ส้มหล่น

ได้รับโอกาสโดยไม่คาดฝัน


ขุดทอง

/kʰut̚˨˩.tʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ไปหาโอกาสในดินแดนใหม่ ซึ่งที่นั้นอาจเป็นหนทางสู่ความก้าวหน้าของชีวิต

คนไทยชอบไปขุดทองในอเมริกา


กะลา

เก่ากะลา


กะลา

ตัดมาจาก กบในกะลา หรือ กบในกะลาครอบ

กรอบความคิดที่ตนคิดว่าดีแล้ว ประเสริฐแล้ว เมื่อพบเจอสิ่งอื่นที่อยู่นอกกรอบก็มองว่าสิ่งนั้นไม่ดีงาม ไม่สมควร


ขนหัวลุก

คำกริยาวิเศษณ์

อาการที่ตกใจหรือกลัวมากเป็นต้นจนรู้สึกคล้ายกับผมตั้งชันขึ้น


ขบเขี้ยวเคี้ยวฟัน

ขบ + เขี้ยว + เคี้ยว + ฟัน

ขบ-เคี่ยว-เคี้ยว-ฟัน

/kʰop̚˨˩.kʰia̯w˥˩.kʰia̯w˦˥.fan˧/^((สัมผัส))

แสดงอาการโกรธเมื่อยังทำอะไรเขาไม่ได้


กบในกะลาครอบ

กบ + ใน + กะลา + ครอบ

กบ-ไน-กะ-ลา-คฺรอบ

/kop̚˨˩.naj˧.ka˨˩.laː˧.kʰrɔːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ผู้มีความรู้และประสบการณ์น้อยแต่สำคัญตนว่ามีความรู้มาก


ก ข ไม่กระดิกหู

ก ข + ไม่ + กระดิก + หู

กอ-ขอ-ไม่-กฺระ-ดิก-หู

กอ-ค่อ-ไม่-กฺระ-ดิก-หู

/kɔː˧.kʰɔː˩˩˦.maj˥˩.kra˨˩.dik̚˨˩.huː˩˩˦/^((สัมผัส))

/kɔː˧.kʰɔː˥˩.maj˥˩.kra˨˩.dik̚˨˩.huː˩˩˦/^((สัมผัส))

ผู้ที่เรียนหนังสือแล้วไม่รู้ อ่านไม่ออก เขียนไม่ได้


กงเกวียนกำเกวียน

กงเกวียน + กำ + เกวียน

กงกรรมกงเกวียน

กง-เกฺวียน-กำ-เกฺวียน

เวรสนองเวร กรรมสนองกรรม ทำอย่างไรย่อมได้อย่างนั้น


กบเลือกนาย

กบ + เลือก + นาย; แนวคิดต้นกำเนิดจากหนึ่งในนิทานอีสป

กบ-เลือก-นาย

ผู้ที่ต้องการเปลี่ยนผู้บังคับบัญชาเรื่อย ๆ


ก้มหน้า

ต้องก้มหน้าทำตามประสายาก


ก้มหน้าก้มตา

ก้ม + หน้า + ก้ม + ตา

ก้ม-น่า-ก้ม-ตา

ทำโดยไม่มองดูสิ่งอื่น, ทำโดยตั้งใจ

ก้มหน้าก้มตาทำไปจนกว่าจะสำเร็จ


กรวดน้ำคว่ำกะลา

กรวดน้ำ + คว่ำ + กะลา

กฺรวด-น้าม-คฺว่ำ-กะ-ลา

/krua̯t̚˨˩.naːm˦˥.kʰwam˥˩.ka˨˩.laː˧/^((สัมผัส))

ตัดขาดไม่ขอเกี่ยวข้องด้วย


กรวดน้ำคว่ำขัน

กรวดน้ำ + คว่ำ + ขัน

กฺรวด-น้าม-คฺว่ำ-ขัน

/krua̯t̚˨˩.naːm˦˥.kʰwam˥˩.kʰan˩˩˦/^((สัมผัส))

ตัดขาดไม่ขอเกี่ยวข้องด้วย


กระชังหน้าใหญ่

จัดจ้าน, ออกรับหน้าเอง


กระเชอก้นรั่ว

กฺระ-เชอ-ก้น-รั่ว

สุรุ่ยสุร่าย, ไม่รู้จักเก็บหอมรอมริบ, ไม่รู้จักประหยัด


กระดังงาลนไฟ

กระดังงา + ลน + ไฟ

กฺระ-ดัง-งา-ลน-ไฟ

หญิงที่เคยแต่งงานหรือผ่านผู้ชายมาแล้ว ย่อมรู้จักชั้นเชิงทางปรนนิบัติและเอาอกเอาใจผู้ชายได้ดีกว่าผู้หญิงที่ยังไม่เคยแต่งงาน


กระดี่ได้น้ำ

กระดี่ + ได้ + น้ำ

กฺระ-ดี่-ได้-น้าม

ใช้เปรียบเทียบคนที่แสดงอาการดีอกดีใจตื่นเต้นจนตัวสั่น

เขาดีใจเหมือนกระดี่ได้น้ำ


กระดูกสันหลังของชาติ

กระดูกสันหลัง + ของ + ชาติ

กฺระ-ดูก-สัน-หฺลัง-ของ-ชาด

/kra˨˩.duːk̚˨˩.san˩˩˦.laŋ˩˩˦.kʰɔːŋ˩˩˦.t͡ɕʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ส่วนสำคัญ, ส่วนที่เป็นพลังค้ำจุน มักหมายถึงชาวนา

th-กระดูกสันหลังของชาติ-th-noun-C0D14Ob4


กระต่ายขาเดียว

สำนวน กระต่ายขาเดียว มาจากการละเล่นกระต่ายขาเดียว ที่ผู้ได้เล่นเป็นกระต่าย จะต้องยืนด้วยขาข้างเดียว ทำให้โอนเอน ไม่สมดุล ไม่มั่นคง และล้มได้เสมอ เปรียบกับการเถียง การโต้แย้ง หรือมุมมองจากตนเองฝ่ายเดียว

ยืนกรานไม่ยอมรับ


กระต่ายสามขา

กระต่าย + สาม + ขา

กฺระ-ต่าย-สาม-ขา

/kra˨˩.taːj˨˩.saːm˩˩˦.kʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

ยืนกรานไม่ยอมรับ


กระต่ายตื่นตูม

กระต่าย + ตื่นตูม

กฺระ-ต่าย-ตื่น-ตูม

คนที่แสดงอาการตื่นตกใจง่ายโดยไม่ทันสำรวจให้ถ่องแท้ก่อน


กระต่ายหมายจันทร์

กระต่าย + หมาย + จันทร์

กฺระ-ต่าย-หฺมาย-จัน

/kra˨˩.taːj˨˩.maːj˩˩˦.t͡ɕan˧/^((สัมผัส))

ผู้ชายหมายปองผู้หญิงที่มีฐานะดีกว่า


กระโถนท้องพระโรง

ผู้ที่ใครๆ ก็ใช้ได้, ผู้ที่ใครๆ พากันรุมใช้อยู่คนเดียว


กระหม่อมบาง

เจ็บป่วยง่าย


ขม่อมบาง

เจ็บป่วยง่าย


กลมเป็นลูกมะนาว

ลักษณะของคนที่หลบหลีกไปได้คล่องจนจับไม่ติด (มักใช้ในทางไม่ดี)


กลิ้งเป็นลูกมะนาว

กลิ้ง + เป็น + ลูก + มะนาว

กฺลิ้ง-เป็น-ลูก-มะ-นาว

/kliŋ˥˩.pen˧.luːk̚˥˩.ma˦˥.naːw˧/^((สัมผัส))


กล้วย ๆ

คำซ้ำ ของ กล้วย

กฺล้วย-กฺล้วย

การบ้านวันนี้เป็นของกล้วย ๆ

ของกล้วย ๆ อย่างนี้ไม่ต้องมาถามผม


กลับเนื้อกลับตัว

กลับ + เนื้อ + กลับ + ตัว

การกลับเนื้อกลับตัว (abstract-noun)

กฺลับ-เนื้อ-กฺลับ-ตัว

/klap̚˨˩.nɯa̯˦˥.klap̚˨˩.tua̯˧/^((สัมผัส))

เลิกทำความชั่วแล้วหันมาทำความดี


กลับหน้ามือเป็นหลังมือ

การกลับหน้ามือเป็นหลังมือ (abstract-noun)

เปลี่ยนแปลงหรือทำให้ผิดไปจากเดิมอย่างตรงกันข้าม

th-กลับหน้ามือเป็นหลังมือ-th-verb-slMYdo1m


พลิกหน้ามือเป็นหลังมือ

การพลิกหน้ามือเป็นหลังมือ (abstract-noun)

th-พลิกหน้ามือเป็นหลังมือ-th-verb-slMYdo1m


กล้านักมักบิ่น

กล้าเกินไปมักจะเป็นอันตราย


กวนน้ำให้ขุ่น

กวน + น้ำ + ให้ + ขุ่น

กวน-น้าม-ไฮ่-ขุ่น

ทำเรื่องราวที่สงบอยู่แล้วให้เกิดเป็นปัญหาขึ้นมา


กวัดไกวไสส่ง

การกวัดไกวไสส่ง (abstract-noun)

ขออย่าได้พบได้เห็นเช่นนั้นอีก


กว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้

คำกริยาวิเศษณ์

กว่า + ถั่ว + จะ + สุก + งา + ก็ + ไหม้

กฺว่า-ถั่ว-จะ-สุก-งา-เก้าะ-ไม่

/kwaː˨˩.tʰua̯˨˩.t͡ɕa˨˩.suk̚˨˩.ŋaː˧.kɔʔ˥˩.maj˥˩/^((สัมผัส))

ลักษณะของการทำงานที่มีความลังเลใจ ทำให้แก้ปัญหาได้ไม่ทันท่วงที เมื่อได้อย่างหนึ่ง แต่ต้องเสียอีกอย่างหนึ่งไป เหมือนเอาถั่วกับงามาคั่วพร้อมกัน กว่าจะคั่วถั่วสุกงาก็จะไหม้หมดไปก่อน

th-กว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้-th-adv-04FJmuv7


ก่อกรรมทำเข็ญ

ก่อ + กรรม + ทำ + เข็ญ

การก่อกรรมทำเข็ญ (abstract-noun)

ก่อ-กำ-ทำ-เข็น

ก่อความเดือดร้อนให้


กอดแข้งกอดขา

กอด + แข้ง + กอด + ขา

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

กอด-แค็่ง-กอด-ขา

/kɔːt̚˨˩.kʰɛŋ˥˩.kɔːt̚˨˩.kʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))


กอดมือกอดตีน

กอด + มือ + กอด + ตีน

กอด-มือ-กอด-ตีน

/kɔːt̚˨˩.mɯː˧.kɔːt̚˨˩.tiːn˧/^((สัมผัส))


ก่อร่างสร้างตัว

ก่อ + ร่าง + สร้าง + ตัว

การก่อร่างสร้างตัว (abstract-noun)

ก่อ-ร่าง-ซ่าง-ตัว

/kɔː˨˩.raːŋ˥˩.saːŋ˥˩.tua̯˧/^((สัมผัส))

ตั้งเนื้อตั้งตัวเป็นหลักเป็นฐาน


ก่อแล้วต้องสาน

ก่อ + แล้ว + ต้อง + สาน

ก่อ-แล้ว-ต็้อง-สาน

/kɔː˨˩.lɛːw˦˥.tɔŋ˥˩.saːn˩˩˦/^((สัมผัส))

เริ่มอะไรแล้วต้องทำต่อให้เสร็จ


กาคาบพริก

กา + คาบ + พริก

กา-คาบ-พฺริก

ลักษณะที่คนผิวดำแต่งตัวด้วยเสื้อผ้าสีแดง


กาหลงรัง

กา (“นกชนิดหนึ่งสีดำทั้งตัว”) + หลง (“พลัด, มีความจำเลอะเลือน”) + รัง (“ที่อยู่ของสัตว์จำพวกนก เป็นต้น”)

ผู้ที่ไปหลงติดอยู่ ณ บ้านใดบ้านหนึ่งแล้วไม่ยอมกลับบ้านของตน

ผู้เร่ร่อนไปไม่มีที่พักพิงเป็นหลักแหล่ง


กำแพงมีหูประตูมีช่อง

กำแพง + มี + หู + ประตู + มี + ช่อง

กำ-แพง-มี-หู-ปฺระ-ตู-มี-ช็่อง

/kam˧.pʰɛːŋ˧.miː˧.huː˩˩˦.pra˨˩.tuː˧.miː˧.t͡ɕʰɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

การที่จะพูดหรือทำอะไรให้ระมัดระวัง แม้จะเป็นความลับเพียงไรก็อาจมีคนล่วงรู้ได้

th-กำแพงมีหูประตูมีช่อง-th-noun-nFPA~xUs


กำแพงมีหูประตูมีตา

กำแพง + มี + หู + ประตู + มี + ตา

กำ-แพง-มี-หู-ปฺระ-ตู-มี-ตา

/kam˧.pʰɛːŋ˧.miː˧.huː˩˩˦.pra˨˩.tuː˧.miː˧.taː˧/^((สัมผัส))


กำเริบเสิบสาน

กำเริบ + เสิบสาน

การกำเริบเสิบสาน (abstract-noun)

กำ-เริบ-เสิบ-สาน

/kam˧.rɤːp̚˥˩.sɤːp̚˨˩.saːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่ยำเกรง, ได้ใจ, เหิมเกริม


กิ่งทองใบหยก

กิ่ง + ทอง + ใบ + หยก

กิ่ง-ทอง-ไบ-หฺยก

เหมาะสมกัน (ใช้แก่หญิงกับชายที่จะแต่งงานกัน)


กินที่ลับไขที่แจ้ง

การกินที่ลับไขที่แจ้ง (abstract-noun)

เปิดเผยเรื่องที่ทำกันในที่ลับ


กินน้ำตาต่างข้าว

การกินน้ำตาต่างข้าว (abstract-noun)

ร้องไห้เศร้าโศกจนไม่เป็นอันกิน


กินน้ำใต้ศอก

กิน + น้ำ + ใต้ + ศอก

กิน-น้าม-ต้าย-สอก

จำต้องยอมเป็นรองเขา, ไม่เทียมหน้าเทียมตาเท่า (มักหมายถึงเมียน้อยที่ต้องยอมลงให้แก่เมียหลวง)


กินน้ำพริกถ้วยเก่า

กิน + น้ำพริก + ถ้วย + เก่า

กิน-น้ำ-พฺริก-ท่วย-เก่า

/kin˧.nam˦˥.pʰrik̚˦˥.tʰua̯j˥˩.kaw˨˩/^((สัมผัส))

อยู่กับเมียคนเดิม


กินน้ำไม่เผื่อแล้ง

การกินน้ำไม่เผื่อแล้ง (abstract-noun)

มีอะไรใช้หมดทันทีไม่คิดถึงวันข้างหน้า


กินน้ำเห็นปลิง

กิน + น้ำ + เห็น + ปลิง

กิน-น้าม-เห็น-ปฺลิง

รู้สึกตะขิดตะขวงใจเหมือนจะกินน้ำเห็นปลิงอยู่ในน้ำก็กินไม่ลง


กินบนเรือนขี้บนหลังคา

กิน + บน + เรือน + ขี้ + บน + หลังคา

กิน-บน-เรือน-คี่-บน-หฺลัง-คา

/kin˧.bon˧.rɯa̯n˧.kʰiː˥˩.bon˧.laŋ˩˩˦.kʰaː˧/^((สัมผัส))

th-กินบนเรือนขี้บนหลังคา-th-verb--bMwb8-7


กินบ้านกินเมือง

กิน + บ้าน + กิน + เมือง

กิน-บ้าน-กิน-เมือง

สายตะวันโด่งแล้ว ยังนอนกินบ้านกินเมืองอยู่ได้

ฉ้อราษฎร์บังหลวง

พวกกินบ้านกินเมืองนี่ต้องจับเข้าคุกเข้าตะรางเสียให้หมด


กินบุญเก่า

ได้รับผลแห่งความดีที่ทำไว้แต่ปางก่อน (มักใช้เป็นสำนวนอุปมาแก่คนที่นอนกินนั่งกินสมบัติเก่า)


กินปูนร้อนท้อง

กิน + ปูน + ร้อน + ท้อง

กิน-ปูน-ร้อน-ท้อง

/kin˧.puːn˧.rɔːn˦˥.tʰɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ทำอาการมีพิรุธขึ้นเอง, แสดงอาการเดือดร้อนขึ้นเอง


กินรังแตน

กิน + รัง + แตน

มีอารมณ์เสียหงุดหงิดบ่นว่าเกินกว่าเหตุ


กินลมกินแล้ง

กิน + ลม + กิน + แล้ง

การกินลมกินแล้ง (abstract-noun)

กิน-ลม-กิน-แล้ง

ไม่ได้ประโยชน์อะไรเลย


กินเศษกินเลย

การกินเศษกินเลย (abstract-noun)

ยักยอกเอาเพียงบางส่วนที่มีจำนวนเล็กน้อยไว้

ยักยอกเอาส่วนที่เหลือไว้เป็นของตน

เอาเพียงบางส่วนไว้เป็นของตน


กินอยู่กับปาก อยากอยู่กับท้อง

การกินอยู่กับปาก อยากอยู่กับท้อง (abstract-noun)

กิน-หฺยู่-กับ-ปาก-หฺยาก-หฺยู่-กับ-ท้อง

/kin˧.juː˨˩.kap̚˨˩.paːk̚˨˩.jaːk̚˨˩.juː˨˩.kap̚˨˩.tʰɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

รู้ดีอยู่แล้วแสร้งทำเป็นไม่รู้

th-กินอยู่กับปาก_อยากอยู่กับท้อง-th-verb-yTs3ETw2


กู่ไม่กลับ

กู่ + ไม่ + กลับ

กู่-ไม่-กฺลับ

ไม่ฟังคำทัดทาน, ห้ามไม่อยู่


เก็บดอกไม้ร่วมต้น

เก็บ + ดอกไม้ + ร่วม + ต้น

เก็บ–ดอก–ไม้–ร่วม–ต้น

/kep̚˨˩.dɔːk̚˨˩.maj˦˥.rua̯m˥˩.ton˥˩/^((สัมผัส))

เคยทำบุญกุศลร่วมกันมาแต่ชาติปางก่อน จึงมาอยู่ร่วมกันในชาตินี้


เด็ดดอกไม้ร่วมต้น

การเด็ดดอกไม้ร่วมต้น (abstract-noun)

เคยทำบุญกุศลร่วมกันมาแต่ชาติก่อน จึงมาอยู่ร่วมกันในชาตินี้


เก็บเบี้ยใต้ถุนร้าน

เก็บ–เบี้ย–ไต้–ถุน–ร้าน

/kep̚˨˩.bia̯˥˩.taj˥˩.tʰun˩˩˦.raːn˦˥/^((สัมผัส))

เก็บเล็กผสมน้อย, ทำอะไรที่ประกอบด้วยส่วนเล็กส่วนน้อย โน่นบ้างนี่บ้าง จนสำเร็จเป็นรูปเป็นร่างขึ้นมา


เกลียดตัวกินไข่

การเกลียดตัวกินไข่ (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง รวมเป็น เกลียดตัวกินไข่ เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง

เกลียดตัวเขา แต่อยากได้ผลประโยชน์จากเขา


เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง

การเกลียดปลาไหลกินน้ำแกง (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ เกลียดตัวกินไข่ รวมเป็น เกลียดตัวกินไข่ เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง

เกลียดตัวเขา แต่อยากได้ผลประโยชน์จากเขา

th-เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง-th-verb-f86JJSOE


เกลียดตัวกินไข่ เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง

เกลียดตัวเขา แต่อยากได้ผลประโยชน์จากเขา

th-เกลียดตัวกินไข่_เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง-th-verb-f86JJSOE


เกลือจิ้มเกลือ

คำกริยาวิเศษณ์

เกลือ + จิ้ม + เกลือ

เกฺลือ-จิ้ม-เกฺลือ

ไม่ยอมเสียเปรียบกัน, แก้เผ็ดให้สาสมกัน


เกลือจิ้มเกลือ

เกลือ + จิ้ม + เกลือ

เกฺลือ-จิ้ม-เกฺลือ

คนเค็มต่อคนเค็มมาพบกัน


เกลือเป็นหนอน

เกฺลือ-เป็น-หฺนอน

ญาติมิตร สามีภรรยา บุตรธิดา เพื่อนร่วมงาน หรือคนในบ้านที่คิดคดทรยศ


เกี่ยวแฝกมุงป่า

เกี่ยว + แฝก + มุง + ป่า

เกี่ยว-แฝก-มุง-ป่า

ทำอะไรเกินกำลังความสามารถของตัว


แกว่งตีนหาเสี้ยน

แกว่ง + ตีน + หา + เสี้ยน

แกฺว็่ง-ตีน-หา-เซี่ยน

/kwɛŋ˨˩.tiːn˧.haː˩˩˦.sia̯n˥˩/^((สัมผัส))

รนหาเรื่องเดือดร้อน


แกว่งเท้าหาเสี้ยน

แกว่ง + เท้า + หา + เสี้ยน

แกฺว็่ง-ท้าว-หา-เซี่ยน

/kwɛŋ˨˩.tʰaːw˦˥.haː˩˩˦.sia̯n˥˩/^((สัมผัส))

รนหาเรื่องเดือดร้อน


แกะดำ

คนที่ทำอะไรผิดเพื่อนผิดฝูงในกลุ่มนั้น ๆ (ใช้ในทางไม่ดี)


ใกล้เกลือกินด่าง

ใกล้ + เกลือ + กิน + ด่าง

ไกฺล้-เกฺลือ-กิน-ด่าง

มองข้ามหรือไม่รู้ค่าของดีที่อยู่ใกล้ตัวซึ่งจะเป็นประโยชน์แก่ตนกลับไปแสวงหาสิ่งอื่นที่ด้อยกว่า

อยู่ใกล้ผู้ใหญ่แต่กลับไม่ได้ดี


ไก่แก่แม่ปลาช่อน

ไก่ + แก่ + แม่ + ปลาช่อน

กระต่ายแก่แม่ปลาช่อน

ใช้ในสมัยก่อน

ไก่-แก่-แม่-ปฺลา-ช็่อน

/kaj˨˩.kɛː˨˩.mɛː˥˩.plaː˧.t͡ɕʰɔn˥˩/^((สัมผัส))

หญิงค่อนข้างมีอายุที่มีมารยาและเล่ห์เหลี่ยมมาก และมีกิริยาจัดจ้าน


ไก่รองบ่อน

ไก่ + รอง + บ่อน

ไก่-รอง-บ็่อน

/kaj˨˩.rɔːŋ˧.bɔn˨˩/^((สัมผัส))

ผู้ที่อยู่ในฐานะตัวสำรอง ซึ่งจะเรียกมาใช้เมื่อไรก็ได้


ไกลปืนเที่ยง

คำกริยาวิเศษณ์

ไกล + ปืน + เที่ยง; มาจากการยิงปืนใหญ่บอกเวลาเที่ยงวันในพระนคร เมื่ออยู่ไกลจึงไม่ได้ยิน

ไกฺล-ปืน-เที่ยง

อยู่ห่างไกลเมืองหลวงทำให้ไม่รู้ข่าวคราวหรือเรื่องราว


ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่

ไก่ + เห็น + ตีน + งู + งู + เห็น + นม + ไก่

ไก่-เห็น-ตีน-งู-งู-เห็น-นม-ไก่

/kaj˨˩.hen˩˩˦.tiːn˧.ŋuː˧.ŋuː˧.hen˩˩˦.nom˧.kaj˨˩/^((สัมผัส))

ต่างฝ่ายต่างรู้ความลับของกันและกัน

th-ไก่เห็นตีนงู_งูเห็นนมไก่-th-noun-Hbvw-F~i


ไก่อ่อน

/kaj˨˩.ʔɔːn˨˩/^((สัมผัส))

/kaj˨˩.ʔɔn˨˩/^((สัมผัส))

ผู้มีประสบการณ์น้อยยังไม่รู้ทันเล่ห์เหลี่ยมของคน


ขนทรายเข้าวัด

ขน + ทราย + เข้า + วัด

ขน-ซาย-เค่า-วัด

/kʰon˩˩˦.saːj˧.kʰaw˥˩.wat̚˦˥/^((สัมผัส))

หาประโยชน์ให้ส่วนรวม


ขนมผสมน้ำยา

คำกริยาวิเศษณ์

กร่อนมาจาก ขนมพอสมน้ำยา; ขนม นี้หมายถึง ขนมจีน

ขะ-หฺนม-ผะ-สม-น้ำ-ยา

/kʰa˨˩.nom˩˩˦.pʰa˨˩.som˩˩˦.nam˦˥.jaː˧/^((สัมผัส))

พอดีกัน จะว่าข้างไหนดีกว่ากันก็ไม่ได้


ขนหน้าแข้งไม่ร่วง

ไม่กระทบกระเทือนถึงเดือดร้อน (มักใช้กับคนมั่งมีที่ต้องจ่ายเงิน แม้จะมากแต่ก็ดูเหมือนเป็นจำนวนเล็กน้อย)


ข่มเขาโคขืนให้กินหญ้า

ข่ม + เขา + โค + ขืน + ให้ + กิน + หญ้า

ข่ม-เขา-โค-ขืน-ให้-กิน-ย่า

/kʰom˨˩.kʰaw˩˩˦.kʰoː˧.kʰɯːn˩˩˦.haj˥˩.kin˧.jaː˥˩/^((สัมผัส))

บังคับขืนใจผู้อื่นให้ทำตามที่ตนต้องการ

จะจัดแจงแต่งตามอารมณ์เรา เหมือนข่มเขาโคขืนให้กินหญ้า

th-ข่มเขาโคขืนให้กินหญ้า-th-verb-ByevPoeM


ขมเป็นยา

ขม + เป็น + ยา

คำติมักเป็นประโยชน์ทำให้ได้คิด


ขว้างงูไม่พ้นคอ

การขว้างงูไม่พ้นคอ (abstract-noun)

ขฺว้าง-งู-ไม่-พ้น-คอ

/kʰwaːŋ˥˩.ŋuː˧.maj˥˩.pʰon˦˥.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

ทำอะไรแล้วผลร้ายกลับมาสู่ตัวเอง


ขวานผ่าซาก

คำกริยาวิเศษณ์

ขวาน + ผ่า + ซาก

ขฺวาน-ผ่า-ซาก

/kʰwaːn˩˩˦.pʰaː˨˩.saːk̚˥˩/^((สัมผัส))

โผงผางไม่เกรงใจใคร (ใช้แก่กริยาพูด)


ของหายตะพายบาป

ของ-หาย-ตะ-พาย-บาบ

/kʰɔːŋ˩˩˦.haːj˩˩˦.ta˨˩.pʰaːj˧.baːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ของหายหรือเข้าใจว่าหายแล้วเที่ยวโทษผู้อื่น


ข้าเก่าเต่าเลี้ยง

ข้า + เก่า + เต่า + เลี้ยง

ค่า-เก่า-เต่า-เลี้ยง

คนเก่าคนแก่, คนที่อยู่ด้วยกันมานานในฐานะรับใช้ จนไว้วางใจได้


ข้ามน้ำข้ามทะเล

ข้าม + น้ำ + ข้าม + ทะเล

การข้ามน้ำข้ามทะเล (abstract-noun)

ค่าม-น้าม-ค่าม-ทะ-เล

/kʰaːm˥˩.naːm˦˥.kʰaːm˥˩.tʰa˦˥.leː˧/^((สัมผัส))

ต้องฟันฝ่าอุปสรรคและความลำบากต่างๆ กว่าจะได้ผลสำเร็จ


ข้ามน้ำข้ามท่า

การข้ามน้ำข้ามท่า (abstract-noun)


ข้ามหน้าข้ามตา

การข้ามหน้าข้ามตา (abstract-noun)

ทำโดยไม่ไว้หน้าผู้ใด


ขายผ้าเอาหน้ารอด

ขาย + ผ้า + เอา + หน้า + รอด

ขาย-พ่า-เอา-น่า-รอด

/kʰaːj˩˩˦.pʰaː˥˩.ʔaw˧.naː˥˩.rɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ยอมเสียสละแม้แต่ของจำเป็นที่ตนมีอยู่ เพื่อรักษาชื่อเสียงของตนไว้

ทำให้สำเร็จลุล่วงไป เพื่อรักษาชื่อเสียงของตนไว้


ขายหน้าวันละห้าเบี้ย

ขายหน้า + วัน + ละ + ห้า + เบี้ย

ขาย-น่า-วัน-ละ-ฮ่า-เบี้ย

/kʰaːj˩˩˦.naː˥˩.wan˧.la˦˥.haː˥˩.bia̯˥˩/^((สัมผัส))

ทำให้ต้องอับอายขายหน้าอยู่ทุกวัน

th-ขายหน้าวันละห้าเบี้ย-th-verb-L7i490df


ข้าวยากหมากแพง

ข้าว + ยาก + หมาก + แพง

ค่าว-ยาก-หฺมาก-แพง

/kʰaːw˥˩.jaːk̚˥˩.maːk̚˨˩.pʰɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ภาวะขาดแคลนอาหาร, ทุพภิกขภัย


ข้าวเหลือเกลืออิ่ม

ข้าว–เหฺลือ–เกฺลือ–อิ่ม

kâao–lʉ̌ʉa–glʉʉa–ìm

/kʰaːw˥˩.lɯa̯˩˩˦.klɯa̯˧.ʔim˨˩/^((สัมผัส))

บ้านเมืองที่อุดมสมบูรณ์ด้วยข้าวปลาอาหาร


ข้าวใหม่ปลามัน

อะไรที่เป็นของใหม่ก็ถือว่าดี

นิยมเรียกช่วงเวลาที่สามีภรรยาเพิ่งแต่งงานกันใหม่ๆ ว่า ระยะข้าวใหม่ปลามัน


ขิงก็รา ข่าก็แรง

ขิง-ก้อ-รา-ข่า-ก้อ-แรง

ขิง-เก้าะ-รา-ข่า-เก้าะ-แรง

/kʰiŋ˩˩˦.kɔː˥˩.raː˧.kʰaː˨˩.kɔː˥˩.rɛːŋ˧/^((สัมผัส))

/kʰiŋ˩˩˦.kɔʔ˥˩.raː˧.kʰaː˨˩.kɔʔ˥˩.rɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ต่างก็จัดจ้านพอๆ กัน, ต่างมีอารมณ์ร้อนพอๆ กัน

ต่างไม่ยอมลดละกัน


ขี่ช้างจับตั๊กแตน

ขี่ + ช้าง + จับ + ตั๊กแตน

ขี่-ช้าง-จับ-ตั๊ก-กะ-แตน

/kʰiː˨˩.t͡ɕʰaːŋ˦˥.t͡ɕap̚˨˩.tak̚˦˥.ka˨˩.tɛːn˧/^((สัมผัส))

ลงทุนมากแต่ได้ผลนิดหน่อย


ขี้ก้อนใหญ่ให้เด็กเห็น

ขี้ + ก้อน + ใหญ่ + ให้ + เด็ก + เห็น

คี่-ก้อน-ไหฺย่-ไฮ่-เด็ก-เห็น

/kʰiː˥˩.kɔːn˥˩.jaj˨˩.haj˥˩.dek̚˨˩.hen˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำสิ่งที่ไม่สมควรให้ผู้น้อยเห็น

th-ขี้ก้อนใหญ่ให้เด็กเห็น-th-verb-k0g3o9lh


ขี้เกียจสันหลังยาว

ขี้เกียจ + สันหลัง + ยาว

คี่-เกียด-สัน-หฺลัง-ยาว

/kʰiː˥˩.kia̯t̚˨˩.san˩˩˦.laŋ˩˩˦.jaːw˧/^((สัมผัส))

เกียจคร้านเอาแต่นอน


ขี้เกียจหลังยาว

ขี้เกียจ + หลัง + ยาว

คี่-เกียด-หฺลัง-ยาว

/kʰiː˥˩.kia̯t̚˨˩.laŋ˩˩˦.jaːw˧/^((สัมผัส))

เกียจคร้านเอาแต่นอน.


ขี้แพ้ชวนตี

ขี้ + แพ้ + ชวน + ตี

คี่-แพ้-ชวน-ตี

/kʰiː˥˩.pʰɛː˦˥.t͡ɕʰua̯n˧.tiː˧/^((สัมผัส))

แพ้ตามกติกาแล้วยังไม่ยอมรับว่าแพ้ จะเอาชนะด้วยกำลัง


ขี้ไม่ให้หมากิน

ขี้ + ไม่ + ให้ + หมา + กิน

คี่-ไม่-ไฮ่-หฺมา-กิน

/kʰiː˥˩.maj˥˩.haj˥˩.maː˩˩˦.kin˧/^((สัมผัส))

ขี้เหนียว, ตระหนี่เหนียวแน่น


ขี้ราดโทษล่อง

ขี้ + ราด + โทษ + ล่อง

การขี้ราดโทษล่อง (abstract-noun)

คี่-ราด-โทด-ล่อง

/kʰiː˥˩.raːt̚˥˩.tʰoːt̚˥˩.lɔːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ทำผิดเอง แล้วกลับโทษผู้อื่น


ขึ้นต้นไม้สุดยอด

ขึ้น + ต้นไม้ + สุดยอด

การขึ้นต้นไม้สุดยอด (abstract-noun)

คึ่น-ต้น-ม้าย-สุด-ยอด

/kʰɯn˥˩.ton˥˩.maːj˦˥.sut̚˨˩.jɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ขึ้นถึงตำแหน่งสูงสุด, หมดทางเจริญต่อไป


ขุดด้วยปากถากด้วยตา

การขุดด้วยปากถากด้วยตา (abstract-noun)

ขุด–ด้วย–ปาก–ถาก–ด้วย–ตา

/kʰut̚˨˩.dua̯j˥˩.paːk̚˨˩.tʰaːk̚˨˩.dua̯j˥˩.taː˧/^((สัมผัส))

แสดงอาการเหยียดหยามทั้งด้วยวาจาและสายตา


ขุนนางใช่พ่อแม่ หินแง่ใช่ตายาย

การขุนนางใช่พ่อแม่ หินแง่ใช่ตายาย (abstract-noun)

ขุน-นาง-ไช่-พ่อ-แม่-หิน-แง่-ไช่-ตา-ยาย

/kʰun˩˩˦.naːŋ˧.t͡ɕʰaj˥˩.pʰɔː˥˩.mɛː˥˩.hin˩˩˦.ŋɛː˥˩.t͡ɕʰaj˥˩.taː˧.jaːj˧/^((สัมผัส))

ร้องไห้เศร้าโศกจนไม่เป็นอันกิน

th-ขุนนางใช่พ่อแม่_หินแง่ใช่ตายาย-th-verb-DZcProit


ขุนไม่ขึ้น

ขุน-ไม่-คึ่น

เลี้ยงไม่เชื่อง มีแต่เนรคุณ


ต้อนรับขับสู้

ต้อนรับ + ขับ + สู้

การต้อนรับขับสู้ (abstract-noun)

ต้อน-รับ-ขับ-ซู่

/tɔːn˥˩.rap̚˦˥.kʰap̚˨˩.suː˥˩/^((สัมผัส))

ต้อนรับอย่างแข็งขัน


เข็นครกขึ้นเขา

เข็น + ครก + ขึ้น + เขา

เข็น-คฺรก-คึ่น-เขา

/kʰen˩˩˦.kʰrok̚˦˥.kʰɯn˥˩.kʰaw˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำงานที่ยากลำบากอย่างยิ่งโดยต้องใช้ความเพียรพยายามและอดทนอย่างมาก หรือบางทีก็เกินกำลังความสามารถหรือสติปัญญาของตน


กลิ้งครกขึ้นภูเขา

กลิ้ง + ครก + ขึ้น + ภูเขา

กฺลิ้ง-คฺรก-คึ่น-พู-เขา

/kliŋ˥˩.kʰrok̚˦˥.kʰɯn˥˩.pʰuː˧.kʰaw˩˩˦/^((สัมผัส))


เข็นครกขึ้นภูเขา

เข็น + ครก + ขึ้น + ภูเขา

เข็น-คฺรก-คึ่น-พู-เขา

/kʰen˩˩˦.kʰrok̚˦˥.kʰɯn˥˩.pʰuː˧.kʰaw˩˩˦/^((สัมผัส))


เข้าด้ายเข้าเข็ม

เข้า + ด้าย + เข้า + เข็ม

ความเข้าด้ายเข้าเข็ม (noun-from-adj)

เข้า-ด้าย-เข้า-เข็ม

/kʰaw˥˩.daːj˥˩.kʰaw˥˩.kʰem˩˩˦/^((สัมผัส))

คับขัน, สำคัญ

เวลาสำคัญ ถ้าทำผิดพลาดหรือมีอะไรมาขัดจังหวะแม้เพียงเล็กน้อยก็เสียการ


เข้าตามตรอกออกตามประตู

เข้า + ตาม + ตรอก + ออก + ตาม + ประตู

เค่า-ตาม-ตฺรอก-ออก-ตาม-ปฺระ-ตู

/kʰaw˥˩.taːm˧.trɔːk̚˨˩.ʔɔːk̚˨˩.taːm˧.pra˨˩.tuː˧/^((สัมผัส))

ทำตามธรรมเนียมในเรื่องการสู่ขอ

th-เข้าตามตรอกออกตามประตู-th-verb-EAshyr3w


เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า

เข้า + เถื่อน + อย่า + ลืม + พร้า

เค่า-เถื่อน-หฺย่า-ลืม-พฺร้า

/kʰaw˥˩.tʰɯa̯n˨˩.jaː˨˩.lɯːm˧.pʰraː˦˥/^((สัมผัส))

ให้มีความรอบคอบอย่าประมาท เช่นเดียวกับเวลาจะเข้าป่าจะต้องหามีดติดตัวไปด้วย

th-เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า-th-verb-MWOS5UVn


เข้ารูปเข้ารอย

เข้ารูป + เข้ารอย

การเข้ารูปเข้ารอย (abstract-noun)
ความเข้ารูปเข้ารอย (abstract-noun)

เค่า-รูบ-เค่า-รอย

/kʰaw˥˩.ruːp̚˥˩.kʰaw˥˩.rɔːj˧/^((สัมผัส))

ถูกกับแบบแผน


เข้าหูซ้ายทะลุหูขวา

เข้า + หู + ซ้าย + ทะลุ + หู + ขวา

เค่า-หู-ซ้าย-ทะ-ลุ-หู-ขฺวา

/kʰaw˥˩.huː˩˩˦.saːj˦˥.tʰa˦˥.lu˦˥.huː˩˩˦.kʰwaː˩˩˦/^((สัมผัส))

บอกหรือสอนไม่ได้ผล

ไม่ได้ตั้งใจฟัง


เขียนด้วยมือลบด้วยตีน

เขียน + ด้วย + มือ + ลบ + ด้วย + ตีน

เขียน-ด้วย-มือ-ลบ-ด้วย-ตีน

/kʰia̯n˩˩˦.dua̯j˥˩.mɯː˧.lop̚˦˥.dua̯j˥˩.tiːn˧/^((สัมผัส))

ยกย่องแล้วกลับทำลายในภายหลัง

th-เขียนด้วยมือลบด้วยตีน-th-verb-9vRXsxmt


ไข่ในหิน

ไข่ + ใน + หิน

ของที่ต้องระมัดระวังทะนุถนอมอย่างยิ่ง


คงเส้นคงวา

เสมอต้นเสมอปลาย


คดในข้องอในกระดูก

คด–ใน–ข้อ–งอ–ใน–กฺระ–ดูก

/kʰot̚˦˥.naj˧.kʰɔː˥˩.ŋɔː˧.naj˧.kra˨˩.duːk̚˨˩/^((สัมผัส))

มีสันดานคดโกง


คนดีผีคุ้ม

คน + ดี + ผี + คุ้ม

คน-ดี-ผี-คุ้ม

คนทำดีย่อมไม่มีภัย


คนรักเท่าผืนหนัง คนชังเท่าผืนเสื่อ

คน + รัก + เท่า + ผืน + หนัง + คน + ชัง + เท่า + ผืน + เสื่อ

คน-รัก-เท่า-ผืน-หฺนัง-คน-ชัง-เท่า-ผืน-เสื่อ

/kʰon˧.rak̚˦˥.tʰaw˥˩.pʰɯːn˩˩˦.naŋ˩˩˦.kʰon˧.t͡ɕʰaŋ˧.tʰaw˥˩.pʰɯːn˩˩˦.sɯa̯˨˩/^((สัมผัส))

คนรักมีน้อย คนชังมีมาก

th-คนรักเท่าผืนหนัง_คนชังเท่าผืนเสื่อ-th-noun-VJbHBP-8


คนละไม้คนละมือ

ต่างคนต่างช่วยกันทำ


คบคนให้ดูหน้า ซื้อผ้าให้ดูเนื้อ

การคบคนให้ดูหน้า ซื้อผ้าให้ดูเนื้อ (abstract-noun)

จะคบใครให้พิจารณาเสียก่อน เช่นเดียวกับจะซื้อผ้าก็ต้องพิจารณาเนื้อผ้า

th-คบคนให้ดูหน้า_ซื้อผ้าให้ดูเนื้อ-th-verb-p7zitWsx


คมในฝัก

คม + ใน + ฝัก

มีความรู้ความสามารถแต่เมื่อยังไม่ถึงเวลาก็ไม่แสดงออกมาให้ปรากฏ


คลื่นกระทบฝั่ง

คลื่น + กระทบ + ฝั่ง

คฺลื่น-กฺระ-ทบ-ฝั่ง

/kʰlɯːn˥˩.kra˨˩.tʰop̚˦˥.faŋ˨˩/^((สัมผัส))

เรื่องราวที่ครึกโครมขึ้นมาแล้วกลับเงียบหายไป


คลื่นใต้น้ำ

คลื่น + ใต้ + น้ำ

คฺลื่น-ต้าย-น้าม

เหตุการณ์ที่กรุ่นอยู่ภายในแต่ภายนอกดูเสมือนสงบเรียบร้อย


คลุกคลีตีโมง

การคลุกคลีตีโมง (abstract-noun)

มั่วสุมหรืออยู่ร่วมคลุกคลีพัวพันอย่างใกล้ชิดตลอดเวลา


คลุมถุงชน

คลุม + ถุง + ชน

คฺลุม-ถุง-ชน

ลักษณะที่ทั้ง 2 ฝ่ายมาเผชิญกัน ทั้งที่ไม่เคยเห็น ไม่เคยรู้จักกันมาก่อน มักใช้แก่ประเพณีแต่งงานสมัยก่อนที่พ่อแม่เป็นผู้จัดการให้ โดยที่เจ้าตัวไม่เคยรู้จักหรือรักกันมาก่อน


คว้าน้ำเหลว

ไม่ได้ผลตามต้องการ


ความรู้ท่วมหัวเอาตัวไม่รอด

ความรู้ + ท่วม + หัว + เอา + ตัว + ไม่ + รอด

ຄວາມຮູ້ຖ້ວມຫົວເອົາຕົວບໍ່ລອດ

มีความรู้มากแต่ใช้ความรู้ให้เป็นประโยชน์ไม่เป็น

ความฮู้ถ้วมห็วเอ็าต็วบํ่ลอด

คฺวาม-รู้-ท่วม-หัว-เอา-ตัว-ไม่-รอด

/kʰwaːm˧.ruː˦˥.tʰua̯m˥˩.hua̯˩˩˦.ʔaw˧.tua̯˧.maj˥˩.rɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

มีความรู้มาก แต่ไม่รู้จักใช้ความรู้ให้เป็นประโยชน์

th-ความรู้ท่วมหัวเอาตัวไม่รอด-th-adj-rRsUkY3-


คว่ำบาตร

ไม่ยอมคบค้าสมาคมด้วย


ไดโนเสาร์

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอังกฤษ dinosaur

ผู้ที่มีความคิดล้าสมัย, มักใช้ว่า ไดโนเสาร์เต่าล้านปี


คอขาดบาดตาย

ความคอขาดบาดตาย (noun-from-adj)

คอ-ขาด-บาด-ตาย

/kʰɔː˧.kʰaːt̚˨˩.baːt̚˨˩.taːj˧/^((สัมผัส))

ร้ายแรงถึงอาจต้องสูญเสียชีวิตได้


คอเป็นเอ็น

ขึ้นเสียงเถียงโต้อย่างไม่ยอมลดละ, เถียงเก่ง


คางคกขึ้นวอ

คาง-คก-คึ่น-วอ

/kʰaːŋ˧.kʰok̚˦˥.kʰɯn˥˩.wɔː˧/^((สัมผัส))

คนที่มีฐานะต่ำต้อย พอได้ดิบได้ดีก็มักแสดงกิริยาอวดดี ลืมตัว


คางเหลือง

ป่วยหรือบาดเจ็บมากจนแทบเสียชีวิต, มักใช้ว่า ไม่ตายก็คางเหลือง


คาบลูกคาบดอก

ไม่แน่ว่าจะเป็นอย่างไหน


คาหนังคาเขา

จับได้ในขณะที่กำลังกระทำผิด หรือพร้อมกับของกลาง


คืบก็ทะเล ศอกก็ทะเล

ออกทะเลอย่าประมาททะเล เพราะอาจเกิดอันตรายได้ทุกเมื่อ


เคียงบ่าเคียงไหล่

เคียง-บ่า-เคียง-ไหฺล่

/kʰia̯ŋ˧.baː˨˩.kʰia̯ŋ˧.laj˨˩/^((สัมผัส))

มีฐานะเสมอกัน ทัดเทียมกัน หรืออยู่ในระดับเดียวกัน


เคียงบ่าเคียงไหล่

คำกริยาวิเศษณ์

เคียง-บ่า-เคียง-ไหฺล่

ร่วมสุขร่วมทุกข์ หรือร่วมเป็นร่วมตายด้วยกัน

รบเคียงบ่าเคียงไหล่


น้ำหนึ่งใจเดียวกัน

น้าม-หฺนึ่ง-ไจ-เดียว-กัน

/naːm˦˥.nɯŋ˨˩.t͡ɕaj˧.dia̯w˧.kan˧/^((สัมผัส))

มีความคิดเห็นเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน


ฆ้องปากแตก

ฆ้อง + ปาก + แตก

ค้อง-ปาก-แตก

/kʰɔːŋ˦˥.paːk̚˨˩.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ปากโป้ง, เก็บความลับไม่อยู่, ชอบนำความลับของผู้อื่นไปโพนทะนา


ฆ้องปากแตก

ฆ้อง + ปาก + แตก

ค้อง-ปาก-แตก

/kʰɔːŋ˦˥.paːk̚˨˩.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คนที่เก็บความลับไม่อยู่


ฆ่าควายเสียดายเกลือ

การฆ่าควายเสียดายเกลือ (abstract-noun)

ค่า–คฺวาย–เสีย–ดาย–เกฺลือ

/kʰaː˥˩.kʰwaːj˧.sia̯˩˩˦.daːj˧.klɯa̯˧/^((สัมผัส))

ทำการใหญ่ไม่ควรตระหนี่


ฆ่าควายอย่าเสียดายพริก

ค่า-คฺวาย-หฺย่า-เสีย-ดาย-พฺริก

/kʰaː˥˩.kʰwaːj˧.jaː˨˩.sia̯˩˩˦.daːj˧.pʰrik̚˦˥/^((สัมผัส))

ทำการใหญ่ไม่ควรตระหนี่

th-ฆ่าควายอย่าเสียดายพริก-th-verb-0diq2-I3


ฆ่าช้างเอางา

ฆ่า + ช้าง + เอา + งา

ค่า-ช้าง-เอา-งา

/kʰaː˥˩.t͡ɕʰaːŋ˦˥.ʔaw˧.ŋaː˧/^((สัมผัส))

ทำลายของใหญ่เพื่อให้ได้ของเล็กน้อยซึ่งไม่คุ้มค่ากัน


ฆ่าไม่ตายขายไม่ขาด

ฆ่า + ไม่ + ตาย + ขาย + ไม่ + ขาด

ค่า-ไม่-ตาย-ขาย-ไม่-ขาด

/kʰaː˥˩.maj˥˩.taːj˧.kʰaːj˩˩˦.maj˥˩.kʰaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ตัดเยื่อใยไม่ขาด (มักใช้แก่พ่อแม่ที่รักลูกมากถึงจะโกรธจะเกลียดอย่างไรก็ตัดไม่ขาด)


งงเป็นไก่ตาแตก

งง + เป็น + ไก่ + ตา + แตก

การงงเป็นไก่ตาแตก (abstract-noun)

งง-เป็น-ไก่-ตา-แตก

/ŋoŋ˧.pen˧.kaj˨˩.taː˧.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

งงมากจนทำอะไรไม่ถูก


ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น

ลูก-ม้าย-หฺล่น-ไม่-ไกฺล-ต้น

/luːk̚˥˩.maːj˦˥.lon˨˩.maj˥˩.klaj˧.ton˥˩/^((สัมผัส))

ลูกย่อมไม่แตกต่างจากพ่อแม่มากนัก


หวานเป็นลมขมเป็นยา

คำชมมักทำให้ลืมตัวขาดสติ แต่คำติมักเป็นประโยชน์ทำให้ได้คิด


ลม ๆ แล้ง ๆ

คำกริยาวิเศษณ์

คำซ้ำ ของ ลม + คำซ้ำ ของ แล้ง

ลม-ลม-แล้ง-แล้ง

/lom˧.lom˧.lɛːŋ˦˥.lɛːŋ˦˥/^((สัมผัส))

เลื่อนลอยเปล่า ๆ, ไม่มีผล


ตายดาบหน้า

มีทิฐิมานะที่จะต่อสู้กับเคราะห์กรรมเอาข้างหน้า, เสี่ยงทำไปก่อน แล้วค่อยคิดแก้เหตุการณ์ภายหลัง


งมเข็มในมหาสมุทร

งม + เข็ม + ใน + มหาสมุทร

งม-เข็ม-ไน-มะ-หา-สะ-หฺมุด

/ŋom˧.kʰem˩˩˦.naj˧.ma˦˥.haː˩˩˦.sa˨˩.mut̚˨˩/^((สัมผัส))

ค้นหาสิ่งที่ยากจะค้นหาได้

ทำกิจที่สำเร็จได้ยาก


งอมพระราม

งอม + พระราม

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

ง็อม-พฺระ-ราม

มีความทุกข์ยากลำบากเต็มที่


งอมืองอตีน

เกียจคร้าน, ไม่สนใจขวนขวายทำการงาน


ง่อยเปลี้ยเสียขา

ง็่อย-เปฺลี้ย-เสีย-ขา

/ŋɔj˥˩.plia̯˥˩.sia̯˩˩˦.kʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

มีร่างกายพิการจนเดินไม่ได้อย่างปกติ


งานหลวงไม่ขาด งานราษฎร์ไม่เสีย

งาน-หฺลวง-ไม่-ขาด-งาน-ราด-ไม่-เสีย

/ŋaːn˧.lua̯ŋ˩˩˦.maj˥˩.kʰaːt̚˨˩.ŋaːn˧.raːt̚˥˩.maj˥˩.sia̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำงานไม่บกพร่องทั้งงานส่วนรวมและส่วนตัว

th-งานหลวงไม่ขาด_งานราษฎร์ไม่เสีย-th-verb-xXRiJKh1


งานหลวงไม่ให้ขาด งานราษฎร์ไม่ให้เสีย

งาน-หฺลวง-ไม่-ไฮ่-ขาด-งาน-ราด-ไม่-ไฮ่-เสีย

/ŋaːn˧.lua̯ŋ˩˩˦.maj˥˩.haj˥˩.kʰaːt̚˨˩.ŋaːn˧.raːt̚˥˩.maj˥˩.haj˥˩.sia̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำงานไม่บกพร่องทั้งงานส่วนรวมและส่วนตัว

th-งานหลวงไม่ให้ขาด_งานราษฎร์ไม่ให้เสีย-th-verb-xXRiJKh1


งูกินหาง

คำกริยาวิเศษณ์

งู + กิน + หาง

/ŋuː˧.kin˧.haːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เกี่ยวโยงกันไปเป็นทอด ๆ


เงยหน้าอ้าปาก

เงย + หน้า + อ้า + ปาก

เงย-น่า-อ้า-ปาก

/ŋɤːj˧.naː˥˩.ʔaː˥˩.paːk̚˨˩/^((สัมผัส))

มีฐานะดีขึ้นกว่าเดิมพอทัดเทียมเพื่อน


เงียบเป็นเป่าสาก

คำกริยาวิเศษณ์

เงียบ-เป็น-เป่า-สาก

/ŋia̯p̚˥˩.pen˧.paw˨˩.saːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ลักษณะที่เงียบสนิท


โง่แกมหยิ่ง

โง่-แกม-หฺยิ่ง

/ŋoː˥˩.kɛːm˧.jiŋ˨˩/^((สัมผัส))

โง่แล้วยังอวดฉลาด, อวดดีทั้ง ๆ ที่โง่


โง่เง่าเต่าตุ่น

โง่ + เง่า + เต่า + ตุ่น; เต่าและตุ่นเป็นคำสร้อย

ความโง่เง่าเต่าตุ่น (noun-from-adj)

โง่-เง่า-เต่า-ตุ่น

เพราะโง่เง่าเต่าตุ่นพ่อคุณเอ๋ย ผู้ใดเลยจะประสงค์จำนงหมาย


โง่แล้วอยากนอนเตียง

โง่-แล้ว-หฺยาก-นอน-เตียง

/ŋoː˥˩.lɛːw˦˥.jaːk̚˨˩.nɔːn˧.tia̯ŋ˧/^((สัมผัส))

โง่แล้วไม่เจียมตัวว่าโง่, ไปทำสิ่งที่ตนไม่รู้ไม่เข้าใจ, ไม่มีความสามารถแล้วยังพยายามทำสิ่งที่ไม่สมฐานะของตน (มักตามด้วย คอเอียงแล้วอยากหนุนหมอน)

เธอไม่รู้เรื่องไฟแต่ก็ยังไปแก้ เกือบจะถูกไฟดูดตายเสียแล้ว เข้าตำราโง่แล้วอยากนอนเตียง คอเอียงแล้วอยากหนุนหมอน


จมไม่ลง

เคยทำตัวใหญ่มาแล้วทำให้เล็กลงไม่ได้ (มักใช้แก่คนมั่งมีหรือรุ่งเรืองมาก่อน เมื่อยากจนหรือตกอับลงก็ยังทำตัวเหมือนเดิม)


จมูกมด

บางทีใช้เข้าคู่กับคำว่า หูผี รวมเป็น หูผีจมูกมด

ที่ไหวหรือรู้ทันเหตุการณ์


หูผีจมูกมด

บางทีใช้เฉพาะคำว่า จมูกมด

ที่ไหวหรือรู้ทันเหตุการณ์


จองหองพองขน

จองหอง + พอง + ขน

ความจองหองพองขน (noun-from-adj)

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

จ็อง-ห็อง-พ็อง-ขน

/t͡ɕɔŋ˧.hɔŋ˩˩˦.pʰɔŋ˧.kʰon˩˩˦/^((สัมผัส))

เย่อหยิ่งลบหลู่ผู้มีคุณ


จับงูข้างหาง

จับ + งู + ข้าง + หาง

จับ-งู-ค่าง-หาง

/t͡ɕap̚˨˩.ŋuː˧.kʰaːŋ˥˩.haːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำสิ่งที่เสี่ยงต่ออันตราย


จับดำถลำแดง

จับ-ดำ-ถะ-หฺลำ-แดง

/t͡ɕap̚˨˩.dam˧.tʰa˨˩.lam˩˩˦.dɛːŋ˧/^((สัมผัส))

มุ่งอย่างหนึ่งไปได้อีกอย่างหนึ่ง

มุ่งอย่างหนึ่งกลายไปเป็นอย่างหนึ่ง


จับได้ไล่ทัน

พูดดักให้ยอมรับ, พูดต้อนให้จนมุม


จับพลัดจับผลู

การจับพลัดจับผลู (abstract-noun)

จับ-พฺลัด-จับ-ผฺลู

/t͡ɕap̚˨˩.pʰlat̚˦˥.t͡ɕap̚˨˩.pʰluː˩˩˦/^((สัมผัส))

จับผิด ๆ ถูก ๆ

บังเอิญเป็นไปโดยไม่ตั้งใจ


จับแพะชนแกะ

จับ + แพะ + ชน + แกะ

จับ-แพะ-ชน-แกะ

/t͡ɕap̚˨˩.pʰɛʔ˦˥.t͡ɕʰon˧.kɛʔ˨˩/^((สัมผัส))

ทำอย่างขอไปที ไม่ได้อย่างนี้ก็เอาอย่างนั้นเข้าแทนเพื่อให้ลุล่วงไป


จับเสือมือเปล่า

แสวงหาประโยชน์โดยตัวเองไม่ต้องลงทุน


จุดไต้ตำตอ

จุด + ไต้ + ตำ + ตอ

จุด-ต้าย-ตำ-ตอ

พูดหรือทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งบังเอิญไปโดนเอาเจ้าตัวหรือผู้ที่เป็นเจ้าของเรื่องนั้นเข้าโดยผู้พูดหรือผู้ทำไม่รู้ตัว


เจ้าไม่มีศาล สมภารไม่มีวัด

จ้าว-ไม่-มี-สาน-สม-พาน-ไม่-มี-วัด

/t͡ɕaːw˥˩.maj˥˩.miː˧.saːn˩˩˦.som˩˩˦.pʰaːn˧.maj˥˩.miː˧.wat̚˦˥/^((สัมผัส))

ผู้ที่ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง

th-เจ้าไม่มีศาล_สมภารไม่มีวัด-th-noun-gEtxvEGs


ใจใหญ่ใจโต

ใจใหญ่ + ใจโต

ไจ-ไหฺย่-ไจ-โต

คิดเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่


ชนักติดหลัง

ชนัก + ติด + หลัง

ชะ-นัก-ติด-หฺลัง

/t͡ɕʰa˦˥.nak̚˦˥.tit̚˨˩.laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ความชั่วหรือความผิดที่ยังติดตัวอยู่


ชักซุงตามขวาง

ทำอะไรที่ไม่ถูกวิธีย่อมได้รับความลำบาก

ขัดขวางผู้มีอำนาจย่อมได้รับความเดือดร้อน


ชักน้ำเข้าลึก ชักศึกเข้าบ้าน

ชัก + น้ำ + เข้า + ลึก + ชัก + ศึก + เข้า + บ้าน

ชัก-น้าม-เค่า-ลึก-ชัก-สึก-เค่า-บ้าน

/t͡ɕʰak̚˦˥.naːm˦˥.kʰaw˥˩.lɯk̚˦˥.t͡ɕʰak̚˦˥.sɯk̚˨˩.kʰaw˥˩.baːn˥˩/^((สัมผัส))

นำศัตรูเข้าบ้าน

th-ชักน้ำเข้าลึก_ชักศึกเข้าบ้าน-th-verb-7SLK5CAL


ชักใบให้เรือเสีย

พูดหรือทำขวาง ๆ ให้การสนทนาหรือการงานเขวออกนอกเรื่องไป


ชักใย

บงการอยู่เบื้องหลัง


ชักหน้าไม่ถึงหลัง

มีรายได้ไม่พอกับรายจ่าย


ชั่วช่างชี ดีช่างสงฆ์

คำกริยาวิเศษณ์

ชั่ว + ช่าง + ชี + ดี + ช่าง + สงฆ์

ชั่ว-ช่าง-ชี-ดี-ช่าง-สง

/t͡ɕʰua̯˥˩.t͡ɕʰaːŋ˥˩.t͡ɕʰiː˧.diː˧.t͡ɕʰaːŋ˥˩.soŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ปล่อยไปตามเรื่องตามราว ไม่เอาเป็นธุระ

th-ชั่วช่างชี_ดีช่างสงฆ์-th-adv-dZTpV4q6


ชั่วนาตาปี

คำกริยาวิเศษณ์

ชั่ว + นา + ตา + ปี

ชั่ว-นา-ตา-ปี

แม่น้ำสายนี้มีน้ำไหลอยู่ชั่วนาตาปี

ชั่วเวลานานนับปี

ยายคนนี้ขายหมากพลูอยู่ร้านนี้อยู่ชั่วนาตาปี ไม่เคยเห็นแกไปไหนเลย


ช้า ๆ ได้พร้าสองเล่มงาม

ค่อย ๆ คิด ค่อย ๆ ทำ แล้วจะสำเร็จผล

th-ช้า_ๆ_ได้พร้าสองเล่มงาม-th-adj-qvpGqRPX


ช้า ๆ ได้พร้าเล่มงาม

ค่อย ๆ คิด ค่อย ๆ ทำ แล้วจะสำเร็จผล


ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวมาปิด

ช้าง + ตาย + ทั้ง + ตัว + เอา + ใบ + บัว + มา + ปิด

ช้าง-ตาย-ทั้ง-ตัว-เอา-ไบ-บัว-มา-ปิด

/t͡ɕʰaːŋ˦˥.taːj˧.tʰaŋ˦˥.tua̯˧.ʔaw˧.baj˧.bua̯˧.maː˧.pit̚˨˩/^((สัมผัส))

ความชั่วหรือความผิดร้ายแรงที่คนรู้ทั่วกันแล้ว จะปิดอย่างไรก็ไม่มิด

th-ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวมาปิด-th-noun-2lmHRF2Z


ช้างสาร

/t͡ɕʰaːŋ˦˥.saːn˩˩˦/^((สัมผัส))


ช้าเป็นการ นานเป็นคุณ

ค่อย ๆ คิด ค่อย ๆ ทำ ดีกว่าด่วนทำ

th-ช้าเป็นการ_นานเป็นคุณ-th-adj-9RCbcG35


ชายสามโบสถ์

ชาย + สาม + โบสถ์

[t͡ɕʰäːj˧.sä̃ːm˩˥.boːt̚˨˩]

ผู้ที่บวชแล้วสึกถึง 3 หน, ใช้พูดเป็นเชิงตำหนิว่า เป็นคนที่ไม่น่าคบ


ชายหาบหญิงคอน

ช่วยกันทำมาหากินทั้งผัวทั้งเมีย


ผัวหาบเมียคอน

การผัวหาบเมียคอน (abstract-noun)

ผัว-หาบ-เมีย-คอน

/pʰua̯˩˩˦.haːp̚˨˩.mia̯˧.kʰɔːn˧/^((สัมผัส))

ช่วยกันทำมาหากินทั้งผัวทั้งเมีย


ชิงสุกก่อนห่าม

ชิง + สุก + ก่อน + ห่าม

ชิง-สุก-ก่อน-ห่าม

/t͡ɕʰiŋ˧.suk̚˨˩.kɔːn˨˩.haːm˨˩/^((สัมผัส))

ทำสิ่งที่ยังไม่สมควรแก่วัยหรือยังไม่ถึงเวลา (มักหมายถึงการลักลอบได้เสียกันก่อนแต่งงาน), ใช้เป็นคำสอนหรือเตือนสติว่า อย่าชิงสุกก่อนห่าม


ชี้นกเป็นนก ชี้ไม้เป็นไม้

ชี้ + นก + เป็น + นก + ชี้ + ไม้ + เป็น + ไม้

ชี้-นก-เป็น-นก-ชี้-ม้าย-เป็น-ม้าย

/t͡ɕʰiː˦˥.nok̚˦˥.pen˧.nok̚˦˥.t͡ɕʰiː˦˥.maːj˦˥.pen˧.maːj˦˥/^((สัมผัส))

ไม่ว่าผู้มีอำนาจจะว่าอย่างใด ผู้น้อยก็ต้องคล้อยตามไปอย่างนั้น เพราะกลัวหรือประจบ

th-ชี้นกเป็นนก_ชี้ไม้เป็นไม้-th-verb-OGtonarJ


ซื่อเหมือนแมวนอนหวด

th-ซื่อเหมือนแมวนอนหวด-th-adj-aZS-uRXM


ซื้อควายหน้านา ซื้อผ้าหน้าตรุษ

ซื้อของไม่คำนึงถึงกาลเวลา ย่อมได้ของราคาแพง

th-ซื้อควายหน้านา_ซื้อผ้าหน้าตรุษ-th-verb-VKLLot7f

ทำอะไรไม่เหมาะกับกาลเวลาย่อมได้รับความเดือดร้อน

th-ซื้อควายหน้านา_ซื้อผ้าหน้าตรุษ-th-verb-FsPtsUlc


ซื้อวัวหน้านา ซื้อผ้าหน้าหนาว

th-ซื้อวัวหน้านา_ซื้อผ้าหน้าหนาว-th-verb-VKLLot7f

th-ซื้อวัวหน้านา_ซื้อผ้าหน้าหนาว-th-verb-FsPtsUlc


เฒ่าหัวงู

เฒ่า + หัว + งู

/tʰaw˥˩.hua̯˩˩˦.ŋuː˧/^((สัมผัส))

คนแก่หรือคนมีอายุมากที่มีเล่ห์เหลี่ยมหรือกลอุบายหลอกเด็กผู้หญิงในทางกามารมณ์, คนแก่เจ้าเล่ห์


ไก่โห่

มาตั้งแต่ไก่โห่


แก้หน้า

/kɛː˥˩.naː˥˩/^((สัมผัส))


แก้มือ

/kɛː˥˩.mɯː˧/^((สัมผัส))

ทำสิ่งที่เสียแล้วเพื่อให้ดีขึ้น


แก้เผ็ด

/kɛː˥˩.pʰet̚˨˩/^((สัมผัส))

ทำตอบแก่ผู้ที่เคยทำความเจ็บปวดให้แก่ตัวไว้เพื่อให้สาสมกัน


แก่แดด

/kɛː˨˩.dɛːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ทำเป็นผู้ใหญ่เกินอายุ (มักใช้แก่เด็ก)


กลัวดอกพิกุลจะร่วง

กลัว + ดอก + พิกุล + จะ + ร่วง; มีเค้ามาจากละครเรื่อง พิกุลทอง

กฺลัว-ดอก-พิ-กุน-จะ-ร่วง

/klua̯˧.dɔːk̚˨˩.pʰi˦˥.kun˧.t͡ɕa˨˩.rua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

ใช้เรียกอาการที่นิ่งไม่พูด


ดาวล้อมเดือน

ดาว + ล้อม + เดือน

ดาว-ล้อม-เดือน

มีบริวารแวดล้อมมาก


ดินพอกหางหมู

ดิน + พอก + หาง + หมู

ดิน-พอก-หาง-หฺมู

/din˧.pʰɔːk̚˥˩.haːŋ˩˩˦.muː˩˩˦/^((สัมผัส))

งานหรือหนี้สินเป็นต้นที่คั่งค้างพอกพูนขึ้นเรื่อย ๆ จนทำให้ต้องลำบากหรือยุ่งยากเดือดร้อน


ดีดลูกคิดรางแก้ว

ดีด + ลูกคิด + ราง + แก้ว

ดีด-ลูก-คิด-ราง-แก้ว

/diːt̚˨˩.luːk̚˥˩.kʰit̚˦˥.raːŋ˧.kɛːw˥˩/^((สัมผัส))

คิดถึงผลที่จะได้ทางเดียว


ดูช้างให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่

ดู-ช้าง-ไฮ่-ดู-หาง-ดู-นาง-ไฮ่-ดู-แม่

/duː˧.t͡ɕʰaːŋ˦˥.haj˥˩.duː˧.haːŋ˩˩˦.duː˧.naːŋ˧.haj˥˩.duː˧.mɛː˥˩/^((สัมผัส))

ให้รู้จักพิจารณาลักษณะบุคคลหรือหญิงที่จะเลือกเป็นคู่ครอง

th-ดูช้างให้ดูหาง_ดูนางให้ดูแม่-th-verb-PrdjASqC


ดูวัวให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่

ดู-วัว-ไฮ่-ดู-หาง-ดู-นาง-ไฮ่-ดู-แม่

/duː˧.wua̯˧.haj˥˩.duː˧.haːŋ˩˩˦.duː˧.naːŋ˧.haj˥˩.duː˧.mɛː˥˩/^((สัมผัส))

th-ดูวัวให้ดูหาง_ดูนางให้ดูแม่-th-verb-PrdjASqC


ดูตาม้าตาเรือ

ดู-ตา-ม้า-ตา-เรือ

พิจารณาให้รอบคอบ, มักใช้ในความปฏิเสธเป็น ไม่ดูตาม้าตาเรือ


เด็กเมื่อวานซืน

เด็ก + เมื่อ + วานซืน

เด็ก-เมื่อ-วาน-ซืน

คำกล่าวเชิงดูหมิ่นหรือเชิงสั่งสอนว่า มีความรู้หรือมีประสบการณ์น้อย


ฝ่าคมหอกคมดาบ

การฝ่าคมหอกคมดาบ (abstract-noun)

เสี่ยงภัยในสงคราม, เสี่ยงอันตรายจากอาวุธนานาชนิด


นั่งเทียน

นั่ง + เทียน

พูดหรือเขียนโดยคิดเดาเอาเอง


ปิดกันให้แซ่ด

ปิด + กัน + ให้ + แซ่ด

ปิด-กัน-ไฮ่-แซ็่ด

รู้กันทั่วไปถึงความลับที่ควรจะปิด

เขาปิดกันให้แซ่ดว่าสมชายมีเมียน้อย


ฟองสบู่แตก

ฟอง + สบู่ + แตก

ฟอง-สะ-บู่-แตก

/fɔːŋ˧.sa˨˩.buː˨˩.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ปรากฏการณ์ที่ราคาของอสังหาริมทรัพย์สูงขึ้นอย่างรวดเร็วแบบฟองสบู่ เพราะการเก็งกำไร เมื่อไม่สัมพันธ์กับความเจริญเติบโตในภาคเศรษฐกิจแท้จริงก็อยู่ต่อไปไม่ได้ เปรียบเสมือนฟองสบู่แตก


ก้นกระดก

ลืมตัวเพราะถูกเยินยอ


กระชังก้นรั่ว

กฺระ-ชัง-ก้น-รั่ว

สุรุ่ยสุร่าย, ไม่รู้จักเก็บหอมรอมริบ, ไม่ประหยัด


กระดูกร้องได้

กระดูก + ร้อง + ได้

กฺระ-ดูก-ร้อง-ด้าย

/kra˨˩.duːk̚˨˩.rɔːŋ˦˥.daːj˥˩/^((สัมผัส))

ผลสะท้อนของฆาตกรรมที่ทำให้จับตัวผู้กระทำผิดมาลงโทษได้ คล้ายกับว่ากระดูกของผู้ตายร้องบอก


กระดูกอ่อน

กระดูก + อ่อน, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ cartilage

กฺระ-ดูก-อ่อน

/kra˨˩.duːk̚˨˩.ʔɔːn˨˩/^((สัมผัส))

ที่ยังไม่มีความจัดเจนในการต่อสู้

นักมวยคนนี้กระดูกอ่อน ขึ้นชกครั้งแรกก็แพ้เขาแล้ว


กระต่ายแก่แม่ปลาช่อน

หญิงค่อนข้างมีอายุที่มีมารยาและเล่ห์เหลี่ยมมาก และมีกิริยาจัดจ้าน

th-กระต่ายแก่แม่ปลาช่อน-th-noun-lZeFw3K5


กระตุกหนวดเสือ

กระตุก + หนวด + เสือ

การกระตุกหนวดเสือ (abstract-noun)

กฺระ-ตุก-หฺนวด-เสือ

/kra˨˩.tuk̚˨˩.nua̯t̚˨˩.sɯa̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำให้ผู้มีอิทธิพลไม่พอใจ


อกไหม้ไส้ขม

อก + ไหม้ + ไส้ + ขม

อก-ไม่-ไซ่-ขม

เป็นทุกข์อย่างแสนสาหัส


กลับไปกลับมา

การกลับไปกลับมา (abstract-noun)

กลับกลอก, พลิกแพลง, ไม่แน่นอน


กลับมาตายรัง

กลับ + มา + ตายรัง

กฺลับ-มา-ตาย-รัง

ในที่สุดก็ต้องหวนกลับมาอยู่กับครอบครัวตามเดิม ใช้แก่สามี

เขาไปไหนไม่รอด ต้องกลับมาตายรัง


กลีบเดียวกระเทียมโทน

มักใช้เข้าคู่กับ หัวเดียวกระเทียมลีบ เป็น หัวเดียวกระเทียมลีบ กลีบเดียวกระเทียมโทน

ตัวคนเดียวแต่เก่งกล้าสามารถ

th-กลีบเดียวกระเทียมโทน-th-noun-Qs5auy33


หัวเดียวกระเทียมลีบ กลีบเดียวกระเทียมโทน

หัว-เดียว-กฺระ-เทียม-ลีบ-กฺลีบ-เดียว-กฺระ-เทียม-โทน

/hua̯˩˩˦.dia̯w˧.kra˨˩.tʰia̯m˧.liːp̚˥˩.kliːp̚˨˩.dia̯w˧.kra˨˩.tʰia̯m˧.tʰoːn˧/^((สัมผัส))

ตัวคนเดียวแต่เก่งกล้าสามารถ

th-หัวเดียวกระเทียมลีบ_กลีบเดียวกระเทียมโทน-th-noun-Qs5auy33


กอดเข่า

อยู่ในที่จำกัดอย่างหงอยเหงา

ฝนตกทั้งวัน ไปไหนไม่ได้ ต้องนั่งกอดเข่าอยู่แต่ในบ้าน


กอดเข่าเจ่าจุก

กอด + เข่า + เจ่า + จุก

กอด-เข่า-เจ่า-จุก

/kɔːt̚˨˩.kʰaw˨˩.t͡ɕaw˨˩.t͡ɕuk̚˨˩/^((สัมผัส))

อยู่ในที่จำกัดอย่างหงอยเหงา

ฝนตกทั้งวัน ไปไหนไม่ได้ ต้องนั่งกอดเข่าเจ่าจุกอยู่แต่ในบ้าน


กัดก้อนเกลือกิน

กัด + ก้อน + เกลือ + กิน

การกัดก้อนเกลือกิน (abstract-noun)

กัด–ก้อน–เกฺลือ–กิน

ใช้ชีวิตอย่างแร้นแค้นมาก


กัดหางตัวเอง

คำกริยาวิเศษณ์

กัด + หาง + ตัวเอง

กัด-หาง-ตัว-เอง

/kat̚˨˩.haːŋ˩˩˦.tua̯˧.ʔeːŋ˧/^((สัมผัส))


กำขี้ดีกว่ากำตด

กำ + ขี้ + ดี + กว่า + กำ + ตด

กำ-คี่-ดี-กฺว่า-กำ-ตด

/kam˧.kʰiː˥˩.diː˧.kwaː˨˩.kam˧.tot̚˨˩/^((สัมผัส))

ได้บ้างดีกว่าไม่ได้อะไรเลย


กำลังกินกำลังนอน

กำ-ลัง-กิน-กำ-ลัง-นอน

/kam˧.laŋ˧.kin˧.kam˧.laŋ˧.nɔːn˧/^((สัมผัส))

อยู่ในวัยกินวัยนอน

เด็กกำลังกินกำลังนอน


กิ่งก้อย

เล็ก, เล็กนิดเดียว

หัวเท่ากิ่งก้อย


กินเกลือกินกะปิ

กิน + เกลือ + กิน + กะปิ

กิน–เกฺลือ–กิน–กะ–ปิ

/kin˧.klɯa̯˧.kin˧.ka˨˩.piʔ˨˩/^((สัมผัส))

อดทนต่อความลำบากยากแค้น

เขาเคยกินเกลือกินกะปิมาด้วยกัน


กินข้าวต้มกระโจมกลาง

กิน + ข้าว + ต้ม + กระโจม + กลาง

การกินข้าวต้มกระโจมกลาง (abstract-noun)

กิน-ค่าว-ต้ม-กฺระ-โจม-กฺลาง

/kin˧.kʰaːw˥˩.tom˥˩.kra˨˩.t͡ɕoːm˧.klaːŋ˧/^((สัมผัส))

ทำอะไรด้วยความใจร้อน ไม่พิจารณาให้รอบคอบ มักเป็นผลเสียแก่ตน

th-กินข้าวต้มกระโจมกลาง-th-verb-q4iQ9Sk3


กินข้าวลิง

กิน + ข้าว + ลิง

กิน-ค่าว-ลิง

กินสิ่งที่พอจะหาได้เพราะไปตกอยู่ในที่ที่ไม่มีอาหารจะกิน

ไปเที่ยวป่าคราวก่อน หลงทางอยู่นาน เกือบจะต้องกินข้าวลิงเสียแล้ว


กินตามน้ำ

รับของสมนาคุณที่เขาเอามาให้โดยไม่ได้เรียกร้อง (มักใช้แก่เจ้าพนักงานผู้มีอำนาจ)


กินนอกกินใน

เอากำไรในการซื้อขาย ทั้งในราคาและนอกราคาที่กำหนด


กินน้ำตา

ร้องไห้, เศร้าโศก


กินน้ำพริกถ้วยเดียว

กิน + น้ำพริก + ถ้วย + เดียว

กิน-น้ำ-พฺริก-ท่วย-เดียว

/kin˧.nam˦˥.pʰrik̚˦˥.tʰua̯j˥˩.dia̯w˧/^((สัมผัส))

อยู่กับเมียคนเดียว


กินสำรับ

กินอาหารที่เขาจัดมาเป็นสำรับ, กินอาหารอย่างดี


กินอย่างหมู อยู่อย่างหมา

กิน + อย่าง + หมู + อยู่ + อย่าง + หมา

กิน-หฺย่าง-หฺมู-หฺยู่-หฺย่าง-หฺมา

/kin˧.jaːŋ˨˩.muː˩˩˦.juː˨˩.jaːŋ˨˩.maː˩˩˦/^((สัมผัส))

เละเทะ ไม่มีระเบียบ

th-กินอย่างหมู_อยู่อย่างหมา-th-verb-YvBfDEiO


กินเหมือนหมู อยู่เหมือนหมา

กิน-เหฺมือน-หฺมู-หฺยู่-เหฺมือน-หฺมา

/kin˧.mɯa̯n˩˩˦.muː˩˩˦.juː˨˩.mɯa̯n˩˩˦.maː˩˩˦/^((สัมผัส))

เละเทะ ไม่มีระเบียบ

th-กินเหมือนหมู_อยู่เหมือนหมา-th-noun-YvBfDEiO


น้ำท่วมทุ่ง

ตัดมาจาก น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง

น้าม-ท่วม-ทุ่ง

พูดมากแต่ได้เนื้อหาสาระน้อย


ยื่นแก้วให้วานร

ยื่น + แก้ว + ให้ + วานร

ยื่น-แก้ว-ไฮ่-วา-นอน

/jɯːn˥˩.kɛːw˥˩.haj˥˩.waː˧.nɔːn˧/^((สัมผัส))

เอาของมีค่าให้กับคนที่ไม่รู้จักค่าของสิ่งนั้น


ลูกสมภาร หลานเจ้าวัด

ลูกของผู้มีอำนาจ

th-ลูกสมภาร_หลานเจ้าวัด-th-noun-ZS4z88m-


เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน

เอา + มะพร้าว + ห้าว + ไป + ขาย + สวน

เอา-มะ-พฺร้าว-ฮ่าว-ไป-ขาย-สวน

/ʔaw˧.ma˦˥.pʰraːw˦˥.haːw˥˩.paj˧.kʰaːj˩˩˦.sua̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

อวดรู้กับคนที่รู้เรื่องดีกว่า

th-เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน-th-verb-zHnBUOha


ก้นกุฏิ

ที่สนิทเป็นที่ไว้วางใจได้


กลับตาลปัตร

คำกริยาวิเศษณ์

กลับ + ตาลปัตร

กฺลับ-ตา-ละ-ปัด

ผิดความคาดหมายอย่างตรงกันข้ามแบบพลิกหน้ามือเป็นหลังมือ


กลับตาลปัตร

กลับ + ตาลปัตร

กฺลับ-ตา-ละ-ปัด

ที่เปลี่ยนเป็นตรงกันข้ามแบบพลิกหน้ามือเป็นหลังมือ


กลับตาลปัตร

กลับ + ตาลปัตร

กฺลับ-ตา-ละ-ปัด

เปลี่ยนไปในทางตรงกันข้ามแบบพลิกหน้ามือเป็นหลังมือ


ก่อหวอด

/kɔː˨˩.wɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เริ่มจับกลุ่มเพื่อทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง


เงื้อมมือ

เงื้อม + มือ

/ŋɯa̯m˦˥.mɯː˧/^((สัมผัส))

อำนาจที่ครอบงำจะไม่ให้หลุดพ้นไปได้


กรวดในรองเท้า

กรวด + ใน + รองเท้า

กฺรวด-ไน-รอง-ท้าว

/krua̯t̚˨˩.naj˧.rɔːŋ˧.tʰaːw˦˥/^((สัมผัส))

สิ่งที่ทำให้ปฏิบัติงานไม่สะดวก, อุปสรรคเล็กน้อยที่ทำให้รำคาญใจ

นักการเมืองบางคนเห็นนักวิชาการเป็นกรวดในรองเท้า เพราะมักทำให้รำคาญใจอยู่เสมอ


ขึ้นคาน

/kʰɯn˥˩.kʰaːn˧/^((สัมผัส))

มีฝีมือในทางใดทางหนึ่งจนไม่มีคู่แข่งขัน

หญิงโสดที่มีอายุแต่ยังไม่มีสามี

หลานสาวฉันป่านนี้ยังไม่มีแฟนเลย สงสัยขึ้นคานแน่ ๆ


เด็ดบัวไม่ไว้ใย

การเด็ดบัวไม่ไว้ใย (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ เด็ดดอกไม่ไว้ขั้ว เป็น เด็ดดอกไม่ไว้ขั้ว เด็ดบัวไม่ไว้ใย

ตัดขาด, ตัดญาติขาดมิตรกันเด็ดขาด


เด็ดปลีไม่มีใย

การเด็ดปลีไม่มีใย (abstract-noun)

ตัดขาด, ตัดญาติขาดมิตรกันเด็ดขาด


เดินตามหลังผู้ใหญ่หมาไม่กัด

เดิน-ตาม-หฺลัง-พู่-ไหฺย่-หฺมา-ไม่-กัด

/dɤːn˧.taːm˧.laŋ˩˩˦.pʰuː˥˩.jaj˨˩.maː˩˩˦.maj˥˩.kat̚˨˩/^((สัมผัส))

ประพฤติตามอย่างผู้ใหญ่ย่อมปลอดภัย

th-เดินตามหลังผู้ใหญ่หมาไม่กัด-th-verb-ub6g~2CQ


ได้ทีขี่แพะไล่

ได้ที + ขี่ + แพะ + ไล่

ด้าย-ที-ขี่-แพะ-ไล่

/daːj˥˩.tʰiː˧.kʰiː˨˩.pʰɛʔ˦˥.laj˥˩/^((สัมผัส))

ซ้ำเติมเมื่อผู้อื่นเพลี่ยงพล้ำลง


ตกกระไดพลอยโจน

จำเป็นที่จะต้องยอมเข้าไปเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อไม่มีทางเลี่ยง


ตกนรกทั้งเป็น

ตกนรก + ทั้ง + เป็น

การตกนรกทั้งเป็น (abstract-noun)

ตก-นะ-รก-ทั้ง-เป็น

/tok̚˨˩.na˦˥.rok̚˦˥.tʰaŋ˦˥.pen˧/^((สัมผัส))

ได้รับความลำบากแสนสาหัส


ตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้

การตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้ (abstract-noun)

ตกอยู่ในที่คับขันอย่างไรก็ไม่เป็นอันตราย, ตกอยู่ที่ใดก็ไม่สูญหาย

ของหลวงตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้

th-ตกน้ำไม่ไหล_ตกไฟไม่ไหม้-th-verb-68s2L6xQ


ตกเป็นเบี้ยล่าง

การตกเป็นเบี้ยล่าง (abstract-noun)

ตกเป็นรองเขา, เสียเปรียบเขา


ตกล่องปล่องชิ้น

การตกล่องปล่องชิ้น (abstract-noun)

ตัดสินใจที่จะร่วมมือหรือร่วมชีวิตด้วย


ตกหลุม

ถูกลวงด้วยเล่ห์กลหรืออุบาย, เสียรู้, หลงกล


ตกหลุมพราง

ตก + หลุมพราง

ตก-หฺลุม-พฺราง


ต้นร้ายปลายดี

ต้น + ร้าย + ปลาย + ดี

ต้น-ร้าย-ปฺลาย-ดี

ตอนแรกประพฤติตัวไม่ดี แต่ภายหลังกลับสำนึกตัวได้แล้วประพฤติดีตลอดไป

ตอนต้นไม่ดีไปดีเอาตอนหลัง


ตบตา

หลอกหรือลวงให้เข้าใจผิด


ตบมือข้างเดียวไม่ดัง

ตบ + มือ + ข้าง + เดียว + ไม่ + ดัง

ตบ-มือ-ค่าง-เดียว-ไม่-ดัง

/top̚˨˩.mɯː˧.kʰaːŋ˥˩.dia̯w˧.maj˥˩.daŋ˧/^((สัมผัส))

ทำอะไรฝ่ายเดียวไม่เกิดผล

th-ตบมือข้างเดียวไม่ดัง-th-verb-N9avtKuq


ตบหัวลูบหลัง

ตบ + หัว + ลูบ + หลัง

การตบหัวลูบหลัง (abstract-noun)

ตบ-หัว-ลูบ-หฺลัง

/top̚˨˩.hua̯˩˩˦.luːp̚˥˩.laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำหรือพูดให้กระทบกระเทือนใจในตอนแรก แล้วกลับทำหรือพูดเป็นการปลอบใจในตอนหลัง


ตลาดหน้าคุก

ตลาด + หน้า + คุก

ตะ-หฺลาด-น่า-คุก

ตลาดที่ถือโอกาสขายโก่งราคาแพงกว่าปรกติและผู้ซื้อจำเป็นต้องซื้อ


ต่อความยาวสาวความยืด

การต่อความยาวสาวความยืด (abstract-noun)

พูดกันไปพูดกันมาให้มากเรื่องเกินสมควร

th-ต่อความยาวสาวความยืด-th-verb-7GcJuMfa


ต้อนหมูเข้าเล้า

การต้อนหมูเข้าเล้า (abstract-noun)

บังคับคนที่ไม่มีทางสู้


ต่อปากต่อคำ

เฝ้าเถียงกันไม่รู้จบ, พูดยันกันเพื่อพิสูจน์ความ


ต่อปากหลากคำ

การต่อปากหลากคำ (abstract-noun)


ต่อหน้ามะพลับ ลับหลังตะโก

ต่อ-น่า-มะ-พฺลับ-ลับ-หฺลัง-ตะ-โก

/tɔː˨˩.naː˥˩.ma˦˥.pʰlap̚˦˥.lap̚˦˥.laŋ˩˩˦.ta˨˩.koː˧/^((สัมผัส))

ต่อหน้าทำเป็นดี แต่พอลับหลังก็นินทาหรือหาทางทำร้าย

th-ต่อหน้ามะพลับ_ลับหลังตะโก-th-verb-7F21qhlf


ตะเภาเดียวกัน

พวกเดียวกัน, อย่างเดียวกัน


ตักน้ำรดหัวตอ

การตักน้ำรดหัวตอ (abstract-noun)

ตัก-น้าม-รด-หัว-ตอ

/tak̚˨˩.naːm˦˥.rot̚˦˥.hua̯˩˩˦.tɔː˧/^((สัมผัส))

แนะนำพร่ำสอนเท่าไรก็ไม่ได้ผล


ตักน้ำรดหัวสาก

การตักน้ำรดหัวสาก (abstract-noun)

ตัก-น้าม-รด-หัว-สาก

/tak̚˨˩.naːm˦˥.rot̚˦˥.hua̯˩˩˦.saːk̚˨˩/^((สัมผัส))

แนะนำพร่ำสอนเท่าไรก็ไม่ได้ผล


ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา

ตัก-น้าม-ไส่-กะ-โหฺลก-ชะ-โงก-ดู-เงา

/tak̚˨˩.naːm˦˥.saj˨˩.ka˨˩.loːk̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.ŋoːk̚˥˩.duː˧.ŋaw˧/^((สัมผัส))

ให้รู้จักฐานะของตนและเจียมตัว

th-ตักน้ำใส่กะโหลก_ชะโงกดูเงา-th-verb-b7YNKstw


ตักบาตรอย่าถามพระ

ตักบาตร + อย่า + ถาม + พระ

ตัก-บาด-หฺย่า-ถาม-พฺระ

/tak̚˨˩.baːt̚˨˩.jaː˨˩.tʰaːm˩˩˦.pʰraʔ˦˥/^((สัมผัส))

จะให้อะไรแก่ผู้ที่เต็มใจรับอยู่แล้ว ไม่ควรถาม


ตัดช่องน้อยแต่พอตัว

ตัด + ช่อง + น้อย + แต่ + พอ + ตัว

ตัด-ช็่อง-น้อย-แต่-พอ-ตัว

/tat̚˨˩.t͡ɕʰɔŋ˥˩.nɔːj˦˥.tɛː˨˩.pʰɔː˧.tua̯˧/^((สัมผัส))

เอาตัวรอดแต่ผู้เดียว


ตัดญาติขาดมิตร

ตัด + ญาติ + ขาด + มิตร

การตัดญาติขาดมิตร (abstract-noun)

ตัด-ยาด-ขาด-มิด

/tat̚˨˩.jaːt̚˥˩.kʰaːt̚˨˩.mit̚˦˥/^((สัมผัส))

ตัดขาดจากกัน


ตัดเป็นตัดตาย

การตัดเป็นตัดตาย (abstract-noun)

ตัดขาดจากกันอย่างเด็ดขาด


ตัดไฟต้นลม

ตัด + ไฟ + ต้น + ลม

ตัดไฟแต่ต้นลม
การตัดไฟต้นลม (abstract-noun)

ตัด-ไฟ-ต้น-ลม

ตัดต้นเหตุเพื่อไม่ให้เหตุการณ์ลุกลามต่อไป


ตัดไฟหัวลม

ตัด + ไฟ + หัว + ลม

ตัด-ไฟ-หัว-ลม


ตัดไฟแต่ต้นลม

ตัด + ไฟ + แต่ + ต้น + ลม

ตัดไฟต้นลม
การตัดไฟแต่ต้นลม (abstract-noun)

ตัด-ไฟ-แต่-ต้น-ลม

/tat̚˨˩.faj˧.tɛː˨˩.ton˥˩.lom˧/^((สัมผัส))


ตัดหางปล่อยวัด

ตัด + หาง + ปล่อย + วัด; "หาง" ในที่นี้คือ หางของไก่

ตัด-หาง-ปฺล็่อย-วัด

/tat̚˨˩.haːŋ˩˩˦.plɔj˨˩.wat̚˦˥/^((สัมผัส))

ตัดขาดไม่เกี่ยวข้อง ไม่เอาเป็นธุระอีกต่อไป


ตัวใครตัวมัน

ต่างคนต่างเอาตัวรอดแต่ลำพัง


ตัวตายตัวแทน

ผู้ที่รับช่วงทำงานติดต่อกันไปไม่ขาดตอน


ตัวเป็นเกลียว

อาการที่ทำงานอย่างขยันขันแข็งมากจนไม่มีเวลาได้พักผ่อน


ตาเจ้าชู้

ตาที่แสดงอาการกรุ้มกริ่มเป็นเชิงทอดไมตรีในทางชู้สาว


ตาโต

อาการที่ตาเบิกกว้างเพราะอยากได้เมื่อเห็นเงินเป็นต้น, แสดงอาการอยากได้เมื่อเห็นเงินเป็นต้น


ตาบอดคลำช้าง

ตาบอด + คลำ + ช้าง

ตา-บอด-คฺลำ-ช้าง

/taː˧.bɔːt̚˨˩.kʰlam˧.t͡ɕʰaːŋ˦˥/^((สัมผัส))

คนที่รู้อะไรด้านเดียวหรือนัยเดียวแล้วเข้าใจว่าสิ่งนั้นเป็นอย่างนั้น


ตาบอดได้แว่น

มักพูดเข้าคู่กับ หัวล้านได้หวี เป็น หัวล้านได้หวี ตาบอดได้แว่น

ตา-บอด-ด้าย-แว็่น

/taː˧.bɔːt̚˨˩.daːj˥˩.wɛn˥˩/^((สัมผัส))

คนที่ได้สิ่งซึ่งไม่เป็นประโยชน์อะไรแก่ตน


หัวล้านได้หวี

มักพูดเข้าคู่กับ ตาบอดได้แว่น เป็น หัวล้านได้หวี ตาบอดได้แว่น

หัว-ล้าน-ด้าย-หฺวี

/hua̯˩˩˦.laːn˦˥.daːj˥˩.wiː˩˩˦/^((สัมผัส))


ตาบอดสอดตาเห็น

การตาบอดสอดตาเห็น (abstract-noun)

อวดรู้ในเรื่องที่ตนไม่รู้


ตาเป็นมัน

อาการที่จับตามองจ้องดูสิ่งที่ต้องใจอย่างจดจ่อ


ตาเป็นสับปะรด

ตา + เป็น + สับปะรด

ตา-เป็น-สับ-ปะ-รด

/taː˧.pen˧.sap̚˨˩.pa˨˩.rot̚˦˥/^((สัมผัส))

ตาของพรรคพวกที่คอยสอดส่องดูแลเหตุการณ์อยู่รอบข้าง


ตาเฟื้องตาสลึง

ตาที่แสดงอาการว่าชอบพอรักใคร่ เป็นการทอดไมตรีในทางชู้สาว มักใช้แก่หญิงสาว


ตามใจปากมากหนี้

การตามใจปากมากหนี้ (abstract-noun)

เห็นแก่กินย่อมสิ้นเปลืองมาก


ตามใจปากลำบากท้อง

ตามใจ + ปาก + ลำบาก + ท้อง

ตาม-ไจ-ปาก-ลำ-บาก-ท้อง

/taːm˧.t͡ɕaj˧.paːk̚˨˩.lam˧.baːk̚˨˩.tʰɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

เห็นแก่กินมักจะเดือดร้อน


ตามเนื้อผ้า

คำกริยาวิเศษณ์

ตาม + เนื้อผ้า

ตาม-เนื้อ-พ่า

/taːm˧.nɯa̯˦˥.pʰaː˥˩/^((สัมผัส))

ตามที่ปรากฏ, ตามข้อเท็จจริง

เทศน์ตามเนื้อผ้า

ว่าไปตามเนื้อผ้า


ตามเพลง

สุดแต่จะเป็นไป, ตามเรื่องตามราว


ตามเรื่องตามราว

ปล่อยให้เป็นไปเอง, สุดแต่จะเป็นไป


ตามลมตามแล้ง

สุดแต่จะเป็นไป


ตามีตามา

ตา + มี (“ชื่อบุคคลสมมุติ”) + ตา + มา (“ชื่อบุคคลสมมุติ”)

ชาวบ้านทั่ว ๆ ไป


ตาไม่มีแวว

ไม่รู้จักของดี


ตายประชดป่าช้า

ตาย + ประชด + ป่าช้า

ตาย-ปฺระ-ชด-ป่า-ช้า

/taːj˧.pra˨˩.t͡ɕʰot̚˦˥.paː˨˩.t͡ɕʰaː˦˥/^((สัมผัส))

แกล้งทำหรือพูดแดกดันประชดอีกฝ่ายหนึ่ง แต่ตัวเองกลับเป็นฝ่ายเสียหายจากการทำหรือพูดนั้น


ตายฝังยังเลี้ยง

การตายฝังยังเลี้ยง (abstract-noun)

เลี้ยงดูตามบุญตามกรรม


ตาลยอดด้วน

ตาล + ยอด + ด้วน

ตาน-ยอด-ด้วน

คนที่ไม่มีทางเจริญก้าวหน้าต่อไปอีกแล้ว

คนที่ไม่มีบุตรสืบตระกูล

พระภิกษุที่ต้องอาบัติปาราชิกไม่อาจกลับมาบวชใหม่ได้


ตาเล็กตาน้อย

ตาที่แสดงอาการประจบประแจง มักใช้แก่เด็ก


ตำข้าวสารกรอกหม้อ

ชักใบให้เรือเสีย

ตำ-ค่าว-สาน-กฺรอก-ม่อ

/tam˧.kʰaːw˥˩.saːn˩˩˦.krɔːk̚˨˩.mɔː˥˩/^((สัมผัส))

หาเพียงแค่พอกินไปมื้อหนึ่ง ๆ

ทำพอให้เสร็จไปชั่วครั้งหนึ่ง ๆ


ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ

ตำ + น้ำพริก + ละลาย + แม่น้ำ

ตำ-น้ำ-พฺริก-ละ-ลาย-แม่-น้าม

/tam˧.nam˦˥.pʰrik̚˦˥.la˦˥.laːj˧.mɛː˥˩.naːm˦˥/^((สัมผัส))

ลงทุนไปโดยได้ผลประโยชน์ไม่คุ้มทุน, ใช้จ่ายทรัพย์ในทางที่ไม่เกิดประโยชน์, เสียทรัพย์ไปโดยไม่ได้ประโยชน์อะไร

th-ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ-th-verb-prQKNIxD


ติดต้อยห้อยตาม

การติดต้อยห้อยตาม (abstract-noun)

เดินตามไปติด ๆ


ติเรือทั้งโกลน

ติ + เรือ + ทั้ง + โกลน

ติ-เรือ-ทั้ง-โกฺลน

ตำหนิสิ่งที่ยังทำไม่เสร็จหรือที่ยังไม่รู้ว่าอะไรเป็นอะไร, ติพล่อย ๆ ไปเสียก่อนที่จะรู้ว่าอะไรเป็นอะไร


ตีงูให้กากิน

การตีงูให้กากิน (abstract-noun)

ทำสิ่งใด ๆ ไว้แล้ว แต่ผลไปตกแก่ผู้อื่น, ทำสิ่งที่ตนควรจะได้รับประโยชน์ แต่กลับไม่ได้


ตีงูให้หลังหัก

การตีงูให้หลังหัก (abstract-noun)

กระทำสิ่งใดแก่ศัตรูโดยไม่เด็ดขาดจริงจังย่อมจะได้รับผลร้ายในภายหลัง


ตีตนก่อนไข้

ตี + ตน + ก่อน + ไข้

ตี-ตน-ก่อน-ไค่

กังวลทุกข์ร้อนหรือหวาดกลัวในเรื่องที่ยังไม่เกิดขึ้น


ตีตนตายก่อนไข้

ตี + ตน + ตาย + ก่อน + ไข้

การตีตนตายก่อนไข้ (abstract-noun)

ตี-ตน-ตาย-ก่อน-ไค่

/tiː˧.ton˧.taːj˧.kɔːn˨˩.kʰaj˥˩/^((สัมผัส))


ตีนถีบปากกัด

มานะพยายามทำงานทุกอย่างเพื่อปากท้องโดยไม่คำนึงถึงความเหนื่อยยาก


ตีปลาหน้าไซ

ตี + ปลา + หน้า + ไซ

ตี-ปฺลา-น่า-ไซ

พูดหรือทำให้กิจการของผู้อื่นซึ่งกำลังดำเนินไปด้วยดีกลับเสียไป


ตีป่าให้เสือกลัว

การตีป่าให้เสือกลัว (abstract-noun)


ตีวัวกระทบคราด

การตีวัวกระทบคราด (abstract-noun)

โกรธคนหนึ่งแต่ทำอะไรเขาไม่ได้ ไพล่ไปรังควานอีกคนหนึ่งที่เกี่ยวข้อง และตนสามารถทำได้


ตีหลายหน้า

ตลบตะแลง, กลับกลอก


ตื่นแต่ดึก สึกแต่หนุ่ม

ตื่น + แต่ + ดึก + สึก + แต่ + หนุ่ม

ตื่น-แต่-ดึก-สึก-แต่-หฺนุ่ม

/tɯːn˨˩.tɛː˨˩.dɯk̚˨˩.sɯk̚˨˩.tɛː˨˩.num˨˩/^((สัมผัส))

เร่งรัดทำการงานให้เหมาะสมแก่วัยและเวลา

th-ตื่นแต่ดึก_สึกแต่หนุ่ม-th-verb-PEvPCF95


เต้นแร้งเต้นกา

การเต้นแร้งเต้นกา (abstract-noun)

แสดงอาการดีอกดีใจหรือสนุกสนานด้วยการกระโดดโลดเต้น


เต้นแร้งเต้นแฉ่ง

เต้น + แร้ง + เต้น + แฉ่ง

เต็้น-แร้ง-เต็้น-แฉ็่ง

/ten˥˩.rɛːŋ˦˥.ten˥˩.t͡ɕʰɛŋ˨˩/^((สัมผัส))


เตี้ยอุ้มค่อม

คนที่มีฐานะต่ำต้อยหรือยากจน แต่รับภาระเลี้ยงดูคนที่มีฐานะเช่นตนอีก


แตงเถาตาย

หญิงม่ายที่มีอายุมาก


แตงร่มใบ

มีผิวเป็นนวลใยในวัยสาว


ใต้ดิน

ไม่เปิดเผย, ไม่ถูกกฎหมาย

ขบวนการใต้ดิน

กองทัพใต้ดิน


ถ่มน้ำลายรดฟ้า

ถ่ม + น้ำลาย + รด + ฟ้า

การถ่มน้ำลายรดฟ้า (abstract-noun)

ถ่ม-น้าม-ลาย-รด-ฟ้า

/tʰom˨˩.naːm˦˥.laːj˧.rot̚˦˥.faː˦˥/^((สัมผัส))

ประทุษร้ายต่อสิ่งที่สูงกว่าตน ตัวเองย่อมได้รับผลร้าย


ถวายหัว

ยอมเสี่ยงชีวิตเพื่อชาติ, เอาชีวิตเป็นประกัน, ทำจนสุดความสามารถ, ยอมสู้ตาย


ถอดเขี้ยวถอดเล็บ

การถอดเขี้ยวถอดเล็บ (abstract-noun)

ละพยศ, ละความเก่งกาจ, เลิกแสดงฤทธิ์แสดงอำนาจอีกต่อไป


ถอนต้นก่นราก

ถอน + ต้น + ก่น + ราก

ถอน-ต้น-ก่น-ราก

/tʰɔːn˩˩˦.ton˥˩.kon˨˩.raːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ทำลายให้หมดสิ้น, ทำลายให้สิ้นเสี้ยนหนาม


ถอนรากถอนโคน

ถอน + ราก + ถอน + โคน

ถอน-ราก-ถอน-โคน

/tʰɔːn˩˩˦.raːk̚˥˩.tʰɔːn˩˩˦.kʰoːn˧/^((สัมผัส))

ทำลายให้หมดสิ้น, ทำลายให้สิ้นเสี้ยนหนาม


ถอนหงอก

ไม่นับถือความเป็นผู้ใหญ่, พูดว่าให้เสียผู้ใหญ่


ถอยหลังเข้าคลอง

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

ถ็อย-หฺลัง-เค่า-คฺลอง

/tʰɔj˩˩˦.laŋ˩˩˦.kʰaw˥˩.kʰlɔːŋ˧/^((สัมผัส))

หวนกลับไปหาแบบเดิม


ถ่านไฟเก่า

ถ่าน + ไฟ + เก่า

ถ่าน-ไฟ-เก่า

ชายหญิงที่เคยรักใคร่หรือเคยได้เสียกันมาก่อน แม้เลิกร้างกันไป เมื่อมาพบกันใหม่ย่อมรักใคร่หรือปลงใจกันได้ง่ายขึ้น


ถีบหัวส่ง

ถีบ + หัว + ส่ง; มาจากการถีบหัวเรือหรือท่าน้ำ เพื่อหันหัวเรือออกจากท่า

/tʰiːp̚˨˩.hua̯˩˩˦.soŋ˨˩/^((สัมผัส))

ไม่ไยดีอีกต่อไป


ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น

คำกริยาวิเศษณ์

ถี่ + ลอด + ตา + ช้าง + ห่าง + ลอด + ตา + เล็น

ถี่-ลอด-ตา-ช้าง-ห่าง-ลอด-ตา-เล็น

/tʰiː˨˩.lɔːt̚˥˩.taː˧.t͡ɕʰaːŋ˦˥.haːŋ˨˩.lɔːt̚˥˩.taː˧.len˧/^((สัมผัส))

ดูเหมือนรอบคอบถี่ถ้วน แต่ไม่รอบคอบถี่ถ้วนจริง

th-ถี่ลอดตาช้าง_ห่างลอดตาเล็น-th-adv-iLIMUTeT

ประหยัดในสิ่งที่ไม่ควรประหยัด ไม่ประหยัดในสิ่งที่ควรประหยัด

th-ถี่ลอดตาช้าง_ห่างลอดตาเล็น-th-adv-VE8utlkZ


ถึงพริกถึงขิง

เผ็ดร้อนรุนแรง


เถรตรง

ซื่อตรงจนเกินไป, ไม่มีไหวพริบ

ไม่รู้จักผ่อนผันสั้นยาว, ไม่รู้จักผ่อนหนักผ่อนเบา


เถรส่องบาตร

คนที่ทำอะไรตามเขาทั้ง ๆ ที่ไม่รู้เรื่องราว


ทรัพย์ในดิน สินในน้ำ

สิ่งที่มีอยู่หรือเกิดตามธรรมชาติ อันอาจนำมาใช้ให้เป็นประโยชน์ได้

th-ทรัพย์ในดิน_สินในน้ำ-th-noun-YvDiDmYt


ทองแผ่นเดียวกัน

เกี่ยวดองกันโดยการแต่งงาน


ทองไม่รู้ร้อน

เฉยเมย, ไม่กระตือรือร้น, ไม่สะดุ้งสะเทือน


ท้องยุ้งพุงกระสอบ

ท้อง + ยุ้ง + พุง + กระสอบ

ท้อง-ยุ้ง-พุง-กฺระ-สอบ

/tʰɔːŋ˦˥.juŋ˦˥.pʰuŋ˧.kra˨˩.sɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

คนกินจุผิดปรกติ


ท้องยุ้งพุงกระสอบ

ท้อง + ยุ้ง + พุง + กระสอบ

ท้อง-ยุ้ง-พุง-กฺระ-สอบ

ที่กินจุผิดปรกติ


ทั้งขึ้นทั้งล่อง

มีความเกี่ยวข้องด้วยเสมอ ไม่พันไปได้ มักใช้ในทำนองไม่ดี


นอนหลับทับสิทธิ์

นอน + หลับ + ทับ + สิทธิ์

การนอนหลับทับสิทธิ์ (abstract-noun)

นอน-หฺลับ-ทับ-สิด

/nɔːn˧.lap̚˨˩.tʰap̚˦˥.sit̚˨˩/^((สัมผัส))

ไม่ใช้สิทธิ์ที่ตนมีอยู่เมื่อถึงคราวจะใช้

ไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง


ท่าดีทีเหลว

มีท่าทางดี แต่ทำอะไรไม่ได้เรื่อง


ท่านั้นท่านี้

อย่างนั้นอย่างนี้, โยกโย้


ทำคุณบูชาโทษ

ทำคุณ + บูชา + โทษ

การทำคุณบูชาโทษ (abstract-noun)

ทำ-คุน-บู-ชา-โทด

/tʰam˧.kʰun˧.buː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰoːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ทำคุณแต่กลับเป็นโทษ ทำดีแต่กลับเป็นร้าย


ทำคุณบูชาโทษ โปรดสัตว์ได้บาป

ทำ + คุณ + บูชา + โทษ + โปรดสัตว์ + ได้ + บาป

ทำ-คุน-บู-ชา-โทด-โปฺรด-สัด-ด้าย-บาบ

/tʰam˧.kʰun˧.buː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰoːt̚˥˩.proːt̚˨˩.sat̚˨˩.daːj˥˩.baːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ทำคุณแต่กลับเป็นโทษ ทำดีแต่กลับเป็นร้าย

th-ทำคุณบูชาโทษ_โปรดสัตว์ได้บาป-th-verb-fvyJVMUB


ทำนาบนหลังคน

การทำนาบนหลังคน (abstract-noun)

หาผลประโยชน์ใส่ตนโดยขูดรีดผู้อื่น


ทำบุญเอาหน้า

การทำบุญเอาหน้า (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ ภาวนากันตาย เป็น ทำบุญเอาหน้า ภาวนากันตาย

ทำบุญเพื่ออวดผู้อื่น ไม่ใช่ทำด้วยใจบริสุทธิ์


ทำบุญเอาหน้า ภาวนากันตาย

การทำบุญเอาหน้า ภาวนากันตาย (abstract-noun)

th-ทำบุญเอาหน้า_ภาวนากันตาย-th-verb-TnJNG7xs


ทำลิงทำค่าง

ทำอาการซุกซนอย่างลิงอย่างค่าง


ที่เท่าแมวดิ้นตาย

ที่ดินหรือเนื้อที่เล็กน้อย


ทีเล่นทีจริง

การทีเล่นทีจริง (abstract-noun)

แสร้งทำเล่น ๆ หรือล้อหลอกเป็นการลองเชิง แต่เมื่อเห็นเขาเผลอตัว หรือไม่ว่าก็เอาจริง


เล่นก็ได้ จริงก็ได้

การเล่นก็ได้ จริงก็ได้ (abstract-noun)


ทุบหม้อข้าว

ตัดอาชีพ, ทำลายอาชีพ


เทือกเถาเหล่ากอ

เทือก + เถา + เหล่ากอ

เทือก-เถา-เหฺล่า-กอ

/tʰɯa̯k̚˥˩.tʰaw˩˩˦.law˨˩.kɔː˧/^((สัมผัส))

เชื้อสายวงศ์ตระกูลที่สืบเนื่องต่อกันมา


แทงใจดำ

พูดตรงกับความในใจของผู้ฟัง


แทรกแผ่นดิน

หลีกหนีไปให้พ้น ไม่อยากให้ใครพบหน้าเพราะอับอาย


นกต่อ

/nok̚˦˥.tɔː˨˩/^((สัมผัส))

คนที่ทำหน้าที่ติดต่อหรือชักจูงหลอกล่อคนอื่นให้หลงเชื่อ ใช้ในทางไม่ดี


นกรู้

ผู้ที่มีไหวพริบรู้เท่าทันเหตุการณ์หรือภัยที่จะมาถึงตน


นกสองหัว

นก + สอง + หัว

/nok̚˦˥.sɔːŋ˩˩˦.hua̯˩˩˦/^((สัมผัส))

คนที่ทำตัวฝักใฝ่เข้าด้วยทั้ง 2 ฝ่ายที่ไม่เป็นมิตรกันโดยหวังประโยชน์เพื่อตน


หมาสองราง

หมา + สอง + ราง

หฺมา-สอง-ราง

/maː˩˩˦.sɔːŋ˩˩˦.raːŋ˧/^((สัมผัส))


นอนหลับไม่รู้ นอนคู้ไม่เห็น

นอน + หลับ + ไม่ + รู้ + นอน + คู้ + ไม่ + เห็น

การนอนหลับไม่รู้ นอนคู้ไม่เห็น (abstract-noun)

นอน-หฺลับ-ไม่-รู้-นอน-คู้-ไม่-เห็น

/nɔːn˧.lap̚˨˩.maj˥˩.ruː˦˥.nɔːn˧.kʰuː˦˥.maj˥˩.hen˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่รู้เรื่องราว, ไม่รู้อีโหน่อีเหน่

th-นอนหลับไม่รู้_นอนคู้ไม่เห็น-th-verb-fCinKXFP


นั่งในหัวใจ

รู้ใจ, ทำถูกต้องตรงตามที่ผู้อื่นคิดไว้


น่าเกลียดน่าชัง

น่ารักน่าเอ็นดู ใช้แก่เด็กเล็ก ๆ


นายว่าขี้ข้าพลอย

นาย + ว่า + ขี้ข้า + พลอย

นาย-ว่า-คี่-ค่า-พฺลอย

/naːj˧.waː˥˩.kʰiː˥˩.kʰaː˥˩.pʰlɔːj˧/^((สัมผัส))

พลอยพูดผสมโรงติเตียนผู้อื่นตามนายไปด้วย


น้ำขึ้นให้รีบตัก

น้ำขึ้น + ให้ + รีบ + ตัก

น้าม-คึ่น-ไฮ่-รีบ-ตัก

/naːm˦˥.kʰɯn˥˩.haj˥˩.riːp̚˥˩.tak̚˨˩/^((สัมผัส))

มีโอกาสดีควรรีบทำ


น้ำขุ่นไว้ในน้ำใสไว้นอก

คำกริยาวิเศษณ์

น้ำ + ขุ่น + ไว้ + ใน + น้ำ + ใส + ไว้ + นอก

น้าม-ขุ่น-ไว้-ไน-น้าม-ไส-ไว้-นอก

/naːm˦˥.kʰun˨˩.waj˦˥.naj˧.naːm˦˥.saj˩˩˦.waj˦˥.nɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

แม้จะไม่พอใจก็ยังแสดงสีหน้ายิ้มแย้ม

th-น้ำขุ่นไว้ในน้ำใสไว้นอก-th-adv-rvLJUamk


น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ

น้ำ + เชี่ยว + อย่า + ขวาง + เรือ

น้าม-เชี่ยว-หฺย่า-ขฺวาง-เรือ

/naːm˦˥.t͡ɕʰia̯w˥˩.jaː˨˩.kʰwaːŋ˩˩˦.rɯa̯˧/^((สัมผัส))

อย่าขวางผู้ที่มีอำนาจหรือผู้ที่กำลังโกรธจัด

th-น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ-th-verb-aNB78EVB


น้ำซึมบ่อทราย

น้ำ + ซึม + บ่อ + ทราย

น้าม-ซึม-บ่อ-ซาย

มีรายได้มาเรื่อย ๆ


น้ำตาเช็ดหัวเข่า

การน้ำตาเช็ดหัวเข่า (abstract-noun)

เสียใจเพราะช้ำใจหรือต้องผิดหวังอย่างหนัก


น้ำตาตกใน

เศร้าโศกเสียใจอย่างมาก แต่ไม่แสดงให้ปรากฏ


น้ำตาลใกล้มด ใครจะอดได้

น้าม-ตาน-ไกฺล้-มด-ไคฺร-จะ-อด-ด้าย

/naːm˦˥.taːn˧.klaj˥˩.mot̚˦˥.kʰraj˧.t͡ɕa˨˩.ʔot̚˨˩.daːj˥˩/^((สัมผัส))

ชายหญิงที่ใกล้ชิดกันมากย่อมห้ามใจไม่ให้รักกันได้ยาก

th-น้ำตาลใกล้มด_ใครจะอดได้-th-noun-vmBH22wc


น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง

น้ำ + ท่วม + ทุ่ง + ผักบุ้ง + โหรงเหรง

การน้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง (abstract-noun)

น้าม-ท่วม-ทุ่ง-ผัก-บุ้ง-โหฺรง-เหฺรง

/naːm˦˥.tʰua̯m˥˩.tʰuŋ˥˩.pʰak̚˨˩.buŋ˥˩.roːŋ˩˩˦.reːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

พูดมากแต่ได้เนื้อหาสาระน้อย

th-น้ำท่วมทุ่ง_ผักบุ้งโหรงเหรง-th-verb-MvOA99ew


น้ำท่วมปาก

พูดไม่ออกเพราะเกรงจะมีภัยแก่ตนหรือผู้อื่น


น้ำน้อยย่อมแพ้ไฟ

ฝ่ายข้างน้อยย่อมแพ้ฝ่ายข้างมาก


น้ำนิ่งไหลลึก

คนที่มีท่าหงิม ๆ มักจะมีความคิดลึกซึ้ง


น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า

น้ำ + พึ่ง + เรือ + เสือ + พึ่ง + ป่า

น้าม-พึ่ง-เรือ-เสือ-พึ่ง-ป่า

/naːm˦˥.pʰɯŋ˥˩.rɯa̯˧.sɯa̯˩˩˦.pʰɯŋ˥˩.paː˨˩/^((สัมผัส))

การพึ่งพาอาศัยกัน, ความสามัคคี

th-น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า-th-noun-H3m31Ay8


น้ำเย็นปลาตาย

น้ำ + เย็น + ปลา + ตาย

น้ำ-เย็น-ปฺลา-ตาย

คำพูดที่ไพเราะอ่อนหวาน ซึ่งถูกใจผู้ฟัง แต่อาจเป็นโทษเป็นภัยได้


น้ำร้อนปลาเป็น

น้ำ + ร้อน + ปลา + เป็น

น้ำ-ร้อน-ปฺลา-เป็น

คำพูดที่ตรงไปตรงมาแบบขวานผ่าซาก อาจไม่ถูกใจผู้ฟัง แต่ไม่เป็นพิษเป็นภัย


น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย

น้ำร้อนปลาเป็น + น้ำเย็นปลาตาย

น้ำ-ร้อน-ปฺลา-เป็น-น้ำ-เย็น-ปฺลา-ตาย

คำพูดที่ไพเราะอ่อนหวาน ซึ่งถูกใจผู้ฟัง แต่อาจเป็นโทษเป็นภัยได้ และคำพูดที่ตรงไปตรงมาแบบขวานผ่าซาก อาจไม่ถูกใจผู้ฟัง แต่ไม่เป็นพิษเป็นภัย

th-น้ำร้อนปลาเป็น_น้ำเย็นปลาตาย-th-noun-cSnI9J-h


น้ำสั่งฟ้า ปลาสั่งฝน

น้ำ + สั่ง + ฟ้า + ปลา + สั่ง + ฝน

น้าม-สั่ง-ฟ้า-ปฺลา-สั่ง-ฝน

/naːm˦˥.saŋ˨˩.faː˦˥.plaː˧.saŋ˨˩.fon˩˩˦/^((สัมผัส))

สั่งเสียเป็นครั้งสุดท้าย

th-น้ำสั่งฟ้า_ปลาสั่งฝน-th-verb-Zjnljpnz

ทำการอันใดที่เป็นสิ่งสำคัญเพื่อไว้อาลัยก่อนจากไป

th-น้ำสั่งฟ้า_ปลาสั่งฝน-th-verb-Paub5D3y


ฝนสั่งฟ้า ปลาสั่งหนอง

ฝน + สั่ง + ฟ้า + ปลา + สั่ง + หนอง

ฝน-สั่ง-ฟ้า-ปฺลา-สั่ง-หฺนอง

/fon˩˩˦.saŋ˨˩.faː˦˥.plaː˧.saŋ˨˩.nɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

สั่งเสียเป็นครั้งสุดท้าย

th-ฝนสั่งฟ้า_ปลาสั่งหนอง-th-verb-Zjnljpnz

th-ฝนสั่งฟ้า_ปลาสั่งหนอง-th-verb-Paub5D3y


นิ้วไหนร้ายก็ตัดนิ้วนั้น

นิ้ว + ไหน + ร้าย + ก็ + ตัด + นิ้ว + นั้น

นิ้ว-ไหฺน-ร้าย-เก้าะ-ตัด-นิ้ว-นั้น

/niw˦˥.naj˩˩˦.raːj˦˥.kɔʔ˥˩.tat̚˨˩.niw˦˥.nan˦˥/^((สัมผัส))

คนใดไม่ดี ก็ตัดออกไปจากหมู่คณะ

th-นิ้วไหนร้ายก็ตัดนิ้วนั้น-th-noun-U~BHXSsX


ฟังไม่ได้ศัพท์ จับไปกระเดียด

การฟังไม่ได้ศัพท์ จับไปกระเดียด (abstract-noun)

ฟัง-ไม่-ด้าย-สับ-จับ-ไป-กฺระ-เดียด

/faŋ˧.maj˥˩.daːj˥˩.sap̚˨˩.t͡ɕap̚˨˩.paj˧.kra˨˩.dia̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

ฟังไม่ได้ความแจ่มชัด แล้วเอาไปพูดต่อ หรือทำผิด ๆ พลาด ๆ

th-ฟังไม่ได้ศัพท์_จับไปกระเดียด-th-verb-lnx2Ubwl


ไฟสุมขอน

อารมณ์ร้อนรุ่มที่คุกรุ่นอยู่ในใจ


ฤๅษีเลี้ยงลิง

ผู้เลี้ยงเด็กซุกซนหรือปกครองคนหมู่มากที่ไม่อยู่ในระเบียบวินัยย่อมเดือดร้อนรำคาญ


ศรศิลป์ไม่กินกัน

การศรศิลป์ไม่กินกัน (abstract-noun)

ไม่ถูกกัน, ไม่ลงรอยกัน, ไม่ชอบหน้ากัน


ศิษย์คิดล้างครู

ศิษย์เนรคุณที่มุ่งคิดจะทำลายล้างครูบาอาจารย์


ศิษย์นอกครู

ศิษย์ที่ประพฤติไม่ตรงตามคำสั่งสอนของครูบาอาจารย์

ผู้ที่ประพฤติไม่ตรงตามแบบฉบับที่นิยมกันมา


ศิษย์มีครู

ศิษย์ + มี + ครู

คนเก่งที่มีครูเก่ง


ศึกหน้านาง

การวิวาทหรือต่อสู้กันต่อหน้าหญิงที่ตนหมายปอง


บนบานศาลกล่าว

บนบาน + ศาล + กล่าว

การบนบานศาลกล่าว (abstract-noun)

บน-บาน-สาน-กฺล่าว

ขอร้องให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วยเหลือ


บอกเล่าเก้าสิบ

การบอกเล่าเก้าสิบ (abstract-noun)

บอกกล่าวให้รู้


บอกหนังสือสังฆราช

การบอกหนังสือสังฆราช (abstract-noun)

สอนสิ่งที่เขารู้ดีอยู่แล้ว


สอนหนังสือสังฆราช

การสอนหนังสือสังฆราช (abstract-noun)

สอน-หฺนัง-สือ-สัง-คะ-ราด

/sɔːn˩˩˦.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.saŋ˩˩˦.kʰa˦˥.raːt̚˥˩/^((สัมผัส))

สอนสิ่งที่เขารู้ดีอยู่แล้ว


บัวไม่ช้ำ น้ำไม่ขุ่น

บัวไม่ให้ช้ำ น้ำไม่ให้ขุ่น
การบัวไม่ช้ำ น้ำไม่ขุ่น (abstract-noun)

บัว-ไม่-ช้ำ-น้าม-ไม่-ขุ่น

/bua̯˧.maj˥˩.t͡ɕʰam˦˥.naːm˦˥.maj˥˩.kʰun˨˩/^((สัมผัส))

รู้จักผ่อนปรนเข้าหากัน มิให้กระทบกระเทือนใจกัน, รู้จักถนอมน้ำใจไม่ให้ขุ่นเคืองกัน

th-บัวไม่ช้ำ_น้ำไม่ขุ่น-th-verb-cKv-xHx5


บัวไม่ให้ช้ำ น้ำไม่ให้ขุ่น

บัวไม่ช้ำ น้ำไม่ขุ่น

บัว-ไม่-ไฮ่-ช้ำ-น้าม-ไม่-ไฮ่-ขุ่น

/bua̯˧.maj˥˩.haj˥˩.t͡ɕʰam˦˥.naːm˦˥.maj˥˩.haj˥˩.kʰun˨˩/^((สัมผัส))

รู้จักผ่อนปรนเข้าหากัน ไม่ให้กระทบกระเทือนใจกัน, รู้จักถนอมน้ำใจไม่ให้ขุ่นเคืองกัน

th-บัวไม่ให้ช้ำ_น้ำไม่ให้ขุ่น-th-verb-E2odhefF


บ่างช่างยุ

บ่าง + ช่าง + ยุ

บ่าง-ชั่ง-ยุ

/baːŋ˨˩.t͡ɕʰaŋ˥˩.juʔ˦˥/^((สัมผัส))

คนที่ชอบพูดส่อเสียดยุยงให้เขาแตกกัน


บ้านเคยอยู่ อู่เคยนอน

บ้าน + เคย + อยู่ + อู่ + เคย + นอน

บ้าน-เคย-หฺยู่-อู่-เคย-นอน

/baːn˥˩.kʰɤːj˧.juː˨˩.ʔuː˨˩.kʰɤːj˧.nɔːn˧/^((สัมผัส))

สถานที่ตนเคยอยู่อาศัยมาก่อน

th-บ้านเคยอยู่_อู่เคยนอน-th-noun-ZM2enyW2


บ้านแตกสาแหรกขาด

บ้าน + แตก + สาแหรก + ขาด

บ้าน-แตก-สา-แหฺรก-ขาด

/baːn˥˩.tɛːk̚˨˩.saː˩˩˦.rɛːk̚˨˩.kʰaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ลักษณะหรืออาการที่ครอบครัวหรือบ้านเมือง เกิดเหตุการณ์อย่างร้ายแรง ถึงกับทำให้ต้องกระจัดกระจายพลัดพรากกัน


บ้านนอกขอกนา

บ้าน-นอก-ขอก-นา

/baːn˥˩.nɔːk̚˥˩.kʰɔːk̚˨˩.naː˧/^((สัมผัส))

คนที่เป็นชาวไร่ชาวนาอยู่นอกกรุงหรือเมืองหลวง


บ้านนอกคอกนา

บ้าน-นอก-คอก-นา

/baːn˥˩.nɔːk̚˥˩.kʰɔːk̚˥˩.naː˧/^((สัมผัส))


บานปลาย

ขยายออกไปมากกว่าที่ตั้งใจไว้เดิม, ขยายเรื่องเล็กให้กลายเป็นเรื่องใหญ่โตออกไป

ใช้เงินเกินกว่าที่กำหนดหรือประมาณไว้


บ้านเมืองมีขื่อมีแป

บ้านเมือง + มีขื่อมีแป

บ้าน-เมือง-มี-ขื่อ-มี-แป

/baːn˥˩.mɯa̯ŋ˧.miː˧.kʰɯː˨˩.miː˧.pɛː˧/^((สัมผัส))

บ้านเมืองหรือประเทศย่อมมีกฎหมายคุ้มครอง


บ้าหอบฟาง

บ้าสมบัติ เห็นอะไรเป็นของมีค่าจะเอาทั้งนั้น

อาการที่หอบหิ้วสิ่งของพะรุงพะรัง


บ้าห้าร้อยจำพวก

บ้ามากมายหลายประเภท


บุกป่าฝ่าดง

พยายามต่อสู้อุปสรรคต่าง ๆ


บุญหนักศักดิ์ใหญ่

มีฐานันดรศักดิ์สูงและอำนาจวาสนายิ่งใหญ่


เบาไม้เบามือ

การเบาไม้เบามือ (abstract-noun)

ทำเบา ๆ หรือค่อย ๆ ด้วยความระมัดระวัง, ทำไม่ให้หนักมือหรือรุนแรง

ช่วยให้ไม่ต้องทำงานมาก


เบี้ยต่อไส้

เบี้ย + ต่อ + ไส้

เบี้ย-ต่อ-ไส้

เงินที่พอประทังชีวิตให้ยืนยาวไปได้ชั่วระยะหนึ่ง


เบี้ยน้อยหอยน้อย

มีเงินน้อย, มีเงินไม่มาก


เบี้ยบ้ายรายทาง

เงินที่จะต้องใช้จ่ายหรือเสียไปเรื่อย ๆ เป็นระยะ ๆ ในขณะทำธุรกิจอย่างใดอย่างหนึ่งให้สำเร็จ


แบกหน้า

จำใจกลับมาแสดงตัวหรือติดต่ออีกกับผู้ที่ตนเคยทำไม่ดี ไม่ถูกต้อง หรือไม่เหมาะสมมาก่อน


ปรบมือให้

ยกย่อง, สรรเสริญ


ปล่อยนกปล่อยกา

การปล่อยนกปล่อยกา (abstract-noun)

ปฺล็่อย-นก-ปฺล็่อย-กา

ปล่อยให้เป็นอิสระ, ไม่เอาผิด, ปล่อยให้พ้นจากความผูกพัน


ปล่อยลูกนกลูกกา

การปล่อยลูกนกลูกกา (abstract-noun)

ปฺล็่อย-ลูก-นก-ลูก-กา

/plɔj˨˩.luːk̚˥˩.nok̚˦˥.luːk̚˥˩.kaː˧/^((สัมผัส))


ปล่อยปลาลงน้ำ

การปล่อยปลาลงน้ำ (abstract-noun)

ปล่อยศัตรูไปแล้วเขาจะไม่นึกถึงบุญคุณ


ปล่อยเปรต

ปล่อย + เปรต

ปฺล็่อย-เปฺรด

ปล่อยให้พ้นจากการควบคุมในบางโอกาส


ปล่อยผี

ปล่อยให้พ้นจากการควบคุมในบางโอกาส


ปล่อยเสือเข้าป่า

การปล่อยเสือเข้าป่า (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ ปล่อยปลาลงน้ำ เป็น ปล่อยเสือเข้าป่า ปล่อยปลาลงน้ำ

ปล่อยศัตรูไปอาจกลับมาทำร้ายภายหลังอีก


ปล่อยเสือเข้าป่า ปล่อยปลาลงน้ำ

การปล่อยเสือเข้าป่า ปล่อยปลาลงน้ำ (abstract-noun)

ปล่อยศัตรูไปอาจกลับมาทำร้ายภายหลังอีก

th-ปล่อยเสือเข้าป่า_ปล่อยปลาลงน้ำ-th-verb-zFtOl~vH


ปลาข้องเดียวกัน

ปฺลา-ค็่อง-เดียว-กัน

คนที่อยู่ร่วมกันหรือเป็นพวกเดียวกัน


ปลาติดร่างแห

คนที่พลอยได้รับเคราะห์กรรมร่วมกับผู้อื่นทั้ง ๆ ที่ไม่ได้มีส่วนพัวพันด้วย


ปลายอ้อปลายแขม

ที่ยังอยู่ที่ไหนไม่รู้, ที่ยังอยู่ห่างไกล


ปลาหมอตายเพราะปาก

คนที่พูดพล่อยจนได้รับอันตราย


ปลาใหญ่กินปลาเล็ก

คน ผู้ใหญ่ หรือประเทศที่มีอำนาจ กดขี่ข่มเหงผู้อ่อนแอหรือผู้น้อย


ปลูกเรือนคร่อมตอ

การปลูกเรือนคร่อมตอ (abstract-noun)

กระทำสิ่งซึ่งล่วงล้ำ ก้าวก่ายสิทธิของผู้อื่น จะโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือไม่ก็ตาม


ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่

การปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ (abstract-noun)

มักพูดเข้าคู่กับ ผูกอู่ตามใจผู้นอน เป็น ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ ผูกอู่ตามใจผู้นอน

ทำตามความพอใจของผู้ที่จะได้รับผลโดยตรง

th-ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่-th-verb-3ugfSQYk


ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ ผูกอู่ตามใจผู้นอน

ปฺลูก-เรือน-ตาม-ไจ-พู่-หฺยู่-ผูก-อู่-ตาม-ไจ-พู่-นอน

/pluːk̚˨˩.rɯa̯n˧.taːm˧.t͡ɕaj˧.pʰuː˥˩.juː˨˩.pʰuːk̚˨˩.ʔuː˨˩.taːm˧.t͡ɕaj˧.pʰuː˥˩.nɔːn˧/^((สัมผัส))

ทำตามความพอใจของผู้ที่จะได้รับผลโดยตรง

th-ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่_ผูกอู่ตามใจผู้นอน-th-verb-3ugfSQYk


ปวดเศียรเวียนเกล้า

การปวดเศียรเวียนเกล้า (abstract-noun)

เดือดร้อนรำคาญใจเพราะมีเรื่องยุ่งยากมากจนแก้ไม่ทัน


ปอกกล้วยเข้าปาก

ปอก + กล้วย + เข้า + ปาก

ง่ายเหมือนปลอกกล้วยเข้าปาก

ปอก-กฺล้วย-เค่า-ปาก

/pɔːk̚˨˩.klua̯j˥˩.kʰaw˥˩.paːk̚˨˩/^((สัมผัส))


ปัญญาแค่หางอึ่ง

ตัดมาจาก ปัญญาแค่หางอึ่งอ่าง; เหมือนกับ ปัญญา + แค่ + หาง + อึ่ง (“อึ่งอ่าง”)

ปัน-ยา-แค่-หาง-อึ่ง

/pan˧.jaː˧.kʰɛː˥˩.haːŋ˩˩˦.ʔɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

มีความรู้น้อย, โง่


ปัดสวะ

ทำอย่างขอไปที


ปากปราศรัยใจเชือดคอ

ปราก + ปราศรัย + ใจ + เชือด + คอ

ปาก-ปฺรา-ไส-ไจ-เชือด-คอ

/paːk̚˨˩.praː˧.saj˩˩˦.t͡ɕaj˧.t͡ɕʰɯa̯t̚˥˩.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

พูดดีแต่ใจคิดร้าย


ปากเป็นชักยนต์

ว่ากล่าวสั่งสอนไม่รู้จักหยุด


ปากเปียก

เรียกการว่ากล่าวตักเตือนซ้ำแล้วซ้ำเล่าก็ยังไม่ได้ผลตามที่มุ่งหมาย


ปากไม่สิ้นกลิ่นน้ำนม

ปาก-ไม่-ซิ่น-กฺลิ่น-น้าม-นม

/paːk̚˨˩.maj˥˩.sin˥˩.klin˨˩.naːm˦˥.nom˧/^((สัมผัส))

th-ปากไม่สิ้นกลิ่นน้ำนม-th-adj-8L~zHBrN


ปากว่าตาขยิบ

การปากว่าตาขยิบ (abstract-noun)

[päːk̚˩.wäː˥˩.täː˧.kʰä˩.jip̚˩]

พูดอย่างหนึ่ง แต่ทำอีกอย่างหนึ่ง


ปากว่าตาขยิบ

[päːk̚˩.wäː˥˩.täː˧.kʰä˩.jip̚˩]

ปากกับใจไม่ตรงกัน


ปากว่ามือถึง

การปากว่ามือถึง (abstract-noun)

พอพูดก็ทำเลย


ปากหวานก้นเปรี้ยว

ปาก + หวาน + ก้น + เปรี้ยว

ปาก-หฺวาน-ก้น-เปฺรี้ยว

/paːk̚˨˩.waːn˩˩˦.kon˥˩.pria̯w˥˩/^((สัมผัส))

พูดจาอ่อนหวานแต่ไม่จริงใจ


ปากหอยปากปู

ชอบนินทาเล็กน้อย

ไม่กล้าพูด, พูดไม่ขึ้น หรือพูดไม่มีใครสนใจฟัง


ปิ้งปลาประชดแมว

การปิ้งปลาประชดแมว (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ หุงข้าวประชดหมา เป็น หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว

ทำประชดหรือแดกดัน ซึ่งมีแต่จะเสียประโยชน์


หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว

การหุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว (abstract-noun)

th-หุงข้าวประชดหมา_ปิ้งปลาประชดแมว-th-verb-uoV5Zz-p


ปิดควันไฟไม่มิด

การปิดควันไฟไม่มิด (abstract-noun)

ปิดเรื่องที่อื้อฉาวไปทั่วแล้วไม่สำเร็จ


ปิดทองหลังพระ

การปิดทองหลังพระ (abstract-noun)

ทำความดีแต่ไม่ได้รับการยกย่อง เพราะไม่มีใครเห็นคุณค่า


ปิดประตูตีแมว

การปิดประตูตีแมว (abstract-noun)

รังแกคนไม่มีทางสู้ และไม่มีทางหนีรอดไปได้


ปีกกล้าขาแข็ง

ปีก + กล้า + ขา + แข็ง

ปีก-กฺล้า-ขา-แข็ง

/piːk̚˨˩.klaː˥˩.kʰaː˩˩˦.kʰɛŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

พึ่งตัวเองได้


เป็ดขันประชันไก่

เป็ด + ขัน + ประชัน + ไก่

เป็ด-ขัน-ปฺระ-ชัน-ไก่

/pet̚˨˩.kʰan˩˩˦.pra˨˩.t͡ɕʰan˧.kaj˨˩/^((สัมผัส))

ผู้ที่มีความรู้ความสามารถน้อยแต่อวดแสดงแข่งกับผู้ที่มีความรู้ความสามารถสูง


เป็นกอบเป็นกำ

เป็นผลดี, เป็นชิ้นเป็นอัน, เป็นก้อนใหญ่ ทำประโยชน์ต่อไปได้ดี


เป็นคุ้งเป็นแคว

ยืดยาว, ต่าง ๆ นานา


เป็นเงาตามตัว

คำกริยาวิเศษณ์

เป็น + เงา + ตาม + ตัว

เป็น-เงา-ตาม-ตัว

คอยติดตามอยู่ตลอดเวลา

เพิ่มขึ้นหรือลดลงตามส่วน


เป็นตุเป็นตะ

คำกริยาวิเศษณ์

เป็น-ตุ-เป็น-ตะ

อย่างเป็นจริงเป็นจัง


เป็นน้ำเป็นนวล

มีผิวพรรณผุดผ่องสวยงาม


เป็นเนื้อเป็นหนัง

เป็น + เนื้อ + เป็น + หนัง

เป็น-เนื้อ-เป็น-หฺนัง

เป็นชิ้นเป็นอัน


เป็นบ้าเป็นหลัง

เอาจริงเอาจังเกินไป


เป็นปี่เป็นขลุ่ย

ถูกคอกัน, เข้ากันได้ดี


เป็นฝั่งเป็นฝา

การเป็นฝั่งเป็นฝา (abstract-noun)

มีหลักฐานมั่นคง


เป็นฟืนเป็นไฟ

คำกริยาวิเศษณ์

เป็น + ฟืน + เป็น + ไฟ

มักใช้กับกริยา โกรธ เป็น โกรธเป็นฟืนเป็นไฟ

เป็น-ฟืน-เป็น-ไฟ

รุนแรง, เต็มที่

ไปทำอะไรให้เขาโกรธเป็นฟืนเป็นไฟ


เป็นโล้เป็นพาย

เป็น + โล้ + เป็น + พาย

เป็น-โล้-เป็น-พาย

เอาการเอางาน, แข็งขัน, จริงจัง, ได้เรื่องได้ราว, เข้าท่าเข้าทางดี (มักใช้ในทางปฏิเสธ)


เป็นวรรคเป็นเวร

ไม่รู้จักจบสิ้น


เป็นหน้าเป็นตา

เป็นกิจจะลักษณะ, เป็นชิ้นเป็นอัน


เป็นหุ่นให้เชิด

เป็น + หุ่น + ให้ + เชิด

เป็น-หุ่น-ไฮ่-เชิด

/pen˧.hun˨˩.haj˥˩.t͡ɕʰɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))

อยู่ในฐานะหรือตำแหน่งที่ต้องทำตามที่เขาสั่ง


เป็นหูเป็นตา

การเป็นหูเป็นตา (abstract-noun)

ช่วยรับฟังและดูแลรักษาแทน


เปิดหูเปิดตา

เปิด + หู + เปิด + ตา

การเปิดหูเปิดตา (abstract-noun)

เปิด-หู-เปิด-ตา

/pɤːt̚˨˩.huː˩˩˦.pɤːt̚˨˩.taː˧/^((สัมผัส))

ให้ได้ฟังและให้ได้เห็นมาก (มักใช้เกี่ยวกับการไปพักผ่อนหย่อนใจและหาความรู้ไปในตัว)


แปดเหลี่ยมแปดคม

แปด + เหลี่ยม + แปด + คม

แปด-เหฺลี่ยม-แปด-คม

/pɛːt̚˨˩.lia̯m˨˩.pɛːt̚˨˩.kʰom˧/^((สัมผัส))

มีเล่ห์เหลี่ยมมาก


แปดเหลี่ยมสิบสองคม

แปด + เหลี่ยม + สิบสอง + คม

แปด-เหฺลี่ยม-สิบ-สอง-คม

/pɛːt̚˨˩.lia̯m˨˩.sip̚˨˩.sɔːŋ˩˩˦.kʰom˧/^((สัมผัส))

มีเล่ห์เหลี่ยมมาก


โปรดสัตว์ได้บาป

โปรดสัตว์ + ได้ + บาป

การโปรดสัตว์ได้บาป (abstract-noun)

โปฺรด-สัด-ได้-บาบ

/proːt̚˨˩.sat̚˨˩.daj˥˩.baːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ทำดีแต่ได้ชั่ว, ทำคุณแต่กลับได้โทษ


ไปตายดาบหน้า

การไปตายดาบหน้า (abstract-noun)

ยอมไปเผชิญกับความทุกข์และความลำบากข้างหน้า


ไปตายเอาดาบหน้า

การไปตายเอาดาบหน้า (abstract-noun)


ไปวัดไปวาได้

ไป + วัดวา + ได้

ไป-วัด-ไป-วา-ได้

/paj˧.wat̚˦˥.paj˧.waː˧.daj˥˩/^((สัมผัส))

มีรูปร่างหน้าตาดีพอจะอวดเขาได้


ไปไหนมาสามวาสองศอก

ไป + ไหน + มา + สาม + วา + สอง + ศอก

ไป-ไหฺน-มา-สาม-วา-สอง-สอก

/paj˧.naj˩˩˦.maː˧.saːm˩˩˦.waː˧.sɔːŋ˩˩˦.sɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ถามอย่างหนึ่งตอบไปอีกอย่างหนึ่ง


ไปอย่างน้ำขุ่น ๆ

การไปอย่างน้ำขุ่น ๆ (abstract-noun)

พูดเข้าตัวหลบเลี่ยงไปข้าง ๆ คู ๆ


ผ่อนผันสั้นยาว

ผ่อน + ผัน + สั้น + ยาว

การผ่อนผันสั้นยาว (abstract-noun)

ผ่อน-ผัน-ซั่น-ยาว

/pʰɔːn˨˩.pʰan˩˩˦.san˥˩.jaːw˧/^((สัมผัส))

ประนีประนอม, อะลุ่มอล่วยกัน


ผ่อนสั้นผ่อนยาว

ผ่อน + สั้น + ผ่อน + ยาว

การผ่อนสั้นผ่อนยาว (abstract-noun)
ผ่อนผันสั้นยาว

ผ็่อน-สั้น-ผ็่อน-ยาว

ประนีประนอม, อะลุ่มอล่วยกัน


ผ่อนหนักเป็นเบา

การผ่อนหนักเป็นเบา (abstract-noun)

ลดความรุนแรงลง, ลดหย่อนลง


ผักชีโรยหน้า

การทำความดีแค่ไม่ลึกซึ้ง


ผักต้มขนมยำ

ผสมปนเปกันยุ่ง


ผัดวันประกันพรุ่ง

การผัดวันประกันพรุ่ง (abstract-noun)

ผัด-วัน-ปฺระ-กัน-พฺรุ่ง

/pʰat̚˨˩.wan˧.pra˨˩.kan˧.pʰruŋ˥˩/^((สัมผัส))

ขอเลื่อนเวลาออกไปครั้งแล้วครั้งเล่า


ผ้าขี้ริ้วห่อทอง

คนมั่งมีแต่แต่งตัวซอมซ่อ


ผิดฝาผิดตัว

ไม่เข้าชุดกัน, ไม่เข้าคู่กัน

คนละพวก คนละฝ่าย


ผีเข้าผีออก

ผี + เข้า + ผี + ออก

ผี-เค่า-ผี-ออก

/pʰiː˩˩˦.kʰaw˥˩.pʰiː˩˩˦.ʔɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย, ไม่คงที่


ผีซ้ำด้ำพลอย

ผี + ซ้ำ + ด้ำ + พลอย

ผี-ซ้ำ-ด้ำ-พฺลอย

/pʰiː˩˩˦.sam˦˥.dam˥˩.pʰlɔːj˧/^((สัมผัส))

ถูกซ้ำเติมเมื่อพลาดพลั้งลง หรือเมื่อคราวเคราะห์ร้าย


ผีบ้านไม่ดี ผีป่าก็พลอย

คนในบ้านเป็นใจ ช่วยให้คนนอกบ้านเข้ามาทำความเสียหายได้, คนในบ้านไม่ดี ทำให้คนที่มาอาศัยอยู่ด้วยพลอยไม่ดีไปด้วย

th-ผีบ้านไม่ดี_ผีป่าก็พลอย-th-noun-jxeWyLY9


ผีเรือนไม่ดี ผีป่าก็พลอย

ผีเรือน + ไม่ + ดี + ผี + ป่า + ก็ + พลอย

ผี-เรือน-ไม่-ดี-ผี-ป่า-ก้อ-พฺลอย

/pʰiː˩˩˦.rɯa̯n˧.maj˥˩.diː˧.pʰiː˩˩˦.paː˨˩.kɔː˥˩.pʰlɔːj˧/^((สัมผัส))

th-ผีเรือนไม่ดี_ผีป่าก็พลอย-th-noun-jxeWyLY9


ผีไม่มีศาล

ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง


ผูกอู่ตามใจผู้นอน

การผูกอู่ตามใจผู้นอน (abstract-noun)

มักพูดเข้าคู่กับ ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ เป็น ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ ผูกอู่ตามใจผู้นอน

ทำตามความพอใจของผู้ที่จะได้รับผลโดยตรง


ผู้ชายพายเรือ

ผู้ชาย + พาย + เรือ

พู่-ชาย-พาย-เรือ

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰaːj˧.pʰaːj˧.rɯa̯˧/^((สัมผัส))

ผู้ชายทั่วไป


ผู้ชายรายเรือ

ผู้ชายทั่วไป


ผู้หญิงยิงเรือ

ผู้หญิงทั่วไป


ผู้หญิงริงเรือ

ผู้หญิงทั่วไป


เผื่อขาดเผื่อเหลือ

จำนวนที่สำรองไว้


แผ่นดินกลบหน้า

แผ่นดิน + กลบ + หน้า

แผ็่น-ดิน-กฺลบ-น่า


แผลเก่า

ความเจ็บช้ำที่ฝังใจอยู่ไม่รู้ลืม


ฝนตกก็แช่ง ฝนแล้งก็ด่า

การฝนตกก็แช่ง ฝนแล้งก็ด่า (abstract-noun)

ฝน-ตก-ก้อ-แช็่ง ฝน-แล้ง-ก้อ-ด่า

/fon˩˩˦.tok̚˨˩.kɔː˥˩.t͡ɕʰɛŋ˥˩.fon˩˩˦.lɛːŋ˦˥.kɔː˥˩.daː˨˩/^((สัมผัส))

ทำอย่างไร ๆ ก็ไม่ถูกใจสักอย่าง

th-ฝนตกก็แช่ง_ฝนแล้งก็ด่า-th-verb-QTFU-rZG


ฝนตกก็แช่ง ฝนแล้งก็ด่า

ฝน-ตก-ก้อ-แช็่ง ฝน-แล้ง-ก้อ-ด่า

การทำอะไร ๆ จะให้ถูกใจคนทั้งหมดนั้นเป็นไปไม่ได้

th-ฝนตกก็แช่ง_ฝนแล้งก็ด่า-th-noun-uVwixotX


ฝนตกขี้หมูไหล

การฝนตกขี้หมูไหล (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ คนจัญไรมาพบกัน เป็น ฝนตกขี้หมูไหล คนจัญไรมาพบกัน

พลอยเหลวไหลไปด้วยกัน


ฝนตกไม่ทั่วฟ้า

การฝนตกไม่ทั่วฟ้า (abstract-noun)

แจกจ่ายของไม่ทั่วถึงกัน


ฝนตกไม่มีเค้า

เรื่องที่เกิดขึ้นโดยไม่มีวี่แววหรือไม่ได้คาดหวังไว้ก่อน


ฝนตกอย่าเชื่อดาว

การฝนตกอย่าเชื่อดาว (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย เป็น ฝนตกอย่าเชื่อดาว มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย

อย่าไว้วางใจใครหรืออะไรจนเกินไป


ฝนทั่งให้เป็นเข็ม

การฝนทั่งให้เป็นเข็ม (abstract-noun)

เพียรพยายามสุดความสามารถจนกว่าจะสำเร็จผล


ฝากกาย

มอบตัวให้อยู่ในความดูแลหรืออุปการะของผู้อื่น


ฝากเนื้อฝากตัว

การฝากเนื้อฝากตัว (abstract-noun)


ฝากปลาไว้กับแมว

การฝากปลาไว้กับแมว (abstract-noun)

ฝากสิ่งใดสิ่งหนึ่งไว้กับคนที่ชอบสิ่งนั้น ย่อมสูญหายได้ง่าย, ไว้วางใจคนที่ไม่ควรไว้วางใจ


ฝากเนื้อไว้กับเสือ

การฝากเนื้อไว้กับเสือ (abstract-noun)


ฝากผีฝากไข้

ขอยึดเป็นที่พึ่งจนวันตาย


ใฝ่สูงจนเกินศักดิ์

การใฝ่สูงจนเกินศักดิ์ (abstract-noun)

หวังสิ่งที่เกินฐานะของตน


ใฝ่สูงให้เกินศักดิ์

การใฝ่สูงให้เกินศักดิ์ (abstract-noun)

หวังสิ่งที่เกินฐานะของตน


พกนุ่น

จาก พก + นุ่น

ใจเบา, เชื่อง่าย


พกหิน

จาก พก + หิน


พบไม้งามเมื่อขวานบิ่น

การพบไม้งามเมื่อขวานบิ่น (abstract-noun)

พบ-ไม้-งาม-เมื่อ-ขฺวาน-บิ่น

/pʰop̚˦˥.maj˦˥.ŋaːm˧.mɯa̯˥˩.kʰwaːn˩˩˦.bin˨˩/^((สัมผัส))

พบหญิงสาวที่ต้องใจเมื่อแก่

th-พบไม้งามเมื่อขวานบิ่น-th-verb-egzv7LDY


พบไม้งามเมื่อยามขวานบิ่น

การพบไม้งามเมื่อยามขวานบิ่น (abstract-noun)

พบหญิงสาวที่ต้องใจเมื่อแก่

th-พบไม้งามเมื่อยามขวานบิ่น-th-verb-egzv7LDY


พระมาลัยมาโปรด

ผู้ที่มาช่วยเหลือในยามที่กำลังตกทุกข์ได้ทันท่วงที


พระศุกร์เข้าพระเสาร์แทรก

ความทุกข์ยากที่เกิดซ้อน ๆ เข้ามาในขณะเดียวกัน

th-พระศุกร์เข้าพระเสาร์แทรก-th-noun-ZIwNb4cB


พระอิฐพระปูน

นิ่งเฉย, ไม่รู้สึกยินดียินร้าย


พรากลูกนกฉกลูกกา

พราก + ลูก + นก + ฉก + ลูก + กา

การพรากลูกนกฉกลูกกา (abstract-noun)

พฺราก-ลูก-นก-ฉก-ลูก-กา

/pʰraːk̚˥˩.luːk̚˥˩.nok̚˦˥.t͡ɕʰok̚˨˩.luːk̚˥˩.kaː˧/^((สัมผัส))

ทำให้ลูกพลัดพรากจากพ่อแม่


พรากลูกนกลูกกา

พราก + ลูก + นก + ลูก + กา

การพรากลูกนกลูกกา (abstract-noun)

พฺราก-ลูก-นก-ลูก-กา

/pʰraːk̚˥˩.luːk̚˥˩.nok̚˦˥.luːk̚˥˩.kaː˧/^((สัมผัส))

ทำให้ลูกพลัดพรากจากพ่อแม่


พร้าคัดปากไม่ออก

นิ่ง, ไม่ค่อยพูด, ไม่ช่างพูด


พร้างัดปากไม่ออก

นิ่ง, ไม่ค่อยพูด, ไม่ช่างพูด


พลอยฟ้าพลอยฝน

ไม่ได้เกี่ยวข้องก็เป็นตามไปด้วย


พลั้งปากเสียศีล พลั้งตีนตกต้นไม้

พลั้งปาก + เสีย + ศีล + พลั้ง + ตีน + ตก + ต้นไม้

การพลั้งปากเสียศีล พลั้งตีนตกต้นไม้ (abstract-noun)

พฺลั้ง-ปาก-เสีย-สีน-พฺลั้ง-ตีน-ตก-ต้น-ม้าย

/pʰlaŋ˦˥.paːk̚˨˩.sia̯˩˩˦.siːn˩˩˦.pʰlaŋ˦˥.tiːn˧.tok̚˨˩.ton˥˩.maːj˦˥/^((สัมผัส))

พูดหรือทำอะไรไม่ระมัดระวัง ย่อมเกิดความเสียหาย

th-พลั้งปากเสียศีล_พลั้งตีนตกต้นไม้-th-verb-f1RUo0kV


พลัดที่นาคาที่อยู่

การพลัดที่นาคาที่อยู่ (abstract-noun)

พลัดพรากจากถิ่นฐานเดิม, ระหกระเหิน


พลิกแผ่นดิน

เปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในระบบหรือวิธีการปกครองแผ่นดิน


พลิกแผ่นดิน

อาการที่ตามหาเท่าไร ๆ ก็ไม่พบ


พ่อพวงมาลัย

ชายที่ปล่อยชีวิตตามสบาย ไม่ยอมตั้งตัวหรือทำงานเป็นหลักฐาน


พอเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง

การพอเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง (abstract-noun)

พอมีกินมีใช้, พอเลี้ยงตัวได้

th-พอเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง-th-verb-dgVlMSwG


พะเนินเทินทึก

พะเนิน + เทิน + ทึก

ความพะเนินเทินทึก (noun-from-adj)

พะ-เนิน-เทิน-ทึก

/pʰa˦˥.nɤːn˧.tʰɤːn˧.tʰɯk̚˦˥/^((สัมผัส))

มากมายก่ายกอง


พายเรือทวนน้ำ

พาย + เรือ + ทวน + น้ำ

พาย-เรือ-ทวน-น้าม

/pʰaːj˧.rɯa̯˧.tʰua̯n˧.naːm˦˥/^((สัมผัส))

ทำด้วยความยากลำบาก


พายเรือในหนอง

การพายเรือในหนอง (abstract-noun)

คิด ทำ หรือพูดวกวนกลับไปกลับมา


พายเรือในอ่าง

การพายเรือในอ่าง (abstract-noun)

คิด ทำ หรือพูดวกวนกลับไปกลับมา


พาลรีพาลขวาง

ชอบหาเรื่องทะเลาะวิวาท


พึ่งจมูกคนอื่นหายใจ

การพึ่งจมูกคนอื่นหายใจ (abstract-noun)

อาศัยผู้อื่นมักไม่สะดวก


ยืมจมูกคนอื่นหายใจ

การยืมจมูกคนอื่นหายใจ (abstract-noun)

อาศัยผู้อื่นมักไม่สะดวก


เอาจมูกคนอื่นหายใจ

การเอาจมูกคนอื่นหายใจ (abstract-noun)

อาศัยผู้อื่นมักไม่สะดวก


พึ่งลำแข้งตัวเอง

พึ่ง + ลำแข้ง + ตัวเอง

การพึ่งลำแข้งตัวเอง (abstract-noun)

พึ่ง-ลำ-แค็่ง-ตัว-เอง

/pʰɯŋ˥˩.lam˧.kʰɛŋ˥˩.tua̯˧.ʔeːŋ˧/^((สัมผัส))


อาศัยลำแข้งตัวเอง

การอาศัยลำแข้งตัวเอง (abstract-noun)


พุ่งหอกเข้ารก

การพุ่งหอกเข้ารก (abstract-noun)

ทำพอให้เสร็จไปโดยไม่มีเป้าหมาย หรือโดยไม่คำนึงว่าใครจะเดือดร้อน


พูดจนลิงหลับ

การพูดจนลิงหลับ (abstract-noun)

พูดฉอด ๆ จนผู้ฟังเคลิบเคลิ้ม


พูดเป็นต่อยหอย

การพูดเป็นต่อยหอย (abstract-noun)

พูดไม่หยุดปาก


พูดเป็นนัย

พูดแสดงให้รู้ชั้นเชิงอยู่ในที


พูดเป็นน้ำไหลไฟดับ

การพูดเป็นน้ำไหลไฟดับ (abstract-noun)

พูดคล่องเกิน


พูดเป็นไฟ

พูดคล่องเกิน


พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง

พูด + ไป + สอง + ไพ + เบี้ย + นิ่ง + เสีย + ตำลึง + ทอง

พูด-ไป-สอง-ไพ-เบี้ย-นิ่ง-เสีย-ตำ-ลึง-ทอง

/pʰuːt̚˥˩.paj˧.sɔːŋ˩˩˦.pʰaj˧.bia̯˥˩.niŋ˥˩.sia̯˩˩˦.tam˧.lɯŋ˧.tʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

พูดไปไม่มีประโยชน์ นิ่งเสียดีกว่า

th-พูดไปสองไพเบี้ย_นิ่งเสียตำลึงทอง-th-verb--Sg4~szy


พูดอย่างมะนาวไม่มีน้ำ

พูด-หฺย่าง-มะ-นาว-ไม่-มี-น้าม

/pʰuːt̚˥˩.jaːŋ˨˩.ma˦˥.naːw˧.maj˥˩.miː˧.naːm˦˥/^((สัมผัส))

th-พูดอย่างมะนาวไม่มีน้ำ-th-verb-IS8p~lP2


เพชรตัดเพชร

เพชร + ตัด + เพชร

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

เพ็ด-ตัด-เพ็ด

คนเก่งต่อคนเก่งมาสู้กัน


เพชรน้ำหนึ่ง

เพชร + น้ำหนึ่ง

ความเพชรน้ำหนึ่ง (noun-from-adj)

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

เพ็ด-น้ำ-หฺนึ่ง

/pʰet̚˦˥.nam˦˥.nɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

ดีเป็นพิเศษ ยอดเยี่ยม


เพชรน้ำเอก

ดีเป็นพิเศษ ยอดเยี่ยม


เพชรร้าว

ที่ไม่บริสุทธิ์, ที่มีตำหนิ


แพแตก

ลักษณะที่ครอบครัวเป็นต้น แตกกระจัดกระจายแยกย้ายกันไป เพราะหัวหน้าครอบครัวหรือผู้เป็นหลักเป็นประธานประสบความวิบัติหรือเสียชีวิต


แพ้เป็นพระชนะเป็นมาร

การยอมแพ้ทำให้เรื่องสงบ การไม่ยอมแพ้ทำให้เรื่องไม่สงบ

th-แพ้เป็นพระชนะเป็นมาร-th-noun-MXFAcXDv


มดแดงเฝ้ามะม่วง

มดแดง + เฝ้า + มะม่วง

มด-แดง-เฟ่า-มะ-ม่วง

/mot̚˦˥.dɛːŋ˧.faw˥˩.ma˦˥.mua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชายที่ปองรักหญิงบ้านใกล้หรือที่อยู่ใกล้กัน และคอยกีดกันไม่ให้ชายอื่นมารัก


มดแดงแฝงพวงมะม่วง

มดแดง + แฝง + พวง + มะม่วง

มด-แดง-แฝง-พวง-มะ-ม่วง

/mot̚˦˥.dɛːŋ˧.fɛːŋ˩˩˦.pʰua̯ŋ˧.ma˦˥.mua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))


มะกอกสามตะกร้าปาไม่ถูก

มะกอก + สาม + ตะกร้า + ปา + ไม่ + ถูก

มะ-กอก-สาม-ตะ-กฺร้า-ปา-ไม่-ถูก

/ma˦˥.kɔːk̚˨˩.saːm˩˩˦.ta˨˩.kraː˥˩.paː˧.maj˥˩.tʰuːk̚˨˩/^((สัมผัส))

พูดจาตลบตะแลงพลิกแพลงไปมาจนจับคำพูดไม่ทัน

th-มะกอกสามตะกร้าปาไม่ถูก-th-verb-ENnuWNAf


มะกอกสามตะกร้าปาไม่ถูก

มะกอก + สาม + ตะกร้า + ปา + ไม่ + ถูก

มะ-กอก-สาม-ตะ-กฺร้า-ปา-ไม่-ถูก

th-มะกอกสามตะกร้าปาไม่ถูก-th-noun-Jynj~5Pp


มะพร้าวตื่นดก

การมะพร้าวตื่นดก (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ ยกจกตื่นมี เป็น มะพร้าวตื่นดก ยาจกตื่นมี

เห่อหรือตื่นเต้นในสิ่งที่ตนไม่เคยมีไม่เคยได้จนเกินพอดี


มะพร้าวตื่นดก ยาจกตื่นมี

การมะพร้าวตื่นดก ยาจกตื่นมี (abstract-noun)

th-มะพร้าวตื่นดก_ยาจกตื่นมี-th-verb-CEkdpWX0


มัดมือชก

มัด + มือ + ชก

/mat̚˦˥.mɯː˧.t͡ɕʰok̚˦˥/^((สัมผัส))

บังคับหรือใช้วิธีการใด ๆ ให้อีกฝ่ายหนึ่งตกอยู่ในอำนาจแล้วจัดการเอาตามใจชอบ


มากหมอมากความ

เมื่อมีคนมากก็มีเรื่องมากตาม


มาเหนือเมฆ

มา + เหนือ + เมฆ

มา-เหฺนือ-เมก

/maː˧.nɯa̯˩˩˦.meːk̚˥˩/^((สัมผัส))

มีความคิดหรือชั้นเชิงเหนือผู้อื่น

มาหรือปรากฏขึ้นโดยไม่คาดหมาย


มีตาแต่หามีแววไม่

การมีตาแต่หามีแววไม่ (abstract-noun)

ดูแต่ไม่ลึกซึ้ง, เซ่อ


มีทองเท่าหนวดกุ้ง นอนสะดุ้งจนเรือนไหว

มี + ทอง + เท่า + หนวด + กุ้ง + นอน + สะดุ้ง + จน + เรือน + ไหว

มี-ทอง-เท่า-หฺนวด-กุ้ง-นอน-สะ-ดุ้ง-จน-เรือน-ไหฺว

/miː˧.tʰɔːŋ˧.tʰaw˥˩.nua̯t̚˨˩.kuŋ˥˩.nɔːn˧.sa˨˩.duŋ˥˩.t͡ɕon˧.rɯa̯n˧.waj˩˩˦/^((สัมผัส))

มีสมบัติเพียงเล็กน้อย แต่กังวลจนนอนไม่หลับ

th-มีทองเท่าหนวดกุ้ง_นอนสะดุ้งจนเรือนไหว-th-verb-Vf3mOqcj


มีเฟื้องมีสลึง

การมีเฟื้องมีสลึง (abstract-noun)

มีเงินเล็กน้อย


มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย

การมีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ ฝนตกอย่าเชื่อดาว เป็น ฝนตกอย่าเชื่อดาว มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย

อย่าไว้วางใจใครหรืออะไรจนเกินไป

th-มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย-th-verb-MjmRYshR


ฝนตกอย่าเชื่อดาว มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย

ฝน-ตก-หฺย่า-เชื่อ-ดาว-มี-เมีย-สาว-หฺย่า-เชื่อ-แม่-ยาย

/fon˩˩˦.tok̚˨˩.jaː˨˩.t͡ɕʰɯa̯˥˩.daːw˧.miː˧.mia̯˧.saːw˩˩˦.jaː˨˩.t͡ɕʰɯa̯˥˩.mɛː˥˩.jaːj˧/^((สัมผัส))

อย่าไว้วางใจใครหรืออะไรจนเกินไป

th-ฝนตกอย่าเชื่อดาว_มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย-th-verb-MjmRYshR


มือถือสาก ปากถือศีล

มือ + ถือ + สาก + ปาก + ถือ + ศีล

มือ-ถือ-สาก-ปาก-ถือ-สีน

/mɯː˧.tʰɯː˩˩˦.saːk̚˨˩.paːk̚˨˩.tʰɯː˩˩˦.siːn˩˩˦/^((สัมผัส))

แสดงตัวว่าเป็นคนมีศีลธรรม แต่กลับประพฤติชั่ว


มือเป็นระวิง

อาการที่ใช้มือทำงานไม่ได้หยุด


มือไม่พาย เอาเท้าราน้ำ

มือ-ไม่-พาย-เอา-ท้าว-รา-น้าม

/mɯː˧.maj˥˩.pʰaːj˧.ʔaw˧.tʰaːw˦˥.raː˧.naːm˦˥/^((สัมผัส))

ไม่ช่วยแล้วยังขัดขวางการทำงานของผู้อื่น

th-มือไม่พาย_เอาเท้าราน้ำ-th-verb-9yAg8T8s


มือไม่พาย เอาตีนราน้ำ

มือ-ไม่-พาย-เอา-ตีน-รา-น้าม

/mɯː˧.maj˥˩.pʰaːj˧.ʔaw˧.tiːn˧.raː˧.naːm˦˥/^((สัมผัส))

ไม่ช่วยแล้วยังขัดขวางการทำงานของผู้อื่น

th-มือไม่พาย_เอาตีนราน้ำ-th-verb-9yAg8T8s


มือสะอาด

/mɯː˧.sa˨˩.ʔaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

มีความประพฤติดี, มีความซื่อสัตย์สุจริตไม่คดโกงหรือฉ้อราษฎร์บังหลวง


มือสั้นตีนสั้น

การมือสั้นตีนสั้น (abstract-noun)

ขาดกำลังที่จะช่วยให้กิจการสำเร็จด้วยดี


มือห่างตีนห่าง

สุรุ่ยสุร่าย, สะเพร่า, เลินเล่อ, ไม่ระมัดระวัง


เมื่อพีเนื้อหอม เมื่อผอมเนื้อเหม็น

เวลารวยคนมาห้อมล้อมประจบประแจง เวลาจนคนพากันหน่ายหนี

th-เมื่อพีเนื้อหอม_เมื่อผอมเนื้อเหม็น-th-noun-YSMG2i1G


เมื่อเอยเมื่อนั้น

ชักช้า, อืดอาด, ยืดยาด


แม่กระชังหน้าใหญ่

มักใช้เข้าคู่กับ แม่หญิงแม่หญัง เป็น แม่หญิงแม่หญัง แม่กระชังหน้าใหญ่

ผู้ที่ชอบออกหน้าเป็นหัวเรือใหญ่


แม่หญิงแม่หญัง แม่กระชังหน้าใหญ่

ผู้ที่ชอบออกหน้าเป็นหัวเรือใหญ่

th-แม่หญิงแม่หญัง_แม่กระชังหน้าใหญ่-th-noun-nqakDmcZ


แม่รีแม่แรด

ทำเจ้าหน้าเจ้าตา


แม่สายบัวแต่งตัวค้าง

ผู้หญิงที่แต่งตัวคอยผู้มารับออกนอกบ้าน แต่เขาไม่มีตามนัด

th-แม่สายบัวแต่งตัวค้าง-th-noun-ZNqGKptN


ไม่เข้ายา

คำกริยาวิเศษณ์

ไม่ + เข้ายา

ไม่ได้เรื่อง, ไม่ได้ความ


ไม่ใช่ขี้ไก่

ไม่เลว, มีอะไรดีเหมือนกัน ดูหมิ่นไม่ได้


ไม่ดูดำดูดี

เลิกเกี่ยวข้องกันอย่างเด็ดขาด


ไม่ดูดำดูแดง

การไม่ดูดำดูแดง (abstract-noun)

เลิกเกี่ยวข้องกันอย่างเด็ดขาด


ไม่พูดพร่ำทำเพลง

ไม่รอให้ชักช้า, ทันทีทันใด


ไม่มีปี่มีกลอง

การไม่มีปี่มีกลอง (abstract-noun)


ไม่มีปี่มีขลุ่ย

การไม่มีปี่มีขลุ่ย (abstract-noun)


ไม่มีมูลฝอยหมาไม่ขี้

การไม่มีมูลฝอยหมาไม่ขี้ (abstract-noun)

ไม่มีเหตุย่อมไม่มีผล

th-ไม่มีมูลฝอยหมาไม่ขี้-th-verb-2QrICnxX


ไม่รู้จักเสือเอาเรือเข้ามาจอด ไม่รู้จักมอดเอาไม้เข้ามาขวาง

ไม่ + รู้จัก + เสือ + เอา + เรือ + เข้า + มา + จอด + ไม่ + รู้จัก + มอด + เอา + ไม้ + เข้า + มา + ขวาง

ไม่-รู้-จัก-เสือ-เอา-เรือ-เค่า-มา-จอด-ไม่-รู้-จัก-มอด-เอา-ไม้-เค่า-มา-ขฺวาง

/maj˥˩.ruː˦˥.t͡ɕak̚˨˩.sɯa̯˩˩˦.ʔaw˧.rɯa̯˧.kʰaw˥˩.maː˧.t͡ɕɔːt̚˨˩.maj˥˩.ruː˦˥.t͡ɕak̚˨˩.mɔːt̚˥˩.ʔaw˧.maj˦˥.kʰaw˥˩.maː˧.kʰwaːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำสิ่งที่ไม่รู้ว่าจะมีภัยแก่ตัว

th-ไม่รู้จักเสือเอาเรือเข้ามาจอด_ไม่รู้จักมอดเอาไม้เข้ามาขวาง-th-verb-dTqKTU1k


ไม่รู้จักหัวนอนปลายตีน

การไม่รู้จักหัวนอนปลายตีน (abstract-noun)

ไม่-รู้-จัก-หัว-นอน-ปฺลาย-ตีน

/maj˥˩.ruː˦˥.t͡ɕak̚˨˩.hua̯˩˩˦.nɔːn˧.plaːj˧.tiːn˧/^((สัมผัส))

ไม่รู้ความเป็นมาหรือพื้นเพ

th-ไม่รู้จักหัวนอนปลายตีน-th-verb-tzsmxS45


ไม่รู้อีโหน่อีเหน่

การไม่รู้อีโหน่อีเหน่ (abstract-noun)

ไม่รู้เรื่องรู้ราวที่เกิดขึ้น


ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก ไม่เห็นกระรอกก่งหน้าไม้

ไม่ + เห็น + น้ำ + ตัด + กระบอก + ไม่ + เห็น + กระรอก + ก่ง + หน้าไม้

ไม่-เห็น-น้าม-ตัด-กฺระ-บอก-ไม่-เห็น-กฺระ-รอก-ก่ง-น่า-ม้าย

/maj˥˩.hen˩˩˦.naːm˦˥.tat̚˨˩.kra˨˩.bɔːk̚˨˩.maj˥˩.hen˩˩˦.kra˨˩.rɔːk̚˥˩.koŋ˨˩.naː˥˩.maːj˦˥/^((สัมผัส))

ด่วนทำไปทั้ง ๆ ที่ยังไม่ถึงเวลาอันสมควร

th-ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก_ไม่เห็นกระรอกก่งหน้าไม้-th-verb-81G9wuor


ไม่เหลือบ่ากว่าแรง

คำกริยาวิเศษณ์

ไม่ + เหลือบ่ากว่าแรง

[mäj˥˩.lɯ(ː)ä˩˥.bäː˨˩.kwäː˨˩.rɛ̃ːŋ˧]

ไม่เกินความสามารถที่จะทำได้


ไม่เออออห่อหมก

ไม่ตกลงด้วย, ไม่ยินยอม


ไม้ใกล้ฝั่ง

ไม้ + ใกล้ + ฝั่ง

แก่ใกล้จะตาย


ไม้งามกระรอกเจาะ

หญิงสวยมักไม่บริสุทธิ์


ไม้นอกกอ

คนที่ประพฤตินอกแบบแผนของวงศ์ตระกูล


ไม้เบื่อไม้เมา

ไม้ + เบื่อ + ไม้ + เมา

ม้าย-เบื่อ-ม้าย-เมา

ไม่ลงรอยกัน, ขัดแย้งกันเป็นประจำ


ไม้ป่าเดียวกัน

ไม้ + ป่า + เดียว + กัน

ม้าย-ป่า-เดียว-กัน

ชายรักร่วมเพศ


ไม้หลักปักขี้ควาย

โลเล, ไม่แน่นอน


ไม้หลักปักเลน

โลเล, ไม่แน่นอน


ไม้อ่อนดัดง่าย ไม้แก่ดัดยาก

ไม้ + อ่อน + ดัด + ง่าย + ไม้ + แก่ + ดัด + ยาก

ม้าย-อ่อน-ดัด-ง่าย-ม้าย-แก่-ดัด-ยาก

/maːj˦˥.ʔɔːn˨˩.dat̚˨˩.ŋaːj˥˩.maːj˦˥.kɛː˨˩.dat̚˨˩.jaːk̚˥˩/^((สัมผัส))

อบรมสั่งสอนเด็กให้เด็กประพฤติดีได้ง่ายกว่าอบรมสั่งสอนผู้ใหญ่

th-ไม้อ่อนดัดง่าย_ไม้แก่ดัดยาก-th-noun-8rr~-z6a


ยกตนข่มท่าน

ยก + ตน + ข่ม + ท่าน

ยก-ตน-ข่ม-ท่าน

ยกย่องตัวเองและข่มผู้อื่น, พูดทับถมผู้อื่นแสดงให้เห็นว่าตัวเหนือกว่า


กาฝาก

ผู้อาศัยเกาะคนอื่นกิน


กินเมือง

กิน + เมือง; เป็นไปได้ว่าแปลตรงตัวจากมอญ စဍုၚ် (จฑุง์)


กินเส้น

ชอบกัน, เข้ากันได้, มักใช้ในความปฏิเสธว่า ไม่กินเส้นกัน


เก็บหอมรอมริบ

เก็บ-หอม-รอม-ริบ

/kep̚˨˩.hɔːm˩˩˦.rɔːm˧.rip̚˦˥/^((สัมผัส))

รู้จักประหยัด


กรอบเป็นข้าวเกรียบ

กฺรอบ-เป็น-ข้าว-เกฺรียบ

/krɔːp̚˨˩.pen˧.kʰaːw˥˩.kria̯p̚˨˩/^((สัมผัส))

จนมาก, ไม่มีเงินเลย

ช่วงนี้ต้องกลับไปกินข้าวบ้านเพราะกรอบเป็นข้าวเกรียบเลย


แก้ลำ

ใช้ชั้นเชิงตอบโต้ให้เท่าเทียมกันหรือหนักมือขึ้น


รวบหัวรวบหาง

รวบ + หัว + รวบ + หาง

รวบ-หัว-รวบ-หาง

/rua̯p̚˥˩.hua̯˩˩˦.rua̯p̚˥˩.haːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

รวบรัดให้สั้น, ทำให้เสร็จโดยเร็ว

ฉวยโอกาสเมื่อมีช่องทาง


หวงก้าง

ตัดทอนจาก หมาหวงก้าง; เทียบเท่า หวง + ก้าง

/hua̯ŋ˩˩˦.kaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

หวงของที่ตนไม่มีสิทธิ์

กันท่าคนอื่นในสิ่งที่ตนได้ใช้ประโยชน์แล้วหรือใช้ประโยชน์ไม่ได้


ห่วงคล้องคอ

ห่วง + คล้อง + คอ

ห่วง-คฺล้อง-คอ

/hua̯ŋ˨˩.kʰlɔːŋ˦˥.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

ความรับผิดชอบที่ผูกพันอยู่


หญิงสามผัว

หญิง + สาม + ผัว

หฺยิง-สาม-ผัว

/jiŋ˩˩˦.saːm˩˩˦.pʰua̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ผู้หญิงที่มีสามีถึง 3 คน, ใช้พูดตำหนิเหยียดหยามว่าเป็นหญิงไม่ดี


เส้น

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *selꟲ; เทียบจีนยุคกลาง 線 (MC sjenH); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເສັ້ນ (เสั้น), ไทลื้อ ᦉᦲᧃᧉ (สี้น), ไทใหญ่ သဵၼ်ႈ (เส้น), แสก แซ̂น, ไทใต้คง ᥔᥥᥢᥲ (เส้น), จ้วง sienq

โดยปริยายหมายถึงอิทธิพลของผู้มีอำนาจ หรือ ผู้ช่วยเหลือที่อำนวยประโยชน์ให้ได้


อกสั่นขวัญแขวน

การอกสั่นขวัญแขวน (abstract-noun)

ตกใจสุดขีด, ตกใจกลัวอย่างยิ่ง


ไก่บินไม่ตกดิน

ไก่-บิน-ไม่-ตก-ดิน

/kaj˨˩.bin˧.maj˥˩.tok̚˨˩.din˧/^((สัมผัส))

บริเวณที่มีอาคารบ้านเรือนหนาแน่นแออัด


ไก่อ่อนสอนขัน

ผู้มีประสบการณ์น้อยยังไม่รู้ทันเล่ห์เหลี่ยมของคน


ไก่นา

คนที่มีความคิดไม่ทันสมัย


เก่งแต่ปาก

เก่ง + แต่ + ปาก

เก็่ง-แต่-ปาก

/keŋ˨˩.tɛː˨˩.paːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ดีแต่พูด ทำไม่ได้, ไม่เก่งจริง


เก็บเล็กผสมน้อย

การเก็บเล็กผสมน้อย (abstract-noun)

เก็บ–เล็ก–ผะ–สม–น้อย

gèp–lék–pà–sǒm–nɔ́ɔi

/kep̚˨˩.lek̚˦˥.pʰa˨˩.som˩˩˦.nɔːj˦˥/^((สัมผัส))

เก็บไว้ทีละเล็กละน้อย


เก็บดอกไม้

เก็บ + ดอกไม้

เก็บ-ดอก-ไม้

ปัสสาวะตามพุ่มไม้ข้างทาง (ใช้กับผู้หญิง)

รถทัวร์จอดข้างทางให้พวกผู้หญิงลงไปเก็บดอกไม้


เกาะชายกระโปรง

เกาะ-ชาย-กฺระ-โปฺรง

/kɔʔ˨˩.t͡ɕʰaːj˧.kra˨˩.proːŋ˧/^((สัมผัส))

อาศัยผู้หญิงหาเลี้ยง

อีตาคนนี้ไม่ทำงานเลย ดีแต่เกาะชายกระโปรงเมีย


เกาะชายผ้าเหลือง

เกาะ + ชาย + ผ้าเหลือง

เกาะ-ชาย-ผ้า-เหฺลือง

/kɔʔ˨˩.t͡ɕʰaːj˧.pʰaː˥˩.lɯa̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

พึ่งพาผลบุญจากผู้ที่บวชเป็นพระภิกษุสามเณร

ถ้ามีลูกชายก็จะได้บวชให้พ่อแม่ได้เกาะชายผ้าเหลือง


ของสูง

/kʰɔːŋ˩˩˦.suːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

สิ่งศักดิ์สิทธิ์

พระเจ้าเป็นของสูง อย่าเที่ยวเอามาพูดเล่น ๆ

ของชิ้นนี้เป็นของสูง ต้องเก็บบูชาไว้ให้ดี

ผู้สูงศักดิ์

แม้ท่านจะไม่ถือพระองค์ แต่ท่านก็เป็นของสูง อย่าอาจเอื้อม

สิ่งหรือบุคคลที่เป็นที่เคารพหรือนับถือ

เธอนี่เล่นของสูงนะ กล้าล้อเลียนประธานกรรมการบริษัท

หญิงที่มีฐานะและสถานภาพสูงกว่าชายผู้หมายปองมาก

ผู้หญิงที่นายหมายปองน่ะของสูง ไม่มีหวังสำเร็จหรอก


คิดบัญชี

แก้แค้น, ตอบโต้สิ่งที่ผู้อื่นทำไว้กับตนหรือพวกของตน

เราต้องไปคิดบัญชีพวกที่ทำร้ายเราเมื่อวันก่อน


เคราะห์ซ้ำกรรมซัด

เคราะห์ + ซ้ำ + กรรม + ซัด

เคฺราะ-ซ้ำ-กำ-ซัด

เคราะห์เดิมที่ร้ายหนักอยู่แล้วยังมีเคราะห์อื่นซ้ำอยู่

th-เคราะห์ซ้ำกรรมซัด-th-proverb-WpfO-5qT


เคราะห์ซ้ำกรรมซัด

เคราะห์ + ซ้ำ + กรรม + ซัด

เคฺราะ-ซ้ำ-กำ-ซัด

ได้รับเคราะห์กรรมซ้ำแล้วซ้ำอีก

เขายากจนอยู่แล้ว ยังเคราะห์ซ้ำกรรมซัดให้บ้านถูกไฟไหม้อีก


โค้งสุดท้าย

โค้ง + สุดท้าย

โค้ง-สุด-ท้าย

/kʰoːŋ˦˥.sut̚˨˩.tʰaːj˦˥/^((สัมผัส))

ช่วงเวลาสุดท้ายของการแข่งขันก่อนที่จะรู้ผลแพ้ชนะ

สัปดาห์นี้ผู้สมัคร ส.ส. เร่งหาเสียงกันเต็มที่เพราะเป็นโค้งสุดท้ายก่อนจะถึงวันเลือกตั้ง


ถ่มน้ำลายแล้วกลับกลืนกิน

การถ่มน้ำลายแล้วกลับกลืนกิน (abstract-noun)

พูดหรือลั่นวาจาออกไปแล้วว่าจะตัดขาดไม่เกี่ยวข้องกันอีก แต่แล้วก็กลับไปเกี่ยวข้องกันอีก เป็นทำนองกลับคำของตนเองที่ได้พูดไว้

th-ถ่มน้ำลายแล้วกลับกลืนกิน-th-verb-jfP5jLZd


เข้ากันเป็นปี่เป็นขลุ่ย

ถูกคอกัน, เข้ากันได้ดี

th-เข้ากันเป็นปี่เป็นขลุ่ย-th-adj-NAVsWC8R


เห็นช้างขี้ ขี้ตามช้าง

เห็น + ช้าง + ขี้ + ขี้ + ตาม + ช้าง

เห็น-ช้าง-คี่-คี่-ตาม-ช้าง

/hen˩˩˦.t͡ɕʰaːŋ˦˥.kʰiː˥˩.kʰiː˥˩.taːm˧.t͡ɕʰaːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ทำเลียนแบบคนใหญ่คนโตหรือคนมั่งมีทั้ง ๆ ที่ตนไม่มีกำลังทรัพย์หรือความสามารถพอ

th-เห็นช้างขี้_ขี้ตามช้าง-th-verb-iOc9XGU1


ปืนผาหน้าไม้

ปืน + ผา + หน้าไม้

ปืน-ผา-น่า-ม้าย

/pɯːn˧.pʰaː˩˩˦.naː˥˩.maːj˦˥/^((สัมผัส))

อุทานเสริมบท


รู้หลบเป็นปีก รู้หลีกเป็นหาง

รู้ + หลบ + เป็น + ปีก + รู้ + หลีก + เป็น + หาง

รู้-หฺลบ-เป็น-ปีก-รู้-หฺลีก-เป็น-หาง

/ruː˦˥.lop̚˨˩.pen˧.piːk̚˨˩.ruː˦˥.liːk̚˨˩.pen˧.haːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

รู้จักเอาตัวรอดหรือปรับตัวให้เข้ากับเหตุการณ์

th-รู้หลบเป็นปีก_รู้หลีกเป็นหาง-th-verb-4lUqCNa0


ความวัวไม่ทันหาย ความควายเข้ามาแทรก

มีเรื่องราวเดือดร้อนเกิดขึ้น ยังไม่ทันจะแก้ไขหรือจัดการให้สงบดี ก็เกิดมีเรื่องใหม่ซ้อนขึ้นมาอีก กลายเป็น 2 เรื่องขึ้นในคราวเดียว

th-ความวัวไม่ทันหาย_ความควายเข้ามาแทรก-th-proverb-cGq7-Cmn


เล็กพริกขี้หนู

เล็ก + พริกขี้หนู

เล็ก-พฺริก-คี่-หฺนู

/lek̚˦˥.pʰrik̚˦˥.kʰiː˥˩.nuː˩˩˦/^((สัมผัส))

เล็กแต่เก่งกล้าสามารถมาก

เล็กแต่มีพิษสง


ฟางเส้นสุดท้าย

แปลตรงตัวจากอังกฤษ last straw; เหมือนกับ ฟาง + เส้น + สุดท้าย

ฟาง-เซ็่น-สุด-ท้าย

เหตุที่ทำให้ความอดทนที่มีมานานสิ้นสุดลง

โอกาสหรือความหวังสุดท้ายที่ต้องรีบคว้าไว้ มิฉะนั้นจะสูญไป


เสียงลือเสียงเล่าอ้าง

เสียง + ลือ + เสียง + เล่า + อ้าง; มาจากวรรคแรกของโคลงสี่สุภาพบทที่ 30 ในลิลิตพระลอ "เสียงฦๅเสียงเล่าอ้าง อันใด พี่เอย ฯลฯ"

เสียง-ลือ-เสียง-เล่า-อ้าง

/sia̯ŋ˩˩˦.lɯː˧.sia̯ŋ˩˩˦.law˥˩.ʔaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

th-เสียงลือเสียงเล่าอ้าง-th-noun-9f40rCcL


มาดแมนแฮนด์ซั่ม

จาก มาดแมน + อังกฤษ handsome

มาด-แมน-แฮน-ซ่ำ

หล่อและมีบุคลิกและรูปร่างหน้าตาเป็นผู้ชายแท้


ดับเครื่องชน

ดับ + เครื่อง + ชน; มาจากพฤติกรรมนักบินญี่ปุ่นที่ขับเครื่องบินพุ่งเข้าชนเรือรบอเมริกันในสงครามโลกครั้งที่ 2

ดับ-เคฺรื่อง-ชน

/dap̚˨˩.kʰrɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕʰon˧/^((สัมผัส))

ต่อสู้อย่างเต็มที่โดยไม่คำนึงถึงผลร้ายที่จะเกิดแก่ตน


ไม่เผาผี

ไม่ + เผา + ผี

/maj˥˩.pʰaw˩˩˦.pʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่อโหสิให้แม้ตายจากกัน


เสือผู้หญิง

เสือ + ผู้หญิง

เสือ-พู่-หฺยิง

/sɯa̯˩˩˦.pʰuː˥˩.jiŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ผู้ชายที่เจ้าชู้มาก มีชู้รักหลายคน


กรรมติดจรวด

กรรม + ติด + จรวด

กำ-ติด-จะ-หฺรวด

/kam˧.tit̚˨˩.t͡ɕa˨˩.rua̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

การทำชั่วที่ส่งผลต่อผู้กระทำอย่างรวดเร็ว


กรรมออนไลน์

กรรม + ออนไลน์


หมอบราบคาบแก้ว

หมอบ + ราบคาบ + แก้ว

การหมอบราบคาบแก้ว (abstract-noun)

หฺมอบ–ราบ–คาบ–แก้ว

mɔ̀ɔp–râap–kâap–gɛ̂ɛo

/mɔːp̚˨˩.raːp̚˥˩.kʰaːp̚˥˩.kɛːw˥˩/^((สัมผัส))

ยอมตามโดยไม่ขัดขืน, ยอมแพ้โดยดี


หัวแก้วหัวแหวน

[huːä˩˥.kɛːw˥˩.huːä˩˥.wɛ̃ːn˩˥]

ที่รักใคร่เอ็นดูมาก, ที่โปรดปรานมาก

ลูกศิษย์หัวแก้วหัวแหวน


เอาหน้าไปไว้ที่ไหน

เอา + หน้า + ไป + ไว้ + ที่ไหน

เอา-น่า-ไป-ไว้-ที่-ไหฺน

/ʔaw˧.naː˥˩.paj˧.waj˦˥.tʰiː˥˩.naj˩˩˦/^((สัมผัส))

สู้หน้าผู้อื่นได้อย่างไร


ตดยังไม่ทันหายเหม็น

คำกริยาวิเศษณ์

ตด + ยัง + ไม่ + ทัน + หาย + เหม็น

ตด-ยัง-ไม่-ทัน-หาย-เหฺม็น

/tot̚˨˩.jaŋ˧.maj˥˩.tʰan˧.haːj˩˩˦.men˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่นาน, เร็วมาก

th-ตดยังไม่ทันหายเหม็น-th-adv-ROeLXeN2


ไม่มีอะไรในกอไผ่

ไม่ + มี + อะไร + ใน + กอ + ไผ่

ไม่-มี-อะ-ไร-ไน-กอ-ไผ่

/maj˥˩.miː˧.ʔa˨˩.raj˧.naj˧.kɔː˧.pʰaj˨˩/^((สัมผัส))

ไม่พบสิ่งที่ผิดปรกติหรือน่าสงสัยตามที่เล่าลือกัน


ผ่าทางตัน

ผ่า + ทางตัน

แก้ปัญหาที่ไม่มีทางออกได้สำเร็จ


ขมิ้นกับปูน

[kʰä˩.mĩn˥˩.käp̚˩.pũːn˧]

ชอบทะเลาะกันอยู่เสมอเมื่ออยู่ใกล้กัน, ไม่ถูกกัน


หมาเห่าไม่กัด

หมา + เห่า + ไม่ + กัด

หฺมา-เห่า-ไม่-กัด

คนที่ดีแต่ส่งเสียงเอะอะอวดเก่ง แต่ไม่ยอมต่อสู้หรือตอบโต้


ไม่กินเส้น

ไม่ + กิน + เส้น

ไม่-กิน-เซ็่น

ไม่ถูกกัน, ไม่ลงรอยกัน, เข้ากันไม่ได้


เป็ดง่อย

แปลตรงตัวจากอังกฤษ lame duck; เทียบเท่า เป็ด + ง่อย; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

/pet̚˨˩.ŋɔj˥˩/^((สัมผัส))

ผู้ที่กำลังพ้นจากตำแหน่ง


มืดแปดด้าน

มืด + แปด + ด้าน

มืด-แปด-ด้าน

/mɯːt̚˥˩.pɛːt̚˨˩.daːn˥˩/^((สัมผัส))

นึกไม่เห็น, คิดไม่ออก, จนปัญญาไม่รู้จะหาทางออกได้อย่างไร


ฮิตติดตลาด

(ฮิต < ภาษาอังกฤษ hit) + ติดตลาด

นิยมมาก, เป็นที่นิยม


ฮิตติดลม

(ฮิต < ภาษาอังกฤษ hit) + ติดลม

นิยมมาก, เป็นที่นิยม


ไม่เอาอ่าว

ไม่ + เอา + อ่าว

ไม่-เอา-อ่าว

ไม่เป็นเรื่อง, ไม่ได้ความ, ทำอะไรไม่ถูกเรื่อง


ฤๅษีแปลงสาร

ฤๅษี + แปลง + สาร

รือ-สี-แปฺลง-สาน

/rɯː˧.siː˩˩˦.plɛːŋ˧.saːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คนที่เปลี่ยนข้อความเดิมให้มีความหมายตรงกันข้าม


ขวางหูขวางตา

ขวาง + หู + ขวาง + ตา

ขฺวาง-หู-ขฺวาง-ตา

/kʰwaːŋ˩˩˦.huː˩˩˦.kʰwaːŋ˩˩˦.taː˧/^((สัมผัส))

รู้สึกรำคาญ, หมั่นไส้


แต่ไหนแต่ไร

คำกริยาวิเศษณ์

แต่ + ไหน + แต่ + ไร

แต่-ไหฺน-แต่-ไร

/tɛː˨˩.naj˩˩˦.tɛː˨˩.raj˧/^((สัมผัส))

ตั้งแต่นานมาแล้วถึงปัจจุบัน

แต่ไหนแต่ไรเขาไม่เคยจู้จี้ ทำไมตอนนี้กลับเปลี่ยนไป


ถังแตก

/tʰaŋ˩˩˦.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ไม่มีเงินในช่วงใดช่วงหนึ่ง

หาอะไรถูก ๆ กินเถอะ วันนี้ฉันถังแตก


ขี้ผง

/kʰiː˥˩.pʰoŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

โดยปริยายหมายความว่าเล็กน้อย, ไม่สำคัญ

จ่ายเงินแค่นี้เรื่องขี้ผง


ตบะแตก

/ta˨˩.ba˨˩.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

โดยปริยายหมายถึงหมดความอดกลั้น, สิ้นความอดทน


ไก่ตาฟาง

ผู้หญิงหากินที่มีอายุมาก ยืนหาลูกค้าตามมุมมืด

ผู้ชายที่ถูกผู้หญิงหากินหลอก


ไก่หลง

ผู้หญิงที่รู้ไม่เท่าทันโลก พลัดมาอยู่ในที่ที่ถูกผู้ชายล่อลวงไปได้


คบคนจรหมอนหมิ่น

คบ + คน + จร + หมอน + หมิ่น

คบ-คน-จอน-หฺมอน-หฺมิ่น

/kʰop̚˦˥.kʰon˧.t͡ɕɔːn˧.mɔːn˩˩˦.min˨˩/^((สัมผัส))

คบคนหลักลอยอาจเกิดโทษได้ เช่นเดียวกับนอนหนุนหมอนหมิ่นอาจทำให้ตกหมอนคอเคล็ดได้


เส้นยาแดงผ่าแปด

คำกริยาวิเศษณ์

เส้น + ยาแดง + ผ่า + แปด; "เส้นยาแดง" หมายถึง เส้นยาสูบจีนซึ่งมีสีแดงและเรียกว่า "ยาแดง" ส่วนสำนวน "เส้นยาแดงผ่าแปด" มีที่มาจากกระบวนการทำยาแดงซึ่งผ่าให้เส้นเล็ก ผ่าครั้งแรกออกเป็นสองเส้น ครั้งที่สองสี่เส้น และครั้งที่สามแปดเส้น เส้นยาแดงจึงเล็กมาก ภายหลัง เกิดการเปรียบเทียบระยะห่างที่แคบมากหรือความละเอียดมากว่า เท่ากับเส้นยาแดงซึ่งผ่าออกเป็นสาม คือ ผ่าแปด

เซ็่น-ยา-แดง-ผ่า-แปด

/sen˥˩.jaː˧.dɛːŋ˧.pʰaː˨˩.pɛːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เฉียดกันนิดเดียว

เขายิงพลาดเป้าไปเพียงเส้นยาแดงผ่าแปด

เล็กมาก, ละเอียดมาก

เรื่องนี้ไม่ต้องอธิบายถี่ถ้วนอย่างเส้นยาแดงผ่าแปด


หมาเห่าเครื่องบิน

หมา + เห่า + เครื่องบิน

การหมาเห่าเครื่องบิน (abstract-noun)

หฺมา-เห่า-เคฺรื่อง-บิน

/maː˩˩˦.haw˨˩.kʰrɯa̯ŋ˥˩.bin˧/^((สัมผัส))

หวังสิ่งที่สูงเกินฐานะ, อยากได้สิ่งที่เกินฐานะของตน


หมาเห็นเครื่องบิน

หมา + เห็น + เครื่องบิน

การหมาเห็นเครื่องบิน (abstract-noun)

หฺมา-เห็น-เคฺรื่อง-บิน

/maː˩˩˦.hen˩˩˦.kʰrɯa̯ŋ˥˩.bin˧/^((สัมผัส))


เล่นพรรคเล่นพวก

เล่น + พรรค + เล่น + พวก

การเล่นพรรคเล่นพวก (abstract-noun)

เล็่น-พัก-เล็่น-พวก

/len˥˩.pʰak̚˦˥.len˥˩.pʰua̯k̚˥˩/^((สัมผัส))

ถือพวกพ้องเป็นใหญ่หรือสำคัญ


กินเลือดกินเนื้อ

กิน + เลือด + กิน + เนื้อ

กิน-เลือด-กิน-เนื้อ

แสดงอาการปองร้าย, อิจฉา, อยากจะฆ่าให้ตาย

เธออย่าไปยุ่งกับตระกูลนั้นเลย ดูพวกเขาแต่ละคนสิ มองเธออย่างกับจะกินเลือดกินเนื้อ


มารคอหอย

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/maːn˧.kʰɔː˧.hɔj˩˩˦/^((สัมผัส))

ผู้ที่ขัดผลประโยชน์ที่ผู้อื่นจะพึงมีพึงได้


แจงสี่เบี้ย

แจง + สี่ + เบี้ย

แจง-สี่-เบี้ย

/t͡ɕɛːŋ˧.siː˨˩.bia̯˥˩/^((สัมผัส))

อธิบายละเอียดชัดแจ้ง


ญาติดี

ดีกัน, ร่วมกัน, เป็นพวกเดียวกัน


คลื่นลูกใหม่

คลื่น + ลูก + ใหม่

คฺลื่น-ลูก-ไหฺม่

คนรุ่นใหม่ที่มีการศึกษาและมีความคิดก้าวหน้าที่เข้ามามีบทบาทในการดำเนินงานด้านต่าง ๆ แทนคนรุ่นเก่า


ค้างเติ่ง

ค้าง + เติ่ง

/kʰaːŋ˦˥.tɤŋ˨˩/^((สัมผัส))

ไม่สำเร็จลุล่วงไปได้


ชาติหน้าตอนบ่าย ๆ

ชาติ + หน้า + ตอน + บ่าย + บ่าย

ชาด-น่า-ตอน-บ่าย-บ่าย

/t͡ɕʰaːt̚˥˩.naː˥˩.tɔːn˧.baːj˨˩.baːj˨˩/^((สัมผัส))

เวลาในอนาคตที่ไม่มีวันจะมาถึง

ถ้าจะให้เขาเลิกเล่นการพนัน คงต้องรอไว้ชาติหน้าตอนบ่าย ๆ


ชาติหน้าตอนบ่าย ๆ

คำกริยาวิเศษณ์

ชาติ + หน้า + ตอน + บ่าย + บ่าย

ชาด-น่า-ตอน-บ่าย-บ่าย

เป็นไปไม่ได้ (เทียบภาษาอังกฤษ "When pigs fly.")

ฉันขออาจารย์ลาหยุดเรียนสักสองเดือน เขาตอบกลับมาว่า ชาติหน้าตอนบ่าย ๆ


ค้าความ

ชอบหาเรื่องขึ้นโรงศาล


ย้ายสำมะโนครัวไปอยู่ในคุก

ย้าย + สำมะโนครัว + ไป + อยู่ + ใน + คุก

ย้าย-สำ-มะ-โน-คฺรัว-ไป-หฺยู่-ไน-คุก

/jaːj˦˥.sam˩˩˦.ma˦˥.noː˧.kʰrua̯˧.paj˧.juː˨˩.naj˧.kʰuk̚˦˥/^((สัมผัส))

เขาถูกจับคดีค้ายาบ้า เลยต้องย้ายสำมะโนครัวไปอยู่ในคุก

th-ย้ายสำมะโนครัวไปอยู่ในคุก-th-verb-o7f-HUfh


หาเหาใส่หัว

หา + เหา + ใส่ + หัว

หา-เหา-ไส่-หัว

/haː˩˩˦.haw˩˩˦.saj˨˩.hua̯˩˩˦/^((สัมผัส))

รนหาเรื่องเดือดร้อนรำคาญมาใส่ตน


นกน้อยทำรังแต่พอตัว

นก + น้อย + ทำ + รัง + แต่ + พอ + ตัว

นก-น้อย-ทำ-รัง-แต่-พอ-ตัว

/nok̚˦˥.nɔːj˦˥.tʰam˧.raŋ˧.tɛː˨˩.pʰɔː˧.tua̯˧/^((สัมผัส))

รู้จักประมาณตน ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งพอสมกับฐานะทางการเงินของตน

เราเงินเดือนน้อย อยู่กันแค่ 2 คน นกน้อยทำรังแต่พอตัว ซื้อแค่ทาวน์เฮ้าส์เล็ก ๆ ก็พอ


คบคนจรนอนหมอนหมิ่น

คบ + คน + จร + นอน + หมอน + หมิ่น

คบ-คน-จอน-นอน-หฺมอน-หฺมิ่น

/kʰop̚˦˥.kʰon˧.t͡ɕɔːn˧.nɔːn˧.mɔːn˩˩˦.min˨˩/^((สัมผัส))


เสร็จนาฆ่าโคถึก เสร็จศึกฆ่าขุนพล

เสร็จ + นา + ฆ่า + โค + ถึก + เสร็จ + ศึก + ฆ่า + ขุนพล; อาจแปลตรงตัวจากจีน 卸磨殺驢 /卸磨杀驴 (“ฆ่าลาเมื่อเสร็จงานโม่แป้ง (butcher the donkey after it finished his job on the mill)”)

เส็ด-นา-ค่า-โค-ถึก-เส็ด-สึก-ค่า-ขุน-พน

/set̚˨˩.naː˧.kʰaː˥˩.kʰoː˧.tʰɯk̚˨˩.set̚˨˩.sɯk̚˨˩.kʰaː˥˩.kʰun˩˩˦.pʰon˧/^((สัมผัส))

พอเสร็จสิ้นภารกิจ ก็ทำร้ายบุคคลสำคัญที่เคยช่วยเหลืองานของตน ผู้มีส่วนสำคัญถูกกำจัดออกเมื่อหมดผลประโยชน์

พอเสร็จการเลือกตั้ง เขาก็เปลี่ยนหัวหน้าทีมเลือกตั้งใหม่ เข้าทำนองเสร็จนาฆ่าโคถึก เสร็จศึกฆ่าขุนพล

th-เสร็จนาฆ่าโคถึก_เสร็จศึกฆ่าขุนพล-th-verb-hWawWG7H


ยกเมฆ

เดาเอา, นึกคาดเอาเอง, กุเรื่องขึ้น


ปากโป้ง

/paːk̚˨˩.poːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชอบพูดเปิดเผยสิ่งที่ไม่สมควรออกมาโดยไม่คำนึงถึงความผิดพลาดเสียหาย


ปากโป้ง

/paːk̚˨˩.poːŋ˥˩/^((สัมผัส))


หาค่ามิได้

หา + ค่า + มิ + ได้

หา-ค่า-มิ-ด้าย

/haː˩˩˦.kʰaː˥˩.mi˦˥.daːj˥˩/^((สัมผัส))

มีค่ามากจนประมาณไม่ได้


เต้นเป็นเจ้าเข้า

เต้น + เป็น + เจ้า + เข้า

เต็้น-เป็น-จ้าว-เค่า

แสดงความโกรธ

ผมสาแก่ใจนักที่ข่าวนี้มันทำให้เขาเต้นเป็นเจ้าเข้า


ไฟไหม้ฟาง

ไฟ + ไหม้ + ฟาง

อารมณ์ที่เกิดขึ้นอย่างวู่วามสักพักหนึ่งแล้วก็หายไป

สิ่งที่เกิดขึ้นอย่างวูบวาบ แข็งแรง ใหญ่โต แต่ว่าเกิดขึ้นไม่นานก็หายไป


เป็นปากเป็นเสียงกัน

เป็น + ปาก + เป็น + เสียง + กัน

เป็น-ปาก-เป็น-เสียง-กัน

/pen˧.paːk̚˨˩.pen˧.sia̯ŋ˩˩˦.kan˧/^((สัมผัส))


ไดโนเสาร์เต่าล้านปี

ไดโนเสาร์ + เต่าล้านปี

ได-โน-เสา-เต่า-ล้าน-ปี

/daj˧.noː˧.saw˩˩˦.taw˨˩.laːn˦˥.piː˧/^((สัมผัส))

คนหัวโบราณ ล้าสมัย

เขาหาว่าพวกที่แอนตี้สายเดี่ยวเป็นพวกไดโนเสาร์เต่าล้านปี


ก้างขวางคอ

ก้าง + ขวาง + คอ

ก้าง-ขฺวาง-คอ

/kaːŋ˥˩.kʰwaːŋ˩˩˦.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

ผู้ขัดขวางมิให้ทำการได้สะดวก, ผู้ขัดขวางให้ผู้อื่นเสียประโยชน์

ผู้ที่กีดขวางทำให้คู่รักจีบกันไม่สะดวก, พูดย่อว่า กขค.

เขาจะจีบกันเธอก็ไปนั่งเป็นก้างขวางคอเขาอยู่ได้


ตาสีตาสา

ตา + สี (“ชื่อบุคคลสมมุติ”) + ตา + สา (“ชื่อบุคคลสมมุติ”)

/taː˧.siː˩˩˦.taː˧.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชาวบ้านทั่ว ๆ ไป


รักดีหามจั่ว รักชั่วหามเสา

รัก + ดี + หาม + จั่ว + รัก + ชั่ว + หาม + เสา

รัก-ดี-หาม-จั่ว-รัก-ชั่ว-หาม-เสา

/rak̚˦˥.diː˧.haːm˩˩˦.t͡ɕua̯˨˩.rak̚˦˥.t͡ɕʰua̯˥˩.haːm˩˩˦.saw˩˩˦/^((สัมผัส))

ใฝ่ดีจะมีความสุขความเจริญ ใฝ่ไม่ดีจะได้รับความลำบาก

th-รักดีหามจั่ว_รักชั่วหามเสา-th-verb-ydfuWP5q


ฟาดงวงฟาดงา

ฟาด + งวง + ฟาด + งา; จากกิริยาของช้างที่อาละวาด

ฟาด-งวง-ฟาด-งา

/faːt̚˥˩.ŋua̯ŋ˧.faːt̚˥˩.ŋaː˧/^((สัมผัส))

เอะอะอาละวาด

เขาไม่อยากลงจากอำนาจ ก็เลยออกมาโวยวายฟาดงวงฟาดงา หาว่าถูกกลั่นแกล้งใส่ร้าย


คู่เดต

คู่ + เดต อังกฤษ date (“การพบปะกันหรือไปเที่ยวกันของคู่รักหรือผู้จะเป็นคู่รัก”)

/kʰuː˥˩.deːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชายหญิงที่รับจ้างไปเที่ยวหรือไปงานด้วยกัน

ธุรกิจ "คู่เดตให้เช่า" เป็นปรากฎการณ์ใหม่ของสังคมเมือง

หนุ่มสาวคู่รักหรือจะเป็นคู่รัก ที่ไปเที่ยวกันโดยลำพัง

ร้านอาหารแห่งนี้มีบรรยากาศโรแมนติกมาก คู่เดตหลายคู่จึงเป็นลูกค้าประจำ


มือที่สาม

มือ + ที่ + สาม

/mɯː˧.tʰiː˥˩.saːm˩˩˦/^((สัมผัส))

บุคคลฝ่ายที่ 3 ซึ่งมิใช่คู่กรณี แต่สอดเข้ามาเกี่ยวข้องในกิจกรรมหรือชีวิตของผู้อื่น มักจะเข้ามายุแหย่ให้เกิดความแตกแยกหรือบ่อนทำลาย


ชิงหมาเกิด

ชิง + หมา + เกิด

ชิง-หฺมา-เกิด

/t͡ɕʰiŋ˧.maː˩˩˦.kɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เลวมาก (เปรียบว่าเลวเหมือนหมา), คำเปรียบเปรยคนที่เลวต่ำช้า

ฉันอยากให้ไอ้พวกชิงหมาเกิดถูกจับเข้าคุกให้หมด

หมามันจะเกิดชิงหมาเกิด มึงไปตายเสียเถิดอ้ายห้าเบี้ย


ชิงนรกเกิด

ชิง + นรก + เกิด

ชิง-นะ-รก-เกิด

/t͡ɕʰiŋ˧.na˦˥.rok̚˦˥.kɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เลวมาก (เปรียบว่าเลวเหมือนสัตว์นรก)

เมื่อไรพวกชิงนรกเกิดจะตาย ๆ ไปเสียที แผ่นดินจะได้สูงขึ้น


ชักดิ้นชักงอ

ชัก + ดิ้น + ชัก + งอ

ชัก-ดิ้น-ชัก-งอ

/t͡ɕʰak̚˦˥.din˥˩.t͡ɕʰak̚˦˥.ŋɔː˧/^((สัมผัส))

แสดงท่าทางโกรธ ไม่พึงพอใจที่ไม่ได้อย่างใจ


ทอดสะพาน

/tʰɔːt̚˥˩.sa˨˩.pʰaːn˧/^((สัมผัส))

แสดงกิริยาท่าทางเป็นทำนองอยากติดต่อด้วย


ลักไก่

หลอกล่อให้หลงเข้าใจผิด, ใช้อุบายลวงให้หลง, (มักใช้แก่การกีฬา)

ยิงลูกลักไก่

ฉวยโอกาสทำตอนที่เผลอ

ลักไก่ข้ามถนน

ลักไก่ย้อนศร


เต็มบาท

มีจิตใจสมบูรณ์เป็นปรกติ


ชงเองกินเอง

ชง + เอง + กิน + เอง

ชง-เอง-กิน-เอง

/t͡ɕʰoŋ˧.ʔeːŋ˧.kin˧.ʔeːŋ˧/^((สัมผัส))

ทำทุกสิ่งทุกอย่างเองตั้งแต่ต้นจนจบ เพื่อให้ตนหรือพวกของตนได้รับผลประโยชน์ในที่สุด (มักใช้ในเชิงตำหนิ)


หน้ามืด

การหน้ามืด (abstract-noun)
ความหน้ามืด (abstract-noun)

/naː˥˩.mɯːt̚˥˩/^((สัมผัส))

มัวเมาจนขาดสติทำสิ่งที่ไม่ควรทำ


ตกม้าตาย

ตก + ม้า + ตาย

แพ้, เสียเชิง

ถ้าเตรียมตัวไม่ดี ถูกกรรมการซักเข้าหน่อยก็คงตกม้าตาย


ร่วมหอลงโรง

ร่วม + หอ + ลง + โรง

ร่วม-หอ-ลง-โรง

/rua̯m˥˩.hɔː˩˩˦.loŋ˧.roːŋ˧/^((สัมผัส))

อยู่กินกันฉันผัวเมีย, แต่งงานกัน


สับราง

เปลี่ยนหรือกำหนดนัดไม่ให้คนรักคนหนึ่งพบกับคนรักอีกคนหนึ่ง

หนุ่มคนนี้เจ้าชู้มาก มีแฟนหลายคนจนสับรางไม่ทันเลย


ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง

ว่า + แต่ + เขา + อิเหนา + เป็น + เอง

ว่า-แต่-เขา-อิ-เหฺนา-เป็น-เอง

/waː˥˩.tɛː˨˩.kʰaw˩˩˦.ʔi˨˩.naw˩˩˦.pen˧.ʔeːŋ˧/^((สัมผัส))

ตำหนิผู้อื่นเรื่องใดแล้วตนก็กลับทำในเรื่องนั้นเสียเอง

th-ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง-th-verb-YEtckbkp


สันขวาน

คนโง่ เปรียบดั่งคนที่ใช้สันของขวานตัดไม้แทนที่จะใช้คม


หมาลอบกัด

หมา + ลอบ + กัด

[mäː˩˥.lɔːp̚˥˩.kät̚˩]

คนที่ลอบทำร้ายหรือกลั่นแกล้งผู้อื่นลับหลัง


หมาหางด้วน

หมา + หาง + ด้วน

[mäː˩˥.hä̃ːŋ˩˥.du(ː)ä̃n˥˩]

คนที่ทำอะไรผิดพลาดจนได้รับความอับอายแล้วชวนให้ผู้อื่นทำตามโดยยกย่องการกระทำนั้นว่าดี ควรเอาอย่าง


อายครูไม่รู้วิชา อายภรรยาไม่มีบุตร

ᩋᩣ᩠ᨿᨣᩕᩪᨷᩴ᩵ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦᩁᩪ᩶ ᩋᩣ᩠ᨿᨩᩪ᩶ᨷᩴ᩵ᨯᩱ᩶ᨠᩥ᩠ᨶᨡᩯ᩠ᨠ

ອາຍຄູບໍ່ໄດ້ຄວາມຮູ້ ອາຍຊູ້ບໍ່ໄດ້ນອນນຳ

อายคูบํ่ได้ความฮู้ อายซู้บํ่ได้นอนนำ

อายในสิ่งที่ไม่ควรอาย อันทำให้ไม่เกิดประโยชน์

th-อายครูไม่รู้วิชา_อายภรรยาไม่มีบุตร-th-proverb-t6JvzP81


ไข้ใจ

ความระทมใจเนื่องจากผิดหวังในความรักเป็นต้น


เพื่อนตาย

เพื่อน + ตาย; เทียบจีน 死黨／死党

เพื่อนร่วมสุขร่วมทุกข์หรือยอมตายแทนกันได้


บ้านเกิดเมืองนอน

บ้าน + เกิด + เมือง + นอน; ร่วมเชื้อสายกับลาว ບ້ານເກີດເມືອງນອນ (บ้านเกีดเมืองนอน)

บ้าน-เกิด-เมือง-นอน

/baːn˥˩.kɤːt̚˨˩.mɯa̯ŋ˧.nɔːn˧/^((สัมผัส))

ประเทศหรือถิ่นซึ่งเป็นที่เกิด


วัวสันหลังหวะ

วัว + สันหลัง + หวะ

วัว-สัน-หฺลัง-หฺวะ

คนที่มีความผิดติดตัวทำให้คอยหวาดระแวง


คอทั่งสันหลังเหล็ก

คอ + ทั่ง + สันหลัง + เหล็ก

คอ-ทั่ง-สัน-หฺลัง-เหฺล็ก

/kʰɔː˧.tʰaŋ˥˩.san˩˩˦.laŋ˩˩˦.lek̚˨˩/^((สัมผัส))

แข็งแกร่ง, ทรหดอดทน


ฟ้าไม่กระเทือนสันหลัง

ฟ้า + ไม่ + กระเทือน + สันหลัง

ฟ้า-ไม่-กฺระ-เทือน-สัน-หฺลัง

/faː˦˥.maj˥˩.kra˨˩.tʰɯa̯n˧.san˩˩˦.laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

อำนาจเบื้องบนหรือผู้ปกครองยังไม่ลงโทษทัณฑ์

ถ้าฟ้าไม่กระเทือนสันหลังก็ยังไม่รู้สึก

th-ฟ้าไม่กระเทือนสันหลัง-th-verb-74q6T9SG


สันหลังยาว

สันหลัง + ยาว

[sä̃n˩˥.lä̃ŋ˩˥.jäːw˧]

เรียกคนเกียจคร้านเอาแต่นอน ว่า ขี้เกียจสันหลังยาว หรือใช้สั้น ๆ ว่า สันหลังยาว ก็มี, ขี้เกียจหลังยาว ก็ว่า


ตราบาป

ความรู้สึกว่าเป็นบาปซึ่งมีฝังอยู่ในจิตใจตลอดไป


ลงเอย

/loŋ˧.ʔɤːj˧/^((สัมผัส))

จบ, เลิก, สิ้นสุด, ยุติ

เรื่องนี้ลงเอยเสียที


ลงขัน

ช่วยกันออกเงินเพื่อการใดการหนึ่ง

ลงขันซื้อตู้เย็นไว้ใช้เป็นส่วนกลาง

ลงขันเพื่อรวมเงินเป็นค่าอาหารในเวลาเดินทาง


ลงเรือลำเดียวกัน

ลง + เรือ + ลำ + เดียว + กัน

ลง-เรือ-ลำ-เดียว-กัน

/loŋ˧.rɯa̯˧.lam˧.dia̯w˧.kan˧/^((สัมผัส))

ทำงานร่วมกัน, ร่วมรับผลการกระทำด้วยกัน


ไฟจุกตูด

คำกริยาวิเศษณ์

ไฟ + จุก + ตูด

มีธุระร้อนมาก


ไฟลนก้น

คำกริยาวิเศษณ์

ไฟ + ลน + ก้น

มีธุระร้อนมาก


กลับลำ

เปลี่ยนความคิด

เมื่อวานเขาให้สัมภาษณ์ว่าจะไม่ยอมให้มีวันหยุดชดเชย วันนี้กลับลำอนุญาตให้มีตามเดิมแล้ว


กลืนน้ำลายตัวเอง

กลืน + น้ำลาย + ตัวเอง

กฺลืน-น้ำ-ลาย-ตัว-เอง

/klɯːn˧.nam˦˥.laːj˧.tua̯˧.ʔeːŋ˧/^((สัมผัส))

พูดไว้อย่างหนึ่งแล้วกลับพูดแย้งคำที่พูดไว้เดิม

เขาบอกว่าจะลงโทษคนที่ทุจริต พอลูกน้องตนเองทุจริตกลับกลืนน้ำลายตัวเองออกมาปกป้องลูกน้อง


กอดเก้าอี้

กอด + เก้าอี้

กอด-เก้า-อี้

/kɔːt̚˨˩.kaw˥˩.ʔiː˥˩/^((สัมผัส))

ยึดตำแหน่ง, ไม่ยอมละตำแหน่ง

ไม่ว่างานของเขาจะล้มเหลวและก่อให้เกิดความเสียหายเพียงใด เขาก็กอดเก้าอี้แน่น ไม่ยอมลาออก


กำปั้นทุบดิน

กำปั้น + ทุบ + ดิน

กำ-ปั้น-ทุบ-ดิน

ลักษณะการตอบที่ไม่ได้ให้ข้อมูลที่ผู้ถามต้องการรู้

ฉันถามว่า "ทำไมนาฬิกาไม่เดิน" เขาตอบแบบกำปั้นทุบดินว่า "เพราะมันตายน่ะซิ"


กินไข่แดง

กิน + ไข่แดง

ทำลายความบริสุทธิ์ของผู้หญิง

พวกเธออย่าไปหลงคารมเจ้าหนุ่มคนนั้นนะ เดี๋ยวก็ถูกหลอกกินไข่แดงหรอก


กิน…ไม่ลง

กิน + … + ไม่ + ลง

กิน-…-ไม่-ลง

ไม่สามารถเอาชนะได้

สองคนนี้เก่งด้วยกันทั้งคู่ แข่งกันทีไรกินกันไม่ลงสักที

คู่ต่อสู้โคตรเก่งเลย กินมันไม่ลงสักที


กินเล็กกินน้อย

กิน + เล็ก + กิน + น้อย

การกินเล็กกินน้อย (abstract-noun)

กิน-เล็ก-กิน-น้อย

เบียดบังแม้แต่เงินหรือของเล็ก ๆ น้อย ๆ

ถ้าเจ้าหน้าที่ในโครงการไม่กินเล็กกินน้อย โครงการนี้คงจะก้าวหน้าไปไกลแล้ว


เกทับบลั๊ฟแหลก

เกทับ + บลั๊ฟ + แหลก

เก-ทับ-บฺลั๊บ-แหฺลก

เก-ทับ-บฺลั๊ฟ-แหฺลก

/keː˧.tʰap̚˦˥.blap̚˦˥.lɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

/keː˧.tʰap̚˦˥.blaf˦˥.lɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ทำทีว่าตนเหนือกว่ามากหรือมีสิ่งที่เหนือกว่ามากทั้ง ๆ ที่ไม่มีจริง

เขาบอกว่าสนิทกับรัฐมนตรี เราจึงเกทับบลั๊ฟแหลกว่าเราน่ะสนิทกับนายกรัฐมนตรี


แก้หมาก

/kɛː˥˩.maːk̚˨˩/^((สัมผัส))

แก้อุบายของอีกฝ่ายหนึ่ง

การถอนตัวจากตำแหน่งครั้งนี้เขาไม่น่าจะตัดสินใจเอง แต่เป็นการแก้หมากกันภายใน


ขายขนมจีบ

ขาย + ขนมจีบ

ขาย-ขะ-หฺนม-จีบ

/kʰaːj˩˩˦.kʰa˨˩.nom˩˩˦.t͡ɕiːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เกี้ยวพาราสี

เขายังไม่มีแฟน เลยขายขนมจีบไปทั่ว


เข้าเกียร์เดินหน้า

เข้าเกียร์ + เดิน + หน้า, (เกียร์ มาจากอังกฤษ gear (เกียรฺ))

เค่า-เกีย-เดิน-น่า

สู้กับฝ่ายตรงข้าม

พวกเราพร้อมที่จะเข้าเกียร์เดินหน้าวัดดวงช่วงเลือกตั้ง

โดยปริยายหมายถึงเริ่มต้นทำงานทันที

พอได้ทุนวิจัยมา เขาก็เข้าเกียร์เดินหน้าทันที


เข้าเกียร์ถอยหลัง

เข้าเกียร์ (เกียร์ มาจากอังกฤษ gear (เกียรฺ)) + ถอยหลัง

เค่า-เกีย-ถอย-หฺลัง

/kʰaw˥˩.kia̯˧.tʰɔːj˩˩˦.laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ยังไม่ทันจะสู้เลยเข้าเกียร์ถอยหลังเสียแล้ว


เข้าแก๊ป

เข้า + แก๊ป (จากอังกฤษ gap (แกป, “ช่อง, ร่อง”))

/kʰaw˥˩.kɛːp̚˦˥/^((สัมผัส))

ดีเนื่องจากเหมาะกับบุคลิกลักษณะ สภาพ หรือสถานการณ์

เจ้าของร้านท่าทางดี แต่งตัวก็เข้าแก๊ป

เขาโกรธที่ถูกวิจารณ์ว่าข้อเสนอไม่เข้าแก๊ป


เข้าวิน

เข้า + วิน (จากอังกฤษ win)

เข้าเส้นชัย (ใช้กับม้าแข่ง)

แข่งม้าวันนี้ ม้าของคอกศิริชัยเข้าวิน

เข้าแถวตามลำดับก่อนหลัง (ใช้กับมอเตอร์ไซค์และรถตู้รับจ้าง)

วันนี้มีรถตู้เข้าวิน ๓๐ คัน


เข้าเมืองตาหลิ่วต้องหลิ่วตาตาม

เข้า + เมือง + ตา + หลิ่ว + ต้อง + หลิ่ว + ตา + ตาม

เค่า-เมือง-ตา-หฺลิ่ว-ต็้อง-หฺลิ่ว-ตา-ตาม

/kʰaw˥˩.mɯa̯ŋ˧.taː˧.liw˨˩.tɔŋ˥˩.liw˨˩.taː˧.taːm˧/^((สัมผัส))

ประพฤติตนตามที่คนส่วนใหญ่ประพฤติกัน

th-เข้าเมืองตาหลิ่วต้องหลิ่วตาตาม-th-verb-Psr-iyVK


เสี้ยมเขาควายให้ชนกัน

เสี้ยม + เขา + ควาย + ให้ + ชน + กัน

เซี่ยม-เขา-คฺวาย-ไห้-ชน-กัน

/sia̯m˥˩.kʰaw˩˩˦.kʰwaːj˧.haj˥˩.t͡ɕʰon˧.kan˧/^((สัมผัส))

ยุยงให้โกรธ เกลียด หรือวิวาทกัน

th-เสี้ยมเขาควายให้ชนกัน-th-verb-6s~PAbYy