inherited

/ɪnˈhɛɹɪtɪd/

(ทรัพย์) ที่ได้รับจากมรดก

inherited money

ที่สืบทอดทางพันธุกรรม

an inherited disease


medieval

/med.i.ˈi.vəl/, /mi.di.ˈi.vəl/, /mɪd.ˈi.vəl/, /mɛdi.iːvəl/

เกี่ยวกับสมัยกลาง


ปราบดาภิเษก

ยืมมาจากสันสกฤต प्राप्त (ปฺราปฺต, “ได้มา”) + अभिषेक (อภิเษก, “เสวยราชย์”)

ปฺราบ-ดา-พิ-เสก

/praːp̚˨˩.daː˧.pʰi˦˥.seːk̚˨˩/^((สัมผัส))

มีอภิเษกอันถึงแล้ว


ปรัมปรา

ยืมมาจากสันสกฤต परम्परा (ปรมฺปรา), จากบาลี ปรมฺปรา; ร่วมเชื้อสายกับลาว ປະຣັມປະຣາ (ปะรัมปะรา) หรือ ປະລຳປະລາ (ปะลำปะลา), เขมร បរម្បរា (บรมฺบรา)

สืบ ๆ กันมา, เก่าก่อน

เรื่องเล่าปรัมปรา

นิทานปรัมปรา

ตำนานปรัมปรา


ไพรำ

ที่แหลกเป็นเม็ดเล็ก ๆ

ทองไพรำ


ปราดเปรียว

ปราด + เปรียว

ปฺราด-เปฺรียว

ว่องไว, คล่องแคล่ว


丙

ที่สาม, ลำดับที่สาม


丁

ที่สี่, ลำดับที่สี่


𠯿

สือดิบของ nduk (“ที่เน่าเปื่อย; ชั่วร้าย”)


supernatural

/ˌsupəɹˈnætʃəɹəl, -ˈnætʃɹəl/

เหนือธรรมชาติ

เกี่ยวกับเทพเจ้า

เกี่ยวกับเวทมนตร์


𡨴

สือดิบของ ningq (“เล็ก; อ่อน (เด็ก)”)


ພິສູດ

ยืมมาจากบาลี วิสุทฺธิ

[pʰiʔ˧˨.suːt̚˥˥˨]

พิสุทธิ์, ขาว


䀠

ระแวง, หวาดวิตก

(เหมือนกับ 瞿) ผวา, กลัว


吝

สือดิบของ ningq (“เล็ก; อ่อน (เด็ก)”)


咛

สือดิบของ ningq (“เล็ก; อ่อน (เด็ก)”)


喑

สือดิบของ imq (“อิ่ม”)


䏕

สือดิบของ imq (“อิ่ม”)


䦦

สือดิบของ imq (“อิ่ม”)


屄

สืบทอดจากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *b(j)at

ที่เกี่ยวกับอวัยวะเพศหญิง


帖

มั่นคง, แน่วแน่


浢

สือดิบของ daeuh (“เขียว (เหมือนสาหร่ายหรือตะไคร่)”)


𣼷

สือดิบของ laeg (“ลึก”)


甘

ด้วยความเต็มใจ


異

จากจีนยุคกลาง異 (MC yiH). เทียบกับปัจจุบันจีนกลาง 異 /异 (yì, /i⁵¹/), กวางตุ้ง 異 (ji⁶, /jiː²²/).

แปลก; ผิดปกติ


လေသန်

(ลม) แรง, กระโชก

(ภาษาพูด) โอ้อวด


私

ตัวเอง; ส่วนตัว; ส่วนบุคคล

私人

私有

自私


กัมมันตรังสี

กำ-มัน-ตะ-รัง-สี

ที่สามารถเกิดกัมมันตภาพรังสีได้ (ใช้แก่ธาตุหรือสาร)


美

สวย, งาม, น่ารัก, ดูดี

美人

美食

อาหารอันโอชะ

ดี, พอใจ, ดีใจ


กัลชาญ

กลชาญ, เชี่ยวชาญ

แด่พระผู้กัลชาญพิเศษ — กัณฑ์ทศพร มหาชาติคำหลวง ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๐


萬

มากมาย; นับไม่ถ้วน


অসমীয়া

ที่เกี่ยวข้องกับรัฐอัสสัม ประเทศอินเดีย


足

พอ; เพียงพอ; ไม่ขาด

อุดมสมบูรณ์; ร่ำรวย


𤷴

ที่ทำให้ปวดหรือไม่สบายตัว


飪

สือดิบของ imq (“อิ่ม”)


𩚕

สือดิบของ imq (“อิ่ม”)


พิการ

ยืมมาจากสันสกฤต विकार (วิการ) หรือบาลี วิการ

เสียอวัยวะมีแขนขาเป็นต้น, เสียไปจากสภาพเดิม

แขนพิการ

ตาพิการ


エッチ

อักษรย่อของ 変態

太郎のえっち！

話は面白いけどな。——しかし大事なのはエッチシーン。何はなくてもエッチシーン。話ブチ壊してでも最低５か所は入れなくっちゃ。

Story’s good. —But sex scenes are important too. What’s it gonna be without sex scenes? No matter how the story flows, you better add at least 5 scenes.

Hanashi wa omoshiroi kedo na.——Shikashi daiji na no wa etchi shīn. Nani wa nakute mo etchi shīn. Hanashi buchikowashite demo saitei goka sho wa irenakutcha.

2007 July 23, Adachi, Mitsuru, “下駄とダイヤモンド [Geta and Diamonds]”, in :แม่แบบ:ruby [Short Program], volume 3 (fiction), Tokyo: Shogakukan, →ISBN, page 36:


ຢວກ

[juːə̯k̚˥˥˨]


กัลปิต

* จากสันสกฤต कल्पित (กลฺปิต, “เหมาะสม, ซึ่งสมมุติขึ้น, ฯลฯ”)
* เทียบบาลี กปฺปิต


กัลยาณ

ยืมมาจากสันสกฤต कल्याण (กลฺยาณ) หรือ บาลี กลฺยาณ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
กัน-ละ-ยา-นะ-

ดี, งาม (ใช้เป็นบทหน้าสมาส)


กัศมล

ยืมมาจากสันสกฤต कश्मल (กศฺมล)

น่าเกลียด, ไม่งาม, อุจาด

บพิตรพราหมณ์นี้กาจกัศมลร้ายพ้นคนในโลกย์นี้. — กัณฑ์กุมาร มหาชาติคำหลวง ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๐


กากีแกมเขียว

กากี + แกม + เขียว

กา-กี-แกม-เขียว

เขียวเข้มปนน้ำตาล


ก๊ดเลี้ยว

คดโกง, ไม่ซื่อสัตย์


นาก

/naːk̚˥˩/^((สัมผัส))


ជ្រៅ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɟruuʔ ~ *ɟruh ~ *rɟuh


ខ្ទើយ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɡɗəəj

ที่เป็นกะเทย คือมีอวัยวะเพศทั้งชายและหญิง

ที่รักร่วมเพศ, ที่รักเพศเดียวกัน


หนิม

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦐᦲᧄ (หนีม), ไทใหญ่ ၼိမ် (นิม)

รูปแบบอื่นของ ᩉ᩠ᨶᩥᨾ (หนิม)


ตุ๊กข์

รูปแบบอื่นของ ᨴᩩᨠ᩠ᨡ᩺ (ทุกข์)


ขี้ค้าน

รูปแบบอื่นของ ᨡᩦ᩶ᨣᩕ᩶ᩣ᩠ᨶ (ขี้คร้าน)


เซื่อง

/sɯa̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

เงื่องหงอย, ซึม


อ่ง

ถือตัว, หยิ่ง


ทับทิม

ยืมมาจากสันสกฤต दाडिम (ทาฑิม, “ทับทิม (พืช)”)

สีแดงชนิดหนึ่งคล้ายทับทิม เรียกว่า สีทับทิม


ขี้จ๊ะ

น่าเกลียด, น่าสะอิดสะเอียน


ᨣᩱ᩶

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦺᦅᧉ (ไค้), ไทใหญ่ ၵႆႉ (ไก๎), ไทใต้คง ᥐᥭᥳ (กั๎ย)

ขยัน, ไม่ขี้เกียจ, ไม่อยู่เฉย ๆ


ᨣᩱ᩶

รูปแบบอื่นของ ᦺᦅᧉ (ไค้)


ᨠᩖᩲ᩶

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.raɰꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใกล้, ลาว ໃກ້ (ใก้) หรือ ໄກ້ (ไก้), ไทลื้อ ᦺᦂᧉ (ไก้), ไทใหญ่ ၵၢႆ (กาย), อาหม 𑜀𑜧 (กว์) หรือ 𑜀𑜩 (กย์), จ้วง gyawj


ᨯᩦ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดี, ลาว ດີ (ดี), คำเมือง ᨯᩦ (ดี), ไทลื้อ ᦡᦲ (ดี), ไทใหญ่ လီ (ลี), ไทดำ ꪒꪲ (ดิ), อาหม 𑜓𑜣 (ดี), 𑜃𑜣 (นี) หรือ 𑜑𑜣 (หี), ปู้อี ndil, จ้วง ndei


ᨯᩦ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดี, ลาว ດີ (ดี), เขิน ᨯᩦ (ดี), ไทลื้อ ᦡᦲ (ดี), ไทใหญ่ လီ (ลี), ไทดำ ꪒꪲ (ดิ), อาหม 𑜓𑜣 (ดี), 𑜃𑜣 (นี) หรือ 𑜑𑜣 (หี), ปู้อี ndil, จ้วง ndei


อลัชชี

ยืมมาจากบาลี อลชฺชี (“ผู้ไม่มีความอาย”)

/ʔa˨˩.lat̚˦˥.t͡ɕʰiː˧/^((สัมผัส))

ไม่อาย, ไร้ความละอาย, หน้าด้าน


ແຊບຊ້ອຍ

ແຊບ (แซบ, “อร่อย”) + ຊ້ອຍ (ซ้อย, “ช้อย”)

ແຊບຊ້ອຽ
แซบซ้อย

[sɛːp̚˥˨.sɔːj˥˨]

[sɛːp̚˧˦.sɔːj˧˦]


ມ່ວນຊື່ນ

ມ່ວນ (ม่วน, “สนุก”) + ຊື່ນ (ซื่น, “ชื่น, ชื่นบาน”)

[muːə̯n˧˨.sɯːn˧˨]

ມວນຊົນຮ່ວມສະຫຼອງ ປີໃໝ່ລາວຄຶກຄື້ນມ່ວນຊື່ນ, ຮັກສາໄດ້ວັດທະນະທຳ ດີງາມຂອງຊາດ

มวลชนร่วมฉลอง ปีใหม่ลาวครึกครื้นสนุกสนาน, รักษาได้วัฒนธรรม ดีงามของชาติ

มวนซ็นฮ่วมสะหลอง ปีใหม่ลาวคึกคื้นม่วนซื่น, ฮักสาได้วัดทะนะทำ ดีงามของซาด


ຫງ່ວມເຫງົາ

ຫງ່ວມ (หง่วม) + ເຫງົາ (เหง็า)


ເຮິຮ້າຍ

ເຮິ (เฮิ) + ຮ້າຍ (ฮ้าย)

ເຮິຮ້າຽ
เฮิฮ้าย

ขี้ริ้วขี้เหร่


ຈົບງາມ

ຈົບ (จ็บ) + ງາມ (งาม)

ການຢ້ຽມຢາມສີ່ປະເທດອາຊີຂອງທ່ານນາຍົກ ໄດ້ຮັບຜົນສຳເລັດຢ່າງຈົບງາມ.

การเยี่ยมเยียนสี่ประเทศเอเชียของท่านนายก ได้รับผลสำเร็จอย่างสวยงาม

กานอย้ยมอยามสี่ปะเทดอาซีของท่านนาย็ก ได้ฮับผ็นสำเลัดอย่างจ็บงาม.


ໝັ້ນທ່ຽງ

ໝັ້ນ (หมั้น, “มั่น”) + ທ່ຽງ (ท่ยง, “เที่ยง”)

ຫມັ້ນທ່ຽງ
หมั้นท่ยง

[man˧˩.tʰiːə̯ŋ˧]

[man˥˥˨.tʰiːə̯ŋ˧˨]

ເສດຖະກິດປະເທດພັດທະນາຢ່າງໝັ້ນທ່ຽງ.

เศรษฐกิจประเทศพัฒนาอย่างมั่นคง

เสดถะกิดปะเทดพัดทะนาอย่างหมั้นท่ยง.


ແໜ້ນແຟ້ນ

ยืมมาจากไทย แน่นแฟ้น

ແຫນ້ນແຟ້ນ
แหน้นแฟ้น

[nɛːn˧˩.fɛːn˥˨]

[nɛːn˥˥˨.fɛːn˧˦]


สูงส่ง

/suːŋ˩˩˦.soŋ˨˩/^((สัมผัส))

ที่ยกย่องกันว่าดีเด่น

วรรณคดีเรื่องนี้ยกย่องกันว่ามีค่าทางวรรณศิลป์สูงส่ง


ต่ำต้อย

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

มีความเป็นอยู่ทางสังคม หรือตำแหน่งหน้าที่ต่ำกว่าจนเปรียบเทียบกันไม่ได้, มีความเป็นอยู่ทางสังคมที่ด้อยกว่าผู้อื่น.


ปุ๋ด

ขาดแหว่งเป็นรู


ใจเดียว

ไม่หลายใจ, มีความรักและซื่อตรงในบุคคลเดียวหรือสิ่งเดียวไม่เปลี่ยนแปลง


มล่อน

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), อีสาน ม่วน, ลาว ມ່ວນ (ม่วน), เขิน ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), ไทลื้อ ᦷᦙᧃᧈ (โม่น), ไทดำ ꪣ꪿ꪺꪙ (มั่วน), ไทใหญ่ မူၼ်ႈ (มู้น), อาหม 𑜉𑜤𑜃𑜫 (มุน์) หรือ 𑜈𑜤𑜃𑜫 (บุน์)

/ma˦˥.lɔːn˥˩/^((สัมผัส))

ไพเราะ, หวาน


ໜັກໜ່ວງ

ໜັກ (หนัก, “หนัก”) + ໜ່ວງ (หน่วง, “หน่วง”)

ຫນັກຫນ່ວງ
หนักหน่วง

[nak̚˧˥.nuːə̯ŋ˧]

[nak̚˩˨.nuːə̯ŋ˧˨]


หนุ่มเหน้า

กำลังสาว, กำลังหนุ่ม


เรื่อ

/rɯa̯˥˩/^((สัมผัส))

อ่อน ๆ (มักใช้แก่สีแดงหรือสีเหลือง)


เหล่า

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຫຼົ່າ (เหล็่า)

ใช้ประกอบกับคำนามแสดงว่ามีจำนวนมาก

คนเหล่านี้

ของเหล่านั้น


ใหญ่โต

ใหญ่มาก, โตมาก


สนิทสนม

สนิท + สนม เป็นคำสร้อย

สะ-หฺนิด-สะ-หฺนม

เขาพูดเท็จได้อย่างสนิทสนม

เขาชำระแผลให้คนเป็นโรคเรื้อนได้อย่างสนิทสนมโดยไม่รังเกียจ


ดั้งเดิม

/daŋ˥˩.dɤːm˧/^((สัมผัส))

เก่าก่อน, เก่าแก่, เดิมที


แถม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຖມ (แถม), คำเมือง ᨳᩯ᩠ᨾ (แถม), เขิน ᨳᩯ᩠ᨾ (แถม), ไทลื้อ ᦶᦏᧄ (แถม), ไทใหญ่ ထႅမ် (แถม), ไทใต้คง ᥗᥦᥛᥴ (แถ๋ม) หรือ ᥗᥫᥛᥴ (เถ๋อ̂ม); เทียบจีนยุคกลาง 添 (tʰem), เวียดนาม thêm (เทม)

/tʰɛːm˩˩˦/^((สัมผัส))

ที่เติมให้, ที่เพิ่มให้

ของแถม


บ้าง

กะเหรี่ยงโปเหนือ


บ้าง

รูปแบบอื่นของ ᨷ᩶ᩤ᩠ᨦ (บ้าง, “แหว่ง, บิ่น”)


เหงี่ยง

รูปแบบอื่นของ ᩉ᩠ᨦ᩠ᨿ᩵ᨦ (หงย่ง)


เหงี่ยง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫງ່ຽງ (หง่ยง), คำเมือง ᩉ᩠ᨦ᩠ᨿ᩵ᨦ (หงย่ง), เขิน ᩉ᩠ᨦ᩠ᨿ᩵ᨦ (หงย่ง), ไทลื้อ ᦵᦄᧂᧈ (เหง่ง)


生動

มีชีวีตชีวา, เหมือนมีชีวิต


準確

แม่น, แม่นยำ; เที่ยง


เข

/kʰeː˩˩˦/^((สัมผัส))


ၵႃႈ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง價 (MC kaeH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่า, ลาว ຄ່າ (ค่า), อีสาน ค่า, คำเมือง ᨣ᩵ᩤ (ค่า), เขิน ᨣ᩵ᩤ (ค่า), ไทลื้อ ᦅᦱᧈ (ค่า), ไทดำ ꪁ꪿ꪱ (กฺ่า), ไทใต้คง ᥐᥣ (กา), อาหม 𑜀𑜠 (กะ)


ၸႅတ်ႈ

บริสุทธิ์ (ยังเป็นสาวพรหมจารี), ที่เป็นชายยังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์

သၢဝ်ၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈ

สาวบริสุทธิ์

မၢဝ်ႇၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈ

หนุ่มที่ยังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์

ม่าวแจ้ตแจ้ต


เหมาะเจาะ

เหมาะ + เจาะ

/mɔʔ˨˩.t͡ɕɔʔ˨˩/^((สัมผัส))


สันทัด

ปานกลาง, ไม่ใหญ่ไม่เล็ก, ไม่สูงไม่ต่ำ, (ใช้แก่รูปร่าง)

รูปร่างสันทัด


เปรียบเปรย

เปรียบ + เปรย

อาการที่พูดแบบกระทบกระเทียบ ไม่เจาะจง


firstborn

เกิดเป็นคนแรกในครอบครัว, เกิดเป็นตัวแรกในฝูง

ยอดเยี่ยมที่สุด, โดดเด่นที่สุด, สูงส่งที่สุด


หนุ่มแน่น

หนุ่ม + แน่น

หฺนุ่ม-แน็่น

หนุ่มเต็มที่


รกเรื้อ

/rok̚˦˥.rɯa̯˦˥/^((สัมผัส))


เงียบเชียบ

เงียบ + เชียบ

/ŋia̯p̚˥˩.t͡ɕʰia̯p̚˥˩/^((สัมผัส))


ล้ำลึก

ลึกมากจนยากที่จะหยั่งถึง


ซุกซน

ซนนอกลู่นอกทาง


รุ่ยร่าย

เก็บไม่เป็นระเบียบเรียบร้อย


ດຸໝັ່ນ

ດຸ (ดุ, “ขยัน”) + ໝັ່ນ (หมั่น, “ขยัน, หมั่น”)

ພະນັກງານຕ້ອງມີຄວາມຫ້າວຫັນ, ດຸໝັ່ນ, ແລະຊື່ສັດ

พนักงานต้องมีความแข็งขัน ขยัน และซื่อสัตย์

พะนักงานต้องมีความห้าวหัน, ดุหมั่น, และซื่สัด


ດົນນານ

ດົນ (ด็น, “นาน”) + ນານ (นาน, “นาน”)


國際

สากล, นานาชาติ


中華

จาก 中 (zhōng, “กลาง”) + คำย่อของ 華夏 /华夏 (Huáxià, “ชาวจีน”)

ที่เป็นของวัฒนธรรมจีน

中華文化

中华文化


多元文化

พหุวัฒนธรรม, มีหลายวัฒนธรรมรวมกันอยู่


中間

กลาง, กึ่งกลาง


ทัง

/tʰaŋ˧/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ทั้ง


ไหญ่

รูปเลิกใช้ของ ใหญ่


ษำคัน

รูปเลิกใช้ของ สำคัญ


จรีง

/t͡ɕiːŋ˧/^((สัมผัส))

/t͡ɕiŋ˧/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ จริง


เรว

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

รูปเลิกใช้ของ เร็ว


วทัญญู

ยืมมาจากบาลี วทญฺญู (“ผู้รู้ถ้อยคำอันยาจกกล่าว”)


สัณห์

ยืมมาจากบาลี สณฺห (“อ่อนหวาน”); เทียบสันสกฤต श्लक्ष्ण (ศฺลกฺษฺณ, “อ่อนหวาน”)

สุภาพ, นุ่มนวล


化學

เปราะ, แตกง่าย, ไม่น่าเชื่อถือ, คุณภาพต่ำ บอบบาง

個水樽咁化學㗎，用兩嘢就爆咗喎！

ขวดน้ำเปราะบางมาก ใช้ไม่กี่ครั้งก็แตกแล้ว

go³ seoi² zeon¹ gam³ faa³ hok⁶ gaa³, jung⁶ loeng⁵ je⁵ zau⁶ baau³ zo² wo⁴!

个水樽咁化学㗎，用两嘢就爆咗㖞！


มือใหม่

ยังไม่มีความชำนาญ


พันฦก

รูปเลิกใช้ของ พันลึก


พรรฦก

รูปเลิกใช้ของ พันลึก


ฦกซึ้ง

/lɯk̚˦˥.sɯŋ˦˥/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ลึกซึ้ง


คฤกค้ฤๅน

คฺรึก-คฺรื้น

/kʰrɯk̚˦˥.kʰrɯːn˦˥/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ครึกครื้น


ค้ฤๅนคฤก

คฺรื้น-คฺรึก

/kʰrɯːn˦˥.kʰrɯk̚˦˥/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ครื้นครึก


ปาณี

ยืมมาจากบาลี ปาณี; เทียบสันสกฤต प्राणिन् (ปฺราณินฺ)

มีลมหายใจอยู่, ยังเป็นอยู่


โลเล

ไม่แน่นอน (มักใช้แก่นิสัยใจคอ)

มีจิตใจโลเล


ฝึกหัด

/fɯk̚˨˩.hat̚˨˩/^((สัมผัส))

ที่ยังไม่ชำนาญและกำลังเรียนรู้

พนักงานฝึกหัด


กันเอง

เป็นพวกเดียวกัน, สนิทสนมกัน

ราคากันเอง


บุ๋ม

ที่ยุบเป็นรอยลึกลงไป

แก้มบุ๋ม


คอทั่งสันหลังเหล็ก

คอ + ทั่ง + สันหลัง + เหล็ก

คอ-ทั่ง-สัน-หฺลัง-เหฺล็ก

/kʰɔː˧.tʰaŋ˥˩.san˩˩˦.laŋ˩˩˦.lek̚˨˩/^((สัมผัส))

แข็งแกร่ง, ทรหดอดทน


สันหลังยาว

สันหลัง + ยาว

[sä̃n˩˥.lä̃ŋ˩˥.jäːw˧]

เรียกคนเกียจคร้านเอาแต่นอน ว่า ขี้เกียจสันหลังยาว หรือใช้สั้น ๆ ว่า สันหลังยาว ก็มี, ขี้เกียจหลังยาว ก็ว่า


救生

ที่ใช้สำหรับช่วยชีวิต


合法

ถูกกฎหมาย, ถูกต้องตามกฎหมาย


週日

เกี่ยวกับกลางวัน


平常

ธรรมดา, สามัญ, เป็นปกติ; ไม่ได้ยอดเยี่ยม, ไม่พิเศษ

這種現像很平常。

ปรากฏการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นเป็นธรรมดา

这种现像很平常。

ปรากฏการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นเป็นธรรมดา

(ภาษาสละสลวย) งั้น ๆ, ไม่ดีไม่ร้าย


平常

อย่างเป็นธรรมดา, อย่างเป็นปกติ

這個詞兒平常很少用。

คำคำนี้ถูกใช้อย่างเป็นปกติน้อยมาก

这个词儿平常很少用。

คำคำนี้ถูกใช้อย่างเป็นปกติน้อยมาก


อกตัญญู

ยืมมาจากบาลี อกตญฺญู

อะ-กะ-ตัน-ยู

ซึ่งไม่รู้อุปการะ, ซึ่งไม่รู้คุณ


ว่าที่

/waː˥˩.tʰiː˥˩/^((สัมผัส))

รั้งตำแหน่งหรือยศ (ใช้แก่ทหารหรือตำรวจ)

ว่าที่ร้อยตรี

ว่าที่พันตำรวจโท

รั้งตำแหน่งที่จะเป็นต่อไป

ว่าที่พ่อตา


ขุ่น

ยืมมาจากจีนยุคกลาง混 (MC hwonX); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂຸ່ນ (ขุ่น), ไทใหญ่ ၶုၼ်ႇ (ขุ่น); เทียบจ้วงแบบจั่วเจียง goenj

มีลักษณะมัว ไม่ใส ไม่ชัดเจน


แฉก

/t͡ɕʰɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ลักษณะของสิ่งที่เป็นแผ่นและแยกออกเป็นจัก ๆ หรือเป็นทางยาว

พัดแฉก

ดาว 5 แฉก

ใบตาลเป็นแฉก ๆ

เรียกพัดยศพระราชาคณะ มียอดแหลมและริมเป็นจัก ๆ ว่า พัดแฉก


ตู้

/tuː˥˩/^((สัมผัส))

เรียกควายเขาสั้นหงิกเข้ามาหาหู ว่า ควายเขาตู้


เฉียง

/t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เฉหรือเบี่ยงจากแนวไปทางใดทางหนึ่ง

เฉียงเหนือ

เฉียงใต้


อิฏฐ

ยืมมาจากบาลี อิฏฺฐ; เทียบสันสกฤต इष्ट (อิษฺฏ)

[เสียงสมาส]
อิด-ถะ-

น่าปรารถนา, เป็นที่พอใจ, ต้องใจ, น่ารัก


อิฐ

ยืมมาจากบาลี อิฏฺฐกา, จากสันสกฤต इष्टका (อิษฺฏกา); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ឥដ្ឋ (อิฎฺฐ), ลาว ອິດຖະ (อิดถะ), ไทใหญ่ ဢုတ်ႇ (อุ่ต), พม่า အုတ် (อุต์)

/ʔit̚˨˩/^((สัมผัส))

สีอย่างสีอิฐใหม่ เรียกว่า สีอิฐ


อิฐ

ยืมมาจากบาลี อิฏฺฐ, จากสันสกฤต इष्ट (อิษฺฏ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ឥដ្ឋ (อิฎฺฐ)

[เสียงสมาส]
อิด-ถะ-

น่าปรารถนา, เป็นที่พอใจ, ต้องใจ, น่ารัก


apocryphal

/əˈpɒkɹɪfəl/

/əˈpɑːkɹɪfəl/

ซึ่งรู้จักกันดี แต่อาจไม่ใช่เรื่องจริง (ใช้แก่เรื่องราวหรือคำบอกเล่า)


ตัน

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tanᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩢ᩠ᨶ (ตัน), เขิน ᨲᩢ᩠ᨶ (ตัน), ลาว ຕັນ (ตัน), ไทลื้อ ᦶᦎᧃ (แตน), ไทใหญ่ တၼ် (ตัน), ไทใต้คง ᥖᥢ (ตัน), อาหม 𑜄𑜃𑜫 (ตน์, “เติมลงในรู”)

ไม่กลวง, ไม่ทะลุตลอด

ซอยตัน

ตรอกตัน

ท่อตัน

โดยปริยายหมายความว่า ติดขัด, ไม่มีทางออก

ตำแหน่งตัน

โดยปริยายหมายความว่า ไม่ปลอดโปร่ง

สมองตัน


ทันสมัย

ตามสมัยที่นิยมกัน


จองหอง

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/t͡ɕɔŋ˧.hɔŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เย่อหยิ่ง, ทะนงตัว, ถือดี, อวดดี


คลุ้ม

มืดมัว, ไม่แจ่มใส


แฟบ

ร่วมเชื้อสายกับจ้วงแบบจั่วเจียง feb (แฟบ-แฟบ ยุบ ไม่มีลม)

/fɛːp̚˥˩/^((สัมผัส))

/fɛp̚˥˩/^((สัมผัส))

อาการของสิ่งที่ตามปรกติควรจะโป่งหรือพอง แต่ได้ยุบหรือแบนลงไป

ยางรถแฟบ

ท้องแฟบ

อกแฟบ

จมูกแฟบ


ชื้น

/t͡ɕʰɯːn˦˥/^((สัมผัส))

มีไอน้ำซึมซาบอยู่

อากาศชื้น

ไม่แห้งทีเดียว

ผ้าชื้น


ระอุ

/ra˦˥.ʔuʔ˨˩/^((สัมผัส))

อากาศร้อนระอุ

แผ่นดินร้อนระอุ

ข้าวระอุ


มุทะลุ

มีนิสัยดุดัน ชอบทำอะไรอย่างหุนหันพลันแล่นหรือโดยขาดสติปราศจากความยั้งคิด


เรียว

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ႁဵဝ်း (เห๊ว), อาหม 𑜍𑜢𑜈𑜫 (ริว์), จ้วง reuz (แรว), จ้วงแบบจั่วเจียง reuq (แหร่ว)

เล็กลงไปตามลำดับอย่างลำไม้ไผ่

นิ้วเรียว

ขาเรียว

โดยปริยายหมายถึงเสื่อมลงตามลำดับ

ศาสนาเรียว


sano

จาก ละตินsānus (ซ̄านุซ)


ขาวดำ

ที่ไม่มีสีอื่นนอกจากสีขาว สีดำ และ/หรือสีเทาเฉดต่าง ๆ

ภาพขาวดำ

ภาพยนตร์ขาวดำ

ถ่ายเอกสารขาวดำ


ลอก

เลอเวือะตะวันออก

ถูก, ถูกต้อง


คัด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄັດ (คัด), จ้วง gaed (กั้ด), จ้วงแบบจั่วเจียง kaed (คัด)

/kʰat̚˦˥/^((สัมผัส))

จมูกคัด

นมคัด


ชุ่มชื้น

/t͡ɕʰum˥˩.t͡ɕʰɯːn˦˥/^((สัมผัส))

มีไอน้ำหรือน้ำซึมซาบชุ่มอยู่


ทางการ

ที่เป็นงานเป็นการ


พอก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *bɔːkᴰᴸ⁴; ร่วมเชื้อสายกับลาว ພອກ (พอก)

/pʰɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

คอพอก


อื้อฉาว

/ʔɯː˥˩.t͡ɕʰaːw˩˩˦/^((สัมผัส))

แพร่งพราย, เซ็งแซ่, กระจาย, (ใช้แก่ข่าวที่ไม่ดีไม่งาม)


เหงา

/ŋaw˩˩˦/^((สัมผัส))

เปลี่ยวใจ, เปล่าเปลี่ยว, ไม่คึกคัก


รุ่งโรจน์

รุ่ง + โรจน์

/ruŋ˥˩.roːt̚˥˩/^((สัมผัส))

กระจ่างแจ้ง, โชติช่วง

แสงไฟรุ่งโรจน์

เจริญรุ่งเรือง

ชีวิตรุ่งโรจน์


𑜉𑜃𑜫

ร่วมเชื้อสายกับไทย มั่น, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩢ᩶ᩁ (หมั้ร), ลาว ໝັ້ນ (หมั้น), ไทลื้อ ᦖᧃᧉ (หมั้น), ไทใหญ่ မၼ်ႈ (มั้น), พ่าเก မꩫ် (มน์)


𑜉𑜃𑜫

เทียบไทใหญ่ မၢၼ်ႉ (ม๎าน)


สำรวม

รวม, ประสม, ปนกัน

อาหารสำรวม


ตาขาว

/taː˧.kʰaːw˩˩˦/^((สัมผัส))

แสดงอาการขลาดกลัว


ใจเสาะ

/t͡ɕaj˧.sɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

มีใจขี้กลัวหรือร้องไห้ง่าย, มีใจอ่อนแอ


იაპონური

Ka-იაპონური.ogg


สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนา, ลาว ໜາ (หนา), ไทลื้อ ᦐᦱ (หนา), ไทใหญ่ ၼႃ (นา), อาหม 𑜃𑜡 (นา), ปู้อี nal; เทียบสุ่ย qnal, ต้งใต้ nal, ไหลดั้งเดิม *C-naː


น่าย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໄນ່ (ไน่) หรือ ນ່າຍ (น่าย), คำเมือง ᨶᩱ᩵ (ไน่), เขิน ᨶᩱ᩵ (ไน่), ไทลื้อ ᦺᦓᧈ (ไน่), ไทดำ ꪼꪙ꪿ (ไน่), ไทใหญ่ ၼႆႈ (ไน้)

อาการที่ของเหนียวของแข็งหรือของแห้งที่แช่น้ำไว้แล้วเปื่อยหรืออ่อนตัว

แช่ข้าวไว้ให้น่ายแล้วจึงโม่


mù

บอด, ซึ่งมองไม่เห็น


xù

คำนี้ต้องการคำแปลเป็นภาษาไทย กรุณาช่วยและเพิ่มคำแปล แล้วนำ {{rfdef}} ออก


สัตย์

ยืมมาจากสันสกฤต सत्य (สตฺย); เทียบบาลี สจฺจ

จริง, มักใช้เข้าคู่กับคำอื่น

วาจาสัตย์

สัตย์ซื่อ

ซื่อสัตย์

สัตย์จริง


ละเอียด

ลอยด
ความละเอียด (noun-from-adj)

/la˦˥.ʔia̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

บดยาให้ละเอียด

ทรายละเอียด

เป็นเส้นเล็ก ๆ

ผมเส้นละเอียด

ยาฝอยเส้นละเอียด

เป็นผง, เป็นจุณ

แป้งผัดหน้าละเอียด

ถี่ถ้วน, รอบคอบ

เจ้าหน้าที่การเงินควรเป็นคนละเอียด

ฝีมือสอยผ้าละเอียด

ฝีมือถักเสื้อละเอียด


ลอยด

/la˦˥.ʔia̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ละเอียด


น้นน

รูปเลิกใช้ของ นั้น


ชวา

ยืมมาจากชวา Jawa; เทียบอินโดนีเซีย Jawa

ชะวา
ฉวา
ยะวา

/t͡ɕʰa˦˥.waː˧/^((สัมผัส))

ที่มีต้นกำเนิดมาจากประเทศอินโดนีเซีย

นกเขาชวา

ผักตบชวา


เปล่าเปลี่ยว

เปล่า + เปลี่ยว

ความเปล่าเปลี่ยว (noun-from-adj)

ปฺล่าว-เปฺลี่ยว

อ้างว้าง, ว้าเหว่


ล้าสมัย

ไม่ทันหรือไม่เป็นไปตามสมัยที่กำลังนิยมกัน

เขาเป็นคนล้าสมัย


เบอะ

/bɤʔ˨˩/^((สัมผัส))

กว้างใหญ่และลึก

แผลเบอะ


เบอะ

/bɤʔ˨˩/^((สัมผัส))

หน้าเบอะ


duan

กรรมการก เอกพจน์ ของ dua (ดูอา)


eng

จากเยอรมันสูงเก่า engi, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *anguz.

In der engen Gasse war ein Überholen unmöglich.

เป็นไปไม่ได้ที่จะแซงรถในซอยแคบ

Ich habe wohl zugenommen, meine Hose ist jetzt etwas eng.

น้ำหนักฉันขึ้น ตอนนี้กางเกงฉันค่อนข้างคับแล้ว

ชิด, ใกล้ชิด

Auf der Geburtstagskarte ist nicht viel Platz, du musst ganz eng schreiben.

บนการ์ดวันเกิดมีที่ให้เขียนไม่มาก เธอต้องเขียนให้ชิดกันมาก


πλαγκτός

แผลงจาก πλάζω (plázō, “ฉันหันไปด้านข้าง, ฉันเที่ยว”)

ซึ่งเที่ยวไป, ซึ่งเร่ร่อนไป

(เชิงอุปมา) ใจลอย, ที่คิดเรื่อยเปื่อย


han

Aghǔ prein han leǐ


bảo

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 寶 (“ล้ำค่า”)

(ในคำประสม) มีค่า, หายาก


ดวด

เดี่ยว, หนึ่ง


ดวด

แผลงมาจาก โดด, จากเขมร ដួច (ฎัวจ, “สูงลิบ”)

มะพร้าวดวด

หมากดวด


ตั้งท้อง

/taŋ˥˩.tʰɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

เรียกข้าวที่มีรวงอ่อนอยู่ในลำต้น ว่า ข้าวตั้งท้อง


จิ๋ว

/t͡ɕiw˩˩˦/^((สัมผัส))


規則

ตามกฎเกณฑ์; ตามระเบียบ


ka

สืบทอดจากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *b-ka-(n/m/ŋ); ร่วมเชื้อสายกับพม่า ခါး (ขา:), จีนเก่า苦 (OC *kʰaːʔ, *kʰaːs)


lai

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลาย, คำเมือง ᩉ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (หลาย), ลาว ຫຼາຍ (หลาย), ไทลื้อ ᦜᦻ (หลาย), เขิน ᩉ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (หลาย), ไทใหญ่ လၢႆ (ลาย), ปู้อี laail, แสก หล่าย; เทียบจีนเก่า多 (OC *ʔl'aːl)


lang

จากเยอรมันสูงกลาง lanc, จากเยอรมันสูงเก่า lang, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *langaz.


mang

ยืมมาจากจีน猛 (MC maengX, “ดุร้าย; รุนแรง; มีพลัง”)

กล้าหาญและแข็งแรง


ตละ

เช่น, เหมือน, ดุจ

หน้าตาตละยักษ์มักกะสัน


nàng

เบา (ไม่หนัก)


หนาว

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หนาว, ลาว ໜາວ (หนาว), คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩣ᩠ᩅ (หนาว), เขิน ᩉ᩠ᨶᩣ᩠ᩅ (หนาว), ไทลื้อ ᦐᦱᧁ (หนาว), ไทดำ ꪘꪱꪫ (หนาว), ไทขาว ꪘꪱꪫ, ไทแดง ꪘꪱꪫ, ไทใหญ่ ၼၢဝ် (นาว), ไทใต้คง ᥘᥣᥝᥴ (ล๋าว) หรือ ᥢᥣᥝᥴ (น๋าว), อาหม 𑜃𑜧 (นว์) หรือ 𑜓𑜧 (ดว์)

/naːw˩˩˦/^((สัมผัส))

เย็นจัด, อาการที่รู้สึกเย็นจัด


ซ้าย

จากจีนเก่า左 (OC *ʔsaːlʔ, *ʔsaːls); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨪ᩶ᩣ᩠ᨿ (ซ้าย), เขิน ᨪ᩶ᩣ᩠ᨿ (ซ้าย), ไทลื้อ ᦌᦻᧉ (ซ้าย), ลาว ຊ້າຍ (ซ้าย), ไทใหญ่ သၢႆႉ (ส๎าย), อาหม 𑜏𑜩 (สย์), จ้วง swix

ตรงข้ามกับ ขวา, ถ้าหันหน้าไปทางทิศตะวันออก ด้านทิศเหนือ เรียกว่า ด้านซ้ายมือ ด้านทิศใต้ เรียกว่า ด้านขวามือ, ถ้าหันหลังไปทางต้นน้ำหรือยอดน้ำ ด้านซ้ายมือเรียกว่า ฝั่งซ้าย ด้านขวามือเรียกว่า ฝั่งขวา

ฝั่งพระนครอยู่ฝั่งซ้ายของแม่น้ำเจ้าพระยา


กะโหลกกะลา

กะโหลก + กะลา

กะ-โหฺลก-กะ-ลา

ของเก่ากะโหลกกะลาพวกนี้ทิ้งให้หมด

แก่ก็ให้แก่อย่างมีคุณค่า ไม่ใช่แก่กะโหลกกะลา


ဂြိုပ်

ป่า (ใช้กับสัตว์)


กิ๊บเก๋

กิ๊บ + เก๋ (จากฝรั่งเศส coquet)

/kip̚˦˥.keː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชุดของเธอกิ๊บเก๋น่าดู

แปลกและน่าสนใจ

เธอมีไอเดียกิ๊บเก๋ที่จะน่าลองทำดู


กิ๊บเก๋ยูเรก้า

กิ๊บเก๋ (เก๋ มาจากฝรั่งเศส coquet) + ยูเรก้า (มาจากอังกฤษ eureka (“คำอุทานแสดงความดีใจ หมายถึง ไชโย พบแล้ว”))

ความกิ๊บเก๋ยูเรก้า (noun-from-adj)

กิ๊บ-เก๋-ยู-เร-ก้า

/kip̚˦˥.keː˩˩˦.juː˧.reː˧.kaː˥˩/^((สัมผัส))

แปลกและน่าสนใจ

ไอเดียของเธอกิ๊บเก๋ยูเรก้าน่าดู


กุ้งแห้ง

/kuŋ˥˩.hɛːŋ˥˩/^((สัมผัส))

มีหน้าอกแห้ง

พวกสาวกุ้งแห้งชอบใส่เสื้อฟู ๆ แบบนี้แหละ


ri

โดยมากในคำประสม


ri

พหูพจน์ เพศชายของ rio


หรี่

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง liq (หลี่-หรี่ ตาหรี่ หรี่ตา)

/riː˨˩/^((สัมผัส))

แคบ ในคำว่า ตาหรี่


ติดเชื้อ

/tit̚˨˩.t͡ɕʰɯa̯˦˥/^((สัมผัส))

ลักษณะของโรคที่รับเชื้อมาจากผู้อื่นหรือสิ่งอื่น, เรียกโรคที่มีลักษณะเช่นนั้น ว่า โรคติดเชื้อ


เขลา

ยืมมาจากเขมรกลาง ខ្លោវ (ขฺโลว); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ខ្លៅ (ขฺเลา)

ขาดไหวพริบ, รู้ไม่ถึง, รู้ไม่เท่าทัน, ไม่เฉียบแหลม, ไม่ฉลาด


แข็งขัน

/kʰɛŋ˩˩˦.kʰan˩˩˦/^((สัมผัส))

ขยันไม่ย่อท้อ, เอาจริงเอาจัง


ທຸ່ນທ່ຽງ

ທຸ່ນ (ทุ่น) + ທ່ຽງ (ท่ยง)

[tʰun˧.tʰiːə̯ŋ˧]

[tʰun˧˨.tʰiːə̯ŋ˧˨]

มั่นคง (มักใช้กับการเงิน)


ຫອດຫິວ

ຫອດ (หอด, “หิว, โรยแรง”) + ຫິວ (หิว, “หิว”)

[hɔːt̚˥˥˨.hiw˥˧˧]


เคร่งขรึม

เคร่ง + ขรึม

เคฺร็่ง-ขฺรึม

/kʰreŋ˥˩.kʰrɯm˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่เล่นหัว, เอาจริงเอาจัง


ลิ้นจี่

จากกวางตุ้ง 胭脂 (jin1 zi1, “ผงสีแดงสำหรับแต่งหน้า”)

/lin˦˥.t͡ɕiː˨˩/^((สัมผัส))

สีแดงเข้มคล้ายเปลือกลิ้นจี่ เรียกว่า สีลิ้นจี่


เครียด

เคียด
เคลียด
ความเครียด (noun-from-adj)

ตึงเครียด

อาการที่สมองไม่ได้ผ่อนคลายเพราะคร่ำเคร่งอยู่กับงานจนเกินไป

หน้าเครียด

อารมณ์เครียด


เกี้ยมเซียบ

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 鹹 (giam5 เกี๊ยม, “เค็ม”) + 澀 (siab4 เสียบ, “เปรี้ยว”)

เกี้ยม-เซียบ

เค็มและขี้เหนียว

ยายคนนี้เกี้ยมเซียบจริง ๆ ติดเงินร้อยเดียว ตามทวงเช้าทวงเย็น


coquet

ทะนงตัว, หยิ่ง

น่ารัก, น่าหลงใหล, น่าดู


ขี้ตา

/kʰiː˥˩.taː˧/^((สัมผัส))


ขี้หมา

/kʰiː˥˩.maː˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่มีคุณค่า, ไร้สาระ

เรื่องขี้หมา

ของขี้หมา


ขี้หมูขี้หมา

ขี้ + หมู + ขี้ + หมา

คี่-หฺมู-คี่-หฺมา

/kʰiː˥˩.muː˩˩˦.kʰiː˥˩.maː˩˩˦/^((สัมผัส))

ไร้สาระ, ไม่สำคัญ, ไม่มีค่า, ไม่มีราคา

เรื่องขี้หมูขี้หมาอย่างนี้ไม่ต้องสนใจหรอก

ไปขายของตอนเย็น ขี้หมูขี้หมาก็ได้กำไรวันละสี่ซ้าห้าร้อย


ไข่ดาว

แบน (ใช้กับหน้าอกผู้หญิง)

อกไข่ดาวอย่างนี้ผู้ชายคนไหนจะมาขอเป็นแฟน


cam

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 柑 (“ส้ม”)

sách màu cam

หนังสือสีส้ม


ทแยง

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก แทงแยง

ทะแยง
แทยง
ความทแยง (noun-from-adj)

/tʰa˦˥.jɛːŋ˧/^((สัมผัส))


curto

จากกาลิเซีย-โปรตุเกสเก่า curto, corto > จากละติน curtus (กูร์ตุซ)

สั้น (ใช้กับระยะทาง, ระยะเวลา)

สั้นกว่าที่ต้องการ, ไม่ยาวตามที่ต้องการ

เล็ก, น้อย (ใช้กับสิ่งนามธรรมเช่น วิสัยทัศน์ สติปัญญา เป็นต้น)


azul

จากอาหรับ لَازُوَرْد (ลาซุวัรด, “แลพิสแลซูลี”) > จากเปอร์เซีย لاجورد (lâjvard, “แลพิสแลซูลี”)

(สี) น้ำเงิน

É roxo e de ollos azuis.

มันเป็นสีม่วงและตาสีน้ำเงิน


azul

สืบทอดจากกาลิเซีย-โปรตุเกสเก่า azur (“น้ำเงิน”), จากอาหรับ لَازُوَرْد (ลาซุวัรด, “แลพิสแลซูลี”), จากเปอร์เซีย لاجورد (lâjvard, “แลพิสแลซูลี”). ร่วมรากกับ azur, จากภาษาฝรั่งเศส.
เทียบกับกาลิเซีย azul (“น้ำเงิน”), สเปน azul (อาซฺุล, “น้ำเงิน”), ฝรั่งเศส azur (“ฟ้า”), อิตาลี azzurro (“น้ำเงิน”) และอังกฤษ azure.


alérxico

เกี่ยวกับภูมิแพ้


alérxico

เพศกลางของ alérxicu


parentes

พหูพจน์ของ parente (“ซึ่งมีความสัมพันธ์ฉันเครือญาติ”)


เฉื่อย

/t͡ɕʰɯa̯j˨˩/^((สัมผัส))

เรื่อย ๆ, ช้า ๆ

ลมเฉื่อย

ไม่รีบร้อน, อืดอาด

คนเฉื่อย


เฉื่อย

/t͡ɕʰɯa̯j˨˩/^((สัมผัส))

ไม่เปลี่ยนไปง่ายโดยปฏิกิริยาเคมี, ไม่ไวต่อปฏิกิริยาเคมี

ก๊าซเฉื่อย


เคียด

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เคียด, ลาว ຄຽດ (คยด), คำเมือง ᨣ᩠ᨿᨯ (คยด), ไทลื้อ ᦵᦅᧆ (เคด), เขิน ᨣ᩠ᨿᨯ (คยด), ไทใหญ่ ၸဵတ်ႈ (เจ้ต) , จ้วงแบบจั่วเจียง ket (แคด-ไม่ชอบ แค้น)

/kʰia̯t̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ เครียด


จา

รูปแบบอื่นของ ᨩᩣ (ชา, “หยาบ”)


นัว

เข้มข้น (มีเนื้อมาก)


นัว

อร่อย, กลมกล่อม


หล่ม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɤmᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫຼົ່ມ (หล็่ม), คำเมือง ᩉᩖᩫ᩵ᨾ (หล็่ม), ไทใหญ่ လူမ်ႇ (ลู่ม), อาหม 𑜎𑜤𑜉𑜫 (ลุม์), จ้วง loemq

มีโคลนลึก, ลุ่มด้วยโคลนลึก


ออนซอน

น่ารัก, น่าทะนุถนอม


อึด

/ʔɯt̚˨˩/^((สัมผัส))

ทรหด, อดทน, บึกบึน


吃熊心豹子膽

ใจกล้าบ้าบิ่น


違和

ไม่ดี; ไม่ปรกติ; ประชวร

皇上龍體違和，正需要靜養。懇請皇太后垂簾聽政，以安天下人心！

ฝ่าบาทพระกายอ่อนแอ จำต้องทรงพักผ่อน อัญเชิญพระพันปีว่าการหลังม่าน ปลอบขวัญทวยราษฎร์ทั่วหล้า

Huángshàng lóngtǐ wéihé, zhèng xūyào jìngyǎng. Kěnqǐng huángtàihòu chuíliántīngzhèng, yǐ ān tiānxià rénxīn!

皇上龙体违和，正需要静养。恳请皇太后垂帘听政，以安天下人心！


vegetarian

/ˌvɛdʒɪˈtɛəɹiən/

เกี่ยวกับการกินอาหารผัก, เกี่ยวกับการถือมังสวิรัติ

ซึ่งเป็นผู้กินอาหารผัก, ซึ่งเป็นผู้ถือมังสวิรัติ


vegetarians

พหูพจน์ เพศชายของ vegetarià


ชอุ่ม

น่าจะเกี่ยวข้องกับ ชุ่ม

/t͡ɕʰa˦˥.ʔum˨˩/^((สัมผัส))

ชุ่มด้วยละอองน้ำจนเห็นเป็นมืดคลุ้มหรือมืดมัว

ท้องฟ้าชอุ่ม


บู๊

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 武 (bú บู้, “การต่อสู้, การรบ”)

/buː˦˥/^((สัมผัส))

ที่เกี่ยวกับการต่อสู้

หนังบู๊ล้างผลาญ


แคะ

เลอเวือะตะวันตก


ปรุ

เป็นรูเล็ก ๆ

หน้าปรุ


ทะลุ

/tʰa˦˥.luʔ˦˥/^((สัมผัส))

หม้อทะลุ


ประจำ

จากเขมร ប្រចាំ (บฺรจาํ)

ตราประจำกระทรวง

ตราประจำตำแหน่ง

ที่กำหนดให้มีเป็นปรกติ

งานประจำปี

เรียกรถโดยสารที่วิ่งอยู่บนเส้นทางใดเส้นทางหนึ่งเป็นปรกติ ว่า รถประจำทาง

เรียกครูหรืออาจารย์ที่สอนและดูแลรับผิดชอบนักเรียนชั้นใดชั้นหนึ่งเป็นปรกติ ว่า ครูหรืออาจารย์ประจำชั้น

เรียกบัตรที่ออกให้ไว้เฉพาะบุคคลและจะต้องเก็บไว้กับตัวเป็นปรกติ ว่า บัตรประจำตัว

เรียกลูกจ้างที่จ้างไว้เป็นปรกติ ไม่ใช่ชั่วคราว ว่า ลูกจ้างประจำ

เรียกผู้ที่มาติดต่อหรือไปมาหาสู่กันเสมอเป็นปรกติ

ลูกค้าประจำ

ขาประจำ

ลักษณะการฝากเงินไว้กับธนาคารโดยจะได้รับดอกเบี้ยเมื่อฝากครบตามเวลาที่กำหนดไว้เรียกว่า ฝากประจำ


สุดท้าย

ทีหลังเพื่อน, หลังสุด

เขาเป็นแขกคนสุดท้ายที่มาในงาน

เด็กคนนั้นทำการบ้านเสร็จเป็นคนสุดท้าย

เหลือเพียงหนึ่งเดียว

สมบัติชิ้นสุดท้ายที่เหลืออยู่คือบ้าน

โอกาสสุดท้ายแล้วที่จะแก้ตัวได้


ผัด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຜັດ (ผัด), เขมร ផាត់ (ผาต̍)

/pʰat̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกอาหารที่ทำด้วยวิธีการเช่นนั้น

ข้าวผัด

หมี่ผัด


ครีม

ยืมมาจากอังกฤษ cream

สีอย่างสีขาวออกเหลือง


มั่งคั่ง

/maŋ˥˩.kʰaŋ˥˩/^((สัมผัส))

มีทรัพย์มากมาย, มีทรัพย์ล้นเหลือ, มีทรัพย์มาก


ผิดหวัง

/pʰit̚˨˩.waŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่สมหวัง, ไม่ได้ดังที่หวัง


รัตน

ยืมมาจากสันสกฤต रत्न (รตฺน) หรือบาลี รตน

รัตน์
รัตนะ
รัตนา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
รัด-ตะ-นะ-

ใช้ประกอบคำอื่นหมายถึงยอดเยี่ยมในพวกนั้น ๆ

รัตนกวี

กวีผู้ยอดเยี่ยม


รัตน์

ยืมมาจากสันสกฤต रत्न (รตฺน)

รัตน
รัตนะ
รัตนา

บุรุษรัตน์

ชายผู้ยอดเยี่ยม

นารีรัตน์

หญิงผู้ยอดเยี่ยม


อติ

ยืมมาจากสันสกฤต अति- (อติ-) หรือบาลี อติ-

[เสียงสมาส]
อะ-ติ-

พิเศษ, ยิ่ง, มาก, เลิศล้น

ผ่าน, ล่วง, พ้นเลยไป


อดิ

แผลงมาจาก อติ, จากสันสกฤต अति- (อติ-) หรือบาลี อติ-

[เสียงสมาส]
อะ-ดิ-

พิเศษ, ยิ่ง, มาก, เลิศล้น

ผ่าน, ล่วง, พ้นเลยไป


ကြိုင်

มีกลิ่นหอม, หอมหวาน


relevant

ที่เกี่ยวข้อง, ที่สัมพันธ์, ที่เชื่อมโยง

ที่ไม่ล้าสมัย, ที่เป็นปัจจุบัน


สองมิติ

/sɔːŋ˩˩˦.mi˦˥.tiʔ˨˩/^((สัมผัส))

ที่มีแต่ความกว้างและความยาว

ที่อยู่บนแผ่นราบ

ภาพวาดเป็นศิลปะสองมิติ


ດຸໝັ່ນຂະຫຍັນພຽນ

ດຸໝັ່ນ (ดุหมั่น, “ขยัน”) + ຂະຫຍັນ (ขะหยัน, “ขยัน, หมั่น”) + ພຽນ (พยน, “เพียร”)

ດຸ-ໝັ່ນ-ຂະ-ຫຍັນ-ພຽນ

ขยันหมั่นเพียร

ໃຫ້ເຍົາວະຊົນມີຄວາມເສຍສະຫຼະ, ດຸໝັ່ນຂະຫຍັນພຽນ ແລະຮັກການອອກແຮງງານ

ให้เยาวชนมีความเสียสละ, ขยันหมั่นเพียร และรักการออกแรง

ให้เย็าวะซ็นมีความเสยสะหละ, ดุหมั่นขะหยันพยน และฮักกานออกแฮงงาน


ທຸກຍາກປາກໝອງ

ທຸກຍາກ (ทุกยาก) + ປາກ (ปาก) + ໝອງ (หมอง)


ຈອງຫອງພອງຂົນ

ยืมมาจากไทย จองหองพองขน, เหมือนกับ ຈອງຫອງ (จองหอง, “จองหอง”) + ພອງ (พอง, “พอง”) + ຂົນ (ข็น, “ขน”)

[t͡ɕɔːŋ˩(˧).hɔːŋ˩(˧).pʰɔːŋ˧˥.kʰon˩(˧)]

[t͡ɕɔːŋ˩˨.hɔːŋ˥˧˧.pʰɔːŋ˩˨.kʰon˥˧˧]

ຈອງ-ຫອງ-ພອງ-ຂົນ


ຮູບຊົ່ວຕົວດຳ

ຮູບ (ฮูบ, “รูป”) + ຊົ່ວ (ซ็่ว, “ชั่ว”) + ຕົວ (ต็ว, “ตัว”) + ດຳ (ดำ, “ดำ”)

[huːp̚˧˦.suːə̯˧˨.tuːə̯˩˨.dam˩˨]

ຮູບ-ຊົ່ວ-ຕົວ-ດຳ

รูปชั่วตัวดำ


ຊ່ຽວຊານ

ຊ່ຽວ (ซ่ยว, “เชี่ยว”) + ຊານ (ซาน, “ชาญ”)


คำย่อของ zeroth


คำย่อของ fourth


คำย่อของ fifth


คำย่อของ sixth


คำย่อของ seventh


คำย่อของ eighth


คำย่อของ ninth


คำย่อของ tenth


คำย่อของ eleventh


คำย่อของ twelfth


คำย่อของ first


คำย่อของ second


คำย่อของ third


ทุเรศ

ทุร + อีศ; เทียบสันสกฤต दुरीश (ทุรีศ, “เจ้านายเลว”)

/tʰu˦˥.reːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ลักษณะที่ขัดหูขัดตา น่ารังเกียจ หรือน่าสมเพช เป็นต้น


ทุเรศ

/tʰu˦˥.reːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ต้องทนทุราคมทุเรศ ดลเขตรคิรีไกล


ใจดำ

เห็นแก่ตัว, ไม่เอื้อเฟื้อใคร, ขาดกรุณา


កាត់

ที่เป็นพันทางหรือลูกครึ่ง


yellow

เกี่ยวกับชนชาติผิวเหลือง


ឆ្អាប

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *cʔaap

เหม็นคาวอย่างปลาหรือเนื้อดิบ


準時

我是一個很準時的人。

ฉันเป็นคนที่ตรงเวลามากคนหนึ่ง

我是一个很准时的人。

ฉันเป็นคนที่ตรงเวลามากคนหนึ่ง


錯誤

ผิดพลาด; เป็นปัญหา


ຂີ້ຄ້ານ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ຄ້ານ (ค้าน, “คร้าน”)

[kʰiː˧˩.kʰaːn˥˨]

[kʰiː˥˥˨.kʰaːn˧˦]


ຫອມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hoːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หอม, คำเมือง ᩉᩬᨾ (หอม), เขิน ᩉᩬᨾ (หอม), ไทลื้อ ᦠᦸᧄ (หอ̂ม), ไทดำ ꪬꪮꪣ (หอม), ไทขาว ꪬꪮꪣ, ไทใหญ่ ႁွမ် (หอ̂ม), พ่าเก ꩭွံ (หอ̂ํ), อาหม 𑜑𑜨𑜪 (หอ̂ํ) หรือ 𑜍𑜨𑜪 (รอ̂ํ), จ้วง hom

หอม (ไม่เหม็น)

ກິ່ນຫອມ


ເຄັມ

จากจีนเก่า鹹 (OC *ɡrɯːm) หรือ 鹽 (OC *ɡ·lam, *ɡ·lams); ร่วมเชื้อสายกับไทย เค็ม, ไทใหญ่ ၸဵမ်း (เจ๊ม), แสก แค๊ม


vacker

จากนอร์สเก่า vakr, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *wakraz คล้ายคลึงกับภาษาดัตช์ wakker


ปู

เลอเวือะตะวันตก


ปู

เลอเวือะตะวันออก


seperate

รูปที่สะกดผิดของ separate


compatable

รูปที่สะกดผิดของ compatible


interchangable

รูปที่สะกดผิดของ interchangeable


changable

รูปที่สะกดผิดของ changeable


risable

รูปที่สะกดผิดของ risible


noteable

รูปที่สะกดผิดของ notable


exchangable

รูปที่สะกดผิดของ exchangeable


accessable

รูปที่สะกดผิดของ accessible


မွဲ

สืบทอดจากมอญกลาง မွယ်, จาก มอญเก่า မောယ်, จาก มอญ-เขมรดั้งเดิม *muuj ~ *muəj ~ *muuɲ


i går

จากนอร์สเก่า í gær, í gjár (“เมื่อวาน”) (จากไอซ์แลนด์ í gær และแฟโร í gjár)


ครึกครื้น

คฤกค้ฤๅน
ความครึกครื้น (noun-from-adj)

คฺรึก-คฺรื้น

/kʰrɯk̚˦˥.kʰrɯːn˦˥/^((สัมผัส))

สนุกสนาน, ร่าเริง

ใจครึกครื้น

งานครึกครื้น

ขบวนแห่ครึกครื้น


ครื้นครึก

ค้ฤๅนคฤก
ความครื้นครึก (noun-from-adj)

คฺรื้น-คฺรึก

/kʰrɯːn˦˥.kʰrɯk̚˦˥/^((สัมผัส))

ครึกครื้น, รื่นเริง, สนุกสนาน


ခြောက်

สืบทอดจากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *m/s-glak ~ m-glaŋ (“เย็น, เยือกแข็ง”); ร่วมเชื้อสายกับจีน 晾 (liàng, “ทำให้แห้ง”)


วิปโยค

ยืมมาจากบาลี วิปฺปโยค; เทียบสันสกฤต विप्रयोग (วิปฺรโยค)

วันวิปโยค

แม่น้ำวิปโยค


วิประโยค

ยืมมาจากสันสกฤต विप्रयोग (วิปฺรโยค); เทียบบาลี วิปฺปโยค


ตงฉิน

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 忠臣 (dong1 cing5, “อำมาตย์ซื่อสัตย์”)

/toŋ˧.t͡ɕʰin˩˩˦/^((สัมผัส))

ซื่อตรง, ซื่อสัตย์


chính

สำคัญที่สุด, หลัก


ประจำการ

ยังอยู่ในระหว่างปฏิบัติหน้าที่

ทหารประจำการ


ပစ္စုပ္ပန်

ยืมมาจากบาลี ปจฺจุปฺปนฺน


ပစ္စက္ခ

ยืมมาจากบาลี ปจฺจกฺข


thần thánh

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 神聖


𑜁𑜨𑜧

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขาว, คำเมือง ᨡᩣ᩠ᩅ (ขาว), ลาว ຂາວ (ขาว), ไทลื้อ ᦃᦱᧁ (ฃาว), ไทดำ ꪄꪱꪫ (ฃาว), ไทใหญ่ ၶၢဝ် (ขาว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥴ (ฃ๋าว), จ้วง hau, ปู้อี haaul, แสก ห่าว


𑜏𑜤𑜂𑜫

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *suːŋᴬ¹; เทียบจีนยุคกลาง嵩 (MC sjuwng) หรือ 崧 (MC sjuwng); ร่วมเชื้อสายกับไทย สูง, ลาว ສູງ (สูง), ไทลื้อ ᦉᦳᧂ (สุง), ไทดำ ꪎꪴꪉ (สุง), ไทใหญ่ သုင် (สุง), ไทใต้คง ᥔᥧᥒᥴ (สู๋ง), อ่ายตน ꩬုင် (สุง์), พ่าเก ꩬုင် (สุง์)


𑜄𑜧

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taɰꟲ; เทียบจีนยุคกลาง底 (MC tejX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ใต้, ลาว ໃຕ້ (ใต้), ไทลื้อ ᦺᦎᧉ (ไต้), ไทใหญ่ တႂ်ႈ (ใต้), ไทใต้คง ᥖᥬᥲ (ใต้), จ้วง daej


ထံ

ต่อไป, ถัดไป


ညီ

กะเหรี่ยงสะกอ

สืบทอดจากกะเหรี่ยงดั้งเดิม *hɲawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับกะเหรี่ยงโปตะวันตก ယီၫ (ya ō̄)


ညီ

เท่า, สมดุล, เสมอ, เทียบเท่า, ได้ระดับกัน


မိၢ်

กะเหรี่ยงสะกอ

สืบทอดจากกะเหรี่ยงดั้งเดิม [Term?]; ร่วมเชื้อสายกับกะเหรี่ยงปะโอ မွိုး


ကီ

กะเหรี่ยงสะกอ


အသီ

กะเหรี่ยงสะกอ


ဘီ

กะเหรี่ยงสะกอ

สืบทอดจากกะเหรี่ยงดั้งเดิม *ʔbaŋᴬ, จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *hwaŋ (“สุกใส; สว่าง; เหลือง”); ร่วมเชื้อสายกับกะเหรี่ยงโปตะวันตก ဘၩ့ (bạ n), กะยาตะวันตก ꤙꤛꤢ꤭ (บยา³)


ဂီၤ

กะเหรี่ยงสะกอ

ร่วมเชื้อสายกับกะเหรี่ยงโปตะวันตก ဂီၩ (gha ọ̄)


ထူ

ร่วมเชื้อสายกับนอซู ꄖ (du, “หนา; หนาแน่น”), Lolopo tu (“หนา”), จิ่งเผาะ dau


จุกจิก

/t͡ɕuk̚˨˩.t͡ɕik̚˨˩/^((สัมผัส))

เขาเป็นคนจุกจิก

เล็ก ๆ น้อย ๆ, เบ็ดเตล็ดคละกัน

ในกระเป๋าถือมีแต่ของจุกจิก


สาทิส

ยืมมาจากบาลี สาทิสฺส; เทียบสันสกฤต सादृश्य (สาทฺฤศฺย)

[เสียงสมาส]
สา-ทิด-สะ-

/saː˩˩˦.tʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

เหมือนกัน, คล้ายกัน, เช่นกัน


ปัณรสม

ยืมมาจากบาลี ปณฺณรสม

[เสียงสมาส]
ปัน-นะ-ระ-สะ-มะ-


ปัญญาสม

ยืมมาจากบาลี ปญฺญาสม

[เสียงสมาส]
ปัน-ยา-สะ-มะ-


ปฏิบัติการ

ปฏิบัติ + การ

ปะ-ติ-บัด-กาน

ที่ทดลองเพื่อพิสูจน์ข้อเท็จจริงตามทฤษฎีหรือฝึกงานเพื่อให้เกิดความชำนาญเป็นต้น

ห้องปฏิบัติการ


อัตรา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

เป็นประจำตามกำหนด, สม่ำเสมอ, เป็นนิจ

แล้วให้เทศนาอัตราไป


ประดิษฐ์

ยืมมาจากสันสกฤต प्रतिष्ठ (ปฺรติษฺฐ)

ที่จัดทำขึ้นให้เหมือนของจริง

ดอกไม้ประดิษฐ์

ที่คิดทำขึ้นไม่เหมือนธรรมชาติ

ลายประดิษฐ์


ประดิษฐ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रतिष्ठ (ปฺรติษฺฐ)

[เสียงสมาส]
ปฺระ-ดิด-ถะ-

รูปแบบอื่นของ ประดิษฐ์


อ่อนโยน

อ่อน + โยน ซึ่งแผลงมาจาก โอน (“น้อมลง”)

/ʔɔːn˨˩.joːn˧/^((สัมผัส))

มีกิริยาวาจานิ่มนวล


ပိာ်ခွါ

กะเหรี่ยงสะกอ


ခွါ

กะเหรี่ยงสะกอ


ပိာ်မုၣ်

กะเหรี่ยงสะกอ


မုၣ်

กะเหรี่ยงสะกอ


ဖါ

กะเหรี่ยงสะกอ


လုံး

สืบทอดจากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม; ร่วมเชื้อสายกับDrung tvleum (“กลม”), จิ่งเผาะ lum (“กลม”), ทิเบต ཟླུམ (ซฺลุม, “กลม”)


ဖာ

กะเหรี่ยงปะโอ

สืบทอดจากกะเหรี่ยงดั้งเดิม *phaᴬ (“ตัวผู้, พ่อ”) (Luangthongkum, 2019) หรือ *pha⁴ (“idem”) (Burling, 1969)

(สัตว์) ตัวผู้


တနျာႏ

กะเหรี่ยงปะโอ


တသီး

กะเหรี่ยงปะโอ


ဗွာ

กะเหรี่ยงปะโอ

สืบทอดจากกะเหรี่ยงดั้งเดิม *ʔbwaᴬ (“ขาว”) (Luangthongkum, 2019) หรือ *ʔwa³ (“idem”) (Burling, 1969), จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *b/s-wa (“ขาว; เหลือง; สว่าง”); ร่วมเชื้อสายกับกะเหรี่ยงสะกอ ဝါ (วา), กะเหรี่ยงโปตะวันตก ဘွၩ (bwạ), กะยาตะวันตก ꤙꤢꤨ꤭ (บู³)


ဖြေင်း

กะเหรี่ยงปะโอ


သွမ်း

กะเหรี่ยงปะโอ


ဟောဝ်

กะเหรี่ยงปะโอ


ကုဲင်

กะเหรี่ยงปะโอ


โลภ

ยืมมาจากสันสกฤต लोभ (โลภ) หรือ บาลี โลภ

/loːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ที่อยากได้ไม่รู้จักพอ


หน้าด้าน

มีสีหน้าไม่สลดทั้งที่ควรจะอายแต่ก็ไม่อาย

ไม่มีความรู้สึกอายในสิ่งที่ควรอาย


หน้าทน

ไม่มีความรู้สึกอายในสิ่งที่ควรอาย


หน้าหนา

/naː˥˩.naː˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่มีความรู้สึกอายในสิ่งที่ควรอาย


ลิ้นสองแฉก

ลิ้น + สอง + แฉก

ลิ้น-สอง-แฉก

/lin˦˥.sɔːŋ˩˩˦.t͡ɕʰɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ที่พูดสับปลับเชื่อถือไม่ได้


สับปลับ

กลับกลอกเชื่อไม่ได้

เขาเป็นคนสับปลับ


ปากหมา

/paːk̚˨˩.maː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชอบพูดจาว่าร้ายคนอื่น


ปากเสีย

/paːk̚˨˩.sia̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ชอบพูดจาว่าร้ายคนอื่น


ᦔᦳᧂᧈᦵᦓᦲᧂ

ᦔᦳᧂᧈ (ปุ่ง, “ทำให้งอก”) + ᦵᦓᦲᧂ (เนีง, “มากมาย, เนืองนอง”)

ซึ่งพัฒนาแล้ว, เจริญรุ่งเรือง

ᦂᦱᧃᦔᦳᧂᧈᦵᦓᦲᧂ ᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ ᧑᧒ ᦗᧃᦓᦱ

การพัฒนาบ้านเมืองสิบสองปันนา

กานปุ่งเนีง บ้านเมีง 12 พันนา


ruĝa

จากฝรั่งเศส rouge (“แดง”)

ruĝa nano (รูจา นาโน, “ดาวแคระแดง”)

ruĝo (รูโจ, “สีแดง”)

Ruĝkufulineto (รุจคูฟูลีเนโท, “หนูน้อยหมวกแดง”)


เจือจาง

/t͡ɕɯa̯˧.t͡ɕaːŋ˧/^((สัมผัส))

ไม่เข้มข้น, เข้มข้นน้อยลงเพราะเติมตัวทำละลายเช่นน้ำเพิ่มลงไป, มีตัวทำละลายมาก มีตัวถูกละลายน้อย (ใช้แก่สารละลาย)

สารละลายกรดเจือจาง


เข้มข้น

เข้มมาก, เข้มจัด


ม่อย

/mɔj˥˩/^((สัมผัส))

เรียกอาการที่มีสีหน้าสลดแสดงว่าเสียใจ ว่า หน้าม่อย


เฉียวฉุน

/t͡ɕʰia̯w˩˩˦.t͡ɕʰun˩˩˦/^((สัมผัส))

โกรธง่าย, โกรธเร็ว


ฉุนเฉียว

/t͡ɕʰun˩˩˦.t͡ɕʰia̯w˩˩˦/^((สัมผัส))

โกรธง่าย, โกรธเร็ว


ฉ่าฉาว

/t͡ɕʰaː˨˩.t͡ɕʰaːw˩˩˦/^((สัมผัส))

เกรียวกราว, เลื่องลือ, อื้ออึง


พ่วงพี

/pʰua̯ŋ˥˩.pʰiː˧/^((สัมผัส))

เป็นเสือที่มีความสง่างาม รูปร่างพ่วงพีมีเสน่ห์ และขยันเก่งกาจในการล่าเหยื่อ


คมคาย

ฉลาด, ไหวพริบดี, ทันคน

วาจาคมคาย

พูดจาคมคาย

สำนวนภาษาคมคาย

หน้าตาคมคาย


พริ้งเพรา

พริ้ง + เพรา

พฺริ้ง-เพฺรา


ครบครัน

พร้อมเพรียง, ไม่ขาดเหลือ, บริบูรณ์


เพริศพราย

เพริศ + พราย

เพรอศพราย
ความเพริศพราย (noun-from-adj)

เพฺริด-พฺราย

/pʰrɤːt̚˥˩.pʰraːj˧/^((สัมผัส))


เพราพริ้ง

เพรา + พริ้ง

เพฺรา-พฺริ้ง


เพราเพริศ

เพรา + เพริศ

เพฺรา-เพฺริด


เพริศแพร้ว

เพริศ + แพร้ว

เพรอศแพร้ว
ความเพริศแพร้ว (noun-from-adj)

เพฺริด-แพฺร้ว

/pʰrɤːt̚˥˩.pʰrɛːw˦˥/^((สัมผัส))


โสมม

ไม่ทราบรากศัพท์

สกปรกเลอะเทอะ, น่าขยะแขยง

ของโสมม

จิตใจโสมม


明るい

ร่าเริง, เบิกบาน


よい

良い, 佳い, 好い, 善い: ดี, ดีงาม


良い

รูปปัจจุบันของคำคุณศัพท์ญี่ปุ่นเก่าよし (yoshi) การแผลงของเสียง: /josi/ → /joi/


良い

Phonetic shift from the ญี่ปุ่นเก่าyoshi form of yoi above. Already in use as early as the Nihon Shoki, circa 720. This form is now obsolete, though it may still be found in some dialects.
/joɕi/ → /eɕi/ → /ei/


良い

phonetic|Phonetic shift from ei above. This is now the most common form used in casual spoken Japanese./ei/ → /ii/


vorübergehend

Als die äthiopische Armee im Januar dieses Jahres aus Mogadischu abzog, beruhigte sich die Lage vorübergehend.

เมื่อกองทัพเอธิโอเปียถอนกำลังออกจากโมกาดิชูในเดือนมกราคมปีนี้ พื้นที่นี้จึงกลับมาสงบชั่วคราว

Die Überfüllung der Hörsäle ist nur ein vorübergehender Zustand während der Renovierung der Universitätsgebäude.

ห้องฟังบรรยายล้นเป็นเพียงสภาพชั่วคราวระหว่างการบูรณะอาคารมหาวิทยาลัย


ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်

ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ (ขึ้นใย่, “ขึ้นใหญ่, รุ่งเรือง”) + မႂ်ႇသုင် (ใม่สุง, “ใหม่สูง, รุ่งเรือง”)

เจริญ, รุ่งเรือง

မၢၼ်ႈမိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်

บ้านเมืองเจริญรุ่งเรือง

ม้านเมิ๊งขึ้นใย่ใม่สุง


แผ้ว

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แผ้ว, ลาว ແຜ້ວ (แผ้ว), คำเมือง ᨹ᩠ᨿ᩶ᩅ (ผย้ว), เขิน ᨹ᩠ᨿᩴ᩶ (ผยํ้), ไทลื้อ ᦵᦕᧁᧉ (เผ้ว), ไทดำ ꪵꪠ꫁ꪫ (แฝ้ว), ไทขาว ꪵꪞꪫꫂ, ไทใหญ่ ၽဵဝ်ႈ (เผ้ว), จ้วง beuj (แป้ว-ถาง), จ้วงแบบจั่วเจียง peuj (แผ้ว-ถาง ตัดให้เตียน)

/pʰɛw˥˩/^((สัมผัส))

สะอาด, บริสุทธิ์, หมดจด, มักใช้คู่กับคำว่า ผ่อง เป็น ผ่องแผ้ว


asu

การผันรูปของ ass:

การผันรูปของ ass:
กรรมการก/กรณการก เอกพจน์ เพศชาย/เพศหญิง

การผันรูปของ ass:
สัมพันธการก พหูพจน์ เพศชาย/เพศหญิง


kata

ที่เกี่ยวกับแมว


พิทักษ์

ยืมมาจากสันสกฤต विदक्ष (วิทกฺษ)

/pʰi˦˥.tʰak̚˦˥/^((สัมผัส))


aqua

จากละติน aqua (อาก๎วา)


ਤਨਖ਼ਾਹੀਆ

ถูกลงโทษโดยศาลของซิกข์


males

เพศหญิง พหูพจน์ของ mal


males

เพศหญิง พหูพจน์ของ malu


womanly

ซึ่งมีคุณสมบัติที่ดีของผู้หญิง, คล้ายผู้หญิง, มีความเป็นผู้หญิง


courageous

/kəˈɹeɪdʒəs/


kinetic

เกี่ยวกับการเคลื่อนไหว, จลน์


fearful

น่ากลัว, ซึ่งทำให้น่ากลัว


ໃຈພະ

[t͡ɕaɰ˩˨.pʰaʔ˧˨]


indigo

/ˈɪn.dɪˌɡəʊ/

มีสีน้ำเงินเข้ม


ลำเค็ญ

ลำบาก, ยากแค้น

เขามีชีวิตลำเค็ญ


สวะ

เทียบบาลี ฉว (“ศพ; เลว”) หรือ สวติ (“ไหล; หยด”)

เลว, ไร้ประโยชน์

คนสวะ

เรื่องสวะ

ดาษดื่น, มีมาก

ของสวะ


สวะ ๆ

คำซ้ำของ สวะ

สะ-หฺวะ-สะ-หฺวะ

เลว, ไร้ประโยชน์

คนสวะ ๆ

เรื่องสวะ ๆ

ดาษดื่น, มีมาก

ของสวะ ๆ


ทรหด

ร่วมเชื้อสายกับมอญ ဒြဟတ် (ทฺรหต์)

/tʰɔː˧.ra˦˥.hot̚˨˩/^((สัมผัส))

อดทน, บึกบึน, ไม่ย่อท้อ

คนทรหด


รัดกุม

ไม่รุ่มร่าม, กระชับ, ไม่ยาวเยิ่นเย้อ

สำนวนรัดกุม


โดดเด่น

พิเศษอย่างเห็นได้ชัด

งานวิจัยเรื่องนี้โดดเด่นมาก


ប្រាជ្ញ

ยืมมาจากสันสกฤต प्राज्ञ (ปฺราชฺญ, “ฉลาด”)

ฉลาด, อัจฉริยะ

มีคารมคมคาย, มีโวหารดี


𑜐𑜧

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲaɰᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใหญ่, คำเมือง ᩉ᩠ᨿᩱ᩵ (ไหย่) หรือ ᩉ᩠ᨿᩲ᩵ (ใหย่), ลาว ໃຫຍ່ (ใหย่), ไทลื้อ ᦺᦊᧈ (ไหย่), ไทดำ ꪻꪐ꪿ (ใหญ่), ไทใหญ่ ယႂ်ႇ (ใย่)


𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɤkᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *lɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลึก, คำเมือง ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เลิัก), ปักษ์ใต้ หลึก, ลาว ເລິກ (เลิก) หรือ ລຶກ (ลึก), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧅ (เลีก), ไทใหญ่ လိုၵ်ႉ (ลึ๎ก), ไทใต้คง ᥘᥫᥐ (เลอ̂ก), จ้วง laeg, จ้วงแบบหนง ndaek


𑜃𑜤𑜀𑜫

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnuəkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนวก, คำเมือง ᩉ᩠ᨶ᩠ᩅᨠ (หนวก), เขิน ᩉ᩠ᨶ᩠ᩅᨠ (หนวก), ลาว ໜວກ (หนวก), ไทลื้อ ᦷᦐᧅᧈ (โหน่ก), ไทใหญ่ ၼူၵ်ႇ (นู่ก), จ้วง nuk, จ้วงแบบหนง nog, จ้วงแบบจั่วเจียง nuek

หนวก, ไม่ได้ยิน


อัศจรรย์

ยืมมาจากสันสกฤต आश्चर्य (อาศฺจรฺย); ร่วมรากกับ อัจฉริยะ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

แปลก, ประหลาด


หยุมหยิม

เขาเป็นคนหยุมหยิม


บอด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓoːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บอด, ลาว ບອດ (บอด), คำเมือง ᨷᩬᨯ (บอด), เขิน ᨷᩬᨯ (บอด), ไทลื้อ ᦢᦸᧆᧈ (บ่อ̂ด), ไทดำ ꪚꪮꪒ (บอด), ไทขาว ꪚꪮꪒ, ไทใหญ่ မွတ်ႇ (ม่อ̂ต) หรือ ဝွတ်ႇ (ว่อ̂ต), ไทใต้คง ᥛᥩᥖᥱ (ม่อ̂ต), อาหม 𑜈𑜨𑜄𑜫 (บอ̂ต์), ตั่ย bót, จ้วงแบบจั่วเจียง mbot (บอด)

/bɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

มืด, ไม่เห็น, (ใช้แก่ตา)

หัวเทียนบอด

ไม่มีแวว เป็นวงทึบไม่โปร่ง (ใช้แก่หัวตัวหนังสือ)

เขียนหนังสือหัวบอด

เรียกนมที่หัวบุ๋มเข้าไป

นมตาบอด / นมบอด

เรียกแต้มบนไพ่ป๊อกที่รวมกันแล้วได้เป็น 0


หนอก

รูปแบบอื่นของ ᩉ᩠ᨶᩬᨠ (หนอก)


สาก

/saːk̚˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่ระคายเพราะมีลักษณะไม่ละเอียดอ่อนหรือไม่นุ่มนวล

ใบข่อยจับแล้วสากมือ

ผู้หญิงคนนี้มือสากเพราะทำงานหนักตั้งแต่เด็ก

ขรุขระเพราะมีพื้นไม่ราบเรียบ

กระดานแผ่นนี้ผิวสากเพราะยังไม่ได้ไสกบ


เหี่ยว

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰriewᴮ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เหี่ยว, ลาว ຫ່ຽວ (ห่ยว) หรือ ແຫ່ວ (แห่ว), คำเมือง ᩉ᩠ᨿ᩵ᩅ (หย่ว), เขิน ᩉ᩠ᨿᩴ᩵ (หยํ่), ไทลื้อ ᦵᦠᧁᧈ (เห่ว), ไทดำ ꪵꪬ꪿ꪫ (แห่ว), ไทขาว ꪵꪬꪫꫀ, ไทใหญ่ ႁဵဝ်ႇ (เห่ว), ไทใต้คง ᥞᥥᥝᥱ (เห่ว), จ้วง heuq หรือ reuq, จ้วงแบบจั่วเจียง heuq

ᩉ᩠ᨿ᩵ᩅ

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

枯萎

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

verdorren

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

ꪵꪬ꪿ꪫ

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

ႁဵဝ်ႇၸွပ်ႈ

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

murchar

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

ຫ່ຽວ

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

marchitarse

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

wither

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

ดอกไม้เหี่ยว

ส้มโอเหี่ยว

หนังเหี่ยว

ใจเหี่ยว


แล้ง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.leːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ແລ້ງ (แล้ง), ไทลื้อ ᦶᦟᧂᧉ (แล้ง), ไทดำ ꪵꪩ꫁ꪉ (แล้ง), ไทใหญ่ လႅင်ႉ (แล๎ง), จ้วง rengx, จ้วงแบบจั่วเจียง lengx

/lɛːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ไม่มี, มีน้อย

ฝนแล้ง


นิ่ว

มีสีหน้าเช่นนั้น ในคำว่า หน้านิ่ว


ꪀꪸ꫁ꪉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kliəŋꟲ² (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย เกลี้ยง, คำเมือง ᨠᩖ᩠ᨿ᩶ᨦ (กลย้ง), เขิน ᨠ᩠ᨿ᩶ᨦ (กย้ง), ลาว ກ້ຽງ (ก้ยง), อีสาน เกลี้ยง, ไทลื้อ ᦵᦂᧂᧉ (เก้ง), ไทใหญ่ ၵဵင်ႈ (เก้ง), ไทใต้คง ᥐᥥᥒᥲ (เก้ง)

เกลี้ยง, หมด (ไม่มีของอยู่)


ꪬꪮꪀ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หงอก, ลาว ຫງອກ (หงอก), ไทขาว ꪬꪮꪀ


ꪵꪬ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຫ (แห), อีสาน แห, ปักษ์ใต้ แห, เขิน ᩉᩯ (แห), ไทใหญ่ ႁႄ (แห)

เปรียว, ไม่เชื่อง


ꪹꪔꪸꪣ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.temᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เต็ม, คำเมือง ᨲᩮ᩠ᨾ (เตม), ลาว ເຕັມ (เตัม), เขิน ᨲᩮ᩠ᨾ (เตม), ไทลื้อ ᦎᦲᧄ (ตีม), ไทใหญ่ တဵမ် (เตม)


ꪵꪄꪫ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xiəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขียว, ลาว ຂຽວ (ขยว), ไทใหญ่ ၶဵဝ် (เขว), อาหม 𑜁𑜢𑜈𑜫 (ขิว์), จ้วง heu


factorial

เชิงตัวประกอบ


liquid

จากอังกฤษกลาง liquide, จากฝรั่งเศสเก่า liquide, จากละติน liquidus (ลีก๎วีดุซ, “ไหล, เหลว, เปียกชื้น”), จาก liqueō (ลีเก๎วโอ̄, “เหลว”); ในความหมายของพยัญชนะเหลว มาจากละติน liquida (ลีก๎วีดา) (cōnsōnāns (โก̄นโซ̄น̄านซ)), แปลตรงตัวจากกรีกโบราณ ὑγρὸν (σύμφωνον) (hugròn (súmphōnon))

เหลว ไม่แข็ง ไม่เป็นแก๊ส

(สินทรัพย์ที่) สามารถขายหรือจำหน่ายได้ง่ายโดยไม่เสียมูลค่า

(ตลาดที่) มีธุรกรรมเพียงพอที่จะทำให้ซื้อขายได้ง่าย


riseable

รูปที่สะกดผิดของ risible


ꪹꪀꪱꫀ

รูปแบบอื่นของ ꪹꪀ꪿ꪱ (เก่า)


ꪋꪴꫀ

รูปแบบอื่นของ ꪋꪴ꪿ (จฺุ่)


ꪏꪳꫀ

รูปแบบอื่นของ ꪏꪳ꪿ (ซึ่)


ꪻꪐꫀ

รูปแบบอื่นของ ꪻꪐ꪿ (ใหญ่)


ꪵꪕꫂ

รูปแบบอื่นของ ꪵꪕ꫁ (แตฺ้)


ꪜꪸꫂ

รูปแบบอื่นของ ꪜꪸ꫁ (ปย้̂)


ꪻꪢꫀ

รูปแบบอื่นของ ꪻꪢ꪿ (ใหม่)


ꪭꪱꪥꫂ

รูปแบบอื่นของ ꪭ꫁ꪱꪥ (ฮ้าย)


ໄກ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.raɰꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใกล้, คำเมือง ᨠᩖᩲ᩶ (ใกล้) หรือ ᨠᩖᩱ᩶ (ไกล้), ไทลื้อ ᦺᦂᧉ (ไก้), ไทใหญ่ ၵၢႆ (กาย), อาหม 𑜀𑜧 (กว์) หรือ 𑜀𑜩 (กย์), จ้วง gyawj

รูปแบบอื่นของ ໃກ້ (ใก้)


ขาบ

ᨠᩕᩫ᩠ᨾ

สีน้ำเงินแก่อมม่วง

/kʰaːp̚˨˩/^((สัมผัส))

สีน้ำเงินแก่อมม่วง


หลายใจ

เปลี่ยนใจง่าย, เอาแน่ไม่ได้, เหลาะแหละ


หมัน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หมัน, ลาว ໝັນ (หมัน), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (หมัร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (หมัร), ไทลื้อ ᦖᧃ (หมัน), ไทดำ ꪢꪽ (หมัน), ไทใหญ่ မၼ် (มัน), ไทใต้คง ᥛᥢᥴ (มั๋น), จ้วง maen

ไม่สามารถมีบุตรได้

ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์

งานนี้ทำไปก็เป็นหมัน


หนังเหนียว

หนัง + เหนียว

หฺนัง-เหฺนียว

/naŋ˩˩˦.nia̯w˩˩˦/^((สัมผัส))

อยู่ยงคงกระพัน

ลือกันว่าโจรคนนี้หนังเหนียว ยิงไม่ออกฟันไม่เข้า

โดยปริยายหมายความว่า มีประสบการณ์มากรู้เท่าทันไปทุกสิ่งทุกอย่าง


แล็ฮล็อฺฮ

เทียบเขมร ឡេះឡោះ (เฬะโฬะ)


ลฺือ

เทียบเขมร លើ (เลิ)


ปฺิญ

เทียบเขมร ពេញ (เพญ)


เฮฺิ็ร

เทียบเขมร ហឹរ (หึร)


lightest

รูปผันขั้นสุดของ light


cuter

รูปผันขั้นกว่าของ cute


cutest

รูปผันขั้นสุดของ cute


thinner

รูปผันขั้นกว่าของ thin


thinnest

รูปผันขั้นสุดของ thin


sweeter

รูปผันขั้นกว่าของ sweet


sweetest

รูปผันขั้นสุดของ sweet


tighter

รูปผันขั้นกว่าของ tight


tightest

รูปผันขั้นสุดของ tight


saltier

รูปผันขั้นกว่าของ salty


saltiest

รูปผันขั้นสุดของ salty


bitterer

รูปผันขั้นกว่าของ bitter


bitterest

รูปผันขั้นสุดของ bitter


sourer

รูปผันขั้นกว่าของ sour


sourest

รูปผันขั้นสุดของ sour


calm

ไม่มีสิ่งรบกวน


calmer

รูปผันขั้นกว่าของ calm


calmest

รูปผันขั้นสุดของ calm


greedier

รูปผันขั้นกว่าของ greedy


greediest

รูปผันขั้นสุดของ greedy


jealouser

รูปผันขั้นกว่าของ jealous


jealousest

รูปผันขั้นสุดของ jealous


หัวร้อน

แปลตรงตัวจากอังกฤษ hothead; เทียบเท่า หัว + ร้อน

/hua̯˩˩˦.rɔːn˦˥/^((สัมผัส))

จบด้วยดี ลุงหัวร้อนยกมือไหว้ ขอโทษป้าคู่กรณี


แหล

ตัดมาจาก ตอแหล

/lɛː˩˩˦/^((สัมผัส))


ᨫᩣ

เลื่องลือ, มีชื่อเสียง


ᨾᩬ᩠ᨿ

คล้ำ, หรี่ลง


大陸

ทวีป, ซึ่งเกี่ยวกับทวีป

แผ่นดินใหญ่, ซึ่งเกี่ยวกับแผ่นดินใหญ่

จีนแผ่นดินใหญ่, ซึ่งเกี่ยวกับจีนแผ่นดินใหญ่


bogus

ปลอม, ไม่แท้

ไม่พึงปรารถนา

ไม่ถูกต้อง, ไร้ประโยชน์


ทุจริต

ยืมมาจากบาลี ทุจฺจริต; เทียบเท่า ทุ + จริต

ทุจจริต
ความทุจริต (noun-from-adj)

ทุด-จะ-หฺริด

/tʰut̚˦˥.t͡ɕa˨˩.rit̚˨˩/^((สัมผัส))

คนทุจริต


ເຄັ່ງຕຶງ

ເຄັ່ງ (เคั่ง, “เคร่ง, ตึง”) + ຕຶງ (ตึง, “ตึง”)

[kʰeŋ˧˨.tɯŋ˩˨]

ການໂຈມຕີຊີເຣຍ ເຮັດໃຫ້ຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງສຫລກັບຣັດເຊຍເຄັ່ງຕຶງ.

การโจมตีซีเรียทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐกับรัสเซียตึงเครียด

กานโจมตีซีเรย เฮัดให้ความสำพันละหว่างสหลกับรัดเซยเคั่งตึง.


ຟົດຟື້ນ

ຟົດ (ฟ็ด, “ดัง, สนั่น”) + ຟື້ນ (ฟื้น, “ฟื้น”)

ครึกครื้น, สนุกสนาน, รื่นเริง

ຫຼາຍແຫ່ງ ສະຫຼອງວັນຄູແຫ່ງຊາດດ້ວຍບັນຍາກາດຟົດຟື້ນ

หลายแห่ง ฉลองวันครูแห่งชาติด้วยบรรยากาศครึกครื้น

หลายแห่ง สะหลองวันคูแห่งซาดด้วยบันยากาดฟ็ดฟื้น


ຊ້ຳເຮື້ອ

ຊ້ຳ (ซ้ำ, “ซ้ำ”) + ເຮື້ອ (เฮื้อ, “ร้าง, เรื้อ”)

[sam˥˨.hɯːə̯˥˨]

[sam˧˦.hɯːə̯˧˦]

เรื้อรัง, ยืดเยื้อ

ຄ່າປິ່ນປົວພະຍາດຊ້ຳເຮື້ອ ຍັງມີຄວາມສ່ຽງໃນອັດຕາ 10 ພັນກີບຕໍ່ຄົນຕໍ່ປີ

ค่ารักษาโรคเรื้อรังยังมีความเสี่ยงในอัตรา 1 หมื่นกีบต่อคนต่อปี

ค่าปิ่นป็วพะยาดซ้ำเฮื้อ ยังมีความส่ยงในอัดตา 10 พันกีบตํ่ค็นตํ่ปี

ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງຍັງສືບຕໍ່ເປັນບັນຫາຊ້ຳເຮື້ອຢູ່ໃນລາວ

การฉ้อราษฎร์บังหลวงยังเป็นปัญหายืดเยื้ออยู่ในลาว

กานสํ้ลาดบังหลวงยังสืบตํ่เปันบันหาซ้ำเฮื้ออยู่ในลาว


ມຸ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มุ่น, คำเมือง ᨾᩩ᩵ᩁ (มุ่ร), เขิน ᨾᩪ᩵ᩁ (มู่ร), ไทลื้อ ᦙᦳᧃᧈ (มุ่น), ไทใหญ่ မုၼ်ႈ (มุ้น)

ละเอียด, เป็นผง, เป็นฝุ่น

ທຸບເປືອກໄຂ່ໃຫ້ມຸ່ນລະອຽດ

ทุบเปลือกไข่ให้เป็นผงละเอียด

ทุบเปือกไข่ให้มุ่นละอยด


ຊູ່

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซู่, เขิน ᨩᩪ᩵ (ชู่), ไทลื้อ ᦋᦴᧈ (ชู่), ไทดำ ꪋꪴ꪿ (จฺุ่); อาจร่วมเชื้อสายกับร่วมเชื้อสายกับไทย คู่, ลาว ຄູ່ (คู่), คำเมือง ᨣᩪ᩵ (คู่), เขิน ᨣᩪ᩵ (คู่), ไทลื้อ ᦅᦴᧈ (คู่), ไทใหญ่ ၵူႈ (กู้)

ຍັງບໍ່ທັນມີຈັກເທື່ອທີ່ປະເທດເຮົາຈະໜັກແໜ້ນຄືຊູ່ມື້ນີ້

ยังไม่มีสักครั้งที่ประเทศเราจะหนักแน่นเหมือนทุกวันนี้

ยังบํ่ทันมีจักเทื่อที่ปะเทดเฮ็าจะหนักแหน้นคืซู่มื้นี้


ຫຍຸ້ງຍາກ

ຫຍຸ້ງ (หยุ้ง, “ยุ่ง”) + ຍາກ (ยาก, “ยาก”)

[ɲuŋ˧˩.ɲaːk̚˥˨]

[ɲuŋ˥˥˨.ɲaːk̚˧˦]


ຄົບຖ້ວນ

ຄົບ (ค็บ, “ครบ”) + ຖ້ວນ (ถ้วน, “ถ้วน”)

[kʰop̚˧.tʰuːə̯n˧˩]

[kʰop̚˧˨.tʰuːə̯n˥˥˨]

ປະກອບສ່ວນເຂົ້າປັບປຸງ ຮ່າງຍຸດທະສາດດັ່ງກ່າວ ໃຫ້ມີຄວາມຄົບຖ້ວນທາງດ້ານໂຄງຮ່າງ

ร่วมมือเข้าปรับปรุงร่างยุทธศาสตร์ดังกล่าวให้มีความครบถ้วนทางด้านโครงร่าง

ปะกอบส่วนเข็้าปับปุง ฮ่างยุดทะสาดดั่งก่าว ให้มีความค็บถ้วนทางด้านโคงฮ่าง


ขึงขัง

/kʰɯŋ˩˩˦.kʰaŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เอาจริงเอาจัง, แข็งแรง, ผึ่งผาย, เคร่งเครียด, เคร่งขรึม


ᦶᦂᧃᧈᦃᧃ

แกร่ง, แข็งแกร่ง, กล้าแกร่ง

ᦢᧁᧈᦙᦲᦺᦘᧈᦑᧂᦷᦙᧃᦶᦂᧃᧈᦃᧃ

เบ่ามีไภ่ทังโมนแก่นฃัน

ᦔᦲᧃᦅᧁᧉᦂᦱᧃᦶᦕᧈᦉᦸᧃᦂᦱᧃᦙᦲᦓᦱᦑᦲᦵᦂᦲᧆᧈᦟᦴᧅᦶᦂᧃᧈᦃᧃ

ปีนเค้ากานแผ่สอ̂นกานมีนาทีเกี่ดลูกแก่นฃัน


ᦏᧅᦏᦲᧈ

ดีเด่น, ยอดเยี่ยม, ดีเยี่ยม, เลิศ


ᦷᦑᧅᦕᦱᧃ

ᦷᦑᧅ (โทก, “ยากจน, ทุกข์”) + ᦕᦱᧃ (ผาน, “ยากจน”)

ยากจน, ยากไร้, เข็ญใจ

ᦃᧁᧉ ᦠᦱ ᦣᦴᧉ ᦵᦟᦲᧂᧈᦂᦱᧃ ᦉᦲᦎᦲᧂᦶᦌᧂᧈ ᦷᦔᧅᦣᦸᧂ ᦷᦑᧅᦕᦱᧃ ᦎᦱᧄᦋᦸᧇ ᦶᦆᧄᧉᦏᦲᧈ

เข้าหาเพื่อให้รู้เหตุของเขตซีติงที่ส่งเสริมการขจัดความยากจนตามสมควรและถี่ถ้วน

เฃ้า หา ฮู้ เลี่งกาน สีตีงแซ่ง โปกฮอ̂ง โทกผาน ตามชอ̂บ แฅ้มถี่

ᦠᦹᧉ ᦂᦱᧃ ᦁᧃ ᦓᦲᦰ ᦕᦷᦂᧆᦏᦹᧂ ᦎᦱᦖᦻ ᦷᦙᧆᦈᦱᧅ ᦷᦑᧅᦕᦱᧃ ᦏᦹᧂ ᦣᧂᧈᦙᦲ

ให้งานชิ้นนี้บรรลุเป้าหมายการหนีจากความยากจนไปสู่ความร่ำรวย

หื้ กาน อฺัน นีะ ผโกดถืง ตาหมาย โมดจาก โทกผาน ถืง ฮั่งมี

ทุกข์, ยากลำบาก


ᦷᦖᧆᦺᦉ

สะอาด, หมดจด

ᦣᧄᧈᦵᦣᧃ ᦟᦼᧉᦷᦝᧂᧈ ᦵᦕᧁᧉᦦᦱᧆ ᦷᦖᧆᦺᦉ

ฮั่มเฮน ลู้ยโฟ่ง เผ้วกวาด โหมดไส

ᦷᦣᧂᦵᦣᧃᦓᦾᧉ ᦵᦙᦲᧂᦷᦊᧃᧈ ᦺᦡᧉ ᦺᦋᧉ ᦓᧄᧉ ᦷᦖᧆᦺᦉ ᧟

โรงเรียนน้อยเมืองโหย่น ได้ใช้น้ำสะอาดแล้ว

โฮงเฮนน้อ̂ย เมีงโหย่น ได้ ไช้ นั้ม โหมดไส แหลว


ᦵᦣᦲᧂᦵᦣᦲᧈ

เรืองเรื่อ, รุ่งเรือง

ᦶᦉᧃ ᦏᦱᧃ ᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ ᦆᧄ ᦷᦋᧂᧈᦷᦅᧉ ᦺᦖᧈ, ᦈᦲᧂᧈ ᦵᦣᦲᧂᦵᦣᦲᧈ ᦺᦞᧉ ᦵᦖᦲᧃ ᦡᧂᧈ ᦵᦡᦲᧃ ᦡᦱᧁ

แสน ถาน บ้านเมีง ฅัม โช่งโค้ ไหม่, จี่ง เฮีงเฮี่ ไว้ เหมีน ดั่ง เดีน ดาว

ᦺᦡᧉ ᦋᦴᧈ ᦵᦋᦲᧉ ᦣᦾᧉ ᦋᦸᧂᧈ ᦗᧃ ᦀᧃ, ᦺᦘᧈᦵᦙᦲᧂ ᦠᧃ ᦎᦱ ᦡᦲ ᦀᦸᧅᧈ ᦙᦱ ᦜᦻ ᦵᦋᦲᧉ, ᦵᦣᦲᧂᦵᦣᦲᧈ ᦺᦞᧉ ᦈᦱ ᦵᦕᧅᧈ ᦵᦖᦲᧃ ᦶᦉᧂ

ได้ ชู่ เชี้ ฮ้อ̂ย ช่อ̂ง พัน อัน, ไภ่เมีง หัน ตา ดี อ่อ̂ก มา หลาย เชี้, เฮีงเฮี่ ไว้ จา เผ่ก เหมีน แสง


ᦵᦣᦲᧈᦵᦣᦲᧂ

เรืองเรื่อ, รุ่งเรือง

ᦘᦱ ᦉᦱ ᦗᧃᦒ ᦓᧂ ᦂᧃ ᦈᧄᧈᦵᦟᦲᧃ ᦵᦣᦲᧈᦵᦣᦲᧂ ᦎᦲᧆ ᦋᦱᧇ ᦂᧇ ᦂᦱᧃ ᦷᦜᧂ ᦔᦳᧂᧈᦵᦓᦲᧂ ᦵᦔᧃᧈᦺᦅ ᦵᦑᧂᧈᦐᦲᧄ

ภา สา พันธ นัง กัน จั่มเลีน เฮี่เฮีง ตีด ชาบ กับ กาน โหลง ปุ่งเนีง เป่นไค เท่งหนีม

ᦷᦋᧂᧈ ᦩᦱᧉ ᦊᦱᧃᧈ ᦉᦱᧂᧉ ᦂᦱᧃ ᦍᦲᧂᧈ ᦡᦲ ᦷᦋᧂᧈ ᦩᦱᧉ ᦁᧃ ᦠᦹᧂ ᦍᦱᧁᧈ ᦵᦣᦲᧈᦵᦣᦲᧂ ᦓᧃᧉ ᦀᦸᧅᧈ ᦙᦱ

โช่ง ฅว้า หย่าน ส้าง กาน ยี่ง ดี โช่ง ฅว้า อฺัน หืง ย่าว เฮี่เฮีง นั้น อ่อ̂ก มา


ᦵᦑᧂᧈᦐᦲᧄ

มั่นคง, เที่ยง, ตรงนิ่ง, แม่นมั่น, แม่นยำ

ᦅᦹᧆ ᦵᦣᧆ ᦎᦱᧄ ᦂᦱᧄ ᦒᦱᧄ ᦟᦞᧂ ᦣᧅᦉᦱ ᦂᦱ ᦟᦰ ᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ ᦵᦑᧂᧈᦐᦲᧄ

คืด เฮด ตาม กาม ธาม ลวัง ฮักสา กา ละ บ้านเมีง เท่งหนีม

ᦷᦠ ᦵᦠᧆᧈ ᦉ ᦓᦱᧈ ᦂᦱᧃ ᦂᦱ ᦟᦰ ᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ ᦵᦑᧂᧈ ᦺᦋ ᦁᧃ ᦢᧁᧈ ᦵᦑᧂᧈᦐᦲᧄ ᦓᧃᧉ ᦠᦱᧅ ᦀᦲᧅᧈ ᦜᦻ ᦙᦱ ᦏᧅᦏᦲᧈ

โห เห่ด ส น่า กาน กา ละ บ้านเมีง เท่ง ไช อฺัน เบ่า เท่งหนีม นั้น หาก อี่ก หลาย มา ถักถี่


ᦶᦠᧂᧉᦃᦱᧃᧈ

ᦎᦲᧆ ᦡᦽᧉ ᦂᦱᧃ ᦝᦱᧉ ᦶᦟᧂᧉ ᦶᦠᧂᧉᦃᦱᧃᧈ ᦐᧅᦐᦱ

ตีด โด้ย กาน ฟ้า แล้ง แห้งฃ่าน หนักหนา

ᦵᦚᦲᦺᦙᧉ ᦶᦠᧂᧉᦃᦱᧃᧈ ᦜᦻ

เฝีไม้ แห้งฃ่าน หลาย


ควรค่า

มีคุณสมบัติเหมาะสม

วัฒนธรรมประเพณีที่ควรค่าแก่การรักษานั้น นับวันดูเหมือนจะห่างหายไปเรื่อย ๆ


โง่ทึ่ม

/ŋoː˥˩.tʰɯm˥˩/^((สัมผัส))

หน้าตาดี แต่โง่ทึ่ม


นุ่มเนียน

นุ่ม + เนียน

อ่อนละมุน, นุ่มนวล

ผิวพรรณของเธอ ช่างนุ่มเนียน กระจ่างใส และปราศจากริ้วรอย


เหลื่อมล้ำ

ตัดทอนจาก เหลื่อมล้ำต่ำสูง; เหมือนกับ เหลื่อม + ล้ำ

เหฺลื่อม-ล้ำ

แตกต่าง, ไม่เท่าเทียมกัน

สัดส่วนของรายได้ของชนบทกับเมืองนั้นนับวันก็จะเหลื่อมล้ำกันมากขึ้น


ᦷᦎᧅᦑᦲᧈ

มีผลสำเร็จ, ซึ่งประสบผลสำเร็จ

ᦈᧅᦺᦡᧉ ᦀᧁᦂᦱᧃ ᦋᦸᧇᦶᦙᧃᧈ ᦷᦎᧅᦑᦲᧈ ᦏᦹᧂ ᦺᦓ ᦂᦱᧃᦷᦔᧅᦣᦸᧂ ᦷᦙᧆᦈᦱᧅ ᦷᦑᧅᦕᦱᧃ ᦋᦴᧈ ᦑᦲᧈ ᦋᦴᧈ ᦶᦠᧂᧈ

ต้องปฏิบัติภารกิจอย่างถูกต้องให้มีผลสำเร็จในการสนับสนุนการหลุดพ้นจากความยากจนทุกหนแห่ง

จักได้ เอากาน ชอ̂บแม่น โตกที่ ถืง ไน กานโปกฮอ̂ง โมดจาก โทกผาน ชู่ ที่ ชู่ แห่ง

ᦀᧁ ᦟᦱᧂᦵᦗᧆ ᦒᦱᧄ ᦂᦱᧃ ᦶᦌᧆᦌᦹᧈ ᦑᦳᧃᧉᦍᦴᧉ ᦋᦸᧂᧈᦂᦱᧃ ᦷᦎᧅᦑᦲᧈ ᦠᧃ ᦎᦱᦡᦲ ᦏᧅᦏᦲᧈ

มีอุปนิสัยแบกรับการงานที่สุจริต ส่งเสริมเรื่องราวที่มีผลสำเร็จ และมองเห็นผลประโยชน์ที่โดดเด่น

เอา ลางเพด ธาม กาน แซดซื่ ทุ้นยู้ ช่อ̂งกาน โตกที่ หัน ตาดี ถักถี่


ທ່ຽງທຳ

ທ່ຽງ (ท่ยง, “เที่ยง”) + ທຳ (ทำ, “ธรรม”)

ທ່ຽງທັມ
ท่ยงทัม

[tʰiːə̯ŋ˧.tʰam˧˥]

[tʰiːə̯ŋ˧˨.tʰam˩˨]

ຄວາມບໍ່ທ່ຽງທຳ ຢູ່ແຫ່ງຫົນໃດ ຈະເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ ຕໍ່ຄວາມຍຸດຕິທຳ ໃນທຸກຫົນແຫ່ງ

ความไม่เที่ยงธรรม อยู่แห่งหนใด จะเป็นภัยข่มขู่ ต่อความยุติธรรม ในทุกหนแห่ง

ความบํ่ท่ยงทำ อยู่แห่งห็นใด จะเปันไพข็่มขู่ ตํ่ความยุดติทำ ในทุกห็นแห่ง


อุดดม

รูปเลิกใช้ของ อุดม


เจนจบ

/t͡ɕeːn˧.t͡ɕop̚˨˩/^((สัมผัส))

รอบรู้, กว้างขวาง, ได้พบได้เห็นมามาก, ชำนาญทั่ว

ผู้ฝึกปรือจนเจนจบในยุทธศิลป์


เลื่อยล้า

เลื่อย + ล้า

/lɯa̯j˥˩.laː˦˥/^((สัมผัส))

เมื่อยล้า, เหนื่อยล้า, บอบช้ำ


รื้น

/rɯːn˦˥/^((สัมผัส))

ที่มีน้ำตาเอ่อขึ้นมา

คำแสดงความอาลัยจากหญิงชรา อ่านแล้วน้ำตารื้น


ซีดเผือด

/siːt̚˥˩.pʰɯa̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

ไม่มีสีเลือดเพราะตกใจหรือกลัว เป็นต้น

ตอนที่เธอเห็นสามีเธอกับภรรยาคนใหม่ หน้าของเธอก็ซีดเผือดลงเลย


ลุ่มลึก

เขาเป็นยอดคนฉลาด แต่ลุ่มลึกขนาดไหนไม่มีใครเคยหยั่งได้


ໃກ້ຊິດຕິດແທດ

ໃກ້ຊິດ (ใก้ซิด) + ຕິດແທດ (ติดแทด)

[kaɰ˧˦.sit̚˧˨.tit̚˩˨.tʰɛːt̚˧˦]

ໃກ້-ຊິດ-ຕິດ-ແທດ

ใกล้ชิดติดกัน, ใกล้ชิด

ໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ພີ່ນ້ອງຊົນເຜົ່າທີ່ທຸກຍາກ ຢ່າງໃກ້ຊິດຕິດແທດ

ให้เอาใจใส่พี่น้องชนเผ่าที่ทุกข์ยาก อย่างใกล้ชิด

ให้เอ็าใจใส่พี่น้องซ็นเผ็่าที่ทุกยาก อย่างใก้ซิดติดแทด


อาน

เป็นหมัน, ไม่มีลูก, (ใช้เฉพาะสัตว์)


ᦓᧁᧈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *nawᴮ², จากไทดั้งเดิม *nawᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เน่า, คำเมือง ᨶᩮᩢ᩵ᩣ (เนั่า), ลาว ເນົ່າ (เน็่า), ไทใหญ่ ၼဝ်ႈ (น้ว), อาหม 𑜃𑜧 (นว์) หรือ 𑜃𑜧𑜈𑜫 (นว์ว์), จ้วง naeuh, แสก เหน้า

ᦋᦲᧃᧉ ᦢᧁᧈ ᦓᧁᧈ ᦅᦸᧉ ᦢᧁᧈ ᦙᦲ ᦐᦸᧃ

เนื้อไม่เน่า ก็ไม่มีหนอน

ชี้น เบ่า เน่า ค้อ̂ เบ่า มี หนอ̂น

ᦢᧁᧈ ᦞᦱᧈ ᦡᦽᧉ ᦍᦱᧄ ᦣᦸᧃᧉ ᧞ ᦺᦖᧉ, ᦀᧁ ᦺᦉᧈ ᦺᦓ ᦙᧃ ᦺᦞᧉ ᦅᦸᧉ ᦢᧁᧈ ᦓᧁᧈ ᦷᦀᧈ ᦖᦲᧃ

ไม่ว่าตอนร้อน เอาใส่ในมันไว้ ก็ไม่เน่าโอ่เหม็น

เบ่า ว่า โด้ย ยาม ฮ้อ̂น แหล ไหม้, เอา ไส่ ไน มัน ไว้ ค้อ̂ เบ่า เน่า โอ่ หมีน


ພົ້ນເດັ່ນ

ພົ້ນ (พ็้น, “พ้น”) + ເດັ່ນ (เดั่น, “เด่น”)

ການປະຕິຮູບງົບປະມານການເງິນເປັນບັນຫາພົ້ນເດັ່ນ ໃນການເມືອງຂອງປະເທດເຮົາ.

การปฏิรูปงบประมาณการเงินเป็นปัญหาโดดเด่นในการเมืองของประเทศเรา

กานปะติฮูบง็บปะมานกานเงินเปันบันหาพ็้นเดั่น ในกานเมืองของปะเทดเฮ็า.


ႁိုင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย หึง, อีสาน เหิง, ลาว ເຫິງ (เหิง), คำเมือง ᩉᩮᩥ᩠ᨦ (เหิง) หรือ ᩉᩧ᩠ᨦ (หึง), เขิน ᩉᩨ᩠ᨦ (หืง), ไทลื้อ ᦠᦹᧂ (หืง), ไทดำ ꪹꪬꪷꪉ (เหํง), ไทใต้คง ᥞᥪᥒᥴ (หื๋ง), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜂𑜫 (รึง์)

ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်

หลายปี, ช้านาน

ปีย๊าวข๊าวหึง


ဢိူၼ်

ၵူၼ်းၶၢၼ်ႉၵူၼ်းဢိူၼ်ၸၢင်ႈထၢင်ႇမၼ်းမီးပိင်ႇၺႃႇလိူဝ်တွၼ်းၼႃႇသေပိူၼ်ႈ

คนเกียจคร้านและโง่ คิดว่าตัวเองมีปัญญาเหลือล้นมากกว่าคนอื่น

กู๊นข๎านกู๊นเอินจ้างถ่างมั๊นมี๊ปิ่งญ่าเลิวต๊อ̂นน่าเสเปิ้น


ၶၢၼ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡraːnꟲ², จากจีนเก่า懶 (OC *raːnʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย คร้าน, ลาว ຄ້ານ (ค้าน), อีสาน คร้าน, คำเมือง ᨣᩕ᩶ᩣ᩠ᨶ (คร้าน), เขิน ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶ (ฅ้าน), ไทลื้อ ᦆᦱᧃᧉ (ฅ้าน), ไทดำ ꪋ꫁ꪱꪙ (จฺ้าน), ไทใต้คง ᥑᥣᥢᥳ (ฃ๎าน)

เกียจคร้าน มักใช้กับ ဢိူၼ် (เอิ๋น) ซึ่งแปลว่า โง่ เป็น ၶၢၼ်ႉဢိူၼ် (ค่านเอิ๋น)

ၶဝ်ၼၼ်ႉၶၢၼ်ႉဢိူၼ်ၼႃႇ

เขานั้นเกียจคร้านมาก

ขวนั๎นข๎านเอินน่า

ၵေႃႉဢၼ်ၶၢၼ်ႉဢၼ်ဢိူၼ်ၼၼ်ႉၸၢင်ႈႁွတ်ႈထိုင်တၢင်းဢၼ်ယၢၵ်ႈဢၼ်ၽၢၼ်

คนเกียจคร้านนั้น ย่อมประสบกับความทุกข์ยาก

ก๎อ̂อันข๎านอันเอินนั๎นจ้างห้อ̂ตถึงต๊างอันย้ากอันผาน


ၵႆႉ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨣᩱ᩶ (ไค้), ไทลื้อ ᦺᦅᧉ (ไค้), ไทใต้คง ᥐᥭᥳ (กั๎ย)

ขยัน, หมั่น, ไม่ขี้เกียจ

ၵေႃႉဢၼ်ၵႆႉၶတ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၼၼ်ႉၸမ်ႉ ၸၢင်ႈႁွတ်ႈထိုင်ပဵၼ်ၵူၼ်းမၢၵ်ႈၵူၼ်းမီးဢေႃႈ။

คนที่ขยันหมั่นทำงานนั้น ย่อมเป็นคนมั่งคนมี

ก๎อ̂อันไก๎ขั๊ตเห๊ตส้างนั๎นจั๎ม จ้างห้อ̂ตถึงเปนกู๊นม้ากกู๊นมี๊อ้อ̂.


ပႅၵ်ႇပိူင်ႈ

ပႅၵ်ႇ (แป่ก, “แปลก”) + ပိူင်ႈ (เปิ้ง, “ผิด”)

แปลก, ผิดแผกแตกต่าง

ၵဝ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈသူလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၽႃႇသႃႇဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈတၢင်ႇမဵဝ်းၼၼ်ႉယူႇဢေႃႈ။

ข้าพเจ้าอยากให้ท่านพูดภาษาที่แตกต่างชนิด

กวใข้ให้สูล้าตกฺว๊ามผ่าส่าอันแป่กเปิ้งต่างเม๊วนั๎นยู่อ้อ̂.


ငိူဝ်ႈငႃႉ

ငိူဝ်ႈ (เงิ้ว, “โง่”) + ငႃႉ (ง๎า, “เรียก [ใช้แก่เมื่อเรียกควาย]”)

ၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၸၢင်ႈႁႂ်ႈၵေႃႉဢၼ်ငိူဝ်ႈငႃႉၼၼ်ႉလၵ်းလႅမ်မႃး၊ သမ်ႉသွၼ်ပၼ်ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းၵမ်တင်းလၢႆ မီးၺၢၼ်ႇဢၼ်လႅတ်းမႃးဢေႃႈ။

คำเหล่านี้ ย่อมให้คนที่โง่เขลานั้น ฉลาดหลักแหลม และสอนให้คนหนุ่มคนสาวทั้งหลาย มีญาณอันล้ำเลิศ

กฺว๊ามเจิ๊วไน๎จ้างให้ก๎อ̂อันเงิ้วง๎านั๎นลั๊กแลมม๊า, สั๎มสอ̂นปันให้กู๊นนุ่มกู๊นกัมตั๊งลาย มี๊ญ่านอันแล๊ตม๊าอ้อ̂.


ព្រៃ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *briiʔ

ไม่เชื่อง, ดุร้าย, ที่มนุษย์ไม่ได้เลี้ยง


ຂວງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ขวง

[kʰuːə̯ŋ˩(˧)]

[kʰuːə̯ŋ˥˧˧]

ชั่วช้า, ระยำ, เลวทราม, สารเลว

ບັກຂວງ ມັນທຳລາຍທຸກຢ່າງ ໃນປະເທດຊາດບ້ານເມືອງເຮົາ

ไอ้สารเลว มันทำลายทุกอย่าง ในประเทศชาติบ้านเมืองเรา

บักขวง มันทำลายทุกอย่าง ในปะเทดซาดบ้านเมืองเฮ็า


ຂີ້ລັກມັກຈົກ

ຂີ້ລັກ (ขี้ลัก, “ขี้ขโมย”) + ມັກ (มัก, “มัก”) + ຈົກ (จ็ก, “จก”)

[kʰiː˥˥˨.lak̚˧˨.mak̚˧˨.t͡ɕok̚˩˨]

ຂີ້-ລັກ-ມັກ-ຈົກ

ເຂົາເຈົ້າມັກເຮັດສິ່ງທີ່ຜິດກົດໝາຍ ຂີ້ລັກມັກຈົກ ຄ້າປະເວນີ ແລະ ອື່ນໆ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນສັງຄົມຂອງເຮົາ.

พวกเขามักทำสิ่งที่ผิดกฎหมาย ขี้โขมย ค้าประเวณี และ อื่น ๆ ที่เกิดขึ้นในสังคมของเรา

เข็าเจ็้ามักเฮัดสิ่งที่ผิดก็ดหมาย ขี้ลักมักจ็ก ค้าปะเวนี และ อื่นๆ ที่เกีดขึ้นในสังค็มของเฮ็า.


ແທດເໝາະ

ແທດ (แทด) + ເໝາະ (เหมาะ)

ແທດເຫມາະ
แทดเหมาะ

ມອບພາລະບົດບາດ ແລະ ກາປະທັບໃຫ້ແກ່ພະແນກການດັ່ງກ່າວ ເພື່ອເປັນເຄື່ອງມືໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານໃນໄລຍະໃໝ່ ແລະ ແທດເໝາະໃນການເຕີບໃຫຍ່ ຂະຫຍາຍໂຕຂອງເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ

มอบภาระบทบาท และ ตราประทับให้แก่แผนกการดังกล่าว เพื่อเป็นเครื่องมือในการจัดตั้งปฏิบัติการงานในระยะใหม่ และ เหมาะสมในการเติบใหญ่ ขยายตัวของเศรษฐกิจ-สังคม

มอบพาละบ็ดบาด และ กาปะทับให้แก่พะแนกกานดั่งก่าว เพื่อเปันเคื่องมืในกานจัดตั้งปะติบัดวยกงานในไลยะใหม่ และ แทดเหมาะในกานเตีบใหย่ ขะหยายโตของเสดถะกิด-สังค็ม


ເຫຼື້ອມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɯəmꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เลื่อม, คำเมือง ᩉᩖᩮᩬᩥ᩶ᨾ (เหลอิ้ม), เขิน ᩉᩖᩮᩨ᩶ᨾ (เหลื้ม), อีสาน เหลื้อม, ไทลื้อ ᦵᦜᦲᧄᧉ (เหลี้ม), ไทดำ ꪹꪨ꫁ꪣ (เหล้ม), ไทใหญ่ လိူမ်ႈ (เลิ้ม), ไทใต้คง ᥘᥫᥛᥲ (เล้อ̂ม), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜉𑜫 (ลึม์)

ເລື່ອມ
เลื่อม
ເຫລື້ອມ
เหลื้อม

เลื่อม, ซึ่งเป็นแสงสว่าง


ᦉᦴᧉᦷᦖᧅ

ᦉᦴᧉ (สู้) + ᦷᦖᧅ (โหมก)

สุขใจ มักใช้กับ ᦵᦍᦲᧄᦺᦈ (เยีมไจ) เป็น ᦉᦴᧉᦷᦖᧅᦵᦍᦲᧄᦺᦈ

ᦕᦴᧉᦃᦱᧉ ᦋᦱᧆ ᦉᦴᧉᦷᦖᧅ ᦵᦍᦲᧄᦺᦈ ᦶᦑᧉ

ข้าพเจ้าสุขใจมาก ๆ จริง ๆ

ผู้ฃ้า ชาด สู้โหมก เยีมไจ แท้


ᦐᧄ

สวย, งาม มักใช้กับ ᦇᦱᧄ (งาม) เป็น ᦐᧄᦇᦱᧄ (หนัมงาม)


ᦐᧄᦇᦱᧄ

ᦐᧄ (หนัม) + ᦇᦱᧄ (งาม)

ᦉᦱᧂᧉᦶᦎᧂᧈ ᦢᦱᧃᧉᦷᦃᧂᧈ ᦐᧄᦇᦱᧄ

ก่อสร้างหมู่บ้านอย่างสวยงาม

ส้างแต่ง บ้านโฃ่ง หนัมงาม

ᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ ᦍᦲᧃᧉᦓᦱᧃᧉ ᦐᧄᦇᦱᧄ ᦉᦜᦀᦱᧆ

บ้านเมืองยูนนานสวยสดงดงาม

บ้านเมีง ยี้นน้าน หนัมงาม สหลอาด


เง่า

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ง่าว, ลาว ງ່າວ (ง่าว), คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᩅ (ง่าว), ไทใหญ่ ငၢဝ်ႈ (ง้าว); เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ โง่

/ŋaw˥˩/^((สัมผัส))

โง่, มักใช้พูดเข้าคู่กับคำ โง่ เป็น โง่เง่า


ᦞᦸᧃ

ᦉᦐᦳᧅ ᦷᦙᧃᧈ ᦞᦸᧃ ᦺᦈ ᦶᦑᧉ

สนุกสนานใจแท้

สหนุก โม่น วอ̂น ไจ แท้


ກີ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย กี่; เทียบคำเมือง ᨣᩦ᩵ (คี่, “กี่, เท่าไร”), ไทดำ ꪀꪲ꫁ (กิ้), ไทขาว ꪀꪲꫂ


ກຳພອຍ

ກ່ຳພອຍ
ກຳພອຽ
กำพอย

ເດັກກຳພອຍ


ᦷᦙᧃᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มล่อน, คำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), อีสาน ม่วน, ลาว ມ່ວນ (ม่วน), เขิน ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), ไทดำ ꪣ꪿ꪺꪙ (มั่วน), ไทใหญ่ မူၼ်ႈ (มู้น), อาหม 𑜉𑜤𑜃𑜫 (มุน์) หรือ 𑜈𑜤𑜃𑜫 (บุน์)

สนุก, มอน, มล่อน

ᦉᧂᦃᦱᧃ ᦠᦸᧂᧉ ᦔᦲ ᦓᦲᦰ ᦷᦙᧃᧈ ᦵᦜᦲ ᦵᦙᦲᧈ ᦔᦲ ᦀᦸᧃ

สงกรานต์แห่งปีนี้ สนุกกว่าเมื่อปีก่อน

สังฃาน ห้อ̂ง ปี นีะ โม่น เหลี เมี่ ปี ออ̂น

ᦔᧁᧈ ᦔᦲᧈ ᦅᦴᧈ ᦵᦉᧂ ᦷᦙᧃᧈ

เป่าปี่คู่เสียงไพเราะ

เป่า ปี่ คู่ เสง โม่น


ᦶᦓᧃ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ນັນ (นัน)

ᦵᦉᧂ ᦶᦓᧃ

ฟังเสียงทุกคน


ᦙᦱᧃᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ม้าน, ลาว ມ້ານ (ม้าน), คำเมือง ᨾ᩶ᩣ᩠ᨶ (ม้าน), เขิน ᨾ᩶ᩣ᩠ᨶ (ม้าน), ไทใหญ่ မၢၼ်ႉ (ม๎าน)

ดำจากการตากแดด (ผิว)

ᦅᦳᧃ ᦐᦱᧉ ᦺᦉ ᦺᦎ ᦵᦜᦲᧂ ᦓᦲᦰ ᦃᦲᧉ ᦆᦱᧃᧉ, ᦅᦳᧃ ᦐᦱᧉ ᦙᦱᧃᧉ ᦓᦲᦰ ᦃᧅ ᦵᦞᧅ ᦂᦑᧄ ᦂᦱᧃ

คนหน้าใสไตเหลืองนี้ เกียจคร้าน คนหน้าดำนี้ ขยันทำงานทำการ

คุน หน้า ไส ไต เหลีง นีะ ฃี้ ฅ้าน, คุน หน้า ม้าน นีะ ฃัก เวก กทัม กาน


ຮອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รอง, คำเมือง ᩁᩬᨦ (รอง), ไทใหญ่ ႁွင်း (ห๊อ̂ง)

รอง, ที่มีอันดับต่ำกว่า

ທ່ານຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ໄດ້ຮັບຟັງວຽກງານການຍົກຍ້າຍຈັດສັນ ແລະ ຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ

ท่านรองนายกรัฐมนตรี ได้รับฟังการงานการยกย้ายจัดสรร และ คุ้มครองสิ่งแวดล้อม

ท่านฮองนาย็กลัดถะม็นตี ได้ฮับฟังวยกงานกานย็กย้ายจัดสัน และ คุ้มคองสิ่งแวดล้อม


ᦐᦱᧁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หนาว, ลาว ໜາວ (หนาว), ไทใหญ่ ၼၢဝ် (นาว), อาหม 𑜃𑜧 (นว์) หรือ 𑜓𑜧 (ดว์)

ᦚᦳᧃ ᦷᦎᧅ ᦀᦻᦟᦤᦴ ᦂᧆ ᦐᦱᧁ

ฝนตกอากาศหนาว

ฝุน โตก อายลดฺู กัด หนาว


ᦎᦲᧄ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.temᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เต็ม, คำเมือง ᨲᩮ᩠ᨾ (เตม), ลาว ເຕັມ (เตัม), ไทใหญ่ တဵမ် (เตม), ไทดำ ꪹꪔꪸꪣ (เตย̂ม)

ᦑᦳᧂᧈ ᦎᦲᧄ ᦵᦙᦲᧂ, ᦺᦂᧈ ᦎᦲᧄ ᦟᧁᧉ, ᦃᧁᧉ ᦎᦲᧄ ᦵᦍ

ทุ่งเต็มเมือง ไก่เต็มเล้า ข้าวเต็มยุ้งฉาง

ทุ่ง ตีม เมีง, ไก่ ตีม เล้า, เฃ้า ตีม เย


ᦂᧆ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩢ᩠ᨯ (กัด), ไทใหญ่ ၵတ်း (กั๊ต)

ᦀᦻ ᦓᧄᧉ ᦂᧆ ᦊᦲᧃ

ไอน้ำเย็นสบาย

อาย นั้ม กัด หยีน


ᦃᧅ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨡᩢ᩠ᨠ (ขัก), ไทใหญ่ ၶၵ်း (ขั๊ก), ไทดำ ꪎꪰꪀ (สัก), ไทใต้คง ᥑᥐᥴ (ฃั๋ก)


ᦶᦟᧂᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.leːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แล้ง, ลาว ແລ້ງ (แล้ง), ไทใหญ่ လႅင်ႉ (แล๎ง), จ้วง rengx, จ้วงแบบจั่วเจียง lengx

ᦃᧁᧉ ᦔᦲ ᦓᦲᦰ ᦙᦱ, ᦔᦲᧃ ᦔᦲ ᦝᦱᧉ ᦶᦟᧂᧉ ᦶᦠᧂᧉᦃᦱᧃᧈ

เข้าปีนี้มา เป็นปีแห้งแล้ง

เฃ้า ปี นีะ มา, ปีน ปี ฟ้า แล้ง แห้งฃ่าน


ᦶᦣᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *reːŋᴬ (“แข็งแรง; ความแข็งแรง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แรง, คำเมือง ᩁᩯ᩠ᨦ (แรง), อีสาน แฮง, ลาว ແຮງ (แฮง), ไทใหญ่ ႁႅင်း (แห๊ง), อาหม 𑜍𑜢𑜂𑜫 (ริง์), ปู้อี reengz, จ้วง rengz, แสก เร๊ง

ᦟᦳᧄ ᦶᦣᧂ ᦵᦔᧁ ᦺᦝ ᦺᦖᧉ ᦟᦱᧄ ᦺᦔ ᧔ ᦑᦲᧉᦉ

ลมแรงเปลวไฟไหม้ลามไป 4 ทิศ

ลุม แฮง เปว ไฟ ไหม้ ลาม ไป 4 ที้ส


ᦉᦵᦖᦲ

จากไทย เสมอ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ស្មើ (สฺเมิ)

ปกติ, ธรรมดา

ᦂᦱᧃ ᦵᦣᧆᦉᦱᧂᧉ ᦺᦣᧈᦓᦱ ᦑᧂ ᦵᦋᦲᧁᧈ ᦔᦳᧂᧈᦵᦓᦲᧂ ᦖᧃᧉᦞᦹᧃ ᦎᦱᧄ ᦉᦵᦖᦲ

การผลิตทางเกษตรกรรมทั้งมณฑล พัฒนาอย่างมั่นคงตามปกติ

กาน เฮดส้าง ไฮ่นา ทัง เชี่ว ปุ่งเนีง หมั้นวืน ตาม สเหมี


ᦶᦃᧂᦶᦣᧂ

ᦶᦃᧂ (แฃง) + ᦶᦣᧂ (แฮง)

แข็งแรง, มีพลัง

ᦈᧅ ᦺᦡᧉ ᦶᦏᧄ ᦶᦃᧂᦶᦣᧂ ᦩᦱᧄᦣᦴᧉ ᦟᦱᦋᦂᦱᧃ

จะได้เพิ่มพลังความรู้ของรัฐบาล

จัก ได้ แถม แฃงแฮง ฅวามฮู้ ลาชกาน


ᦇᦸ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งอ, คำเมือง ᨦᩬᩴ (งอํ), ลาว ງໍ (งํ), ไทใหญ่ ငေႃး (ง๊อ̂), อาหม 𑜂𑜦𑜡 (งอ̂), แสก ง๊อ

ᦠᦳᧃᦑᦱᧂ ᦺᦓ ᦢᦱᧃᧉ ᦠᦱᧅ ᦷᦅᧆ ᦇᦸ ᦋᦸᧄᧉ ᦎᦲᧇᧈ ᦢᧁᧈ ᦵᦟᧃᧈᦵᦗᧂ ᦂᧃ

เส้นทางในหมู่บ้าน ช่างคดงอ แคบไม่เท่ากัน

หุนทาง ไน บ้าน หาก โคด งอ̂ ช้อ̂ม ตี่บ เบ่า เล่นเพง กัน


ᦷᦅᧆ

ᦊᦱᧈ ᦀᧁ ᦅᦳᧃ ᦷᦅᧆ ᦟᦲᧁᧉ ᦙᦱ ᦔᦲᧃ ᦆᦴ

อย่าเอาคนใจคดเลี้ยวมาเป็นครู

หย่า เอา คุน โคด ลี้ว มา ปีน ฅู


ᦋᦸᧄᧉ

ᦵᦣᦲᧃ ᦺᦊᧈ ᦦᦱᧂᧉ ᦢᧁᧈ ᦋᦸᧄᧉ

เรือยใหญ่กว้างไม่แคบ

เฮีน ไหย่ กว้าง เบ่า ช้อ̂ม


ᦎᦲᧇᧈ

ᦙᦲ ᦢᦱᧃᧉᦷᦃᧂᧈ ᦟᦱᧂ ᦢᦱᧃᧉ ᦠᦳᧃᦑᦱᧂ ᦋᦸᧄᧉ ᦎᦲᧇᧈ

มีหมู่บ้านบางบ้าน เส้นทางคับแคบ

มี บ้านโฃ่ง ลาง บ้าน หุนทาง ช้อ̂ม ตี่บ


ᦔᦻ

เทียบไทใหญ่ ပၢႆ (ปาย)

กว่า, เกิน, เหลือ

᧙ ᦷᦂᧆᧈ ᦶᦍᧃᧉ ᦔᦻ

90 ล้านหยวนกว่า

9 โก่ด แย้น ปาย


ᦂᧁᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kawᴮ, จากจีนยุคกลาง故 (MC kuH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เก่า, ลาว ເກົ່າ (เก็่า), ไทดำ ꪹꪀ꪿ꪱ (เก่า), ไทใหญ่ ၵဝ်ႇ (ก่ว), อาหม 𑜀𑜧 (กว์), จ้วง gaeuq

ᦗᦰᦍᦰ ᦞᧆᦒᦓᦒᧄ ᦂᧁᧈ ᦂᦸᧃᧈ ᦂᧇᦟᦹᧇᦉᦹᧇᧈ ᦙᦱ

แสดงวัฒนธรรมเก่าก่อนสืบทอดมา

พะยะ วัดธนธัม เก่า ก่อ̂น กับลืบสื่บ มา


ᦔᦱᧃ

ᦇᦹᧃ ᦆᧄ ᦙᦲ ᦔᦱᧃ ᦺᦡ

งินทองมีปานใด

งืน ฅัม มี ปาน ได


ᦠᧆᦠᦱᧃ

ᦠᧆ (หัด) + ᦠᦱᧃ (หาน)

ᦺᦈ ᦂᦱᧉ ᦠᧆᦠᦱᧃ

ไจ ก้า หัดหาน


ᦉᦜᦀᦱᧆ

งาม, มักใช้คู่กับ ᦐᧄᦇᦱᧄ (หนัมงาม) เป็น ᦉᦜᦀᦱᧆ ᦐᧄᦇᦱᧄ (สะหละอาดหนำงาม)

ᦊᦱᧃᧈᦉᦱᧂᧉ ᦢᦱᧃᧉᦷᦃᧂᧈ ᦉᦜᦀᦱᧆ ᦐᧄᦇᦱᧄ

ก่อสร้างหมู่บ้านอันสวยสดงดงาม

หย่านส้าง บ้านโฃ่ง สหลอาด หนัมงาม


ᦷᦜᧂᦜᦻ

ᦷᦜᧂ (โหลง) + ᦜᦻ (หลาย)

มากมาย, มากเหลือหลาย

ᦅᦳᧃ ᦷᦜᧂᦜᦻ ᦙᦱ ᦕᦸᧈᦑᦸᧂᦰ ᦢᧁᧈ ᦺᦋᧈ ᦓᦾᧉ

คนมากมายมาดูไม่ใช่น้อย

คุน โหลงหลาย มา ผ่อ̂ทอ̂งะ เบ่า ไช่ น้อ̂ย


ᦺᦡ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗaɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใด, ลาว ໃດ (ใด), ไทดำ ꪻꪒ (ใด), ไทใหญ่ လႂ် (ใล), อาหม 𑜓𑜧 (ดว์) หรือ 𑜃𑜧 (นว์); เทียบจ้วง lawz

ᦅᦳᧃ ᦺᦡ


ᦑᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *daŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทั้ง, ลาว ທັງ (ทัง), ไทใหญ่ တင်း (ตั๊ง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วงแบบหนง daengz

ᦑᧂ ᦵᦣᦲᧃ ᦙᦲ ᧔ ᦅᦳᧃ

ทั้งเรือนมี 4 คน

ทัง เฮีน มี 4 คุน


ᦂᦻ

ᦔᦲ ᦂᦻ


ᦷᦟᧅ

ᦔᦲ ᧑᧙᧘᧒ ᦷᦎ ᦵᦡᦲᧃ ᧘ ᦷᦟᧅ

ปี 1982 เดือน 8 นับแบบสากล

ปี 1982 โต เดีน 8 โลก


ᦌᦱᧂᧈ

ᦷᦕᧆᧈᦕᦻ ᦕᦴᧉ ᦺᦡᧉ ᦵᦈᧇ ᦌᦱᧂᧈ

ช่วยเหลือผู้บาดเจ็บ

โผ่ดผาย ผู้ ได้ เจบ ซ่าง


ᦈᧄᧈᦵᦟᦲᧃ

ᦘᦱᦉᦱ ᦗᧃᦒᦓᧂ ᦂᧃ ᦈᧄᧈᦵᦟᦲᧃ ᦑᧂ ᦕᦵᦑᧆ

กลุ่มชนสามัคคีกัน เจริญรุ่งเรือง ทั้งประเทศ

ภาสา พันธนัง กัน จั่มเลีน ทัง ผเทด


ᦔᧁᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plɤwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เปล่า, ลาว ເປົ່າ (เป็่า), ไทใหญ่ ပဝ်ႇ (ป่ว), อาหม 𑜆𑜧 (ปว์) หรือ 𑜆𑜨𑜧 (ปอ̂ว์)

ᦗᦱ ᦢᦱᧆ ᦔᧁᧈ ᦗᦸᧅ ᦵᦙᦲ ᦞᧆ

เอาบาตรเปล่ากลับวัด

พา บาด เป่า พอ̂ก เมี วัด


ᦈᦸᧆᧈ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩬᨯ (จอด), เขิน ᨧᩬᨯ (จอด), ไทใหญ่ ၸွတ်ႇ (จ่อ̂ต), ไทใต้คง ᥓᥩᥖᥱ (จ่อ̂ต), อาหม 𑜋𑜨𑜄𑜫 (ฉอ̂ต์)


ᦀᦳᧃᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔunᴮ, จากจีนยุคกลาง溫 (MC 'won); ร่วมเชื้อสายกับไทย อุ่น, ลาว ອຸ່ນ (อุ่น), ไทใหญ่ ဢုၼ်ႇ (อุ่น), อาหม 𑜒𑜤𑜃𑜫 (อุน์)

ᦠᦹᧉ ᦗᦻ ᦺᦓ ᦙᦲ ᦀᦻ ᦀᦳᧃᧈ ᦺᦞᧉ

ให้ภายในมีไออุ่นไว้

หื้ พาย ไน มี อาย อุ่น ไว้


ช้ำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟamꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊ້ຳ (ซ้ำ), ไทใหญ่ ၸမ်ႉ (จั๎ม), จ้วง caemx, จ้วงแบบจั่วเจียง caemx

/t͡ɕʰam˦˥/^((สัมผัส))

น่วมระบมเพราะถูกกระทบกระแทกอย่างแรงหรือบ่อย ๆ

มะม่วงช้ำ

เป็นรอยจ้ำ ๆ อย่างรอยฟกช้ำดำเขียว

เรียกสิ่งที่ถูกใช้งานหรือถูกจับต้องบ่อย ๆ จนมีสภาพทรุดโทรม

หนังสือเล่มนี้คนยืมไปใช้บ่อย ช้ำหมดแล้ว


ฟกช้ำ

/fok̚˦˥.t͡ɕʰam˦˥/^((สัมผัส))

บวมช้ำ, บอบช้ำ


ᦆᦱᧃᧉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡraːnꟲ², จากจีนเก่า懶 (OC *raːnʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย คร้าน, ลาว ຄ້ານ (ค้าน), อีสาน คร้าน, คำเมือง ᨣᩕ᩶ᩣ᩠ᨶ (คร้าน), เขิน ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶ (ฅ้าน), ไทใหญ่ ၶၢၼ်ႉ (ข๎าน), ไทดำ ꪋ꫁ꪱꪙ (จฺ้าน), ไทใต้คง ᥑᥣᥢᥳ (ฃ๎าน)

ᦅᦳᧃ ᦙᧅ ᦊᦴᧈ ᦡᦻ ᦔᦲᧃ ᦅᦳᧃ ᦆᦱᧃᧉ

คนชอบอยู่เฉย เป็นคนเกียจคร้าน

คุน มัก หยู่ ดาย ปีน คุน ฅ้าน


ᦉᦳᧂ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *suːŋᴬ¹; เทียบจีนยุคกลาง嵩 (MC sjuwng) หรือ 崧 (MC sjuwng); ร่วมเชื้อสายกับไทย สูง, ลาว ສູງ (สูง), ไทดำ ꪎꪴꪉ (สุง), ไทใหญ่ သုင် (สุง), ไทใต้คง ᥔᥧᥒᥴ (สู๋ง), อ่ายตน ꩬုင် (สุง์), พ่าเก ꩬုင် (สุง์), อาหม 𑜏𑜤𑜂𑜫 (สุง์)

ᦐᦱᧉ ᦋᦳᧄᧈᦶᦍᧄᧉ ᦟᧁᦶᦟᧇ ᦷᦎ ᦉᦳᧂ

หน้ายิ้มแย้ม เอวบาง ตัวสูง

หน้า ชุ่มแย้ม เลาแลบ โต สุง


ᦉᦳᧆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สุด, ลาว ສຸດ (สุด), ไทใหญ่ သုတ်း (สุ๊ต), อาหม 𑜏𑜤𑜄𑜫 (สุต์)

สุด, สุดท้าย

ᦢᧁᧈ ᦙᦲ ᦑᦲᧈ ᦉᦳᧆ ᦑᦲᧈ ᦑᦹᧅ

ไม่มีที่สุดที่สิ้น

เบ่า มี ที่ สุด ที่ ทืก


ᦊᦱᧇᦍᦱᧅ

ᦊᦱᧇ (หยาบ) + ᦍᦱᧅ (ยาก)

ᦍᧇ ᦂᦱᧃ ᦵᦔᧃᧈᦺᦅ ᦂᦱᧃ ᦊᦱᧇᦍᦱᧅ ᦠᦹᧉ ᦡᦲ

บรรลุการเปลี่ยนแปลงความยากเย็นให้ดี

ยับ กาน เป่นไค กาน หยาบยาก หื้ ดี


ᦋᦴᧈ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊູ່ (ซู่), อีสาน ซู่, เขิน ᨩᩪ᩵ (ชู่); อาจร่วมเชื้อสายกับร่วมเชื้อสายกับไทย คู่, ลาว ຄູ່ (คู่), คำเมือง ᨣᩪ᩵ (คู่), เขิน ᨣᩪ᩵ (คู่), ไทลื้อ ᦅᦴᧈ (คู่), ไทใหญ่ ၵူႈ (กู้)

ᦷᦙᧃᧈᦵᦍᦲᧄ ᦋᦴᧈ ᦕᦴᧉ ᦋᦴᧈ ᦅᦳᧃ

เพลิดเพลินใจทุกผู้ทุกคน

โม่นเยีม ชู่ ผู้ ชู่ คุน


ᦺᦋᧈ

ᦢᧁᧈ ᦺᦋᧈ ᦂᦽᧉ ᦎᦱᧂᧈ ᦛᦲ

ไม่ใช่กล้วยต่างหวี

เบ่า ไช่ โก้ย ต่าง หวี


ดาษดื่น

/daːt̚˨˩.dɯːn˨˩/^((สัมผัส))

เกลื่อนกลาด, มากมาย, ดื่นดาษ, เต็มไปหมด

สังคมยุคเสื่อม การหลอก ลวงชักจูงเด็กหญิงไปค้าประเวณียังมีอยู่ดาษดื่น


คุกรุ่น

ร้อนกรุ่นอยู่ภายใน ยังไม่ปะทุขึ้นมา

กำลังคุกรุ่นด้วยความขัดแย้งด้านเชื้อชาติและศาสนา


บูดบึ้ง

/buːt̚˨˩.bɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

(สีหน้า) โกรธขึ้งไม่พอใจ

เขากลับบ้านด้วยอารมณ์บูดบึ้ง ไม่ยิ้มแย้มแจ่มใสเหมือนวันอื่น ๆ


ᦓᧅ

ᦓᧄᧉᦣᦴᧉ ᦢᧁᧈ ᦓᧅ

ความรู้ไม่มาก

นั้มฮู้ เบ่า นัก


ᦕᦲᧆ

ᦣᦴᧉ ᦁᧃ ᦋᦸᧇ ᦁᧃ ᦕᦲᧆ

รู้สิ่งที่ถูกและที่ผิด

ฮู้ อฺัน ชอ̂บ อฺัน ผีด

เคียดขึ้ง, โกรธ


ᦖᦲᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmenᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหม็น, ลาว ເໝັນ (เหมัน), ไทดำ ꪢꪲꪙ (หมิน), ไทใหญ่ မဵၼ် (เมน), อาหม 𑜉𑜢𑜃𑜫 (มิน์), จ้วงแบบหนง maen

ᦺᦃᧈ ᦖᦲᧃ


ᦖᧃᧉᦞᦹᧃ

ᦖᧃᧉ (หมั้น) + ᦞᦹᧃ (วืน)

การผลิตทางการเกษตรทั้งมณฑล พัฒนาอย่างมั่นคงตามปกติ


พิสดาร

ยืมมาจากสันสกฤต विस्तार (วิสฺตาร, “ความกว้าง, การขยาย”); เทียบบาลี วิตฺถาร

พิศดาร
ความพิสดาร (noun-from-adj)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กว้างขวาง, ละเอียดลออ (ใช้แก่เนื้อความ)

ประวัติศาสตร์ฉบับพิสดาร

มีความพิสดารดังนี้

กฎหมายพิสดาร


พิศดาร

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

รูปเลิกใช้ของ พิสดาร


ຫ້າວຫັນ

ຫ້າວ (ห้าว) + ຫັນ (หัน)

แข็งขัน, กระตือรือร้น

ຂະແໜງຂອງພວກເຮົາໄດ້ປະກອບສ່ວນຢ່າງຫ້າວຫັນ

แขนงของเราได้เข้ามีส่วนร่วมอย่างกระตือรือร้น

ขะแหนงของพวกเฮ็าได้ปะกอบส่วนอย่างห้าวหัน


ໄໝ້

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmajꟲ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไหม้, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩱ᩶ (ไหม้), ไทลื้อ ᦺᦖᧉ (ไหม้), ไทดำ ꪼꪢ꫁ (ไหม้), ไทใหญ่ မႆႈ (ไม้), ไทใต้คง ᥛᥭᥲ (มั้ย), อาหม 𑜉𑜩 (มย์), จ้วง maej


ເລິກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɤkᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *lɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลึก, ปักษ์ใต้ หลึก, คำเมือง ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เลิัก), เขิน ᩃᩧ᩠ᨠ (ลึก), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧅ (เลีก), ไทดำ ꪹꪩꪷꪀ (เลํก) หรือ ꪩꪳꪀ (ลึก), ไทขาว ꪩꪷꪀ, ไทใหญ่ လိုၵ်ႉ (ลึ๎ก), ไทใต้คง ᥘᥫᥐ (เลอ̂ก), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (ลึก์), จ้วง laeg

ຂົນສົ່ງໄປເຖິງທະເລນ້ຳເລິກ

ขนส่งไปถึงทะเลน้ำลึก

ข็นส็่งไปเถิงทะเลน้ำเลิก


เครือ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຄືອ (เคือ), ไทลื้อ ᦵᦆᦲ (เฅี), ไทใหญ่ ၶိူဝ်း (เขิ๊ว), ไทใต้คง ᥑᥫᥰ (เฃ๊อ̂) หรือ ᥞᥫᥰ (เห๊อ̂), จ้วงแบบจั่วเจียง kywez(cwez) (เชือ "พุ่ม")

/kʰrɯa̯˧/^((สัมผัส))

เรียกลักษณะของเสียงที่สั่นพร่า คล้ายกำลังจะร้องไห้ว่า เสียงเครือ


partido

สืบทอดจากกาลิเซีย-โปรตุเกสเก่า partido, จาก partir (“ออกจาก”), จากละติน partīre (ปาร์ตี̄เร, “แยกออก”), จาก pars (ปาร์ซ, “แตก”)

แยกส่วน; แบ่ง

แตก (การแตกเกิดเป็นรอยปรากฏบนพื้นผิว)


partido

จาก partir (ปาร์ตีร์)

El partido está partido en dos.

พรรคกำลังแตกเป็นสองส่วน

แบ่งตามสีอ่อนออกเป็นสองส่วนเท่า ๆ กันในแนวตั้ง


ᦟᦱᧂ

ᦟᦴᧅᦵᦉᦲᧅ ᦒᦱᦠᦱᧃ ᦟᦱᧂ ᦖᦴᧈ

ทหารบางกลุ่ม

ลูกเสีก ธาหาน ลาง หมู่


ᨳᩮᩢ᩶ᩣ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *crawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เฒ่า, ลาว ເຖົ້າ (เถ็้า), ไทลื้อ ᦏᧁᧉ (เถ้า), ไทใหญ่ ထဝ်ႈ (ถ้ว), อาหม 𑜌𑜧 (ถว์) หรือ 𑜌𑜨𑜧 (ถอ̂ว์)


ᦣᧂᧈᦙᦲ

ᦣᧂᧈ (ฮั่ง, “รวย”) + ᦙᦲ (มี, “มี”)

มั่งมี, ร่ำรวย

ᦺᦕ ᦃᧅᦺᦅᧉ ᦙᧃ ᦣᧂᧈᦙᦲ

ใครขยัน คนนั้นรวย

ไผ ฃักไค้ มัน ฮั่งมี


ᦣᧂᧈᦙᦲᦔᦲᧃᦡᦲ

ᦣᧂᧈᦙᦲ (ฮั่งมี) + ᦔᦲᧃ (ปีน) + ᦡᦲ (ดี)

มั่งมี, ร่ำรวย, มั่งมีศรีสุข

ᦋᦱᧁ ᦑᧂ ᦢᦱᧃᧉ ᦗᦳᧃᧉ ᦈᦱᧅ ᦂᦱᧃ ᦷᦑᧅᦕᦱᧃ, ᦃᦸᧉᦊᦴᧈᦣᦱᧁᦂᦲᧃ ᦅᦸᧉ ᦣᧂᧈᦙᦲᦔᦲᧃᦡᦲ ᦙᦱ ᦢᧁᧈ ᦃᦱᧆ

คนทั้งหมู่บ้านพ้นจากความยากจน ความเป็นอยู่ก็มั่งมีศรีสุขมาไม่ขาด

ชาว ทัง บ้าน พุ้น จาก กาน โทกผาน, ฃ้อ̂หยู่ฮาวกีน ค้อ̂ ฮั่งมีปีนดี มา เบ่า ฃาด


ᦵᦠᧃᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหี้ยน, ลาว ຫ້ຽນ (ห้ยน), ไทใหญ่ ႁဵၼ်ႈ (เห้น)

เหี้ยน, สั้นกุด

ᦋᦻᦆᦱ ᦵᦠᧃᧉ ᦎᦲᧃ ᦂᦸᧃ ᦵᦃᦲᧃ ᦉᧄᧈ

ชายคาสั้น ตีนคานค้ำหลังคาโผล่ออกมามาก

ชายฅา เห้น ตีน กอ̂น เฃีน สั่ม


ႁတ်းႁၢၼ်

ႁတ်း (หั๊ต, “กล้า”) + ႁၢၼ် (หาน, “หาญ”), เปรียบเทียบกับไทลื้อ ᦠᧆᦠᦱᧃ (หัดหาน)

กล้าหาญ, แกล้วกล้า, ห้าวหาญ, เหี้ยมหาญ

ဢဝ်ႁႅင်းလႄႈမီးတၢင်းဢၼ်ႁတ်းႁၢၼ်တႃႉ

จงออกแรงและมีความกล้าหาญ

อวแห๊งแล้มี๊ต๊างอันหั๊ตหานต๎า


ၵွၼ်းၶေႃ

ၵွၼ်း (ก๊อ̂น, “ปกครอง”) + ၶေႃ (ขอ̂, “แยกกัน, โดยลำพัง”); ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥐᥩᥢᥰᥑᥨᥝᥴ (ก๊อ̂นโฃ๋ว)

ပဵၼ်မိူင်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ။

เป็นเมืองที่เป็นอิสระและปกครองตนเอง

เปนเมิ๊งล้อ̂ตแล๊วก๊อ̂นขอ̂.


กรกวด

อยู่จอมด้วยกรกวด กิ่งก้านรวดรยงงามอยู่น้นน


เดียวกัน

รวมเป็นหนึ่ง ไม่แบ่งแยกกัน

เป็นอันเดียวกัน

หัวอกเดียวกัน

ใจเดียวกัน


เหมือนกัน

อย่างเดียวกัน, ไม่แปลกกัน

พี่น้องคู่นี้มีนิสัยเหมือนกัน


ᦠᦱᧅ

นั้น เป็นคำใช้ระหว่าง ความหลัก (topic) และ ความนำเสนอ (comment)

ᦔᧆᦶᦎᧈ ᦡᦳᧅᧈ ᧞ ᦐᧂ ᦅᦸᧉ ᦠᦱᧅ ᦂᦲᧃ ᦌᧄᧉ

แม้แต่กระดูก และ หนัง นั้น ก็กินหมดเกลี้ยงเลย

ปัดแต่ ดุ่ก แหล หนัง ค้อ̂ หาก กีน ซั้ม


ᦣᦻᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɤːjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้าย, ลาว ຮ້າຍ (ฮ้าย), ไทดำ ꪭ꫁ꪱꪥ (ฮ้าย), ไทใหญ่ ႁၢႆႉ (ห๎าย), อาหม 𑜍𑜩 (รย์), จ้วง rwix

ᦖᦱ ᦣᦻᧉ ᦋᦱᧂᧈ ᦷᦃᧇ ᦷᦎ ᧚

หมาดุร้ายสามารถกัดคนได้ตัวหนึ่ง

หมา ฮ้าย ช่าง โฃบ โต 1

ᦘᦰᦍᦱᧆ ᦣᦻᧉ


ၵႄႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *keːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แก่, คำเมือง ᨠᩯ᩵ (แก่), ลาว ແກ່ (แก่), ไทใต้คง ᥐᥥᥱ (เก่), จ้วง geq, แสก เก

ၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵႄႇ

เจดีย์เก่าแก่

ก๊อ̂งมู๊ก่วแก่


လမ်ႇလွင်ႈ

လမ်ႇ (ลั่ม, “ด่ำ, ลึก”) + လွင်ႈ (ล้อ̂ง, “ล่อง, ร่อง, ช่อง, เรื่อง”)

ဢီႈသင်ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်

อะไรคือสิ่งสำคัญที่สุดในชีวิต

อี้สังเปนอันลั่มล้อ̂งสุ๊ตใน๊จ้าตปาน


လိုဝ်းလင်

လိုဝ်း (ลึ๊ว) + လင် (ลัง)


โฉม

ยืมมาจากเขมรกลาง ឆោម (โฉม), ឆោម្ម (โฉมฺม); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ឆោម (โฉม), ลาว ໂສມ (โสม)

/t͡ɕʰoːm˩˩˦/^((สัมผัส))

งาม, สวย, งดงาม


ทรุดโทรม

เสื่อมไปเพราะร่วงโรย คร่ำคร่า หรือตรากตรำเกินไป


ບາງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.baːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บาง, ไทใหญ่ မၢင် (มาง) หรือ ဝၢင် (วาง), ไทใต้คง ᥛᥣᥒ (มาง), อาหม 𑜈𑜂𑜫 (บง์), จ้วง mbang

บาง (ไม่หนา)


ບາງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บาง, ไทใหญ่ မၢင် (มาง), ไทใต้คง ᥛᥣᥒ (มาง), อาหม 𑜈𑜂𑜫 (บง์)

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ຄຸ້ນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡunꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คุ้น, อีสาน คุ้น, จ้วงแบบจั่วเจียง kunj (“คุ้น, เชื่อง”)


ສະບາຍ

ยืมมาจากบาลี สปฺปาย; ร่วมเชื้อสายกับไทย สบาย, เขมร សប្បាយ (สบฺบาย)


ອິດ

(ສີ~) ม่วง (สี)


ຄວບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ควบ, อีสาน ควบ

[kʰuːə̯p̚˥˨]

[kʰuːə̯p̚˧˦]

รวมเข้าด้วยกัน

ซึ่งปั่นเส้นไหมเข้ากันหลายเส้น (ใช้แก่ผ้า)


ເຂັ້ມແຂງ

ເຂັ້ມ (เขั้ม, “เข้ม”) + ແຂງ (แขง, “แข็ง”)

[kʰem˧˩.kʰɛːŋ˩(˧)]

[kʰem˥˥˨.kʰɛːŋ˥˧˧]


ຈະແຈ້ງ

ຈະ (จะ, “จะ”) + ແຈ້ງ (แจ้ง, “แจ้ง”)

[t͡ɕa(ʔ˧˥).t͡ɕɛːŋ˥˨]

[t͡ɕa(ʔ˩˨).t͡ɕɛːŋ˧˦]


ແພ່ງ

เต็มปริ่ม (ในภาชนะ)


ຄົມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คม, อีสาน คม, เขิน ᨤᩫ᩠ᨾ (ฅ็ม), ไทลื้อ ᦆᦳᧄ (ฅุม), ไทใหญ่ ၶူမ်း (ขู๊ม), อาหม 𑜁𑜤𑜪 (ขุํ), แสก กฺั๊ม, จ้วงแบบจั่วเจียง hoemz (ฮม)


ອື່ນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔɯːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อื่น, อีสาน อื่น, คำเมือง ᩋᩨ᩠᩵ᨶ (อื่น), เขิน ᩋᩨ᩠᩵ᨶ (อื่น), ไทลื้อ ᦀᦹᧃᧈ (อื่น), ไทดำ ꪮꪳ꪿ꪙ (อึ่น), ไทใหญ่ ဢိုၼ်ႇ (อึ่น), อาหม 𑜒𑜢𑜤𑜃𑜫 (อึน์)


ທີ

ที่, ลำดับที่

ບົດທີ 20


ໃກ້ຊິດ

ໃກ້ (ใก้) + ຊິດ (ซิด)


ລາງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาง, อีสาน ลาง, คำเมือง ᩃᩣ᩠ᨦ (ลาง), เขิน ᩃᩣ᩠ᨦ (ลาง), ไทลื้อ ᦟᦱᧂ (ลาง), ไทดำ ꪩꪱꪉ (ลาง)

ສັດລາງໂຕ


ຍຸດ

มีอาการสะเทือนหรือไหวถี่ ๆ แต่แรง


ທັງຫຼາຍ

ທັງ (ทัง, “ทั้ง”) + ຫຼາຍ (หลาย, “หลาย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ทั้งหลาย, อีสาน ทังหลาย, คำเมือง ᨴᩘᩖᩣ᩠ᨿ (ทงลาย), เขิน ᨴᩢ᩠ᨦᩉᩖᩣ᩠ᨿ (ทังหลาย), ไทลื้อ ᦑᧂᦜᦻ (ทังหลาย), ไทดำ ꪹꪕꪸꪉꪨꪱꪥ (เตฺย̂งหลาย), ไทใหญ่ တင်းလၢႆ (ตั๊งลาย), ไทใต้คง ᥖᥒᥰᥘᥣᥭᥴ (ตั๊งล๋าย), อาหม 𑜄𑜂𑜫 𑜎𑜩 (ตง์ ลย์)

ທັງຫລາຽ
ทังหลาย

[tʰaŋ˩˨.laːj˥˧˧]


ສະເພາະ

[sa(ʔ˩˨).pʰɔʔ˧˨]


ກິດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กิด


ພາລະ

ยืมมาจากบาลี พาล; ร่วมรากกับ ພານ (พาน)

[pʰaː˩˨.laʔ˧˨]


ສະໜຸກ

ยืมมาจากเขมร ស្រណុក (สฺรณุก, “ง่าย, สบาย”) หรือ ស្នុក (สฺนุก, “ง่าย”)

ສະຫນຸກ
สะหนุก


ສັກສິດ

ສັກ (สัก, “ศักดิ์”) + ສິດ (สิด, “สิทธิ์”)

ศักดิ์สิทธิ์


ສາມັນ

ยืมมาจากบาลี สามญฺญ


ຈອນ

ยืมมาจากบาลี จร หรือสันสกฤต चर (จร)

[t͡ɕɔːn˩(˧)]


ບັງເອີນ

[baŋ˩˨.ʔɤːn˩˨]


ໃສ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใส, คำเมือง ᩈᩲ (ใส), อีสาน ใส, ไทลื้อ ᦺᦉ (ไส), ไทดำ ꪻꪎ (ใส), ไทขาว ꪻꪎ, ไทใหญ่ သႂ် (ใส), ไทใต้คง ᥔᥬᥴ (ใส๋), อาหม 𑜏𑜧 (สว์) หรือ 𑜏𑜧𑜤 (สาว์), จ้วง saw


ເຂື່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขื่อน, คำเมือง ᨡᩮᩬᩥ᩵ᩁ (เขอิ่ร), เขิน ᨡᩮᩨ᩠᩵ᨶ (เขื่น), ไทลื้อ ᦵᦃᦲᧃᧈ (เฃี่น, “ประตูรั้ว”), ไทใหญ่ ၵိူၼ်ႇ (เกิ่น)


ລັບ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lapᴰ²ˢ (“พ้นตา; ปกปิด”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลับ, อีสาน ลับ, คำเมือง ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), เขิน ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), ไทลื้อ ᦟᧇ (ลับ), ไทดำ ꪩꪚꪾ (ลับ), ไทใหญ่ လပ်ႉ (ลั๎ป), ไทใต้คง ᥘᥙ (ลัป), อาหม 𑜎𑜆𑜫 (ลป์)

ลับ (พ้นตา; ปกปิด)


ຈະເລີນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เจริญ, เขมร ច្រើន (จฺเริน)

ຈະເຣີນ
จะเรีน

[t͡ɕa(ʔ˧˥).lɤːn˧˥]

[t͡ɕa(ʔ˩˨).lɤːn˩˨]


ປະຫຼາດ

ປລາດ
ปลาด
ປະຫລາດ
ปะหลาด


ເກັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เก่ง, ไทลื้อ ᦶᦂᧂ (แกง); เทียบจีนยุคกลาง勁 (MC kjiengH)


ເລິກເຊິ່ງ

ເລິກ (เลิก) + ເຊິ່ງ (เซิ่ง)

[lɤk̚˧.sɤŋ˧]

[lɤk̚˧˨.sɤŋ˧˨]

ຮັບຮູ້ແລະເຂົ້າໃຈຢ່າງເລິກເຊິ່ງ

รับรู้และเข้าใจอย่างลึกซึ้ง

ฮับฮู้และเข็้าใจอย่างเลิกเซิ่ง


ງຶດງໍ້

ງຶດ (งึด) + ງໍ້ (งํ้)

[ŋɯt̚˧.ŋɔː˥˨]

[ŋɯt̚˧˨.ŋɔː˧˦]

อัศจรรย์, เหลือเชื่อ


ເຕີບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เติบ, คำเมือง ᨲᩮᩥ᩠ᨷ (เติบ)

ผิดจากธรรมดา

เติบ (มากเกินควร), เกินไป, มากไป


ບົວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บัว, อีสาน บัว, คำเมือง ᨷ᩠ᩅᩫ (บว็), เขิน ᨷ᩠ᩅᩫ (บว็), ไทลื้อ ᦷᦢ (โบ), ไทดำ ꪚꪺ (บัว), ไทใหญ่ မူဝ် (มูว), ဝူဝ် (วูว), พ่าเก မုဝ် (มุว์), อาหม 𑜈𑜥 (บู)


ຮີບຮ້ອນ

ຮີບ (ฮีบ, “รีบ”) + ຮ້ອນ (ฮ้อน, “ร้อน”)

[hiːp̚˥˨.hɔːn˥˨]

[hiːp̚˧˦.hɔːn˧˦]


ສັ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สั้น, คำเมือง ᩈᩢ᩠᩶ᨶ (สั้น), เขิน ᩈᩢ᩠᩶ᨶ (สั้น), ไทลื้อ ᦶᦉᧃᧉ (แส้น)


ອະເນກ

ยืมมาจากบาลี อเนก (“มาก, หลาย”), จาก อน + เอก, หรือสันสกฤต अनेक (อเนก, “มาก, หลาย”)


ທຽມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เทียม, อีสาน เทียม, คำเมือง ᨴ᩠ᨿᨾ (ทยม), ไทลื้อ ᦵᦑᧄ (เทม)


ເປິເປື້ອນ

ເປິ (เปิ, “เปรอะ”) + ເປື້ອນ (เปื้อน, “เปื้อน”)

[pɤʔ˧˥.pɯːə̯n˥˨]

[pɤʔ˩˨.pɯːə̯n˧˦]


ເໝາະສົມ

ເໝາະ (เหมาะ) + ສົມ (ส็ม)

ເຫມາະສົມ
เหมาะส็ม

[mɔʔ˩˨.som˥˧˧]


ໝັ້ນຄົງ

ໝັ້ນ (หมั้น, “มั่น”) + ຄົງ (ค็ง, “คง”)

ຫມັ້ນຄົງ
หมั้นค็ง

ເພິ່ນມີອາຊີບທີ່ໝັ້ນຄົງ

เขามีอาชีพที่มั่นคง

เพิ่นมีอาซีบที่หมั้นค็ง


ອັດຕະໂນມັດ

ອັດ-ຕະ-ໂນ-ມັດ


ປຽກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปียก, ไทใหญ่ ပဵၵ်ႇ (เป่ก)

[piːə̯k̚˥˥˨]


ຊຸ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชุ่ม, คำเมือง ᨩᩩ᩵ᨾ (ชุ่ม), ไทลื้อ ᦋᦳᧄᧈ (ชุ่ม)


ຄຸມເຄືອ

ຄຸມ (คุม) + ເຄືອ (เคือ)

[kʰum˧˥.kʰɯːə̯˧˥]

[kʰum˩˨.kʰɯːə̯˩˨]


ປົກກະຕິ

ยืมมาจากบาลี ปกติ (“ธรรมดา”)


ໜ້ອຍໜຶ່ງ

ໜ້ອຍ (หน้อย) + ໜຶ່ງ (หนึ่ง)


ລະ

(คน, แต่) ละ


ລຸນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลุน

หลัง, อายุน้อยสุด

ພໍມື້ລຸນມາ ກໍລາສິກຂາມາຢູ່ເຮືອນດອມເມຍ

พอวันหลังมา ก็ลาสิขามาอยู่บ้านกับเมีย

พํมื้ลุนมา กํลาสิกขามาอยู่เฮือนดอมเมย


ຫຸ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้วน, คำเมือง ᩉᩩ᩶ᩁ (หุ้ร); ร่วมรากกับ ຫ້ວນ (ห้วน)

กุด, สั้นเข้า


ເພັງ

ยืมมาจากเขมร ពេញ (เพญ); ร่วมเชื้อสายกับไทย เพ็ญ, คำเมือง ᨻᩮ᩠ᨦ (เพง), เขิน ᨻᩮ᩠ᨦ (เพง), ไทลื้อ ᦗᦲᧂ (พีง); ร่วมรากกับ ເພັນ (เพัน)


ເຖົ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *crawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เฒ่า, คำเมือง ᨳᩮᩢ᩶ᩣ (เถั้า), ไทลื้อ ᦏᧁᧉ (เถ้า), ไทดำ ꪹꪖ꫁ꪱ (เถ้า), ไทใหญ่ ထဝ်ႈ (ถ้ว), อาหม 𑜌𑜧 (ถว์) หรือ 𑜌𑜨𑜧 (ถอ̂ว์)


ອະເນກປະສົງ

ອະເນກ (อะเนก, “อเนก”) + ປະສົງ (ปะส็ง, “ประสงค์”)

ອະ-ເນກ-ປະ-ສົງ


ອາວຸໂສ

ยืมมาจากบาลี อาวุโส

[ʔaː˩˨.ʋuʔ˧˨.soː˥˧˧]


ເຢືອກ

[jɯːə̯k̚˥˥˨]


ຄຶກຄື້ນ

ຄຶກ (คึก, “ครึก”) + ຄື້ນ (คื้น, “ครื้น”)

[kʰɯk̚˧.kʰɯːn˥˨]

[kʰɯk̚˧˨.kʰɯːn˧˦]


ເບີກບານ

ເບີກ (เบีก, “เบิก”) + ບານ (บาน, “บาน”)

[bɤːk̚˥˥˨.baːn˩˨]


ᩃᩮᩢᩣ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩮᩢᩣ (เลัา), ไทลื้อ ᦟᧁ (เลา), ไทใหญ่ လဝ်း (ล๊ว)


ᩃᩮᩢᩣ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩃᩮᩢᩣ (เลัา), ไทลื้อ ᦟᧁ (เลา), ไทใหญ่ လဝ်း (ล๊ว)


ᩃᩮᩢᩣ

รูปแบบอื่นของ ᦟᧁ (เลา)


เหน้า

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເໜົ້າ (เหน็้า), คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩮᩢ᩶ᩣ (เหนั้า), ไทลื้อ ᦐᧁᧉ (เหน้า)

รุ่น, หนุ่ม, สาว, บางทีใช้คู่กับคำว่า หนุ่ม เป็น หนุ่มเหน้า


เหน้า

รูปแบบอื่นของ ᩉ᩠ᨶᩮᩢ᩶ᩣ (เหนั้า)


တၢင်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่าง, อีสาน ต่าง, ลาว ຕ່າງ (ต่าง), คำเมือง ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), เขิน ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), ไทลื้อ ᦎᦱᧂᧈ (ต่าง), ไทดำ ꪔ꪿ꪱꪉ (ต่าง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥱ (ต่าง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์)


ၼုမ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰnumᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนุ่ม, ลาว ໜຸ່ມ (หนุ่ม), ไทลื้อ ᦐᦳᧄᧈ (หนุ่ม), ไทใต้คง ᥘᥧᥛᥱ (ลู่ม) หรือ ᥢᥧᥛᥱ (นู่ม), อาหม 𑜃𑜤𑜉𑜫 (นุม์); เทียบชวา nom


ၼုမ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *numᴮ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย นุ่ม, ลาว ນຸ່ມ (นุ่ม), ไทลื้อ ᦐᦳᧄᧈ (หนุ่ม) หรือ ᦷᦓᧄᧈ (โน่ม), อาหม *𑜃𑜤𑜪 (*นุํ)

นุ่ม, อ่อนละมุน


လူၺ်ႈ

เบี้ยว, เอียง


ၵိုတ်း

ประหลาดใจ, ตกใจ, งงงันเพราะประหลาดใจหรือกลัว


လိူင်ႇ

ยืมมาจากพม่า လှိုင် (หฺไลง์)

ล้นเหลือ, ดกดื่น, ซึ่งมีมาก


ၼႆ

แผลงมาจาก ၼႆႉ (ไน๎, “นี้”)


ပီး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *bwiːᴬ, จากจีนยุคกลาง肥 (MC bj+j); ร่วมเชื้อสายกับไทย พี, ลาว ພີ (พี), ไทลื้อ ᦗᦲ (พี), อาหม 𑜆𑜣 (ปี), จ้วง biz

อ้วน, อ้วนพี


တင်းလၢႆ

တင်း (ตั๊ง, “ทั้ง”) + လၢႆ (ลาย, “หลาย”)


လႂ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗaɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใด, ลาว ໃດ (ใด), ไทลื้อ ᦺᦡ (ได), ไทดำ ꪻꪒ (ใด), อาหม 𑜓𑜧 (ดว์) หรือ 𑜃𑜧 (นว์), จ้วง lawz


ၵျၢမ်း

จากพม่า ကြမ်း (กฺรม์:)


ယႂ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲaɰᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใหญ่, คำเมือง ᩉ᩠ᨿᩱ᩵ (ไหย่) หรือ ᩉ᩠ᨿᩲ᩵ (ใหย่), ลาว ໃຫຍ່ (ใหย่), ไทลื้อ ᦺᦊᧈ (ไหย่), ไทดำ ꪻꪐ꪿ (ใหญ่), อาหม 𑜐𑜧 (ญว์), 𑜊𑜨𑜧 (ยอ̂ว์) หรือ 𑜊𑜧𑜤 (ยาว์)

ၵႃႈယႂ်ႇ


ယၢၵ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *jaːkᴰᴸ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาก, คำเมือง ᨿᩣ᩠ᨠ (ยาก), เขิน ᨿᩣ᩠ᨠ (ยาก), ลาว ຍາກ (ยาก), ไทลื้อ ᦍᦱᧅ (ยาก), ไทขาว ꪥꪱ, ไทใต้คง ᥕᥣᥐ (ยาก), พ่าเก ယက် (ยก์), อาหม 𑜊𑜀𑜫 (ยก์)


ເສລີ

ยืมมาจากบาลี เสรี; เทียบสันสกฤต स्वैरिन् (สฺไวรินฺ)

[seː˥˧˧.liː˩˨]

ຕະຫຼາດເສລີ

ການຄ້າເສລີ


ຊ້ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซ้อน, คำเมือง ᨪᩬ᩶ᩁ (ซอ้ร), ไทใหญ่ သွၼ်ႉ (ส๎อ̂น), จ้วง sonx


ຮຽບຮ້ອຍ

ຮຽບ (ฮยบ, “เรียบ”) + ຮ້ອຍ (ฮ้อย, “ร้อย”)

ຮຽບຮ້ອຽ
ฮยบฮ้อย

[hiːə̯p̚˥˨.hɔːj˥˨]

[hiːə̯p̚˧˦.hɔːj˧˦]


ຂວາ

ยืมมาจากจีนเก่า右 (OC *ɢʷɯʔ, *ɢʷɯs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวา, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩣ (ขวา), ไทลื้อ ᦧᦱ (ฃวา), ไทขาว ꪄꪫꪱ, ไทใหญ่ ၶႂႃ (ขฺวา), จ้วง gvaz, ปู้อี gvaz

[kʰuːə̯˩(˧)]


ᦷᦀᧈ

โอ่, เหม็นบูด

ᦺᦓ ᦂᦱᧆ ᦶᦉᧁ ᦷᦀᧈ ᦶᦉᧁ ᦖᦲᧃ

ในตลาดเหม็นโอ่

ไน กาด แสว โอ่ แสว หมีน


ᦀᦹᧃᧈ

ᦷᦟᧇ ᦋᦲᧂ ᦃᦸᧂᦷᦆ ᦕᦴᧉ ᦀᦹᧃᧈ

หลอกชิงข้าวของผู้อื่น

โลบ ชีง ฃอ̂งโฅ ผู้ อื่น


ႁူမ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rɤmᴮ, จากจีนเก่า蔭 (OC *qrɯms); ร่วมเชื้อสายกับไทย ร่ม, คำเมือง ᩁᩫ᩠᩵ᨾ (ร็่ม), ลาว ຮົ່ມ (ฮ็่ม), ไทลื้อ ᦷᦣᧄᧈ (โฮ่ม), อาหม 𑜍𑜤𑜪 (รุํ)

อยู่ใต้ร่มเงา


สมชาย

/som˩˩˦.t͡ɕʰaːj˧/^((สัมผัส))

มีคุณสมบัติอย่างผู้ชาย เช่น กำยำ เข้มแข็ง กล้าหาญ


စတုရန်း

บาลี จตุรนฺต


ၸၼ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟanꟲ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั้น, คำเมือง ᨩᩢ᩠᩶ᨶ (ชั้น), ลาว ຊັ້ນ (ซั้น), ไทลื้อ ᦋᧃᧉ (ชั้น), อาหม 𑜋𑜃𑜫 (ฉน์)

ด้าน (ผิวหนังของฝ่าเท้า) จากการเดินทาง


လူမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰloːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลวม, คำเมือง ᩉᩖᩅ᩠ᨾ (หลวม), ลาว ຫຼົມ (หล็ม), ไทลื้อ ᦷᦜᧄ (โหลม), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜉𑜫 (ลึม์)


ละ

ร่วมเชื้อสายกับจ้วงแบบจั่วเจียง lah (ละ, เลอะ, “ละ”)

/laʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำประกอบคำนามให้รู้ว่าเป็น หน่วยหนึ่ง ๆ หรือส่วนหนึ่ง ๆ ในจำนวนรวม ซึ่งกำหนดเป็นราย ๆ ไป

กลุ่มละ 3 คน

โบนัสปีละ 2 เดือน


สำอาง

ยืมมาจากเขมร សម្អាង (สมฺอาง) หรือ សំអាង (สํอาง)

/sam˩˩˦.ʔaːŋ˧/^((สัมผัส))

ที่ทำให้งาม สะอาดหมดจด

งามกรีดกรายหยิบหย่ง

เขาเป็นหนุ่มเจ้าสำอาง


လႅတ်းၽႂ်း

လႅတ်း (แล๊ต) + ၽႂ်း (ใผ๊)

ว่องไว, คล่องแคล่ว


ภัทร

ยืมมาจากสันสกฤต भद्र (ภทฺร) หรือ บาลี ภทฺร หรือ ภทฺท

[เสียงสมาส]
พัด-ทฺระ-

ดี, เจริญ, ประเสริฐ


วิไล

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากทมิฬ விலை (วิไล, “ราคา; มูลค่า”)

งามวิไล


เปื้อน

เทียบลาว ເປື້ອນ (เปื้อน), จ้วงแบบจั่วเจียง banj (ป้าน "ติดสิ่งสกปรก โรคติดต่อกัน")

/pɯa̯n˥˩/^((สัมผัส))

มีสิ่งสกปรก น่ารังเกียจ หรือไม่ต้องการติดอยู่

มือเปื้อน

ผ้าเปื้อน


ထုၼ်း

จากพม่า ထွန်း (ถฺวน์:)

ซึ่งเห็นได้ชัดเจน

ที่มีชื่อเสียง


เสนาะ

/sa˨˩.nɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

น่าฟัง, เพราะ

เพลงนี้ไพเราะเสนาะหู

วังเวงใจ, เศร้าใจ

แถลงปางบำราศห้อง โหยครวญ เสนาะเสน่ห์กำสรวล สั่งแก้ว


คันธมาทน์

ยืมมาจากบาลี คนฺธมาทน; เทียบเท่า คันธ + มาทน์

ที่มีกลิ่นหอมทำให้สัตว์มัวเมา


ยอบแยบ

/jɔːp̚˥˩.jɛːp̚˥˩/^((สัมผัส))

จวนหมด, เกือบจะไม่พอ

เงินทองยอบแยบ

เสบียงอาหารยอบแยบ


ยอแสง

/jɔː˧.sɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ปรากฏการณ์ที่ดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า แต่ยังเห็นแสงตะวันจับขอบฟ้าเป็นสีแดงเข้ม, มักใช้ว่า ตะวันยอแสง


โย้เย้

/joː˦˥.jeː˦˥/^((สัมผัส))

รวนหรือซวนเซมีอาการจะหลุดหรือทลายลง

ฟันโย้เย้

เรือนโย้เย้


ยาดำ

โดยปริยายหมายความว่า แทรกปนอยู่ทั่วไป


ᦂᦸᧂᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก้อง, ลาว ກ້ອງ (ก้อง), ไทใหญ่ ၵွင်ႈ (ก้อ̂ง), อาหม 𑜀𑜨𑜂𑜫 (กอ̂ง์)

ᦝᦱᧉ ᦷᦣᧃᧈ ᦣᦸᧂᧉ ᦂᦸᧂᧉ ᦵᦏᦲᧃᧈ

ฟ้าร้องก้องป่า

ฟ้า โฮ่น ฮ้อ̂ง ก้อ̂ง เถี่น


ᦶᦂᧃᧈ

ᦁᦱᦈᦳᧄ ᦶᦂᧃᧈ

กล้าหาญ, แกว่น

ᦙᧃ ᦓᧂᧈ ᦢᧁᧈ ᦔᦲᧃ ᦶᦂᧃᧈ

มันนั่งอยู่เฉย ๆ ไม่ได้

มัน นั่ง เบ่า ปีน แก่น

เคย, อีกรูปแบบหนึ่งคือ ᦶᦦᧃᧈ

ᦶᦂᧃᧈ ᦊᦴᧈ ᦵᦙᦲᧂ ᦙᦱᧃᧈ

เคยอยู่เมืองพม่า

แก่น หยู่ เมีง ม่าน


ภาร

ยืมมาจากสันสกฤต भार (ภาร) หรือบาลี ภาร

[เสียงสมาส]
พา-ระ-


ตรัส

ยืมมาจากเขมร ត្រាស់ (ตฺราส̍)

แจ้ง, สว่าง, ชัดเจน


ทุรกันดาร

ทุร + กันดาร

ทุ-ระ-กัน-ดาน

ที่ไปมาลำบากมาก

ที่ห่างไกลความเจริญ


บึกบึน

บึก + (บึน เป็นคำสร้อย)

/bɯk̚˨˩.bɯn˧/^((สัมผัส))

รูปร่างบึกบึน


บึก

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง mbwk(บึก-ใหญ่)

/bɯk̚˨˩/^((สัมผัส))


อุภัย

ยืมมาจากสันสกฤต उभय (อุภย), จากบาลี อุภย

ทั้งสอง, ทั้งคู่


ၸူမ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชม, ลาว ຊົມ (ซ็ม), คำเมือง ᨩᩫ᩠ᨾ (ช็ม), ไทลื้อ ᦋᦳᧄ (ชุม), คำตี้ ꩡူမ်း

ดีใจ, ชื่นชมใจ


ลาง

/laːŋ˧/^((สัมผัส))

ต่าง, แต่ละ, บาง

ลางคน

ลางสิ่งลางอย่าง


ลาด

/laːt̚˥˩/^((สัมผัส))

เทต่ำหรือเอียงขึ้นน้อย ๆ

ที่ลาด


โต้ง

/toːŋ˥˩/^((สัมผัส))


สวดยวด

แผลงมาจาก สุดยอด


สุดยอด

/sut̚˨˩.jɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ดีมาก, ดีที่สุด


สวดยอด

แผลงมาจาก สุดยอด

/sua̯t̚˨˩.jɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))


สอยดาว

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/sɔːj˩˩˦.daːw˧/^((สัมผัส))

เรียกอาการที่เดินหงายหน้า ว่า เดินสอยดาว

เรียกหมัดที่ชกตวัดขึ้นสู่ปลายคางของคู่ต่อสู้ ว่า หมัดสอยดาว


คราม

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡraːmᴬ, จากไทดั้งเดิม *ɡ.raːmᴬ, จากจีนเก่า藍 (OC *ɡ·raːm); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄາມ (คาม), ไทใหญ่ ၶၢမ်း (ข๊าม), ภาษาจ้วงใต้ lamz

สีคล้ายน้ำเงินแต่สดกว่า


ตาสับปะรด

ตา + สับปะรด

ตา-สับ-ปะ-รด

ตาของพรรคพวกที่คอยสอดส่องดูแลเหตุการณ์อยู่รอบข้าง


สาธุ

ยืมมาจากสันสกฤต साधु (สาธุ, “ดี; สำเร็จ”), จากบาลี สาธุ (“ดี; สำเร็จ”)

/saː˩˩˦.tʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))

ดีแล้ว, ชอบแล้ว


เผือก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰɯəkᴰ¹ᴸ (“เผือก (ขาว)”), จากจีนยุคกลาง白 (MC baek); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຜືອກ (เผือก), ไทใหญ่ ၽိူၵ်ႇ (เผิ่ก), ไทใต้คง ᥚᥫᥐᥱ (เผ่อ̂ก), จ้วงแบบจั่วเจียง pwek (เผือก); เทียบเบดั้งเดิม *pʰiakᴰ²

/pʰɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

ขาวอย่างผิดปรกติ

ควายเผือก


ເຜືອກ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง白 (MC baek); ร่วมเชื้อสายกับไทย เผือก, ไทใหญ่ ၽိူၵ်ႇ (เผิ่ก), ไทใต้คง ᥚᥫᥐᥱ (เผ่อ̂ก)

[pʰɯːə̯k̚˧˩]

[pʰɯːə̯k̚˥˥˨]


bughaw

จากมาลาโย-พอลินีเชียนดั้งเดิม *(ma-)biʀaw; ร่วมเชื้อสายกับตากาล็อก bughaw


bughaw

จากมาลาโย-พอลินีเชียนดั้งเดิม *(ma-)biʀaw; เทียบฮานูโนโอ bulhaw และเซบัวโน bughaw; ดูเพิ่มเติม ญี่ปุ่น青(あお) (ao, “น้ำเงิน; น้ำเงินเขียว; เขียว”)

(สี) ที่จางลง


frei

*จากเยอรมันสูงเก่า frī
*จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *frijaz
*เปรียนเทียบกับภาษาดัตช์ vrij, ภาษาอังกฤษ free, ภาษาเดนมาร์ก fri.

ไม่ต้องจ่าย, ฟรี

เป็นอิสระ, ไม่ขึ้นกับใคร


vuur

สืบทอดจากดัตช์กลาง vuur, จากดัตช์เก่า fuir, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *fōr, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *péh₂wr̥. ความหมายคำคุณศัพท์เป็นแปลตรงตัวจากอังกฤษ fire.

น่าประหลาดใจ, สุดยอด


Engels

เกี่ยวข้องกับคนอังกฤษ ประเทศอังกฤษ หรือภาษาอังกฤษ


अज

ยังไม่เกิด, ยังไม่คลอด


freshwater

อาศัยอยู่ในน้ำจืด

ประกอบด้วยน้ำจืด


aan

สืบทอดจากดัตช์กลาง āne, จากดัตช์เก่า ana, จากเจอร์แมนิกตะวันตกดั้งเดิม *ana, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *ana

ติดอยู่, ทำงานอยู่ (อุปกรณ์, เครื่องจักร)

ใช้กับงานเลี้ยง


ชรา

ยืมมาจากสันสกฤต जरा (ชรา) หรือบาลี ชรา

แก่

อรรถาภิธาน:แก่

งอม

อรรถาภิธาน:แก่

ชรา

อรรถาภิธาน:แก่

เถ้า

อรรถาภิธาน:แก่

เฒ่า

อรรถาภิธาน:แก่

เฒ่าชะแรแก่ชรา

อรรถาภิธาน:แก่

มีอายุ

อรรถาภิธาน:แก่

สูงอายุ

อรรถาภิธาน:แก่

อาวุโส

อรรถาภิธาน:แก่

หง่อม

อรรถาภิธาน:แก่

/t͡ɕʰa˦˥.raː˧/^((สัมผัส))

ชำรุดทรุดโทรม


น้ำเงิน

คล้ายคลึงกับลาว ນ້ຳເງິນ (น้ำเงิน)

เขียว

อรรถาภิธาน:น้ำเงิน

คราม

อรรถาภิธาน:น้ำเงิน

น้ำเงิน

อรรถาภิธาน:น้ำเงิน

/nam˦˥.ŋɤːn˧/^((สัมผัส))

สีอย่างสีคราม


suvi

เซอร์โบ-โครเอเชีย

การผันรูปของ suv:

การผันรูปของ suv:
เพศชาย กรรตุการก/สัมโพธนการก พหูพจน์

การผันรูปของ suv:

ชี้เฉพาะ เพศชาย กรรตุการก/สัมโพธนการก เอกพจน์

การผันรูปของ suv:

ชี้เฉพาะ ไม่มีชีวิต เพศชาย กรรมการก เอกพจน์


ส้ม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sɤmꟲ (“เปรี้ยว”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ส้ม, ลาว ສົ້ມ (ส็้ม), ไทดำ ꪶꪎ꫁ꪣ (โส้ม), ไทใหญ่ သူမ်ႈ (สู้ม), อาหม 𑜏𑜤𑜪 (สุํ),，จ้วงแบบจั่วเจียง soemj， จ้วง soemj/saemj

สีเหลืองเจือแดง

สารส้ม


starless

สืบทอดจากอังกฤษกลาง sterreles; เทียบเท่ากับ star + -less

ไม่มีดาวที่มองเห็นได้

The starless night was very dark.

กลางคืนที่ไม่มีดาวนั้นมืดมาก


sterreloos

ไม่มีดาว, ปราศจากดาว


jaec

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.raɰꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩖᩲ᩶ (ใกล้) หรือ ᨠᩖᩱ᩶ (ไกล้), ลาว ໃກ້ (ใก้) หรือ ໄກ້ (ไก้), ไทลื้อ ᦺᦂᧉ (ไก้), ไทใหญ่ ၵၢႆ (กาย), อาหม 𑜀𑜧 (กว์) หรือ 𑜀𑜩 (กย์), จ้วง gyawj, ไทย ใกล้


gvaz

ยืมมาจากจีนเก่า右 (OC *ɢʷɯʔ, *ɢʷɯs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวา, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩣ (ขวา), ลาว ຂວາ (ขวา), ไทลื้อ ᦧᦱ (ฃวา), ไทใหญ่ ၶႂႃ (ขฺวา), ปู้อี gvaz


gvaz

ยืมมาจากจีนเก่า右 (OC *ɢʷɯʔ, *ɢʷɯs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวา, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩣ (ขวา), ลาว ຂວາ (ขวา), ไทลื้อ ᦧᦱ (ฃวา), ไทใหญ่ ၶႂႃ (ขฺวา), จ้วง gvaz


haaul

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขาว, คำเมือง ᨡᩣ᩠ᩅ (ขาว), ลาว ຂາວ (ขาว), ไทลื้อ ᦃᦱᧁ (ฃาว), ไทดำ ꪄꪱꪫ (ฃาว), ไทใหญ่ ၶၢဝ် (ขาว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥴ (ฃ๋าว), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์) หรือ 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์), จ้วง hau, แสก ห่าว


raangx

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰreːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แห้ง, ลาว ແຫ້ງ (แห้ง), ไทลื้อ ᦶᦠᧂᧉ (แห้ง), ไทใหญ่ ႁႅင်ႈ (แห้ง), อาหม 𑜑𑜢𑜂𑜫 (หิง์), จ้วง rengj


lingz

ยืมมาจากจีน靈 (MC leng)


lingz

ยืมมาจากจีน靈 (MC leng)


laail

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลาย, คำเมือง ᩉ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (หลาย), ลาว ຫຼາຍ (หลาย), ไทลื้อ ᦜᦻ (หลาย), เขิน ᩉ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (หลาย), ไทใหญ่ လၢႆ (ลาย), จ้วง lai, แสก หล่าย; เทียบจีนเก่า多 (OC *ʔl'aːl)


doongl

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗoːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอง, คำเมือง ᨯᩬᨦ (ดอง), อีสาน บอง, ลาว ດອງ (ดอง), ບອງ (บอง), ไทลื้อ ᦢᦸᧂ (บอ̂ง), ไทขาว ꪚꪮꪉ, ไทใหญ่ မွင် (มอ̂ง), จ้วง myong, ndong


fout

ผิด, ผิดพลาด


zacht

อ่อน, อ่อนนุ่ม

สุภาพ, อ่อนโยน


Pacific

จากละติน pācificus (ป̄ากีฟีกุซ, “สร้างสันติภาพ”).

เกี่ยวกับมหาสมุทรแปซิฟิก


pacificus

จาก pāx (ป̄ากซ, “ความสงบ, สันติภาพ”) + faciō (ฟากีโอ̄, “ทำ, สร้าง”)

สร้าสันติภาพ, สันติ, สงบสุข


pacific

รากฝรั่งเศสกลาง pacifique

หลีกเลี่ยงควานรุนแรง


บริติช

ยืมมาจากอังกฤษ British

เกี่ยวกับสหราชอาณาจักร


acceptable

We need to find an acceptable present for Jeff.

เราจำเป็นต้องของขวัญที่เป็นที่พอใจสำหรับเจฟ

The designs were acceptable, but they were nothing special either.

การออกแบบนี้ยอมรับได้ แต่ก็ไม่มีอะไรเป็นพิเศษ


unacceptable

ไม่เป็นที่ยอมรับ


mic

อาจมาจาก ละตินตลาด *miccus (*มิกกุซ, ราก) หรืออาจมาจาก กรีกโบราณ [Term?] เทียบเคียง Aromanian njic เปรียบเทียบกับ ซิซิลี nicu, ภาษาคาลาเบรีย miccu, เช่นเดียวกับ อิตาลี miccino และยังอาจเกี่ยวข้องกับ ละติน mīca (มี̄กา, “crumb”); เทียบเคียงกับ mică


หยุ่น

การแบ่งพยางค์ หฺยุ่น
 การแผลงเป็น
อักษรโรมัน ไพบูลย์พับบลิชชิง yùn
 ราชบัณฑิตยสภา yun
 (มาตรฐาน) สัทอักษรสากล^((คำอธิบาย)) /jun˨˩/^((สัมผัส))

ยุบลงไปแล้วคืนตัวได้


emotionless

emotion (ความรู้สึก, อารมณ์) + -less (-ขาด, ไม่มี)

ไร้ซึ่งความแสดงออกทางอารมณ์, ไร้ความรู้สึก


đặc biệt

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 特別 (“พิเศษ”)

พิเศษ, ผิดปรกติ


случайный

Ru-случайный.ogg


ngẫu nhiên

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 偶然


bông

* จากเวียตติกดั้งเดิม *poːŋ (“ดอกไม้”)
* ร่วมสายพันธ์กับเหมื่อง pông


biały

สืบทอดจากสลาวิกดั้งเดิม *bělъ


ႁွၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰŋwuːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หงอก, ลาว ຫງອກ (หงอก), อาหม 𑜀𑜨𑜀𑜫 (กอ̂ก์)

ၶူၼ်ႁူဝ်ႁွၵ်ႇ


ເໝັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmenᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหม็น, ไทลื้อ ᦖᦲᧃ (หมีน), ไทดำ ꪢꪲꪙ (หมิน), ไทใหญ่ မဵၼ် (เมน), อาหม 𑜉𑜢𑜃𑜫 (มิน์), จ้วงแบบหนง maen


xanh

การออกเสียงที่ไม่ใช่ซีโน-เวียดนามีสของ จีน 青 (“grue”, ซีโน-เวียดนามีส: thanh)

สีระหว่างสีน้ำเงินถึงสีเขียว

ยังไม่ปอกเปลือก สำหรับผลไม้


maiden

เกี่ยวกับเด็กผู้หญิงหรือหญิงสาว ยังไม่แต่งงาน


शरद

เกี่ยวกับฤดูใบไม้ร่วง


fransk

เกี่ยวกับฝรั่งเศส


горький

สืบทอดจากสลาวิกดั้งเดิม *gorьkъ

ru-горький.ogg


ม่วง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ (มว่ง), เขิน ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ (มว่ง), ลาว ມ່ວງ (ม่วง), ไทลื้อ ᦷᦙᧂᧈ (โม่ง)
สำหรับ “มะม่วง” มีข้อสันนิษฐานสองประการคือ มาจากสีของผลสุกของบางพันธุ์ หรือสีของยอดอ่อน

/mua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

สีน้ำเงินปนแดง, ถ้าออกครามเรียก สีม่วงคราม, ถ้าออกแดงเรียก สีม่วงชาด, ถ้าเจือขาวเรียก สีม่วงอ่อน


micro

จากกรีกโบราณμικρός (mikrós, “เล็ก”)


ดำรง

จากเขมรเก่า តំរង៑ (ตํรงฺ), តំម្រង (ตํมฺรง), តុំម្រង (ตุํมฺรง), តុំរ្រង (ตุํรฺรง) ซึ่งแผลงมาจาก ត្រង (ตฺรง); เทียบเขมร តំរង់ (ตํรง̍)

ตรง, เที่ยง, มั่นคง

ไผทของไทยทุกส่วน อยู่ดำรงคงไว้ได้ทั้งมวล


ภูมิ

สง่า, โอ่โถง


สถุล

ยืมมาจากสันสกฤต स्थूल (สฺถูล, “อ้วน; หยาบ”); เทียบบาลี ถูล

หยาบ, ต่ำช้า, เลวทราม, (ใช้เป็นคำด่า)

เลวสถุล

ไพร่สถุล


สถุน

รูปที่สะกดผิดของ สถุล


สัญจร

ยืมมาจากสันสกฤต संचर (สํจร) หรือบาลี สญฺจร

/san˩˩˦.t͡ɕɔːn˧/^((สัมผัส))

ที่ไม่ได้ดำเนินการในที่ตั้งตามปกติ

กงสุลสัญจร

ครม. สัญจร

เวทีสัญจร


ᦜᧅ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลัก, ลาว ຫຼັກ (หลัก), ไทใหญ่ လၵ်း (ลั๊ก), อาหม 𑜎𑜀𑜫 (ลก์), แสก ลั๊ก


yelo

จากอังกฤษ yellow


yelo

จากอังกฤษ yellow


กะตัง

ร่วมเชื้อสายกับมอญ က္တင် (กฺตง์)


ทั้งดุ้น

ทั้งหมดโดยที่ไม่ได้ดัดแปลงอะไรเลย

ลอกมาทั้งดุ้น


พายัพ

ยืมมาจากสันสกฤต वायव्य (วายวฺย, “ของวายุ”)

ตะวันตกเฉียงเหนือ


มืดตึดตื๋อ

มืด-ตึด-ตื๋อ

มืด-ตึ๊ด-ตื๋อ

/mɯːt̚˥˩.tɯt̚˨˩.tɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

/mɯːt̚˥˩.tɯt̚˦˥.tɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

มืดมากจนมองไม่เห็นแสงสว่าง

ในถ้ำมืดตึ๊ดตื๋อ


หน่วง

/nua̯ŋ˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่รู้สึกปวดถ่วงที่บริเวณท้องในเวลามีประจำเดือนหรือเป็นบิดเป็นต้น


ເຫຼືອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลือง, ไทลื้อ ᦵᦜᦲᧂ (เหลีง), ไทดำ ꪹꪨꪉ (เหลง), ไทขาว ꪨꪷꪉ, ไทใหญ่ လိူင် (เลิง), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (ลึง์), จ้วง lieng

ເຫລືອງ
เหลือง

[lɯːə̯ŋ˩(˧)]


ເຫລືອງ

[lɯːə̯ŋ˩(˧)]

รูปล้าสมัยของ ເຫຼືອງ (เหลือง)


ชิ้นเอก

/t͡ɕʰin˦˥.ʔeːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ผลงานชิ้นเอก


ฟกช้ำดำเขียว

ฟก-ช้ำ-ดำ-เขียว

/fok̚˦˥.t͡ɕʰam˦˥.dam˧.kʰia̯w˩˩˦/^((สัมผัส))

บวมชํ้าตามร่างกายเพราะถูกกระทบกระแทกอย่างแรง


labyrinthine

นุงถุง, ยุ่งยาก, วกเวียน


shy

She is shy of strangers

เธอเลี่ยงคนแปลกหน้า


gabled

มีลักษณะเป็นจั่ว


กะแด̂ง

แต่งงานแล้วไม่มีลูก


สดำ

ยืมมาจากเขมร ស្ដាំ (สฺฎาํ)


ສະດຳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สดำ, เขมร ស្ដាំ (สฺฎาํ)


ស្ដាំ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *st₁am ~ *st₁uum


valid

ซึ่งมีเหตุผล

ถูกต้องตามกฎหมาย


urban

เกี่ยวกับเมือง


underground

ที่อยู่ใต้ดิน


cream

สีครีม; สีนวล


ซือ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”) ร่วมเชื้อสายกับไทย ซื่อ, คำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่), เขิน ᨪᩨ᩵ (ซื่), ลาว ຊື່ (ซื่), ไทลื้อ ᦌᦹᧈ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทใหญ่ သိုဝ်ႈ (สึ้ว), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh


ละเอียดลออ

ลเอียดลออ
ละเอียดละออ
ความละเอียดลออ (noun-from-adj)

ละ-เอียด-ละ-ออ

/la˦˥.ʔia̯t̚˨˩.la˦˥.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

ถี่ถ้วน, รอบคอบ

เธอเย็บผ้าอย่างละเอียดลออ


ละเอียดละออ

ละ-เอียด-ละ-ออ

/la˦˥.ʔia̯t̚˨˩.la˦˥.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ ละเอียดลออ


ลเอียดลออ

ละ-เอียด-ละ-ออ

/la˦˥.ʔia̯t̚˨˩.la˦˥.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ ละเอียดลออ


ตากุ้ง

สีม่วงอมเทา, สีเหมือนตาของกุ้ง


ตกกระ

มีลักษณะเป็นจุดดำ ๆ เล็กบ้างโตบ้างที่ผิวกายคน สัตว์ หรือสิ่งอื่น ๆ


keen

กระตือรือร้น


planetary

แห่งดาวนพเคราะห์


particular

ซึ่งไม่ธรรมดา


clockwise

ตามเข็มนาฬิกา


inconvenience

ซึ่งไม่สะดวก


เถี้ยง

ยืมมาจากจีนยุคกลาง定 (MC dengH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เที่ยง, คำเมือง ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ (ทย่ง), เขิน ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ (ทย่ง), ลาว ທ່ຽງ (ท่ยง), ไทลื้อ ᦵᦑᧂᧈ (เท่ง), ไทใหญ่ တဵင်ႈ (เต้ง), อาหม 𑜄𑜢𑜂𑜫 (ติง์), จ้วงแบบหนง dingh หรือ dingq

เที่ยง, ตรง, แน่นอน


ง๊อ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งอ, คำเมือง ᨦᩬᩴ (งอํ), ลาว ງໍ (งํ), ไทลื้อ ᦇᦸ (งอ̂), ไทใหญ่ ငေႃး (ง๊อ̂), อาหม 𑜂𑜦𑜡 (งอ̂)


อุ่น

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔunᴮ, จากจีนยุคกลาง溫 (MC 'won); ร่วมเชื้อสายกับลาว ອຸ່ນ (อุ่น), ไทลื้อ ᦀᦳᧃᧈ (อุ่น), ไทดำ ꪮꪴ꪿ꪙ (อุ่น), ไทใหญ่ ဢုၼ်ႇ (อุ่น), อาหม 𑜒𑜤𑜃𑜫 (อุน์), จ้วง unq (อุ่น, “หุง, ต้ม”), จ้วงแบบจั่วเจียง unq (อุ่น, “หุง, ต้ม”)

/ʔun˨˩/^((สัมผัส))

ค่อนข้างร้อน

ตัวอุ่น

ไม่ร้อนนักไม่หนาวนัก

อากาศอุ่น


swift

ว่องไว, รวดเร็ว, ฉับพลัน


swiftly

อย่างว่องไว, อย่างรวดเร็ว, อย่างฉับพลัน


ดอง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀblɔːŋᴬ³, จากไทดั้งเดิม *ɗoːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨯᩬᨦ (ดอง), อีสาน บอง, ลาว ດອງ (ดอง), ບອງ (บอง), ไทลื้อ ᦢᦸᧂ (บอ̂ง), ไทขาว ꪚꪮꪉ, ไทใหญ่ မွင် (มอ̂ง), จ้วง myong, ndong, ปู้อี doongl

/dɔːŋ˧/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่ดองแล้วนั้น

ผักดอง

ยาดอง

ศพดอง


ᨶᩫ᩠ᨠ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.nokᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นก, ลาว ນົກ (น็ก), ไทลื้อ ᦷᦓᧅ (โนก), ไทดำ ꪶꪙꪀ (โนก), ไทใหญ่ ၼူၵ်ႉ (นู๎ก), อาหม 𑜃𑜤𑜀𑜫 (นุก์), จ้วง roeg, แสก น็อก

ซึ่งเป็นพรรณไม้ที่เกิดมาเพราะนกเอามาทิ้งหรือถ่ายมูล มักมีผลเล็ก

ᨷ᩵ᩤᩉᩬ᩠᩵ᨿᨶᩫ᩠ᨠ


ว่างเปล่า

ว่าง + เปล่า

ไม่มีอะไรเลย


noire

เพศหญิง เอกพจน์ของ noir


甘い

ตามใจ, อ่อนนุ่ม


ᥛᥬᥱ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmaɰᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmɤːlᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใหม่, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ (ใหม่), ลาว ໃໝ່ (ใหม่), ไทลื้อ ᦺᦖᧈ (ไหม่), ไทดำ ꪻꪢ꪿ (ใหม่), ไทใหญ่ မႂ်ႇ (ใม่), อาหม 𑜉𑜧 (มว์) หรือ 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์), ปู้อี mos, จ้วง moq


solar

เกี่ยวกับดวงอาทิตย์


milis

สืบทอดจากไอริชเก่า milis, จากเคลติกดั้งเดิม *meliss-, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *mélid คล้ายกับmil.


valge

สืบทอดจากฟินนิกดั้งเดิม *valkeda, จากฟินโน-ยูกริกดั้งเดิม*walke (“แสง”) หรือ *wïlki (“แสง”)


เปรี้ยว

ᩈᩫ᩠᩶ᨾ

มีรสอย่างหนึ่งอย่างรสมะนาวเป็นต้น

zuur

มีรสอย่างหนึ่งอย่างรสมะนาวเป็นต้น

သူမ်ႈ

มีรสอย่างหนึ่งอย่างรสมะนาวเป็นต้น

ສົ້ມ

มีรสอย่างหนึ่งอย่างรสมะนาวเป็นต้น

ácido

มีรสอย่างหนึ่งอย่างรสมะนาวเป็นต้น

sour

มีรสอย่างหนึ่งอย่างรสมะนาวเป็นต้น

มีรสอย่างหนึ่งอย่างรสมะนาวเป็นต้น

มีกลิ่นหรือรสอย่างอาหารบูดหรืออาหารเสีย

มีลักษณะปราดเปรียว ทันสมัย อิสระ มั่นใจ ชอบการคบหาสมาคม (ใช้แก่ผู้หญิง)

ผู้หญิงคนนี้เปรี้ยว


บูด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ບູດ (บูด), ไทดำ ꪚꪴꪒ (บุด), คำเมือง ᨷᩪᨯ (บูด), เขิน ᨷᩪᨯ (บูด), จ้วง mbut, ภาษาจ้วงใต้ mbot (บอด)

/buːt̚˨˩/^((สัมผัส))

มีรสเปรี้ยวและมีกลิ่นเหม็นเปรี้ยวแสดงว่าเสีย (ใช้แก่อาหาร)

ข้าวบูด

แกงบูด

ทำหน้าแสดงอาการไม่พอใจ

ทำหน้าบูด

แย่, ไม่พึงปรารถนา, ไม่น่าพอใจ


អតីត

จากบาลี อตีต


ไหย่

รูปเลิกใช้ของ ใหญ่


นิรภัย

ยืมมาจากสันสกฤต निर्भय (นิรฺภย); เทียบเท่า นิร + ภัย

ไม่มีภัย, แคล้วคลาดจากภัยอันตราย


ၺူဝ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ညို (โญ)


လိုၵ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɤkᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *lɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลึก, ปักษ์ใต้ หลึก, ลาว ເລິກ (เลิก) หรือ ລຶກ (ลึก), คำเมือง ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เลิัก), เขิน ᩃᩧ᩠ᨠ (ลึก), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧅ (เลีก), ไทดำ ꪹꪩꪷꪀ (เลํก) หรือ ꪩꪳꪀ (ลึก), ไทขาว ꪩꪷꪀ, ไทใต้คง ᥘᥫᥐ (เลอ̂ก), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (ลึก์), จ้วง laeg, จ้วงแบบหนง ndaek


ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɤkᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *lɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลึก, ปักษ์ใต้ หลึก, ลาว ເລິກ (เลิก) หรือ ລຶກ (ลึก), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧅ (เลีก), ไทใหญ่ လိုၵ်ႉ (ลึ๎ก), ไทใต้คง ᥘᥫᥐ (เลอ̂ก), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (ลึก์), จ้วง laeg, จ้วงแบบหนง ndaek


asleep

ชา (อาการที่รู้สึกน้อยกว่าปรกติ)


vacant

ที่ยังไม่มีคนใช้; ที่ยังไม่ถูกครอบครอง

ปราศจากความคิด


van

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.waːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หวาน, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), เขิน ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), ลาว ຫວານ (หวาน), ไทลื้อ ᦛᦱᧃ (หวาน), ไทใหญ่ ဝၢၼ် (วาน), ไทใต้คง ᥝᥣᥢᥴ (ว๋าน), พ่าเก ဝꩫ် (วน์), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์), แสก หว่าน


emotional

เกี่ยวกับอารมณ์

ซึ่งอารมณ์อ่อนไหว


อ่อนไหว

/ʔɔːn˨˩.waj˩˩˦/^((สัมผัส))

มีอารมณ์เปลี่ยนแปลงง่ายตามเหตุการณ์


abnormally

อย่างผิดปรกติ


cỏ

สืบทอดจากเวียดนามกลาง 𦹵, จากเวียตติกดั้งเดิม *kɔh; ร่วมเชื้อสายกับทะวืง ก็อฮ

ไม่สำคัญ; เล็กน้อย


好き

好きです。

ชอบครับ/ค่ะ (ฉันชอบคุณ)


ขี้เหร่

/kʰiː˥˩.reː˨˩/^((สัมผัส))

ไม่สวย, ไม่งาม


ขี้ริ้ว

ไม่สวย, ไม่งาม


least

จากอังกฤษกลาง leste, lest, last, จากอังกฤษเก่า lǣst, คำหดย่อของ læsast, læsest, lærest (“น้อยสุด”), จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *laisistaz (“เล็กสุด; น้อยสุด”), เกี่ยวข้องกับอังกฤษเก่า læs (“น้อยกว่า”); ร่วมเชื้อสายกับฟรีเซียเก่า leist, แซกซันเก่า lēs; ดูเพิ่มที่ less

ขั้นสุดของ little

least weasel

least common multiple


asin

จากชวาเก่า hasin


asin

สืบทอดจากมาเลย์อิกดั้งเดิม *(mA-)hasin, จากมาลาโย-พอลินีเชียนดั้งเดิม *(ma-)qasin, จากออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *(ma-)qasiN


asin

สืบทอดจากมาเลเซีย asin, จากมาเลย์อิกดั้งเดิม *(mA-)hasin, จากมาลาโย-พอลินีเชียนดั้งเดิม *(ma-)qasin, จากออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *qasiN


โลหิต

ยืมมาจากสันสกฤต लोहित (โลหิต) หรือบาลี โลหิต; ร่วมเชื้อสายกับเขมร លោហិត (โลหิต), ลาว ໂລຫິດ (โลหิด)


zielony

สืบทอดจากสลาวิกดั้งเดิม *zelenъ


บุโรทั่ง

ไม่ทราบรากศัพท์

เก่าและทรุดโทรมมาก

รถบุโรทั่ง


ตัวเปล่าเล่าเปลือย

ตัว + เปล่า + เล่า + เปลือย

ตัว-ปฺล่าว-เล่า-เปฺลือย

/tua̯˧.plaːw˨˩.law˥˩.plɯa̯j˧/^((สัมผัส))

ยังไม่มีครอบครัว

เธอไม่ใช่คนตัวเปล่าเล่าเปลือยนะ

ไร้ญาติขาดมิตร

เขาเป็นคนตัวเปล่าเล่าเปลือย

ไม่มีทรัพย์สมบัติ, ไม่มีฐานะ

เจ้าหนี้จะยึดทรัพย์ แต่ลูกหนี้ตัวเปล่าเล่าเปลือย ไม่มีอะไรให้ยึด


เปิ๊ดสะก๊าด

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอังกฤษ first class

เปิ๊ด-สะ-ก๊าด

/pɤːt̚˦˥.sa˨˩.kaːt̚˦˥/^((สัมผัส))

หรูหรา, ทันสมัย


bobo

ยืมมาจากสเปน bobo (โบโบ), จากละติน balbus (บัลบุซ, “การพูดติดอ่าง”)


bobo

สืบทอดจากละติน balbus (บัลบุซ, “การพูดติดอ่าง”)


suuri

สืบทอดจากฟินนิกดั้งเดิม *suuri


pitkä

สืบทอดจากฟินนิกดั้งเดิม *pitkä


lyhyt

สืบทอดจากฟินนิกดั้งเดิม *lühüt


täysi

สืบทอดจากฟินนิกดั้งเดิม *täüci, จากยูราลิกดั้งเดิม *täwde


märkä

สืบทอดจากฟินนิกดั้งเดิม *märkä


halpa

สืบทอดจากฟินนิกดั้งเดิม *halpa


หล่าย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลาย, คำเมือง ᩉ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (หลาย), ลาว ຫຼາຍ (หลาย), ไทลื้อ ᦜᦻ (หลาย), เขิน ᩉ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (หลาย), ไทใหญ่ လၢႆ (ลาย), ปู้อี laail, จ้วง lai; เทียบจีนเก่า多 (OC *ʔl'aːl)


kallis

สืบทอดจากฟินนิกดั้งเดิม *kallis


ຫລາຽ

รูปล้าสมัยของ ຫຼາຍ (หลาย)


ᦵᦟᦲᧅ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɤkᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *lɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลึก, คำเมือง ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เลิัก), ปักษ์ใต้ หลึก, ลาว ເລິກ (เลิก) หรือ ລຶກ (ลึก), ไทใหญ่ လိုၵ်ႉ (ลึ๎ก), ไทใต้คง ᥘᥫᥐ (เลอ̂ก), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (ลึก์), จ้วง laeg, จ้วงแบบหนง ndaek


สาบ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ສາບ (สาบ), ไทใหญ่ သၢပ်ႇ (ส่าป)

/saːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ที่มีกลิ่นเหม็น


กฺั๊ม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขม, ลาว ຂົມ (ข็ม), ไทลื้อ ᦃᦳᧄ (ฃุม), ไทดำ ꪶꪄꪣ (โฃม), ไทใหญ่ ၶူမ် (ขูม), อาหม 𑜁𑜤𑜪 (ขุํ), จ้วง haemz


กฺั๊ม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คม, ลาว ຄົມ (ค็ม), ไทใหญ่ ၶူမ်း (ขู๊ม), อาหม 𑜁𑜤𑜪 (ขุํ)


หืน

/hɯːn˩˩˦/^((สัมผัส))

มีกลิ่นเหม็นอย่างกลิ่นน้ำมันมะพร้าวเป็นต้นที่ทิ้งไว้นาน ๆ


หืน

แผลงมาจาก หิน (“เลว”)

/hɯːn˩˩˦/^((สัมผัส))

หิน, เลว, ทราม, ต่ำช้า

โหดหืน


รก.

/rɔː˧.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ รักษาการ


thaimaalainen

เกี่ยวกับไทย


hyvä

สืบทอดจากฟินนิกดั้งเดิม *hüvä


trắng

สืบทอดจากเวียดนามกลาง tlắng, จากเวียตติกดั้งเดิม *k-laŋʔ (“ส่วนที่ขาว (ของตา/ไข่)”), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *klaŋʔ ~ *kla(a)ŋ (“ขาว”); ร่วมเชื้อสายกับเหมื่อง tlẳng, บะห์นัร bơlang

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9199 (vie)-Jessica Nguyen (Pamputt)-trắng.wav

Trẻ em như tờ giấy trắng.

เผือก, ซีด (ผิวหนัง)


innocent

ซึ่งไม่มีความผิด (กฎหมาย)

ไม่มีพิษมีภัย

ซึ่งไร้เดียงสา


innocent

จากฝรั่งเศสเก่าinocent, ยืมจากละตินinnocens, innocentem (อินโนเกนซ, อินโนเกนเตม, “harmless, inoffensive”), จากin- (อิน-, “not”) + nocēns (โนเก̄นซ), present participle ของ noceō (โนเกโอ̄, “to hurt”).


เดียงสา

เทียบเขมร ដឹង (ฎึง, “รู้”); "สา" อาจมาจาก ภาษา

/dia̯ŋ˧.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

รู้ภาษา, รู้ความ, รู้ผิดรู้ชอบตามปรกติสามัญ

เด็กยังไม่รู้เดียงสา


未來

มาถึง, ใกล้ถึง, อยู่ระหว่างดำเนินการ


boring

จากอังกฤษกลาง boryng (“ทำให้เกิดรู”); เทียบเท่า bore + -ing

What a boring film that was! I almost fell asleep.

"We've had some moments in the spotlight, and there will be more to come. But boring is good when operating railways.

2023 February 8, Paul Stephen with Howard Smith, “Elizabeth Line: "It's not job done yet"”, in RAIL, number 976, page 35:

เกิดอาการเบื่อ

ถูกใช้ ออกแบบให้ใช้ หรือสามารถเจาะ (รู)

boring equipment

boring snails

มีความสามารถที่จะแทงหรือเจาะ

[H]is remarkably blue eyes had the trick of boring concentration.

1963, w:Arthur Upfield, The Lake Frome Monster, London: Pan Books, published 1969, page 11:


interesting

/ˈɪntɹəstɪŋ/

/ˈɪntəɹəstɪŋ/

He indeed had good reason to be offended; for though Dr. Swinfen's motive was good, he inconsiderately betrayed a matter deeply interesting and of great delicacy, which had been entrusted to him in conference […] .

1791, w:James Boswell, Life of Johnson, Oxford, published 2008, page 48:

I'm afraid I seem to make heavy weather of my interesting condition.

1928, w:WB Maxwell, We Forget Because We Must:


compleet

เสร็จ, เสร็จสิ้น


ประเสริฐ

/pra˨˩.sɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))

วิเศษ, ดีเลิศ, ดีที่สุด


มฤษา

ยืมมาจากสันสกฤต मृषा (มฺฤษา); เทียบบาลี มุสา

/ma˦˥.rɯ˦˥.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

มุสา, ไม่จริง, เท็จ


刀槍不入

ฟันแทงไม่เข้า, ไม่สามารถทำอันตรายได้


rikas

รวย, มั่งคั่ง


effective

มีประสิทธิผล, ประสิทธิภาพ


brick

ทำด้วยอิฐหรือดินเผา


baseborn

ซึ่งเกิดในตระกูลต่ำ


sabre

ฟันด้วยกระบี่


อนามิกา

อนามิก + อา หรือ อ + นามิกา หรือ น + นามิกา หรือ อ + นามิก + อา หรือ น + นามิก + อา หรือ อ + นาม + อิก + อา หรือ น + นาม + อิ + ก (“ก สกรรถ”) + อา; อนามิก/อนามิกา เป็น น นิบาตพหุพพิหิสมาส

คู่ศัพท์เพศหญิงของ อนามิก


อุจาด

/ʔu˨˩.t͡ɕaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

น่าเกลียด, น่าอาย, อย่างที่ไม่ควรทำ


បរម្បរា

ยืมมาจากสันสกฤต परम्परा (ปรมฺปรา), จากบาลี ปรมฺปรา; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปรัมปรา, ลาว ປະຣັມປະຣາ (ปะรัมปะรา)


ປະຣັມປະຣາ

จากสันสกฤต परम्परा (ปรมฺปรา), จากบาลี ปรมฺปรา; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปรัมปรา, เขมร បរម្បរា (บรมฺบรา)


หนักแน่น

มั่นคง, ไม่ท้อถอย

เขามีใจหนักแน่นไม่ย่อท้อต่ออุปสรรคใด ๆ ทั้งสิ้น

เขาเป็นคนใจคอหนักแน่น ไม่โกรธใครง่าย ๆ

ต้องทำใจให้หนักแน่น อย่าเชื่อใครง่าย ๆ


หูเบา

เชื่อโดยไม่ไตร่ตรอง


กงโก้

ไม่เรียบร้อย, เกะกะ

โก่ง ๆ โค้ง ๆ, หลังโกงไม่น่าดู


โพก

เทียบอาหม 𑜆𑜨𑜀𑜫 (ปอ̂ก์, “เอาผ้าห่อตัว”)

/pʰoːk̚˥˩/^((สัมผัส))

เรียกผ้าที่ใช้พันหรือคลุมหัว ว่า ผ้าโพกหัว


ᦶᦡᧂ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdɛːŋᴬ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.dwiːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แดง, คำเมือง ᨯᩯ᩠ᨦ (แดง), ลาว ແດງ (แดง), ไทใหญ่ လႅင် (แลง), ไทใต้คง ᥘᥦᥒ (แลง), อาหม 𑜓𑜢𑜂𑜫 (ดิง์) หรือ 𑜃𑜢𑜂𑜫 (นิง์), จ้วง nding, จ้วงแบบหนง ndiang, แสก รี๋ง


คาย

อาการที่รู้สึกว่าผงหรือขนเช่นนั้นกระทบตัวทำให้รู้สึกระคายคัน


ᨡᩧ᩠ᨯ

เสนียด, จัญไร, อัปมงคล


ขึด

รูปแบบอื่นของ ᨡᩧ᩠ᨯ (ขึด)


ฟ้า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *vaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฟ้า, ลาว ຟ້າ (ฟ้า), คำเมือง ᨼ᩶ᩣ (ฟ้า), ไทลื้อ ᦝᦱᧉ (ฟ้า), ไทดำ ꪡ꫁ꪱ (ฟ้า), ไทขาว ꪡꪱꫂ, ไทใหญ่ ၽႃႉ (ผ๎า) หรือ ၾႃႉ (ฝ๎า), คำตี้ ၸႃႇ, อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า) หรือ 𑜇𑜞𑜠 (ผฺระ), จ้วง fax; เทียบไหลดั้งเดิม *fʰaːʔ

/faː˦˥/^((สัมผัส))

สีน้ำเงินอ่อนอย่างสีท้องฟ้าในเวลามีแดด เรียกว่า สีฟ้า


kupra

ที่ทำจากหรือเกี่ยวกับทองแดง


arĝenta

ที่ทำจากหรือเกี่ยวกับเงิน (โลหะ)


blankan

กรรมการก เอกพจน์ ของ blanka (บ๎ลันคา)


blankaj

พหูพจน์ ของ blanka (บ๎ลันคา)


blankajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ blanka (บ๎ลันคา)


arĝentan

กรรมการก เอกพจน์ ของ arĝenta (อาร์เจนทา)


arĝentaj

พหูพจน์ ของ arĝenta (อาร์เจนทา)


arĝentajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ arĝenta (อาร์เจนทา)


bluan

กรรมการก เอกพจน์ ของ blua (บ๎ลูอา)


bluaj

พหูพจน์ ของ blua (บ๎ลูอา)


bluajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ blua (บ๎ลูอา)


brunan

กรรมการก เอกพจน์ ของ bruna (บ๎รูนา)


brunaj

พหูพจน์ ของ bruna (บ๎รูนา)


brunajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ bruna (บ๎รูนา)


flavan

กรรมการก เอกพจน์ ของ flava (ฟ๎ลาวฺา)


flavaj

พหูพจน์ ของ flava (ฟ๎ลาวฺา)


flavajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ flava (ฟ๎ลาวฺา)


ĝeneralan

กรรมการก เอกพจน์ ของ ĝenerala (เจเนราลา)


ĝeneralaj

พหูพจน์ ของ ĝenerala (เจเนราลา)


ĝeneralajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ ĝenerala (เจเนราลา)


grizan

กรรมการก เอกพจน์ ของ griza (กฺ๎รีซฺา)


grizaj

พหูพจน์ ของ griza (กฺ๎รีซฺา)


grizajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ griza (กฺ๎รีซฺา)


kupran

กรรมการก เอกพจน์ ของ kupra (คูพ๎รา)


kupraj

พหูพจน์ ของ kupra (คูพ๎รา)


kuprajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ kupra (คูพ๎รา)


nigran

กรรมการก เอกพจน์ ของ nigra (นีกฺ๎รา)


nigraj

พหูพจน์ ของ nigra (นีกฺ๎รา)


nigrajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ nigra (นีกฺ๎รา)


oran

กรรมการก เอกพจน์ ของ ora (โอรา)


oraj

พหูพจน์ ของ ora (โอรา)


orajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ ora (โอรา)


ruĝan

กรรมการก เอกพจน์ ของ ruĝa (รูจา)


ruĝaj

พหูพจน์ ของ ruĝa (รูจา)


ruĝajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ ruĝa (รูจา)


verdan

กรรมการก เอกพจน์ ของ verda (เวฺร์ดา)


verdaj

พหูพจน์ ของ verda (เวฺร์ดา)


verdajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ verda (เวฺร์ดา)


varman

กรรมการก เอกพจน์ ของ varma (วฺาร์มา)


varmaj

พหูพจน์ ของ varma (วฺาร์มา)


varmajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ varma (วฺาร์มา)


malvarman

กรรมการก เอกพจน์ ของ malvarma (มัลวฺาร์มา)


malvarmaj

พหูพจน์ ของ malvarma (มัลวฺาร์มา)


malvarmajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ malvarma (มัลวฺาร์มา)


sekan

กรรมการก เอกพจน์ ของ seka (เซคา)


sekaj

พหูพจน์ ของ seka (เซคา)


sekajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ seka (เซคา)


malsekan

กรรมการก เอกพจน์ ของ malseka (มัลเซคา)


malsekaj

พหูพจน์ ของ malseka (มัลเซคา)


malsekajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ malseka (มัลเซคา)


alta

สูง (ลอยขึ้นจากพื้น)


altan

กรรมการก เอกพจน์ ของ alta (อัลทา)


altaj

พหูพจน์ ของ alta (อัลทา)


altajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ alta (อัลทา)


malalta

ต่ำ (ลอยขึ้นจากพื้น)


malaltan

กรรมการก เอกพจน์ ของ malalta (มาลัลทา)


malaltaj

พหูพจน์ ของ malalta (มาลัลทา)


malaltajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ malalta (มาลัลทา)


longan

กรรมการก เอกพจน์ ของ longa (โลนกฺา)


longaj

พหูพจน์ ของ longa (โลนกฺา)


longajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ longa (โลนกฺา)


mallongan

กรรมการก เอกพจน์ ของ mallonga (มัลโลนกฺา)


mallongaj

พหูพจน์ ของ mallonga (มัลโลนกฺา)


mallongajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ mallonga (มัลโลนกฺา)


dikan

กรรมการก เอกพจน์ ของ dika (ดีคา)


dikaj

พหูพจน์ ของ dika (ดีคา)


dikajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ dika (ดีคา)


maldika

บาง (ไม่หนา)


maldikan

กรรมการก เอกพจน์ ของ maldika (มัลดีคา)


maldikaj

พหูพจน์ ของ maldika (มัลดีคา)


maldikajn

กรรมการก พหูพจน์ ของ maldika (มัลดีคา)


profundan

กรรมการก เอกพจน์ ของ profunda (โพ๎รฟุนดา)


profundaj

พหูพจน์ ของ profunda (โพ๎รฟุนดา)