เด่น

ที่ปรากฏเห็นได้ชัดจะแจ้งเพราะนูนขึ้นมา ยื่นล้ำออกมา หรือสูงใหญ่กว่าธรรมดา

มีคุณสมบัติหรือความสามารถเยี่ยม

สวยเด่น

ดีเด่น


เหลวไหล

พูดแต่เรื่องเหลวไหล

เป็นคนเหลวไหล


เละเทะ

เละ + เทะ เป็นคำสร้อย

/leʔ˦˥.tʰeʔ˦˥/^((สัมผัส))

ไม่เป็นระเบียบ

หัวหน้าไม่อยู่ งานการเละเทะ

มีความประพฤติเหลวไหลไม่มีความรับผิดชอบ

คนกินเหล้าเมายาเป็นคนเละเทะ เชื่อถือไม่ได้

มีความประพฤติเป็นที่น่ารังเกียจ (มักใช้ในทางชู้สาว)

ผู้หญิงคนนั้นทำตัวเละเทะ


ชู้สาว

/t͡ɕʰuː˦˥.saːw˩˩˦/^((สัมผัส))

รัก ๆ ใคร่ ๆ, เชิงกามารมณ์

เรื่องชู้สาว


เหยิง

ไม่ทราบรากศัพท์

/jɤːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ยุ่ง, รุงรัง, มักใช้เข้าคู่กับคำ ยุ่ง เป็น ยุ่งเหยิง


ยุ่งเหยิง

ยุ่ง + เหยิง

/juŋ˥˩.jɤːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ยุ่งกันใหญ่, วุ่นวายไม่มีระเบียบ

การจลาจลทำให้บ้านเมืองยุ่งเหยิง


nowadays

ในปัจจุบันนี้


อธิบดี

ยืมมาจากสันสกฤต अधिपति (อธิปติ) หรือบาลี อธิปติ (“ผู้เป็นใหญ่”); เทียบเท่า อธิ + บดี

อะ-ทิบ-บอ-ดี

/ʔa˨˩.tʰi˦˥.bɔː˧.diː˧/^((สัมผัส))

/ʔa˨˩.tʰip̚˦˥.bɔː˧.diː˧/^((สัมผัส))

มีความเจริญสวัสดิมงคล ทางโหราศาสตร์นิยมให้ประกอบการมงคลต่าง ๆ ในวัน ยาม ฤกษ์ ราศี และดิถีที่เป็นอธิบดี ทั้งนี้ตลอดปีนั้น ๆ, ตรงข้ามกับโลกาวินาศ


รำไพ

รำไพพรรณ


ชั้น

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟanꟲ⁴; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩᩢ᩠᩶ᨶ (ชั้น), ลาว ຊັ້ນ (ซั้น), ไทลื้อ ᦋᧃᧉ (ชั้น) หรือ ᦶᦋᧃᧉ (แช้น), ไทใหญ่ ၸၼ်ႉ (จั๎น), อาหม 𑜋𑜃𑜫 (ฉน์)
ในอนุกรมวิธาน ยืมความหมายจากอังกฤษ class; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

/t͡ɕʰan˦˥/^((สัมผัส))

ที่ซ้อนทับกัน

ขนมชั้น

หินชั้น


มนุญ

ยืมมาจากบาลี มนุญฺญ

เป็นที่พอใจ, งาม


เหนียว

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰniəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ໜຽວ (หนยว), ไทลื้อ ᦵᦐᧁ (เหนว), ไทดำ ꪘꪸꪫ (หนย̂ว), ไทใหญ่ ၼဵဝ် (เนว), ไทใต้คง ᥘᥥᥝᥴ (เล๋ว) หรือ ᥢᥥᥝᥴ (เน๋ว), จ้วง niu, จ้วงแบบหนง no, จ้วงแบบจั่วเจียง nuo/nu

ดึงขาดยาก, ทนทานไม่หักไม่ขาดง่าย, แกะออกยาก, ไม่ยุ่ย, ไม่เปื่อย

กิ่งมะขามเหนียวมาก

ด้ายหลอดเหนียวมาก

มือเหนียว

ตีนเหนียว

มีลักษณะคล้ายยางใช้ติดสิ่งอื่นได้

เอาแป้งมันผสมน้ำตั้งไฟแล้วกวนจนเหนียว

อาการที่ทำให้รู้สึกเหนอะหนะ

เหงื่อออกจนเนื้อตัวเหนียวไปหมด

คงกระพัน, ทนทานต่อศัสตราวุธ, ฟัน แทง หรือยิงไม่เข้า

เขาเป็นคนหนังเหนียว

ตระหนี่, มักใช้ว่า ขี้เหนียว

เขาเป็นคนเหนียวมาก


ลอม

เลอเวือะตะวันตก

สืบทอดจากปะหล่องดั้งเดิม *lam


ลอม

เลอเวือะตะวันออก

สืบทอดจากปะหล่องดั้งเดิม *lam


รอม

/rɔːm˧/^((สัมผัส))

อาการที่โค้งเข้าหากันเป็นวง, ลอม ก็ว่า

ควายเขารอม


เท็จ

ยืมมาจากเขมร ទេត្យ (เทตฺย, “ผีร้าย, ปีศาจ”), จากสันสกฤต दैत्य (ไทตฺย, “ปีศาจ”); การสะกดคำถูกปนเปื้อนมาจาก เสด็จ/สมเด็จ ซึ่งเป็นคำยืมอื่น ๆ จากภาษาเขมร

/tʰet̚˦˥/^((สัมผัส))

ปด, โกหก, ไม่จริง


ผอม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *proːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨹᩬᨾ (ผอม), เขิน ᨹᩬᨾ (ผอม), ลาว ຜອມ (ผอม), ไทลื้อ ᦕᦸᧄ (ผอ̂ม), จ้วง byom; เทียบไทใหญ่ ယွမ် (ยอ̂ม), สุ่ย qxguml

/pʰɔːm˩˩˦/^((สัมผัส))

ร่างกายมีเนื้อน้อย, ซูบ


ซูบ

/suːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ผอมลง, ซีดไป, เซียวไป


เซียว

มีเนื้อแข็งเป็นแกน (ใช้แก่หัวเผือกหัวมัน)

ไม่สดใส, ไม่สดชื่น (ใช้แก่หน้า)


งุ้ม

/ŋum˦˥/^((สัมผัส))

งอลงอย่างปากนกแก้ว


ทู่

/tʰuː˥˩/^((สัมผัส))

ไม่แหลม (ใช้แก่ของที่มีลักษณะยาวแหลม แต่ขาดความแหลมไปเพราะความสึกกร่อนด้วยการใช้เป็นต้น)

ดินสอทู่

เข็มทู่


แหลม

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɛːmᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰleːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แหลม, ลาว ແຫຼມ (แหลม), คำเมือง ᩉᩖᩯᨾ (แหลม), เขิน ᩉᩖᩯᨾ (แหลม), ไทลื้อ ᦶᦜᧄ (แหลม), ไทดำ ꪵꪨꪣ (แหลม), ไทขาว ꪵꪨꪣ, ไทใหญ่ လႅမ် (แลม), ไทใต้คง ᥘᥦᥛᥴ (แล๋ม), จ้วง lem หรือ liem, จ้วงแบบจั่วเจียง liem; เทียบไหลดั้งเดิม *tçʰəːm, ออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *Cazem (ซึ่งเป็นรากของมาเลเซีย tajam, ตากาล็อก matalim)

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/lɛːm˩˩˦/^((สัมผัส))

/lɛm˩˩˦/^((สัมผัส))

มีปลายเสี้ยมคม

มีดปลายแหลม

ปัญญาแหลม

ชำนาญจนรู้ได้ทันทีว่าอะไรจริงอะไรไม่จริงเป็นต้น

ตาแหลม

เสียงแหลม

รสหวานแหลม


แหลม

รูปแบบอื่นของ ᩉᩖᩯᨾ (แหลม)


พลาสติก

ยืมมาจากอังกฤษ plastic

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

พฺล้าด-สะ-ติก

ทำด้วยพลาสติก

ถุงพลาสติก

ขวดพลาสติก


เยิบ

อาการของสิ่งที่แบนและยาวเมื่อรับน้ำหนักมาก ๆ จะไหวตัวขึ้นลงเป็นจังหวะเนิบ ๆ

กระดานนอกชานอ่อนเยิบ


เยิบ ๆ

หาบของมาเยิบ ๆ


ยวบ ๆ

อาการเคลื่อนไหวขึ้นลงตามแนวนอน

สะพานยวบ ๆ


ยาบ ๆ

อาการที่โบกหรือกระพือขึ้นลงช้า ๆ

อาการที่สูงขึ้นและยุบลงช้า ๆ, ใช้ว่า เยิบยาบ ก็มี


ทึม

/tʰɯm˧/^((สัมผัส))

ครึ้ม, มัวซัว

ท้องฟ้าทึม

สีทึม ๆ


ทึ่ม

/tʰɯm˥˩/^((สัมผัส))

ทื่อ, ไม่เฉียบแหลม, โง่


ไร้

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ไฮ้, ลาว ໄຮ້ (ไฮ้), คำเมือง ᩁᩱ᩶ (ไร้), เขิน ᩁᩱ᩶ (ไร้), ไทลื้อ ᦺᦣᧉ (ไฮ้)

ขัดสน, ไม่มี, ปราศจาก

ไร้ทรัพย์

ไร้ความสามารถ


ไร้

รูปแบบอื่นของ ᩁᩱ᩶ (ไร้)


ลวงโลก

ตลบตะแลงปลิ้นปล้อนในคำว่า คนลวงโลก


จ้า

/t͡ɕaː˥˩/^((สัมผัส))

จัด, ยิ่ง, แรง, (ใช้แก่สี แสง หรือเสียง)

สีจ้า

แสงจ้า


แน่

/nɛː˥˩/^((สัมผัส))

เก่ง, มีฝีมือดี

คนนี้มือแน่มาก


แน่งน้อย

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

/nɛŋ˥˩.nɔːj˦˥/^((สัมผัส))

มีรูปทรงแบบบาง (มักใช้แก่หญิงสาว)


หน่วย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໜ່ວຍ (หน่วย), จ้วง ngveih (งวั่ย, “ผล, ลูก, เมล็ด”), จ้วงแบบจั่วเจียง ngvoiq (หง่วย) / voiq (หว่วย, “ผล, ลูก, เมล็ด”)

หนึ่ง (ใช้แก่การพนันถั่วและโป)


ตะวันออก

/ta˨˩.wan˧.ʔɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ที่ตั้งอยู่ มาจาก หรือไปทางทิศตะวันออก


ตะวันตก

ที่ตั้งอยู่ มาจาก หรือไปทางทิศตะวันตก

ที่เกี่ยวกับประเทศต่าง ๆ ในทวีปยุโรปและอเมริกา

ชาติตะวันตก


พับ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *bapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พับ, ลาว ພັບ (พับ), คำเมือง ᨻᩢ᩠ᨷ (พับ), เขิน ᨻᩢ᩠ᨷ (พับ), ไทลื้อ ᦗᦸᧇ (พอ̂บ), ไทดำ ꪝꪚꪾ (ปฺับ, “หนังสือ”), ไทขาว ꪝꪚꪾ, ไทใหญ่ ပပ်ႉ (ปั๎ป, “หนังสือพับ”), จ้วงแบบจั่วเจียง paeb, จ้วง baeb

/pʰap̚˦˥/^((สัมผัส))

ที่ทบหรือหักทบเข้าด้วยกัน

ผ้าพับ

มีดพับ


สูญ

ยืมมาจากบาลี สุญฺญ, จากสันสกฤต शून्य (ศูนฺย); ร่วมเชื้อสายกับเขมร សុញ្ញ (สุญฺญ), ลาว ສູນ (สูน); ร่วมรากกับ ศูนย์

/suːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ที่หมดไป ในคำว่า หนี้สูญ


โค่ง

/kʰoːŋ˥˩/^((สัมผัส))

โตหรืออายุมากกว่าเพื่อน

เด็กโค่ง


ทโมน

ใหญ่และมีกำลังมาก (มักใช้แก่สัตว์ตัวผู้ที่เป็นจ่าฝูง)

ลิงทโมน


ทะโมน

[tʰä˥.mõːn˧ ~ tʰä˧.mõːn˧]

รูปที่สะกดผิดของ ทโมน


อุบาทว์

ยืมมาจากบาลี อุปทฺทว (“สิ่งอันตราย”); เทียบสันสกฤต उपद्रव (อุปทฺรว, “สิ่งอันตราย”)

/ʔu˨˩.baːt̚˨˩/^((สัมผัส))

อัปรีย์, จัญไร, ไม่เป็นมงคล


อุกฤษฏ์

ยืมมาจากสันสกฤต उत्कृष्ट (อุตฺกฺฤษฺฏ); เทียบบาลี อุกฺกฏฺฐ


อลักเอลื่อ

อึดอัดใจ, ลำบากใจ, อาหลักอาเหลื่อ อิหลักอิเหลื่อ หรือ อีหลักอีเหลื่อ ก็ว่า


อลังการ

ยืมมาจากสันสกฤต अलङ्कार (อลงฺการ) หรือบาลี อลงฺการ

อลงการ
ความอลังการ (noun-from-adj)

งามด้วยเครื่องประดับตกแต่ง


เลิ้ง

/lɤːŋ˦˥/^((สัมผัส))


เฬิง

/lɤːŋ˧/^((สัมผัส))


เรี่ย

รูปแบบอื่นของ ᩁᩮ᩠᩵ᨿ (เร่ย)


บาง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.baːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ບາງ (บาง), คำเมือง ᨷᩤ᩠ᨦ (บาง), ไทใหญ่ မၢင် (มาง) หรือ ဝၢင် (วาง), ไทใต้คง ᥛᥣᥒ (มาง), อาหม 𑜈𑜂𑜫 (บง์), จ้วง mbang; เทียบสุ่ย qbaangl, ต้งใต้ mangl, เบดั้งเดิม *viaŋᴬ¹

/baːŋ˧/^((สัมผัส))

มีส่วนสูงน้อยจากผิวพื้น, ไม่หนา, มีความหนาน้อย

มีดบาง

ผ้าบาง

โดยปริยายหมายถึงลักษณะที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

ผสมสุราแต่บาง ๆ

แทงลูกบิลเลียดไปถูกอีกลูกหนึ่งเพียงผิว ๆ เรียกว่า แทงบางไป

เรียกผู้ที่มีผมน้อยกว่าปรกติว่า ผมบาง

เรียกผู้ที่อายง่ายกว่าปรกติ คือไม่ควรละอาย กลับอายว่า หน้าบาง, ตรงข้ามกับ หน้าหนา

เรียกผู้ที่มีรูปร่างอ้อนแอ้นสะโอดสะองว่า เอวเล็กเอวบาง หรือเอวบางร่างน้อย

เรียกคนอ่อนแอทนความลำบากไม่ได้เพราะไม่เคยชินว่า คนผิวบาง


บาง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ບາງ (บาง), คำเมือง ᨷᩤ᩠ᨦ (บาง), ไทใหญ่ မၢင် (มาง), ไทใต้คง ᥛᥣᥒ (มาง), อาหม 𑜈𑜂𑜫 (บง์)

/baːŋ˧/^((สัมผัส))

ใช้ประกอบหน้านามหมายความว่า ไม่ใช่ทั้งหมด คือ เป็นส่วนย่อยหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของส่วนรวม, ลาง ก็ใช้

บางคน

บางพวก

บางถิ่น

บางสิ่ง


จอม

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩬᨾ (จอม), ลาว ຈອມ (จอม), ไทลื้อ ᦈᦸᧄ (จอ̂ม), ไทดำ ꪊꪮꪣ (จอม), ไทขาว ꪊꪮꪣ, ไทแดง ꪊꪮꪣ, ไทใหญ่ ၸွမ် (จอ̂ม), ไทใต้คง ᥓᥩᥛᥴ (จ๋อ̂ม), พ่าเก ꩡွံ (จอ̂ํ), อาหม 𑜋𑜨𑜪 (ฉอ̂ํ); เทียบเขมร ចម (จม)

/t͡ɕɔːm˧/^((สัมผัส))

คำที่ใช้ประกอบหน้าคำกริยาเพื่อแสดงว่ามีลักษณะเด่นเช่นนั้น (มักใช้ในทางไม่ดี)

จอมโวย

จอมแฉ

จอมจุ้น

จอมเบี้ยว


公共

สาธารณะ, ที่เป็นของชุมชน


ชวลิต

ยืมมาจากสันสกฤต ज्वलित (ชฺวลิต)

/t͡ɕʰa˦˥.wa˦˥.lit̚˦˥/^((สัมผัส))

รุ่งเรือง, รุ่งโรจน์, สว่าง


ชลิต

ยืมมาจากบาลี ชลิต (“รุ่งเรือง, สว่าง”)

/t͡ɕʰa˦˥.lit̚˦˥/^((สัมผัส))

รุ่งเรือง, รุ่งโรจน์, สว่าง


ชลิต

รุ่งเรือง, สว่าง


พ้อง

/pʰɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ต้องกัน, ตรงกัน, ซ้ำกัน

พ้องรูป

พ้องเสียง

พ้องความ

เห็นพ้องด้วย

ชื่อพ้องกัน


ต่าง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ต่าง, ลาว ຕ່າງ (ต่าง), คำเมือง ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), เขิน ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), ไทลื้อ ᦎᦱᧂᧈ (ต่าง), ไทดำ ꪔ꪿ꪱꪉ (ต่าง), ไทใหญ่ တၢင်ႇ (ต่าง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥱ (ต่าง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วงแบบจั่วเจียง dangq, จ้วง ndangq

/taːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ผิดแผก, ไม่เหมือนเดิม

สีต่างไป

ต่างประเทศ

ต่างพ่อ

ต่างแม่


ต่าง

รูปแบบอื่นของ ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง)


คนละ

คนหนึ่ง ๆ, แต่ละคน

เก็บเงินคนละ 5 บาท

ต่างหากจากกัน ไม่ใช่อย่างเดียวกัน

ผ้าคนละชนิด

หนังสือคนละเล่ม


แต่ละ

/tɛː˨˩.laʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำที่บอกแยกเป็นจำนวนหนึ่ง ๆ

แต่ละคน

แต่ละราย

แต่ละหมวด


ห้อย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hoːjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫ້ອຍ (ห้อย), ไทลื้อ ᦠᦾᧉ (ห้อ̂ย), ไทดำ ꪬ꫁ꪮꪥ (ห้อย), ไทขาว ꪬꪮꪥꫂ, ไทใหญ่ ႁွႆႈ (ห้อ̂ย), ไทใต้คง ᥞᥩᥭᥲ (ห้อ̂ย), พ่าเก ꩭွႝ (หอ̂ย์), อาหม 𑜍𑜨𑜩 (รอ̂ย์), จ้วง hoij, จ้วงแบบจั่วเจียง hoijเป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ cernuous, pendulous (คำคุณศัพท์)

/hɔj˥˩/^((สัมผัส))

ที่แขวนติดอยู่

โคมไฟห้อย

ปากห้อย


บเอ

/bɔː˧.ʔeː˧/^((สัมผัส))

มิใช่เอก, มิใช่หนึ่ง, มาก


อืด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອືດ (อืด), เขิน ᩋᩨ᩠ᨯ (อืด)

/ʔɯːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ท้องอืด

เฉื่อยชา, ช้า


เสมือน

เป็นไปได้ว่ามาจากการหลอมคำ ของ เสมอ + เหมือน

/sa˨˩.mɯa̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

เหมือนกับ, เหมือนกัน, คล้ายคลึงกัน

โลกเสมือน(จริง)

องค์การเสมือน(จริง)


จำเป็น

ต้องเป็นอย่างนั้น, ต้องทำ, ขาดไม่ได้


รับจ้าง

/rap̚˦˥.t͡ɕaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ที่รับทำงานเพื่อค่าจ้าง

ทหารรับจ้าง

มือปืนรับจ้าง


อ่อนหัด

/ʔɔːn˨˩.hat̚˨˩/^((สัมผัส))

ที่ฝึกฝนมาน้อย, ไม่ชำนาญ


ชัชวาล

คำซ้ำ ของ ชวาล แบบอัพภาส, จากสันสกฤต ज्वाल (ชฺวาล)

/t͡ɕʰat̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥.waːn˧/^((สัมผัส))

สว่าง, รุ่งเรือง, โพลงขึ้น


สาธิต

ยืมมาจากสันสกฤต साधित (สาธิต, “ให้สำเร็จ”)

/saː˩˩˦.tʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

ที่แสดงเป็นตัวอย่าง

แปลงสาธิต

โรงเรียนสาธิต


ใจบาปหยาบช้า

ใจ + บาป + หยาบ + ช้า

ความใจบาปหยาบช้า (noun-from-adj)

ไจ-บาบ-หฺยาบ-ช้า

/t͡ɕaj˧.baːp̚˨˩.jaːp̚˨˩.t͡ɕʰaː˦˥/^((สัมผัส))

มีใจฝักใฝ่ในทางชั่วร้าย


สาธารณะ

ยืมมาจากสันสกฤต साधारण (สาธารณ) หรือบาลี สาธารณ

สาธารณ
สาธารณ์

/saː˩˩˦.tʰaː˧.ra˦˥.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

เพื่อประชาชนทั่วไป

สวนสาธารณะ

โทรศัพท์สาธารณะ

บ่อน้ำสาธารณะ

ถนนนี้ไม่ใช่ถนนสาธารณะ

อย่าแต่งตัวประเจิดประเจ้อในที่สาธารณะ


เป็นกลาง

ไม่เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

วางตัวเป็นกลาง


ผึ่ง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຜຶ່ງ (ผึ่ง)

/pʰɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

ที่กางออก, ที่ผายออก

อกผายไหล่ผึ่ง


โข

ตัดมาจาก อักโข ตัดมาจาก อักโขภิณี

/kʰoː˩˩˦/^((สัมผัส))

ยังมีอีกโข


อักโข

ตัดมาจาก อักโขภิณี

/ʔak̚˨˩.kʰoː˩˩˦/^((สัมผัส))


ล่อง

/lɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

อาการที่แล่นไปตามทางจากเหนือลงใต้

รถล่อง

ขาล่อง


หง้าย

คำโทโทษของง่าย

/ŋaːj˥˩/^((สัมผัส))

รูปแบบอื่นของ ง่าย

เอาอเวรระงับหง้าย อาจสิ้นสูญเวร


หง้าย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ŋaːjᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ง่าย, คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᨿ (ง่าย), ลาว ງ່າຍ (ง่าย), ไทลื้อ ᦇᦻᧈ (ง่าย), ไทใหญ่ ငၢႆႈ (ง้าย), ไทดำ ꪉ꪿ꪱꪥ (ง่าย), ไทขาว ꪉꪱꪥꫀ, ไทใต้คง ᥒᥣᥭ (งาย), พ่าเก ငႝ (งย์), อาหม 𑜂𑜩 (งย์), จ้วง ngaih


ขู

แผลงมาจาก โข ตัดมาจาก อักโข ตัดมาจาก อักโขภิณี


เขรอะ

/kʰrɤʔ˨˩/^((สัมผัส))

เป็นตะกอนทับถมอย่างของที่นอนก้นซับซ้อนอยู่, เกรอะ ก็ว่า

ตะกอนเขรอะ

รองเท้าเปื้อนโคลนเขรอะ


เขลอะ

/kʰlɤʔ˨˩/^((สัมผัส))

ตะกอนเขลอะ

รองเท้าเปื้อนโคลนเขลอะ


เขละ

/kʰleʔ˨˩/^((สัมผัส))

เละ, เละเทะ, เกะกะ, ไม่เป็นระเบียบ, เขละขละ เขะขะ ก็ว่า


เดือด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗɤːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເດືອດ (เดือด), ไทใหญ่ လိူတ်ႇ (เลิ่ต), คำตี้ ꩫိူတ်, จ้วง ndat (ดาด), จ้วงแบบจั่วเจียง ndwed (เดือด)

/dɯa̯t̚˨˩/^((สัมผัส))


อัตโนมัติ

เข้าคู่เสียง-ความหมายจากอังกฤษ automatic

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อัด-ตะ-โน-มัด

เป็นไปได้ในตัวเอง, ทำหน้าที่ได้ในตัวเอง, มีกลไกทำหน้าที่ได้เอง

นาฬิกาอัตโนมัติ


มอน

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง myonz (มลอน-มอนไข่ ไขกระดูก), จ้วงแบบจั่วเจียง myonz (มลอน-มอนไข่ ไขกระดูก)

/mɔːn˧/^((สัมผัส))

ใจมอน

ใจหวาน, ใจดี


สาทุ

ยืมมาจากบาลี สาทุ

/saː˩˩˦.tʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))


ยุบยับ

อาการที่เสียแล้วเสียอีก, ย่อยยับ

เสียเงินยุบยับ


ยุบยิบ

ละเอียดเกินไป, ถี่ถ้วนเกินไป

ตรวจยุบยิบ

คิดยุบยิบทุกบาททุกสตางค์

อาการคันน้อย ๆ ทั่วทั้งตัวหรือเฉพาะบริเวณใดบริเวณหนึ่ง

คันยุบยิบไปทั้งตัว

คันจมูกยุบยิบ


ยุ่บ

อาการที่เคลื่อนไหวกระดุบกระดิบของสัตว์เล็ก ๆ อย่างหนอน มด ปลวก จำนวนมาก ๆ

มดขึ้นยุ่บ

หนอนไต่ยุ่บ

โดยปริยายใช้แก่คนจำนวนมาก ๆ

ที่สนามหลวงคนเดินขวักไขว่ยุ่บไปหมด


elite

ภาษาฝรั่งเศสเก่า elit

ที่จำกัดไว้ให้เฉพาะคนรวยหรืออภิชน

ที่เป็นชั้นยอด, ที่เป็นหัวกะทิ, ที่ดีที่สุด


viable

มีชีวิตอยู่ได้ (ใช้แก่ทารกเกิดใหม่)

สามารถทำได้, เป็นไปได้

มีชีวิตอยู่และพัฒนาตัวเองได้


心理

เกี่ยวกับจิตวิทยา; เกี่ยวกับจิตใจ

แสดงคุณลักษณะ

心理問題

ปัญหาทางจิตวิทยา

心理问题

ปัญหาทางจิตวิทยา


สำเร็จรูป

สำเร็จ + รูป

สำ-เหฺร็ด-รูบ

ที่ทำไว้เสร็จเรียบร้อยแล้ว

เสื้อผ้าสำเร็จรูป

อาหารสำเร็จรูป

กาแฟสำเร็จรูป


อาดุระ

แผลงมาจากภาษาสันสกฤต आतुरอาตุร < ภาษาบาลี อาตุร

เดือดร้อน, ทนทุกขเวทนาทั้งกายและใจ, ในบทกลอนตัดใช้ว่า ดุร ก็มี


สงัด

ยืมมาจากเขมร ស្ងាត់ (สฺงาต̍, “เงียบ”)

/sa˨˩.ŋat̚˨˩/^((สัมผัส))

เงียบเชียบ, สงบเงียบเพราะปราศจากเสียงรบกวน

ยามสงัด


ค่ำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣamᴮ; ร่วมเชื้อสายกับปักษ์ใต้ ขำ, อีสาน ค่ำ, ลาว ຄ່ຳ (ค่ำ), คำเมือง ᨤ᩵ᩣᩴ (ฅ่าํ), เขิน ᨤ᩵ᩣᩴ (ฅ่าํ), ไทลื้อ ᦆᧄᧈ (ฅั่ม), ไทดำ ꪁꪾ꪿ (กฺ่ำ), ไทขาว ꪅꪝꪾꫀ, ไทใหญ่ ၶမ်ႈ (ขั้ม), ไทใต้คง ᥑᥛ (ฃัม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ), จ้วง haemh, จ้วงแบบจั่วเจียง kaemh, แสก กฺั้ม

ที่อยู่ในช่วงเวลาตั้งแต่เย็นจนถึงเวลามืดตอนต้นของกลางคืน

รอบค่ำ


ค่ำ

รูปแบบอื่นของ ᨣᩕ᩵ᩣᩴ (คร่าํ)

รูปแบบอื่นของ ᨤ᩵ᩣᩴ (ฅ่าํ)


หงาย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰŋaːjᴬ (“เอาหน้าขึ้น”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫງາຍ (หงาย), ไทใหญ่ ငၢႆ (งาย)， จ้วง mai, ngai

/ŋaːj˩˩˦/^((สัมผัส))

อาการที่พลิกเอาด้านหน้าขึ้น

หน้าหงาย


หงาย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰŋaːjᴬ (“แสงจันทร์”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫງາຍ (หงาย), อาหม 𑜑𑜩 (หย์), จ้วงแบบจั่วเจียง hai (“ดวงจันทร์”)

/ŋaːj˩˩˦/^((สัมผัส))

เรียกคืนที่มีดวงจันทร์ส่องแสงสว่าง ว่า คืนเดือนหงาย


เอ้

/ʔeː˥˩/^((สัมผัส))

สำคัญ, หัวโจก (มักใช้ในทางตำหนิ)

เขาเป็นตัวเอ้ในการชวนเพื่อนหนีโรงเรียน


ฉบับกระเป๋า

ฉบับ + กระเป๋า

ฉะ-บับ-กฺระ-เป๋า

/t͡ɕʰa˨˩.bap̚˨˩.kra˨˩.paw˩˩˦/^((สัมผัส))

ที่มีขนาดเล็กสามารถพกพาไปได้สะดวก

พจนานุกรมฉบับกระเป๋า

คอมพิวเตอร์ฉบับกระเป๋า


ยุคล

ยืมมาจากสันสกฤต युगल (ยุคล) หรือบาลี ยุคล

[เสียงสมาส]
ยุ-คน-ละ-

คู่, ทั้งสอง


จตุร

ยืมมาจากสันสกฤต चतुर् (จตุรฺ) < บาลี จตุ

[เสียงสมาส]
จะ-ตุ-ระ-

สี่, ใช้ประกอบหน้าคำที่มาจากภาษาบาลีหรือสันสกฤต


จาตุ

แผลงมาจาก จตุ < บาลี จตุ

สี่, ใช้ประกอบหน้าคำที่มาจากภาษาบาลี


จาตุร

แผลงมาจาก จตุร < สันสกฤต चतुर् (จตุรฺ) < บาลี จตุ


ນ້ອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *nwoːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย น้อง, คำเมือง ᨶᩬ᩶ᨦ (นอ้ง), ไทลื้อ ᦓᦸᧂᧉ (น้อ̂ง), ไทดำ ꪙ꫁ꪮꪉ (น้อง), ไทใหญ่ ၼွင်ႉ (น๎อ̂ง), ไทใต้คง ᥘᥩᥒᥳ (ล๎อ̂ง), อาหม 𑜃𑜨𑜂𑜫 (นอ̂ง์), จ้วง nuengx หรือ nongx

ນ້ອງເພນ


ປອດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลอด, อีสาน ปลอด (“บริสุทธิ์, ไม่มีมลทิน”), คำเมือง ᨸᩖᩬᨯ (ปลอด), เขิน ᨸᩬᨯ (ปอด), ไทลื้อ ᦔᦸᧆᧈ (ป่อ̂ด), ไทดำ ꪜꪮꪒ (ปอด), ไทใหญ่ ပွတ်ႇ (ป่อ̂ต)

ซึ่งเป็นพรหมจารี (หญิงบริสุทธิ์)

ສາວປອດ


ຫລາຍ

รูปล้าสมัยของ ຫຼາຍ (หลาย)


ดำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.damᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ດຳ (ดำ), คำเมือง ᨯᩣᩴ (ดาํ), เขิน ᨯᩣᩴ (ดาํ), ไทลื้อ ᦡᧄ (ดัม), ไทใหญ่ လမ် (ลัม), อาหม 𑜃𑜪 (นํ) หรือ 𑜓𑜪 (ดํ), จ้วง ndaem; เทียบเบดั้งเดิม *zamᴬ¹, ไหลดั้งเดิม *ɗəmʔ

กัณห

อรรถาภิธาน:ดำ

กาฬ

อรรถาภิธาน:ดำ

จะกรุน

อรรถาภิธาน:ดำ

จะกรูน

อรรถาภิธาน:ดำ

ดำ

อรรถาภิธาน:ดำ

ทะมึน

อรรถาภิธาน:ดำ

นิล

อรรถาภิธาน:ดำ

มืด

อรรถาภิธาน:ดำ

ศยาม

อรรถาภิธาน:ดำ

ศยามล

อรรถาภิธาน:ดำ

สามะ

อรรถาภิธาน:ดำ

สามล

อรรถาภิธาน:ดำ

อสิตะ

อรรถาภิธาน:ดำ

สีอย่างสีมินหม้อ, ใช้ประกอบสิ่งต่าง ๆ บางอย่างโดยอนุโลมตามลักษณะ สี เป็นชื่อเรียกเฉพาะ

ผ้าดำ

เต่าดำ

มดดำ


ຂຽວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xiəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขียว, ไทดำ ꪵꪄꪫ (แฃว), ไทดำ ꪵꪄꪫ (แฃว), ไทขาว ꪄꪸꪫ, ไทใหญ่ ၶဵဝ် (เขว), อาหม 𑜁𑜢𑜈𑜫 (ขิว์), จ้วง heu

[kʰiːə̯w˥˧˧]


submarine

ที่ซ่อนไว้หรือไม่เปิดเผย


เบี่ยง

/bia̯ŋ˨˩/^((สัมผัส))

ที่เลี่ยง, ที่เบน

ทางเบี่ยง

สะพานเบี่ยง


ปรกติ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากสันสกฤต प्रकृति (ปฺรกฺฤติ, “ธรรมดา”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ตามปรกติ

เป็นไปตามเคย

เหตุการณ์ปรกติ

ไม่แปลกไปจากธรรมดา

อาการปรกติ


ปกติ

ยืมมาจากบาลี ปกติ (“ธรรมดา”)

正常

ธรรมดา, สามัญ

မိူၼ်ၵဝ်ႇ

ธรรมดา, สามัญ

ປົກກະຕິ

ธรรมดา, สามัญ

normal

ธรรมดา, สามัญ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ตามปกติ

เป็นไปตามเคย

เหตุการณ์ปกติ

ไม่แปลกไปจากธรรมดา

อาการปกติ


infinitive

จากฝรั่งเศสกลาง infinitif, จาก, จากละติน infinitus (อินฟีนีตุซ)

(กริยา) ที่ไม่มีการผันใด ๆ

ไม่มีขอบเขต, ไม่มีข้อจำกัด, ไม่มีข้อกำหนด


infinitive

คุณศัพท์ผันตามนามเพศหญิง (feminine) ของ infinitif


indicative

ที่บ่งบอกถึง, ที่แสดงถึง


indicative

คุณศัพท์ผันตามนามเพศหญิง (feminine) ของ indicatif


indicative

คุณศัพท์ผันตามนามพหูพจน์เพศหญิง (feminine plural) ของ indicativo


indicatives

เพศหญิง พหูพจน์ของ indicatiu


indicatives

เพศหญิง พหูพจน์ของ indicatif


大丈夫

จากจีน 大丈夫, เทียบเท่ากับ 大 (dai-) + 丈夫 (jōbu)

ปลอดภัย, โอเค, สบายดี, ไม่บาดเจ็บ (ใช้กับบุคคล)

แข็งแรง, มั่นคง (ใช้กับวัตถุ)

ถูกต้อง, แน่นอน


ศูนย์

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ឝូន្យ (ศูนฺย), จากสันสกฤต शून्य (ศูนฺย); ร่วมเชื้อสายกับเขมร សូន្យ (สูนฺย), ลาว ສູນ (สูน); ร่วมรากกับ สูญ, สุญ, and สุญญ

/suːn˩˩˦/^((สัมผัส))


เปล่า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plɤwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເປົ່າ (เป็่า), คำเมือง ᨸᩖᩮᩢ᩵ᩣ (เปฺลั่า), ไทลื้อ ᦔᧁᧈ (เป่า), ไทใหญ่ ပဝ်ႇ (ป่ว), อาหม 𑜆𑜧 (ปว์) หรือ 𑜆𑜨𑜧 (ปอ̂ว์), ไทดำ ꪹꪜ꪿ꪱ (เป่า), ไทขาว ꪹꪜꪱꫀ, ปักษ์ใต้ เปล๋า, จ้วงแบบจั่วเจียง byaeuq, jaeuq, จ้วง byaeuq

ไม่มีอะไรนอกจากตัวของมันเองที่อ้างถึง

ขวดเปล่า

มือเปล่า

ไม่มีข้อผูกพัน

ให้เปล่า

ได้เปล่า

อ้างว้าง, ว้าเหว่

เปล่าอก

เปล่าใจ

เปล่าเปลี่ยว

ไม่มีความผิด, ไม่มีส่วนร่วม (ในสิ่งที่ผิด)


เหว่

/weː˨˩/^((สัมผัส))

เปล่า, เปลี่ยว

เหว่ใจ


ว้าเหว่

/waː˦˥.weː˨˩/^((สัมผัส))

รู้สึกอ้างว้าง, เปลี่ยวใจ

ไปต่างถิ่น พอเย็นลงก็รู้สึกว้าเหว่ คิดถึงบ้าน


ยวง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍວງ (ยวง), ไทลื้อ ᦷᦍᧂ (โยง)

เรียกสีขาวผ่องเป็นมันปลาบเหมือนสีเงินที่ละลายคว้างอยู่ในเบ้าว่า สีเงินยวง


อ้วน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອ້ວນ (อ้วน), จ้วง uenj; อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩋ᩠ᩅ᩶ᩁ (อว้ร, “อ่อนแอ”), ไทลื้อ ᦷᦀᧃᧉ (โอ้น, “อ่อนแอ”), ไทใหญ่ ဢူၼ်ႈ (อู้น, “อ่อนแอ”)

/ʔua̯n˥˩/^((สัมผัส))

มีเนื้อและมันมาก


หงอย

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/ŋɔj˩˩˦/^((สัมผัส))

ซึมเซา, ไม่ชุ่มชื่น, ไม่กระปรี้กระเปร่า, ไม่ร่าเริง


เสริม

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก เฉลิม หรือ เจิม เพื่อเข้าคู่กับ สร้าง เป็น สร้างเสริม/เสริมสร้าง

/sɤːm˩˩˦/^((สัมผัส))

ที่เพิ่มเติม

อาหารเสริม

เก้าอี้เสริม


เลือก

/lɯa̯k̚˥˩/^((สัมผัส))

เป็นเมือก, เหนียว ๆ ลื่น ๆ

ฝักกระเจี๊ยบต้มแล้วเป็นเลือก ๆ


เลือก

/lɯa̯k̚˥˩/^((สัมผัส))


ห่าง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫ່າງ (ห่าง), คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨦ (ห่าง), ไทใหญ่ ႁၢင်ႇ (ห่าง) , จ้วงแบบจั่วเจียง hangq (ห่าง)

/haːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ญาติห่าง ๆ

มีลูกห่าง


ถี่

เทียบจีนยุคกลาง緻 (MC drijH) , จ้วงแบบจั่วเจียง tiq (ถี่ ไม่ห่าง)

/tʰiː˨˩/^((สัมผัส))

มีระยะหรือช่องว่างชิด ๆ กัน, ไม่ห่าง

ตะแกรงตาถี่

หวีซี่ถี่


รักษาการ

ที่ปฏิบัติหน้าที่แทนชั่วคราว

รักษาการประธานาธิบดี

รัฐบาลรักษาการ


สงวน

ยืมมาจากเขมร ស្ងួន (สฺงัวน)

/sa˨˩.ŋua̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

ที่รักษาหวงแหนไว้

ป่าสงวน


หาญ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ႁၢၼ် (หาน, “กล้าหาญ”), อาหม 𑜑𑜃𑜫 (หน์, “กล้าหาญ”), เขมร ហ៊ាន (ห̃าน)

/haːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ทหารหาญ

หาญสู้


หมอง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmoːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ໝອງ (หมอง), ไทใหญ่ မွင် (มอ̂ง), อาหม 𑜉𑜨𑜂𑜫 (มอ̂ง์), จ้วง mong; เทียบเขมร ហ្មង (หฺมง)

/mɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เครื่องแก้วหมอง

เครื่องเงินหมอง

ไม่ผ่องใส, ไม่แจ่มใส

หน้าหมอง


เศร้าหมอง

เศร้า + หมอง

/saw˥˩.mɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

หมองมัว, ไม่ผ่องใส

ผิวพรรณเศร้าหมอง

หน้าตาเศร้าหมอง

เครื่องนุ่งห่มเศร้าหมอง


หมองมัว

/mɔːŋ˩˩˦.mua̯˧/^((สัมผัส))

ไม่แจ่มใส, ไม่เบิกบาน


มัวหมอง

/mua̯˧.mɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

มีมลทิน, ไม่บริสุทธิ์


ร่วง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮ່ວງ (ฮ่วง) หรือ ຫ່ວງ (ห่วง), ไทใหญ่ ႁူင်ႈ (หู้ง), อาหม 𑜍𑜤𑜂𑜫 (รุง์)

/rua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))


รุ่ง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩩ᩵ᨦ (รุ่ง), ลาว ຮຸ່ງ (ฮุ่ง), ไทดำ ꪭꪴ꪿ꪉ (ฮุ่ง), ไทใหญ่ ႁုင်ႈ (หุ้ง), อาหม 𑜍𑜤𑜂𑜫 (รุง์)

/ruŋ˥˩/^((สัมผัส))

ฟ้ารุ่ง

อรุณรุ่ง

เจริญ, รุ่งเรือง, รุ่งโรจน์


ทั้งหลาย

ทั้ง + หลาย; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ทังหลาย, ลาว ທັງຫຼາຍ (ทังหลาย), คำเมือง ᨴᩘᩖᩣ᩠ᨿ (ทงลาย), เขิน ᨴᩢ᩠ᨦᩉᩖᩣ᩠ᨿ (ทังหลาย), ไทลื้อ ᦑᧂᦜᦻ (ทังหลาย), ไทดำ ꪹꪕꪸꪉꪨꪱꪥ (เตฺย̂งหลาย), ไทใหญ่ တင်းလၢႆ (ตั๊งลาย), ไทใต้คง ᥖᥒᥰᥘᥣᥭᥴ (ตั๊งล๋าย), อาหม 𑜄𑜂𑜫 𑜎𑜩 (ตง์ ลย์)

/tʰaŋ˦˥.laːj˩˩˦/^((สัมผัส))

คนทั้งหลายเกิดมาแล้วต้องตาย

คนทั้งหลายเขาพูดกันว่า


ชั่วคราว

/t͡ɕʰua̯˥˩.kʰraːw˧/^((สัมผัส))

ชั่วระยะเวลาไม่นาน, ไม่ประจำ, ไม่ตลอดไป


แวดล้อม

/wɛːt̚˥˩.lɔːm˦˥/^((สัมผัส))

ที่ห้อมล้อม, ที่อยู่โดยรอบ

สิ่งแวดล้อม

ภาวะแวดล้อม


เท่าทัน

เทียมถึง, เข้าใจถึง


หนุ่ม

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰnumᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับลาว ໜຸ່ມ (หนุ่ม), คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩩ᩵ᨾ (หนุ่ม), เขิน ᩉ᩠ᨶᩩ᩵ᨾ (หนุ่ม), ไทลื้อ ᦐᦳᧄᧈ (หนุ่ม), ไทดำ ꪘꪴ꪿ꪣ (หนุ่ม), ไทขาว ꪘꪮꪝꫀ หรือ ꪶꪘꪝꫀ, ไทใหญ่ ၼုမ်ႇ (นุ่ม), ไทใต้คง ᥘᥧᥛᥱ (ลู่ม) หรือ ᥢᥧᥛᥱ (นู่ม), อาหม 𑜃𑜤𑜉𑜫 (นุม์); เทียบชวา nom; อาจผ่านการเพิ่มความแคบทางความหมายเพราะในภาษาไทอื่นคำนี้สามารถใช้กับชายหรือหญิง

เรียกชายที่ยังดูไม่แก่ตามวัย

ดูยังหนุ่มอยู่


สกาว

ขาว, สะอาด, หมดจด


หมดจด

/mot̚˨˩.t͡ɕot̚˨˩/^((สัมผัส))

สะอาด, ผ่องใส

เขาแต่งกายด้วยเสื้อผ้าสะอาดหมดจด

ไม่มีตำหนิ, ไม่ด่างพร้อย

เขามีความประพฤติหมดจด


ด่างพร้อย

ด่าง + พร้อย

/daːŋ˨˩.pʰrɔːj˦˥/^((สัมผัส))

เป็นดวง ๆ จุด ๆ ทั่วไป

มีมลทิน, มัวหมอง, ไม่บริสุทธิ์

มีศีลด่างพร้อย


แหว่ง

/wɛŋ˨˩/^((สัมผัส))

ไม่เต็มตามที่ควรมี

ปากแหว่ง


หมอก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmɔːkᴰᴸ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmoːkᴰ, จากจีนเก่า霧 (OC *moɡs, *moːŋ); ร่วมเชื้อสายกับลาว ໝອກ (หมอก), ไทลื้อ ᦖᦸᧅᧈ (หม่อ̂ก), ไทใหญ่ မွၵ်ႇ (ม่อ̂ก), ไทใต้คง ᥛᥩᥐᥱ (ม่อ̂ก), อาหม 𑜉𑜨𑜀𑜫 (มอ̂ก์), จ้วง mok, จ้วงแบบหนง moag หรือ mog, แสก ม̄อก

/mɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

สีเทาแก่อย่างสีเมฆ

ตาหมอก


ฝาด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwɯətᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຝາດ (ฝาด) หรือ ເຝືອດ (เฝือด), ไทลื้อ ᦚᦱᧆ (ฝาด), ไทดำ ꪠꪱꪒ (ฝาด), ไทใหญ่ ၽၢတ်ႇ (ผ่าต) หรือ ၾၢတ်ႇ (ฝ่าต)， ภาษาจ้วงใต้ pwt/saep pwt(ผืด)

/faːt̚˨˩/^((สัมผัส))

รสชนิดหนึ่งอย่างรสหมากดิบทำให้ฝืดคอ กลืนไม่ลง น้ำลายแห้ง


ฝืด

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨺᩨ᩠ᨯ (ฝืด), ลาว ຝືດ (ฝืด), ไทใหญ่ ၽိုတ်ႇ (ผึ่ต)

/fɯːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เคลื่อนไหวไม่สะดวกไม่คล่องเพราะแรงต้านทานมีการเสียดสีเป็นต้น

ประตูฝืด

กินข้าวฝืดคอ

โดยปริยายหมายถึงอาการคล้ายคลึงเช่นนั้น

การค้าฝืด

เรียกภาวะทางเศรษฐกิจที่ปริมาณเงินหมุนเวียนในประเทศมีน้อยไป การใช้จ่ายลดน้อยลงทำให้ราคาสินค้าตก ว่า เงินฝืด


จู๊ด

อาการที่พุ่งตัวออกไปโดยเร็ว

วิ่งจู๊ด

พุ่งจู๊ด


สะ

กร่อนมาจาก สวย

/saʔ˨˩/^((สัมผัส))

แต่งตัวสวยสะ


สะสวย

คำซ้ำ ของ สวย แบบอัพภาส

ค่อนข้างสวย, อยู่ในเกณฑ์สวย, (มักใช้แก่ผู้หญิง)

เด็ก ๆ แต่งตัวสะสวย

เธอเป็นคนหน้าตาสะสวย


เพริศ

/pʰrɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))


เฉิด

ยืมมาจากเขมร ឆើត (เฉิต)

/t͡ɕʰɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))

งามเด่น, สง่าผ่าเผย


ผ่าเผย

/pʰaː˨˩.pʰɤːj˩˩˦/^((สัมผัส))

องอาจ, มักใช้เข้าคู่กับคำ สง่า เป็น สง่าผ่าเผย


สง่าผ่าเผย

สง่า + ผ่าเผย

สะ-หฺง่า-ผ่า-เผย

/sa˨˩.ŋaː˨˩.pʰaː˨˩.pʰɤːj˩˩˦/^((สัมผัส))

มีท่าทางองอาจผึ่งผาย


สง่า

เทียบลาว ສະຫງ່າ (สะหง่า)

/sa˨˩.ŋaː˨˩/^((สัมผัส))

มีลักษณะผึ่งผายเป็นที่น่ายำเกรงหรือน่านิยมยกย่อง

ผู้นำจะต้องมีบุคลิกลักษณะสง่า

เป็นที่น่าเกรงขาม

เสือโคร่งมีท่าทางสง่า


ผึ่งผาย

[pʰɯ̃ŋ˨˩.pʰäːj˩˥]

มีรูปตรงไหล่กางอย่างสง่า ไม่คู้ค้อม, มีท่าทางเป็นสง่าผ่าเผย


จร

ยืมมาจากเขมร ចរ (จร), จากสันสกฤต चर (จร) หรือบาลี จร; ร่วมรากกับ จเร

[เสียงสมาส]
จอ-ระ-

[เสียงสมาส]
จะ-ระ-

/t͡ɕɔːn˧/^((สัมผัส))

/t͡ɕɔː˧.ra˦˥./

คนจร

รถจร

แทรกแปลกเข้ามา

โรคจร

ลมจร


อัตตาจร

/ʔat̚˨˩.taː˧.t͡ɕɔːn˧/^((สัมผัส))

ที่สามารถขับเคลื่อนได้เองโดยไม่ต้องลากจูง

ปืนใหญ่อัตตาจร


คอด

/kʰɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ลักษณะของส่วนที่เล็กหรือแคบเข้าแล้วผายออกไป, กิ่ว


อ้างอิง

/ʔaːŋ˥˩.ʔiŋ˧/^((สัมผัส))

ที่ระบุที่มาเพื่อเป็นหลักฐาน

พจนานุกรมเป็นหนังสืออ้างอิง

เอกสารอ้างอิง


สุขี

ยืมมาจากบาลี สุขี


สุขี

สุข + อี (“แทนศัพท์ อตฺถิ”) หรือ สุข + อินฺ; สุขี เป็นตทัสสัตถิตัทธิต


สุกขี

รูปที่สะกดผิดของ สุขี


สุขขี

/suk̚˨˩.kʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ สุขี


ครึ้ม

/kʰrɯm˦˥/^((สัมผัส))

อากาศครึ้ม

ป่าครึ้ม

ดกและงาม (ใช้แก่หนวด)

ทำให้เพลิดเพลิน

เสียงมโหรีครึ้ม


มืดมัว

/mɯːt̚˥˩.mua̯˧/^((สัมผัส))

มีแสงสว่างน้อย

อากาศมืดมัว

หูตามืดมัวมากจนรู้สึกมืดหน้า


เบื้องหน้า

เบื้อง + หน้า

/bɯa̯ŋ˥˩.naː˥˩/^((สัมผัส))

ข้างหน้า, ต่อไป, อนาคต


มือสอง

/mɯː˧.sɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ผู้ที่ทำหน้าที่แทน, ตัวสำรอง

นักบินมือสอง


มือสอง

แปลตรงตัวจากอังกฤษ secondhand

/mɯː˧.sɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ที่ใช้แล้วและนำมาขาย

รถมือสองราคาถูกกว่ารถใหม่มาก

ร้านนี้ขายเสื้อผ้ามือสอง


ทั้งปวง

/tʰaŋ˦˥.pua̯ŋ˧/^((สัมผัส))


แพ่ง

民事

ซึ่งเกี่ยวกับสิทธิส่วนเอกชน

ແພ່ງ

ซึ่งเกี่ยวกับสิทธิส่วนเอกชน

civil

ซึ่งเกี่ยวกับสิทธิส่วนเอกชน

/pʰɛŋ˥˩/^((สัมผัส))

งาม, น่าดูมาก

ที่เกี่ยวกับสิทธิส่วนเอกชน

กฎหมายแพ่ง

คดีแพ่ง


เทียม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ທຽມ (ทยม); เทียบเขมร ទឹម, នឹម (ทึม, นึม, “ผูกสัตว์กับยาน; วางหรือยืนข้างกัน”)

ทำเอาอย่างให้เหมือนหรือคล้ายของจริงของแท้

ทำเทียม

ของเทียม

ฝนเทียม

ดาวเทียม

เสมอกัน, เท่ากัน

สูงเทียมเมฆ


เหลี่ยม

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰliəmᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩖ᩠ᨿ᩵ᨾ (หลย่ม) หรือ ᩉ᩠ᩃ᩠ᨿ᩵ᨾ (หลย่ม), อีสาน เหลี่ยม, ลาว ຫຼ່ຽມ (หล่ยม); เทียบไทใหญ่ လိမ်ႈ (ลิ้ม) , จ้วง liemh (เหลี่ยม สันแหลม)

บวบเหลี่ยม

เหลี่ยมเพชร

เหลี่ยมเขา


เอก

ยืมมาจากสันสกฤต एक (เอก) หรือบาลี เอก

[เสียงสมาส]
เอ-กะ-

[เสียงสมาส]
เอก-กะ-

/ʔeːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกเครื่องหมายวรรณยุกต์รูปดังนี้ ◌่ ว่า ไม้เอก

กวีเอก

ตัวเอก

เรียกระนาดที่มีเสียงแกร่งกร้าวกว่าระนาดทุ้ม มีไม้แข็ง 2 อันสำหรับตี ว่า ระนาดเอก


อภิ

ยืมมาจากสันสกฤต अभि- (อภิ-) หรือบาลี อภิ-

[เสียงสมาส]
อะ-พิ-

ยิ่ง, วิเศษ, เหนือ

อภิรมย์

อภิญญาณ

ความรู้วิเศษ

อภิมนุษย์

มนุษย์ที่เหนือมนุษย์ทั้งหลาย


โล่ง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໂລ່ງ (โล่ง), คำเมือง ᩃᩰᩫ᩠᩵ᨦ (โล็่ง), เขิน ᩃᩰ᩠᩵ᨦ (โล่ง)

/loːŋ˥˩/^((สัมผัส))

มีลักษณะว่าง เตียน ไม่มีอะไรกีดกั้นหรือปิดบัง

ที่โล่ง

ที่เปิดตลอดไม่มีอะไรกีดกั้นหรือปิดบัง

ห้องโล่ง


รก

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ႁူၵ်ႉ (หู๎ก)

ที่กระจัดกระจายอยู่เกลื่อนกลาดไม่เป็นระเบียบเรียบร้อย

ทิ้งกระดาษไว้รกบ้าน

ที่งอกหรือขึ้นรวมกันอยู่อย่างยุ่งเหยิงไม่เป็นระเบียบเรียบร้อย

หญ้ารก

ป่ารก

น่ารำคาญเพราะไม่เป็นระเบียบ

รกตา

รกหู

รกสมอง


เคียง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄຽງ (คยง)

/kʰia̯ŋ˧/^((สัมผัส))

บ้านใกล้เรือนเคียง


บิ่น

บ้าอย่างหุนหันพลันแล่น, บ้าบิ่น ก็ว่า


นิดหน่อย

ไม่มาก, เล็กน้อย

พวกเขาขอแค่ที่ดินนิดหน่อยเท่านั้น


นิด

ร่วมเชื้อสายกับจ้วงแบบจั่วเจียง noiq nid (หน่อยนิด, “เล็กน้อย, นิดเดียว”)


หงอยเหงา

[ŋɔj˩˥.ŋäw˩˥]

เปลี่ยวใจไม่กระปรี้กระเปร่า, เหงาหงอย ก็ว่า


ซึมเซา

มีลักษณะเหงาหงอยง่วงซึมไม่กระปรี้กระเปร่า

วันนี้รู้สึกซึมเซาไม่อยากทำงานเลย


รั่ว

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwoːᴮ; เทียบจีนเก่า漏 (OC *roːs); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁ᩠ᩅᩫ᩵ (รว็่), ลาว ຮົ່ວ (ฮ็่ว), ไทขาว ꪭꪺꫀ, ไทใหญ่ ႁူဝ်ႈ (หู้ว), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜈𑜫 (รึว์), จ้วง roh, จ้วงแบบหนง roh, จ้วงแบบจั่วเจียง rueh (รั่ว)

มีรอยแตกหรือมีรูซึ่งเกิดจากความชำรุดที่อากาศหรือของเหลวเป็นต้นเข้าออกได้

เรือรั่ว

ท่อประปารั่ว

หลังคารั่ว

โดยปริยายหมายถึงลักษณะที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

ข่าวรั่ว

ข้อสอบรั่ว


สติ

ดูรากศัพท์ที่คำหลัก

อธิกรณการก เอกพจน์ เพศชาย/เพศกลางของ สนฺต

ปัจจุบันกาล กรรตุวาจก รูปกริยาขยายของ อตฺถิ (“to be”)

สัมโพธนการก เอกพจน์ เพศหญิงของ สนฺต

สัมโพธนการก เอกพจน์ เพศหญิงของ สนฺต


เพี้ยน

เพียน
ความเพี้ยน (noun-from-adj)

ผิดแปลกไปเล็กน้อย

หน้าเพี้ยน

ไม่ค่อยปรกติ (มักใช้แก่คน)

เขามีท่าทางเพี้ยน ๆ


กล้าได้กล้าเสีย

กล้า + ได้ + กล้า + เสีย

ความกล้าได้กล้าเสีย (noun-from-adj)

กฺล้า-ด้าย-กฺล้า-เสีย

/klaː˥˩.daːj˥˩.klaː˥˩.sia̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ใจป้ำ, ใจเป็นนักเลง, ไม่กลัวขาดทุน


โอลิมปิก

ยืมมาจากอังกฤษ Olympic

ที่เกี่ยวกับโอลิมปิก


ร่ม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rɤmᴮ, จากจีนเก่า蔭 (OC *qrɯms); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮົ່ມ (ฮ็่ม), คำเมือง ᩁᩫ᩠᩵ᨾ (ร็่ม), ไทลื้อ ᦷᦣᧄᧈ (โฮ่ม), ไทดำ ꪶꪭ꪿ꪣ (โฮ่ม), ไทใหญ่ ႁူမ်ႈ (หู้ม), อาหม 𑜍𑜤𑜪 (รุํ), จ้วงแบบจั่วเจียง loemq (“บัง, บังไว้ไม่ให้เห็น”)

ซึ่งมีอะไรบังแดด

ถนนสายนี้ร่มตลอดวัน


โปร่ง

/proːŋ˨˩/^((สัมผัส))

มีลักษณะว่างหรือเปิดเป็นช่อง, ไม่ทึบ

ใต้ถุนโปร่ง

ที่โปร่ง

ป่าโปร่ง

แจ่มใสไม่อึดอัด

สมองโปร่ง


ทั้งเพ

จากปักษ์ใต้ ทั้งเพ

/tʰaŋ˦˥.pʰeː˧/^((สัมผัส))


ไม่เห็นจะ

ใช้ประกอบแสดงความเห็นหรือความรู้สึก ในลักษณะที่ว่าไม่สมควรที่จะ ไม่น่าจะ รู้สึกว่าไม่

ไม่เห็นจะน่ารักเลย

ไม่เห็นจะน่ากลัวเลย


ดุจ

ยืมมาจากเขมร ដូច (ฎูจ) [ดูด]

/dut̚˨˩.t͡ɕaʔ˨˩/^((สัมผัส))

เหมือน, คล้าย, เช่น, เพียงดัง, ราวกะ, บางทีในกลอนใช้ว่า ดวจ ก็มี


เสรีนิยม

เสรี + นิยม; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ liberalism

ชอบเสรีภาพ, ที่เป็นไปในทางส่งเสริมเสรีภาพ


เด็ดขาด

/det̚˨˩.kʰaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เฉียบขาด, ไม่เปลี่ยนแปลง, ว่าอย่างใดทำอย่างนั้น, ถึงที่สุด


เสื่อมคลาย

เสื่อม + คลาย

เสื่อม-คฺลาย

น้อยลง, ลดลง

มิตรภาพเสื่อมคลายลงเพราะต่างฝ่ายต่างเอาเปรียบกัน


ยัดไส้

ที่มีสิ่งอื่นบรรจุอยู่ข้างใน

เป็ดยัดไส้

ไข่ยัดไส้


เฮีย

แผลงมาจาก เหี้ย

รูปที่เจตนาสะกดผิดของ เหี้ย


หลั่น

สูงต่ำหรือก่อนหลังกันเป็นลำดับ, มักใช้เข้าคู่กับคำ ลด เป็น ลดหลั่น


ครึ่ง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡrɤŋᴮ⁴ (Pittayaporn, 2008), จากไทดั้งเดิม *ɡrɤŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨣᩕᩮᩥ᩠᩵ᨦ (เคริ่ง), ปักษ์ใต้ ครึ๋ง, เขิน ᨤᩧ᩠᩵ᨦ (ฅึ่ง) หรือ ᨤᩨ᩠᩵ᨦ (ฅื่ง), ลาว ເຄິ່ງ (เคิ่ง) หรือ ເຄີ່ງ (เคี่ง), ไทลื้อ ᦆᦹᧂᧈ (ฅื่ง), ไทขาว ꪋꪳꪉꫀ, ไทใหญ่ ၶိုင်ႈ (ขึ้ง), ไทใต้คง ᥑᥫᥒ (เฃอ̂ง), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜂𑜫 (ขึง์), จ้วง gyang

/kʰrɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

กึ่ง, 1 ส่วนใน 2 ส่วน, ร้อยละ 50

เจ็ดโมงครึ่ง

ครึ่งวงกลม

ครึ่งหนึ่งโดยประมาณ

คนครึ่งม้า (centaur)

คนครึ่งแพะ (faun)

ความจริงครึ่งเดียว


เพียงนั้น

เพียง + นั้น

[pʰiːä̃ŋ˧.nä̃n˦˥]


ยุ่งยาก

/juŋ˥˩.jaːk̚˥˩/^((สัมผัส))

สลับซับซ้อนสางออกยาก

ปัญหาการเงินยุ่งยาก


เหม็น

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmenᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເໝັນ (เหมัน), ไทลื้อ ᦖᦲᧃ (หมีน), ไทดำ ꪢꪲꪙ (หมิน), ไทใหญ่ မဵၼ် (เมน), อาหม 𑜉𑜢𑜃𑜫 (มิน์), จ้วงแบบหนง maen

มีกลิ่นไม่ดี


คร้าน

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡraːnꟲ², จากจีนเก่า懶 (OC *raːnʔ); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨣᩕ᩶ᩣ᩠ᨶ (คร้าน), เขิน ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶ (ฅ้าน), ลาว ຄ້ານ (ค้าน), ไทลื้อ ᦆᦱᧃᧉ (ฅ้าน), ไทใหญ่ ၶၢၼ်ႉ (ข๎าน), ไทใต้คง ᥑᥣᥢᥳ (ฃ๎าน), จ้วงแบบจั่วเจียง kyanx/canx, จ้วง gyanx

มีความรู้สึกไม่อยากจะทำหรือคิดหรือไม่อยากแสดงอาการใด ๆ


ประณีต

ยืมมาจากสันสกฤต प्रणीत (ปฺรณีต)

ปราณีต
ความประณีต (noun-from-adj)

ละเอียดลออ, เรียบร้อยงดงาม

ฝีมือประณีต

ทำอย่างประณีต

ที่ปรุงอย่างสุดฝีมือด้วยของดี ๆ

ปรุงอาหารอันประณีต


คอก

/kʰɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ลักษณะของแขนที่พิการเหยียดตรงไม่ได้ เรียกว่า แขนคอก


น่วม

อ่อนนุ่มจนเกือบเหลว

บีบเสียจนน่วม


บอบ

/bɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

อ่อนเปลี้ยหรือหมดแรงเพราะถูกทุบตีอย่างรุนแรง หรือเจ็บป่วยอย่างหนัก หรือออกกำลังมากเกินไปเป็นต้น


เงา ๆ

คำซ้ำของ เงา


ราง ๆ

คำซ้ำของ ราง

/raːŋ˧.raːŋ˧/^((สัมผัส))

ไม่กระจ่าง, ไม่ชัดเจน

ภาพราง ๆ


เจน

/t͡ɕeːn˧/^((สัมผัส))

เจนตา

เจนสังเวียน

เจนทาง


ทัดเทียม

ทัด (“เท่า”) + เทียม

เท่าเทียม, เสมอ

ฝีมือทัดเทียมกัน


ปลอดภัย

พ้นภัย, ไม่มีภยันตราย


ตกค้าง

/tok̚˨˩.kʰaːŋ˦˥/^((สัมผัส))

หลงเหลืออยู่


blew

รูปเลิกใช้ของ blue


blown

ที่ขึ้นรูปโดยการเป่า (ใช้กับเครื่องแก้ว)

ติดยาเสพติด โดยเฉพาะกัญชา

เก่า, ไร้ค่า

เต็มไปด้วยไข่แมลงวัน


hidden

ซ่อน, ที่ซ่อนอยู่, แฝง


beat

จากอังกฤษกลาง beten, จากอังกฤษเก่า bēatan (“to beat, pound, strike, lash, dash, thrust, hurt, injure”), จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *bautaną (“to push, strike”), จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *bʰewd- (“to hit, strike”) (เทียบไอริชเก่า fo·botha (“he threatened”), ละติน confutō (โกนฟูโต̄, “I strike down”), fūstis (ฟู̄ซติซ, “stick, club”), แอลเบเนีย bahe (“sling”), ลิทัวเนีย baudžiù, อาร์มีเนียเก่า բութ (บุท), อาร์มีเนีย բութ (บุท)).

สหรัฐอเมริกา


learned

สืบทอดจากอังกฤษกลาง lerned, lernd, lernyd, เทียบเท่ากับ learn + -ed, ซึ่งแทนที่คำก่อนหน้า lered (“สอน”), รับมาจากอังกฤษเก่า (ġe)lǣred, อดีตกาลรูปกริยาขยายของ lǣran (“สอน”)Learn ในอดีตนอกจากความหมายมาตรฐานว่า “เรียน” แล้วยังมีความหมายว่า "สอน" ซึ่งปัจจุบันพบได้เฉพาะในภาษาพูดที่ไม่เป็นมาตรฐานเท่านั้น

มีความรอบรู้มาก, มีความรู้, คงแก่เรียน; มีการศึกษาสูง

The book opens with the Time Traveler dining with learned peers in late 1800s England, where he is trying to convince them that he has invented a time machine.

หนังสือเล่มนี้เริ่มเรื่องด้วยฉากนักเดินทางข้ามเวลารับประทานอาหารค่ำกับเพื่อนที่รอบรู้ในอังกฤษช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1800 ซึ่งเขาพยายามโน้มน้าวพวกเพื่อนว่าเขาได้ประดิษฐ์ไทม์แมชชีนขึ้นมา

2011 Feb, Jess Lourey, “A Pyramid Approach to Novel Writing”, in Writer, volume 124, number 2, page 30–32:

HENRY WADSWORTH LONGFELLOW used to be both the best-known poet in the English-speaking world and the most beloved, adored by the learned and the lowly ...

เฮนรี วัดส์เวิร์ธ ลองเฟลโลว์ เคยเป็นทั้งกวีที่พูดภาษาอังกฤษที่มีชื่อเสียงที่สุดในโลกและเป็นที่รักมากที่สุด เป็นที่ชื่นชมของผู้มีการศึกษาสูงและผู้ต่ำต้อย ...

2011 Spring, Jill Lepore, “How Longfellow Woke the Dead”, in American Scholar, volume 80, number 2, page 33–46:

คำอธิบายที่สุภาพซึ่งใช้เรียกทนายความหรือผู้พิพากษาในหลายกรณี

ศัพท์ที่เป็นทางการ

ลักษณะของผู้คงแก่เรียน, เกี่ยวกับทุนการศึกษา (มอบให้กับนักศึกษาในมหาวิทยาลัยโดยปกติเป็นผลมาจากการสอบแข่งขัน)

สหราชอาณาจักร

But our limits will not permit us to discuss the many important and curious questions respecting the science of government, to which this learned work invites attention.

งานของผู้รอบรู้ชิ้นนี้ดึงดูดความสนใจ แต่ข้อจำกัดของเราไม่อำนวยให้เราอภิปรายคำถามที่ใคร่รู้และสำคัญมากมายเกี่ยวกับศาสตร์แห่งการปกครอง

1831 March, anonymous, “The History of the Doric Race”, in w:The Edinburgh Review, volume LIII, number CV (book review), page 130:


learned

อดีตกาลรูปกริยาขยายของ learn

มาจากประสบการณ์; ได้มาโดยการเรียนรู้

Everyday behavior is an overlay of learned behavior over instinct.

พฤติกรรมในชีวิตประจำวันเป็นพฤติกรรมการเรียนรู้ที่ซ้อนทับเหนือสัญชาตญาณ


lighted

ที่มีแสง, ที่ทำให้สว่าง


mistaken

The phrase if I'm not mistaken (and variations) is used to indicate that one is uncertain about something one has said.

A mistaken sense of loyalty.

ที่มีความเชื่อไม่ถูกต้อง

I think you must be mistaken.

He admitted he was mistaken about the budget numbers.


เป็นอยู่

สภาพความเป็นไป


หลักลอย

ไม่มีหลักแหล่ง, ไม่อยู่เป็นที่, เชื่อถือไม่ได้

เขาเป็นคนหลักลอย


ᨲᩩ᩠᩶ᨿ

อ้วน, สมบูรณ์


ดำเนิน

ไม่ทราบรากศัพท์

ห่ามจวนสุก, แก่ยังไม่จัด, ตำเนิน ก็ว่า


ระบาทว์

สะกดเลียนคำว่า อุบาทว์

[rä˥.bäːt̚˨˩ ~ rä˧.bäːt̚˨˩]


ต่างประเทศ

ต่าง + ประเทศ

ต่าง-ปฺระ-เทด

/taːŋ˨˩.pra˨˩.tʰeːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ที่ไม่ได้อยู่หรือมาจากประเทศของตน

ข่าวต่างประเทศ

ชาวต่างประเทศ


ต่างด้าว

/taːŋ˨˩.daːw˥˩/^((สัมผัส))

บุคคลธรรมดาที่ไม่มีสัญชาติไทยมีถิ่นฐานอยู่ ต่างประเทศ

คนต่างด้าว

แรงงานต่างด้าว


เหี้ย

ไม่ทราบรากศัพท์; มีเรื่องเล่าว่าชื่อของสัตว์เลื้อยคลานมาจากการอุทานของคนที่พบมันครั้งแรก

เชี่ย
เห้
เอี้ย
เฮีย
ความเหี้ย (noun-from-adj)

มีนิสัยไม่ดี, เลว


พื้นเมือง

พื้น + เมือง

/pʰɯːn˦˥.mɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

เฉพาะเมือง, เฉพาะท้องที่

ของพื้นเมือง

คนพื้นเมือง

นิทานพื้นเมือง


อะไหล่

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากเปอร์เซียคลาสสิก آلة (อาลุฮ, “อุปกรณ์, เครื่องมือ”), จากอาหรับ آلَة (อาละ)

ที่เตรียมสำรองไว้ใช้เมื่อต้องการ

เครื่องอะไหล่รถยนต์

ยางอะไหล่


ฉุน

ยืมมาจากเขมร ឆុរ (ฉุร, “เสียงน้ำหรือน้ำมันที่เดือด; โกรธ”)

/t͡ɕʰun˩˩˦/^((สัมผัส))

แรง, กล้า, (ใช้แก่กลิ่นและรส)

บุหรี่ฉุน

เหล้าฉุน


เยิน

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง nywnh (ญื่น, “ละลาย, เน่า, ดอก, ย่น?”), จ้วงแบบจั่วเจียง ywnh (เยิ่น, “ละลาย, เน่า, ดอก ย่น?”)

/jɤːn˧/^((สัมผัส))

คมมีดเยิน

ตีตะปูจนหัวเยิน

บานออกจนเสียรูป

ไขตะปูควงจนหัวเยิน


บาน

ชามปากบาน

กางเกงขาบาน

กระโปรงบาน

ปลาบปลื้ม, แช่มชื่น, เบิกบาน

ใจบาน

หน้าบาน


เปลือย

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เปลือย, ลาว ເປືອຍ (เปือย), คำเมือง ᨸ᩠ᩅ᩠ᨿ (ปวย), ไทดำ ꪹꪜꪥ (เปย), ไทลื้อ ᦵᦔᧀ (เปิย), ไทใหญ่ ပူၺ် (ปูญ)

ပူၺ်

ไร้สิ่งปกปิดกาย

ເປືອຍ

ไร้สิ่งปกปิดกาย

ไม่มีอะไรปกปิดร่างกาย

เปลือยหลัง

เปลือยไหล่

สิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

สายเปลือย

สายไฟฟ้าที่ไม่มีผ้าหรือยางหุ้ม


ลามก

ยืมมาจากบาลี ลามก (“ชั่ว, มีบาป, ต่ำต้อย, ยากจน, ไม่สำคัญ”)

หยาบช้าต่ำทราม, หยาบโลน, อันเป็นที่น่ารังเกียจของคนดีมีศีลธรรม

หนังสือลามก

ไม่ดี, ไม่ถูกต้อง, ไม่เหมาะสม

พระสงฆ์บรรดาผู้ฝ่ายเหนือนี้...ฆ่าคนปล้นเอาทรัพย์สิ่งของและกินสุรา ซ่องเสพด้วยสีกา ให้ขาดจากสิกขาบทจัตุปราชิกเป็นลามกอยู่ในพระพุทธศาสนา ฉะนี้, พระทัยหนาไปด้วยอกุศลลามก มีวิตกในโทสะ โมหะมูล เจือไปในพระสันดาน เป็นนิรันดรมิได้ขาด


หยาบโลน

[jäːp̚˨˩.lõːn˧]

ที่ไม่สุภาพและลามก

พูดจาหยาบโลน

แสดงกิริยาหยาบโลน


หยาบช้า

/jaːp̚˨˩.t͡ɕʰaː˦˥/^((สัมผัส))

ต่ำช้า, เลวทราม

จิตใจหยาบช้า


ต่ำช้า

/tam˨˩.t͡ɕʰaː˦˥/^((สัมผัส))


สัมพันธ์

ยืมมาจากสันสกฤต सम्बन्ध (สมฺพนฺธ, “ติดพัน”) หรือบาลี สมฺพนฺธ

สัมพันธ
ความสัมพันธ์ (noun-from-adj)

ที่ผูกพัน, ที่เกี่ยวข้อง


สัมพันธ

[เสียงสมาส]
สำ-พัน-ทะ-

ที่ผูกพัน, ที่เกี่ยวข้อง


ต่อ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕໍ່ (ตํ่), คำเมือง ᨲᩬᩴ᩵ (ตอํ่), ไทลื้อ ᦎᦸᧈ (ต่อ̂), ไทดำ ꪔꪷ꪿ (ตํ่), ไทใหญ่ တေႃႇ (ต่อ̂)

/tɔː˨˩/^((สัมผัส))

เรียกสัตว์เลี้ยงที่นำไปล่อสัตว์ป่า

ไก่ต่อ

นกต่อ

ช้างต่อ

เรียกสิ่งที่เชื่อมเข้าด้วยกัน

คำต่อ

คำบุรพบทและคำสันธาน

ข้อต่อ


โดดเดี่ยว

โดด + เดี่ยว

เดียวเท่านั้น, อยู่ตามลำพังไม่เกี่ยวข้องกับใคร


โดด

/doːt̚˨˩/^((สัมผัส))

อันเดียวเด่น

ตั้งอยู่โดด ๆ

ลูกโดด


ปริ่ม

เสมอขอบ, เสมอพื้น, (ในลักษณะอย่างน้ำที่ขึ้นเสมอขอบตลิ่งหรือดอกบัวที่โผล่ขึ้นเสมอพื้นน้ำเป็นต้น)


ยัน

ที่ทำให้เมา ในคำว่า หมากยัน


เค็ม

จากจีนเก่า鹹 (OC *ɡrɯːm) หรือ 鹽 (OC *ɡ·lam, *ɡ·lams); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨣᩮ᩠ᨾ (เคม), ลาว ເຄັມ (เคัม), ไทลื้อ ᦋᦲᧄ (ชีม), ไทดำ ꪹꪁꪸꪣ (เกฺย̂ม), ไทใหญ่ ၸဵမ်း (เจ๊ม), พ่าเก ꩡ်ံ (จ์ํ) หรือ ꩡိမ် (จิม์), อาหม 𑜀𑜧𑜪 (กว์ํ) หรือ 𑜀𑜢𑜉𑜫 (กิม์), จ้วงแบบจั่วเจียง keemz (เค็ม/คีม), แสก แค๊ม

ᨣᩮ᩠ᨾ

มีรสอย่างรสเกลือ

zoutig

มีรสอย่างรสเกลือ

ꪹꪁꪸꪣ

มีรสอย่างรสเกลือ

ၸဵမ်း

มีรสอย่างรสเกลือ

ເຄັມ

มีรสอย่างรสเกลือ

salado

มีรสอย่างรสเกลือ

salty

มีรสอย่างรสเกลือ

มีรสอย่างรสเกลือ

พยายามให้ได้ประโยชน์มากกว่า


นุ่ม

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *numᴮ²; ร่วมเชื้อสายกับลาว ນຸ່ມ (นุ่ม), ไทลื้อ ᦐᦳᧄᧈ (หนุ่ม) หรือ ᦷᦓᧄᧈ (โน่ม), ไทใหญ่ ၼုမ်ႇ (นุ่ม), อาหม 𑜃𑜤𑜪 (นุํ), จ้วง naemz (นำ-นุ่ม อ่อน), จ้วงแบบจั่วเจียง naemz (นำ-นุ่ม อ่อน)

อ่อนละมุน, อ่อนนิ่ม


ดื้อ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ດື້ (ดื้)

/dɯː˥˩/^((สัมผัส))

ไม่ยอมเชื่อฟังหรือทำตาม


ทื่อ

/tʰɯː˥˩/^((สัมผัส))

ไม่คม (ใช้แก่ของแบน ๆ ที่มีคมแต่ไม่คม), ดื้อ ก็ว่า

มีดทื่อ

ไม่เฉียบแหลม, ซื่อ ก็ว่า

ปัญญาทื่อ


ซื่อ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่), เขิน ᨪᩨ᩵ (ซื่), อีสาน ซื่อ หรือ ซือ, ลาว ຊື່ (ซื่), ไทลื้อ ᦌᦹᧈ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทขาว ꪏꪳꫀ, ไทใหญ่ သိုဝ်ႈ (สึ้ว), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), พ่าเก ꩬိုဝ် (สึว์), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh

/sɯː˥˩/^((สัมผัส))

คนซื่อ

ไม่มีเล่ห์เหลี่ยม, ทื่อ ก็ว่า

พูดซื่อ ๆ

หน้าซื่อ

นิ่งเฉยอยู่ไม่กระดุกกระดิกเหมือนสิ่งไม่มีชีวิต, ทื่อ ก็ว่า

แข็งซื่อ


ซื่อ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”) ร่วมเชื้อสายกับไทย ซื่อ, คำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่), เขิน ᨪᩨ᩵ (ซื่), ลาว ຊື່ (ซื่), ไทลื้อ ᦌᦹᧈ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทใหญ่ သိုဝ်ႈ (สึ้ว), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh


นัก

รูปแบบอื่นของ ᨶᩢ᩠ᨠ (นัก)


จุ ๆ

เสียงดังเช่นนั้นอย่างเสียงดูดลมเข้าปากเพื่อดุ ห้าม หรือเตือน เป็นต้น


ต้น

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tonꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩫ᩠᩶ᨶ (ต็้น), เขิน ᨲᩫ᩠᩶ᨶ (ต็้น), ลาว ຕົ້ນ (ต็้น), ไทลื้อ ᦎᦳᧃᧉ (ตุ้น), ไทใหญ่ တူၼ်ႈ (ตู้น), ไทใต้คง ᥖᥨᥢᥲ (โต้น), พ่าเก တုꩫ် (ตุน์), อาหม 𑜄𑜤𑜃𑜫 (ตุน์)

หน้าต้น

แต่ต้น

เนื่องในพระเจ้าแผ่นดิน

ประพาสต้น

กฐินต้น

ช้างต้น

ม้าต้น


ทั้ง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *daŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ທັງ (ทัง), ไทลื้อ ᦑᧂ (ทัง), ไทดำ ꪹꪕꪸꪉ (เตฺย̂ง), ไทใหญ่ တင်း (ตั๊ง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วงแบบหนง daengz, จ้วง daengx, จ้วงแบบจั่วเจียง taengz

/tʰaŋ˦˥/^((สัมผัส))

ทั้งโลก

ทั้งห้อง

ทั้งตัว

ปลาทั้งตัว

ต้มทั้งกระดูก

นอนทั้งรองเท้า

ทั้งคืน

ทั้งวัน

ทั้งเดือน

ทั้งปี

ครบตามที่กำหนด

โกฐทั้ง 5 ได้แก่ โกฐหัวบัว โกฐสอ โกฐเขมา โกฐเชียง และโกฐจุฬาลัมพา

ชุมเห็ดทั้ง 5 ได้แก่ ต้น ราก เปลือก ใบ และดอก ของต้นชุมเห็ด


หนำใจ

สาแก่ใจ, สมใจอยาก

กินให้หนำใจ

เที่ยวเสียหนำใจ


คลอน

รวมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤᩬᩁ (ฅอร), ลาว ຄອນ (คอน), ไทลื้อ ᦆᦸᧃ (ฅอ̂น), ไทใหญ่ ၶွၼ်း (ข๊อ̂น), อาหม 𑜁𑜨𑜃𑜫 (ขอ̂น์), จ้วง gyonz (กลอน), จ้วงแบบจั่วเจียง honz (ฮอน)

/kʰlɔːn˧/^((สัมผัส))

เคลื่อนไปมาได้ในที่บังคับ

ฟันคลอน


ตั้ง

รูปแบบอื่นของ ᨲᩢ᩠᩶ᨦ (ตั้ง)


ล้ม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɤmꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ລົ້ມ (ล็้ม), ไทลื้อ ᦟᦳᧄᧉ (ลุ้ม), ไทใหญ่ လူမ်ႉ (ลู๎ม), พ่าเก လုံ (ลุํ), อาหม 𑜎𑜤𑜪 (ลุํ), จ้วง laemx, จ้วงแบบหนง laemx, จ้วงแบบจั่วเจียง loemx; เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ ล่ม

ที่ตั้งอยู่แล้วเอนลงหรือทอดลงถึงพื้นหรือทลายลง

ไม้ล้มข้ามได้ คนล้มอย่าข้าม

ที่สมยอมกันในทางไม่สุจริต

มวยล้ม


อวน

เลอเวือะตะวันออก


ราย

ยืมมาจากเขมร រាយ (ราย, “ราย”)

ที่แยกเป็นลำดับหรือเป็นระยะต่อเนื่องกัน

หนังสือพิมพ์รายวัน

นิตยสารรายเดือน

ค่าอาหารคิดเป็นรายหัว

ถามเป็นรายบุคคล

ที่เรียงกันเป็นแถวเป็นระยะ ๆ

ศาลาราย

เจดีย์ราย


โฉ่

ยืมมาจากจีนกลาง臭 (chòu)

/t͡ɕʰoː˨˩/^((สัมผัส))

คลุ้ง, ฟุ้ง, (มักใช้แก่กลิ่นที่เน่าเหม็นหรือเรื่องราวที่ไม่ดี)

เหม็นโฉ่


ສັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สัก, คำเมือง ᩈᩢ᩠ᨠ (สัก)


ໜັກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนัก, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩢᨠ (หนัก), ไทลื้อ ᦐᧅ (หนัก), ไทดำ ꪘꪰꪀ (หนัก), ไทขาว ꪘꪰꪀ, ไทใหญ่ ၼၵ်း (นั๊ก), ไทใต้คง ᥘᥐᥴ (ลั๋ก), อ่ายตน ꩫက် (นก์), อาหม 𑜃𑜀𑜫 (นก์), ปู้อี nagt, จ้วง naek


ຂີ້ຮ້າຍ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ຂີ້ຮ້າຽ
ขี้ฮ้าย

[kʰiː˥˥˨.haːj˧˦]

ขี้เหร่, ไม่งาม

ຜູ້ຍິງຂີ້ຮ້າຍ

ผู้หญิงขี้เหร่

ผู้ยิงขี้ฮ้าย


ຂີ້ລັກ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ລັກ (ลัก, “ลัก, ขโมย”)

[kʰiː˥˥˨.lak̚˧˨]


murdered

(คน) ที่ถูกฆ่า

They apparently have a theory that the indefinable psychic gift that they call magic, and which we might designate "psychicism", can be acquired by accosting the soul of a murdered man in a burial ground at midnight.

1936, Rollo Ahmed, The Black Art, London: Long, page 178:


viewed

ที่ถูกพบเห็น เฝ้ามอง หรือเห็นประจักษ์


wondered

มหัศจรรย์, เกินธรรมดา


undocumented

ไม่มีเอกสารแสดงวิธีใช้หรือแหล่งอ้างอิง

ไม่มีเอกสารทางการสำหรับการระบุตัวตนหรือการอนุญาตเป็นต้น

On arrival from a foreign port, undocumented foreign-built vessels, if laden with goods, wares or merchandise, may, with their cargoes, be subject to forfeiture.

1861, United States, War Department - Annual Reports:

ไม่มีเอกสารทางการที่จำเป็นตามกฎหมาย สำหรับการเข้าเมือง การอาศัย หรือการทำงานในประเทศ


departed

ที่ออกไปแล้ว, ที่จากไปแล้ว


bombed

มีอาการเมา (เหล้าหรือกัญชา)


achieved

ที่ไปถึง บรรลุ หรือสำเร็จแล้ว

เป้าหมายหรือสถานภาพ


acted out

การสะกดแบบอื่นของ acted-out


abasht

รูปเลิกใช้ของ abashed


abased

ที่เสียเกียรติ


abandoned

ที่ถูกทิ้งร้าง

ที่ไม่มีใครอยู่อาศัย


aberrated

ผิดปรกติ; ไม่สม่ำเสมอ; ผิดแบบ

The most distressing cases are those where the patch assumes a different colour from that of the trousers (dissimilitas coloris). In this instance the mind of the patient is found to be in a sadly aberrated condition.

1910, Stephen Leacock, Literary Lapses, A New Pathology:


handled

ที่มีที่ถือหรือจับ ตามจำนวนอันหรือชนิดของมัน


sliced

ที่ถูกหั่นเป็นแผ่น


accessorized

ที่ใส่เครื่องประดับหรือของตกแต่ง


accomplisht

รูปเลิกใช้ของ accomplished


apples

* (บันได): จาก Cockney rhyming slang apples and pears
* (ดี): จาก Australian rhyming slang apples and spice หรือ apples and rice


bats

บ้า, วิกลจริต

You must be bats to go out in the cold without a coat on.

"Don't be so bats, Binns! Why should anyone want to pinch just one boot?"
"He might have been a chap with only one leg."

1952, Anthony Buckeridge, Jennings and Darbishire:


bones

เพศหญิง พหูพจน์ของ bo


bones

เพศหญิง พหูพจน์ของ bon


bones

เพศหญิง พหูพจน์ของ bon


bones

เพศหญิง พหูพจน์ของ bonu


boos

จากดัตช์กลาง bôse, จากดัตช์เก่า bōsi, จากเจอร์แมนิกตะวันตกดั้งเดิม *bausī, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *bausuz

boos

เนเกอร์ฮอลันดส์

หงุดหงิด, อารมณ์เสีย


bees

เยอรมันแบบเพนซิลเวเนีย

เทียบเยอรมัน böse


bugs

บ้า; (อารมณ์) แปรปรวน


animals

พหูพจน์ของ animal


beats

พหูพจน์ เพศชายของ beat


apes

จากชวา apes (ꦲꦥꦼꦱ꧀), จากชวาเก่า apĕs, apus (“อ่อนแอ, เหนื่อย”); เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ hapus (“ลบออก”)


armadas

เพศหญิง พหูพจน์ของ armado


armadas

เพศหญิง พหูพจน์ของ armado (อาร์มาโด)


soles

เพศหญิง พหูพจน์ของ sol


soles

ฟร็องโก-พรอว็องส์

เพศหญิง พหูพจน์ของ sol


soles

เพศหญิง พหูพจน์ของ solu


ກວມໂລກ

[kuːə̯m˩˨.loːk̚˧˦]


bells

พหูพจน์ เพศชายของ bell


bits

ฉับพลัน, ฉุนเฉียว, ไม่เป็นมิตร

มีแนวโน้มที่จะกัด


cheated

ที่ถูกหลอกหลวง


watched

ที่ใส่นาฬิกาข้อมือ

Passing the third checkpoint, the third smiling [sic] state policeman, a fellow by the name of R. C. Anderson, raises his big silver-watched wrist and touches the brim of his gray felt Stetson (yes, he does) as one faintly remembers Wendell Corey once doing from high on a Canadian Mountie snow peak overlooking something like a distressed Linda Darnell.

1969 September 1, Gail Sheehy, “The End of the Drinking Generation”, in New York, volume 2, number 35, page 63:

Conrad Scott then grabbed Senator Moss’s watched wrist and thrust it into the air, allowing the crowd to exercise their delirium one last time.

1998, Ev Ehrlich (Everett M. Ehrlich), Big Government, Warner Books:

Kara grimaced at the last but waved it away with flick of her Swatch watched wrist saying, “Angie you’re exaggerating. It can’t have been that bad. You seemed happy. You had your share.”

2007, L.M. Favier, A Sackful of Quarters, Xlibris, page 92:

Edward surfaced from his performance to see a man who appeared composed of only sharp angles standing in the foyer, where the light caught his gold-watched wrist.

2015, Kathleen Alcott, Infinite Home, New York, N.Y.: Riverhead Books, page 90:

So too the human shield protecting the pathway beyond the gates, a young man in a security uniform who cheerfully declared upon espying me, ‘Only nine seconds exactly to go until we open!’ while waving his watched wrist in the air.

2016, Elizabeth Mackinlay, Teaching and Learning Like a Feminist: Storying Our Experiences in Higher Education, Sense Publishers, →ISBN, page 76:

He wasn’t looking up but was instead staring straight ahead at the school principal, his legs crossed, a Rolex-watched wrist draped languidly over one knee in an almost feminine pose.

2016, Liane Moriarty, Truly Madly Guilty, Flatiron Books, →ISBN:

The hairy, gold-watched wrist of an airline captain changing gear in a sports car while enjoying a Rothmans cigarette stood for all he could never be, even as it opened out a little hollow of confused desire within him.

2018, Patrick Gale, Take Nothing With You, Tinder Press, →ISBN:


អាវ

แข็ง, มีเปลือกแข็ง

ไร้ค่า, ไร้ประโยชน์


ជម្ពូ

ชมพู, แดงอ่อน


မာလာ

ยืมมาจากจีน麻辣 (málà)


ເໝືອນກັນ

ເຫມືອນກັນ
เหมือนกัน

[mɯːə̯n˥˧˧.kan˩˨]


ຄືກັນ

ຄື (คื, “เหมือน”) + ກັນ (กัน, “กัน”)

[kʰɯː˩˨.kan˩˨]


debonair

สุภาพ, อ่อนโยน


lachrymose

ชอบร้องไห้, ขี้แง


เลื่อนลอย

เลื่อน + ลอย

/lɯa̯n˥˩.lɔːj˧/^((สัมผัส))

ไม่คงที่, ไม่แน่นอน

ความฝันเลื่อนลอย

พูดจาเลื่อนลอยไม่มีหลักฐาน

สติเลื่อนลอย

ข้อกล่าวหาเลื่อนลอย


คอน

เทียบลาว ຄອນ (คอน), จ้วง gonz, , จ้วงแบบจั่วเจียง konz (คอน-ไม้คอน ยกมา ขนไป)

/kʰɔːn˧/^((สัมผัส))

หนักข้างหนึ่งเบาข้างหนึ่ง


Russian

เกี่ยวกับประเทศรัสเซีย


national

เกี่ยวกับประชาชาติ


political

เกี่ยวกับการเมือง, ทางการเมือง


social

เกี่ยวกับสังคม, ทางสังคม

His social status is not as high as his brother's.

สถานภาพทางสังคมของเขา ไม่ดีเท่าสถานภาพทางสังคมของพี่ชายเขา


federal

เกี่ยวกับรัฐบาลกลาง


international

นานาชาติ, ระหว่างประเทศ


physical

ทางร่างกาย, กายภาพ


traditional

/tɹəˈdɪʃənl/

แบบดั้งเดิม, ตามจารีตประเพณี


cultural

/ˈkʌltʃəɹəl/

ด้านวัฒนธรรม, เกี่ยวกับวัฒนธรรม


democratic

/ˌdɛməˈkɹætɪk/

เกี่ยวกับประชาธิปไตย


recent

เมื่อเร็ว ๆ นี้


หลง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰloŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หลง, ลาว ຫຼົງ (หล็ง), คำเมือง ᩉᩖᩫᨦ (หล็ง), เขิน ᩉᩖᩫᨦ (หล็ง), ไทลื้อ ᦜᦳᧂ (หลุง), ไทดำ ꪶꪨꪉ (โหลง), ไทใหญ่ လူင် (ลูง), ไทใต้คง ᥘᥨᥒᥴ (โล๋ง), จ้วง loeng, จ้วงแบบหนง loang

/loŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เลอะเลือน, จำได้บ้างไม่ได้บ้าง, ขี้หลงขี้ลืม ก็ว่า


likely

น่าจะ, อาจเป็นไปได้


environmental

เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม, ทางสิ่งแวดล้อม


various

ต่างๆ, หลากหลาย


legal

เกี่ยวกับกฎหมาย


religious

เกี่ยวกับสำคัญ


คู่บ้านคู่เมือง

คู่ + บ้าน + คู่ + เมือง

คู่-บ้าน-คู่-เมือง

/kʰuː˥˩.baːn˥˩.kʰuː˥˩.mɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

ที่เป็นของประจำบ้านเมืองหรือที่มีมาพร้อมกับบ้านเมือง ถือว่าเป็นของที่มีค่ามาก

พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมือง

ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญของประเทศ

พระแก้วมรกตเป็นพระคู่บ้านคู่เมืองของเรา

ช้างเป็นสัตว์คู่บ้านคู่เมืองของไทย


animales

เพศหญิง พหูพจน์ของ animal


animales

กรรตุการก เพศชาย พหูพจน์ของ animālis (อานีม̄าลิซ)

กรรตุการก เพศหญิง พหูพจน์ของ animālis (อานีม̄าลิซ)

กรรมการก เพศชาย พหูพจน์ของ animālis (อานีม̄าลิซ)

กรรมการก เพศหญิง พหูพจน์ของ animālis (อานีม̄าลิซ)

สัมโพธนการก เพศชาย พหูพจน์ของ animālis (อานีม̄าลิซ)

สัมโพธนการก เพศหญิง พหูพจน์ของ animālis (อานีม̄าลิซ)


animales

พหูพจน์ของ animal (อานีมัล)


padres

พหูพจน์ของ padre (ปาเด๎ร)


amigas

เพศหญิง พหูพจน์ของ amigo


comidas

เพศหญิง พหูพจน์ของ comido (โกมีโด)


สฐะ

ยืมมาจากบาลี สฐ

/sa˨˩.tʰaʔ˨˩/^((สัมผัส))


ฆนะ

ยืมมาจากสันสกฤต घन (ฆน) หรือบาลี ฆน

/kʰa˦˥.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

แน่น, ทึบ, แข็ง


ฆน

ยืมมาจากสันสกฤต घन (ฆน) หรือบาลี ฆน

[เสียงสมาส]
คะ-นะ-

รูปแบบอื่นของ ฆนะ


ทฤฆ

ยืมมาจากสันสกฤต दीर्घ (ทีรฺฆ)

[เสียงสมาส]
ทะ-รึ-คะ-

ยาว, นาน, ยั่งยืน


ทีรฆ

ยืมมาจากสันสกฤต दीर्घ (ทีรฺฆ)

[เสียงสมาส]
ที-ระ-คะ-

ยาว, นาน, ยั่งยืน


เทียรฆ

ยืมมาจากสันสกฤต दीर्घ (ทีรฺฆ)

[เสียงสมาส]
เทียน-คะ-

ยาว, นาน, ยั่งยืน


ทีฆ

ยืมมาจากบาลี ทีฆ (“ยาว; นาน”)

[เสียงสมาส]
ที-คะ-

ยาว, นาน, ยั่งยืน


ทีฆ

สืบทอดจากสันสกฤต दीर्घ (ทีรฺฆ); เหมือนกับ ทุ + ฆ


ปากโป้ง

/paːk̚˨˩.poːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชอบพูดเปิดเผยสิ่งที่ไม่สมควรออกมาโดยไม่คำนึงถึงความผิดพลาดเสียหาย


เหม่ง

จากกวางตุ้ง 明 (ming4, “สว่าง, ใส”)

/meŋ˨˩/^((สัมผัส))


เหม่ง

/meŋ˨˩/^((สัมผัส))

มีเสียงดังเช่นนั้น


deserved

เหมาะ; สมควร

But though he thus abstained from power, his eldest son, the present Lord Morpeth, as Secretary for Ireland at a critical period, acquired a higher reputation and a more deserved popularity than any statesman who ever held that office.

1846, William Cooke Taylor, The National Portrait Gallery of Illustrious and Eminent Personages, Chiefly of the Nineteenth Century, page 34:

When the victim fails or refuses, the punishment is perceived as being more deserved.

1992, Scott Daniel Corey, Strength of the Pack: Revolution and Threat Management, page 36:

For example, Van Dijk et al. (2005) showed that individuals who were seen to be responsible for their own misfortune evoked more schadenfreude and less sympathy than individuals who were not held responsible for their misfortunes, and that these effects were mediated by the perceived deservingness of the misfortune (i.e., misfortunes for which a target was held responsible were seen as more deserved and in turn elicited more schadenfreude and less sympathy).

2014, Wilco W. van Dijk; Jaap W. Ouwerkerk, Schadenfreude, page 234:


แตะ

ร่วมเชื้อสายกับมอญ တေံ (เตํ)


buns

ฝรั่งเศสเก่า

การผันรูปของ bun:

การผันรูปของ bun:
เพศชาย กรรตุการก เอกพจน์

การผันรูปของ bun:
เพศชาย การกอ้อม พหูพจน์


buns

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-buns.wav

แย่, มีคุณภาพต่ำ


เปรอะ

/prɤʔ˨˩/^((สัมผัส))

ผ้าเปรอะ

สนิมเปรอะ

ขี้ไคลเปรอะ

สับสน, ยุ่งเหยิง

ลวดลายเปรอะ

วางของเปรอะไปหมด


เลอะ

/lɤʔ˦˥/^((สัมผัส))

เสื้อเลอะเขม่า

หน้าเลอะหมึก

เปรอะไปด้วยสิ่งเปียก ๆ แฉะ ๆ มีลักษณะเละ อย่างโคลนเลน

ย่ำโคลนขึ้นบ้านเลอะหมด

เรี่ยรายกระจัดกระจายไปทั่วอย่างไม่มีระเบียบ

วางข้าวของไว้เลอะเต็มห้อง

โดยปริยายหมายความว่า วุ่นวายสับสน

เรื่องนี้ชักเลอะกันใหญ่

ผ้าดอกเลอะ

พูดจาเลอะ

อายุมากแล้วชักจะเลอะ


pseudonym

ที่มีชื่อปลอม


pseudonym

ที่มีชื่อปลอม


bra

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

ยืมจากฝรั่งเศส brave


dick

สืบทอดจากเยอรมันสูงกลาง [Term?], จากเยอรมันสูงเก่า dicchi (akin to แซกซันเก่า thikki), จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *þekuz. เทียบกับLow ภาษาเยอรมัน dick, ภาษาดัตช์ dik, ภาษาอังกฤษ thick, ภาษาเดนมาร์ก tyk.


outcast

จัณฑาล, ถูกขับไล่


atheist

เกี่ยวกับผู้ที่เชื่อว่าไม่มีพระเจ้า หรือ เทพเจ้า, เกี่ยวกับอเทวนิยม


stronger

รูปผันขั้นกว่าของ strong


shorter

รูปผันขั้นกว่าของ short


safer

รูปผันขั้นกว่าของ safe


cheaper

รูปผันขั้นกว่าของ cheap


meaner

รูปผันขั้นกว่าของ mean


weaker

รูปผันขั้นกว่าของ weak


strongest

จากอังกฤษกลาง strongeste, strengeste (“แข็งแรงกว่า”), จากอังกฤษเก่า strongesta, strengesta (“แข็งแรงสุด”), จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *strangistô (“แข็งแรงกว่า”), ขั้นสุดของ เจอร์แมนิกดั้งเดิม *strangaz (“แข็งแรง”); ดูเพิ่มที่ strong

/ˈstɹɒŋɡəst/

/ˈstɹɔŋɡəst/

/ˈstɹɑŋɡəst/

รูปผันขั้นสุดของ strong


weakest

รูปผันขั้นสุดของ weak


meanest

รูปผันขั้นสุดของ mean


cheapest

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-cheapest.wav

รูปผันขั้นสุดของ cheap

Since the mid-1980s, when Indonesia first began to clear its bountiful forests on an industrial scale in favour of lucrative palm-oil plantations, “haze” has become an almost annual occurrence in South-East Asia. The cheapest way to clear logged woodland is to burn it, producing an acrid cloud of foul white smoke that, carried by the wind, can cover hundreds, or even thousands, of square miles.

2013 June 29, “Unspontaneous combustion”, in w:The Economist, volume 407, number 8842, page 29:


safest

รูปผันขั้นสุดของ safe


tallest

รูปผันขั้นสุดของ tall


shortest

รูปผันขั้นสุดของ short

The two-word poem "Fleas", by Ogden Nash, is arguably the shortest poem in the English language.


smallest

รูปผันขั้นสุดของ small


biggest

รูปผันขั้นสุดของ big


fattest

รูปผันขั้นสุดของ fat


sexiest

รูปผันขั้นสุดของ sexy


largest

/ˈlɑːd͡ʒɪst/

/ˈlɑɹd͡ʒɪst/

รูปผันขั้นสุดของ large


rudest

รูปผันขั้นสุดของ rude


heaviest

รูปผันขั้นสุดของ heavy


funniest

รูปผันขั้นสุดของ funny


fullest

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

ไม่ชี้เฉพาะ เอกพจน์ ขั้นสุดของ full


fullest

รูปผันขั้นสุดของ full

"Our railways were developed to their fullest extent at a time when the horse and cart was the only means of feeding to and distributing from them.

1962 December, “Dr. Beeching previews the plan for British Railways”, in Modern Railways, page 377:


smartest

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

ไม่ชี้เฉพาะ เอกพจน์ ขั้นสุดของ smart


smartest

รูปผันขั้นสุดของ smart


widest

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-widest.wav

รูปผันขั้นสุดของ wide


fairest

รูปผันขั้นสุดของ fair


fair

ธรรม, ยุติธรรม


smaller

รูปผันขั้นกว่าของ small


bigger

รูปผันขั้นกว่าของ big


fatter

รูปผันขั้นกว่าของ fat


sexier

รูปผันขั้นกว่าของ sexy


larger

รูปผันขั้นกว่าของ large


ruder

รูปผันขั้นกว่าของ rude


heavier

รูปผันขั้นกว่าของ heavy


funnier

รูปผันขั้นกว่าของ funny


fuller

รูปผันขั้นกว่าของ full


smarter

รูปผันขั้นกว่าของ smart


wider

รูปผันขั้นกว่าของ wide


fairer

รูปผันขั้นกว่าของ fair


harder

รูปผันขั้นกว่าของ hard


easier

รูปผันขั้นกว่าของ easy


hardest

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

ไม่ชี้เฉพาะ เอกพจน์ ขั้นสุดของ hard


hardest

รูปผันขั้นสุดของ hard

Diamond is the hardest natural material.

The hardest thing I ever did was run the 25th mile of a 26 mile long marathon.


easiest

รูปผันขั้นสุดของ easy


clearer

รูปผันขั้นกว่าของ clear


newer

รูปผันขั้นกว่าของ new


higher

รูปผันขั้นกว่าของ high


greater

รูปผันขั้นกว่าของ great


younger

รูปผันขั้นกว่าของ young


longer

รูปผันขั้นกว่าของ long


clearest

รูปผันขั้นสุดของ clear


longest

รูปผันขั้นสุดของ long


newest

จากอังกฤษกลาง newest, จากอังกฤษเก่า nīwost, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *niwistaz, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *néwisth₂os, ขั้นสุดของ *néwos/*néwyos (ซึ่งเป็นรากของ new); ร่วมเชื้อสายกับสกอต newest, ดัตช์ nieuwst, เยอรมัน neueste, neuste, ไอซ์แลนด์ nýjastur, กอท 𐌽𐌹𐌿𐌾𐌹𐍃𐍄𐍃 (นิวฺยิสทส), Ashkun nustári (“ก่อน”), Kamkata-viri nüštë́ř (“ก่อน”), Waigali nüst (“ก่อน”), สันสกฤตพระเวท नविष्ठ (นวิษฺฐ)

รูปผันขั้นสุดของ new


highest

รูปผันขั้นสุดของ high


greatest

รูปผันขั้นสุดของ great


youngest

รูปผันขั้นสุดของ young

ที่เริ่มต้นหรือเกิดขึ้นเมื่อไม่นานมานี้

I may be the youngest in my family but I still resent being referred to as the baby.

การรับแจกไพ่ใบสุดท้าย กล่าวคือ ทันทีก่อนที่จะมีการแจกไพ่ครั้งต่อไปให้กับมือแรก


lowest

รูปผันขั้นสุดของ low


reddest

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

ไม่ชี้เฉพาะ เอกพจน์ ขั้นสุดของ redd


reddest

รูปผันขั้นสุดของ red


finest

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

ไม่ชี้เฉพาะ เอกพจน์ ขั้นสุดของ fin


finest

รูปผันขั้นสุดของ fine

This is the finest wine you can get here.

Use the finest sandpaper available.

From time to time the coaches of the Lötschberg Railway itself, which in comfort and décor can rank with the finest in Europe today, travel far from the frontiers of Switzerland on through workings such as these.

1960 December, Cecil J. Allen, “Operating a mountain main line: the Bern-Lötschberg-Simplon: Part One”, in Trains Illustrated, page 743:


poorest

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-poorest.wav

รูปผันขั้นสุดของ poor

But poverty’s scourge is fiercest below $1.25 (the average of the 15 poorest countries’ own poverty lines, measured in 2005 dollars and adjusted for differences in purchasing power): people below that level live lives that are poor, nasty, brutish and short.

2013 June 1, “Towards the end of poverty”, in w:The Economist, volume 407, number 8838, page 11:


hottest

รูปผันขั้นสุดของ hot

Aside from the Turfan depression in Hsin-chiang (Sinkiang) province, the hottest part of China lies in the middle and lower Yangtze Valley. Maximum temperatures of 43°-44°C (110°-112°F) have been recorded in Ch'ang-sha and Nan-ching.

1969, w:Yi-Fu Tuan, China, Chicago: Aldine Publishing Company, LCCN 71-86829, OCLC 100249, OL 5754218M, page 22:


darkest

รูปผันขั้นสุดของ dark


closest

รูปผันขั้นสุดของ close


nicest

จากอังกฤษกลาง nyce, จากฝรั่งเศสเก่า nice, จากละติน nescius (เนซกีอุซ)

เยี่ยมสุด (nicest)

Maade a nicest coolecannan that e'er ye did zee.

Made the nicest coolecannan that ever you did see.

1867, “THE WEDDEEN O BALLYMORE”, in SONGS, ETC. IN THE DIALECT OF FORTH AND BARGY, number 3, page 94:


nicest

รูปผันขั้นสุดของ nice


greenest

รูปผันขั้นสุดของ green

Chief executive Andrew Haines said: "Rail is already the cleanest and greenest mode of transporting large numbers of people and goods, but we're committed to cutting our carbon footprint even further. …."

2020 November 18, “Network News: Network Rail sets science-based global warming targets”, in Rail, page 22:


coldest

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-coldest.wav

รูปผันขั้นสุดของ cold


redder

รูปผันขั้นกว่าของ red


finer

รูปผันขั้นกว่าของ fine


poorer

รูปผันขั้นกว่าของ poor


hotter

รูปผันขั้นกว่าของ hot


darker

รูปผันขั้นกว่าของ dark


closer

รูปผันขั้นกว่าของ close


colder

รูปผันขั้นกว่าของ cold


greener

รูปผันขั้นกว่าของ green


nicer

รูปผันขั้นกว่าของ nice


older

รูปผันขั้นกว่าของ old


elder

รูปผันขั้นกว่าของ old


blacker

รูปผันขั้นกว่าของ black


surer

รูปผันขั้นกว่าของ sure


whiter

รูปผันขั้นกว่าของ white


earlier

รูปผันขั้นกว่าของ early


later

รูปผันขั้นกว่าของ late


freer

รูปผันขั้นกว่าของ free


truer

รูปผันขั้นกว่าของ true


happier

รูปผันขั้นกว่าของ happy


readier

รูปผันขั้นกว่าของ ready


bluer

รูปผันขั้นกว่าของ blue


readiest

รูปผันขั้นสุดของ ready


latest

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

ไม่ชี้เฉพาะ เอกพจน์ ขั้นสุดของ lat


latest

จากอังกฤษกลาง lateste, จากอังกฤษเก่า latost, latest, lætest, ขั้นสุดของ læt (ซึ่งเป็นรากของ late)

รูปผันขั้นสุดของ late

now พบได้ยาก

Here is the latest news on the accident.

My latest album, which is being published next week, is better than her last one.


latest

ขั้นสุดของ late


eldest

รูปผันขั้นสุดของ old


eldest

(ผู้เล่น) ที่ได้รับไพ่จากเจ้ามือก่อนผู้เล่นคนอื่น

(ไพ่ในมือ) ที่มีไพ่สูงกว่าหรือเหนือกว่า

Each player draws a card, and the lowest becomes eldest hand.

2003, The Card Game Set, Thunder Bay Press:


oldest

รูปผันขั้นสุดของ old

An interesting feature of the church is the invisible clock, which you can hear thumping away as you enter. Constructed in 1525, it is one of the oldest timepieces in England. It chimes the hours and the quarters, and every three hours it plays a hymn. But it has no faces.

1980, AA Book of British Villages, Drive Publications Ltd, page 163:


blackest

รูปผันขั้นสุดของ black


whitest

รูปผันขั้นสุดของ white


surest

ขั้นสุดของ sur


surest

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

ไม่ชี้เฉพาะ เอกพจน์ ขั้นสุดของ sur


surest

รูปผันขั้นสุดของ sure


earliest

รูปผันขั้นสุดของ early

One of the earliest (and biggest) space weather events on record occurred in September 1859, when a massive solar eruption crashed into the Earth's magnetosphere, triggering a geomagnetic storm that lasted for days.

2023 November 15, Prof. Jim Wild, “This train was delayed because of bad weather in space”, in RAIL, number 996, page 30:


bluest

รูปผันขั้นสุดของ blue


truest

รูปผันขั้นสุดของ true


happiest

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q1860 (eng)-Flame, not lame-happiest.wav

รูปผันขั้นสุดของ happy


freest

รูปผันขั้นสุดของ free

And, however they may seem high and great, [these people] are confined to narrowness of thought, and enslaved in that which should be the freest part of man, their understandings.

1690, John Locke, An Essay Concerning Human Understanding, Book IV, ch.20, section 4:

The small quantity of corn imported even in times of the greatest scarcity, may satisfy our farmers that they can have nothing to fear from the freest importation.

1776, Adam Smith, The Wealth of Nations, Book IV:

For my own part, however, I desire to say that I am in favour of removing, not only this, but all legal impediments whatever, to the freest choice by women of a career whether in political or civil life.

1861, John Stewart Mill, The Subjection of Women, Transaction, published 2001, page 177:


leftmost

รูปผันขั้นสุดของ left


lefter

รูปผันขั้นสุดของ left


saddest

รูปผันขั้นสุดของ sad


saddest

ขั้นสุดของ sad


maddest

รูปผันขั้นสุดของ mad


madder

รูปผันขั้นกว่าของ mad


sadder

รูปผันขั้นกว่าของ sad


bros

จากMiddle Cornish bros, จากเคลติกดั้งเดิม *brutom, จากอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *bʰrewh₁-; ร่วมเชื้อสายกับเบรอตง broud, เวลส์ brwyd. Glossed in the Vocabularium Cornicum as aculeus.

ร้อนมาก, เดือด


bros

รูปแบบอื่นของ broos

เปราะ, ที่แตกได้


gals

เพศชาย พหูพจน์ของ gal


แคบ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣɛːpᴰᴸ⁴ (Jonsson, 1991), จากจีนยุคกลาง狹 (MC heap); ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຄບ (แคบ), ไทดำ ꪵꪁꪚ (แกฺบ), ไทขาว ꪵꪅꪚ, ไทใหญ่ ၵႅပ်ႈ (แก้ป), แสก เกฺ้บ; เป็นไปได้ว่าร่วมรากกับ คับ

/kʰɛːp̚˥˩/^((สัมผัส))

มีส่วนกว้างน้อย

บ้านแคบ

ไม่กว้างขวาง

ความรู้แคบ


mated

เข้ากันหรือประสานกันพอดี


bladed

ที่มีใบมีดหรือใบพัด หรือตามจำนวนใบหรือลักษณะเฉพาะ


steadfaster

รูปผันขั้นกว่าของ steadfast


steadfastest

รูปผันขั้นสุดของ steadfast


independent

ไม่เข้าฝ่ายใด


toughest

รูปผันขั้นสุดของ tough


tougher

รูปผันขั้นกว่าของ tough


richest

รูปผันขั้นสุดของ rich


richer

รูปผันขั้นกว่าของ rich


เหลอ

ทำหน้าเซ่อ ๆ ทำนองว่าไม่รู้เรื่อง

ทำหน้าเหลอ


นิวเคลียร์

ยืมมาจากอังกฤษ nuclear

ที่ใช้พลังงานอะตอม

ระเบิดนิวเคลียร์

โรงไฟฟ้านิวเคลียร์

เกี่ยวกับนิวเคลียสของอะตอม


หาค่ามิได้

หา + ค่า + มิ + ได้

หา-ค่า-มิ-ด้าย

/haː˩˩˦.kʰaː˥˩.mi˦˥.daːj˥˩/^((สัมผัส))

มีค่ามากจนประมาณไม่ได้


representative

/ˌɹɛpɹɪˈzɛntətɪv/


trucked

ที่ขนส่งโดยรถบรรทุก


ວາດສະໜາຄ້າງ

ວາສະໜາຄ້າງ
วาสะหนาค้าง
ວາດສະຫນາຄ້າງ
วาดสะหนาค้าง

[ʋaːt̚˧˦.sa(ʔ˩˨).naː˥˧˧.kʰaːŋ˧˦]

ວາດ-ສະ-ໜາ-ຄ້າງ

วาสนาไม่ดี, บุญไม่ถึง, โชคชะตาร้าย


ວາສະໜາຄ້າງ

[ʋaːt̚˧˦.sa(ʔ˩˨).naː˥˧˧.kʰaːŋ˧˦]

ວາດ-ສະ-ໜາ-ຄ້າງ

รูปแบบอื่นของ ວາດສະໜາຄ້າງ (วาดสะหนาค้าง)

ວາດສະໜາຄ້າງ

วาดสะหนาค้าง


โหล

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໂຫຼ (โหล)

/loː˩˩˦/^((สัมผัส))

โดยปริยายหมายความว่า ที่ถือกันว่ามีคุณภาพต่ำ

เสื้อโหล

มีซ้ำกันจำนวนมาก

ชื่อโหล


โหล

/loː˩˩˦/^((สัมผัส))

ดูลึกลงไป ในคำว่า ตาโหล


froward

ดื้อรั้น, ใจร้าย, รุนแรง


cooler

รูปผันขั้นกว่าของ cool


coolest

รูปผันขั้นสุดของ cool


shallowest

รูปผันขั้นสุดของ shallow


shallower

รูปผันขั้นกว่าของ shallow


deeper

รูปผันขั้นกว่าของ deep


deepest

รูปผันขั้นสุดของ deep

Most of the Himalayan rivers have been relatively untouched by dams near their sources. Now the two great Asian powers, India and China, are rushing to harness them as they cut through some of the world's deepest valleys.

2013 August 16, John Vidal, “Dams endanger ecology of Himalayas”, in w:The Guardian Weekly, volume 189, number 10, page 8:


stinkier

รูปผันขั้นกว่าของ stinky


stinkiest

รูปผันขั้นสุดของ stinky


bready

ซึ่งคล้ายขนมปัง


breadiest

รูปผันขั้นสุดของ bready


breadier

รูปผันขั้นกว่าของ bready


valued

มีคุณค่า, ได้รับการยกย่อง


เสมอใจ

[sä˩.mɤː˩˥.t͡ɕäj˧ ~ sä˧.mɤː˩˥.t͡ɕäj˧]

เหมือนใจ, ได้ดังใจ


เสมอตัว

[sä˩.mɤː˩˥.tuːä˧ ~ sä˧.mɤː˩˥.tuːä˧]

ไม่ได้ไม่เสีย, ไม่ขาดทุน

เขาลงทุนครั้งนี้มีแต่เสมอตัว ไม่มีหวังได้กำไร


เสมอเหมือน

เสมอ + เหมือน

[sä˩.mɤː˩˥.mɯːä̃n˩˥ ~ sä˧.mɤː˩˥.mɯːä̃n˩˥]

เทียบเท่า, เทียบเหมือน, (มักใช้ในความปฏิเสธ)

ผู้หญิงคนนี้งามไม่มีใครเสมอเหมือน

เด็กคนนั้นซนไม่มีใครเสมอเหมือน


นี่

/niː˥˩/^((สัมผัส))

คำใช้ประกอบคำนามให้รู้ว่าอยู่ใกล้หรือชี้เฉพาะ

หนังสือนี่แต่งดี

ขนมนี่อร่อย


นู้น

ใช้ประกอบนามที่อยู่ไกลออกไป


โน้น

คำที่ใช้ประกอบนามที่อยู่ไกลออกไป

บ้านโน้นมีงานรื่นเริง


ผิดพ่อผิดแม่

ผิด + พ่อ + ผิด + แม่

ผิด-พ่อ-ผิด-แม่

/pʰit̚˨˩.pʰɔː˥˩.pʰit̚˨˩.mɛː˥˩/^((สัมผัส))

แตกต่างไปจากพ่อแม่


motive

เกี่ยวกับการหมุน


trial

เกี่ยวกับการทดลอง


sceptered

รูปแบบอื่นของ sceptred


absoluter

รูปผันขั้นกว่าของ absolute


absolutest

รูปผันขั้นสุดของ absolute


altruistic

เกี่ยวกับความเห็นแก่ผู้อื่น, ซึ่งเห็นแก่ผู้อื่น

Marriage offers a person the opportunity to express his or her altruistic nature.

การแต่งงานนั้นเปิดโอกาสให้คนได้แสดงความไม่เห็นแก่ตัวกับผู้อื่น


nastier

รูปผันขั้นกว่าของ nasty


nastiest

รูปผันขั้นสุดของ nasty


extraordinary

พิเศษ, ดีมาก

Except in extraordinary circumstances, […]


simpler

รูปผันขั้นกว่าของ simple


simplest

นอร์เวย์แบบบุ๊กมอล

ไม่ชี้เฉพาะ เอกพจน์ ขั้นสุดของ simpel


simplest

รูปผันขั้นสุดของ simple


psychic

เกี่ยวกับพลังจิต


wishful

ซึ่งปรารถนา, ประสงค์


quicker

รูปผันขั้นกว่าของ quick


quickest

รูปผันขั้นสุดของ quick


punished

ที่เป็นกรรมของการลงโทษ, ที่ถูกลงโทษ


presidential

ซึ่งเป็นประธาน

เกี่ยวกับประธานาธิบดี


humanitarian

เกี่ยวกับมนุษยธรรม

มีมนุษยธรรม, ใจดี


dumber

รูปผันขั้นกว่าของ dumb


dumbest

รูปผันขั้นสุดของ dumb


โท่

/tʰoː˥˩/^((สัมผัส))

เป็นช่องกว้างใหญ่เห็นได้จะแจ้ง


เหมาะสม

/mɔʔ˨˩.som˩˩˦/^((สัมผัส))

พอเหมาะพอสมกัน

เจ้าบ่าวเจ้าสาวคู่นี้เหมาะสมกัน

สมควร, ควรแก่กรณี

เขาถูกลงโทษเหมาะสมกับความผิดแล้ว


อ่อน

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʔɔːnᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *ʔwuːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ອ່ອນ (อ่อน), ไทลื้อ ᦀᦸᧃᧈ (อ่อ̂น), ไทดำ ꪮ꪿ꪮꪙ (อ่อน), ไทขาว ꪮꪮꪙꫀ, ไทใหญ่ ဢွၼ်ႇ (อ่อ̂น) หรือ ဢူၼ်ႈ (อู้น), อาหม 𑜒𑜨𑜃𑜫 (ออ̂น์) หรือ 𑜒𑜤𑜃𑜫 (อุน์), จ้วง unq หรือ onq, จ้วงแบบหนง oanq, แสก อูน

/ʔɔːn˨˩/^((สัมผัส))

/ʔɔn˨˩/^((สัมผัส))

ลิ้นอ่อน

เนื้ออ่อน

แดดอ่อน

ไม่แข็ง, ยอมง่าย ๆ, รู้สึกสงสาร

ใจอ่อน

มะพร้าวอ่อน

อ่อนเค็ม

เหลืองอ่อน

ไฟอ่อน

ไก่อ่อน

เด็กอ่อน

ดัดง่าย, เปลี่ยนแปลงง่าย


ละมุนละม่อม

ละมุน + ละม่อม

ความละมุนละม่อม (noun-from-adj)

ละ-มุน-ละ-ม็่อม

อ่อนโยน, นิ่มนวล

เขามีกิริยาท่าทางละมุนละม่อม


homophobic

เกี่ยวกับการเกลียด การกลัว หรือการเหยียดหยามคนที่รักเพศเดียวกัน


infamous

น่าอับอาย, เสียชื่อ


atrocious

เลวร้าย, เหี้ยมโหด

It was an atrocious crime.

มันเป็นอาชญากรรมที่เลวร้าย

อัปลักษณ์, ทุเรศ, น่าเกลียด


conservative

เกี่ยวกับอนุรักษนิยม, เกี่ยวกับการอนุรักษ์หรือการสงวน


immense

ใหญ่โตมโหฬาร


dazzling

พราว, สว่างมาก


spotless

สะอาดสะอ้าน, สะอาดมาก


Muslim

เกี่ยวกับผู้นับถือศาสนาอิสลาม


dams

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tamᴮ (“ต่ำ; เตี้ย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่ำ, ลาว ຕ່ຳ (ต่ำ), ไทใหญ่ တႅမ်ႇ (แต่ม), อาหม 𑜄𑜪 (ตํ) or 𑜄𑜉𑜫 (ตม์), จ้วง daemq


constituent

ซึ่งมีอำนาจใจการเขียนรัฐธรรมนูญ


New York

เกี่ยวกับอาหารที่มาถิ่นกำเนิดในนิวยอร์ก


infrared

/ˌɪnfɹəˈɹɛd/

เกี่ยวกับอินฟราเรด


thermal

เกี่ยวกับความร้อน


maritime

/ˈmæɹɪˌtaɪm/

เกี่ยวกับการเดินเรือ

ซึ่งอยู่ในทะเล, ชายทะเล


southern

เกี่ยวกับทิศใต้ หรือภาคใต้


southwest

ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้

เกี่ยวกับทิศตะวันตกเฉียงใต้ หรือภาคตะวันตกเฉียงใต้


northern

เกี่ยวกับทิศเหนือ หรือภาคเหนือ


militant

ซึ่งชอบต่อสู้, หัวรุนแรง, ก้าวร้าว, [[แข็งขัน


responsible

เป็นต้นสายปลายเหตุ


according

/əˈkɔ(ɹ)dɪŋ/


filled

เต็ม (ไปด้วย)

ตามด้วย with


slaughtered

ที่เมาสุดขีด


answered

ที่มีคำตอบแล้ว


entwined

คำพ้องความของ intertwined


โอฬาร

ยืมมาจากบาลี โอฬาร

ใหญ่โต, โอ่โถง, กว้างขวาง

ยิ่งใหญ่, เลิศล้น

ประเสริฐ, ดี


ขุน

จากจีนยุคกลาง君 (MC kjun); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩩᩁ (ขุร), ลาว ຂຸນ (ขุน), ไทลื้อ ᦃᦳᧃ (ฃุน), ไทใหญ่ ၶုၼ် (ขุน), ไทใต้คง ᥑᥧᥢᥴ (ฃู๋น), อาหม 𑜁𑜤𑜃𑜫 (ขุน์); เทียบเขมรเก่า ខុណ (ขุณ), เขมร ខុន (ขุน) และ ឃុន (ฆุน)

/kʰun˩˩˦/^((สัมผัส))

ขุนเขา

ขุนนาง


parsimonious

ตระหนี่, ถี่ถ้วน, มัธยัสถ์, ประหยัด, ขี้เหนียว

เกี่ยวกับความตระหนี่, ความถี่ถ้วน, ความมัธยัสถ์, ความประหยัด, ความขี้เหนียว

ซึ่งแก้ปัญหาโดยใช้การอธิบายน้อยหรือง่ายที่สุด


សំខាន់

ยืมมาจากไทย สำคัญ, จากเขมร សំគាល់ (สํคาล̍, “ทำให้รู้”) หรือ សម្គាល់ (สมฺคาล̍, “ทำให้รู้”), แผลงมาจากស្គាល់ (สฺคาล̍)


ឈ្លើយ

ยืมมาจากจามตะวันตก [script needed] (jalơy)

หยาบคาย, ขี้เกียจ, สถุล


defined

ที่มีคำนิยามหรือมีค่า

ที่มีกล้ามเนื้อแยกออกจากกันอย่างมากอันเป็นผลจากไขมันในร่างกายที่ต่ำ


แผก

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨹᩯ᩠ᨠ (แผก), ลาว ແຜກ (แผก); เทียบเขมรเก่าสมัยอังกอร์ បេក៑ (เบกฺ, “แตกออก; แยกออก”) (ซึ่งเป็นรากของเขมร បែក (แบก))

/pʰɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))


ผ่าง

เสียงดังเช่นนั้น


trusted

ที่เชื่อถือได้


named

ที่มีชื่อ, ที่ได้ตั้งชื่อให้


วู่วาม

อาการที่พูดหรือทำอย่างรีบร้อนโดยไม่ใคร่ครวญให้ดีเสียก่อน, ขาดสติ, หุนหันพลันแล่น

อารมณ์วู่วาม


หยักศก

หยัก + ศก (ผม)

ที่หยิกน้อย ๆ (ใช้แก่ผม)


สห

ยืมมาจากสันสกฤต सह (สห, “ร่วม”), จากบาลี สห (“ร่วม”)

[เสียงสมาส]
สะ-หะ-

ด้วยกัน, พร้อม, ร่วม, ร่วมกัน, (ใช้ประกอบหน้าคำอื่น)

สหประชาชาติ

สหพันธ์

สหรัฐ


สร

ยืมมาจากบาลี สร (“ทิพย์, แกล้วกล้า”); เทียบสันสกฤต सुर (สุร)

[เสียงสมาส]
สอ-ระ-

/sɔː˩˩˦.ra˦˥./

ทิพย์, แกล้วกล้า

สรศาสดา

สรศักดิ์

สรสีห์


สร

ที่เคลื่อนไป, ที่ตามไป


รอง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩬᨦ (รอง), อีสาน ฮอง, ลาว ຮອງ (ฮอง), ไทใหญ่ ႁွင်း (ห๊อ̂ง), ไทลื้อ ᦣᦸᧂ (ฮอ̂ง), อาหม 𑜍𑜨𑜂𑜫 (รอ̂ง์), จ้วงแบบจั่วเจียง rongz (รอง-ปูไว้ที่ใต้ รองรับไว้)

/rɔːŋ˧/^((สัมผัส))

เป็นที่ 2 โดยตำแหน่ง

รองอธิบดี

รองอธิการบดี

ถัดลงมาโดยอายุหรือตำแหน่ง

ตำแหน่งรองลงมา

เป็นรอง


รอง

/rɔːŋ˧/^((สัมผัส))

รองเรือง

เรืองรอง


แขวน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qweːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡ᩠ᩅᩯᩁ (แขวร), ลาว ແຂວນ (แขวน), ไทลื้อ ᦶᦧᧃ (แฃวน), ไทใหญ่ ၵႅၼ် (แกน) หรือ ၽႅၼ် (แผน), อาหม 𑜁𑜢𑜐𑜫 (ขิญ์), จ้วง kvenเป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ suspended (คำคุณศัพท์)

/kʰwɛːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ที่เกี่ยวห้อยอยู่


幸

โชคดี, ซึ่งโชคดี


幸

โชคดี, อย่างโชคดี


เบ้อ

/bɤː˥˩/^((สัมผัส))

กว้างใหญ่และลึก (ใช้แก่แผล)

ถูกฟันเป็นแผลเบ้อ


เบ้อเร่อ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากฮินดี बड़ा (พฑ̱า) [บะรา]

/bɤː˥˩.rɤː˥˩/^((สัมผัส))

ใหญ่โตกว่าปรกติ


เบ้อเริ่ม

แผลงมาจาก เบ้อเร่อ

/bɤː˥˩.rɤm˥˩/^((สัมผัส))

ใหญ่โตกว่าปรกติ


เหวอะ

/wɤʔ˨˩/^((สัมผัส))

กว้างใหญ่และลึก (ใช้แก่แผล)


เหวอะหวะ

/wɤʔ˨˩.waʔ˨˩/^((สัมผัส))

กว้างใหญ่และลึก (ใช้แก่แผล)


หวะ

/waʔ˨˩/^((สัมผัส))

ถูกฟันหลังหวะ


ตัวอย่าง

ที่แสดงแบบอย่างหรือคุณภาพเป็นต้นแทนส่วนทั้งหมดของสิ่งนั้น ๆ

ของตัวอย่าง

ที่ทำให้เห็นเป็นแบบอย่างที่ดี

ครูตัวอย่าง

นาตัวอย่าง


อื้อ

/ʔɯː˥˩/^((สัมผัส))

อาการที่รู้สึกมีเสียงดังอยู่ในหู, ไม่ได้ยิน


อึน

/ʔɯn˧/^((สัมผัส))

ผ้ายังอึน ๆ อยู่


หว่าน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.waːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หวาน, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), เขิน ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), ลาว ຫວານ (หวาน), ไทลื้อ ᦛᦱᧃ (หวาน), ไทใหญ่ ဝၢၼ် (วาน), ไทใต้คง ᥝᥣᥢᥴ (ว๋าน), พ่าเก ဝꩫ် (วน์), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์), จ้วง van


ตะล่อม

[tä˩.lɔ̃m˥˩ ~ tä˧.lɔ̃m˥˩]

ลักษณะการพูดหว่านล้อมหรือรวบรัดให้เข้าสู่จุดหมายหรือเข้าประเด็น

พูดตะล่อม


อูม

/ʔuːm˧/^((สัมผัส))

หน้าอูม

บวมอูม


ถ้วน

ครบ, เต็มจำนวนที่กำหนดไว้

ร้อยบาทถ้วน


ถ้วนถี่

/tʰua̯n˥˩.tʰiː˨˩/^((สัมผัส))

ละเอียดลออ, รอบคอบ, ถี่ถ้วน ก็ว่า

โดยปริยายหมายความว่า เหนียวแน่น


แคลน

ขัดสน, อัตคัด, มักใช้ประกอบคำอื่น

ขาดแคลน

ดูแคลน

ดูหมิ่น เพราะเห็นเขาขัดสน

ดูหมิ่นถิ่นแคลน

ดูถูกว่ามีฐานะต่ำต้อย


เร่อ

เรื่อย, เฉื่อย


เล่อล่า

/lɤː˥˩.laː˥˩/^((สัมผัส))

เขาเล่อล่าเข้าไปอยู่กับพวกเล่นการพนันเลยถูกจับไปด้วย

เขาเป็นคนท่าทางเล่อล่าอย่างนั้นเอง


ตื้น

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕຶ້ນ (ตึ้น), ไทดำ ꪔꪳ꫁ꪙ (ตึ้น), ไทใหญ่ တိုၼ်ႈ (ตึ้น), ไทใต้คง ᥖᥫᥢᥲ (เต้อ̂น), พ่าเก တိုꩫ် (ตึน์)

/tɯːn˥˩/^((สัมผัส))

ต่ำลงไปจากขอบน้อยกว่าปรกติ

ชามก้นตื้น

หยั่งลงไปได้ไม่ไกลจากผิวหน้าหรือขอบบน

น้ำตื้น

คลองตื้น

เข้าไปไม่ไกลจากขอบเป็นต้น

ตรอกตื้น

ผิวเผิน, ไม่ลึกซึ้ง

ความคิดตื้น


ลอย

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɔːjᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *loːjᴬ (“ว่ายน้ำ”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩬ᩠ᨿ (ลอย), เขิน ᩃᩭ (ลอย), อีสาน ลอย, ลาว ລອຍ (ลอย), ไทลื้อ ᦟᦾ (ลอ̂ย), ไทใหญ่ လွႆး (ล๊อ̂ย), พ่าเก လွႝ (ลอ̂ย์), อาหม 𑜎𑜨𑜐𑜫 (ลอ̂ญ์) และ 𑜃𑜨𑜩 (นอ̂ย์)

/lɔːj˧/^((สัมผัส))

ไม่มีอะไรคุ้มหรือผูกไว้ (ใช้ในการเล่นหมากรุก)

โคนลอย

ม้าลอย


หัวโบราณ

นิยมตามแบบเก่าแก่

ครึมาก, ล้าสมัย


ครึ

/kʰrɯʔ˦˥/^((สัมผัส))

เก่าไม่ทันสมัย


อสุจิ

ยืมมาจากบาลี อสุจิ (“ไม่สะอาด”), มาจาก อ (“ไม่”) + สุจิ (“สะอาด”)

/ʔa˨˩.su˨˩.t͡ɕiʔ˨˩/^((สัมผัส))

ไม่สะอาด, ไม่บริสุทธิ์

เรียกน้ำกามว่า น้ำอสุจิ


facetious

ทะเล้น, ชอบเล่นตลก, เป็นเชิงตลก, ขบขัน

ทำเป็นเล่นโดยไม่ดูกาลเทศะ


salacious

ลามก, มีตัณหา, ราคะจัด


เชื่อง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɯəŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับจ้วง ciengx (“เลี้ยง”), จ้วงแบบจั่วเจียง cwengx

/t͡ɕʰɯa̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

ไม่เปรียว, ไม่ดุ, ที่คุ้นกับคน, (ใช้แก่สัตว์)


ด่าง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓlaːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ດ່າງ (ด่าง), อาหม 𑜓𑜂𑜫 (ดง์)

/daːŋ˨˩/^((สัมผัส))

เป็นดวงหรือเป็นจุดขาว ๆ ผิดกับสีพื้น

วัวด่าง

มือด่าง

มีสีจางกว่าสีเดิมเป็นแห่ง ๆ

ผ้าด่าง


comical

ตลก, ขบขัน, น่าหัวเราะ


hilarious

จาก ละติน hilaris (ฮีลาริซ, “ร่าเริง”), จาก กรีกโบราณ ἱλαρός (hilarós, “ร่าเริง”), จาก ἵλαος (hílaos, “โชคดี, มีน้ำใจ”).

/hɪˈlɛəɹiəs/

สนุกสนานเฮฮา, ร่าเริง, อึกทึก


hysterical

เกี่ยวกับหรือทำให้เกิดฮิสทีเรีย,

ซึ่งมีอาการหัวเราะหรือร้องไห้ที่ควบคุมไม่อยู่, ขบขันมาก


fortunate

โชคดี, เคราะห์ดี


auspicious

โชคดี, เคราะห์ดี


lucky

โชคดี, เคราะห์ดี


sanguine

ร่าเริง, เบิกบานใจ, มั่นใจ, เปล่งปลั่ง, เต็มไปด้วยความหวัง


cheerful

เต็มไปด้วยความปลื้มปิติยินดี, ร่าเริง, ดีอกดีใจ

มีความสุขและมองโลกในแง่ดี


optimistic

ซึ่งมองในแง่ดี, ซึ่งมองโลกในแง่ดี, เกี่ยวกับลัทธิเบิกบานใจ.


nimble

ว่องไว, แคล่วคล่อง

เฉียบแหลม, ฉลาด


drowsy

ครึ่งหลับครึ่งตื่น, ง่วง, สัปหงก, ซบเซา, เซื่องซึม

ซึ่งทำให้เซื่องซึมหรือง่วงนอน


ตกมัน

ลักษณะที่ต่อมน้ำมันที่ขมับของช้างบวมโตและมีน้ำมันใส ๆ ไหลออกมา ช้างตัวผู้จะมีอารมณ์รุนแรง ก้าวร้าว ดุร้าย มีกลิ่นสาบฉุน, เรียกช้างที่มีอาการเช่นนั้นว่า ช้างตกมัน


เดก

กระเดก, โยก, โคลง


ร้ายกาจ

จาก ร้าย + เขมร កាច (กาจ, “ดุร้าย, รุนแรง”)

ร้ายมาก, ร้ายยิ่ง

เด็กคนนี้ความประพฤติร้ายกาจ

ขยะส่งกลิ่นเหม็นร้ายกาจ


เผ็ดร้อน

/pʰet̚˨˩.rɔːn˦˥/^((สัมผัส))

ทั้งเผ็ดทั้งร้อนอย่างรสพริกไทยหรือดีปลี


ลวก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *luəkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลวก, ลาว ລວກ (ลวก), คำเมือง ᩃ᩠ᩅᨠ (ลวก), เขิน ᩃ᩠ᩅᨠ (ลวก), ไทลื้อ ᦷᦟᧅ (โลก), ไทดำ ꪩꪺꪀ (ลัวก), ไทขาว ꪩꪺ, แสก หล้วก, จ้วง lueg, จ้วงแบบจั่วเจียง lueg

เรียกสิ่งที่รดหรือแช่ด้วยน้ำร้อน

ไข่ลวก

ผักลวก

สะเดาลวก


ราวกับ

เช่นกับ, พอกับ

สวยราวกับนางฟ้า


เรียบ

ยืมมาจากเขมร រៀប (เรียบ)

พื้นเรียบ

กระเบื้องแผ่นเรียบ

ฝาผนังเรียบไม่มีลวดลาย

จัดบ้านเรียบ

หวีผมเรียบ

รีดเสื้อเรียบ

เกลี้ยง, หมด, ไม่เหลือ

กินเรียบ

กวาดเรียบ

ตายเรียบ


ฉูดฉาด

ไม่ทราบรากศัพท์ แต่ไม่ได้ประกอบขึ้นจาก ฉูด + ฉาด

/t͡ɕʰuːt̚˨˩.t͡ɕʰaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

จ้ากว่าปรกติ อาจทำให้รู้สึกบาดตา (ใช้แก่สีบางสี)


พอสถานประมาณ

พอ + สถาน + ประมาณ

[pʰɔː˧.sä˩.tʰä̃ːn˩˥.prä˩.mä̃ːn˧ ~ pʰɔː˧.sä˧.tʰä̃ːn˩˥.prä˧.mä̃ːn˧]

เพียงระดับปานกลาง, พอสัณฐานประมาณ ก็ว่า

เขามีความรู้พอสถานประมาณ


พอสัณฐานประมาณ

พอ + สัณฐาน + ประมาณ

[pʰɔː˧.sä̃n˩˥.tʰä̃ːn˩˥.prä˩.mä̃ːn˧ ~ pʰɔː˧.sä̃n˩˥.tʰä̃ːn˩˥.prä˧.mä̃ːn˧]

เพียงระดับปานกลาง, พอสถานประมาณ ก็ว่า


ปานกลาง

ขนาดกลาง, ไม่มากไม่น้อย, พอสมควร, อยู่ระหว่างที่สุด 2 ฝ่าย เช่น ระหว่างสูงกับต่ำ ใหญ่กับเล็ก มากกับน้อย ฉลาดกับโง่


ล่ำ

มีเนื้อแน่นแข็ง


ล่ำสัน

มีรูปร่างล่ำและแข็งแรง (มักใช้แก่ผู้ชาย)

โดยปริยายหมายความว่า มีลักษณะเป็นแก่นสาร ใช้ว่า เป็นล่ำเป็นสัน


คัมภีร์

ยืมมาจากบาลี คมฺภีร (“ลึก; ลึกซึ้ง”); เทียบสันสกฤต गम्भीर (คมฺภีร) หรือ गभीर (คภีร, “ลึก; ลึกซึ้ง”)

คำภีร์
คัมภีร
คามภีร์


ลึกซึ้ง

ฦกซึ้ง
ความลึกซึ้ง (noun-from-adj)

/lɯk̚˦˥.sɯŋ˦˥/^((สัมผัส))

ลึกมากจนยากที่จะหยั่งรู้ได้

ปัญหาลึกซึ้ง


คัมภีร

[เสียงสมาส]
คำ-พี-ระ-

รูปแบบอื่นของ คัมภีร์ (“ลึกซึ้ง”)


เล่อ

/lɤː˥˩/^((สัมผัส))

แสดงอาการมีหน้าตาผิดปรกติเพราะตกใจ ดีใจ หรือแปลกใจ, เซ่อซ่า, เร่อร่า กะเล่อกะล่า หรือ กะเร่อกะร่า ก็ว่า


พล่าน

อาการเป็นไปในลักษณะป่วน วุ่น สับสน ลนลาน ซ่าน หรืออย่างอื่นที่คล้ายกัน

เดือดพล่าน

วิ่งพล่าน

เดินพล่าน


ชั่วเบา

ชั่วระยะเวลานานตราบที่ยังไม่ได้ถ่ายปัสสาวะ เชื่อว่าเป็นระยะที่ยังอยู่ยงคงกระพันในกรณีที่อาพัดเหล้าเป็นต้น


มน

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มน, ลาว ມົນ (ม็น), คำเมือง ᨾᩫ᩠ᨶ (ม็น), เขิน ᨾᩫ᩠ᨶ (ม็น), ไทลื้อ ᦙᦳᧃ (มุน), ไทใหญ่ မူၼ်း (มู๊น), จ้วง mwnz (เมิน, “มน, กลม, ไม่แหลม”)

กลม ๆ, โค้ง ๆ, ไม่เป็นเหลี่ยม

ทองหลางใบมน

ขอบโต๊ะมน

ปกเสื้อมน


bubaline

เกี่ยวกับควาย

ซึ่งเหมือนควาย


varanine

เกี่ยวกับตัวเหี้ย

ซึ่งเหมือนตัวเหี้ย


hylobatine

เกี่ยวกับชะนี

ซึ่งเหมือนชะนี


galline

เกี่ยวกับไก่

ซึ่งเหมือนไก่


porcine

เกี่ยวกับหมู

ซึ่งเหมือนหมู


procyonine

เกี่ยวกับแรคคูน

ซึ่งเหมือนแรคคูน


feline

เกี่ยวกับแมว

ซึ่งเหมือนแมว


paradoxurine

เกี่ยวกับอีเห็น

ซึ่งเหมือนอีเห็น


equine

เกี่ยวกับม้า

ซึ่งเหมือนม้า


phocine

เกี่ยวกับแมวน้ำ

ซึ่งเหมือนแมวน้ำ


ovine

เกี่ยวกับแกะ

ซึ่งเหมือนแกะ


bovine

เกี่ยวกับวัว

ซึ่งเหมือนวัว


canine

เกี่ยวกับหมา

ซึ่งเหมือนหมา


leporine

/ˈlɛpəˌɹaɪn/

เกี่ยวกับกระต่าย

ซึ่งเหมือนกระต่าย


murine

เกี่ยวกับหนู

ซึ่งเหมือนหนู


simian

เกี่ยวกับลิง

ซึ่งเหมือนลิง


cygnine

เกี่ยวกับหงส์

ซึ่งเหมือนหงส์


anatine

เกี่ยวกับเป็ด

ซึ่งเหมือนเป็ด


anserine

เกี่ยวกับห่าน

ซึ่งเหมือนห่าน


vulpine

เกี่ยวกับหมาจิ้งจอก

ซึ่งเหมือนหมาจิ้งจอก


macropine

เกี่ยวกับจิงโจ้

ซึ่งเหมือนจิงโจ้


lutrine

เกี่ยวกับตัวนาก

ซึ่งเหมือนตัวนาก


didelphine

เกี่ยวกับโอพอสซัม

ซึ่งเหมือนโอพอสซัม


culicine

เกี่ยวกับยุง

ซึ่งเหมือนยุง


กิก

เสียงของแข็งกระทบกัน


แจ่ม

/t͡ɕɛm˨˩/^((สัมผัส))

กระจ่าง, ไม่มัวหมอง


ลับตา

มิดชิดหรือห่างไกลจนพ้นสายตา


ผาก

/pʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

แห้งอย่างไม่มีความชื้นปนอยู่, แห้งสนิท, ในคำว่า แห้งผาก


แห้งผาก

[hɛ̃ːŋ˥˩.pʰäːk̚˨˩]

แห้งอย่างไม่มีความชื้นปนอยู่, แห้งสนิท


เชิด

/t͡ɕʰɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))

/t͡ɕʰɤt̚˥˩/^((สัมผัส))

ที่ยื่นหรือยกขึ้นจนเห็นเด่น

ปากเชิด

จมูกเชิด

หน้าเชิด


แหย

/jɛː˩˩˦/^((สัมผัส))

อาการที่ไม่สู้ใครหรือเก้ออาย


หลากหลาย

/laːk̚˨˩.laːj˩˩˦/^((สัมผัส))

หลายอย่างต่าง ๆ กัน, หลายหลาก ก็ว่า


หลายหลาก

/laːj˩˩˦.laːk̚˨˩/^((สัมผัส))

หลายอย่างต่าง ๆ กัน, หลากหลาย ก็ว่า


หลาก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫຼາກ (หลาก), ไทดำ ꪨꪱꪀ (หลาก)

/laːk̚˨˩/^((สัมผัส))

หลากสี

แปลก, ประหลาด

หลากใจ


ລວຍ

ยืมมาจากไทย รวย


ຮັ່ງມີ

ຮັ່ງ (ฮั่ง, “มั่ง, มี”) + ມີ (มี, “มี”)


ມັ່ງມີ

ມັ່ງ (มั่ง, “มั่ง”) + ມີ (มี, “มี”)


ມັ່ງຄັ່ງ

[maŋ˧˨.kʰaŋ˧˨]


ຫາວ

ห่างออกจากกัน, ไกลกัน, ขยับออก


สักแต่ว่า

สัก (เพียง) + แต่ว่า

[säk̚˩.tɛ(ː)˨˩.wäː˥˩]

เพียงแต่ว่า...เท่านั้น, สักว่า ก็ว่า

สักแต่ว่ากวาดบ้าน ยังมีขี้ผงอยู่เลย

สักแต่ว่าทำพอให้พ้นตัว


อเมริกัน

ยืมมาจากอังกฤษ American (“ชาวสหรัฐอเมริกา”)

อะ-เม-ริ-กัน

เกี่ยวกับสหรัฐอเมริกา


ปาราชิก

ยืมมาจากบาลี ปาราชิก (“ผู้ถึงความแพ้แล้ว”)

/paː˧.raː˧.t͡ɕʰik̚˦˥/^((สัมผัส))

ผู้ละเมิดอาบัติปาราชิก

พระปาราชิก


ปาราชิก

ปรา + ชิก หรือ ปรา (“กลับความ”) + ชิ + ณฺวุ หรือ ปรา + ชิ + อก หรือ ปรา + ชิ + ณิก


holy

ซึ่งอุทิศแก่ศาสนา หรือพระผู้เป็นเจ้า

ซึ่งนับถือในทางศาสนา

สมบูรณ์ หรือไร้ที่ติ

ซึ่งแบ่งแยกจากบางสิ่ง

ซึ่งแบ่งแยกโดยเฉพาะ

(คำแสลง) ใช้ในคำอุทานเพื่อสร้างภาพให้เด่นชัดยิ่งขึ้น


ตุง

เป็นกระพุ้งยื่นออกมา, นูนออกมา


สลัว

ไม่แจ่ม, ไม่กระจ่าง

ในห้องมีแสงสลัวมองเห็นได้ราง ๆ

ใกล้ค่ำมีแสงสลัว


eldritch

จากรูปเก่า elritch, ต้นกำเนิดไม่ทราบแน่ชัด; The second element, -ritch, is generally taken to be อังกฤษเก่า rīċe (“realm, kingdom”) (see riche). Some think that the first element, el-, derives from an Old English root meaning "foreign, strange, other" (related to อังกฤษเก่า ellende and modern English else); others think that it derives from elf. Reintroduced into popular literature by the writings of H. P. Lovecraft.

/ˈɛl.dɹɪt͡ʃ/

พิสดาร, เหนือธรรมชาติ, น่าขนลุก, ผิดธรรมชาติ

So Maggie runs, the witches follow,
Wi' mony an eldritch skriech and hollo.

Pearl, in utter scorn of her mother's attempt to quiet her, gave an eldritch scream, and then became silent.

1850, Nathaniel Hawthorne, chapter VII, in The Scarlet Letter:

The large vessel's dark form was massive, eldritch, as it loomed off the Cushing:แม่แบบ:'s port bow in the flash-lit darkness. This was the Hiei. The recognition of the battleship spread down the van, จากthe Cushing to the Laffey to the Sterett to the O'Bannon.

2011, James D. Hornfischer, “28: Into the Light”, in Neptune's Inferno: The U.S. Navy at Guadalcanal, New York: Bantam Books, →ISBN, retrieved 2022-11-23, page 276:


eerie

* จาก อังกฤษกลาง eri, จาก อังกฤษเก่า earg เกี่ยวดองกับสกอต ergh, argh จากคำในอังกฤษเก่าคำเดียวกัน


rapid

จาก ฝรั่งเศสrapide, จาก ละตินrapidus (ราปีดุซ)


rapide

จาก ละตินrapidus (ราปีดุซ)


วิเวก

ยืมมาจากบาลี วิเวก (“ความสงัด”)

เงียบสงัดทำให้รู้สึกเปล่าเปลี่ยวใจ, เงียบสงัดทำให้รู้สึกวังเวงใจ

อยู่ในวิเวก

รู้สึกวิเวกวังเวงใจ


สุข

ยืมมาจากสันสกฤต सुख (สุข) หรือบาลี สุข

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
สุก-ขะ-

สบายกายสบายใจ

เดี๋ยวนี้เขาอยู่สุขสบายดี


ศุกร

ยืมมาจากสันสกฤต शुक्र (ศุกฺร, “ขาว, สว่าง”); เทียบบาลี สุกฺก (“ขาว, สว่าง”)

[เสียงสมาส]
สุก-กฺระ-


วาว

สุกใส, มีแสงกลอกกลิ้งอยู่ข้างใน

ในเวลากลางคืนตาแมวดูวาว

ผ้าต่วนเป็นมันวาว

พื้นเป็นมันวาว


ดัด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ດັດ (ดัด), แสก แด๊ด

ที่ทำให้คดหรือตรงตามประสงค์

ไม้ดัด

ตะโกดัด


เข็ญ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩮ᩠ᨶ (เขน) หรือ ᨡᩮᩢ᩠ᨶ (เขัน), ลาว ເຂັນ (เขัน), เขิน ᨡᩮ᩠ᨶ (เขน), ไทลื้อ ᦃᦲᧃ (ฃีน) หรือ ᦵᦃᧃ (เฃน), ไทใหญ่ ၶဵၼ် (เขน), อาหม 𑜁𑜢𑜃𑜫 (ขิน์); การสะกดคำถูกปนเปื้อนมาจาก เพ็ญ ซึ่งเป็นคำยืมจากภาษาเขมร

/kʰen˩˩˦/^((สัมผัส))

ลำบากแสนเข็ญ


ภาส

ยืมมาจากสันสกฤต भास (ภาส, “แสง, สว่าง”); เทียบบาลี ภาส (“แสง, สว่าง”)

[เสียงสมาส]
พาด-สะ-

[เสียงสมาส]
พา-สะ-

/pʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))


โอชา

ยืมมาจากบาลี โอช (“มีรสดี”)

/ʔoː˧.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

มีรสดี, อร่อย


โอชะ

ยืมมาจากบาลี โอช (“มีรสดี”)

/ʔoː˧.t͡ɕʰaʔ˦˥/^((สัมผัส))

มีรสดี, อร่อย


เตี้ย

มีรูปร่างต่ำกว่าปรกติ

เนินเตี้ย

ภูเขาเตี้ย

ศาลเตี้ย


นัยว่า

[näj˧.wäː˥˩]


เฉโก

ยืมมาจากบาลี เฉโก (“ฉลาด”)

/t͡ɕʰeː˩˩˦.koː˧/^((สัมผัส))

ฉลาดแกมโกง, ไม่ตรงไปตรงมา


โฉเก

แผลงมาจาก เฉโก, จากบาลี เฉโก (“ฉลาด”)

/t͡ɕʰoː˩˩˦.keː˧/^((สัมผัส))

ฉลาดแกมโกง, ไม่ตรงไปตรงมา


คล้ำ

ค่อนข้างดำ, ไม่ผ่องใส, หม่นหมอง

ผิวคล้ำ

หน้าคล้ำ


ซ้ำซ้อน

ลักษณะที่ทำหรือมีหลายอย่างที่คล้ายกันหรือเหมือนกัน

ลงทะเบียนซ้ำซ้อน

พิการซ้ำซ้อน

ลักษณะของงานอย่างเดียวกันหรือคล้ายกันแต่ทำหลายครั้งหรือในหลายหน่วยงาน

งานซ้ำซ้อน

โครงการซ้ำซ้อน


地理

ภูมิ-, เกี่ยวกับภูมิศาสตร์

地理位置

ตำแหน่งทางภูมิศาสตร์


helados

เพศชาย พหูพจน์ของ helado (เอลาโด)


โอช

ยืมมาจากบาลี โอช (“มีรสดี”)

/ʔoːt̚˨˩/^((สัมผัส))

มีรสดี, อร่อย


ปัจฉิม

ยืมมาจากบาลี ปจฺฉิม; เทียบสันสกฤต पश्चिम (ปศฺจิม)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
ปัด-ฉิม-มะ-

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
ปัด-ฉิม-

/pat̚˨˩.t͡ɕʰim˩˩˦/^((สัมผัส))

ภายหลัง, ทีหลัง, ข้างหลังสุด


อร่อย

เทียบปักษ์ใต้ หรอย, ร่วมเชื้อสายกับ คำเมือง ᩋᩉᩬ᩠᩵ᨿ (อหอ่ย)

/ʔa˨˩.rɔj˨˩/^((สัมผัส))

มีรสดี (ใช้แก่ของกิน)


สอ

จากเขมรเก่า សោ (โส), អស (อส), *ស (*ส)

/sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

ดินสอพอง


อ่อย

/ʔɔj˨˩/^((สัมผัส))

ค่อย ๆ เบา ๆ

เสียงอ่อย


ซอย

/sɔːj˧/^((สัมผัส))

เรียกทางย่อยหรือทางแยกจากทางใหญ่

ถนนซอย

คลองซอย


หัวสูง

/hua̯˩˩˦.suːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

มีรสนิยมสูงจนเกินตัว


ชง

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 衝 (chhiong, “ชน, ปะทะ”); เป็นศัพท์โหราศาสตร์

/t͡ɕʰoŋ˧/^((สัมผัส))

อัปมงคล, โชคร้าย

ปีชง


เต็มบาท

มีจิตใจสมบูรณ์เป็นปรกติ


สุดด้าม

สุด + ด้าม (ส่วนที่ใช้จับ)

อาการที่ใช้มีดหรือของมีคมแทงเข้าไปจนจมถึงด้าม, มิดด้าม ก็ว่า


สุดด้าม

สุด + ด้าม (ทาง)

ที่สุดทางใดทางหนึ่ง


เสื่อมเสีย

เสื่อม + เสีย

/sɯa̯m˨˩.sia̯˩˩˦/^((สัมผัส))

เขามีความประพฤติเสื่อมเสีย ไม่ควรจ้างให้มาทำงานด้วย


เจือ

เทียบลาว ເຈືອ (เจือ)

/t͡ɕɯa̯˧/^((สัมผัส))

ไม่แท้ไม่บริสุทธิ์เพราะมีสิ่งอื่นปนอยู่ด้วย

เงินเจือ


รุกรุย

รุงรัง, กระจุยกระจาย, ไม่น่าดู

บ้านช่องรุกรุย

เสื้อผ้ารุกรุย

คนรุกรุย


ลึกลับ

/lɯk̚˦˥.lap̚˦˥/^((สัมผัส))

เร้นลับจนเหลือรู้เหลือเห็น หรือที่เข้าใจได้ยาก

เรื่องลึกลับ

ยากที่จะสืบสาวราวเรื่องได้ หรือที่สืบสาวราวเรื่องได้ยาก

คดีลึกลับ

คนลึกลับ


เร้นลับ

เหลือรู้เหลือเห็น เหลือที่จะเข้าใจ

ซ่อนสมบัติไว้ในที่เร้นลับ

เชื่อกันว่าเมืองลับแลเป็นเมืองที่เร้นลับ


หวิว

มีความรู้สึกที่ดูเหมือนใจจะขาดไป

รู้สึกใจหวิวคล้ายจะเป็นลม

มีความรู้สึกหวาดอย่างใจหาย

ขึ้นไปในที่สูง ๆ ใจมักจะหวิว


ใจหาย

อาการที่ตกใจเสียวใจขึ้นทันที

ใช้ประกอบท้ายคำอื่นมีความหมายว่ามาก

ดีใจหาย

แพงใจหาย


หวิว ๆ

คำซ้ำของ หวิว

มีความรู้สึกที่ดูเหมือนใจจะขาดไป

รู้สึกใจหวิว ๆ คล้ายจะเป็นลม

มีความรู้สึกหวาดอย่างใจหาย

ขึ้นไปในที่สูง ๆ ใจมักจะหวิว ๆ


เป็นลม

เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย


หากิน

หา + กิน; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫາກິນ (หากิน), ไทลื้อ ᦠᦱᦂᦲᧃ (หากีน); เทียบความหมายตามตัวอักษรของเขมร រកស៊ី (รกส̰ี)

ที่หาเลี้ยงชีพด้วยการค้าประเวณี ในคำว่า หญิงหากิน


十

สืบทอดจากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *gip

เสร็จสิ้น, ครบถ้วน


ကျား

จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *k-la

มีสีสันหรือลวดลายหลากหลาย


သီး

แปลกแยก, แตกต่าง


စေး

ชื้นหรือเย็นมาก


သွပ်

ที่วิงเวียนศีรษะหรือหน้ามืดเป็นลม


阿拉伯

อาหรับ, ซึ่งเกี่ยวข้องกับอาหรับ/ชาวอาหรับ/ชาติอาหรับ เป็นต้น


ชืด

/t͡ɕʰɯːt̚˥˩/^((สัมผัส))

จืด, ไม่มีรสชาติ

ซุปนี้มีรสชืดแท้ ๆ

พอแต่งงานไปนาน ๆ อยู่ไปก็ชืด


tasteless

ชืด, ไม่มีรสชาติ


հայերեն

จาก อาร์มีเนียเก่าհայերէն (ฮาเยเร็น)

อาร์มีเนียตะวันออก

ที่เป็นหรือเกี่ยวกับภาษาอาร์มีเนีย


b

รูปแบบอื่นของ b. (“born; เกิด”)


d

การย่อของศัพท์หลายคำ

คำย่อของ died


F

การย่อของศัพท์หลายคำ

คำย่อของ false (“ผิด”)

คำย่อของ female (“หญิง, เพศหญิง”)


m

คำย่อของ masculine (“เพศชาย”)


summary

สั้น กระชับ หรือถูกนำเสนออย่างย่อ

ที่รวบรัด, ที่กระทำอย่างรวดเร็วโดยปราศจากพิธีการ

ที่กระทำโดยละซึ่งกระบวนการที่เป็นมาตรฐานและยุติธรรม


อนันต์

ยืมมาจากบาลี อนนฺต; เทียบสันสกฤต अनन्त (อนนฺต) หรือ अनन्त्य (อนนฺตฺย)

ไม่มีสิ้นสุด, มากล้น

คุณอนันต์


baik

จากมาเลเซียbaik


รี

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *riːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rɯjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩦ (รี), เขิน ᩁᩦ (รี), อีสาน ฮี, ลาว ຮີ (ฮี), ไทขาว ꪭꪲ, ไทใหญ่ ႁီး (หี๊), ไทใต้คง ᥞᥤᥰ (หี๊) หรือ ᥕᥤᥰ (ยี๊), พ่าเก ꩭီ (หี), อาหม 𑜍𑜣 (รี), จ้วง raez, จ้วงแบบจั่วเจียง riz

เรียว ถ้ากลมเรียวอย่างรูปไข่ เรียกว่า กลมรี ถ้ายาวเรียวและมีหัวท้ายอย่างเมล็ดข้าวสารเรียกว่า ยาวรี

วงรี

หันรีหันขวาง

หอรีหอขวาง


translingual

มีอยู่ในหลายภาษา

The nose's comic potency is enhanced by the Indo-European rootedness of its own name, securing it a pivotal role in translingual games.

1994, Cordner, Holland & Kerrigan, editor, English Comedy:

มีความหมายเหมือนกันในหลายภาษา

No is the translingual symbol for the chemistry element nobelium.

ประกอบด้วยคำหลายภาษา

Darien can make translingual jokes

1985, W. Redfern, Georges Darien: Robbery and Private Enterprise:

ที่ปฏิบัติงานระหว่างภาษาที่แตกต่างกัน

This receiver, as translator, then performs a kind of "translingual transfer" to encode in a second language a new message that is intended to "mean the same" . .

1986, James S. Holmes, Translated: Papers on Literary Translation and Translation Studies:

เกิดขึ้นที่ลิ้นหรือถูกวัดผ่านลิ้น

Simultaneous recordings of the translingual potential and integrated neural response of the rat.

1985, Hech, Welter & DeSimone, Chemical Senses:


เยี่ยมยอด

เยี่ยม + ยอด

/jia̯m˥˩.jɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ดีที่สุด, เลิศที่สุด, ยอดเยี่ยม ก็ว่า


เยี่ยม

ยิ่ง, เด่น, เลิศ

ดีเยี่ยม

เขาเยี่ยมทางคำนวณ


ชัน

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซัน, ลาว ຊັນ (ซัน), คำเมือง ᨩᩢ᩠ᨶ (ชัน), เขิน ᨩᩢ᩠ᨶ (ชัน), ไทลื้อ ᦶᦋᧃ (แชน), ไทใหญ่ ၸၼ်း (จั๊น), ไทใต้คง ᥓᥢᥰ (จั๊น), อาหม 𑜋𑜃𑜫 (ฉน์)

/t͡ɕʰan˧/^((สัมผัส))

ตรงขึ้นไป, ไม่ลาด

ตลิ่งชัน


ประหลาด

เป็นไปได้ว่ามาจากบาลี ปลฺลาส ซึ่งตัดมาจาก วิปลฺลาส

ปลาด
ปลาศ
ปลาส
ความประหลาด (noun-from-adj)

လၢၵ်ႇလၢႆး

แปลกผิดปรกติหรือมิได้คิดคาดหมายว่าจะเป็นไปได้, น่าพิศวง


ควั่น

เรียกอ้อยที่ควั่นให้ขาดออกเป็นข้อ ๆ ว่า อ้อยควั่น


เปลา

สูงชะลูดไม่มีกิ่งที่ลำต้น (ใช้แก่ต้นไม้)


española

รูปผันเพศหญิงของ español (เกี่ยวกับประเทศสเปน, ที่กำเนิดจากประเทศสเปน)


españolas

เพศหญิง พหูพจน์ของ español


españolas

เพศหญิง พหูพจน์ของ español (เอซปาโญล)


españoles

เพศชาย พหูพจน์ของ español (เอซปาโญล)


españoles

พหูพจน์ เพศชายของ español

เพศหญิง พหูพจน์ของ español


rápido

จากละติน rapidus (ราปีดุซ)


rápidos

พหูพจน์ เพศชายของ rápido


rápidos

เพศชาย พหูพจน์ของ rápido


rápidos

เพศชาย พหูพจน์ของ rápido (ราปีโด)


rápidos

พหูพจน์ เพศชายของ rápidu


rápida

เอกพจน์ เพศหญิงของ rápido


rápida

เพศหญิง เอกพจน์ของ rápido


rápida

เพศหญิง เอกพจน์ของ rápido (ราปีโด)


rápida

เอกพจน์ เพศหญิงของ rápidu


rápidas

เพศหญิง พหูพจน์ของ rápido


rápidas

เพศหญิง พหูพจน์ของ rápido


rápidas

เพศหญิง พหูพจน์ของ rápido (ราปีโด)


primer

ใช้นำหน้าคำนามเท่านั้น หากอยู่ตำแหน่งอื่น เช่น หลังคำนาม จะใช้รูปมาตรฐานคือ primero เสมอ

รูปกร่อนเสียงท้าย (apocopic) ของคำว่า primero (ลำดับที่หนึ่ง, ลำดับแรก)


primero

เมื่อใช้นำหน้าคำนามเพศชาย รูปเอกพจน์ คำว่า primero จะถูกกร่อนเสียงท้ายเป็น primer

ลำดับที่หนึ่ง, ลำดับแรก

ที่เป็นเบื้องต้น, ที่เป็นพื้นฐาน


primeros

เพศชาย พหูพจน์ของ primero (ป๎รีเมโร)


primeros

พหูพจน์ เพศชายของ primeru


primera

รูปผันเอกพจน์เพศหญิงของ primero (ลำดับที่หนึ่ง, ลำดับแรก)


primeras

รูปผันพหูพจน์เพศหญิงของ primero (ลำดับที่หนึ่ง, ลำดับแรก)


radios

ยืมมาจากฝรั่งเศส radieux, จากละติน radioso (ราดีโอโซ)


hospitales

กรรตุการก/กรรมการก/สัมโพธนการก เพศชาย/เพศหญิง พหูพจน์ของ hospitālis (โฮซปีต̄าลิซ)


inglés

เกี่ยวกับอังกฤษ, ที่เป็นอังกฤษ


ingleses

เพศชาย พหูพจน์ของ inglés


ingleses

เพศชาย พหูพจน์ของ inglês


ingleses

เพศชาย พหูพจน์ของ inglés (อิงเกฺ๎ลซ)


ingleses

พหูพจน์ เพศชายของ inglés

เพศหญิง พหูพจน์ของ inglés


inglesa

รูปผันเพศหญิงของ inglés (เกี่ยวกับประเทศอังกฤษ, ที่กำเนิดจากอังกฤษ)


inglesas

เพศหญิง พหูพจน์ของ inglés (อิงเกฺ๎ลซ)


italiano

ที่เกี่ยวกับหรือเป็นของอิตาลี


italiano

ที่เกี่ยวกับหรือเป็นของอิตาลี

ที่เกี่ยวกับภาษาอิตาลี


italiano

สัมปทานการก/อปาทานการก เพศชาย/เพศกลาง เอกพจน์ของ italiānus (อีตาลีอ̄านุซ)

italiānus

อีตาลีอ̄านุซ


italiano

ที่เกี่ยวกับอิตาลี

ที่เป็นของอิตาลี

ที่มีอะโวคาโด มายองเนส และมะเขือเทศ (ในฮอตดอกหรือแซนด์วิช)


italiano

เพศกลางของ italianu


italiano

ยืมมาจากละติน ītaliānus (อี̄ตาลีอ̄านุซ, “Italian”). By surface analysis, Italia (“Italy”) + -ano (“-an”, derivational suffix).

ที่เกี่ยวกับหรือเป็นของอิตาลี


italianos

พหูพจน์ เพศชายของ italiano


italianos

เพศชาย พหูพจน์ของ italiano


italianos

กรรมการก เพศชาย พหูพจน์ของ italiānus (อีตาลีอ̄านุซ)

italiānus

อีตาลีอ̄านุซ


italianos

เพศชาย พหูพจน์ของ italiano (อีตาเลีย̂โน)


italianos

พหูพจน์ เพศชายของ italianu


italiana

รูปผันเพศหญิงของ italiano (เกี่ยวกับประเทศอิตาลี, ที่กำเนิดจากอิตาลี)


italianas

เพศหญิง พหูพจน์ของ italiano


italianas

กรรมการก เพศหญิง พหูพจน์ของ italiānus (อีตาลีอ̄านุซ)

italiānus

อีตาลีอ̄านุซ


italianas

เพศหญิง พหูพจน์ของ italiano (อีตาเลีย̂โน)


italianas

เพศหญิง พหูพจน์ของ italian


ພໍພຽງ

ພໍ (พํ, “พอ”) + ພຽງ (พยง, “เพียง”)

[pʰɔː˧˥.pʰiːə̯ŋ˧˥]

[pʰɔː˩˨.pʰiːə̯ŋ˩˨]


ຮາບພຽງ

ราบ, เสมอ, เท่า


ແຖມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แถม, คำเมือง ᨳᩯ᩠ᨾ (แถม), เขิน ᨳᩯ᩠ᨾ (แถม), ไทลื้อ ᦶᦏᧄ (แถม), ไทใหญ่ ထႅမ် (แถม), ไทใต้คง ᥗᥦᥛᥴ (แถ๋ม) หรือ ᥗᥫᥛᥴ (เถ๋อ̂ม)


ງາມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋaːmᴬ⁴ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย งาม, คำเมือง ᨦᩣ᩠ᨾ (งาม), เขิน ᨦᩣ᩠ᨾ (งาม), อีสาน งาม, ไทลื้อ ᦇᦱᧄ (งาม), ไทใหญ่ ငၢမ်း (ง๊าม), ไทใต้คง ᥒᥣᥛᥰ (ง๊าม), พ่าเก ငံ (งํ), อาหม 𑜂𑜪 (งํ)


ຮຸ່ງເຮືອງ

ຮຸ່ງ (ฮุ่ง, “รุ่ง”) + ເຮືອງ (เฮือง, “เรือง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย รุ่งเรือง, คำเมือง ᩁᩩ᩵ᨦᩁᩮᩬᩥᨦ (รุ่งเรอิง), เขิน ᩁᩩ᩵ᨦᩁᩮᩨ᩠ᨦ (รุ่งเรืง), ไทลื้อ ᦣᦳᧂᧈᦵᦣᦲᧂ (ฮุ่งเฮีง)

[huŋ˧.hɯːə̯ŋ˧˥]

[huŋ˧˨.hɯːə̯ŋ˩˨]

ສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ ໃຫ້ມີຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງສີວິໄລ

สร้างสรรค์พัฒนาประเทศชาติให้มีความเจริญรุ่งเรืองศิวิไลซ์

ส้างสาพัดทะนาปะเทดซาด ให้มีความจะเลีนฮุ่งเฮืองสีวิไล


ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມ

ຮຸ່ງເຮືອງ (ฮุ่งเฮือง, “รุ่งเรือง”) + ເຫຼືອງເຫຼື້ອມ (เหลืองเหลื้อม, “รุ่งเรือง”)

[huŋ˧.hɯːə̯ŋ˧˥.lɯːə̯ŋ˩(˧).lɯːə̯m˧˩]

[huŋ˧˨.hɯːə̯ŋ˩˨.lɯːə̯ŋ˥˧˧.lɯːə̯m˥˥˨]

ຮຸ່ງ-ເຮືອງ-ເຫຼືອງ-ເຫຼື້ອມ

เจริญรุ่งเรือง

th-ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມ-lo-adj-Khju1PAr


อิ่มหนำสำราญ

ความอิ่มหนำสำราญ (noun-from-adj)

อิ่มเต็มที่, ไม่หิวโหย


ສະໜຸກສະໜານ

ສະຫນຸກສະຫນານ
สะหนุกสะหนาน

ສະ-ໜຸກ-ສະ-ໜານ


ສະບາຍໃຈ

ສະບາຍ (สะบาย, “สบาย”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)


ປອດໄພ

ยืมมาจากไทย ปลอดภัย; เหมือนกับ ປອດ (ปอด) + ໄພ (ไพ)

[pɔːt̚˧˩.pʰaj˧˥]

[pɔːt̚˥˥˨.pʰaj˩˨]


ເປ້ຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปลี้ย, อีสาน เปลี้ย, คำเมือง ᨸᩖ᩠ᨿᩮ᩶ (ปเลย้), เขิน ᨸᩮ᩶ (เป้), ไทลื้อ ᦵᦔᧉ (เป้), ไทดำ ꪜꪸ꫁ (ปย้̂)


မူတ်းၸၢင်ႇ

မူတ်း (มู๊ต, “สะอาด, หมดจด, บริสุทธิ์”) + ၸၢင်ႇ (จ่าง, “ปราศจากสิ่งสกปรก, บริสุทธิ์”)

ศักดิ์สิทธิ์


แน่ชัด

/nɛː˥˩.t͡ɕʰat̚˦˥/^((สัมผัส))

ชัดแจ้ง, ประจักษ์แจ้ง


สร้างสรรค์

สร้าง + สรรค์

創造力

อาศัยจินตนาการหรือการริเริ่มคิดสิ่งใหม่

创造力

อาศัยจินตนาการหรือการริเริ่มคิดสิ่งใหม่

ສ້າງສັນ

อาศัยจินตนาการหรือการริเริ่มคิดสิ่งใหม่

creative

อาศัยจินตนาการหรือการริเริ่มคิดสิ่งใหม่

/saːŋ˥˩.san˩˩˦/^((สัมผัส))

มีลักษณะริเริ่มในทางดี, อาศัยจินตนาการหรือการเป็นต้นคิด โดยเฉพาะในการรังสรรค์ผลงานศิลปะ


รจนา

ยืมมาจากสันสกฤต रचना (รจนา) หรือบาลี รจนา


របប

เป็นระเบียบ, เป็นระบบ


ราบ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮາບ (ฮาบ), คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨷ (ราบ)

/raːp̚˥˩/^((สัมผัส))

เรียบเสมอพื้นไม่มีลุ่ม ๆ ดอน ๆ

ที่ราบ

ราบเป็นหน้ากลองโดยปริยายหมายความว่า หมดสิ้น

หญ้าตายราบ

ปราบศัตรูเสียราบ

ล้มระเนระนาด

พายุพัดป่าราบ

เรียกทหารเดินเท้าว่า ทหารราบเรียกชายฉกรรจ์ที่อายุครบเข้าประจำการทหาร


ឯករាជ្យ

ยืมมาจากสันสกฤต एकराज्य (เอกราชฺย)

អថេរ ឯករាជ្យ

อเถร เอกราชฺย


ตระหนี่ถี่เหนียว

ความตระหนี่ถี่เหนียว (noun-from-adj)

ตฺระ-หฺนี่-ถี่-เหฺนียว

/tra˨˩.niː˨˩.tʰiː˨˩.nia̯w˩˩˦/^((สัมผัส))


estudiantes

พหูพจน์ของ estudiante (เอซตูเดีย̂นเต)

estudiante

เอซตูเดีย̂นเต


อาสาสมัคร

อาสา + สมัคร

อา-สา-สะ-หฺมัก

/ʔaː˧.saː˩˩˦.sa˨˩.mak̚˨˩/^((สัมผัส))

ที่เสนอตัวเข้าทำงานด้วยความสมัครใจ

ทหารอาสาสมัคร


สุภาพ

თავაზიანი

เรียบร้อย, อ่อนโยน, ประพฤติดี, ละมุนละม่อม

/su˨˩.pʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))


failed

ที่ไม่สำเร็จ

ที่เสื่อม, ที่ทรุดโทรม


acres

พหูพจน์ของ acre


acres

กรรตุการก/กรรมการก/สัมโพธนการก เพศชาย/เพศหญิง พหูพจน์ของ ācer (̄าเกร์)


acres

พหูพจน์ของ acre (อาเก๎ร)


aimed

ที่ชี้ไปยังเป้าหรือเป้าหมาย


cleaned

ที่ทำให้สะอาด


mnemonic

ที่ช่วยในการจำ, เกี่ยวกับการช่วยจำ, เกี่ยวกับเทคนิคการจำ


ຖ້ວນ

[tʰuːə̯n˥˥˨]


ผิดแผกแตกต่าง

ความผิดแผกแตกต่าง (noun-from-adj)

มีลักษณะที่ไม่เหมือนหรือต่างออกไป

อากาศเมื่อวานนี้ผิดแผกแตกต่างไปจากที่พยากรณ์ไว้


ມາກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มาก, คำเมือง ᨾᩣ᩠ᨠ (มาก), ไทใหญ่ မၢၵ်ႈ (ม้าก), ไทใต้คง ᥛᥣᥐ (มาก)


ສົດໃສ

ສົດ (ส็ด, “สด”) + ໃສ (ใส, “ใส”)


ທັງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *daŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทั้ง, ไทลื้อ ᦑᧂ (ทัง), ไทดำ ꪹꪕꪸꪉ (เตฺย̂ง), ไทใหญ่ တင်း (ตั๊ง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วงแบบหนง daengz


ຕ່າງຊາດ

ຕ່າງ (ต่าง, “ต่าง”) + ຊາດ (ซาด, “ชาติ”)

[taːŋ˧˨.saːt̚˧˦]


ຫຼັ່ງໄຫຼ

ຫລັ່ງໄຫລ
หลั่งไหล


ອ່ອນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʔɔːnᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *ʔwuːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อ่อน, ไทลื้อ ᦀᦸᧃᧈ (อ่อ̂น), ไทดำ ꪮ꪿ꪮꪙ (อ่อน), ไทขาว ꪮꪮꪙꫀ, ไทใหญ่ ဢွၼ်ႇ (อ่อ̂น) หรือ ဢူၼ်ႈ (อู้น), ไทใต้คง ᥟᥩᥢᥱ (อ่อ̂น), อาหม 𑜒𑜨𑜃𑜫 (ออ̂น์) หรือ 𑜒𑜤𑜃𑜫 (อุน์), จ้วง unq หรือ onq, จ้วงแบบหนง oanq, แสก อูน


ຜິດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผิด, ไทดำ ꪠꪲꪒ (ฝิด), ไทขาว ꪞꪲꪒ, ไทใหญ่ ၽိတ်း (ผิ๊ต)


ເລັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เล็ก, คำเมือง ᩃᩮᩢ᩠ᨠ (เลัก), ไทลื้อ ᦵᦟᧅ (เลก), ไทใหญ่ လဵၵ်ႉ (เล๎ก), อาหม 𑜎𑜢𑜀𑜫 (ลิก์)


locative

ที่บ่งบอกสถานที่หรือที่ตั้ง


instrumental

ซึ่งบ่งบอกเจตนาหรือเครื่องมือ


長い

ยาว (ใช้แก่เวลา)


Devanagari

จากสันสกฤต देवनागरी (เทวนาครี), จาก देव (เทว, “เทพ”) + नगर (นคร, “เมือง”)

ที่เป็นอักษรเทวนาครี


roh

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *l̩.noːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นอก, ลาว ນອກ (นอก), ไทลื้อ ᦓᦸᧅ (นอ̂ก), ไทใหญ่ ၼွၵ်ႈ (น้อ̂ก), อาหม 𑜃𑜨𑜀𑜫 (นอ̂ก์), จ้วง rog


roh

ดิบ (ใช้แก่วัตถุดิบ, อาหาร)

ที่ยังไม่ผ่านการปรุงแต่ง, ที่ยังไม่ผ่านกระบวนการ


ჩინური

(อุปมาอุปไมย) ปิดบัง


თავაზიანი

น่ารัก, สุภาพ, อ่อนโยน, มีมารยาท


ບຸນໜັກສັກໃຫຍ່

ບຸນ (บุน, “บุญ”) + ໜັກ (หนัก, “หนัก”) + ສັກ (สัก, “ศักดิ์”) + ໃຫຍ່ (ใหย่, “ใหญ่”)

ບຸນ-ໜັກ-ສັກ-ໃຫຍ່

บุญหนักศักดิ์ใหญ่


ອຸ່ນໃຈ

[ʔun˧˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ໃຈກວ້າງ

ยืมมาจากไทย ใจกว้าง; เหมือนกับ ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ກວ້າງ (กว้าง, “กว้าง”)

[t͡ɕaj˩(˧).kuːə̯ŋ˥˨]

[t͡ɕaɰ˩˨.kuːə̯ŋ˧˦]


ສຸກໃຈ

[suk̚˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ໃຈໃຫຍ່

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ໃຫຍ່ (ใหย่, “ใหญ่”)

ໃຈໃຫຽ່
ใจใหย่

[t͡ɕaɰ˩˨.ɲaɰ˧˨]


ໃຈພຣະ

[t͡ɕaɰ˩˨.pʰaʔ˧˨]

รูปล้าสมัยของ ໃຈພະ (ใจพะ)


ໃຈນ້ອຍ

ໃຈນ້ອຽ
ใจน้อย

[t͡ɕaɰ˩˨.nɔːj˧˦]


ຄຶກຄັກ

[kʰɯk̚˧˨.kʰak̚˧˨]


ບາດເຈັບ

ບາດ (บาด, “บาด”) + ເຈັບ (เจับ, “เจ็บ”)

[baːt̚˧˩.t͡ɕep̚˧˥]

[baːt̚˥˥˨.t͡ɕep̚˩˨]


ร้าย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɤːjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮ้าย หรือ ฮ่าย, ลาว ຮ້າຍ (ฮ้าย), คำเมือง ᩁ᩶ᩣ᩠ᨿ (ร้าย), เขิน ᩁ᩶ᩣ᩠ᨿ (ร้าย) หรือ ᩌ᩶ᩣ᩠ᨿ (ฮ้าย), ไทลื้อ ᦣᦻᧉ (ฮ้าย), ไทดำ ꪭ꫁ꪱꪥ (ฮ้าย), ไทใหญ่ ႁၢႆႉ (ห๎าย), ไทใต้คง ᥞᥣᥭᥳ (ห๎าย), อาหม 𑜍𑜩 (รย์), จ้วง rwix，จ้วงแบบจั่วเจียง raix

ใจร้าย

ปากร้าย

คนร้าย

เคราะห์ร้าย

โชคร้าย

ชะตาร้าย

ที่เป็นอันตราย

พิษร้าย

เนื้อร้าย

โรคร้าย


ບອບຊ້ຳ

ບອບ (บอบ, “บอบ”) + ຊ້ຳ (ซ้ำ, “ช้ำ”)

[bɔːp̚˥˥˨.sam˧˦]


ເຕັມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.temᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เต็ม, คำเมือง ᨲᩮ᩠ᨾ (เตม), ไทลื้อ ᦎᦲᧄ (ตีม), ไทดำ ꪹꪔꪸꪣ (เตย̂ม), ไทขาว ꪔꪲꪣ, ไทใหญ่ တဵမ် (เตม)


ນີ້

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪙꪲ꫁ (นิ้)


ເຊ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เซ, อีสาน เซ


ຊັດ

ยืมมาจากไทย ชัด


ล้าน

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːnꟲ⁴ (“(หัว)ล้าน”) (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), เขิน ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), ลาว ລ້ານ (ล้าน), ไทลื้อ ᦟᦱᧃᧉ (ล้าน), ไทใหญ่ လၢၼ်ႉ (ล๎าน), ไทใต้คง ᥘᥣᥢᥲ (ล้าน)

ลักษณะของหัวที่ไม่มีผมมาแต่กำเนิดหรือผมร่วงแล้วไม่ขึ้นอีก

โดยปริยายเรียกสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

ภูเขาหัวล้าน


ანატომიური

เกี่ยวกับร่างกาย


თეთრი

จากจอร์เจียเก่า თეთრი (แททรี), จากคาร์ทเวเลียนดั้งเดิม *ter-; ร่วมเชื้อสายกับSvan თე (te, “ตา”)


თეთრი

จอร์เจียเก่า

คำซ้ำของ คาร์ทเวเลียนดั้งเดิม *ter-


බිලන්තු

จากอังกฤษ brilliant

สุกใส, แจ่มใส

ฉลาดหลักแหลม


දුසිම

จากอังกฤษ dozen

มีเป็นจำนวน 12


ජොලි

จากอังกฤษ jolly

รื่นเริง, สนุกสนาน


ຮຸນແຮງ

ຮຸນ (ฮุน) + ແຮງ (แฮง, “แรง”)

[hun˧˥.hɛːŋ˧˥]

[hun˩˨.hɛːŋ˩˨]


ເດັກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗekᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เด็ก, คำเมือง ᨯᩮᩢ᩠ᨠ (เดัก), ไทดำ ꪹꪒꪸꪀ (เดย̂ก), แสก แด๊ก


ໂຫດຮ້າຍ

ໂຫດ (โหด, “โหด”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ໂຫດຮ້າຽ
โหดฮ้าย


ໄຮ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไร้, อีสาน ไฮ้, คำเมือง ᩁᩱ᩶ (ไร้), เขิน ᩁᩱ᩶ (ไร้), ไทลื้อ ᦺᦣᧉ (ไฮ้)

ໄຮ້ມະນຸດສະທຳ

ไร้มนุษยธรรม

ไฮ้มะนุดสะทำ


ปฐม

ยืมมาจากบาลี ปฐม (“ที่ 1”); เทียบสันสกฤต प्रथम (ปฺรถม)

[เสียงสมาส]
ปะ-ถม-มะ-

[เสียงสมาส]
ปะ-ถม-

ประถม, ลำดับแรก, ลำดับเบื้องต้น

ชั้นที่ 1, เรียกเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นที่ 1 ในตระกูลจุลจอมเกล้าว่า ปฐมจุลจอมเกล้า ปฐมจุลจอมเกล้าวิเศษ


ปฐม

ปฐฺ + อม หรือ ปถฺ + อม; จากสันสกฤต प्रथम (ปฺรถม). The retroflexion is caused by assimilation to the r before it was dropped.

เมื่อขยาย ปุริส (“บุรุษ”), มันแปลเป็น “ที่สาม”.


ประถม

ยืมมาจากสันสกฤต प्रथम (ปฺรถม, “ที่ 1”)

[เสียงสมาส]
ปฺระ-ถม-มะ-

ปฐม, ลำดับแรก, ลำดับเบื้องต้น

ประถมศึกษา

ชั้นประถม

ชั้นที่ 1, เรียกเครื่องราชอิสริยาภรณ์ชั้นที่ 1 ในตระกูลช้างเผือกและมงกุฎไทยว่า ประถมาภรณ์ช้างเผือก ประถมาภรณ์มงกุฎไทย


เอกา

แผลงมาจาก เอก

/ʔeː˧.kaː˧/^((สัมผัส))

หนึ่ง, คนเดียว, โดดเดี่ยว

ถือกินข้าวหนเดียวในเวลาระหว่างเช้าถึงเที่ยงเป็นกิจวัตร เรียกว่า ถือเอกา


สัตม

ยืมมาจากบาลี สตฺตม (“ที่ 7”)

[เสียงสมาส]
สัด-ตะ-มะ-


วรรชย์

ยืมมาจากสันสกฤต वर्ज्य (วรฺชฺย, “ที่ควรเว้น”)


ปลั่ง

เทียบมอญ-เขมรดั้งเดิม *plaaŋʔ (“ส่องแสง”), จีนเก่า陽 (OC *laŋ, “พระอาทิตย์”)

ผ่องใส, มีน้ำนวล


โคก

ยืมมาจากเขมร គោក (โคก, “ที่ไม่มีน้ำ, แห้ง”)

/kʰoːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ที่นูนสูงขึ้น


พะงา

แผลงมาจากเขมร ពុំងា (พุํงา, “ที่รัก”)

/pʰa˦˥.ŋaː˧/^((สัมผัส))


เพา

ยืมมาจากเขมร ពៅ (เพา, “ผู้มีอายุน้อย”)


เบาใจ

ไม่หนักใจ, โล่งใจ


ยุ้ย

ยื่นโป่งออกมาอย่างน่ารักน่าเอ็นดู

แก้มยุ้ย

เด็กพุงยุ้ย


บ้องแบ๊ว

/bɔŋ˥˩.bɛw˦˥/^((สัมผัส))

มีหน้าตาพิลึก

มีสีหน้าและแววตาใสซื่อบริสุทธิ์อย่างเด็กไร้เดียงสาแลดูน่ารัก


น่ารัก

มีลักษณะชวนให้รักให้เอ็นดู


但是

โดยเพียง; เพียงแค่คนเดียว ...


紅色

จีนแผ่นดินใหญ่


大概

อาจ, น่า, ประมาณ

演唱會大概持續三個小時。

คอนเสิร์ตน่าจะดำเนินไปอีกสามชั่วโมง

演唱会大概持续三个小时。

คอนเสิร์ตน่าจะดำเนินไปอีกสามชั่วโมง


大概

ส่วนใหญ่, ใน ทั่วไป


วิรุฬห์

ยืมมาจากบาลี วิรุฬฺห (“งอกขึ้น”); เทียบสันสกฤต विरूध (วิรูธ, “งอกขึ้น”) หรือ विरूढ (วิรูฒ, “งอกขึ้น”)

เจริญ, งอกงาม


อธิ

ยืมมาจากสันสกฤต अधि- (อธิ-) หรือบาลี อธิ-

[เสียงสมาส]
อะ-ทิ-

อธิปัญญา


ไชย

แผลงมาจากสันสกฤต जेय्य (เชยฺย, “ดีกว่า”), จากบาลี เชยฺย (“ดีกว่า”)

[เสียงสมาส]
ไช-ยะ-

/t͡ɕʰaj˧/^((สัมผัส))

ดีกว่า, เจริญกว่า


อ่อนเพลีย

อ่อน + เพลีย

/ʔɔːn˨˩.pʰlia̯˧/^((สัมผัส))

มีแรงลดน้อยถอยลง, ถอยกำลัง


ผอง

/pʰɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทั้งปวง, ทั้งหมด

พี่น้องผองเพื่อน

ไทยทั้งผอง


ล้ำเลิศ

/lam˦˥.lɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ดียิ่ง, ประเสริฐ


สามัคคี

ยืมมาจากบาลี สามคฺคี (“ความพร้อมเพรียง”), จากสันสกฤต सामग्री (สามคฺรี, “ความพร้อมเพรียง”)

/saː˩˩˦.mak̚˦˥.kʰiː˧/^((สัมผัส))

ที่พร้อมเพรียงกันทำ, ที่ร่วมมือร่วมใจกันทำ

กฐินสามัคคี

ผ้าป่าสามัคคี


สมจริง

/som˩˩˦.t͡ɕiŋ˧/^((สัมผัส))

เหมือนจริงแต่ไม่ใช่ความจริงทั้งหมด

นวนิยายสมจริง

เรื่องสมจริง


Bra-xin

ยืมมาจากโปรตุเกส Brasil

เกี่ยวกับบราซิล


Ý Đại Lợi

ศัพท์ซีโน-เวียดนามีสจาก 意大利 (“อิตาลี”)


I-ta-li-a

จากอิตาลี Italia


Cam-pu-chia

ยืมมาจากเขมร កម្ពុជា (กมฺพุชา)

เกี่ยวกับกัมพูชา


қызыл

สืบทอดจากเตอร์กิกดั้งเดิม *Kɨŕ-ɨl


लाल

ยืมจากเปอร์เซีย لال; เทียบปัญจาบ ਲਾਲ (ลาล) / لال (ลาล), คุชราต લાલ (ลาล), มราฐี लाल (ลาล), เบงกอล লাল (ลาล)


مرحبا

สวัสดี, ยินดีต้อนรับ


wireless

ไร้สาย, ที่ไม่ต้องใช้สายส่งสัญญาณในการทำงาน


すし

酸し: เปรี้ยว (โบราณ)


oval

ที่เป็นรูปไข่


สมบูรณ์

ยืมมาจากสันสกฤต सम्पूरण (สมฺปูรณ, “เติมให้เต็ม”); ร่วมรากกับ สัมบูรณ์

มีคุณสมบัติหรือคุณลักษณะครบถ้วน

มีคุณสมบัติสมบูรณ์ตามกำหนด

อ้วนท้วน, แข็งแรง

มีร่างกายสมบูรณ์

สุขภาพสมบูรณ์


ဌာန

รูปแบบอื่นของ ฐาน


ឋាន

รูปอักษรเขมรของ ฐาน


ṭhāna

รูปอักษรละตินของ ฐาน


ร่อแร่

/rɔː˥˩.rɛː˥˩/^((สัมผัส))

อาการหนักจวนตาย

อยู่ในอาการร่อแร่


เหี้ยมโหด

เหี้ยม + โหด


โหดเหี้ยม

โหด + เหี้ยม


โดม

ยืมมาจากเขมร ដោម (โฎม, “สูง”)


民主

ที่เป็นประชาธิปไตย


政治

ซึ่งเกี่ยวกับการเมือง

คำกริยาคุณศัพท์


teórico

เชิงทฤษฎี, ซึ่งเกี่ยวข้องกับทฤษฎี


teórico

เชิงทฤษฎี, ซึ่งเกี่ยวข้องกับทฤษฎี


เสี้ยม

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəmꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ (สย้ม), เขิน ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ (สย้ม), ลาว ສ້ຽມ (ส้ยม), ไทลื้อ ᦵᦉᧄᧉ (เส้ม), ไทใหญ่ သဵမ်ႈ (เส้ม), ไทใต้คง ᥔᥥᥛᥲ (เส้ม), พ่าเก ꩬိမ် (สิม์), อาหม *𑜏𑜢𑜉𑜫 (*สิม์), จ้วง siemj (เสี้ยม-แหลมมาก)

มีลักษณะค่อนข้างแหลม

หน้าเสี้ยม

คางเสี้ยม