '11'09"01' and composed of short films each running 11 minutes, nine seconds and one frame.

2002 December 11, Nick Bradshaw, “One day in September”, in Time Out, page 71:


ᦶᦋᧆ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨩᩯ᩠ᨯ (แชด), ไทใหญ่ ၸႅတ်ႈ (แจ้ต); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ชัด, ลาว ຊັດ (ซัด)

แท้, จริง, บริสุทธิ์


ᦶᦙᧂ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mlɛːŋᴬ, จากไทดั้งเดิม *m.leːŋᴬ, จากจีนยุคกลาง螟蛉 (MC meng leng); ร่วมเชื้อสายกับไทย แมลง และ แมง, ลาว ແມງ (แมง), คำเมือง ᨾᩯ᩠ᨦ (แมง) หรือ ᨾᩯᩖᨦ (แมลง), เขิน ᨾᩯ᩠ᨦ (แมง), ไทใหญ่ မႅင်း (แม๊ง), ไทใต้คง ᥛᥦᥒᥰ (แม๊ง), จ้วง nengz

ผุ (ใช้แก่ฟัน)


ᦖᧃᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมั่น, ลาว ໝັ່ນ (หมั่น), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩢ᩵ᩁ (หมั่ร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩢ᩵ᩁ (หมั่ร)


ᦠᦸᧄ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hoːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หอม, คำเมือง ᩉᩬᨾ (หอม), เขิน ᩉᩬᨾ (หอม), ลาว ຫອມ (หอม), ไทใหญ่ ႁွမ် (หอ̂ม), พ่าเก ꩭွံ (หอ̂ํ), อาหม 𑜑𑜨𑜪 (หอ̂ํ) หรือ 𑜍𑜨𑜪 (รอ̂ํ), จ้วง hom

หอม (ไม่เหม็น)


ᦶᦑᧂᧈ᧑ᦟᧄᦵᦡᧁ

ᦶᦑᧂᧈ (แท่ง, “แท่ง”) + ᦟᧄ (ลัม, “ลำ”) + ᧚ᦵᦡᧁ (1เดว, “หนึ่งเดียว”)

น้ำหนึ่งใจเดียวกัน, สามัคคี, ปรองดอง


ᦺᦂᧉᦂᦲᧄᧈ

ᦺᦂᧉ (ไก้, “ใกล้”) + ᦂᦲᧄᧈ (กี่ม, “ใกล้”)


ᦐᦳᧄᧈᦂᧄ

ᦐᦳᧄᧈ (หนุ่ม, “หนุ่ม, สาว, อ่อนวัย”) + ᦂᧄ (กัม, “อ่อนวัย”)

หนุ่ม, สาว, อยู่ในวัยฉกรรจ์


ᦅᦱᧂᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค้าง, ลาว ຄ້າງ (ค้าง), คำเมือง ᨣ᩶ᩤ᩠ᨦ (ค้าง), เขิน ᨣ᩶ᩤ᩠ᨦ (ค้าง)


ᦉᦱᧂᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สาง, ลาว ສາງ (สาง), คำเมือง ᩈᩣ᩠ᨦ (สาง), เขิน ᩈᩣ᩠ᨦ (สาง), ไทใหญ่ သၢင် (สาง)

กระจ่าง, ชัดเจน, ใส


ᦉᦹᧇᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สืบ, ลาว ສືບ (สืบ), คำเมือง ᩈᩨ᩠ᨷ (สืบ), เขิน ᩈᩨ᩠ᨷ (สืบ), ไทใหญ่ သိုပ်ႇ (สึ่ป)

ต่อไป, ถัดไป, สืบไป


ງອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งอน, คำเมือง ᨦᩬᩁ (งอร), ไทลื้อ ᦇᦸᧃ (งอ̂น)


ງົງງວຍ

ງົງ (ง็ง, “งง”) + ງວຍ (งวย, “งวย”)

[ŋoŋ˧˥.ŋuːə̯j˧˥]

[ŋoŋ˩˨.ŋuːə̯j˩˨]


ງ່າວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เง่า, คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᩅ (ง่าว), เขิน ᨦ᩵ᩣ᩠ᩅ (ง่าว), ไทลื้อ ᦇᦱᧁᧈ (ง่าว), ไทใหญ่ ငၢဝ်ႈ (ง้าว)


ᦢᦱᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บาง, ลาว ບາງ (บาง), คำเมือง ᨷᩤ᩠ᨦ (บาง), เขิน ᨷᩤ᩠ᨦ (บาง), ไทใหญ่ မၢင် (มาง) หรือ ဝၢင် (วาง)


ᦷᦖᧆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมด, ลาว ໝົດ (หม็ด), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩫᨯ (หม็ด), เขิน ᩉ᩠ᨾᩫᨯ (หม็ด), ไทใหญ่ မူတ်း (มู๊ต)

หมดจด, สะอาด


พร้อย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ພ້ອຍ (พ้อย), เขิน ᨽᩭ᩶ (ภอย้), ไทลื้อ ᦘᦾᧉ (ภ้อ̂ย)

/pʰrɔːj˦˥/^((สัมผัส))

ประไปทั่ว, ลายกระเป็นจุดประปราย, วาว, พราย

ลายพร้อย

ด่างพร้อย


ᦈᧇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จับ, ลาว ຈັບ (จับ), คำเมือง ᨧᩢ᩠ᨷ (จับ), เขิน ᨧᩢ᩠ᨷ (จับ), ไทใหญ่ ၸပ်း (จั๊ป)

ถูกต้อง, ใช่, แม่น


ງົງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งง, คำเมือง ᨦᩫ᩠ᨦ (ง็ง), เขิน ᨦᩫ᩠ᨦ (ง็ง)

โก่ง, โค้ง, งอ


ແຈ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แจ่ม


ອັກເສບ

[ʔak̚˧˥.seːp̚˧˩]

[ʔak̚˩˨.seːp̚˥˥˨]


ມຸກ

พี, ใหญ่, พี ๆ ต่ำ ๆ


ແພວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แพรว


ແຟບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แฟบ, เขิน ᨽᩮ᩠ᨷ (เภบ), ไทลื้อ ᦶᦗᧇ (แพบ), ไทใหญ่ ၽႅပ်ႉ (แผ๎ป)


ມອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มอม, คำเมือง ᨾᩬᨾ (มอม), เขิน ᨾᩬᨾ (มอม), ไทลื้อ ᦙᦸᧄ (มอ̂ม)


ຊານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาญ, เขมร ជាញ (ชาญ)


ພ່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พร่อง, อีสาน พ่อง, คำเมือง ᨻᩕᩬ᩵ᨦ (พรอ่ง) หรือ ᨽᩬ᩵ᨦ (ภอ่ง), เขิน ᨽᩬ᩵ᨦ (ภอ่ง), ไทลื้อ ᦘᦸᧂᧈ (ภ่อ̂ง), ไทใหญ่ ၽွင်ႈ (ผ้อ̂ง)


ປົມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปม, คำเมือง ᨸᩫ᩠ᨾ (ป็ม), เขิน ᨸᩫ᩠ᨾ (ป็ม), ไทลื้อ ᦔᦸᧄ (ปอ̂ม), ไทใหญ่ ပူမ် (ปูม)


ຖ່ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ่อย, อีสาน ถ่อย, คำเมือง ᨳᩬ᩠᩵ᨿ (ถอ่ย), เขิน ᨳᩭ᩵ (ถอย่), ไทลื้อ ᦏᦾᧈ (ถ่อ̂ย)


ມ່ວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ม่วง, คำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ (มว่ง), เขิน ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ (มว่ง), ไทลื้อ ᦷᦙᧂᧈ (โม่ง), ไทใหญ่ မူင်ႈ (มู้ง)


ບອດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บอด, อีสาน บอด, คำเมือง ᨷᩬᨯ (บอด), เขิน ᨷᩬᨯ (บอด), ไทลื้อ ᦢᦸᧆᧈ (บ่อ̂ด), ไทดำ ꪚꪮꪒ (บอด), ไทขาว ꪚꪮꪒ, ไทใหญ่ မွတ်ႇ (ม่อ̂ต) หรือ ဝွတ်ႇ (ว่อ̂ต), ไทใต้คง ᥛᥩᥖᥱ (ม่อ̂ต), อาหม 𑜈𑜨𑜄𑜫 (บอ̂ต์), ตั่ย bót


ທໍ່

แผลงมาจาก ເທົ່າ (เท็่า); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦑᦸᧈ (ท่อ̂), ไทดำ ꪕꪷ꪿ (ตฺํ่); ดูเพิ่มที่ ເທົ່າ (เท็่า)


ແຜວ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨹᩯ᩠ᩅ (แผว), เขิน ᨹᩯ᩠ᩅ (แผว), ไทลื้อ ᦶᦕᧁ (แผว), ไทใหญ่ ၽႅဝ် (แผว)


ᦵᦡᧁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดียว, ลาว ດຽວ (ดยว), คำเมือง ᨯ᩠ᨿᩅ (ดยว), เขิน ᨯ᩠ᨿᩴ (ดยํ), ไทใหญ่ လဵဝ် (เลว)


ငၢၼ်

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉ᩠ᨦᩣ᩠ᨶ (หงาน), ไทลื้อ ᦄᦱᧃ (หงาน)

เจริญพันธุ์, ยังไม่ได้ตอน, แพร่พันธุ์ได้, หล่อเป็นพิเศษ


ຫ້າວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้าว, คำเมือง ᩉ᩶ᩣ᩠ᩅ (ห้าว), เขิน ᩉ᩶ᩣ᩠ᩅ (ห้าว), ไทลื้อ ᦠᦱᧁᧉ (ห้าว), ไทใหญ่ ႁၢဝ်ႈ (ห้าว)


ປູດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปูด, ไทลื้อ ᦔᦳᧆᧈ (ปุ่ด)


ບິ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บิ่น

หมดไปนิดหน่อย


ดาด

/daːt̚˨˩/^((สัมผัส))

หลังคาดาด


ดาด

/daːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ธรรมดา ๆ, พื้น ๆ

สำนวนดาด ๆ


ບຸບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บุบ, คำเมือง ᨷᩩᨷ (บุบ), เขิน ᨷᩩ᩠ᨷ (บุบ), ไทลื้อ ᦢᦳᧇ (บุบ), ไทใหญ่ မုပ်း (มุ๊ป), ဝုပ်း (วุ๊ป), မူပ် (มูป), หรือ ဝူပ်း (วู๊ป)

ลดราคาที่ควรได้


ໂລ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โล่ง, คำเมือง ᩃᩰᩫ᩠᩵ᨦ (โล็่ง), เขิน ᩃᩰ᩠᩵ᨦ (โล่ง)


ຫວິວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หวิว, ไทลื้อ ᦛᦲᧁ (หวีว)


ຝ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwɯəꟲ (“เมฆ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝ้า, คำเมือง ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), เขิน ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), ไทลื้อ ᦚᦱᧉ (ฝ้า), ไทขาว ꪠꪱꫂ, ไทใหญ่ ၽႃႈ (ผ้า) หรือ ၾႃႈ (ฝ้า), จ้วงแบบจั่วเจียง paj, ปู้อี veac, แสก เวี̂ย


ຟາງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาง, คำเมือง ᨼᩣ᩠ᨦ (ฟาง), เขิน ᨼᩣ᩠ᨦ (ฟาง), ไทลื้อ ᦝᦱᧂ (ฟาง), ไทใหญ่ ၽၢင်း (ผ๊าง) หรือ ၾၢင်း (ฝ๊าง)


ຟົກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟก, คำเมือง ᨼᩫ᩠ᨠ (ฟ็ก), เขิน ᨼᩫ᩠ᨠ (ฟ็ก), ไทลื้อ ᦷᦝᧅ (โฟก), ไทใหญ่ ၽူၵ်ႉ (ผู๎ก) หรือ ၾူၵ်ႉ (ฝู๎ก)


ຝ່າວ

เสียงพูดออกค่อย ๆ เพราะความเหนื่อย, ซึ่งไม่สนิทดีจึงมีลมออกมาได้

เปิดเสียงผิด


ຝິ່ວ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨹᩦ᩠᩵ᩅ (ผี่ว), ไทลื้อ ᦕᦲᧁᧈ (ผี่ว), ไทใหญ่ ၽိဝ်ႇ (ผิ่ว)

ทะลุ, รั่ว, ไม่สนิทดีมีลมออกได้


ຝີ່

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨹᩦ᩵ (ผี่), ไทใหญ่ ၽီႇ (ผี่)


ເຝື້ອ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwɯəꟲ (“เมฆ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝ้า, คำเมือง ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), เขิน ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), ไทลื้อ ᦚᦱᧉ (ฝ้า), ไทใหญ่ ၽႃႈ (ผ้า) หรือ ၾႃႈ (ฝ้า), จ้วงแบบจั่วเจียง paj, ปู้อี veac, แสก เวี̂ย


ເຝືອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฝือ, อีสาน เฝือ, คำเมือง ᨺᩮᩬᩥᩋ (เฝอิอ), เขิน ᨺᩮᩬᩨ (เฝอื), ไทลื้อ ᦵᦚᦲ (เฝี), ไทใหญ่ ၽိူဝ် (เผิว) หรือ ၾိူဝ် (เฝิว)


ເຝື່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฝื่อน, คำเมือง ᨺᩮᩬᩥ᩵ᩁ (เฝอิ่ร), เขิน ᨺᩮᩨ᩠᩵ᨶ (เฝื่น)

เฝื่อน (หน้า)


ຟຸຍ

ຟຸຽ
ฟุย
ຟຸຽ
ฟุย

เปราะ, แตกง่าย, ยุ่ย

คลอนแคลน, ชำรุด


ຟ່າງ

อาจเกี่ยวข้องกับ ຟາງ (ฟาง)


ຟະ

ซึ่งมีเมล็ดลีบมาก


ເຟື້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฟื้อย, คำเมือง ᨼᩮᩬᩥ᩠᩶ᨿ (เฟอิ้ย) หรือ ᨼᩮᩥ᩠᩶ᨿ (เฟิ้ย)

ເຟື້ອຽ
เฟื้อย


ດ້າມ

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ແສດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แสด, คำเมือง ᩈᩯ᩠ᨯ (แสด), เขิน ᩈᩯ᩠ᨯ (แสด), ไทลื้อ ᦶᦉᧆᧈ (แส่ด), ไทใหญ่ သႅတ်ႇ (แส่ต)


ຂຸ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขุ่น, คำเมือง ᨡᩩ᩵ᩁ (ขุ่ร), เขิน ᨡᩩ᩵ᩁ (ขุ่ร), ไทลื้อ ᦃᦳᧃᧈ (ฃุ่น), ไทขาว ꪂꪴꪙꫀ, ไทใหญ่ ၶုၼ်ႇ (ขุ่น)


ດ້ວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้วง, คำเมือง ᨯ᩠ᩅ᩶ᨦ (ดว้ง), เขิน ᨯ᩠ᩅ᩶ᨦ (ดว้ง), ไทลื้อ ᦷᦡᧂᧉ (โด้ง)

ขาว, ขาวและอ่อน


ໂຄ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၶူင်ႈ (ขู้ง)

ว่าง, เปล่า (ใช้แก่ท้อง)


ໂຄ່ງ

ยืมมาจากเขมร គ្រោង (คฺโรง); ร่วมเชื้อสายกับไทย โคร่ง


ᦟᦲᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลี้, ลาว ລີ້ (ลี้), คำเมือง ᩃᩦ᩶ (ลี้), เขิน ᩃᩦ᩶ (ลี้)

ลี้ลับ, ลับ, ห่างไกล


ᦟᦱᧇ

ยืมมาจากเขมร រាប (ราบ)


ᦟᦱᧃᧉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːnꟲ⁴ (“(หัว)ล้าน”) (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้าน, คำเมือง ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), เขิน ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), ลาว ລ້ານ (ล้าน), ไทใหญ่ လၢၼ်ႉ (ล๎าน), ไทใต้คง ᥘᥣᥢᥲ (ล้าน)


လႃႉ

ใส่หลวม ๆ ทำให้เห็นเนื้อเห็นหนัง, ขาดรุ่งริ่ง


လၢင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระด้าง, ลาว ດ້າງ (ด้าง), คำเมือง ᨯ᩶ᩣ᩠ᨦ (ด้าง), เขิน ᨯ᩶ᩣ᩠ᨦ (ด้าง), ไทลื้อ ᦡᦱᧂᧉ (ด้าง)

ชาเพราะความเย็น


လိပ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลีบ, อีสาน ลีบ, ลาว ລີບ (ลีบ), คำเมือง ᩃᩦ᩠ᨷ (ลีบ), เขิน ᩃᩦ᩠ᨷ (ลีบ), ไทลื้อ ᦟᦲᧇ (ลีบ)

เปราะบาง, ว่างเปล่าข้างใน, ไม่มีเมล็ด


ໂກກ

มีอาการดั่งลิง, ไม่มีความอาย


ໂກ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย โก้


ທຸ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทุ้ม, เขิน ᨴᩩ᩶ᨾ (ทุ้ม)


ເທ່

ยืมมาจากไทย เท่


ᩃᩢ᩠ᨷ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lapᴰ²ˢ (“พ้นตา; ปกปิด”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลับ, คำเมือง ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), ลาว ລັບ (ลับ), ไทลื้อ ᦟᧇ (ลับ), ไทใหญ่ လပ်ႉ (ลั๎ป), อาหม 𑜎𑜆𑜫 (ลป์)

ลับ (พ้นตา; ปกปิด)


ᩃᩢ᩠ᨷ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lapᴰ²ˢ (“พ้นตา; ปกปิด”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลับ, เขิน ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), ลาว ລັບ (ลับ), ไทลื้อ ᦟᧇ (ลับ), ไทใหญ่ လပ်ႉ (ลั๎ป), อาหม 𑜎𑜆𑜫 (ลป์)

ลับ (พ้นตา; ปกปิด), มิดชิด, ห่างไกล


ᩃᩣ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มลาก; อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ လၢၵ်ႈ (ล้าก, “สิบล้าน”) หรือ လၢၵ်ႇ (ล่าก, “สิบล้าน”), ไทใต้คง ᥘᥣᥐ (ลาก, “สิบล้าน”); ร่วมรากกับ ᨾᩣ᩠ᨠ (มาก)


ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໝານ (หมาน), อีสาน หมาน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨶ (หมาน), ไทลื้อ ᦖᦱᧃ (หมาน), ไทใหญ่ မၢၼ် (มาน)


ᩉ᩠ᨾᩬᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอก, ลาว ໝອກ (หมอก), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᨠ (หมอก), ไทลื้อ ᦖᦸᧅᧈ (หม่อ̂ก), ไทใหญ่ မွၵ်ႇ (ม่อ̂ก)


ᨪ᩶ᩣ᩠ᨿ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซ้าย, ลาว ຊ້າຍ (ซ้าย), คำเมือง ᨪ᩶ᩣ᩠ᨿ (ซ้าย), ไทลื้อ ᦌᦻᧉ (ซ้าย), ไทใหญ่ သၢႆႉ (ส๎าย)


ᨪᩨ᩵

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”); ร่วมเชื้อสายกับร่วมเชื้อสายกับไทย ซื่อ, คำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่), อีสาน ซื่อ หรือ ซือ, ลาว ຊື່ (ซื่), ไทลื้อ ᦌᦹᧈ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทใหญ่ သိုဝ်ႈ (สึ้ว), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh

ซื่อ, ตรง, ซื่อสัตย์


ᨪᩨ᩵

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”); ร่วมเชื้อสายกับร่วมเชื้อสายกับไทย ซื่อ, เขิน ᨪᩨ᩵ (ซื่), อีสาน ซื่อ หรือ ซือ, ลาว ຊື່ (ซื่), ไทลื้อ ᦌᦹᧈ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทใหญ่ သိုဝ်ႈ (สึ้ว), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh

ซื่อ, ตรง, ซื่อสัตย์


ᨦᩳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งอ, ลาว ງໍ (งํ), คำเมือง ᨦᩬᩴ (งอํ), ไทลื้อ ᦇᦸ (งอ̂), ไทใหญ่ ငေႃး (ง๊อ̂)


ᨷᩮᩢᩤ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀbawᴬ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.bawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เบา, ลาว ເບົາ (เบ็า), คำเมือง ᨷᩮᩢᩤ (เบัา), ไทลื้อ ᦢᧁ (เบา), ไทใหญ่ မဝ် (มว) หรือ ဝဝ် (วว)


ᨷᩮᩢᩤ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀbawᴬ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.bawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เบา, ลาว ເບົາ (เบ็า), เขิน ᨷᩮᩢᩤ (เบัา), ไทลื้อ ᦢᧁ (เบา), ไทใหญ่ မဝ် (มว) หรือ ဝဝ် (วว)


ᨷᩤ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บาน, ลาว ບານ (บาน), คำเมือง ᨷᩤ᩠ᨶ (บาน), ไทลื้อ ᦢᦱᧃ (บาน)

บาน, ชื่นบาน


ᨷᩱ᩶

ร่วมเชื้อสายกับไทย ใบ้, ลาว ໃບ້ (ใบ้), คำเมือง ᨷᩱ᩶ (ไบ้), ไทลื้อ ᦺᦢᧉ (ไบ้), ไทใหญ่ မႂ်ႈ (ใม้) หรือ ဝႂ်ႈ (ใว้)


ᨷᩬᨯ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บอด, ลาว ບອດ (บอด), คำเมือง ᨷᩬᨯ (บอด), ไทลื้อ ᦢᦸᧆᧈ (บ่อ̂ด), ไทใหญ่ မွတ်ႇ (ม่อ̂ต) หรือ ဝွတ်ႇ (ว่อ̂ต)


ᨯ᩠ᨿᩴ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดียว, ลาว ດຽວ (ดยว), คำเมือง ᨯ᩠ᨿᩅ (ดยว), ไทลื้อ ᦵᦡᧁ (เดว), ไทใหญ่ လဵဝ် (เลว)


ᨯ᩶ᩣ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้าน, ลาว ດ້ານ (ด้าน), คำเมือง ᨯ᩶ᩣ᩠ᨶ (ด้าน), ไทลื้อ ᦡᦱᧃᧉ (ด้าน), ไทใหญ่ လၢၼ်ႈ (ล้าน, “ไม่อาย”) และ လၼ် (ลัน, “ไม่นิ่ม”)

ไม่กลัว, เชื่อง

ด้าน (ไม่อาย)


ᨯᩥ᩠ᨷ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdipᴰˢ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.dipᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดิบ, ลาว ດິບ (ดิบ), คำเมือง ᨯᩥ᩠ᨷ (ดิบ), ไทลื้อ ᦡᦲᧇ (ดีบ), ไทใหญ่ လိပ်း (ลิ๊ป)

ยังไม่ได้บวช (ใช้แก่คนดิบ)


ᨽᩬ᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พร่อง, ลาว ພ່ອງ (พ่อง), คำเมือง ᨻᩕᩬ᩵ᨦ (พรอ่ง), ไทลื้อ ᦘᦸᧂᧈ (ภ่อ̂ง), ไทใหญ่ ၽွင်ႈ (ผ้อ̂ง)

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ᨼᩫ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟก, ลาว ຟົກ (ฟ็ก), คำเมือง ᨼᩫ᩠ᨠ (ฟ็ก), ไทลื้อ ᦷᦝᧅ (โฟก), ไทใหญ่ ၽူၵ်ႉ (ผู๎ก) หรือ ၾူၵ်ႉ (ฝู๎ก)


ᦏᦾᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ่อย, ลาว ຖ່ອຍ (ถ่อย), คำเมือง ᨳᩬ᩠᩵ᨿ (ถอ่ย), เขิน ᨳᩭ᩵ (ถอย่)

ถ่อย, ชั่วช้า


ထီႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถี่, ลาว ຖີ່ (ถี่), คำเมือง ᨳᩦ᩵ (ถี่), เขิน ᨳᩦ᩵ (ถี่), ไทลื้อ ᦏᦲᧈ (ถี่)

ถี่, ไม่ห่าง

ตระหนี่ถี่เหนียว


ຖີ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถี่, คำเมือง ᨳᩦ᩵ (ถี่), เขิน ᨳᩦ᩵ (ถี่), ไทลื้อ ᦏᦲᧈ (ถี่), ไทขาว ꪖꪲꫀ, ไทใหญ่ ထီႇ (ถี่)

ถี่, ไม่ห่าง

ขี้เหนียว, ตระหนี่ถี่เหนียว


ໄນ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย น่าย, คำเมือง ᨶᩱ᩵ (ไน่), เขิน ᨶᩱ᩵ (ไน่), ไทลื้อ ᦺᦓᧈ (ไน่), ไทดำ ꪼꪙ꪿ (ไน่), ไทใหญ่ ၼႆႈ (ไน้); ร่วมรากกับ ນ່າຍ (น่าย)

อ่อนหรือนิ่มจากการแช่น้ำ


ໄນ່

ชำนาญ, คล่อง, คุ้นเคย


ၸၢင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย จาง, ลาว ຈາງ (จาง), คำเมือง ᨧᩣ᩠ᨦ (จาง), เขิน ᨧᩣ᩠ᨦ (จาง), ไทลื้อ ᦈᦱᧂ (จาง)


ႁၢပ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แหบ, ลาว ແຫບ (แหบ), คำเมือง ᩉᩯ᩠ᨷ (แหบ), เขิน ᩉᩯ᩠ᨷ (แหบ), ไทลื้อ ᦶᦠᧇᧈ (แห่บ)


ႁၢပ်ႇ

ว่าง, เปล่า, กลวง


ႁႄ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຫ (แห), อีสาน แห, ปักษ์ใต้ แห, คำเมือง ᩉᩯ (แห) หรือ ᩉᩕᩯ (แหร), เขิน ᩉᩯ (แห), ไทดำ ꪵꪬ (แห)

เปรียว, ไม่เชื่อง, ซึ่งมีความกลัว


ႁွၼ်ႇ

สั้นและบาง (ใช้แก่ผม)


ထၢင်ႇထိူမ်

ထၢင်ႇ (ถ่าง, “คิด, ออกความเห็น”) + ထိူမ် (เถิม, “คิด, ออกความเห็น”)

ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လီထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈၶူဝ်းဝိတ်ႈ-19 တီႈသီႇပေႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇမီးမႅင်း။

คนป่วยที่ถูกสงสัยว่าเป็นโรคปอดบวมชนิดโควิด-19 ที่เมืองสี่ป้อนี้ไม่ได้ติดเชื้อ

กู๊นเปนอันลีถ่างเถิมว้าเปนป่อ̂ตใก้ขู๊ววิ้ต-19 ตี้สี่ป๎อ̂ไน๎ อั่มมี๊แม๊ง.


omnicompetent

omni- (“สัพ, สรรพ, ทั้งหมด”) + competent (“มีความสามารถ, เก่ง”)

ซึ่งมีความสามารถในทุกด้าน, ซึ่งมีความสามารถในทุกทักษะ, เก่งทุกด้าน


ຫົວງອນ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ງອນ (งอน, “งอน”)

[huːə̯˩(˧).ŋɔːn˧˥]

[huːə̯˥˧˧.ŋɔːn˩˨]


ໂງ່ງ່າວ

ໂງ່ (โง่, “โง่”) + ງ່າວ (ง่าว, “เง่า, โง่”)

[ŋoː˧.ŋaːw˧]

[ŋoː˧˨.ŋaːw˧˨]


ຈົນແຕ້ມ

ຈົນ (จ็น, “จน”) + ແຕ້ມ (แต้ม, “แต้ม”)


ສິ້ນແຕ້ມ

ສິ້ນ (สิ้น, “สิ้น”) + ແຕ້ມ (แต้ม, “แต้ม”)


ແຈ່ມແຈ້ງ

ແຈ່ມ (แจ่ม, “แจ่ม”) + ແຈ້ງ (แจ้ง, “แจ้ง”)

[t͡ɕɛːm˧.t͡ɕɛːŋ˥˨]

[t͡ɕɛːm˧˨.t͡ɕɛːŋ˧˦]


ແຈ່ມໃສ

ແຈ່ມ (แจ่ม, “แจ่ม”) + ໃສ (ใส, “ใส”)

[t͡ɕɛːm˧˨.saɰ˥˧˧]


ລາມປາມ

ລາມ (ลาม, “ลาม”) + ປາມ (ปาม, “ปาม”)


ແພວພາວ

ແພວ (แพว, “แพรว”) + ພາວ (พาว, “พราว”)


ມອມແມມ

ມອມ (มอม, “มอม”) + ແມມ (แมม, “แมม”)


ຍັດໄສ້

ຍັດ (ยัด, “ยัด”) + ໄສ້ (ไส้, “ไส้”)


ຈຸກຈິກ

ຈຸກ (จุก, “จุก”) + ຈິກ (จิก, “จิก”)

[t͡ɕuk̚˧˥.t͡ɕik̚˧˥]

[t͡ɕuk̚˩˨.t͡ɕik̚˩˨]


ແຊມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แซม, คำเมือง ᨪᩯ᩠ᨾ (แซม), เขิน ᨪᩯ᩠ᨾ (แซม), ไทลื้อ ᦶᦌᧄ (แซม), ไทใหญ่ သႅမ်း (แส๊ม)

แซม, ซึ่งมีลายสลับสี


ແຊມ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨪᩯ᩠ᨾ (แซม), ไทใหญ่ သႅမ်း (แส๊ม)

ซึ่งรับน้ำหนักไว้มากเกิน (เช่น เรือ)

มีน้ำหนักมากเกินไป (ใช้แก่คน)


ແຊ່ອີ່ມ

ແຊ່ (แซ่, “แช่”) + ອີ່ມ (อี่ม, “อิ่ม”)


ᦀᦲᧄᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔiːmᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อิ่ม, ลาว ອິ່ມ (อิ่ม) หรือ ອີ່ມ (อี่ม), คำเมือง ᩋᩥ᩠᩵ᨾ (อิ่ม), เขิน ᩋᩥ᩠᩵ᨾ (อิ่ม), ไทใหญ่ ဢိမ်ႇ (อิ่ม), อาหม 𑜒𑜢𑜉𑜫 (อิม์), จ้วง imq

อิ่มเอม, พอใจ


𑜎𑜢𑜀𑜫

ร่วมเชื้อสายกับอาหม เล็ก, คำเมือง ᩃᩮᩢ᩠ᨠ (เลัก), ลาว ເລັກ (เลัก), ไทลื้อ ᦵᦟᧅ (เลก), ไทใหญ่ လဵၵ်ႉ (เล๎ก)


𑜎𑜢𑜀𑜫

ซึ่งยังร้ายแรง


現金

ที่เห็นแก่เงิน, ที่วางแผนไว้แก่ตัว, ที่เห็นแก่ตัว

彼は現金なやつだね。自分しか考えてない。

He sure is a self-serving person. He only ever thinks about himself.

Kare wa genkin na yatsu da ne. Jibun shika kangaete nai.


หวัดแกมบรรจง

หวัด + แกม + บรรจง

หฺวัด-แกม-บัน-จง

เขียนตัวอักษรครึ่งบรรทัดเล็กน้อย เป็นการเขียนตามความถนัด ต้องการความรวดเร็ว แต่ยังต้องเขียนตัวอักษรให้เป็นตัว คือ ตัวอักษรต้องชัดเจน

ค่อนข้างบรรจง (ใช้กับลายมือ)

เขาเขียนด้วยลายมือหวัดแกมบรรจงเลยอ่านไม่ออก


หวัดกิน

อาการที่เยื่อของอวัยวะที่เป็นเครื่องหายใจอักเสบ มักทำให้เสียงแห้งและนํ้ามูกไหล

ถูกฝนหน่อยเดียว หวัดกินเสียแล้ว

เขาก็ดูแข็งแรงดี ทำไมถูกหวัดกินเอาได้


ບອດສີ

ບອດ (บอด, “บอด”) + ສີ (สี, “สี”)

[bɔːt̚˥˥˨.siː˥˧˧]


ᨻᩨ᩠᩶ᨶᨾᩮᩨ᩠ᨦ

ᨻᩨ᩠᩶ᨶ (พื้น, “พื้น”) + ᨾᩮᩨ᩠ᨦ (เมืง, “เมือง”)


ꪵꪨꪣ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɛːmᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰleːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຫຼມ (แหลม), ไทใหญ่ လႅမ် (แลม), ไทใต้คง ᥘᥦᥛᥴ (แล๋ม)


ꪻꪎ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใส, คำเมือง ᩈᩲ (ใส), อีสาน ใส, ลาว ໃສ (ใส), ไทลื้อ ᦺᦉ (ไส), ไทใหญ่ သႂ် (ใส), ไทใต้คง ᥔᥬᥴ (ใส๋), อาหม 𑜏𑜧 (สว์) หรือ 𑜏𑜧𑜤 (สาว์), จ้วง saw


ꪭ꫁ꪮꪙ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɔːnꟲ⁴, จากไทดั้งเดิม *rwuːlꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้อน, คำเมือง ᩁᩬ᩶ᩁ (รอ้ร), อีสาน ฮ้อน, ลาว ຮ້ອນ (ฮ้อน), ไทลื้อ ᦣᦸᧃᧉ (ฮ้อ̂น), ไทขาว ꪭꪮꪙꫂ, ไทใหญ่ ႁွၼ်ႉ (ห๎อ̂น), ไทใต้คง ᥞᥩᥢᥳ (ห๎อ̂น), พ่าเก ꩭွꩫ် (หอ̂น์), อาหม 𑜍𑜨𑜃𑜫 (รอ̂น์), แสก รูน


ꪵꪒꪉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdɛːŋᴬ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.dwiːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แดง, คำเมือง ᨯᩯ᩠ᨦ (แดง), ลาว ແດງ (แดง), ไทลื้อ ᦶᦡᧂ (แดง), ไทใหญ่ လႅင် (แลง), ไทใต้คง ᥘᥦᥒ (แลง), อาหม 𑜓𑜢𑜂𑜫 (ดิง์) หรือ 𑜃𑜢𑜂𑜫 (นิง์), จ้วง nding, จ้วงแบบหนง ndiang, แสก รี๋ง


ꪅꪳ

อาจยืมมาจากลาว ຄື (คื); ร่วมเชื้อสายกับไทย คือ, ลาว ຄື (คื), อีสาน คือ


ꪶꪄ꫁ꪙ

ยืมมาจากไทย ข้น


ໜຳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หนำ, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩣᩴ (หนาํ), เขิน ᩉ᩠ᨶᩣᩴ (หนาํ), ไทลื้อ ᦐᧄ (หนัม), ไทใหญ่ ၼမ် (นัม)

พีมาก ใช้แก่ควายที่ยังไม่ได้ตอนและมีเนื้อที่คอใหญ่ขึ้น


โชก

/t͡ɕʰoːk̚˥˩/^((สัมผัส))

มากจนไหลอาบไปทั่ว

เหงื่อโชก


efficiente

เอกพจน์ เพศหญิงของ efficient


efficiente

ยืมมาจากละติน efficientem (เอฟฟีกีเอนเตม)

ซึ่งมีประสิทธิภาพ

ได้ผลดี, ซึ่งมีประสิทธิผล


дйкий

สืบทอดจากสลาวิกดั้งเดิม *dikъ; ร่วมเชื้อสายกับเบลารุส дзі́кі (ดซฺีกี).

ป่าเถื่อน, ดุร้าย

แปลก, ประหลาด


ສີດ

ยืมมาจากบาลี สีต


ຜອມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *proːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ผอม, คำเมือง ᨹᩬᨾ (ผอม), เขิน ᨹᩬᨾ (ผอม), ไทลื้อ ᦕᦸᧄ (ผอ̂ม), จ้วง byom; เทียบไทใหญ่ ယွမ် (ยอ̂ม), สุ่ย qxguml


ເຫີ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย เห่อ


ແຂ

ยืมมาจากเขมร ខែ (แข)

ขาวดั่งดวงเดือน


ສົນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สน, คำเมือง ᩈᩫ᩠ᨶ (ส็น), เขิน ᩈᩫ᩠ᨶ (ส็น), ไทลื้อ ᦉᦳᧃ (สุน) หรือ ᦷᦉᧃ (โสน), ไทใหญ่ သူၼ် (สูน)

สับสน, สอดกันอย่างแน่นเหนียว, แน่นเหนียว, ยุ่งเหยิง


ສົນ

ยืมมาจากบาลี สนฺท


ໜວກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnuəkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนวก, คำเมือง ᩉ᩠ᨶ᩠ᩅᨠ (หนวก), เขิน ᩉ᩠ᨶ᩠ᩅᨠ (หนวก), ไทลื้อ ᦷᦐᧅᧈ (โหน่ก), ไทดำ ꪘꪺꪀ (หนัวก), ไทขาว ꪘꪺꪀ, ไทใหญ่ ၼူၵ်ႇ (นู่ก), อาหม 𑜃𑜤𑜀𑜫 (นุก์), จ้วง nuk, จ้วงแบบหนง nog, จ้วงแบบจั่วเจียง nuek

[nuːə̯k̚˥˥˨]


ຄອດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คอด, อีสาน คอด, เขิน ᨣᩬᨯ (คอด)

คอด, ไม่พัฒนา (ใช้แก่พืชผล)


ເປ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย เป้

เป้ (เบี้ยว, เอน, ไม่ตรง, ตะแคง)


ປວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปวง

[puːə̯ŋ˩(˧)]


ຂົ້ນ

ยืมมาจากไทย ข้น (Kerr, 1972; Patterson & Severino, 1995); ร่วมรากกับ ຂຸ້ນ (ขุ้น)

ข้นแค้น, ข้นเข็ญ


ຫວາດໄຫວ

ຫວາດ (หวาด, “หวาด”) + ໄຫວ (ไหว, “ไหว”)

[ʋaːt̚˥˥˨.ʋaj˥˧˧]

ไม่แยแส, เฉยเมย


ຫວາດສຽວ

ยืมมาจากไทย หวาดเสียว; เหมือนกับ ຫວາດ (หวาด, “หวาด”) + ສຽວ (สยว, “เสียว”)

[ʋaːt̚˧˩.siːə̯w˩(˧)]

[ʋaːt̚˥˥˨.siːə̯w˥˧˧]


ເຟື້ອຽ

รูปเลิกใช้ของ ເຟື້ອຍ (เฟื้อย)


ຟຸຽ

รูปเลิกใช้ของ ຟຸຍ (ฟุย)


ຟູມຟາຍ

ຟູມ (ฟูม, “ฟูม”) + ຟາຍ (ฟาย, “ฟาย”)

ຟູມຟາຽ
ฟูมฟาย

ฟูมฟาย (ล้นเหลือ, สุรุ่ยสุร่าย)


ຟູມຟາຽ

รูปเลิกใช้ของ ຟູມຟາຍ (ฟูมฟาย)


ຟົກຊ້ຳ

ຟົກ (ฟ็ก, “ฟก”) + ຊ້ຳ (ซ้ำ, “ช้ำ”)


อุคห

ยืมมาจากบาลี อุคฺคห

[เสียงสมาส]
อุก-คะ-หะ-


ທັບສັບ

ທັບ (ทับ, “ทับ”) + ສັບ (สับ, “ศัพท์”)


ບຸບສະຫຼາຍ

ບຸບ (บุบ, “บุบ”) + ສະຫຼາຍ (สะหลาย, “สลาย”)

ບຸບສະຫລາຍ
ບຸບສະຫລາຽ
บุบสะหลาย


ບຸບສະຫລາຽ

รูปเลิกใช้ของ ບຸບສະຫຼາຍ (บุบสะหลาย)


ບຸບສະຫລາຍ

รูปแบบอื่นของ ບຸບສະຫຼາຍ (บุบสะหลาย)


ໂລ່ງແປນ

ໂລ່ງ (โล่ง, “โล่ง”) + ແປນ (แปน, “แปลน”)

โล่ง, ว่างเปล่า


ອ້ອນແອ້ນ

อาจมาจาก ອ້ອນ (อ้อน, “อ้อน”) + ແອ່ນ (แอ่น, “แอ่น”)

[ʔɔːn˥˨.ʔɛːn˥˨]

[ʔɔːn˧˦.ʔɛːn˧˦]


ຈຸ່ນ

ตัดมาจาก ຈຸ່ນບຸ່ນ (จุ่นบุ่น)


ເທັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เท็จ


ເທັດຈິງ

ເທັດ (เทัด, “เท็จ”) + ຈິງ (จิง, “จริง”)

[tʰet̚˧˨.t͡ɕiŋ˩˨]


𰘙

สือดิบของ nduk (“ที่เน่าเปื่อย; ชั่วร้าย”)


𰪯

สือดิบของ imq (“อิ่ม”)


ອ່ອນນ້ອມ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ນ້ອມ (น้อม, “น้อม”)

[ʔɔːn˧.nɔːm˥˨]

[ʔɔːn˧˨.nɔːm˧˦]


ŝlosanta

เอกพจน์ ปัจจุบันกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosantan

กรรมการก เอกพจน์ ปัจจุบันกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosata

เอกพจน์ ปัจจุบันกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosatan

กรรมการก เอกพจน์ ปัจจุบันกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosantaj

พหูพจน์ ปัจจุบันกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosantajn

กรรมการก พหูพจน์ ปัจจุบันกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosataj

พหูพจน์ ปัจจุบันกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosatajn

กรรมการก พหูพจน์ ปัจจุบันกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosinta

เอกพจน์ อดีตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosintan

กรรมการก เอกพจน์ อดีตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosita

เอกพจน์ อดีตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlositan

กรรมการก เอกพจน์ อดีตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosintaj

พหูพจน์ อดีตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosintajn

กรรมการก พหูพจน์ อดีตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlositaj

พหูพจน์ อดีตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlositajn

กรรมการก พหูพจน์ อดีตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosonta

เอกพจน์ อนาคตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosontan

กรรมการก เอกพจน์ อนาคตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosota

เอกพจน์ อนาคตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosotan

กรรมการก เอกพจน์ อนาคตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosontaj

พหูพจน์ อนาคตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosontajn

กรรมการก พหูพจน์ อนาคตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosotaj

พหูพจน์ อนาคตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


ŝlosotajn

กรรมการก พหูพจน์ อนาคตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ ŝlosi (โชฺ๎ลซี)


malŝlosanta

เอกพจน์ ปัจจุบันกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosantan

กรรมการก เอกพจน์ ปัจจุบันกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosata

เอกพจน์ ปัจจุบันกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosatan

กรรมการก เอกพจน์ ปัจจุบันกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosantaj

พหูพจน์ ปัจจุบันกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosantajn

กรรมการก พหูพจน์ ปัจจุบันกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosataj

พหูพจน์ ปัจจุบันกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosatajn

กรรมการก พหูพจน์ ปัจจุบันกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosinta

เอกพจน์ อดีตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosintan

กรรมการก เอกพจน์ อดีตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosita

เอกพจน์ อดีตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlositan

กรรมการก เอกพจน์ อดีตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosintaj

พหูพจน์ อดีตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosintajn

กรรมการก พหูพจน์ อดีตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlositaj

พหูพจน์ อดีตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlositajn

กรรมการก พหูพจน์ อดีตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosonta

เอกพจน์ อนาคตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosontan

กรรมการก เอกพจน์ อนาคตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosota

เอกพจน์ อนาคตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosotan

กรรมการก เอกพจน์ อนาคตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosontaj

พหูพจน์ อนาคตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosontajn

กรรมการก พหูพจน์ อนาคตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosotaj

พหูพจน์ อนาคตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


malŝlosotajn

กรรมการก พหูพจน์ อนาคตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ malŝlosi (มัลโชฺ๎ลซี)


enŝlosontaj

พหูพจน์ อนาคตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosontajn

กรรมการก พหูพจน์ อนาคตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosotaj

พหูพจน์ อนาคตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosotajn

กรรมการก พหูพจน์ อนาคตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosonta

เอกพจน์ อนาคตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosontan

กรรมการก เอกพจน์ อนาคตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosota

เอกพจน์ อนาคตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosotan

กรรมการก เอกพจน์ อนาคตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosintaj

พหูพจน์ อดีตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosintajn

กรรมการก พหูพจน์ อดีตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlositaj

พหูพจน์ อดีตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlositajn

กรรมการก พหูพจน์ อดีตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosinta

เอกพจน์ อดีตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosintan

กรรมการก เอกพจน์ อดีตกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosita

เอกพจน์ อดีตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlositan

กรรมการก เอกพจน์ อดีตกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosantaj

พหูพจน์ ปัจจุบันกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosantajn

กรรมการก พหูพจน์ ปัจจุบันกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosataj

พหูพจน์ ปัจจุบันกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosatajn

กรรมการก พหูพจน์ ปัจจุบันกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosanta

เอกพจน์ ปัจจุบันกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosantan

กรรมการก เอกพจน์ ปัจจุบันกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosata

เอกพจน์ ปัจจุบันกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


enŝlosatan

กรรมการก เอกพจน์ ปัจจุบันกาล กรรมวาจก รูปกริยาขยาย ของ enŝlosi (เอนโชฺ๎ลซี)


ຄວງ

อาจเกี่ยวข้องกับ ຄວງ (ควง, “ฟ้า, สวรรค์”)


ລ່າງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lwɤːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ล่าง, คำเมือง ᩃ᩵ᩣ᩠ᨦ (ล่าง), เขิน ᩃ᩵ᩣ᩠ᨦ (ล่าง), ไทลื้อ ᦟᦱᧂᧈ (ล่าง), ไทใหญ่ လၢင်ႈ (ล้าง)


ໝາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาด


ຫມາດ

รูปแบบอื่นของ ໝາດ (หมาด)


ສຽວ

ยืมมาจากไทย เฉียว

เฉียว, แรง, จัด


ສຽວ

แรง (ใช้แก่เหล้า)


ລໍ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ล่อ, เขิน ᩃᩳ᩵ (ลอ่)


ມົວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มัว, คำเมือง ᨾ᩠ᩅᩫ (มว็), เขิน ᨾ᩠ᩅᩫ (มว็), ไทลื้อ ᦷᦙ (โม), ไทใหญ่ မူဝ်း (มู๊ว)

เมา, ติด (ของมึนเมา)


ໂຜ່

หึ่ง ๆ (เสียง)


ເສື່ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฉื่อย

ເສື່ອຽ
เสื่อย


ເສື່ອຍຊາ

ເສື່ອຍ (เสื่อย, “เฉื่อย”) + ຊາ (ซา, “ชา”)

ເສື່ອຽຊາ
เสื่อยซา


ເສື່ອຽ

รูปเลิกใช้ของ ເສື່ອຍ (เสื่อย)


ເສື່ອຽຊາ

รูปเลิกใช้ของ ເສື່ອຍຊາ (เสื่อยซา)


อร

[เสียงสมาส]
ออ-ระ-

/ʔɔːn˧/^((สัมผัส))

/ʔɔː˧.ra˦˥./

พระองค์กลมกล้องแกล้ง เอวอ่อนอรอรรแถ้ง ถ้วนแห่งเจ้ากูงาม บารนี

(ลิลิตพระลอ)


អរ

จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ʔər ~ *ʔəər (“สนุกสนาน”)

สุข, สนุกสนาน


เทา

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເທົາ (เท็า); เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ เถ้า

สีหม่น ๆ อย่างสีขี้เถ้า

ดีเลวหรือถูกผิดปนเปกันอยู่

ธุรกิจสีเทา


ດຽງສາ

ດຽງ (ดยง, “เดียง”) + ສາ (สา, “สา”)

[diːə̯ŋ˩˨.saː˥˧˧]


hii

นี่ (คำคุณศัพท์ที่แสดงให้เห็นถึงความใกล้เคียง)


เปราะ

แผลงมาจาก เผาะ

/prɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

หักง่าย, แตกง่าย

ไส้ดินสอเปราะ


อักเสบ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอาหรับ عَذَاب (อะษาบ, “การทรมาน; ความทรมาน”)

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/^((สัมผัส))

มีพิษกำเริบเนื่องจากแผลเป็นต้น

มีปฏิกิริยาตอบสนองป้องกันเฉพาะที่ชนิดเฉียบพลัน มีอาการปวด บวม แดง ร้อน และอาจมีไข้, ชนิดเรื้อรัง การดำเนินโรคเป็นไปช้า ๆ ไม่รุนแรง และมักมีเนื้อพังผืดเกิดขึ้น

ข้ออักเสบเฉียบพลัน

ข้ออักเสบเรื้อรัง


เรื้อรัง

/rɯa̯˦˥.raŋ˧/^((สัมผัส))

ยืดเยื้อ, นานหาย


ระยำ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย rejam (“ปาหิน; ลงโทษโดยปาหิน”), จากอาหรับ رَجْم (รัญม, “การลงโทษโดยปาหิน”)

ชั่วช้า, ตํ่าช้า, เลวทราม, อัปมงคล

คนระยำ

เรื่องระยำ

ทำระยำ

ยับเยิน, แหลก

ดังดวงแก้วตกต้องแผ่นผา ร้าวระยำช้ำจิตเจ็บอุรา


กิด

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กิด, ลาว ກິດ (กิด)


เหิ่ม

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่าม, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม), เขิน ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม), อีสาน เหิ่ม, ลาว ເຫີ່ມ (เหี่ม), ไทลื้อ ᦣᦱᧄᧈ (ฮ่าม), ไทใหญ่ ႁၢမ်ႇ (ห่าม), พ่าเก ꩭံ (หํ), อาหม 𑜑𑜪 (หํ)


เหิ่ม

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่าม, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม), เขิน ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม), ลาว ເຫີ່ມ (เหี่ม), ญ้อ เหิ่ม, ไทลื้อ ᦣᦱᧄᧈ (ฮ่าม), ไทใหญ่ ႁၢမ်ႇ (ห่าม), พ่าเก ꩭံ (หํ), อาหม 𑜑𑜪 (หํ)

ธรรมดา, ปานกลาง, พื้น ๆ


ขี้ถี่

ขี้เหนียว, ตระหนี่


industrious

จาก ฝรั่งเศสกลางindustrieux, จาก ละตินช่วงปลายindustriosus (อินดุซต๎รีโอซุซ, “ขยัน, กัมมันต์, อุตสาหะ”), จาก ละตินindustria (อินดุซต๎รีอา, “ความขยันหมั่นเพียร, ความอุตสาหะ”), อาจมาจาก indu (อินดู, “ใน, ภายใน”), รูปแปรโบราณของ in (อิน) + struō (ซต๎รูโอ̄, “สร้าง”); ดูที่ industry

ขยันและอดทน, อุตสาหะ, พากเพียร, ขยันขันแข็ง


ໜ່ຳ

ต่อเนื่อง, ไหลตามกัน, ซ้ำ


คอมมิวนิสต์

ยืมมาจากอังกฤษ communist

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

ค็อม-มิว-นิ๊ส

เกี่ยวกับระบบคอมมิวนิสต์


swhyienz

ซึ่งเป็นธรรมชาติ


รหัสย์

ยืมมาจากสันสกฤต रहस्य (รหสฺย); ร่วมรากกับ รหัส


rahsia

ยืมมาจากสันสกฤต रहस्य (รหสฺย)


رهسيا

การสะกดเป็นอักษรยาวีของ rahsia


rahasia

สืบทอดจากมาเลเซีย rahsia, จากสันสกฤต रहस्य (รหสฺย)


เบสิก

ยืมมาจากอังกฤษ basic

พื้นฐาน, ง่าย ๆ

ที่เกี่ยวข้องกับเบส

เกลือเบสิก


บะช่อ

ยืมมาจากหมิ่นใต้ 肉脞 (bah-chhò, “เนื้อสับ”)

/ba˨˩.t͡ɕʰɔː˥˩/^((สัมผัส))

ที่สับละเอียด บางครั้งก็ปรุงรสพร้อมด้วย

หมูบะช่อ

เนื้อบะช่อ


มงคล

ยืมมาจากบาลี มงฺคล หรือสันสกฤต मङ्गल (มงฺคล)

[เสียงสมาส]
มง-คน-ละ-

ที่จัดขึ้นเพื่อความอยู่เย็นเป็นสุข

งานมงคล

ที่เชื่อว่าจะนำความสุขความเจริญเป็นต้นมาให้

วัตถุมงคล


монгол

ชื่อพื้นเมือง มักจะโยงกับ монг (mong, “ความกล้าหาญ”).

มองโกเลีย, เกี่ยวกับมองโกเลีย

монгол хэл

ภาษามองโกเลีย


murah

ถูก (ไม่แพง)


murah

ถูก (ไม่แพง)


betul

ถูก (ไม่ผิด)


betul

ถูก (ไม่ผิด)


سكر

จากราก س ك ر (ซ-ก-ร).


مدرس

มีความรู้, มีการศึกษา


მდინარე

เกี่ยวข้องกับ დინება (ดีแนบา).

ที่กำลังไหล (น้ำ)


มอ

/mɔː˧/^((สัมผัส))

สีมัว ๆ อย่างสีดำเจือขาว


พุ

รูปแบบอื่นของ ᨻᩩ (พุ)


ชมพู

จากเขมรเก่า ជុំពូវ (ชุํพูว), จากสันสกฤต जम्बु (ชมฺพุ) หรือ जम्बू (ชมฺพู); เทียบเขมร ជម្ពូ (ชมฺพู); ร่วมรากกับ ชมพู่

/t͡ɕʰom˧.pʰuː˧/^((สัมผัส))

(สี~) สีแดงอ่อน, สีแดงเจือขาว


อสิตะ

ยืมมาจากบาลี อสิต หรือสันสกฤต असित (อสิต)

/ʔa˨˩.si˨˩.taʔ˨˩/^((สัมผัส))

มีสีดำ, มีสีคล้ำ, มีสีแก่


ก่อน (ไปถึงเร็วกว่ากำหนด)


แน่น, หนาแน่น


ləŋ⁴

ราบ, อยู่ในแนวนอน


สาย (ไปถึงช้ากว่ากำหนด)


โปร่ง, เบาบาง


ดิ่ง, อยู่ในแนวตั้ง


tsum¹ luəŋ²

(ไข่) เป็นหมัน


təːk⁸

มีสองสาม, ไม่มาก


ใจพระ

มีใจบุญ, มีใจเมตตา


ใจง่าย

/t͡ɕaj˧.ŋaːj˥˩/^((สัมผัส))

เชื่อง่าย, ยินยอมง่าย


sur

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง sur, จากฝรั่งเศสเก่า sur (“เปรี่ยว, ขม”), จากแฟรงก์ *sūr (“acidic, sour”), จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *sūraz (“sour”)


tout

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง tout, จากฝรั่งเศสเก่า tot, จากละติน tōtus (โต̄ตุซ); เทียบกับกาตาลา tot, อิตาลี tutto, โปรตุเกส todo, โรมาเนีย tot, สเปน todo (โตโด).


tous

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง tous < ฝรั่งเศสเก่า toz, เทียบเท่ากับ tout + -s.

พหูพจน์ เพศชายของ tout


tel

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า tel, จากละติน tālis (ต̄าลิซ). เทียบกับสเปน tal (ตัล).


même

Je l'ai acheté le même jour

ฉันซื้อมันวันเดียวกัน


tentative

ฝรั่งเศส tentatif, จากละติน tentativus (เตนตาตีวุซ, “ลอง, ทดสอบ”), จาก tento (เตนโต) ซึ่งเป็นรูปอดีตกาลสมบูรณ์ของ tentatus (เตนตาตุซ, “ลอง, ทดสอบ”); ดูเพิ่ม tent (เตนต), tempt (เตมปต)

ที่เกี่ยวข้องกับการทดสอบ, ที่เป็นการทดลอง

ไม่แน่นอน; ขึ้นอยู่กับการเปลี่ยนแปลงในอนาคต

ที่ยับยั้งชั่งใจ; สุภาพ; ที่ทำด้วยความระมัดระวังและไม่ใช้กำลังทั้งหมด


belle

เพศหญิง เอกพจน์ของ beau


courageuse

เพศหญิง เอกพจน์ของ courageux


beaux

พหูพจน์ เพศชายของ beau


belles

พหูพจน์ เพศหญิงของ beau


prudent

ยืมจากละติน prūdēns, prūdēntem (ป๎รู̄เด̄นซ, ป๎รู̄เด̄นเตม).


prudente

เอกพจน์ เพศหญิงของ prudent


mignonne

เอกพจน์ เพศหญิงของ mignon


dangereuse

เอกพจน์ เพศหญิงของ dangereux


célèbre

ยืมจากละติน celeber (เกเลเบร์).

มีชื่อเสียง, โด่งดัง


amical

ยืมจากละติน amicalis (อามีกาลิซ).


amicale

เอกพจน์ เพศหญิงของ amical


heureux

จาก heur + -eux. เทียบกับอุตซิตา urós

ดี, ยอดเยี่ยม


heureuse

เอกพจน์ เพศหญิงของ heureux


intéressante

เอกพจน์ เพศหญิงของ intéressant


pauvre

ขาด, ไม่เพียงพอ


triste

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า triste, จากละติน trīstis (ต๎รี̄ซติซ), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *tréystis.


vieux

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง vieulx, จากฝรั่งเศสเก่า viel, จากละตินตลาด veclus (เวก๎ลุซ), จากละติน vetulus (เวตูลุซ).


vieille

เอกพจน์ เพศหญิงของ vieux


jeune

หนุ่ม, สาว, เยาว์


botanique

ทางพฤกษศาสตร์


végétal

ยืมจากละตินสมัยกลาง vegetalis (เวเกฺตาลิซ), จากละติน vegeto (เวเกฺโต).

ของหรือเกี่ยวข้องกับพืช


วกฺก

สืบทอดจากสันสกฤต वक्र (วกฺร)


désert

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า desert, ยืมจากละติน dēsertus (เด̄เซร์ตุซ).


cher

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง cher, จากฝรั่งเศสเก่า cher, chier, จากละตินตลาด *cāru (*ก̄ารู), จากละติน cārus (ก̄ารุซ), จากอิตาลิกดั้งเดิม *kāros, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *kéh₂ros, จาก*keh₂- (“to desire, to wish”).

หลังจากคำนาม


timide

ยืมจากละติน timidus (ตีมีดุซ).


frais

เย็น (อุณหภูมิ)

สิ่งที่เพิ่งเกิดขึ้น


délicieux

ยืมจากละตินช่วงปลายdeliciosus (เดลีกีโอซุซ).
* ร่วมเชื้อสายกับอังกฤษ delicious, อิตาลี delizioso, โรมาเนีย delicios, สเปน delicioso (เดลีซฺีโอโซ)


appétissant

น่ารับประทาน


agressif

ก้าวร้าว, ห้าวหาญ


prochain

สืบทอดจากละตินตลาด propeānus (โป๎รเปอ̄านุซ), จากละติน prope (โป๎รเป, “ใกล้”).

ที่จะเกิดขึ้น


plat

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง plat, จากฝรั่งเศสเก่า plat, จากละตินตลาด *plattus (*ป๎ลัตตุซ), จากกรีกโบราณ πλατύς (platús, “broad, flat”).


régulier

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า reguler, ยืมจากละตินช่วงปลาย regulāris (เรกฺูล̄าริซ).


เปลี่ยว

หนุ่ม (ใช้แก่วัวควาย)


เปลี่ยว

เปลี่ยวใจ

ห่างไกลผู้คน

ทางเปลี่ยว

ไม่มีผู้คนไปมา

เวลากลางคืนถนนสายนี้เปลี่ยว


อ้างว้าง

/ʔaːŋ˥˩.waːŋ˦˥/^((สัมผัส))

เปล่าเปลี่ยว, ว้าเหว่, เปลี่ยวใจ

รู้สึกอ้างว้าง


เฟะ

/feʔ˦˥/^((สัมผัส))

เละ, เปื่อยหรือแหลกเหลวจนไม่เป็นรูปเป็นร่าง

เน่าเฟะ


แหลกเหลว

/lɛːk̚˨˩.leːw˩˩˦/^((สัมผัส))

ป่นปี้, ไม่มีชิ้นดี, ไม่เป็นชิ้นเป็นอัน


ป่นปี้

ยับเยิน, ย่อยยับ


différent

จากละติน differēns (ดิฟเฟเร̄นซ).


différente

เอกพจน์ เพศหญิงของ différent


reçu

ที่ประสบความสำเร็จ


ແຫລວ

รูปล้าสมัยของ ແຫຼວ (แหลว, “เหลว”)


académique

จากละตินacadēmicus (อากาเด̄มีกุซ), จากกรีกโบราณἀκαδημικός (akadēmikós).


étranger

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง estranger, จากฝรั่งเศสเก่า estrangier, จากestrange + -ier


soigneux

ระมัดระวัง, พิถีพิถัน


adjectif

จากละติน adiectīvus (อาดีเอกตี̄วุซ).


doux

(น้ำ) จืด, ไม่เค็ม


douce

เอกพจน์ เพศหญิงของ doux


salé

จากกริยา saler.


salée

เพศหญิง เอกพจน์ของ salé


salés

เพศชาย พหูพจน์ของ salé


adjectifs

เพศชาย พหูพจน์ของ adjectif


ennuyeux

ฝรั่งเศสเก่าenuieus, corresponding to ennui + -eux


ennuyeuses

เพศหญิง พหูพจน์ของ ennuyeux


ennuyeuse

เพศหญิง เอกพจน์ของ ennuyeux


française

เพศหญิง เอกพจน์ของ français


françaises

เพศหญิง พหูพจน์ของ français


ร้อยแปด

rɔ́ɔi-bpɛ̀ɛt

/rɔːj˦˥.pɛːt̚˨˩/^((สัมผัส))

จำนวนมากมายหลายอย่างต่างชนิด


ร้อยแปดพันเก้า

ร้อย + แปด + พัน + เก้า

ร้อย-แปด-พัน-ก้าว

/rɔːj˦˥.pɛːt̚˨˩.pʰan˧.kaːw˥˩/^((สัมผัส))

จำนวนมากมายหลายอย่างต่างชนิด


thaï

ไทย (เกี่ยวกับภาษาไทยหรือคนไทย)


thaïe

เพศหญิง เอกพจน์ของ thaï


thaïs

เพศชาย พหูพจน์ของ thaï


thaïes

เพศหญิง พหูพจน์ของ thaï


scientifique

ทางวิทยาศาสตร์


vit

สืบทอดจากสวีเดนเก่า hvīter, จากนอร์สเก่า hvítr, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *hwītaz, ท้ายที่สุดจากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *ḱweytos


voyant

ขี้โอ่, โอ้อวด


mûre

เพศหญิง เอกพจน์ของ mûr


directeur

ยืมจากละตินช่วงปลาย director, directōrem (ดีเรกโตร์, ดีเรกโต̄เรม), จากละติน directus (ดีเรกตุซ).


สูงอายุ

/suːŋ˩˩˦.ʔaː˧.juʔ˦˥/^((สัมผัส))


เป็นกันเอง

เป็น + กันเอง

เป็น-กัน-เอง

มีความสนิทสนมคุ้นเคยกัน


รุ่นราวคราวเดียวกัน

รุ่น + ราว + คราว + เดียว + กัน

รุ่น-ราว-คฺราว-เดียว-กัน

มีอายุไล่เลี่ยกัน

th-รุ่นราวคราวเดียวกัน-th-adj-LiZsMiYF


ไล่เลี่ย

พอ ๆ กัน, สูสี

สูงไล่เลี่ยกัน

สอบได้คะแนนไล่เลี่ยกัน


執行

เกี่ยวกับการบริหารหรือการดำเนินการ

กริยาคุณศัพท์


unifying

ที่มีแนวโน้มหรือส่งเสริมให้ทำหรือรวมเป็นหน่วยเดียวกัน


unified

ที่รวมเป็นหน่วยเดียวกัน

ที่ดำเนินการด้วยหน่วยหรือตัวตนเดียว (เช่น บุคคล คณะบุคคล บริษัท องค์กร)

ที่ให้การศึกษาทุกระดับชั้นตั้งแต่อนุบาลจนถึง ม. 6 (ใช้กับเขตการศึกษา)

สหรัฐอเมริกา


ເບື່ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบื่อ, จ้วง mbwq, จ้วงแบบหนง mbowq


pur

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง pur, จากฝรั่งเศสเก่า pur, จากละติน pūrus (ปู̄รุซ).

บริสุทธิ์ (ไม่เสีย)

บริสุทธิ์ (ไม่เจือปน)


ระบายสี

ที่เสริมแต่งเกินความจริง

ข่าวระบายสี


ໂດ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย โด่


ຫວາ

ซึ่งมีขอบหรือปลายเอียงออกห่างกัน


ສະໝ່ຳສະເໝີ

ສະຫມ່ຳສະເຫມີ
สะหม่ำสะเหมี
ສມ່ຳສເມີ
สม่ำสเมี

ສະ-ໝ່ຳ-ສະ-ເໝີ


moyen

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง moyen, จากฝรั่งเศสเก่า moien, แบบเก่ากว่า meien, จากละติน mediānus (เมดีอ̄านุซ). ร่วมรากกับ médian


mathématique

ทางคณิตศาสตร์


anglais

เกี่ยวข้องกับอังกฤษ


quelques

พหูพจน์ของ quelque (“บาง”)


fait

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง fait, จากฝรั่งเศสเก่า fet, จากละติน factum (ฟักตุม).


franc

เกี่ยวข้องกับชาวแฟรงก์


franche

เพศหญิง เอกพจน์ของ franc


francs

เพศชาย พหูพจน์ของ franc

เพศชาย พหูพจน์ของ franc


franches

เพศหญิง พหูพจน์ของ franc


autres

พหูพจน์ของ autre


nouveau

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง nouveau, จากฝรั่งเศสเก่า novel, จากละติน novellus (โนเวลลุซ), จากnovus (โนวุซ, “new”), จากอิตาลิกดั้งเดิม *nowos, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *néwos.


nouvel

เพศชาย เอกพจน์ของ nouveau


nouvelle

เพศหญิง เอกพจน์ของ nouveau


nouveaux

เพศชาย พหูพจน์ของ nouveau


nouvelles

เพศหญิง พหูพจน์ของ nouveau


vieil

เพศชาย เอกพจน์ของ vieux


vieilles

เพศหญิง พหูพจน์ของ vieux


belge

เกี่ยวข้องกับเบลเยียม


toute

เพศหญิง เอกพจน์ของ tout


toutes

เพศหญิง พหูพจน์ของ tout


ເລັກນ້ອຍ

ເລັກ (เลัก, “เล็ก”) + ນ້ອຍ (น้อย, “น้อย”)


ປານກາງ

ປານ (ปาน, “ปาน”) + ກາງ (กาง, “กลาง”)


ອ່ອນໄຫວ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ໄຫວ (ไหว, “ไหว”)

[ʔɔːn˧˨.ʋaj˥˧˧]


ເໜືອ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหนือ, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ (เหนอิอ), ไทลื้อ ᦵᦐᦲ (เหนี), ไทดำ ꪹꪘ (เหน), ไทใหญ่ ၼိူဝ် (เนิว), ไทใต้คง ᥘᥫᥴ (เล๋อ̂), อ่ายตน ꩫိုဝ် (นึว์), อาหม 𑜃𑜢𑜤𑜈𑜫 (นึว์), จ้วง nw, จ้วงแบบหนง now, จ้วงแบบจั่วเจียง nwa


ເຫນືອ

รูปแบบอื่นของ ເໜືອ (เหนือ)


ຮັດກຸມ

ຮັດ (ฮัด, “รัด”) + ກຸມ (กุม, “กุม”)


ສຸດທ້າຍ

ສຸດ (สุด, “สุด”) + ທ້າຍ (ท้าย, “ท้าย”)

ສຸດທ້າຽ
สุดท้าย


ລົ້ມເຫຼວ

ยืมมาจากไทย ล้มเหลว; เหมือนกับ ລົ້ມ (ล็้ม, “ล้ม”) + ເຫຼວ (เหลว, “เหลว”)

ລົ້ມເຫລວ
ล็้มเหลว


ຫລາກຫລາຍ

รูปแบบอื่นของ ຫຼາກຫຼາຍ (หลากหลาย)


ອ້າງອີງ

ອ້າງ (อ้าง, “อ้าง”) + ອີງ (อีง, “อิง”)

[ʔaːŋ˥˨.ʔiːŋ˩(˧)]

[ʔaːŋ˧˦.ʔiːŋ˩˨]


ອ້າງອິງ

รูปแบบอื่นของ ອ້າງອີງ (อ้างอีง)


ສະຫລາດ

รูปแบบอื่นของ ສະຫຼາດ (สะหลาด)


ທັນສະໄຫມ

รูปแบบอื่นของ ທັນສະໄໝ (ทันสะไหม)


ຄົງທີ່

ຄົງ (ค็ง, “คง”) + ທີ່ (ที่, “ที่”)

[kʰoŋ˧˥.tʰiː˧]

[kʰoŋ˩˨.tʰiː˧˨]


ທຽບເທົ່າ

ທຽບ (ทยบ, “เทียบ”) + ເທົ່າ (เท็่า, “เท่า”)


ເລັ່ງດ່ວນ

ເລັ່ງ (เลั่ง, “เร่ง”) + ດ່ວນ (ด่วน, “ด่วน”)

[leŋ˧˨.duːə̯n˧˨]


ບຸກຄະລິກ

ยืมมาจากบาลี ปุคฺคลิก


certaine

เพศหญิง เอกพจน์ของ certain


certains

เพศชาย พหูพจน์ของ certain


certaines

เพศหญิง พหูพจน์ของ certain


politique

จากละติน politicus (โปลีตีกุซ).


mieux

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง mieulx, จากฝรั่งเศสเก่า mielz, mialz, miels, จากละติน melius (เมลีอุซ).

ขั้นกว่าของ bien


ຍິ່ງໃຫຍ່

ຍິ່ງ (ยิ่ง, “ยิ่ง”) + ໃຫຍ່ (ใหย่, “ใหญ่”)

[ɲiŋ˧˨.ɲaɰ˧˨]


ອະນຸບານ

ອະນຸ (อะนุ, “อนุ”) + ບານ (บาน, “บาล”)


ປະຕິບັດການ

ປະຕິບັດ (ปะติบัด, “ปฏิบัติ”) + ການ (กาน, “การ”)

ປະ-ຕິ-ບັດ-ການ


ตุ้ม

ป้อม ๆ, กลม ๆ


ລົ້ມເຫລວ

รูปแบบอื่นของ ລົ້ມເຫຼວ (ล็้มเหลว)


ใก้

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.raɰꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใกล้, ลาว ໃກ້ (ใก้) หรือ ໄກ້ (ไก้), ไทลื้อ ᦺᦂᧉ (ไก้), ไทใหญ่ ၵၢႆ (กาย), อาหม 𑜀𑜧 (กว์) หรือ 𑜀𑜩 (กย์), จ้วง gyawj

รูปแบบอื่นของ ᨠᩱ᩶ (ไก้)


ราบเรียบ

ที่ราบเรียบ

พื้นนํ้าราบเรียบ


ตะกุกตะกัก

แผลงมาจาก กุกกัก

ตะ-กุก-ตะ-กัก

ติด ๆ ขัด ๆ, ไม่ราบรื่น


ราบรื่น

ราบ + รื่น ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮາບຮື່ນ (ฮาบฮื่น)

/raːp̚˥˩.rɯːn˥˩/^((สัมผัส))

เรียบร้อย, ปราศจากอุปสรรคใด ๆ

งานสำเร็จลงอย่างราบรื่น

ชีวิตสมรสราบรื่น


รื่น

/rɯːn˥˩/^((สัมผัส))

ฟังเสียงรื่นหู

ดูทิวทัศน์รื่นตา

เสียใจแต่แสร้งทำหน้ารื่น


ຍືດຫຍຸ່ນ

ຍືດ (ยืด, “ยืด”) + ຫຍຸ່ນ (หยุ่น, “หยุ่น”)


ນິລັນດອນ

ยืมมาจากบาลี นิรนฺตร หรือสันสกฤต निरन्तर (นิรนฺตร)

ນິຣັນດອນ
นิรันดอน


ຫົວຮຸນແຮງ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ຮຸນແຮງ (ฮุนแฮง, “รุนแรง”)


ຊຶມເສົ້າ

ຊຶມ (ซึม, “ซึม”) + ເສົ້າ (เส็้า, “เศร้า”)


行動

ซึ่งเคลื่อนที่ได้; ซึ่งพกพาได้


可以

พอได้, ใช้ได้, ดีพอควร, ไม่เลว, ดีเหมือนกัน, โอเค

你休息就可以了。

ถ้าคุณพักสักนิดหนึ่ง คุณก็จะสบายดีขึ้น

เป็นอย่างมาก


自動

จากคำจีนประดิษฐ์ในญี่ปุ่น ยืมตามตัวอักษรจากภาษาญี่ปุ่น 自動 (じどう (จิโด))

กริยาคุณศัพท์

โดยสมัครใจ, โดยตนเอง, เกิดเอง


ເສື້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩮᩥ᩠᩶ᨦ (เสิ้ง), เขิน ᩈᩮᩨ᩠᩶ᨦ (เสื้ง)

เหล่, เข (ใช้แก่ตา)


ຕາເສື້ອງ

ຕາ (ตา, “ตา”) + ເສື້ອງ (เสื้อง, “เข, เหล่”)

ตาเหล่, ตาเข


ᩈᩮᩨ᩠᩶ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເສື້ອງ (เสื้อง), คำเมือง ᩈᩮᩥ᩠᩶ᨦ (เสิ้ง)

เอน, เอียง, ไม่ตรง, ไม่นิ่ง


ແສກ

แผลงมาจาก ແສດ (แสด)


ແສກ

ยืมมาจากไทย แฉก


ບ່ຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบี่ยง, ไทลื้อ ᦵᦢᧂᧈ (เบ่ง)


ปลอดโปร่ง

ปลอด + โปร่ง

ปฺลอด-โปฺร่ง

/plɔːt̚˨˩.proːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ผ่องใสปราศจากความขุ่นมัว


ແວວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แวว


แบเบาะ

/bɛː˧.bɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

ที่นอนอยู่บนเบาะเมื่อยังเป็นเด็กแดง ๆ

ทำเป็นเด็กแบเบาะ


industriais

พหูพจน์ของ industrial


industriais

พหูพจน์ของ industrial


allochthonem

แข็ง สัมปทานการก เพศชาย/เพศกลาง เอกพจน์ของ allochthon


grands

เพศชาย พหูพจน์ของ grand


grandes

เพศหญิง พหูพจน์ของ grand


général

จากฝรั่งเศสเก่าgeneral, ยืมจากละตินgenerālis (เกฺเนร̄าลิซ).

ทั่วไป, ธรรมดา


ກຸ

ตัดมาจาก ຈຸກຸ (จุกุ)


ຈຸກຸ

[t͡ɕuʔ˧˥.kuʔ˧˥]

[t͡ɕuʔ˩˨.kuʔ˩˨]

สั้น ๆ และ ใหญ่ ๆ


ຊວຍ

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 衰 (soe ซวย, “อ่อนแอ, เสื่อมโทรม”)


ແຄ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แคว, อีสาน แค, ไทลื้อ ᦶᦩ (แฅว) หรือ ᦶᦆ (แฅ), ไทใหญ่ ၵႄး (แก๊)

อาการของน้ำที่ถูกลมพัดแล้วสะเทือนค่อย ๆ

อาการคลื่นน้ำช้า ๆ

หน้าน้ำที่กว้าง


ຍວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยวง, ไทลื้อ ᦷᦍᧂ (โยง)

สีขาว, ยวง (ใช้แก่เงิน เช่น เงินยวง)


ຍວງ

อาจแผลงมาจาก ງວງ (งวง)


ນິນ

ยืมมาจากบาลี นีล หรือสันสกฤต नील (นีล)


ນິດ

ยืมมาจากไทย นิด


ນິດ

ยืมมาจากบาลี นิจฺจ หรือสันสกฤต नित्य (นิตฺย)


ໂປ້

รากเดียวกับ ປົ້ງ (ป็้ง); ร่วมเชื้อสายกับไทย โป้ง, เขิน ᨸᩰ᩶ (โป้)

โป้ง (ใช้แก่นิ้ว), ใหญ่


seul

สืบทอดจากละติน solus (โซลุซ). ร่วมรากกับ solo, ซึ่งยืมจากภาษาอิตาลี.


ทะวาย

ไม่ทราบรากศัพท์

ที่ออกผลไม่ตรงตามฤดูกาล (ใช้แก่ผลไม้)

มะม่วงทะวาย


เลอะเลือน

เลอะ + เลือน

/lɤʔ˦˥.lɯa̯n˧/^((สัมผัส))

หลง ๆ ลืม ๆ, ฟั่นเฟือน

พอแก่ตัว ความจำเลอะเลือน


เลือน

ร่วมเชื้อสายกับจ้วงแบบจั่วเจียง lwenz (เลือน-แถว แผง ตั้งเป็นแถว)

มัว ๆ, ไม่แจ่มแจ้ง

ภาพเก่าสีเลือนไปจนเห็นหน้าไม่ชัด

มองเห็นเลือน ๆ

ความจำเลือนไป


หลง ๆ ลืม ๆ

คำซ้ำ ของ หลง +คำซ้ำ ของ ลืม; หรืออาจพิจารณาว่าเป็น คำซ้ำ ของ หลงลืม โดยซ้ำทีละคำ

หฺลง-หฺลง-ลืม-ลืม

/loŋ˩˩˦.loŋ˩˩˦.lɯːm˧.lɯːm˧/^((สัมผัส))

เลอะเลือน, จำได้บ้างไม่ได้บ้าง


บ้า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷ᩶ᩤ (บ้า), เขิน ᨷ᩶ᩤ (บ้า), ลาว ບ້າ (บ้า), ไทลื้อ ᦢᦱᧉ (บ้า), ไทดำ ꪚ꫁ꪱ (บ้า), ไทใหญ่ မႃႈ (ม้า) หรือ ဝႃႈ (ว้า), ไทใต้คง ᥛᥣᥲ (ม้า, “โกรธ”), อาหม 𑜈𑜡 (บา)

/baː˥˩/^((สัมผัส))

เสียสติ, วิกลจริต, สติฟั่นเฟือน, หลงใหลหรือมัวเมาในสิ่งนั้น ๆ จนผิดปรกติ

บ้ากาม

บ้ายศ

บ้าฟุตบอล

อาการที่สัตว์บางชนิดเช่นหมาเป็นโรคกลัวนํ้า


เสียสติ

มีสติฟั่นเฟือน, คุ้มดีคุ้มร้าย


สติฟั่นเฟือน

สติ + ฟั่นเฟือน

ความสติฟั่นเฟือน (noun-from-adj)

สะ-ติ-ฟั่น-เฟือน

คุ้มดีคุ้มร้าย


คุ้มดีคุ้มร้าย

คุ้ม + ดี + คุ้ม + ร้าย

ความคุ้มดีคุ้มร้าย (noun-from-adj)

คุ้ม-ดี-คุ้ม-ร้าย

มีสติไม่ปรกติ, บางคราวดีบางคราวร้าย, ดีบ้างร้ายบ้าง


วิกลจริต

วิ-กน-จะ-หฺริด

มีความประพฤติหรือกิริยาผิดปรกติเพราะสติวิปลาส


วิกล

ไม่ปรกติ, แปลกไป, ไม่สมบูรณ์, อ่อนแอ

รูปร่างวิกล

หน้าตาวิกล


จริต

จรฺ + ต หรือ จรฺ + อิ + ต


เละ

/leʔ˦˥/^((สัมผัส))

เปื่อยหรือแหลกเหลวจนไม่เป็นรูปเดิม

ต้มข้าวต้มจนเละ

น้อยหน่างอมจนเละ

เหลวเป็นปลัก

ฝนตกถนนเป็นโคลนเละ

คนแก่เนื้อเละ

ผ้าเนื้อเละ

โดยปริยายหมายความว่า สับสนวุ่นวายไม่เป็นระเบียบ

ลูก ๆ ทำครัว วางข้าวของกันไว้เละ

พ่อแม่ไม่อยู่ บ้านเละหมด


ນວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นวล, คำเมือง ᨶ᩠ᩅᩁ (นวร), เขิน ᨶ᩠ᩅᩁ (นวร), ไทลื้อ ᦷᦓᧃ (โนน), ไทใหญ่ ၼူၼ်း (นู๊น)

นวล (สีหรือความงาม)


ຊ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ช้อย, เขิน ᨩᩭ᩶ (ชอย้), ไทลื้อ ᦋᦾᧉ (ช้อ̂ย); อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၸွႆႉ (จ๎อ̂ย)

อ่อนสุด, มาทีหลัง, เล็ก, น้อย


ແວ

อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩅᩯ᩵ (แว่), ไทใหญ่ ဝႄႈ (แว้)

ไม่ไปทางตรง, เฉ


mort

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง, จากฝรั่งเศสเก่า mort, จากละตินตลาด *mortu (*โมร์ตู), จากละติน mortuus (โมร์ตูอุซ), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *mr̥twós, *mr̥tós.


ຄ້ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เคี้ยว

เคี้ยว, คดเคี้ยว


ເຄັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เคร่ง, คำเมือง ᨣᩕᩮ᩠᩵ᨦ (เคร่ง), เขิน ᨤᩮ᩠᩵ᨦ (เฅ่ง), ไทลื้อ ᦆᦲᧂᧈ (ฅี่ง), ไทใหญ่ ၶဵင်ႈ (เข้ง)


ຈີ້

เทียบจีนยุคกลาง刺 (MC tshjeH, “หนาม”); ร่วมเชื้อสายกับไทย จี้, คำเมือง ᨧᩦ᩶ (จี้), เขิน ᨧᩦ᩶ (จี้), ไทลื้อ ᦈᦲᧉ (จี้), ไทใหญ่ ၸီႈ (จี้)


ຄຶກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คึก; อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨤᩧ᩠ᨠ (ฅึก), ไทใหญ่ ၶိုၵ်ႉ (ขึ๎ก)


courant

ทักษะทางด้านภาษา


sujet

ยืมจากละติน subiectus (ซูบีเอกตุซ).

อยู่ในสังกัด, อยู่ในอำนาจ


armée

เอกพจน์ เพศหญิงของ armé


ເຄັ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เค้น, เขิน ᨣᩮ᩠᩶ᨶ (เค้น)


ເຄ່ງ

รูปแบบอื่นของ ເຄັ່ງ (เคั่ง)


เยือก

/jɯa̯k̚˥˩/^((สัมผัส))

อาการที่รู้สึกหนาวสะท้านถึงขั้วหัวใจ


ເກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เก


อัตโนมือ

การหลอมคำ ของ อัตโนมัติ + มือ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อัด-ตะ-โน-มือ

/ʔat̚˨˩.ta˨˩.noː˧.mɯː˧/^((สัมผัส))

ใช้มือแทนเครื่องมืออัตโนมัติ, ไม่ใช่อัตโนมัติ

เครื่องปั่นระบบอัตโนมือ


สัพเพเหรก

การหลอมคำ ของ สัพเพเหระ + รก (สัพเพเหระ, จากบาลี สพฺเพ, จากสพฺพ + เหระ เป็นคำสร้อย)

สับ-เพ-เห-รก

ไม่เป็นชิ้นเป็นอันและรกรุงรัง

ไม่ใช่เรื่องสำคัญและทำให้รกสมอง


informatique

ที่เกี่ยวกับวิทยาการคอมพิวเตอร์


ໂຂງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กรง หรือ กง, ไทลื้อ ᦷᦃᧂ (โฃง)


ຈີ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จี, คำเมือง ᨧᩦ (จี), เขิน ᨧᩦ (จี), ไทลื้อ ᦈᦲ (จี)

ซึ่งยังเป็นเด็กอยู่ (ใช้แก่เด็กผู้หญิงที่กำลังจะแตกเนื้อสาว)


ມື່ນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *m.lɯːlᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มลื่น หรือ ลื่น, อีสาน มื่น, คำเมือง ᨾᩨ᩠᩵ᨶ (มื่น), เขิน ᨾᩨ᩠᩵ᨶ (มื่น), ไทลื้อ ᦙᦹᧃᧈ (มื่น), ไทดำ ꪣꪳ꪿ꪙ (มึ่น), ไทขาว ꪣꪳꪙꫀ, ไทใหญ่ မိုၼ်ႈ (มึ้น), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์), แสก หมรื้น


มื่น

รูปแบบอื่นของ ᨾᩨ᩠᩵ᨶ (มื่น)


มื่น

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *m.lɯːlᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มลื่น หรือ ลื่น, ลาว ມື່ນ (มื่น), คำเมือง ᨾᩨ᩠᩵ᨶ (มื่น), เขิน ᨾᩨ᩠᩵ᨶ (มื่น), ไทลื้อ ᦙᦹᧃᧈ (มื่น), ไทใหญ่ မိုၼ်ႈ (มึ้น), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์), แสก หมรื้น


ດຽດ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย เดียด, เขิน ᨯ᩠ᨿᨯ (ดยด, “เกลียด, ชัง”) โดยเฉพาะในคำประสม ຂີ້ດຽດ (ขี้ดยด, “น่าเกลียด, น่ารังเกียจ, น่าสะอิดสะเอียน”)

[diːə̯t̚˥˥˨]

คันเพราะเป็นโรคผิวหนัง


möglich

mögen + -lich; ร่วมเชื้อสายกับฮุนสริก meeghlich

โดยหลัก ภาคแสดง

ที่อาจเกิดขึ้น


ສຸ

อาจแผลงมาจาก ສຸກ (สุก)

งอม, เกือบเน่า, สุกเกินไป (ใช้แก่ผลไม้)


ບູດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บูด, คำเมือง ᨷᩪᨯ (บูด), เขิน ᨷᩪᨯ (บูด)

ແກງບູດ

ໜ້າບູດ


ປົ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ป่น, อีสาน ป่น, ไทลื้อ ᦔᦳᧃᧈ (ปุ่น)


ຈັງ

งอเข้า, ขดเข้า

ซึ่งเป็นตะคริว


ຈ້ອຍ

ยืมมาจากไทย จ้อย (“เล็ก, จิ๋ว, น้อย”)


ສ້ຽມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəmꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยม, คำเมือง ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ (สย้ม), เขิน ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ (สย้ม), ไทลื้อ ᦵᦉᧄᧉ (เส้ม), ไทใหญ่ သဵမ်ႈ (เส้ม), ไทใต้คง ᥔᥥᥛᥲ (เส้ม), พ่าเก ꩬိမ် (สิม์), อาหม *𑜏𑜢𑜉𑜫 (*สิม์)


သဵမ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəmꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยม, คำเมือง ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ (สย้ม), เขิน ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ (สย้ม), ลาว ສ້ຽມ (ส้ยม), ไทลื้อ ᦵᦉᧄᧉ (เส้ม), ไทใต้คง ᥔᥥᥛᥲ (เส้ม), พ่าเก ꩬိမ် (สิม์), อาหม *𑜏𑜢𑜉𑜫 (*สิม์)

เสี้ยม, เรียวยาว, ผอมบาง


สม

ยืมมาจากสันสกฤต सम (สม) หรือบาลี สม; ร่วมเชื้อสายกับลาว ສົມ (ส็ม), ສະມະ (สะมะ), ສົມມະ (ส็มมะ), ไทดำ ꪶꪎꪣ (โสม); ร่วมรากกับ เสมอ

[เสียงสมาส]
สะ-มะ-

เหมาะ, เหมาะกับ, ควรแก่, รับกัน

บ่าวสาวคู่นี้สมกัน

เขาแต่งตัวสมฐานะ

แสดงละครได้สมบทบาท

เขาต่อสู้กันอย่างสมศักดิ์ศรี

เด็กคนนี้แต่งตัวไม่สมวัย

หัวแหวนสมกับเรือนแหวน

สมคะเน

สมปรารถนา

สมความตั้งใจ

สมแล้วที่สอบตก เพราะขี้เกียจนัก


ฮี

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *riːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rɯjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รี, คำเมือง ᩁᩦ (รี), เขิน ᩁᩦ (รี), ลาว ຮີ (ฮี), ไทขาว ꪭꪲ, ไทใหญ่ ႁီး (หี๊), พ่าเก ꩭီ (หี), อาหม 𑜍𑜣 (รี)


ถูกต้อง

/tʰuːk̚˨˩.tɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำตอบถูกต้อง


รุงรัง

ไม่ทราบรากศัพท์

อาการที่สิ่งเป็นเส้นยาว ๆ พัวพันกันยุ่งยุ่มย่าม

ขนยาวรุงรัง

ผมเผ้ารุงรัง

หนวดเครารุงรัง

อาการที่สิ่งต่าง ๆ รวมกันอยู่อย่างระเกะระกะหรือแยกกระจัดกระจายกันอยู่ยุ่งเหยิง

ห้องรกรุงรัง

ห้อยผ้าไว้รุงรัง

พะรุงพะรัง, นุงนัง

หอบของมารุงรัง

หนี้สินรุงรัง


เอื้อสังคม

แปลตรงตัวจากอังกฤษ prosocial, จาก pro + social

เอื้อ-สัง-คม

/ʔɯa̯˥˩.saŋ˩˩˦.kʰom˧/^((สัมผัส))

ซึ่งมีคุณประโยชน์ต่อสังคมและส่งเสริมการยอมรับทางสังคมหรือเสริมสร้างมิตรภาพ

พฤติกรรมเอื้อสังคม


ကြံ့

แข็งแรง, ทนทาน, หนักแน่น

แน่วแน่, มั่นคง


ປາບດາພິເສກ

ยืมมาจากสันสกฤต प्राप्त (ปฺราปฺต, “ได้มา”) + अभिषेक (อภิเษก, “เสวยราชย์”)


ป้าน

ทู่, ไม่แหลม

เสื้อคอป้าน

ถากเสาเข็มให้ป้าน ๆ


ໃຈສູງ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ສູງ (สูง, “สูง”)

[t͡ɕaɰ˩˨.suːŋ˥˧˧]


ສູງສຸດ

ສູງ (สูง, “สูง”) + ສຸດ (สุด, “สุด”)


ສິນລະວັດ

ສິນລະ (สินละ, “ศีล”) + ວັດ (วัด, “วัต”)


ᦺᦎᧉᦺᦎᧉᦵᦐᦲᦵᦐᦲ

ᦺᦎᧉ (ไต้, “ใต้”) + ᦺᦎᧉ (ไต้, “ใต้”) + ᦵᦐᦲ (เหนี, “เหนือ”) + ᦵᦐᦲ (เหนี, “เหนือ”)

เบ็ดเตล็ด, อื่น ๆ


ᦅᧄᧉᦝᦱᧉᦅᧄᧉᦡᦲᧃ

ᦅᧄᧉ (คั้ม, “ค้ำ”) + ᦝᦱᧉ (ฟ้า, “ฟ้า”) + ᦅᧄᧉ (คั้ม, “ค้ำ”) + ᦡᦲᧃ (ดีน, “ดิน”)

กล้าหาญ, อาจหาญ


ເຄື່ອນທີ່

ເຄື່ອນ (เคื่อน, “เคลื่อน”) + ທີ່ (ที่, “ที่”)

[kʰɯːə̯n˧.tʰiː˧]

[kʰɯːə̯n˧˨.tʰiː˧˨]


ອັບປະລັກ

ອັບປະ (อับปะ, “อัป”) + ລັກ (ลัก, “ลักษณ์”)


ອະວະຊາດ

ยืมมาจากบาลี อวชาต หรือสันสกฤต अवजात (อวชาต)


ສະຖຸນ

ยืมมาจากสันสกฤต स्थूल (สฺถูล, “อ้วน; หยาบ”); เทียบบาลี ถูล


หวัดแดด

เป็นหวัดเพราะถูกแดด


ตัวเป็นเกลียว หัวเป็นน็อต

ลักษณะการทำงานอย่างขยันขันแข็งจนไม่มีเวลาพักผ่อน

th-ตัวเป็นเกลียว_หัวเป็นน็อต-th-adj-Hzz3lq35


หลังเขา

/laŋ˩˩˦.kʰaw˩˩˦/^((สัมผัส))

อยู่ห่างไกลเมืองหลวงทำให้ไม่รู้ข่าวคราวหรือเรื่องราว


လူင်ႉလႅၼ်ႇ

လူင်ႉ (ลู๎ง, “เจาะ, เข้าใจ”) + လႅၼ်ႇ (แล่น)

เจาะทะลุได้, เต็มไปหมด, มีความรู้อย่างลึกซึ้ง


ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ

ၶႅမ်ႉ (แข๎ม, “ประณีตงดงาม, ทำอย่างละเอียด”) + လႅပ်ႈ (แล้ป, “เหมาะสม, เรียบ, ราบ”)

เรียบร้อย, เป็นระเบียบ, เหมาะเจาะ


ເຈຕະສິກ

ยืมมาจากบาลี เจตสิก


ເຈົ້າອາລົມ

ยืมมาจากไทย เจ้าอารมณ์; เหมือนกับ ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ອາລົມ (อาล็ม, “อารมณ์”)

ເຈົ້າອາຣົມ
เจ็้าอาร็ม

ເຈົ້າ-ອາ-ລົມ


ປິຍະ

ยืมมาจากบาลี ปิย

[piʔ˧˥.ɲaʔ˧]

[piʔ˩˨.ɲaʔ˧˨]

ปิย, ที่รัก, ปรียะ, ปรียา


ປານະພູດ

ยืมมาจากบาลี ปาณภูต หรือสันสกฤต प्राणभूत (ปฺราณภูต); เหมือนกับ ປານະ (ปานะ, “ปาณะ”) + ພູດ (พูด, “ภูต”)


ພຸ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พุ, เขิน ᨻᩩ (พุ)

ซึ่งเป็นผง, ไม่เหนียวติดกัน


ລານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาน, คำเมือง ᩃᩣ᩠ᨶ (ลาน), เขิน ᩃᩣ᩠ᨶ (ลาน), ไทลื้อ ᦟᦱᧃ (ลาน), ไทใหญ่ လၢၼ်း (ล๊าน)


ລາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาด, คำเมือง ᩃᩣ᩠ᨯ (ลาด), เขิน ᩃᩣ᩠ᨯ (ลาด), ไทลื้อ ᦟᦱᧆ (ลาด); เทียบไทใหญ่ လၢတ်ႈ (ล้าต, “พูด”)


ອືດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อืด, เขิน ᩋᩨ᩠ᨯ (อืด)

อืด (เฉื่อย)


ອ້ວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ้วน; อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩋ᩠ᩅ᩶ᩁ (อว้ร, “อ่อนแอ”), ไทลื้อ ᦷᦀᧃᧉ (โอ้น, “อ่อนแอ”), ไทใหญ่ ဢူၼ်ႈ (อู้น, “อ่อนแอ”)


ອວບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อวบ

[ʔuːə̯p̚˥˥˨]


วิตกกังวล

วิตก + กังวล; รูปอาการนามเป็นเป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ anxiety

焦慮

วิ-ตก-กัง-วน

รู้สึกเป็นห่วง กังวลใจ หรือกระวนกระวายใจ โดยมากเพราะมีเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นหรือมีบางสิ่งที่มีผลตามมาที่ไม่แน่นอน


ซึมเศร้า

ซึม + เศร้า; คำประสม ภาวะซึมเศร้า เป็นเป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ depression

抑鬱

รู้สึกหดหู่ เศร้าหมอง ว้าเหว่ หรือสิ้นหวัง

มีอารมณ์เศร้า ซึม ท้อแท้ สิ้นหวัง หดหู่ ว้าเหว่ หรือล้มเหลว


ໃຈຮ້າຍ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ໃຈຮ້າຽ
ใจฮ้าย

[t͡ɕaɰ˩˨.haːj˧˦]


မႆႈၸႂ်

မႆႈ (ไม้, “ไหม้”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦺᦖᧉᦺᦈ (ไหม้ไจ)

วิตกกังวล, ใจไม่สงบ


ၶီၸႂ်

ၶီ (ขี, “กังวล”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦃᦲᦺᦈ (ฃีไจ)

วิตกกังวล, ใจไม่สงบ


ᦐᦲᧄᦺᦈ

ᦐᦲᧄ (หนีม, “นิ่ง, สงบ, เงียบ”) + ᦺᦈ (ไจ, “ใจ”)


抑鬱

ซึมเศร้า, หดหู่, คอตก, จิตใจเศร้าหมอง


憤怒

เดือดดาล, ขุ่นเคือง, โมโห, โกรธ


ဢီႈသင်

ဢီႈ (อี้, “น้อย”) + သင် (สัง, “อะไร”)


ອີ່ຫຍັງ

ອີ່ (อี่, “อี”) + ຫຍັງ (หยัง, “อะไร”)

ອີ່ຫຽັງ
อี่หยัง

[ʔiː˧.ɲaŋ˩(˧)]

[ʔiː˧˨.ɲaŋ˥˧˧]

ใด, อะไร, อันใด


ᩋᩉ᩠ᨿᩢᨦ

กร่อนมาจาก ᩋᩢ᩠ᨶ (อัน) + ᩉ᩠ᨿᩢᨦ (หยัง)


อวบ

/ʔua̯p̚˨˩/^((สัมผัส))

มีเนื้อหนังสมบูรณ์เต่งตึงกว่าปรกติ แต่ไม่ถึงกับอ้วน, โตและเต่งกว่าปรกติ

แขนอวบ

ขาอวบ

ผักบุ้งยอดอวบ

มะม่วงลูกอวบ


เต่ง

/teŋ˨˩/^((สัมผัส))

มีเนื้ออูมแน่นตึง ไม่เหี่ยวหรือย่นยาน

เนื้อเต่ง

นมเต่ง

มะม่วงเต่ง


libre

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า, ยืมจากละติน līber (ลี̄เบร์, “free”), จากละตินเก่า loeber, จากอิตาลิกดั้งเดิม *louðeros, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *h₁lewdʰ-er-os, จาก*h₁lewdʰ- (“ผู้คน”).


neuf

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า nuef, จากละติน novus (โนวุซ), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *néwos.


neuve

เอกพจน์ เพศหญิงของ neu

เอกพจน์ เพศหญิงของ neuf


neuve

เอกพจน์ เพศหญิงของ neuf


neuve

ฝรั่งเศสกลาง

เอกพจน์ เพศหญิงของ neuf


neuve

จากละติน novae (โนวาเอ).

เพศหญิง พหูพจน์ของ neuv


neufs

พหูพจน์ เพศชายของ neuf


neufs

พหูพจน์ เพศชายของ neuf


neufs

ฝรั่งเศสกลาง

พหูพจน์ เพศชายของ neuf


neuves

เพศหญิง พหูพจน์ของ neu

เพศหญิง พหูพจน์ของ neuf


neuves

เพศหญิง พหูพจน์ของ neuf


neuves

ฝรั่งเศสกลาง

เพศหญิง พหูพจน์ของ neuf


ouvert

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง ouvert, จากฝรั่งเศสเก่า overt, จากละตินตลาด *opertus (*โอเปร์ตุซ), จากละติน apertus (อาเปร์ตุซ). ร่วมรากกับ apert


complet

ยืมจากละติน completus (โกมเป๎ลตุซ).

เต็ม โดยไม่มีที่ว่างเพิ่มเติม

สมบูรณ์, ทั้งหมด


spécial

ยืมจากละติน speciālis (ซเปกีอ̄าลิซ); เทียบกับ ฝรั่งเศสเก่า especial.


divers

ยืมจากละตินdiversus (ดีเวร์ซุซ).


énorme

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง enorme, ยืมจากละติน ēnormis (เอ̄โนร์มิซ).

มหาศาล, ใหญ่


faux

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง faulx, จากฝรั่งเศสเก่า fauz, faus, fals, จากละติน falsus (ฟัลซุซ).

เท็จ; ไม่จริง

เท็จ; ไม่มีจริง


sauf

สืบทอดจากละติน salvus (ซัลวุซ). ร่วมที่มากับภาษาอิตาลี salvo และภาษาสเปน salvo (ซัลโบฺ).


機制

ซึ่งสร้างหรือแปรรูปโดยเครื่องจักร

กริยาคุณศัพท์


神經

ความหมายปัจจุบัน "ประสาท" มาจากคำจีนประดิษฐ์ในญี่ปุ่น ยืมตามตัวอักษรจากภาษาญี่ปุ่น 神經 (しんけい (ชิงเกอิ))

ซึ่งเกี่ยวกับประสาทวิทยาหรือประสาท

กริยาคุณศัพท์

腦的神經結構

โครงสร้างทางประสาทของสมอง

脑的神经结构

โครงสร้างทางประสาทของสมอง

บ้า; วิกลจริต; เป็นโรคประสาท


นิ่ม

แผลงมาจาก นุ่ม

อ่อนนุ่ม, ละเอียดอ่อน

เนื้อนิ่ม

มะตูมนิ่ม

ผ้านี้เนื้อนิ่ม


พาล

อ่อน, เด็ก, รุ่น.

ชั่วร้าย, เกเร, เกะกะ


文學

เกี่ยวกับวรรณคดีหรือวรรณกรรม

กริยาคุณศัพท์

文學作品

文学作品

文學翻譯

การแปลวรรณกรรม

文学翻译

การแปลวรรณกรรม


ใด ๆ

ใช้ประกอบคำอื่นแสดงความไม่เจาะจง

ไม่มีข้อผิดพลาดใด ๆ

การกระทำใด ๆ ก็ตาม


fort

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า fort, จากละติน fortis, fortem (โฟร์ติซ, โฟร์เตม, “strong”), จากละตินเก่า forctis, fortis, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *bʰerǵʰ- (“to rise, high, hill”).

แข็งแรง; ทรงพลัง

(สกรรม ตามด้วย en) มีทักษะ, ชำนาญ


sûr

สืบทอดจากฝรั่งเศสกลาง sceur, จากฝรั่งเศสเก่า seür, จากละติน sēcūrus (เซ̄กู̄รุซ).

sir

ครีโอลเซเซลส์ฝรั่งเศส


nombreux

จากnombre + -eux, หรือจากละติน numerōsus (นูเมโร̄ซุซ).

มากมาย, หลาย


prêt

จากละตินช่วงปลายpraestus (ป๎ราเอซตุซ), จากคำกริยาวิเศษณ์ละตินpraestō (ป๎ราเอซโต̄). เทียบกับกาตาลา prest, อิตาลี presto. ร่วมรากกับ preste.


vaste

ยืมจากละตินvastus (วัซตุซ).


disponible

ยืมจากละตินdisponibilis (ดิซโปนีบีลิซ).

สามารถใช้ได้ (pour สำหรับ, à แก่, แด่)


fondamental

จากละติน fundāmentālis (ฟุนด̄าเมนต̄าลิซ).


efficace

จากละตินefficāx (เอฟฟีก̄ากซ, “efficacious, effectual, powerful, efficient”).

มีประสิทธิภาพ


ขี้ขลาด

/kʰiː˥˩.kʰlaːt̚˨˩/^((สัมผัส))


ป๊อด

/pɔːt̚˦˥/^((สัมผัส))


ปอดแหก

bpɔ̀ɔt-hɛ̀ɛk

/pɔːt̚˨˩.hɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))


มุ้งมิ้ง

/muŋ˦˥.miŋ˦˥/^((สัมผัส))


ເຍົ້າ

ซึ่งมีสีเขียวแก่


ປະລຳປະລາ

จากสันสกฤต परम्परा (ปรมฺปรา), จากบาลี ปรมฺปรา; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปรัมปรา, เขมร បរម្បរា (บรมฺบรา)


ဂၪ့

กะเหรี่ยงโปตะวันตก


ဟီ

กะเหรี่ยงสะกอ


လူၼ်ႉလိူဝ်

လူၼ်ႉ (ลู๎น, “ล้น”) + လိူဝ် (เลิว, “เหลือ”)

ล้นเหลือ, เหลือเฟือ, ล้น


ဢိတ်းဢွၼ်ႇ

ဢိတ်း (อิ๊ต, “น้อย”) + ဢွၼ်ႇ (อ่อ̂น, “อ่อน”)

น้อยมาก, เล็กมาก


ᩈ᩠ᨿᩮ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสีย, คำเมือง ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), ลาว ເສຍ (เสย), ไทลื้อ ᦵᦉ (เส), ไทใหญ่ သေ (เส), ไทใต้คง ᥔᥥᥴ (เส๋), พ่าเก ꩬေ (เส), อาหม *𑜏𑜦𑜧 (*เส)


ᩈ᩠ᨿᩮ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสีย, เขิน ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), ลาว ເສຍ (เสย), ไทลื้อ ᦵᦉ (เส), ไทใหญ่ သေ (เส), ไทใต้คง ᥔᥥᥴ (เส๋), พ่าเก ꩬေ (เส), อาหม *𑜏𑜦𑜧 (*เส)


ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มล่อน, ลาว ມ່ວນ (ม่วน), อีสาน ม่วน, คำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), ไทลื้อ ᦷᦙᧃᧈ (โม่น), ไทดำ ꪣ꪿ꪺꪙ (มั่วน), ไทใหญ่ မူၼ်ႈ (มู้น), อาหม 𑜉𑜤𑜃𑜫 (มุน์) หรือ 𑜈𑜤𑜃𑜫 (บุน์)


ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มล่อน, ลาว ມ່ວນ (ม่วน), อีสาน ม่วน, เขิน ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), ไทลื้อ ᦷᦙᧃᧈ (โม่น), ไทดำ ꪣ꪿ꪺꪙ (มั่วน), ไทใหญ่ မူၼ်ႈ (มู้น), อาหม 𑜉𑜤𑜃𑜫 (มุน์) หรือ 𑜈𑜤𑜃𑜫 (บุน์)


ᨠᩣᩴ

รูปแบบอื่นของ ᦂᧄ (กัม)


ᨠ᩵ᩣᩴ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่ำ, คำเมือง ᨠ᩵ᩣᩴ (ก่าํ), ลาว ກ່ຳ (ก่ำ), ไทลื้อ ᦂᧄᧈ (กั่ม), ไทใหญ่ ၵမ်ႇ (กั่ม), พ่าเก ကံ (กํ), จ้วง gaemh, จ้วงแบบจั่วเจียง gaemh

(สี) ก่ำ, หมอง, ดำ, เข้ม


ᨠ᩵ᩣᩴ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่ำ, เขิน ᨠ᩵ᩣᩴ (ก่าํ), ลาว ກ່ຳ (ก่ำ), ไทลื้อ ᦂᧄᧈ (กั่ม), ไทใหญ่ ၵမ်ႇ (กั่ม), พ่าเก ကံ (กํ), จ้วง gaemh, จ้วงแบบจั่วเจียง gaemh

(สี) ก่ำ, หมอง, ดำ, เข้ม


ᨤ᩵ᩣᩴ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่ำ


ᨤ᩵ᩣᩴ

รูปแบบอื่นของ ᨣᩕ᩵ᩣᩴ (คร่าํ)


ᨩ᩶ᩣᩴ

ซึ่งมีสีเข้ม


ᨩ᩶ᩣᩴ

ซึ่งมีสีเข้ม


ᨩ᩠ᩅᩫ᩵

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั่ว, คำเมือง ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), ลาว ຊົ່ວ (ซ็่ว), ไทใหญ่ ၸူဝ်ႈ (จู้ว)


ᨩ᩠ᩅᩫ᩵

เทียบจีนยุคกลาง錯 (MC tshuH, “ผิด; เลว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั่ว, คำเมือง ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), ลาว ຊົ່ວ (ซ็่ว), ไทลื้อ ᦷᦌᧈ (โซ่)

ชั่ว (ไม่ดี), เสีย


ᩈ᩠ᨿ᩶ᨦ

ทั้งหมด, ทั้งสิ้น, หมดสิ้น


ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง定 (MC dengH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เที่ยง, คำเมือง ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ (ทย่ง), ลาว ທ່ຽງ (ท่ยง), ไทลื้อ ᦵᦑᧂᧈ (เท่ง), ไทใหญ่ တဵင်ႈ (เต้ง), อาหม 𑜄𑜢𑜂𑜫 (ติง์), จ้วงแบบหนง dingh หรือ dingq, แสก เถี้ยง

เที่ยง, มั่นคง, ยุติธรรม, ซื่อสัตย์


ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง定 (MC dengH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เที่ยง, เขิน ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ (ทย่ง), ลาว ທ່ຽງ (ท่ยง), ไทลื้อ ᦵᦑᧂᧈ (เท่ง), ไทใหญ่ တဵင်ႈ (เต้ง), อาหม 𑜄𑜢𑜂𑜫 (ติง์), จ้วงแบบหนง dingh หรือ dingq, แสก เถี้ยง

เที่ยง, มั่นคง, ยุติธรรม, ซื่อสัตย์


ᩋ᩠ᩅ᩶ᩁ

อ่อนแอ, ไม่แข็ง, ไม่แกร่ง


ᩉᩖᩧ᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉᩖᩨ᩵ᨦ (หลื่ง), ไทลื้อ ᦜᦹᧂᧈ (หลื่ง), ไทใหญ่ လိုင်ႇ (ลึ่ง)

ตึง (ใช้กับหู), ไม่ค่อยได้ยิน


ᨯ᩠ᨿᩅ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดียว, ลาว ດຽວ (ดยว), เขิน ᨯ᩠ᨿᩴ (ดยํ), ไทลื้อ ᦵᦡᧁ (เดว), ไทใหญ่ လဵဝ် (เลว)


โป้ง

/poːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ใช้ในคำประสมเท่านั้น

หัวโป้ง


ᩉᩖ᩠ᩅᩢᨠ

หลักแหลม, ฉลาด, คมคาย


ᩉᩖᩣ᩠ᨿ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลาย, อีสาน หลาย, ลาว ຫຼາຍ (หลาย), ไทลื้อ ᦜᦻ (หลาย), เขิน ᩉ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (หลาย), ไทใหญ่ လၢႆ (ลาย), ปู้อี laail, จ้วง lai, แสก หล่าย; เทียบจีนเก่า多 (OC *ʔl'aːl)


ຄ້າຍຄື

ຄ້າຍ (ค้าย, “คล้าย”) + ຄື (คื, “เหมือน”)

ຄ້າຽຄື
ค้ายคื

[kʰaːj˥˨.kʰɯː˧˥]

[kʰaːj˧˦.kʰɯː˩˨]


ພະຍັບ

ยืมมาจากไทย พยับ


ໝຶກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมึก, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩧᨠ (หมึก), ไทดำ ꪣꪳꪀ (มึก), ไทขาว ꪣꪳꪀ, ไทใหญ่ မိုၵ်ႉ (มึ๎ก); ร่วมรากกับ ມຶກ (มึก)

ดำเหมือนน้ำหมึก


ມຶກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมึก, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩧᨠ (หมึก), ไทดำ ꪣꪳꪀ (มึก), ไทขาว ꪣꪳꪀ, ไทใหญ่ မိုၵ်ႉ (มึ๎ก); ร่วมรากกับ ໝຶກ (หมึก)

ดำเหมือนน้ำหมึก


ດິຈິຕອນ

ยืมมาจากอังกฤษ digital

[diʔ˧˥.t͡ɕiʔ˧˥.tɔːn˥˨]

[diʔ˩˨.t͡ɕiʔ˩˨.tɔːn˧˦]


ນັບແຕ່

ນັບ (นับ, “นับ”) + ແຕ່ (แต่, “แต่”)

[nap̚˧˨.tɛː˧˨]


ᨴᩗᩘᩣ

ᨴᩢ᩠ᨦ (ทัง) + ᩉᩖᩣ᩠ᨿ (หลาย)


ᨴᩢᩗᩣ

ᨴᩢ᩠ᨦ (ทัง) + ᩉᩖᩣ᩠ᨿ (หลาย)


ᩁ᩶ᩣ᩠ᨿ

ร้าย (ไม่ดี)


แป้น

/pɛn˥˩/^((สัมผัส))

กลมแบนอย่างลูกจัน


vaccines

เพศหญิง พหูพจน์ของ vaccí


trankvilajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ trankvila (ท๎รันควฺีลา)


trankvilaj

พหูพจน์ ของ trankvila (ท๎รันควฺีลา)


trankvilan

กรรมการก เอกพจน์ ของ trankvila (ท๎รันควฺีลา)


tutan

กรรมการก เอกพจน์ ของ tuta (ทูทา)


tutajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ tuta (ทูทา)


tutaj

พหูพจน์ ของ tuta (ทูทา)


validan

กรรมการก เอกพจน์ ของ valida (วฺาลีดา)


validajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ valida (วฺาลีดา)


validaj

พหูพจน์ ของ valida (วฺาลีดา)


vastajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ vasta (วฺัซทา)


vastan

กรรมการก เอกพจน์ ของ vasta (วฺัซทา)


vastaj

พหูพจน์ ของ vasta (วฺัซทา)


veran

กรรมการก เอกพจน์ ของ vera (เวฺรา)


veraj

พหูพจน์ ของ vera (เวฺรา)


verajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ vera (เวฺรา)


မွတ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓoːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บอด, อีสาน บอด, ลาว ບອດ (บอด), คำเมือง ᨷᩬᨯ (บอด), เขิน ᨷᩬᨯ (บอด), ไทลื้อ ᦢᦸᧆᧈ (บ่อ̂ด), ไทดำ ꪚꪮꪒ (บอด), ไทขาว ꪚꪮꪒ, ไทใต้คง ᥛᥩᥖᥱ (ม่อ̂ต), อาหม 𑜈𑜨𑜄𑜫 (บอ̂ต์), ตั่ย bót, จ้วง mbod


idóneo

ยืมมาจากละติน idōneus (อีโด̄เนวซ); ร่วมเชื้อสายกับอังกฤษ idoneous.

เหมาะสม, สมควร, เหมาะดั่งในอุดมคติ


blest

การสะกดโบราณของ blessed

Since fate has let the heart go free / That wish’d so warmly to be bound / By the tie which love eternally / Hath fail’d to fasten round, / Leaving the breast in woful thrall / That else had the blestest been of all.

1831, Henry S[cott] Riddell, “A Song of the Wife of Ham”, in Songs of the Ark: with Other Poems, Edinburgh: w:William Blackwood; London: T[homas] Cadell, […], part fourth, page 248:

Blest who, by worth empower’d, their glory views, / Blester the hand that could one tress obtain, / But blestest he who doth his Soul maintain / Only on glorious lights these locks diffuse.

1884, The Lyricks, part I (Sonnets, Canzons, Odes, and Sextines), London: Bernard Quaritch, […], page 262:

Nothing was thereby altered or improved in the desperate case of the brother-sister pair, but to the unblessedly blest maiden it seemed even so that by the mere sending of the squire a way out of their misery was already found; […]

1951, w:Thomas Mann, “The Sieur Eisengrein”, in w:The Holy Sinner, New York, N.Y.: w:Alfred A. Knopf, LCCN 51-11092, pages 48–49:


automobiles

พหูพจน์ของ automobile


บี้

/biː˥˩/^((สัมผัส))

จมูกบี้


หยาบคาย

ซึ่งไม่สุภาพ, ซึ่งไม่อ่อนโยน, ซึ่งมีมารยาทที่ไม่ดี


ຫຍາບຄາຍ

ຫຍາບ (หยาบ, “หยาบ”) + ຄາຍ (คาย, “คาย”)

[ɲaːp̚˧˩.kʰaːj˧˥]

[ɲaːp̚˥˥˨.kʰaːj˩˨]


လူမ်ၸႂ်

လူမ် (ลูม, “หลวม”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”)

สบายใจ, ไม่อึดอัดใจ, สบาย


တင်းၼမ်

တင်း (ตั๊ง, “ทั้ง”) + ၼမ် (นัม, “มาก, หนำ”)

มากมาย, เป็นอย่างมาก

မီးၵူၼ်းၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်တင်းၼမ်

มีคนไปมหาวิทยาลัยมากมาย

มี๊กู๊นกฺว่าขึ้นเห๊นจั๎นจอ̂มตั๊งนัม


ၸႅင်ႈလႅင်း

ၸႅင်ႈ (แจ้ง, “แจ้ง, สว่าง”) + လႅင်း (แล๊ง, “แสง, สว่าง”)

แจ่มแจ้ง, ชัดเจน


ideals

พหูพจน์ของ ideal


ᦥᦳᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓɯnᴬ (“ฟ้า, สวรรค์”); ร่วมเชื้อสายกับไทย บน, คำเมือง ᨷᩫ᩠ᨶ (บ็น), ลาว ບົນ (บ็น), ไทใหญ่ ဝူၼ် (วูน) หรือ မူၼ် (มูน), จ้วง mbwn, ปู้อี mbenl, แสก บึ๋น


มลาก

รูปแบบอื่นของ มาก


ᩉᩖ᩶ᩣ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫຼ້າງ (หล้าง), คำเมือง ᩉᩖ᩶ᩣ᩠ᨦ (หล้าง), ไทลื้อ ᦜᦱᧂᧉ (หล้าง), ไทใหญ่ လၢင်ႈ (ล้าง)

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ᩉᩖ᩶ᩣ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫຼ້າງ (หล้าง), เขิน ᩉᩖ᩶ᩣ᩠ᨦ (หล้าง), ไทลื้อ ᦜᦱᧂᧉ (หล้าง), ไทใหญ่ လၢင်ႈ (ล้าง)

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ႁၢမ်းပေႃႈမႄႈ

ႁၢမ်း (ห๊าม, “ว่างเปล่า, ร้าง, ถูกทอดทิ้ง”) + ပေႃႈ (ป้อ̂, “พ่อ”) + မႄႈ (แม้, “แม่”)

ไร้พ่อแม่, กำพร้า


ၵွတ်း

สูญเสียเงินและข้าวของ

ยากจน, สิ้นเนื้อประดาตัว, ล้มละลาย


บึ้ง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ບຶ້ງ (บึ้ง), จ้วงแบบจั่วเจียง mbwngj (บึ้ง, “หน้าอยากร้องไห้”)

/bɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

อาการที่หน้าตาไม่ยิ้มแย้มแจ่มใส


ปึก

เทียบกับ จ้วง baek (ปัก "แผ่น ก้อน")

/pɯk̚˨˩/^((สัมผัส))

เนื้อแน่นปึก


လၢၵ်ႇလၢႆး

လၢၵ်ႇ (ล่าก, “หลาก”) + လၢႆး (ล๊าย, “ลาย”)

ประหลาด, แปลก, หลากหลาย, ไม่เหมือนกัน, เกิน, มากกว่าปกติ, ผิดธรรมดา, วิสามัญ


ม่าย

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmaːjꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾ᩶ᩣ᩠ᨿ (หม้าย), ลาว ໝ້າຍ (หม้าย), ไทลื้อ ᦖᦻᧉ (หม้าย), ไทใหญ่ မၢႆႈ (ม้าย), อาหม 𑜉𑜩 (มย์), นุง mài

ไร้คู่ครองเพราะผัวหรือเมียตายจากไปและยังไม่ได้แต่งงานใหม่ และหมายรวมถึงเพราะหย่าขาดจากกันด้วย, ถ้าเป็นชายเรียกว่า พ่อม่าย, ถ้าเป็นหญิงเรียกว่า แม่ม่าย


หม้าย

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmaːjꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾ᩶ᩣ᩠ᨿ (หม้าย), ลาว ໝ້າຍ (หม้าย), ไทลื้อ ᦖᦻᧉ (หม้าย), ไทใหญ่ မၢႆႈ (ม้าย), อาหม 𑜉𑜩 (มย์)

รูปแบบอื่นของ ม่าย


ပၢင်ႇပဵင်း

ပၢင်ႇ (ป่าง, “ราบ, กระจ่าง”) + ပဵင်း (เป๊ง, “เรียบ, ราบ”)

เรียบ, ราบ, แบน


ເທົາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เทา, คำเมือง ᨴᩮᩢᩤ (เทัา), เขิน ᨴᩮᩢᩤ (เทัา), ไทลื้อ ᦑᧁ (เทา), ไทใหญ่ တဝ်း (ต๊ว), ไทใต้คง ᥖᥝᥰ (เต๊า)

เขียวเหมือนสาหร่าย


ເທົາ

แผลงมาจาก ເທົ່າ (เท็่า, “เถ้า”)


တူႇၼဝ်ႈ

တူႇ (ตู่, “เน่า”) + ၼဝ်ႈ (น้ว, “เน่า”)

เน่า, เหม็นเน่า


တူႇ

เน่า, เหม็นเน่า


เสน

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากพม่า စိန် (จิน์, “สารหนู; ตะกั่ว”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເສນ (เสน)

/seːn˩˩˦/^((สัมผัส))

สีส้มสดอย่างตะกั่วแดง


สำแลง

แผลงมาจาก แสลง

/sam˩˩˦.lɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ไม่ถูกกับโรค, แสลง

สำแลงโรค


ស្លែង

เป็นอันตรายต่อร่างกาย, ทำให้เกิดโรค

(คำพูด) หยาบ, กระด้าง, ทื่อ


ᨣᩕ᩶ᩣ᩠ᨶ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡraːnꟲ², จากจีนเก่า懶 (OC *raːnʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย คร้าน, เขิน ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶ (ฅ้าน), ลาว ຄ້ານ (ค้าน), ไทลื้อ ᦆᦱᧃᧉ (ฅ้าน), ไทใหญ่ ၶၢၼ်ႉ (ข๎าน), ไทใต้คง ᥑᥣᥢᥳ (ฃ๎าน)

คร้าน, ขี้เกียจ


ႁိုၼ်ႇ

แผลงมาจาก ၶိုၼ်ႇ (ขึ่น)


ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း

ၸူဝ်ႈ (จู้ว, “ชั่ว”) + ၶၢဝ်း (ข๊าว, “คราว”)


โดยสาร

ยืมมาจากเขมร [Term?]

ซึ่งเดินทางไปโดยยานพาหนะโดยเสียค่าเดินทาง

รถไฟโดยสาร

ตู้โดยสาร


暖かい

อุ่น (ความอุ่นโดยรอบ, มักใช้กับอุณหภูมิ แต่ยังรวมถึงเสื้อกันหนาวหรือฟูกที่อุ่น ตรงกันข้ามกับความร้อนทางวัตถุ เช่นจากเครื่องอบผ้าหรืออุ่นด้วยผ้าห่มไฟฟ้า)


温かい

(ของวัตถุหรือความรู้สึก) อุ่น, อบอุ่น


熱い

ร่วมเชื้อสายกับ 暑い (atsui, “ร้อน (ของอากาศ)”).

熱い ใช้เพื่ออธิบายวัตถุและความรู้สึก หากต้องการอธิบายสภาพอากาศให้ใช้ 暑(あつ)い (atsui).

(ของวัตถุหรือความรู้สึก) ร้อน

(ของอุณหภูมิร่างกาย)ร้อน

กระตือรือร้น


暑い

暑い ใช้เพื่ออธิบายสภาพอากาศ ถ้าเพื่ออธิบายวัตถุและความรู้สึกให้ใช้ 熱(あつ)い (atsui).

(ของสภาพอากาศ) ร้อน


危ない

อันตราย, วิกฤต, เสี่ยง

ไม่แน่นอน, ไม่น่าเชื่อถือ, ไม่ปลอดภัย


ᨻᩯ᩠ᨦ

อันเป็นที่รัก


ᨻᩯ᩠ᨦ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *beːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แพง, ลาว ແພງ (แพง), ไทลื้อ ᦶᦗᧂ (แพง), ไทใหญ่ ပႅင်း (แป๊ง), จ้วง bengz, จ้วงแบบหนง biangz หรือ byangz


忙しい

Derived from verb 急ぐ (“to hurry, to rush, to hasten”), fusing its 未然形 (mizenkei, “incomplete or irrealis form”)急が (isoga) with the the adjectivizing suffix しい (“having that kind of quality”).
急ぐ + しい

กระสับกระส่าย, อยู่ไม่สุข


忙しい

กระสับกระส่าย


libres

พหูพจน์ของ libre


possibles

พหูพจน์ของ possible


faite

เพศหญิง เอกพจน์ของ fait


faits

เพศชาย พหูพจน์ของ fait


faites

เพศหญิง พหูพจน์ของ fait


forts

พหูพจน์ เพศชายของ fort


forts

พหูพจน์ เพศชายของ fort


forts

พหูพจน์ เพศชายของ fort


fortes

เพศหญิง พหูพจน์ของ fort


bonne

เพศหญิง เอกพจน์ของ bon


bons

เพศชาย พหูพจน์ของ bon


bonnes

เพศหญิง พหูพจน์ของ bon


meilleur

ขั้นกว่าของ bon


meilleure

เพศหญิง เอกพจน์ของ meilleur


meilleurs

เพศชาย พหูพจน์ของ meilleur


meilleures

เพศหญิง พหูพจน์ของ meilleur


maux

เพศชาย พหูพจน์ของ mal


courte

เพศหญิง เอกพจน์ของ court


courtes

เพศหญิง พหูพจน์ของ court


publique

เพศหญิง เอกพจน์ของ public


publics

เพศชาย พหูพจน์ของ public


publiques

เพศหญิง พหูพจน์ของ public


mondiale

เพศหญิง เอกพจน์ของ mondial


mondiaux

เพศชาย พหูพจน์ของ mondial


mondiales

เพศหญิง พหูพจน์ของ mondial


bref

สืบทอดจากฝรั่งเศสเก่า brief, จากละติน brevis (เบ๎รวิซ)

สั้น, รวบรัด


familial

จากละตินfamilia (ฟามีลีอา) + -al

เกี่ยวข้องกับครอบครัว


annuel

จากละตินช่วงปลาย annuālem (อันนูอ̄าเลม), annuālis (อันนูอ̄าลิซ), เกี่ยวข้องกับละติน annālis (อันน̄าลิซ), รูปคำคุณศัพท์ของ annus (อันนุซ, “ปี”).


sévère

ยืมจากละติน sevērus (เซเว̄รุซ).


âgé

Elle est âgée de 3 ans.

เธออายุสามขวบ


âgée

เพศหญิง เอกพจน์ของ âgé


âgés

เพศชาย พหูพจน์ของ âgé


âgées

เพศหญิง พหูพจน์ของ âgé


suffisant

ใจแคบ, อหังการ


extraordinaire

ยืมจากละติน extraordinārius (เอกซต๎ราโอร์ดีน̄ารีอุซ).