ၶဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เข้า, ลาว ເຂົ້າ (เข็้า), ไทลื้อ ᦃᧁᧉ (เฃ้า), ไทดำ ꪹꪄ꫁ꪱ (เฃ้า), ไทใต้คง ᥑᥝᥲ (เฃ้า), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์), 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์), 𑜁𑜧𑜈𑜫 (ขว์ว์) หรือ 𑜁𑜨𑜧𑜈𑜫 (ขอ̂ว์ว์), จ้วง haeuj


မီး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *miːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มี, คำเมือง ᨾᩦ (มี), เขิน ᨾᩦ (มี), ลาว ມີ (มี), ไทลื้อ ᦙᦲ (มี), ไทดำ ꪣꪲ (มิ), ไทใต้คง ᥛᥤᥰ (มี๊), จ้วง miz


လူ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀduːᴬ³


ႁၵ်ႉ

จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *r[a]k; ร่วมเชื้อสายกับไทย รัก, ลาว ຮັກ (ฮัก), อีสาน ฮัก, คำเมือง ᩁᩢ᩠ᨠ (รัก), เขิน ᩁᩢ᩠ᨠ (รัก), ไทลื้อ ᦣᧅ (ฮัก), ไทใต้คง ᥞᥐ (หัก); นอกกลุ่มภาษาไท-กะได: ร่วมเชื้อสายกับเขมร រាក់ (ราก̍)

หั๎ก (transliteration)
လွင်ႈႁၵ်ႉ
တၢင်းႁၵ်ႉ


ၵိၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kɯɲᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กิน, คำเมือง ᨠᩥ᩠ᨶ (กิน), ลาว ກິນ (กิน), ไทลื้อ ᦂᦲᧃ (กีน), ไทดำ ꪀꪲꪙ (กิน), ไทใต้คง ᥐᥤᥢ (กีน), อาหม 𑜀𑜢𑜃𑜫 (กิน์), แสก กิ๋น

ၵိၼ်ၶဝ်ႈမုၼ်း။

ၵိၼ်လွႆးလွႆးၶႃႈ။

ค่อย ๆ กินนะครับ/คะ

กินล๊อ̂ยล๊อ̂ยข้า.


ၶူၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *klɤlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กรน, ลาว ກົນ (ก็น) หรือ ຂົນ (ข็น)


လၢဝ်း

เดินไปทั่ว, เดินวนเวียน


ၶီႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qɯjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขี้, คำเมือง ᨡᩦ᩶ (ขี้), ลาว ຂີ້ (ขี้), ไทลื้อ ᦃᦲᧉ (ฃี้), ไทดำ ꪄꪲ꫁ (ฃิ้), อาหม 𑜁𑜣 (ขี), จ้วง haex, แสก ไกฺ


ယဵဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *niəwᴮ, จากจีนยุคกลาง 尿 (MC newH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เยี่ยว, ลาว ຍ່ຽວ (ย่ยว), ไทลื้อ ᦵᦍᧁᧈ (เย่ว), ไทดำ ꪹꪑꪸ꪿ꪫ (เญย่̂ว), อาหม 𑜊𑜢𑜈𑜫 (ยิว์), จ้วง nyouh, จ้วงแบบหนง nyuh, แสก หญู้


ၶဝ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขย่า, ไทลื้อ ᦃᧁᧈ (เฃ่า) และ ᦊᧁᧈ (เหย่า)

เขย่า, คลอน, ไหว, สั่น


ၵမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kamᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กำ, คำเมือง ᨠᩣᩴ (กาํ), เขิน ᨠᩣᩴ (กาํ), ลาว ກຳ (กำ), ไทลื้อ ᦂᧄ (กัม), พ่าเก ကံ (กํ), อาหม 𑜀𑜪 (กํ), จ้วง gaem, แสก กั๋ม


လဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เล่า, อีสาน เล่า, ลาว ເລົ່າ (เล็่า), คำเมือง ᩃᩮᩢ᩵ᩣ (เลั่า), เขิน ᩃᩮᩢ᩵ᩣ (เลั่า), ไทลื้อ ᦟᧁᧈ (เล่า), ไทใต้คง ᥘᥝ (เลา), อาหม 𑜎𑜧 (ลว์)

ทูล, ใช้แก่เจ้านาย


ပၢၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปาก, คำเมือง ᨸᩣ᩠ᨠ (ปาก), ลาว ປາກ (ปาก), อาหม 𑜆𑜀𑜫 (ปก์), แสก ป̄าก


ၶဵဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เคี่ยว, ลาว ຂ້ຽວ (ข้ยว)

ၵဵဝ်ႈ
เข้ว (transliteration)
လွင်ႈၶဵဝ်ႈ


ၼွၼ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *nwɯːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นอน, คำเมือง ᨶᩬᩁ (นอร), ลาว ນອນ (นอน), ไทลื้อ ᦓᦸᧃ (นอ̂น), เขิน ᨶᩬᩁ (นอร), ไทดำ ꪙꪮꪙ (นอน), อ่ายตน ꩫွꩫ် (นอ̂น์), อาหม 𑜃𑜨𑜃𑜫 (นอ̂น์)


သီ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siːᴬ¹ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย สี, คำเมือง ᩈᩦ (สี), ลาว ສີ (สี), ไทลื้อ ᦉᦲ (สี), ไทดำ ꪎꪲ (สิ), ไทใหญ่ သီ (สี), ไทใต้คง ᥔᥤᥴ (สี๋), พ่าเก ꩬီ (สี), อาหม 𑜏𑜣 (สี)

สี, ครูด, ถู


ၵိူတ်ႇ

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากไทยเก่าสมัยอยุธยา เกิด หรือคำเมือง ᨠᩮᩥ᩠ᨯ (เกิด)

ၵိူတ်ႇလဵင်ႉ

คลอด, ออกลูก

คลอด, ออกลูก

ၵိူတ်ႇလုၵ်ႈ


ၶႃႈ

แยก (เส้นใยฝ้าย)


ၶႃႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฆ่า, ลาว ຂ້າ (ข้า), ไทลื้อ ᦃᦱᧉ (ฃ้า), ไทดำ ꪄ꫁ꪱ (ฃ้า), ไทใต้คง ᥑᥣᥲ (ฃ้า), อาหม 𑜁𑜠 (ขะ, “ตัด; ฆ่า”), จ้วง gaj, จ้วงแบบหนง kaj

ၶႃႈတၢႆ


တိုၼ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.tɯːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตื่น, คำเมือง ᨲᩨ᩠᩵ᨶ (ตื่น), ลาว ຕື່ນ (ตื่น), ไทลื้อ ᦎᦹᧃᧈ (ตื่น), ไทดำ ꪔꪳ꪿ꪙ (ตึ่น), อาหม 𑜄𑜢𑜤𑜃𑜫 (ตึน์)


တူမ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tomꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ต้ม, ลาว ຕົ້ມ (ต็้ม), อาหม 𑜄𑜤𑜉𑜫 (ตุม์), จ้วง dumq


တူၵ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tokᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตก, ลาว ຕົກ (ต็ก), ไทลื้อ ᦷᦎᧅ (โตก), อาหม 𑜄𑜤𑜀𑜫 (ตุก์), ปู้อี dogt, จ้วง doek


ပၼ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *panꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปั้น, ปักษ์ใต้ ปั้น (“ปั้น; บีบ”), อีสาน ปั้น, ลาว ປັ້ນ (ปั้น), คำเมือง ᨸᩢ᩠᩶ᨶ (ปั้น), เขิน ᨸᩢ᩠᩶ᨶ (ปั้น), ไทลื้อ ᦔᧃᧉ (ปั้น), ไทดำ ꪜ꫁ꪽ (ปั้น), ไทใต้คง ᥙᥢᥲ (ปั้น), พ่าเก ပꩫ် (ปน์), อาหม 𑜆𑜃𑜫 (ปน์, “จับ; บีบ”)


ယုင်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲuŋᴮ/ꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยุ่ง, ลาว ຫຍຸ້ງ (หยุ้ง), ไทใต้คง ᥕᥧᥒᥲ (ยู้ง), จ้วง nyungj


လူမ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɤmꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้ม, ลาว ລົ້ມ (ล็้ม), ไทลื้อ ᦟᦳᧄᧉ (ลุ้ม), พ่าเก လုံ (ลุํ), อาหม 𑜎𑜤𑜪 (ลุํ), จ้วง laemx, จ้วงแบบหนง laemx, จ้วงแบบจั่วเจียง loemx


လႅဝ်

แตก, หัก, พัง

หัก, ทำให้แตก


သၼ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *salᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย สั่น, ลาว ສັ່ນ (สั่น) หรือ ຊັ່ນ (ซั่น), ไทลื้อ ᦶᦉᧃᧈ (แส่น), อาหม 𑜏𑜃𑜫 (สน์), จ้วง saenz, จ้วงแบบหนง saenq


ၵူၼ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่น, ลาว ກົ່ນ (ก็่น), คำเมือง ᨠᩫ᩠᩵ᨶ (ก็่น), เขิน ᨠᩫ᩠᩵ᨶ (ก็่น), ไทลื้อ ᦷᦂᧃᧈ (โก่น)

พัง, พังลง, โค่น, ถล่ม

พัง, โค่น, ทำลาย


ႁၢႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰrwɤːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หาย, คำเมือง ᩉᩣ᩠ᨿ (หาย), เขิน ᩉᩣ᩠ᨿ (หาย), ลาว ຫາຍ (หาย), ไทลื้อ ᦠᦻ (หาย), ไทใต้คง ᥞᥣᥭᥴ (ห๋าย), พ่าเก ꩭႝ (หย์), อาหม 𑜑𑜩 (หย์) หรือ 𑜍𑜩 (รย์)


ငိၼ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ŋinᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยิน, ลาว ຍິນ (ยิน), ไทดำ ꪉꪲꪙ (งิน), อาหม 𑜂𑜢𑜃𑜫 (งิน์), จ้วง nyi หรือ ri

ယိၼ်း
ၺိၼ်း
งิ๊น (transliteration)
လွင်ႈငိၼ်း


ပိၼ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pliːnꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลิ้น, อีสาน ปลิ้น หรือ ปิ้น, ลาว ປີ້ນ (ปี้น), คำเมือง ᨸᩖᩥ᩶ᩁ (ปลิ้ร), เขิน ᨸᩥ᩠᩶ᨶ (ปิ้น), ไทลื้อ ᦔᦲᧃᧉ (ปี้น), ไทดำ ꪜꪲ꫁ꪙ (ปิ้น), ไทใต้คง ᥙᥤᥢᥲ (ปี้น), อาหม 𑜆𑜢𑜃𑜫 (ปิน์, “กลับคืน”)


ၸူမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย จม, คำเมือง ᨧᩫ᩠ᨾ (จ็ม), ลาว ຈົມ (จ็ม), ไทลื้อ ᦈᦳᧄ (จุม), อาหม 𑜋𑜤𑜉𑜫 (ฉุม์), จ้วง caem


ငေႃး

ร่วมเชื้อสายกับไทย งอ, คำเมือง ᨦᩬᩴ (งอํ), ลาว ງໍ (งํ), ไทลื้อ ᦇᦸ (งอ̂), อาหม 𑜂𑜦𑜡 (งอ̂), แสก ง๊อ


တဵၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เต้น, ลาว ເຕັ້ນ (เตั้น)


ၸုၵ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩩᨠ (จุก), เขิน ᨧᩩᨠ (จุก), ไทลื้อ ᦈᦳᧅ (จุก)


ၼင်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นั่ง, คำเมือง ᨶᩢ᩠᩵ᨦ (นั่ง), ลาว ນັ່ງ (นั่ง), ไทลื้อ ᦓᧂᧈ (นั่ง), ไทดำ ꪙꪰ꪿ꪉ (นั่ง), อ่ายตน ꩫင် (นง์), อาหม 𑜃𑜂𑜫 (นง์), จ้วง naengh, แสก หนั้ง


ပႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไป, คำเมือง ᨻᩱ (ไพ), เขิน ᨻᩱ (ไพ), ลาว ໄປ (ไป), ไทลื้อ ᦺᦔ (ไป) และ ᦺᦗ (ไพ), ไทดำ ꪼꪜ (ไป), อ่ายตน ပႝ (ปย์), จ้วง bae, ปู้อี bail


ႁႆႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *t.hajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไห้, อีสาน ไห่, ลาว ໄຫ້ (ไห้), ไทดำ ꪼꪬ꫁ (ไห้), อาหม 𑜑𑜩 (หย์) หรือ 𑜍𑜩 (รย์), จ้วง haej


ႁၢဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰraːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หาว, คำเมือง ᩉᩣ᩠ᩅ (หาว), เขิน ᩉᩣ᩠ᩅ (หาว), ลาว ຫາວ (หาว), ไทลื้อ ᦠᦱᧁ (หาว), ไทใต้คง ᥞᥝᥴ (เห๋า), พ่าเก ꩭွ် (เหา), จ้วงแบบหนง hau, จ้วงแบบจั่วเจียง hau


ထိပ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถีบ, ลาว ຖີບ (ถีบ)


ထိုပ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระทืบ, ลาว ກະທືບ (กะทืบ) หรือ ທືບ (ทืบ)


ပိတ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨻᩥ᩠ᨯ (พิด), ไทลื้อ ᦗᦲᧆ (พีด)

ပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး

การแข่งขันเตะฟุตบอลเยาวชนไทใหญ่

ปางเข๎เข่งปิ๎ตม่ากนังกู๊นนุ่มไต๊


မိၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓilᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บิน, ลาว ບິນ (บิน), ไทลื้อ ᦢᦲᧃ (บีน), ไทดำ ꪚꪲꪙ (บิน), อาหม 𑜉𑜢𑜃𑜫 (มิน์), 𑜉𑜢𑜐𑜫 (มิญ์) หรือ 𑜈𑜢𑜃𑜫 (บิน์), จ้วง mbin

ဝိၼ်
วิน
มิน (transliteration)
လွင်ႈမိၼ်


ဝိၼ်

รูปแบบอื่นของ မိၼ် (มิน, “บิน”)


သိုဝ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *zɯːꟲ⁴, จากไทดั้งเดิม *z.ɟɯːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ซื้อ, ลาว ຊຶ້ (ซึ้) หรือ ຊື້ (ซื้), อีสาน ซื้อ, คำเมือง ᨪᩨ᩶ (ซื้), เขิน ᨪᩨ᩶ (ซื้), ไทลื้อ ᦌᦹᧉ (ซื้), ไทดำ ꪏꪳ꫁ (ซึ้), ไทใต้คง ᥔᥪᥳ (สื๎), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง cawx, ปู้อี xex


ၵႃႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค้า, ลาว ຄ້າ (ค้า), อีสาน ค้า, คำเมือง ᨣ᩶ᩤ (ค้า), เขิน ᨣ᩶ᩤ (ค้า), ไทลื้อ ᦅᦱᧉ (ค้า), ไทดำ ꪁ꫁ꪱ (กฺ้า), ไทใต้คง ᥐᥣᥳ (ก๎า), อาหม 𑜀𑜠 (กะ)


ၶၢႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *p.qaːj; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขาย, ลาว ຂາຍ (ขาย), อีสาน ขาย, คำเมือง ᨡᩣ᩠ᨿ (ขาย), เขิน ᨡᩣ᩠ᨿ (ขาย), ไทลื้อ ᦃᦻ (ฃาย), ไทดำ ꪄꪱꪥ (ฃาย), ไทใต้คง ᥑᥣᥭᥴ (ฃ๋าย), พ่าเก ၵႝ (ขย์), อาหม 𑜁𑜩 (ขย์), จ้วง gai, ปู้อี gaail

ၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ်


ၶၢႆ

พูดให้ร้าย, กล่าวหมิ่นประมาท, กล่าวร้าย


ဝႆႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *waj/aɰꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไว้, คำเมือง ᩅᩱ᩶ (ไว้) หรือ ᩅᩱ᩠᩶ᨿ (ไว้ย), ลาว ໄວ້ (ไว้), ไทลื้อ ᦺᦞᧉ (ไว้), ไทดำ ꪼꪫ꫁ (ไว้), ไทใต้คง ᥝᥭᥳ (วั๎ย), อาหม 𑜈𑜩 (บย์) หรือ 𑜉𑜩 (มย์)


ႁၵ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *t.rakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หัก, คำเมือง ᩉᩢ᩠ᨠ (หัก), ลาว ຫັກ (หัก), ไทลื้อ ᦠᧅ (หัก), อาหม 𑜍𑜀𑜫 (รก์), จ้วง raek, แสก รั๊ก


ၸွႆႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟuəjᴮ⁴, จากจีนยุคกลาง 助 (MC dzrjoH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ช่วย, คำเมือง ᨩ᩠ᩅ᩠᩵ᨿ (ชว่ย) หรือ ᨩᩬ᩠᩵ᨿ (ชอ่ย), อีสาน ซอย, ลาว ຊ່ວຍ (ซ่วย) หรือ ຊ່ອຍ (ซ่อย), ไทลื้อ ᦋᦾᧈ (ช่อ̂ย), ไทดำ ꪋ꪿ꪮꪥ (จฺ่อย), ไทใต้คง ᥓᥩᥭ (จอ̂ย), พ่าเก ꩡွႝ (จอ̂ย์), อาหม 𑜋𑜨𑜩 (ฉอ̂ย์) หรือ 𑜋𑜢𑜤𑜐𑜫 (ฉึญ์), ปักษ์ใต้ ฉวย

ဢမ်ႇမီးႁႅင်းတႃႇတေၸွႆႈတေထႅမ်ၶဝ်

ไม่มีแรงเพื่อจะช่วยเหลือเขา

อั่มมี๊แห๊งต่าเตจ้อ̂ยเตแถมขว


မွင်း

จากจีนยุคกลาง 望 (MC mjang|mjangH); ร่วมเชื้อสายกับไทย มอง, อีสาน เบิ่ง, ลาว ເບິ່ງ (เบิ่ง) และ ມອງ (มอง), ไทลื้อ ᦙᦸᧂ (มอ̂ง), ไทใต้คง ᥛᥩᥒᥰ (ม๊อ̂ง)

มุ่งหวัง, รอคอยเพราะอยากพบหรืออยากเห็น


မူတ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมด, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩫᨯ (หม็ด), ลาว ໝົດ (หม็ด), ไทลื้อ ᦷᦖᧆ (โหมด)


မႃး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มา, คำเมือง ᨾᩣ (มา), ลาว ມາ (มา), ไทลื้อ ᦙᦱ (มา), ไทใต้คง ᥛᥣᥰ (ม๊า), ไทดำ ꪣꪱ (มา), อาหม 𑜉𑜠 (มะ) หรือ 𑜉𑜡 (มา) หรือ 𑜉𑜡𑜠 (มาะ), จ้วง maz


လူၼ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlɤnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หล่น, ลาว ຫຼົ່ນ (หล็่น), จ้วง loenq


လၢၵ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.laːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาก, ลาว ລາກ (ลาก), ไทลื้อ ᦟᦱᧅ (ลาก), ไทใต้คง ᥘᥣᥐ (ลาก), อาหม 𑜎𑜀𑜫 (ลก์), จ้วง rag, จ้วงแบบหนง laeg, จ้วงแบบจั่วเจียง lag


တွပ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tɔːpᴰ¹ᴸ, จากจีนยุคกลาง 答 (MC top); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตอบ, คำเมือง ᨲᩬᨷ (ตอบ), ลาว ຕອບ (ตอบ), ไทลื้อ ᦎᦸᧇᧈ (ต่อ̂บ), ไทดำ ꪔꪮꪚ (ตอบ), พ่าเก တွပ် (ตอ̂ป์), อาหม 𑜄𑜨𑜆𑜫 (ตอ̂ป์)


ႁဵတ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩮᩢ᩠ᨯ (เรัด), อีสาน เฮ็ด, ลาว ເຮັດ (เฮัด), ไทลื้อ ᦵᦣᧆ (เฮด), คำตี้ ꩭီတ်, แสก ฮิ̄ด

ႁဵတ်းၵၢၼ်

ႁဵတ်းသင်ဝႆႉၶႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ်

ทำอะไรอยู่ครับ/คะตอนนี้

เห๊ตสังไว๎ข้าเมิ้วเลว


လိူၼ်ႈ

ยืมมาจากไทย เลื่อน

เลื้อย (อย่างงู)


ၼုင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นุ่ง, อีสาน นุ่ง, ลาว ນຸ່ງ (นุ่ง), คำเมือง ᨶᩩ᩵ᨦ (นุ่ง), เขิน ᨶᩩ᩵ᨦ (นุ่ง), ไทลื้อ ᦓᦳᧂᧈ (นุ่ง), ไทดำ ꪙꪴ꪿ꪉ (นุ่ง), ไทใต้คง ᥘᥧᥒ (ลูง), อาหม 𑜃𑜤𑜂𑜫 (นุง์)


ၵျႃႇ

จากพม่า ကြာ (กฺรา)

เชื่องช้า, ล่าช้า, ขัดขวาง


သုၵ်း

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 熟 (MC dzyuwk); ร่วมเชื้อสายกับไทย สุก, ลาว ສຸກ (สุก), อาหม 𑜏𑜤𑜀𑜫 (สุก์), จ้วง sug


မဵၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmenᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหม็น, ลาว ເໝັນ (เหมัน), ไทลื้อ ᦖᦲᧃ (หมีน), ไทดำ ꪢꪲꪙ (หมิน), อาหม 𑜉𑜢𑜃𑜫 (มิน์), จ้วงแบบหนง maen


မၢၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːkᴰ (“ผลไม้”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาก, ลาว ໝາກ (หมาก), ไทลื้อ ᦖᦱᧅ (หมาก), ไทดำ ꪢꪱꪀ (หมาก), จ้วง mak

ဝၢၵ်ႇ
ว่าก
ม่าก (transliteration)
လွင်ႈမၢၵ်ႇ

မၢၵ်ႇဢၢင်ၶၢင်မၼ်းမၢၵ်ႇယဝ်ႉ

มะระขี้นกมันออกผลแล้ว

ม่ากอางขางมั๊นม่ากย๎ว


ၶဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขย่า, ไทลื้อ ᦃᧁᧈ (เฃ่า) และ ᦊᧁᧈ (เหย่า)

เขย่า, คลอน, ไหว, สั่น


လမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗamᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดำ


ၸဵပ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cepᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เจ็บ, ลาว ເຈັບ (เจับ), คำเมือง ᨧᩮᩢ᩠ᨷ (เจับ), เขิน ᨧᩮ᩠ᨷ (เจบ), ไทลื้อ ᦵᦈᧇ (เจบ), ไทดำ ꪹꪊꪸꪚ (เจย̂บ), อาหม 𑜋𑜢𑜆𑜫 (ฉิป์), จ้วงแบบจั่วเจียง jep

ႁူဝ်ၶဝ်ႇၸဵပ်း


လၢၼ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːnꟲ⁴ (“(หัว)ล้าน”) (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้าน, คำเมือง ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), เขิน ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), ลาว ລ້ານ (ล้าน), ไทลื้อ ᦟᦱᧃᧉ (ล้าน), ไทใต้คง ᥘᥣᥢᥲ (ล้าน)

แยก, หลุด, ขาด

โล่งเตียน (อย่างภูเขาหัวล้าน)


ၽႃႇဝၼႃႇ

ผ่าวน่า (transliteration)
လွင်ႈၽႃႇဝၼႃႇ


မေႃၵႂၢမ်း

မေႃ (มอ̂, “หมอ, เก่ง”) + ၵႂၢမ်း (กฺว๊าม, “ภาษา, ถ้อยคำ, ความ”)

มอ̂กฺว๊าม (transliteration)
လွင်ႈမေႃၵႂၢမ်း

เข้าใจวาทศิลป์, ร้องเพลงเก่ง


ဢွၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔoːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ออก, คำเมือง ᩋᩬᨠ (ออก), ลาว ອອກ (ออก), ไทลื้อ ᦀᦸᧅᧈ (อ่อ̂ก), ไทดำ ꪮꪮꪀ (ออก), อาหม 𑜒𑜨𑜀𑜫 (ออ̂ก์), จ้วง ok


လူင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰloŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลง, อีสาน หลง, ลาว ຫຼົງ (หล็ง), คำเมือง ᩉᩖᩫᨦ (หล็ง), เขิน ᩉᩖᩫᨦ (หล็ง), ไทลื้อ ᦜᦳᧂ (หลุง), ไทดำ ꪶꪨꪉ (โหลง), ไทใต้คง ᥘᥨᥒᥴ (โล๋ง), จ้วง loeng, จ้วงแบบหนง loang


ႁဵၼ်း

ยืมมาจากไทย เรียน หรือคำเมือง ᩁ᩠ᨿᩁ (รยร), จากเขมร រៀន (เรียน)


တီ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตี, คำเมือง ᨲᩦ (ตี), ลาว ຕີ (ตี), ไทลื้อ ᦎᦲ (ตี)


ၸိမ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟimᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ชิม, ลาว ຊີມ (ซีม), จ้วง cimz


ၸီး

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊີ (ซี), คำเมือง ᨩᩦ (ชี), ไทลื้อ ᦋᦲ (ชี)


ၸီႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ciːᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย จี่, คำเมือง ᨧᩦ᩵ (จี่), เขิน ᨧᩦ᩵ (จี่), อีสาน จี่, ลาว ຈີ່ (จี่), ไทลื้อ ᦈᦲᧈ (จี่), ไทใต้คง ᥓᥤᥱ (จี่), อาหม 𑜋𑜣 (ฉี), จ้วงแบบหนง jiq

เผา, ย่างบนเปลวไฟ


ၸီႇ

ยืมมาจากพม่า စီ (จี)

วางเรียงเป็นแถว


ၸီႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟiːꟲ, จากจีนยุคกลาง 指 (MC tsyijX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชี้, คำเมือง ᨩᩦ᩶ (ชี้), ลาว ຊີ້ (ซี้), ไทลื้อ ᦋᦲᧉ (ชี้), ไทดำ ꪋꪲ꫁ (จฺิ้), อาหม 𑜋𑜣 (ฉี), จ้วงแบบหนง jix


ၽဝ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰawᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *prawᴬ; เทียบจีนยุคกลาง 炮 (MC baew, “อบ; เผา”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เผา, ลาว ເຜົາ (เผ็า), ไทลื้อ ᦕᧁ (เผา), ไทดำ ꪹꪠꪱ (เฝา), ไทใต้คง ᥚᥝᥴ (เผ๋า), อาหม 𑜇𑜧 (ผว์), จ้วง byaeu


ႁဝ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰrawᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เห่า, ลาว ເຫົ່າ (เห็่า), อาหม 𑜑𑜧 (หว์), จ้วง raeuq


တႅမ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แต้ม, ลาว ແຕ້ມ (แต้ม), คำเมือง ᨲᩯ᩠᩶ᨾ (แต้ม), เขิน ᨲᩯ᩠᩶ᨾ (แต้ม), ไทลื้อ ᦶᦎᧄᧉ (แต้ม), ไทดำ ꪵꪔ꫁ꪣ (แต้ม)

တႅမ်ႈပပ်ႉလိၵ်ႈ

เขียนหนังสือ

แต้มปั๎ปลิ้ก

တႅမ်ႈၶၢဝ်ႇ

แต้ม, วาด, ลากเส้น


ႁွင်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɔːŋꟲ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้อง, คำเมือง ᩁᩬ᩶ᨦ (รอ้ง), อีสาน ฮ้อง, ลาว ຮ້ອງ (ฮ้อง), ไทลื้อ ᦣᦸᧂᧉ (ฮ้อ̂ง), ไทดำ ꪭ꫁ꪮꪉ (ฮ้อง), พ่าเก ꩭွင် (หอ̂ง์), อาหม 𑜍𑜨𑜂𑜫 (รอ̂ง์), จ้วง rongx


ယၢၼ်

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉ᩠ᨿᩣ᩠ᨶ (หยาน), ไทลื้อ ᦊᦱᧃ (หยาน), ไทใต้คง ᥕᥣᥢᥴ (ย๋าน), อาหม 𑜊𑜃𑜫 (ยน์)

พราก, แยกออก, จาก

อยู่ไกลจาก, อยู่ห่างจาก


ပဵၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *m̩.pelᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เป็น, ลาว ເປັນ (เปัน), คำเมือง ᨸᩮ᩠ᨶ (เปน), เขิน ᨸᩮ᩠ᨶ (เปน), ไทลื้อ ᦔᦲᧃ (ปีน), ไทใต้คง ᥙᥥᥢ (เปน), อาหม 𑜈𑜢𑜃𑜫 (บิน์), จ้วง baenz, แสก พั๊น

เป็น (ไข้, โรค), ป่วย


လႆႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ได้, ลาว ໄດ້ (ได้), ไทลื้อ ᦺᦡᧉ (ได้), จ้วง ndaej


ႁၢမ်း

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮາມ (ฮาม), อีสาน ฮาม, เขิน ᩁᩣ᩠ᨾ (ราม) หรือ ᩌᩣ᩠ᨾ (ฮาม), ไทลื้อ ᦣᦱᧄ (ฮาม), ไทใต้คง ᥞᥣᥛᥰ (ห๊าม), อาหม 𑜍𑜪 (รํ)

ไม่มี, ปราศจาก


ပဝ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *powᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เป่า, ลาว ເປົ່າ (เป็่า), ไทลื้อ ᦔᧁᧈ (เป่า), อาหม 𑜆𑜧 (ปว์) หรือ 𑜆𑜨𑜧 (ปอ̂ว์), จ้วง boq


ၵၼ်

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 干 (MC kan); ร่วมเชื้อสายกับไทย กัน, ลาว ກັນ (กัน), ไทดำ ꪀꪽ (กัน), เขมร កាល់ (กาล̍)

กัน (ขวาง, แยก)


ပၢႆႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พ่าย, อีสาน พ่าย, ลาว ພ່າຍ (พ่าย), คำเมือง ᨻ᩵ᩣ᩠ᨿ (พ่าย), เขิน ᨻ᩵ᩣ᩠ᨿ (พ่าย), ไทลื้อ ᦗᦻᧈ (พ่าย), ไทดำ ꪝ꪿ꪱꪥ (ปฺ่าย), ไทใต้คง ᥙᥣᥭ (ปาย), อาหม 𑜆𑜩 (ปย์) หรือ 𑜆𑜩𑜤 (ปาย์)

ไปอย่างรวดเร็ว, หนี, วิ่ง, พ่าย

ပၢႆႈၽေး


ၵႂႃႇ

จาก จีนยุคกลาง 過 (MC kwa|kwaH). ร่วมเชื้อสายกับไทย กว่า, ลาว ກວ່າ (กว่า), ไทลื้อ ᦦᦱᧈ (กว่า), เวียดนาม quá (กฺว๊า).


ၶၢၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χaːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขาน, ลาว ຂານ (ขาน), ไทลื้อ ᦃᦱᧃ (ฃาน), อาหม 𑜁𑜃𑜫 (ขน์), จ้วง han


ဝႃႈ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 話 (MC hwaejH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ว่า, ลาว ວ່າ (ว่า), คำเมือง ᩅ᩵ᩤ (ว่า), เขิน ᩅ᩵ᩤ (ว่า), ไทลื้อ ᦞᦱᧈ (ว่า), ไทดำ ꪫ꪿ꪱ (ว่า), จ้วง vah

ว่า (พูด, บอก, เล่า)

ว่า (ตักเตือน, ดุด่าว่ากล่าว)


တေႃႇ

พบหน้า, เจอหน้า

เข้าร่วมการแข่งขันหรือการพนัน


လိူဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลือ, ลาว ເຫຼືອ (เหลือ), ไทลื้อ ᦵᦜᦲ (เหลี), ไทใต้คง ᥘᥫᥴ (เล๋อ̂), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜈𑜫 (ลึว์), จ้วง lw, จ้วงแบบหนง low

เหลือ, เกิน, มีมากไป


လိူဝ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลย, ลาว ເລີຍ (เลีย)


လွင်ႈ

လူင်းၵႂႃႇၸွမ်းၼမ်ႉ

ล่องไปตามน้ำ

ลู๊งกฺว่าจ๊อ̂มนั๎ม


ယူႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjuːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อยู่, คำเมือง ᩀᩪ᩵ (อยู่), ลาว ຢູ່ (อยู่), ไทลื้อ ᦊᦴᧈ (หยู่), ไทดำ ꪤꪴ꪿ (หยุ่), อาหม 𑜊𑜥 (ยู), ปู้อี qyus, จ้วง youq


ပွႆႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปล่อย, ลาว ປ່ອຍ (ป่อย), ไทดำ ꪜ꪿ꪮꪥ (ป่อย), อาหม 𑜆𑜨𑜩 (ปอ̂ย์)

ပွႆႇၸႂ်ႉ

อนุญาตให้ใช้

ပွႆႇၵႂႃႇ


လႆ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlajᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไหล, ลาว ໄຫຼ (ไหล), ไทลื้อ ᦺᦜ (ไหล), อาหม 𑜎𑜩 (ลย์) หรือ 𑜎𑜩𑜤 (ลาย์)


မူၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มล่อน, คำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), อีสาน ม่วน, ลาว ມ່ວນ (ม่วน), เขิน ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), ไทลื้อ ᦷᦙᧃᧈ (โม่น), ไทดำ ꪣ꪿ꪺꪙ (มั่วน), อาหม 𑜉𑜤𑜃𑜫 (มุน์) หรือ 𑜈𑜤𑜃𑜫 (บุน์)

มู้น (transliteration)
လွင်ႈမူၼ်ႈ
တၢင်းမူၼ်ႈ


ႁႃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kraᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หา, คำเมือง ᩉᩣ (หา), ลาว ຫາ (หา), ไทลื้อ ᦠᦱ (หา), ไทดำ ꪬꪱ (หา), ไทใต้คง ᥑᥣᥴ (ฃ๋า), อาหม 𑜁𑜡 (ขา) หรือ 𑜁𑜞𑜠 (ขฺระ), จ้วง ra, แสก หร่า


ၵတ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *katᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กัด, คำเมือง ᨠᩢ᩠ᨯ (กัด), ลาว ກັດ (กัด), ไทลื้อ ᦂᧆ (กัด), ไทดำ ꪀꪰꪒ (กัด)


ၶီ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂີ (ขี), เขิน ᨡᩦ (ขี), ไทลื้อ ᦃᦲ (ฃี)


မႆႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmajꟲ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไหม้, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩱ᩶ (ไหม้), ลาว ໄໝ້ (ไหม้), ไทลื้อ ᦺᦖᧉ (ไหม้), ไทดำ ꪼꪢ꫁ (ไหม้), ไทใต้คง ᥛᥭᥲ (มั้ย), อาหม 𑜉𑜩 (มย์), จ้วง maej


ၸွမ်း

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซอม, ลาว ຊອມ (ซอม), ไทลื้อ ᦋᦸᧄ (ชอ̂ม), คำเมือง ᨩᩬᨾ (ชอม), เขิน ᨩᩬᨾ (ชอม), ไทใต้คง ᥓᥩᥛᥰ (จ๊อ̂ม), อาหม 𑜋𑜨𑜪 (ฉอ̂ํ); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ดอม

ตามล่า, ไล่ล่า

ၸွမ်းတူဝ်ထိူၼ်ႇ

จ๊อ̂มตูวเถิ่น


ဝူၼ်ႉ

วู๎น (transliteration)
လွင်ႈဝူၼ်ႉ
တၢင်းဝူၼ်ႉ


ဢီး

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩋᩦ (อี), ไทลื้อ ᦁᦲ (อฺี)


မႄး

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨾᩯ (แม), ไทลื้อ ᦶᦙ (แม), ไทใต้คง ᥛᥥᥰ (เม๊), อาหม 𑜉𑜦𑜧 (เม)

ตอน (สัตว์เพศผู้)


တူၺ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨴ᩠ᩅ᩠ᨿ (ทวย), ไทใต้คง ᥖᥨᥭᥰ (โต๊ย)


မွၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓloːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอก, คำเมือง ᨯᩬᨠ (ดอก), ลาว ດອກ (ดอก), ไทลื้อ ᦡᦸᧅᧈ (ด่อ̂ก), ไทดำ ꪚꪮꪀ (บอก), ꪒꪮꪀ (ดอก), ไทใต้คง ᥛᥩᥐᥱ (ม่อ̂ก), พ่าเก မွက် (มอ̂ก์), อาหม 𑜉𑜨𑜀𑜫 (มอ̂ก์), 𑜈𑜨𑜀𑜫 (บอ̂ก์), จ้วงแบบหนง ndog

ဝွၵ်ႇ
ว่อ̂ก
ม่อ̂ก (transliteration)
လွင်ႈမွၵ်ႇ


မွၵ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บอก, คำเมือง ᨷᩬᨠ (บอก), ลาว ບອກ (บอก), ไทลื้อ ᦢᦸᧅᧈ (บ่อ̂ก) หรือ ᦢᦸᧅ (บอ̂ก), ไทดำ ꪚꪮꪀ (บอก), ไทใต้คง ᥛᥩᥐᥱ (ม่อ̂ก), อาหม 𑜈𑜨𑜀𑜫 (บอ̂ก์)


လေး

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *liəᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *C̬.lwiəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เลีย, ลาว ເລຍ (เลย), ไทลื้อ ᦵᦟ (เล), ไทใต้คง ᥘᥥᥰ (เล๊), อาหม 𑜎𑜦 (เล), จ้วง riz, จ้วงแบบหนง laix


လုတ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀduːtᴰ¹ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดูด, ลาว ດູດ (ดูด), ไทลื้อ ᦡᦳᧆᧈ (ดุ่ด), ไทใต้คง ᥘᥧᥖᥴ (ลู๋ต), พ่าเก ꩫုတ် (นุต์) และ ꩭုတ် (หุต์), อาหม 𑜓𑜤𑜄𑜫 (ดุต์), จ้วงแบบหนง ndut หรือ ndit

ႁုတ်ႇ
ลุ่ต (transliteration)
လွင်ႈလုတ်ႇ


ၸုပ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cuːpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย จูบ, ลาว ຈູບ (จูบ), จ้วง cup


ႁုတ်ႇ

လုတ်ႇ
หุ่ต (transliteration)
လွင်ႈႁုတ်ႇ


ၸၢမ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย จาม, ลาว ຈາມ (จาม)


ဢႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไอ, คำเมือง ᩋᩱ (ไอ), ลาว ໄອ (ไอ), ไทลื้อ ᦺᦀ (ไอ), ไทดำ ꪼꪮ (ไอ), ไทใต้คง ᥟᥭ (อัย), อ่ายตน ဢႝ (อย์), อาหม 𑜒𑜩 (อย์), จ้วง ae, แสก ไอ๋


ဢၢႆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อาย, ลาว ອາຍ (อาย), อาหม 𑜒𑜩 (อย์)


တူတ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.tɤtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตด, ลาว ຕົດ (ต็ด), จ้วง roet


ၼိမ်

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨶᩥᨾ (หนิม), เขิน ᩉ᩠ᨶᩥᨾ (หนิม), ไทลื้อ ᦐᦲᧄ (หนีม), ไทใต้คง ᥘᥤᥛᥴ (ลี๋ม), อาหม 𑜃𑜢𑜉𑜫 (นิม์); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย หงิม

นิ่ง, หงิม, เงียบ, สงบ


သွႆး

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซอย, ลาว ຊອຍ (ซอย)

ซอย (หั่นละเอียด)


မႅင်း

ผุ, เป็นรูเพราะแมลงทำ

ၶဵဝ်ႈမႅင်း


မၢႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาย, อีสาน หมาย, ลาว ໝາຍ (หมาย), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ (หมาย), เขิน ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ (หมาย), ไทลื้อ ᦖᦻ (หมาย), ไทดำ ꪢꪱꪥ (หมาย), ไทใต้คง ᥛᥣᥭᥴ (ม๋าย), อาหม 𑜈𑜩𑜤 (บาย์)


ယိုၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยื่น, ลาว ຍື່ນ (ยื่น), ไทใต้คง ᥕᥪᥢ (ยืน)

ယိုၼ်ႈ
ยึ๊น (transliteration)
လွင်ႈယိုၼ်း


ယိုၼ်ႈ

ယိုၼ်း
ยึ้น (transliteration)
လွင်ႈယိုၼ်ႈ


ႁႅင်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰreːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แห้ง, ลาว ແຫ້ງ (แห้ง), ไทลื้อ ᦶᦠᧂᧉ (แห้ง), อาหม 𑜑𑜢𑜂𑜫 (หิง์), จ้วง rengj, ปู้อี raangx


မွပ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอบ, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᨷ (หมอบ), อีสาน หมอบ หรือ หมูบ, ลาว ໝອບ (หมอบ) หรือ ໝູບ (หมูบ), ไทลื้อ ᦷᦙᧇ (โมบ), เขิน ᩉ᩠ᨾᩬᨷ (หมอบ) หรือ ᩉ᩠ᨾᩪᨷ (หมูบ)


ၽတ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟัด, คำเมือง ᨼᩢ᩠ᨯ (ฟัด), ลาว ຟັດ (ฟัด), ไทลื้อ ᦝᧆ (ฟัด), เขิน ᨼᩢ᩠ᨯ (ฟัด); เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *vaːtᴰ

ၾတ်ႉ
ผั๎ต (transliteration)
လွင်ႈၽတ်ႉ


ၽၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝัน, อีสาน ฝัน, ลาว ຝັນ (ฝัน), คำเมือง ᨺᩢ᩠ᨶ (ฝัน), เขิน ᨺᩢ᩠ᨶ (ฝัน), ไทลื้อ ᦚᧃ (ฝัน), ไทดำ ꪠꪽ (ฝัน), ไทใต้คง ᥜᥢᥴ (ฝั๋น), อาหม 𑜇𑜃𑜫 (ผน์) หรือ 𑜇𑜞𑜃𑜫 (ผฺรน์), คำตี้ ၸꩫ်

ၼွၼ်းၽၼ်ဢမ်ႇတၢၼ်ႇတူဝ်ထူပ်း သိပ်းသူပ်းဢမ်ႇတၢၼ်ႇတႃႁၼ်

นอนฝันไม่เท่าตัวพบ สิบปากไม่เท่าตาเห็น

น๊อ̂นผันอั่มต่านตูวถู๊ป สิ๊ปสู๊ปอั่มต่านตาหัน


ထႅမ်

เพิ่ม, เติม, เสริม

ထႅမ်ၼမ်ႉ

ထႅမ်ႁႅင်း


လုပ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.luːpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลูบ, ลาว ລູບ (ลูบ), อาหม 𑜎𑜤𑜆𑜫 (ลุป์)


ၶၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χalᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขัน, ลาว ຂັນ (ขัน), อีสาน ขัน, เขิน ᨡᩢ᩠ᨶ (ขัน), ไทลื้อ ᦃᧃ (ฃัน), ไทดำ ꪄꪽ (ฃัน), ไทใต้คง ᥑᥩᥢᥴ (ฃ๋อ̂น), อาหม 𑜁𑜃𑜫 (ขน์), จ้วง haen, จ้วงแบบหนง kaen, แสก หั่น

ขัน (ไก่หรือนกบางชนิดร้อง)


ၶူၼ်း

คน (กวนให้เข้ากัน)


ၶူၼ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คน, ลาว ຄົນ (ค็น), อาหม 𑜁𑜤𑜃𑜫 (ขุน์)


ၶူၼ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤᩫ᩠᩶ᨶ (ฅ็้น), เขิน ᨤᩫ᩠᩶ᨶ (ฅ็้น), ไทลื้อ ᦆᦳᧃᧉ (ฅุ้น); อาจเกี่ยวข้องกับไทย ค้น, ลาว ຄົ້ນ (ค็้น)


ၵူၼ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กวน, ลาว ກວນ (กวน)


ဝၢင်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *waːŋᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย วาง, คำเมือง ᩅᩤ᩠ᨦ (วาง), ลาว ວາງ (วาง), ไทลื้อ ᦞᦱᧂ (วาง), ไทดำ ꪫꪱꪉ (วาง), ไทใต้คง ᥝᥣᥒᥰ (ว๊าง), อาหม 𑜈𑜂𑜫 (บง์)


ၵင်း

ชา (ไม่รู้สึก)


ႁူမ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *homᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *hɤmᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่ม, คำเมือง ᩉᩫ᩠᩵ᨾ (ห็่ม), ลาว ຫົ່ມ (ห็่ม), ไทลื้อ ᦠᦳᧄᧈ (หุ่ม), ไทดำ ꪶꪬ꪿ꪣ (โห่ม), อาหม 𑜑𑜤𑜪 (หุํ), จ้วง hoemq


ၸွၵ်ႉ

เทียบไทย เจาะ, ลาว ເຈາະ (เจาะ)


တႅင်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *dɛːŋᴬ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย แทง, ลาว ແທງ (แทง), ไทลื้อ ᦶᦑᧂ (แทง), ไทใต้คง ᥖᥦᥒᥰ (แต๊ง), อาหม 𑜄𑜢𑜂𑜫 (ติง์)


ထုပ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *dupᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทุบ, อีสาน ทุบ, ลาว ທຸບ (ทุบ), คำเมือง ᨴᩩᨷ (ทุบ), เขิน ᨵᩩ᩠ᨷ (ธุบ), ไทลื้อ ᦑᦳᧇ (ทุบ), จ้วง dub


လဵဝ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลียว, ลาว ຫຼຽວ (หลยว), ไทลื้อ ᦵᦜᧁ (เหลว), ไทใต้คง ᥘᥥᥝᥴ (เล๋ว), อาหม 𑜎𑜢𑜈𑜫 (ลิว์)


တတ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tacᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตัด, คำเมือง ᨲᩢ᩠ᨯ (ตัด), ไทดำ ꪔꪰꪒ (ตัด), ลาว ຕັດ (ตัด), อาหม 𑜄𑜄𑜫 (ตต์), จ้วง daet


သပ်း

สับ, สัก, เจาะ


ၸဵတ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟetᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เช็ด, ลาว ເຊັດ (เซัด), อาหม 𑜋𑜢𑜄𑜫 (ฉิต์)


ၽႃႈ

ปล่อย (จากที่ขังหรือจับไว้)

ปล่อยปละละเลย


ပိင်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *piːŋꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปิ้ง, อีสาน ปิ้ง, ลาว ປີ້ງ (ปี้ง), คำเมือง ᨸᩥ᩠᩶ᨦ (ปิ้ง), เขิน ᨸᩥ᩠᩶ᨦ (ปิ้ง), ไทลื้อ ᦔᦲᧂᧉ (ปี้ง), ไทดำ ꪜꪲ꫁ꪉ (ปิ้ง), อาหม 𑜆𑜢𑜂𑜫 (ปิง์)


ထွတ်ႇ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 脫 (MC dwat|thwat); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถอด, ลาว ຖອດ (ถอด), ไทลื้อ ᦏᦸᧆᧈ (ถ่อ̂ด), อาหม 𑜌𑜨𑜄𑜫 (ถอ̂ต์)


သႂ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *s.cɤːlᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใส่, คำเมือง ᩈᩲ᩵ (ใส่), ลาว ໃສ່ (ใส่), ไทลื้อ ᦺᦉᧈ (ไส่), ไทดำ ꪻꪎ꪿ (ใส่), ไทใต้คง ᥔᥬᥱ (ใส่), อาหม 𑜏𑜧 (สว์) หรือ 𑜏𑜧𑜤 (สาว์), แสก จอ


သွၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *soːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย สอน, คำเมือง ᩈᩬᩁ (สอร), ลาว ສອນ (สอน), ไทลื้อ ᦉᦸᧃ (สอ̂น), ไทดำ ꪎꪮꪙ (สอน), ไทใต้คง ᥔᥩᥢᥴ (ส๋อ̂น), อาหม 𑜏𑜨𑜃𑜫 (สอ̂น์), จ้วง son

เรียน, ศึกษา


တူပ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tɤpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตบ, ลาว ຕົບ (ต็บ), จ้วง dop หรือ doep


ထႃ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨳᩣ (ถา); เทียบลาว ແຖ (แถ)

ထႃႁူဝ်

ထႃၼူတ်ႇ


လဵၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เล่น, ลาว ຫຼິ້ນ (หลิ้น) หรือ ເຫຼັ້ນ (เหลั้น), อาหม 𑜎𑜢𑜃𑜫 (ลิน์)


ၸမ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จ้ำ, ลาว ຈ້ຳ (จ้ำ), คำเมือง ᨧ᩶ᩣᩴ (จ้าํ), เขิน ᨧ᩶ᩣᩴ (จ้าํ), ไทลื้อ ᦈᧄᧉ (จั้ม)

จิ้ม (เช่น เอาข้าวปั้นจิ้มกับน้ำจิ้ม), จุ้ม


ႁုင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *truŋᴬ, จากจีนยุคกลาง 烘 (MC huwng|xuwng|huwngH|xuwngH, “อบ; ทำให้แห้งด้วยไฟ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หุง, ลาว ຫຸງ (หุง), อาหม 𑜍𑜤𑜂𑜫 (รุง์)


ၶီႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kʰwiːᴮ, จากจีนยุคกลาง 騎 (MC gje); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขี่, คำเมือง ᨡᩦ᩵ (ขี่), ลาว ຂີ່ (ขี่), เขิน ᨡᩦ᩵ (ขี่), ไทลื้อ ᦃᦲᧈ (ฃี่), ไทดำ ꪄꪲ꪿ (ฃิ่), อาหม 𑜁𑜣 (ขี), จ้วง gwih

ၶီႇရူတ်ႉၵႃးမႃးၸွမ်းၵၼ် 6 ၵေႃႉ

ขี่รถมาด้วยกัน 6 คน

ขี่รู๎ตก๊าม๊าจ๊อ̂มกัน 6 ก๎อ̂


မႂ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไหม, ลาว ໃໝ (ใหม), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩱ (ไหม), เขิน ᩉ᩠ᨾᩱ (ไหม), ไทลื้อ ᦺᦖ (ไหม)


ၸုမ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จุ่ม, อีสาน จุ่ม, ลาว ຈຸ່ມ (จุ่ม), คำเมือง ᨧᩩ᩵ᨾ (จุ่ม), เขิน ᨧᩩ᩵ᨾ (จุ่ม), ไทลื้อ ᦈᦳᧄᧈ (จุ่ม), ไทดำ ꪊꪴ꪿ꪣ (จุ่ม), ไทใต้คง ᥓᥧᥛᥱ (จู่ม), อาหม 𑜋𑜤𑜉𑜫 (ฉุม์)


ၸုမ်ႇ

ยืมมาจากพม่า စုံ (จุํ)


လိူၵ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɯəkᴰ²ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เลือก, คำเมือง ᩃᩮᩬᩥᨠ (เลอิก), ลาว ເລືອກ (เลือก), ไทใต้คง ᥘᥫᥐ (เลอ̂ก), อ่ายตน လိုက် (ลึก์), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (ลึก์)


ထၢမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *c.raːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถาม, คำเมือง ᨳᩣ᩠ᨾ (ถาม), ลาว ຖາມ (ถาม), ไทลื้อ ᦏᦱᧄ (ถาม), อาหม 𑜌𑜪 (ถํ), 𑜌𑜉𑜫 (ถม์) หรือ 𑜌𑜢𑜤𑜉𑜫 (ถึม์), จ้วง cam, แสก ถ่าม


တၢႆ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *taːjᴬ², จากไทดั้งเดิม *p.taːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตาย, คำเมือง ᨲᩣ᩠ᨿ (ตาย), ลาว ຕາຍ (ตาย), ไทลื้อ ᦎᦻ (ตาย), ไทดำ ꪔꪱꪥ (ตาย), ไทใต้คง ᥖᥣᥭ (ตาย), คำตี้ တၢဲႈ, พ่าเก တႝ (ตย์), อาหม 𑜄𑜩 (ตย์), จ้วง dai


တမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tamᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตำ, อีสาน ตำ, ลาว ຕຳ (ตำ), อาหม 𑜄𑜪 (ตํ), จ้วง daem

တမ်ၶဝ်ႈ


ဝိပ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บีบ, ลาว ບີບ (บีบ)

รูปแบบอื่นของ မိပ်ႇ (มิ่ป, “บีบ”)


မိပ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บีบ, ลาว ບີບ (บีบ)

ဝိပ်ႇ
วิ่ป
มิ่ป (transliteration)
လွင်ႈမိပ်ႇ


ၶဵၼ်ႇ

เข่น, เฆี่ยน


ၸူၼ်

ၸုမ်းၵူၼ်းႁၢႆႉ ယိပ်းၵွင်ႈပွတ်းသေ ၶဝ်ႈၸူၼ်လၢၼ်ႉၶမ်း

กลุ่มคนร้ายถือปืนสั้น แล้วเข้าปล้นร้านทอง

จุ๊มกู๊นห๎าย ยิ๊ปก้อ̂งป๊อ̂ตเส ข้วจูนล๎านขั๊ม


ၵပ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กับ, ลาว ກັບ (กับ), ญ้อ กั๊บ, อีสาน กับ, คำเมือง ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), เขิน ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), ไทลื้อ ᦂᧇ (กับ), ไทดำ ꪀꪚꪾ (กับ), ไทใต้คง ᥐᥙᥴ (กั๋ป), อาหม 𑜀𑜆𑜫 (กป์)


မဝ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เมา, คำเมือง ᨾᩮᩢᩣ (เมัา), ลาว ເມົາ (เม็า), ไทลื้อ ᦙᧁ (เมา), ไทใต้คง ᥛᥝᥰ (เม๊า)


သူတ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซด, ลาว ຊົດ (ซ็ด); เทียบมอญ သောတ် (โสต์)


လိုမ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɯːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลืม, คำเมือง ᩃᩨ᩠ᨾ (ลืม), ลาว ລືມ (ลืม), เขิน ᩃᩨ᩠ᨾ (ลืม), ไทลื้อ ᦟᦹᧄ (ลืม), ไทดำ ꪩꪳꪣ (ลึม), ไทใต้คง ᥘᥪᥛᥰ (ลื๊ม), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜉𑜫 (ลึม์), จ้วง lumz


လဵင်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *liəŋꟲ, จากจีนเก่า 養 (OC *laŋʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย เลี้ยง, คำเมือง ᩃ᩠ᨿ᩶ᨦ (ลย้ง), ลาว ລ້ຽງ (ล้ยง), ไทลื้อ ᦵᦟᧂᧉ (เล้ง), ไทใต้คง ᥘᥥᥒᥳ (เล๎ง), อาหม 𑜎𑜢𑜂𑜫 (ลิง์)

ပၢင်ႇလဵင်ႉသူဝ်းလဵင်ႉဝူဝ်း ဢိၵ်ႇတင်းတရိၵ်ႈသၢၼ်ႇၶဝ်တၢင်ႇမဵဝ်း။

ที่ราบเพื่อเลี้ยงแกะเลี้ยงวัว อีกทั้งสัตว์เดรัจฉานของเขาต่างชนิด

ป่างเล๎งสู๊วเล๎งวู๊ว อิ่กตั๊งตริ้กส่านขวต่างเม๊ว.


ႁိဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *triːwꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หิ้ว, ลาว ຫິ້ວ (หิ้ว), ปู้อี riuc, จ้วง riuj, แสก ริ̂ว


ၼပ်ႉထိုဝ်

ยืมมาจากไทย นับถือ

นั๎ปถึว (transliteration)
လွင်ႈၼပ်ႉထိုဝ်


ၼပ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *napᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นับ, คำเมือง ᨶᩢ᩠ᨷ (นับ), ลาว ນັບ (นับ), ไทลื้อ ᦓᧇ (นับ), พ่าเก ꩫပ် (นป์, “คำนวณ”), อาหม *𑜃𑜆𑜫 (*นป์)


ထွႆ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 退 (MC thwojH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถอย, ลาว ຖອຍ (ถอย), ไทลื้อ ᦏᦾ (ถอ̂ย)


လၵ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.lakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลัก, คำเมือง ᩃᩢ᩠ᨠ (ลัก), ลาว ລັກ (ลัก), ไทลื้อ ᦟᧅ (ลัก), อาหม 𑜎𑜀𑜫 (ลก์), แสก ลั̄ก


လႅၵ်ႈ

ยืมมาจากจีนเก่า 易 (OC *leːɡs, *leɡ); ร่วมเชื้อสายกับไทย แลก, ลาว ແລກ (แลก), ไทใต้คง ᥘᥦᥐ (แลก), อาหม 𑜎𑜢𑜀𑜫 (ลิก์)


ၽင်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *faŋᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝัง, คำเมือง ᨺᩢ᩠ᨦ (ฝัง), ลาว ຝັງ (ฝัง), ไทลื้อ ᦚᧂ (ฝัง), ไทใต้คง ᥜᥒᥴ (ฝั๋ง), อาหม 𑜇𑜞𑜂𑜫 (ผฺรง์)


ၽင်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *vaŋᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟัง, คำเมือง ᨼᩢ᩠ᨦ (ฟัง), ลาว ຟັງ (ฟัง), ไทลื้อ ᦝᧂ (ฟัง), ไทดำ ꪡꪰꪉ (ฟัง), ไทขาว ꪡꪰꪉ, ไทใต้คง ᥜᥒᥰ (ฝั๊ง)

ၾင်း
ฝั๊ง
ผั๊ง (transliteration)
လွင်ႈၽင်း


ႁူႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rɯːwꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รู้, คำเมือง ᩁᩪ᩶ (รู้), อีสาน ฮู้, ลาว ຮູ້ (ฮู้), ไทลื้อ ᦣᦴᧉ (ฮู้), ไทดำ ꪭꪴ꫁ (ฮุ้), อาหม 𑜍𑜥 (รู) หรือ 𑜍𑜤𑜈𑜫 (รุว์), จ้วง rox, แสก รอ

ႁု
หู๎ (transliteration)
လွင်ႈႁူႉ
တၢင်းႁူႉ


ယၢင်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *jaːŋᴮ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่าง, อีสาน ญ่าง หรือ ย่าง, ลาว ຍ່າງ (ย่าง), ญ้อ ญ่าง, ไทลื้อ ᦍᦱᧂᧈ (ย่าง), ไทดำ ꪑ꪿ꪱꪉ (ญ่าง), ไทใต้คง ᥕᥣᥒ (ยาง)


ယၢင်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀjaːŋꟲ¹, จากไทดั้งเดิม *ˀjɯəŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่าง, ลาว ຢ້າງ (อย้าง), ไทลื้อ ᦊᦱᧂᧉ (หย้าง), ไทใต้คง ᥕᥣᥒᥲ (ย้าง)

ย่าง (วางเหนือไฟ)


ယူင်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โยง, ลาว ໂຍງ (โยง)


ၵွင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กอง, ลาว ກອງ (กอง), ไทลื้อ ᦂᦸᧂ (กอ̂ง), ไทดำ ꪀꪮꪉ (กอง), จ้วง gong

กอง (สุมไว้)


ၵွင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก้อง, ลาว ກ້ອງ (ก้อง), ไทลื้อ ᦂᦸᧂᧉ (ก้อ̂ง), อาหม 𑜀𑜨𑜂𑜫 (กอ̂ง์)


သၵ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ซัก, ลาว ຊັກ (ซัก), จ้วง saeg


ပုၵ်ႈသႃႇ

ปุ้กส่า (transliteration)
လွင်ႈပုၵ်ႈသႃႇ


သီႈၵေႉ

สี้เก๎ (transliteration)
လွင်ႈသီႈၵေႉ


ၶင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.raŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขัง, ลาว ຂັງ (ขัง), ไทลื้อ ᦃᧂ (ฃัง), อาหม 𑜁𑜂𑜫 (ขง์), จ้วง gyaeng


သေ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสีย, อีสาน เสีย, ลาว ເສຍ (เสย), คำเมือง ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), เขิน ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), ไทลื้อ ᦵᦉ (เส), ไทดำ ꪎꪸ (สย̂), ไทใต้คง ᥔᥥᥴ (เส๋), พ่าเก ꩬေ (เส), อาหม 𑜏𑜦𑜧 (เส)

เสีย, สูญ, หาย

เสีย (พัง), พังทลาย

จ่ายกลับ, คืนเงิน


ၵင်ႇလင်ႇ

กั่งลั่ง (transliteration)
လွင်ႈၵင်ႇလင်ႇ

หลุกหลิก, อยู่ไม่นิ่ง


ၵင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กั้ง, ลาว ກັ້ງ (กั้ง), คำเมือง ᨠᩢ᩠᩶ᨦ (กั้ง), เขิน ᨠᩢ᩠᩶ᨦ (กั้ง), ไทลื้อ ᦂᧂᧉ (กั้ง)

ႁႄႉ

กั้น, บัง, กั้ง, กัน

กั้น, บัง, กั้ง, กัน


ၵဵပ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kepᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เก็บ, คำเมือง ᨠᩮᩢ᩠ᨷ (เกับ), ลาว ເກັບ (เกับ), ไทลื้อ ᦵᦂᧇ (เกบ), ไทดำ ꪹꪀꪸꪚ (เกย̂บ), อาหม 𑜀𑜢𑜆𑜫 (กิป์); เทียบเขมร កើប (เกิบ)


ၵဵဝ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡiəwꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เคี้ยว, ลาว ຄ້ຽວ (ค้ยว), อาหม 𑜀𑜢𑜈𑜫 (กิว์)


ၵႂႆ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠ᩠ᩅᩱ (ไกว), ไทย ไกว, ลาว ໄກວ (ไกว) หรือ ກວຍ (กวย), อีสาน กวย, ไทลื้อ ᦺᦦ (ไกว); เทียบเวียดนาม quay (กฺวัย) หรือ เวียดนาม quậy (เกฺว็่ย)


ၶၢၼ်ၸႂ်

ၶၢၼ် (ขาน, “เป็นทุกข์”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”)

ขานใจ (transliteration)
လွင်ႈၶၢၼ်ၸႂ်

ၵတ်းယဵၼ်

เศร้าโศก, ถูกรบกวน, ถูกก่อกวนทางจิต, เป็นทุกข์, ไม่มีความสุข


ၼဝ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *nawᴮ², จากไทดั้งเดิม *nawᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เน่า, คำเมือง ᨶᩮᩢ᩵ᩣ (เนั่า), ลาว ເນົ່າ (เน็่า), ไทลื้อ ᦓᧁᧈ (เน่า), อาหม 𑜃𑜧 (นว์) หรือ 𑜃𑜧𑜈𑜫 (นว์ว์), จ้วง naeuh, แสก เหน้า

ၼမ်ႉမဵၼ်ၼဝ်ႈ

น้ำเหม็นเน่า

မီးဢၢႆမဵၼ်တူႇမဵၼ်ၼဝ်ႈၵႃႈၼႂ်းဝဵင်း

มีไอเหม็นตุเหม็นเน่าข้างในเมือง

มี๊อายเมนตู่เมนน้วก้าใน๊เว๊ง


ၽၢၼ်ၸႂ်

ผานใจ (transliteration)
လွင်ႈၽၢၼ်ၸႂ်


ၸႂ်လဵၵ်ႉ

ၸႂ် (ใจ, “ใจ”) + လဵၵ်ႉ (เล๎ก, “เล็ก”)

ใจเล๎ก (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်လဵၵ်ႉ

น้อยใจ, เหงาใจ, เศร้าใจ


ၸႂ်လဵၵ်ႉၸႂ်ၼွႆႉ

ใจเล๎กใจน๎อ̂ย (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်လဵၵ်ႉၸႂ်ၼွႆႉ


ၸုၼ်ၸႂ်

จุนใจ (transliteration)
လွင်ႈၸုၼ်ၸႂ်


ၸုၼ်

พบกันโดยไม่คาดคิด


ငိမ်းၸႂ်

งิ๊มใจ (transliteration)
လွင်ႈငိမ်းၸႂ်


ပူင်ၸႂ်

ปูงใจ (transliteration)
လွင်ႈပူင်ၸႂ်


သၽေႃးလီ

สผ๊อ̂ลี (transliteration)
လွင်ႈသၽေႃးလီ


ဢွမ်ႇၸႂ်

อ่อ̂มใจ (transliteration)
လွင်ႈဢွမ်ႇၸႂ်


ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ

จึ้วใจ้ (transliteration)
လွင်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ

ซื่อสัตย์, จริงใจ


တွင်ႈၸႂ်

ต้อ̂งใจ (transliteration)
လွင်ႈတွင်ႈၸႂ်


တၼ်းၸႂ်

ตั๊นใจ (transliteration)
လွင်ႈတၼ်းၸႂ်

เป็นที่ชอบ, เป็นที่โปรด


ၵေႃးၸႂ်

ก๊อ̂ใจ (transliteration)
လွင်ႈၵေႃးၸႂ်


ၸႂ်တႄႇ

ทำใจให้นิ่งและพร้อม


ၸႂ်ငၢႆႈ

ใจง้าย (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ငၢႆႈ


ၸႂ်ၶူတ်းၸႂ်ငေႃး

ใจขู๊ตใจง๊อ̂ (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ၶူတ်းၸႂ်ငေႃး


ၸႂ်ၶိုၼ်ႈ

ใจขึ้น (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ၶိုၼ်ႈ


ၸႂ်ၶၢတ်ႇ

ใจข่าต (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ၶၢတ်ႇ


ၸႂ်ၶၢၼ်ႉ

ใจข๎าน (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ၶၢၼ်ႉ

คร้าน, ขี้เกียจ


ၸႂ်ၶၢၼ်ႉၸႂ်ဢိူၼ်

ใจข๎านใจเอิน (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ၶၢၼ်ႉၸႂ်ဢိူၼ်


ၸႂ်ၶႅင်

ใจแขง (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ၶႅင်


ၸႂ်ၽႂ်း

ใจใผ๊ (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ၽႂ်း


ၸႂ်ၽႂ်းၸႂ်ၶၼ်

ใจใผ๊ใจขัน (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ၽႂ်းၸႂ်ၶၼ်

ตื่นเต้นมากจนรอไม่ไหว


ၸႂ်ၽၢႆ

เรียนรู้อย่างรวดเร็ว


ၸႂ်ၸပ်း

ใจจั๊ป (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ၸပ်း


ၸႂ်ၸပ်းၸႂ်ၸွႆး

ใจจั๊ปใจจ๊อ̂ย (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ၸပ်းၸႂ်ၸွႆး


ၸႂ်ၸိုၼ်ႈ

ใจจึ้น (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ၸိုၼ်ႈ


ၸႂ်ထိုင်

ใจถึง (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ထိုင်

รู้สึกเศร้าเพราะคิดถึง


ၸႂ်ထိုင်ႁိူၼ်း

ใจถึงเหิ๊น (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ထိုင်ႁိူၼ်း


ၸႂ်ယူဝ်း

ใจยู๊ว (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ယူဝ်း


ၸႂ်ယႂ်ႇ

ၸႂ် (ใจ, “ใจ”) + ယႂ်ႇ (ใย่, “ใหญ่”)

ใจใย่ (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ယႂ်ႇ

ทำตัวให้ไว้ใจได้, ไว้ใจได้, พึ่งพาได้


ၸႂ်ပုတ်း

ใจปุ๊ต (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ပုတ်း


ၵၢၼ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡ.lwɤːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คลาน, คำเมือง ᨣᩖᩤ᩠ᨶ (คลาน), ลาว ຄານ (คาน), ไทลื้อ ᦅᦱᧃ (คาน), เขิน ᨣᩤ᩠ᨶ (คาน), ไทใต้คง ᥐᥣᥢᥰ (ก๊าน), จ้วง gyanz, จ้วงแบบหนง zanz

ၶႂ်ႈၸဵဝ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်း ၶႂ်ႈၼၢၼ်းႁႂ်ႈလႅၼ်ႈ

อยากเร็วให้คลาน อยากนานให้วิ่ง

ใข้เจ๊วให้ก๊าน ใข้น๊านให้แล้น


ႁေႃႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰrɔːᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่อ, คำเมือง ᩉᩬᩴ᩵ (หอํ่) หรือ ᩉᩕᩬᩴ᩵ (หรอํ่), ลาว ຫໍ່ (หํ่), ไทลื้อ ᦠᦸᧈ (ห่อ̂), ไทดำ ꪬꪷ꪿ (หํ่), ไทขาว ꪬꪮꫀ, ไทใต้คง ᥞᥨᥝᥱ (โห่ว), พ่าเก ꩭေႃ (หอ̂), อาหม 𑜍𑜦𑜡 (รอ̂), จ้วงแบบจั่วเจียง hoq


ထိူၵ်ႈတၢၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ထိုက်တန် (ไถก์ตน์, “มีค่า, สมควร”); เหมือนกับ ထိူၵ်ႈ (เถิ้ก, “มีค่า, สมควร”) + တၢၼ်ႇ (ต่าน, “มีค่า, เท่า”)

เถิ้กต่าน (transliteration)
လွင်ႈထိူၵ်ႈတၢၼ်ႇ

คู่ควรกับ, เหมาะสมกับ


ယမ်း

ส่องแสง, เปล่งแสง, สุกใส


ၼမ်ႉတႃတူၵ်း

นั๎มตาตู๊ก (transliteration)
လွင်ႈၼမ်ႉတႃတူၵ်း


လႅင်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩃᩯ᩠ᨦ (แลง), ไทใต้คง ᥘᥦᥒᥰ (แล๊ง), อาหม 𑜎𑜢𑜂𑜫 (ลิง์)

อธิบายเพื่อให้เข้าใจ


ပႂ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨻᩱ᩶ (ไพ้), เขิน ᨻᩱ᩶ (ไพ้), ไทลื้อ ᦺᦗᧉ (ไพ้), พ่าเก ပၞ် (ใป), อาหม 𑜆𑜧 (ปว์) หรือ 𑜆𑜨𑜧 (ปอ̂ว์)

เฝ้า, คอย, รอ

ပႂ်ႉလူပႂ်ႉတူၺ်းၵူၼ်း

เฝ้าคอยดูแลผู้คน

ใป๎ลูใป๎ตู๊ญกู๊น


ပၼ်သတီႉ

ปันสตี๎ (transliteration)
လွင်ႈပၼ်သတီႉ


ယၢၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjɯǝkᴰ (“หิว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย อยาก, คำเมือง ᩀᩣ᩠ᨠ (อยาก), ลาว ຢາກ (อยาก), ไทลื้อ ᦊᦱᧅ (หยาก)

หิว, กระหาย, อยาก

ၶဝ်တွင်ႉမႆႈသႆႈလိူတ်ႇယၢၵ်ႇၼမ်ႉယၢၵ်ႇၼၢႆးလႄႈ ၸႂ်လုႁႅင်းဢူၼ်ႈယူႇဢေႃႈ။

เขาท้องไหม้ไส้เดือด (หิวมาก) หิวน้ำ และเสียสติหมดเรี่ยวหมดแรงอยู่

ขวต๎อ̂งไม้ไส้เลิ่ตย่ากนั๎มย่ากน๊ายแล้ ใจลุแห๊งอู้นยู่อ้อ̂.


ထႃႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰaːꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ท่า, คำเมือง ᨳ᩶ᩣ (ถ้า), เขิน ᨳ᩶ᩣ (ถ้า), อีสาน ถ้า หรือ ถ่า, ลาว ຖ້າ (ถ้า), ไทลื้อ ᦏᦱᧉ (ถ้า), พ่าเก ထႃ (ถา), อาหม 𑜌𑜠 (ถะ), 𑜌𑜡 (ถา), หรือ 𑜌𑜡𑜠 (ถาะ)


ႁႆႈပွင်ႉ

ไห้ป๎อ̂ง (transliteration)
လွင်ႈႁႆႈပွင်ႉ


သႅၼ်ႇႁွင်ႉသႅၼ်ႇႁႆႈ

แส่นห๎อ̂งแส่นไห้ (transliteration)
လွင်ႈသႅၼ်ႇႁွင်ႉသႅၼ်ႇႁႆႈ


ႁၢၵ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɯəkᴰ; เทียบจีนยุคกลาง 嗀 (MC xuwk|xaewk); ร่วมเชื้อสายกับไทย ราก, คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨠ (ราก), เขิน ᩁᩣ᩠ᨠ (ราก), อีสาน ฮาก, ลาว ຮາກ (ฮาก), ไทลื้อ ᦣᦱᧅ (ฮาก), อาหม 𑜍𑜀𑜫 (รก์), จ้วงแบบหนง raeg, แสก หร้วก

ราก, อาเจียน


ပေ

ปั่นหรือม้วนให้เป็นไจ


သုင်း

ยืมมาจากพม่า သုံး (สุํ:)


ၵႃႉၶၢႆ

ၵႃႉ (ก๎า, “ค้า”) + ၶၢႆ (ขาย, “ขาย”)

ก๎าขาย (transliteration)
လွင်ႈၵႃႉၶၢႆ


တိူဝ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨴᩮᩬᩧ (เทอึ) หรือ ᨴᩮᩬᩨ᩶ (เทอื้)

แตะต้อง, จับ, ถูก, โดน

บาดเจ็บ, โดนยิง

မၢၵ်ႇၵွင်ႈတိူဝ်ႉၺႃးႁူဝ်ၶႅၼ်

กระสุนยิงไปโดนกระดูกต้นแขน

ม่ากก้อ̂งเติ๎วญ๊าหูวแขน


ယဵၼ်း

เปลี่ยนนิสัย


လၼ်

หลุดพุ่งออกไป


လၼ်

เคลื่อนไหวคดเคี้ยวไปมา


ငမ်ႈ

ง่ำ (งับเบา ๆ)


ဝၢၼ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.waːlᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หว่าน, ลาว ຫວ່ານ (หว่าน), จ้วง vanq


သၢၵ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥔᥣᥐ (สาก), พ่าเก ꩬက် (สก์), อาหม 𑜏𑜀𑜫 (สก์); เทียบพม่า ဆက် (ฉก์)

ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလႆႈၶၢမ်ႇသုမ်းသေယဝ်ႉ၊ လႆႈသၢၵ်ႈၶွၼ်ႇၵူႈပီၵူႈပီ။

เจ้าเมืองได้ยอมพ่ายแพ้ แล้วก็ได้ถวายเครื่องบรรณาการทุก ๆ ปี

ขุนหอ̂ขั๊มไล้ข่ามสุ๊มเสย๎ว, ไล้ส้ากข่อ̂นกู้ปีกู้ปี.


ၵၼ်ႉ

ၶဝ်ႁဵတ်းဢထမ်ႇမႃႉယႃႉၵၼ်ႉမေးၵဝ်ၶႃႈ ထၢၼ်ႈပေႃးတၢႆၵႂႃႇၶႃႈဢေႃႈ

เขาบังคับข่มขืนทำร้ายเมียผมจนตายครับ

ขวเห๊ตอถั่มม๎าย๎ากั๎นเม๊กวข้า ถ้านป๊อ̂ตายกฺว่าข้าอ้อ̂


ၵမ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย คลำ, คำเมือง ᨣᩤᩴ (คาํ), ลาว ຄຳ (คำ), ไทลื้อ ᦅᧄ (คัม)


ၵတ်းယဵၼ်

ၵတ်း (กั๊ต, “เย็น”) + ယဵၼ် (เยน, “เย็น”)

กั๊ตเยน (transliteration)
လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်

สงบสุข, สงบร่มเย็น


ယူႇလီ

ယူႇ (ยู่, “อยู่”) + လီ (ลี, “ดี”)

สบายดี, อยู่ดี, สุขภาพดี, สบาย


ၶၢမ်ႇသၵ်ႇသေႇ

ข่ามสั่กเส่ (transliteration)
လွင်ႈၶၢမ်ႇသၵ်ႇသေႇ


ၽၢတ်ႇယၢၼ်

ผ่าตยาน (transliteration)
လွင်ႈၽၢတ်ႇယၢၼ်

แตกแยก, พรากจาก


ထၢင်ႇ

จากพม่า ထင် (ถง์)

ถ่าง (transliteration)
လွင်ႈထၢင်ႇ
တၢင်းထၢင်ႇ


ႁဵတ်းမႅတ်ႈတႃႇ

เห๊ตแม้ตต่า (transliteration)
လွင်ႈႁဵတ်းမႅတ်ႈတႃႇ


ၵိၼ်ႇ

จากพม่า ကျိန် (กฺยิน์)

สาปแช่ง, ด่าทอ


လႃႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗaːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ด่า, คำเมือง ᨯ᩵ᩣ (ด่า), ลาว ດ່າ (ด่า), ไทลื้อ ᦡᦱᧈ (ด่า), เขิน ᨯ᩵ᩣ (ด่า), ไทดำ ꪒ꪿ꪱ (ด่า), ไทใต้คง ᥘᥣᥱ (ล่า), ปู้อี ndas, จ้วง ndaq


ၵိၼ်ႇလႃႇ

กิ่นล่า (transliteration)
လွင်ႈၵိၼ်ႇလႃႇ


ယႃႉယူၵ်ႉ

ย๎ายู๎ก (transliteration)
လွင်ႈယႃႉယူၵ်ႉ


တွင်းပုၼ်ႈ

ต๊อ̂งปุ้น (transliteration)
လွင်ႈတွင်းပုၼ်ႈ

อธิษฐาน, อ้อนวอน


ၽၢၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwaːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝาก, ลาว ຝາກ (ฝาก), ไทลื้อ ᦚᦱᧅ (ฝาก), อาหม 𑜇𑜞𑜀𑜫 (ผฺรก์)

ၾၢၵ်ႇ
ผ่าก (transliteration)
လွင်ႈၽၢၵ်ႇ


ဝၢႆႇ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน อว่าย หรือ อ่วย, ลาว ອວ່າຍ (อว่าย), คำเมือง ᩋ᩠ᩅ᩵ᩣ᩠ᨿ (อว่าย) หรือ ᩉ᩠ᩅ᩵ᩣ᩠ᨿ (หว่าย), เขิน ᩉ᩠ᩅ᩵ᩣ᩠ᨿ (หว่าย), ไทลื้อ ᦛᦻᧈ (หว่าย)


ထႅင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳᩯ᩠᩶ᨦ (แถ้ง), เขิน ᨳᩯ᩠᩶ᨦ (แถ้ง), ไทลื้อ ᦶᦏᧂᧉ (แถ้ง)

แถม, เพิ่มเติม


ႁိမ်

แย่งชิง, กระชากเอาไป


ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈႁႄႉၶႅၼ်

ห้ามต้าปแห๎แขน (transliteration)
လွင်ႈႁၢမ်ႈတၢပ်ႈႁႄႉၶႅၼ်


ယွၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨿᩬᩁ (ยอร), ไทใต้คง ᥕᥩᥢᥰ (ย๊อ̂น), คำตี้ ယွꩫ်း, อาหม 𑜊𑜨𑜃𑜫 (ยอ̂น์)

ขอ, ขอร้อง, ร้องขอ, เรียกร้อง


မုင်ႈမွင်း

มุ้งม๊อ̂ง (transliteration)
လွင်ႈမုင်ႈမွင်း
တၢင်းမုင်ႈမွင်း

หวัง, รอคอย, คาดหวัง


ၵူႈယိမ်

กู้ยิม (transliteration)
လွင်ႈၵူႈယိမ်


ၼႄ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩯ᩠ᨶ (แหน), ลาว ແໜ (แหน), เขิน ᩉᩯ᩠ᨶ (แหน), ไทลื้อ ᦶᦐ (แหน); อาจเกี่ยวข้องกับไทย แนะ

สาธิต, บอกให้เข้าใจ, นำทาง, ชี้แจง


ၶုၵ်းၸႂ်

ၶုၵ်း (ขุ๊ก, “เว้า, นึก”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”)

ขุ๊กใจ (transliteration)
လွင်ႈၶုၵ်းၸႂ်

นึกถึง, นึก, จำได้


ၸႂ်ဢိင်ၶိင်းပိုင်ႈ

ใจอิงขิ๊งปึ้ง (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ဢိင်ၶိင်းပိုင်ႈ

ไว้เนื้อเชื่อใจ


ၶၢမ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ခံ (ขํ); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨡ᩵ᩣ᩠ᨾ (ข่าม), ไทลื้อ ᦃᦱᧄᧈ (ฃ่าม)

လႆႈၶၢမ်ႇၶၢႆပႅတ်ႈၵႂႃႇ

ได้ถูกขายทิ้งไป

ไล้ข่ามขายแป้ตกฺว่า

อดทนรับกรรม, ตกลงปลงใจ


ၸၢမ်း

ยืมมาจากพม่า စမ်း (จม์:); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩᩣ᩠ᨾ (ชาม), เขิน ᨩᩣ᩠ᨾ (ชาม), ไทลื้อ ᦋᦱᧄ (ชาม)

ลอง, ทดสอบ, ทดลอง

ၸၢမ်းႁဵတ်းတူၺ်း

จ๊ามเห๊ตตู๊ญ


တွင်ႉမႆႈ

တွင်ႉ (ต๎อ̂ง, “ท้อง”) + မႆႈ (ไม้, “ไหม้”)

ต๎อ̂งไม้ (transliteration)
လွင်ႈတွင်ႉမႆႈ


လဵင်ႉၸႂ်

เล๎งใจ (transliteration)
လွင်ႈလဵင်ႉၸႂ်


တိၼ်တၢႆမိုဝ်းတၢႆ

ตินตายมึ๊วตาย (transliteration)
လွင်ႈတိၼ်တၢႆမိုဝ်းတၢႆ


ၵႂင်ၸႂ်

กฺวังใจ (transliteration)
လွင်ႈၵႂင်ၸႂ်


ယုင်ႈၸႂ်

ยุ้งใจ (transliteration)
လွင်ႈယုင်ႈၸႂ်


ယွင်ႈယေႃး

ย้อ̂งย๊อ̂ (transliteration)
လွင်ႈယွင်ႈယေႃး

สรรเสริญ, ยอ


ၵမ်တၢင်းၵိၼ်

กัมต๊างกิน (transliteration)
လွင်ႈၵမ်တၢင်းၵိၼ်


ၶိုၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย คืน, ลาว ຄືນ (คืน), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜃𑜫 (ขึน์)

ၶိုၼ်းမႃး!


ၶိုၼ်းလိပ်း

ၶိုၼ်း (ขึ๊น, “คืน”) + လိပ်း (ลิ๊ป, “ดิบ, มีชีวิต”)

ขึ๊นลิ๊ป (transliteration)
လွင်ႈၶိုၼ်းလိပ်း


ၵူဝ်ႁႄ

ၵူဝ် (กูว, “กลัว”) + ႁႄ (แห, “เปรียว, ไม่เชื่อง, เถื่อน”)


ထွမ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨳᩬ᩵ᨾ (ถอ่ม), ไทลื้อ ᦏᦸᧄᧈ (ถ่อ̂ม), ไทใต้คง ᥗᥩᥛᥱ (ถ่อ̂ม), อาหม 𑜌𑜨𑜪 (ถอ̂ํ)


ထူၺ်ႈၸႂ်

ထူၺ်ႈ (ถู้ญ, “ถอน”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”)

ถู้ญใจ (transliteration)
လွင်ႈထူၺ်ႈၸႂ်


ဢၢၼ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔaːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อ่าน, คำเมือง ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ (อ่าน), ลาว ອ່ານ (อ่าน), ไทลื้อ ᦀᦱᧃᧈ (อ่าน), ไทใต้คง ᥟᥣᥢᥱ (อ่าน), อาหม 𑜒𑜃𑜫 (อน์); เทียบเขมร អាន (อาน)


ၽတ်းဢၢၼ်ႇ

ผั๊ตอ่าน (transliteration)
လွင်ႈၽတ်းဢၢၼ်ႇ


ယုၵ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยก, ลาว ຍົກ (ย็ก), ไทลื้อ ᦷᦍᧅ (โยก), อาหม 𑜊𑜤𑜀𑜫 (ยุก์)


ၶူပ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qɤpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขบ, ลาว ຂົບ (ข็บ)


ၽူးၼိူဝ်ၼမ်ႉ

ผู๊เนิวนั๎ม (transliteration)
လွင်ႈၽူးၼိူဝ်ၼမ်ႉ


ၽႃႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰaːᴮ¹, จากจีนยุคกลาง 破 (MC phaH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผ่า, คำเมือง ᨹ᩵ᩣ (ผ่า), ลาว ຜ່າ (ผ่า), ไทลื้อ ᦕᦱᧈ (ผ่า), ไทใต้คง ᥚᥣᥱ (ผ่า), พ่าเก ၸႃ (ผา), อาหม 𑜇𑜡 (ผา)


ဝီ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หวี, ลาว ຫວີ (หวี), ไทลื้อ ᦛᦲ (หวี), อาหม 𑜈𑜣 (บี)


ပၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *panᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปัน, คำเมือง ᨸᩢ᩠ᨶ (ปัน), ลาว ປັນ (ปัน); เทียบจีนยุคกลาง 分 (MC pjun|bjunH, “แบ่ง; แจกจ่าย”), 頒 (MC bjun|paen, “มอบ; ให้”), 朌 (MC bjun|paen, “แจกจ่าย”)


တူပ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *dopᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทบ, ลาว ທົບ (ท็บ)


ၶုတ်း

เทียบจีนยุคกลาง 掘 (MC gjut|gjwot); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขุด, ลาว ຂຸດ (ขุด), ไทลื้อ ᦃᦳᧆ (ฃุด), อาหม 𑜁𑜤𑜄𑜫 (ขุต์), ปู้อี gud, จ้วง gud


ဢွၵ်ႇသဵင်

อ่อ̂กเสง (transliteration)
လွင်ႈဢွၵ်ႇသဵင်


ၵေႃႇသၢင်ႈ

ก่อ̂ส้าง (transliteration)
လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ


ၶူဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *krɯəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หัว, อีสาน หัว, ลาว ຫົວ (ห็ว), ไทลื้อ ᦷᦃ (โฃ)


တွႆႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่อย, อีสาน ต่อย, ลาว ຕ່ອຍ (ต่อย), คำเมือง ᨲᩬ᩠᩵ᨿ (ตอ่ย), เขิน ᨲᩭ᩵ (ตอย่), ไทลื้อ ᦎᦾᧈ (ต่อ̂ย), ไทดำ ꪔ꪿ꪮꪥ (ต่อย), ไทใต้คง ᥖᥩᥭᥱ (ต่อ̂ย), อาหม 𑜄𑜨𑜐𑜫 (ตอ̂ญ์)

เอาของแข็งหรือของหนักตี


လုၺ်းၼမ်ႉ

ลุ๊ญนั๎ม (transliteration)
လွင်ႈလုၺ်းၼမ်ႉ


ယွင်ႈဢၢမ်း

ย้อ̂งอ๊าม (transliteration)
လွင်ႈယွင်ႈဢၢမ်း

ชมเชย, ยกย่อง


မွၵ်ႇလၢတ်ႈ

မွၵ်ႇ (ม่อ̂ก, “บอก”) + လၢတ်ႈ (ล้าต, “พูด”)

ม่อ̂กล้าต (transliteration)
လွင်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈ

บอกกล่าว, ป่าว, พูด, ชวน


ၽုၺ်ႇ

ၽုၺ်ႇၽၵ်းတူ


ပိၼ်ႇၽၢႆႇ

ปิ่นผ่าย (transliteration)
လွင်ႈပိၼ်ႇၽၢႆႇ


ႁူပ်ႉထူပ်း

หู๎ปถู๊ป (transliteration)
လွင်ႈႁူပ်ႉထူပ်း


ၽုၵ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰuːkᴰ¹ᴸ, จากไทดั้งเดิม *cm̩.rukᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ผูก, คำเมือง ᨹᩪᨠ (ผูก), เขิน ᨹᩪᨠ (ผูก), ลาว ຜູກ (ผูก), ไทลื้อ ᦕᦳᧅᧈ (ผุ่ก), พ่าเก ၸုက် (ผุก์), อาหม 𑜇𑜤𑜀𑜫 (ผุก์)


ၽုၵ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pluːkᴰ¹ᴸ, จากไทดั้งเดิม *plwɯːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลูก, ลาว ປູກ (ปูก), ไทลื้อ ᦔᦳᧅᧈ (ปุ่ก) หรือ ᦔᦴᧅ (ปูก), ไทดำ ꪜꪴꪀ (ปุก), อ่ายตน ပုက် (ปุก์), อาหม 𑜆𑜤𑜀𑜫 (ปุก์), แสก ปร̄อก


တူင်ႉ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 動 (MC duwngX); เทียบคำเมือง ᨴ᩠ᩅ᩶ᨦ (ทว้ง), เขิน ᨴ᩠ᩅ᩶ᨦ (ทว้ง), ไทลื้อ ᨴ᩠ᩅ᩶ᨦ (ทว้ง)

เคลื่อนไหว, ทำให้เคลื่อนไหว

สะเทือน, ไหว

သဵင်မၼ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈထိူၼ်ႇလႅင်ႉတူင်ႉဝႆၶွၼ်းၶဝ်း

เสียงมันนั้น ทำให้ป่าดงสั่นไหวเขย่ากระเทือน

เสงมั๊นนั๎น เห๊ตให้เถิ่นแล๎งตู๎งไวข๊อ̂นข๊ว


ၵၢႆႇ

ก่าย, พาดไว้เหนือจุดสองจุดเป็นสะพานหรือบันได

เชื่อมคำสองคำเข้าด้วยกัน

สอบถามด้วยการพูดอ้อมค้อมหรือการผ่านคนกลาง


ၶႆႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.raj; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไข้, คำเมือง ᨡᩱ ᩶ (ไข ้), ลาว ໄຂ້ (ไข้), ไทลื้อ ᦺᦃᧉ (ไฃ้), อาหม 𑜁𑜩 (ขย์)

เป็นไข้, ป่วย, ปวด


ၶႆႈ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨤᩱ᩵ (ไฅ่), ไทลื้อ ᦺᦆᧈ (ไฅ่)

เล่า, บรรยาย

ႁဵတ်းလွႆးလွႆးႁူႉလႆႈ ၶႆႈလွႆးလွႆးႁူႉပွင်ႇ

ค่อย ๆ ทำแล้วรู้ได้ ค่อยเล่าแล้วเข้าใจ

เห๊ตล๊อ̂ยล๊อ̂ยหู๎ไล้ ไข้ล๊อ̂ยล๊อ̂ยหู๎ป่อ̂ง


ၶႆႈ

ตามหา, ติดตาม, สะกดรอย

ၸွႆႈၵၼ်ၵိၼ်ၸင်ႇဝၢၼ် ၸွႆႈၵၼ်ႁၢမ်ၸင်ႇမဝ် ၸွႆႈၵၼ်ဢဝ်ၸင်ႇလႆႈ ၸွႆႈၵၼ်ၶႆႈၸင်ႇၺႃး

ช่วยกันกินจึงหวาน ช่วยกันหามจึงเบา ช่วยกันเอาจึงได้ ช่วยกันตามหาจึงเจอ

จ้อ̂ยกันกินจั่งวาน จ้อ̂ยกันหามจั่งมว จ้อ̂ยกันอวจั่งไล้ จ้อ̂ยกันไข้จั่งญ๊า


ၵုၼ်း

โป่งหรือพองขึ้นเล็กน้อยอย่างไม่สม่ำเสมอ


ၽူၼ်း

ပူၼ်း
ผู๊น (transliteration)
လွင်ႈၽူၼ်း

ขมวดไหมให้เป็นก้อนกลม


ၸိူမ်ႈ

ละลาย, หลอมเหลว


ၵမ်ႉၸွႆႈ

ၵမ်ႉ (กั๎ม, “ค้ำ”) + ၸွႆႈ (จ้อ̂ย, “ช่วย”)

กั๎มจ้อ̂ย (transliteration)
လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ


ႁၢမ်ႈႁႄႉ

ห้ามแห๎ (transliteration)
လွင်ႈႁၢမ်ႈႁႄႉ


ပွင်ႇၸႂ်

ပွင်ႇ (ป่อ̂ง, “เจาะ, ทะลุ”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”)

ป่อ̂งใจ (transliteration)
လွင်ႈပွင်ႇၸႂ်


သႄႉသွမ်း

သႄႉ (แส๎, “ตำหนิ”) + သွမ်း (ส๊อ̂ม, “ตำหนิ”)

แส๎ส๊อ̂ม (transliteration)
လွင်ႈသႄႉသွမ်း

ตำหนิ, ตำหนิโทษ, วิจารณ์, ต่อว่า, พูดอย่างสบประมาทเกี่ยวกับ


ထတ်းသၢင်

ถั๊ตสาง (transliteration)
လွင်ႈထတ်းသၢင်

ไตร่ตรอง, วิเคราะห์


ၸွႆႈထႅမ်

ၸွႆႈ (จ้อ̂ย, “ช่วย”) + ထႅမ် (แถม, “แถม, เพิ่ม, เติมเต็ม, ช่วย”)

จ้อ̂ยแถม (transliteration)
လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်


ထူ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰuːᴬ¹ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถู, คำเมือง ᨳᩪ (ถู), เขิน ᨳᩪ (ถู), อีสาน ถู, ลาว ຖູ (ถู), ไทลื้อ ᦏᦴ (ถู), ไทใต้คง ᥗᥧᥴ (ถู๋), พ่าเก ထူ (ถู), อาหม 𑜌𑜥 (ถู)


ဢဝ်တၢႆ

ဢဝ် (อว, “เอา”) + တၢႆ (ตาย, “ตาย”)


လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ

လုၵ်ႉ (ลุ๎ก, “ลุก”) + ၽိုၼ်ႉ (ผึ๎น, “ฟื้น”)

ลุ๎กผึ๎น (transliteration)
လွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ


ၵွတ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กอด, ลาว ກອດ (กอด), จ้วง got


လႅၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥘᥥᥢᥴ (เล๋น), อาหม 𑜎𑜢𑜃𑜫 (ลิน์)

โกหก, หลอกลวง


သိူင်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩮᩬᩥ᩵ᨦ (เสอิ่ง), อีสาน เซื่อง, ลาว ເຊື່ອງ (เซื่อง), ไทลื้อ ᦵᦉᦲᧂᧈ (เสี่ง), ไทใต้คง ᥔᥪᥒᥱ (สื่ง); เทียบจีนเก่า 藏 (OC *zaːŋ)


ၸတ်းၵၢၼ်

ၸတ်း (จั๊ต) + ၵၢၼ် (กาน)

จั๊ตกาน (transliteration)
လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ်


လေႃး

ยืมมาจากพม่า ရော (เรา, “ผสม”); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩃᩳ (ลอ), ไทลื้อ ᦟᦸ (ลอ̂), ไทใต้คง ᥘᥨᥝᥰ (โล๊ว), อาหม 𑜎𑜦𑜡 (ลอ̂)


လဵင်ႉလူ

လဵင်ႉ (เล๎ง) + လူ (ลู)

เล๎งลู (transliteration)
လွင်ႈလဵင်ႉလူ


မီးၸႂ်

မီး (มี๊) + ၸႂ် (ใจ)


ၽဵဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แผ้ว, อีสาน แผ้ว, ลาว ແຜ້ວ (แผ้ว), คำเมือง ᨹ᩠ᨿ᩶ᩅ (ผย้ว), เขิน ᨹ᩠ᨿᩴ᩶ (ผยํ้), ไทลื้อ ᦵᦕᧁᧉ (เผ้ว), ไทดำ ꪵꪠ꫁ꪫ (แฝ้ว), ไทขาว ꪵꪞꪫꫂ


ၼိုင်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnɯŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นึ่ง, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩧ᩶ᨦ (หนึ้ง), ลาว ໜຶ້ງ (หนึ้ง), ไทลื้อ ᦐᦹᧂᧉ (หนื้ง), อาหม 𑜃𑜢𑜤𑜂𑜫 (นึง์), จ้วง naengj หรือ nungj, จ้วงแบบหนง naengj


ယႃႉပႅတ်ႈ

ယႃႉ (ย๎า, “ทำลาย”) + ပႅတ်ႈ (แป้ต, “ทิ้ง”)

ย๎าแป้ต (transliteration)
လွင်ႈယႃႉပႅတ်ႈ

ปราบปราม, ทำลาย

မၼ်းၵိူၼ်ႇယႃႉပႅတ်ႈသဝ်တီႈၵူဝ်းၵႂၢႆႇလႂ်၊ ဢိၵ်ႇတင်းၽၼ်းပႅတ်ႈသဝ်ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၼၢင်းၽီ၊ လႂ်ဢေႃႈ။

มันทำลายเสาบูชา และฟันทำลายเสารูปปั้นเทพี

มั๊นเกิ่นย๎าแป้ตสวตี้กู๊วกฺว่ายใล, อิ่กตั๊งผั๊นแป้ตสวหุ่นห้างน๊างผี, ใลอ้อ̂.


ၵူဝ်းၵႂၢႆႇ

ยืมมาจากพม่า ကိုးကွယ် (โก:กฺวย์)

กู๊วกฺว่าย (transliteration)
လွင်ႈၵူဝ်းၵႂၢႆႇ

ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈသူဝႆႈသႃၵူဝ်းၵႂၢႆႇၶိူင်ႈပိူင်ၼၼ်ႉဢေႃႈ။

ไม่อยากให้พวกเจ้ากราบไหว้บูชาสิ่งของนั้น

อั่มใข้ให้สูไว้สากู๊วกฺว่ายเขิ้งเปิงนั๎นอ้อ̂.


ဝႆႈသႃ

ဝႆႈ (ไว้) + သႃ (สา)

ၶဝ်ဝႆႈသႃၽြႃးတၢင်ႇသူႇတၢင်ႇပႃး

เขากราบไหว้นมัสการพระอื่น

ขวไว้สาผฺร๊าต่างสู่ต่างป๊า


ၸၢမ်ႇ

จากพม่า စံ (จํ)

ครอง, ปกครอง

ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၸၢမ်ႇႁၢင်ႈၸၢမ်ႇႁေႃလႆႈသိပ်းသွင်ပီ

เจ้าเมืองครองวังได้สิบสองปี

ขุนหอ̂ขั๊มจ่ามห้างจ่ามหอ̂ไล้สิ๊ปสอ̂งปี


မႄးႁႅၼ်း

မႄး (แม๊) + ႁႅၼ်း (แห๊น)

แม๊แห๊น (transliteration)
လွင်ႈမႄးႁႅၼ်း

မၼ်းဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်းႁွမ်တႃးတူဝ်ၶဝ်ႁႂ်ႈလႆႈမႄးႁႅၼ်းဝႆႉထႃႈပုၼ်ႈဢၼ်တၵ်းသၢင်းၵျူဝ်ႇၶဝ်ဢေႃႈ။

มันเอาน้ำมันหอมทาตัวเขา จะได้เตรียมไว้รอการปลงศพเขา

มั๊นอวนั๎มมั๊นหอ̂มต๊าตูวขวให้ไล้แม๊แห๊นไว๎ถ้าปุ้นอันตั๊กส๊างกฺยู่วขวอ้อ̂.


လႅၵ်ႈလၢႆႈ

လႅၵ်ႈ (แล้ก, “แลก”) + လၢႆႈ (ล้าย, “เปลี่ยน, แลก”)

แล้กล้าย (transliteration)
လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ

เปลี่ยนแปลง, เปลี่ยน, แลกเปลี่ยน

ၵူၺ်းၵႃႈ၊ မၼ်းပႅတ်ႉလႅၼ်ၵဝ်လႄႈ၊ လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႃႈႁႅင်းၵဝ်ပဵၼ်တၢင်ႇမဵဝ်းသိပ်းပွၵ်ႈယဝ်ႉ

แต่เขาหลอกลวงข้า และเปลี่ยนค่าจ้างของข้าเป็นสิบครั้งแล้ว

กู๊ญก้า, มั๊นแป๎ตแลนกวแล้, แล้กล้ายก้าแห๊งกวเปนต่างเม๊วสิ๊ปป้อ̂กย๎ว


ပႅတ်ႉလႅၼ်

ပႅတ်ႉ (แป๎ต, “โกหก”) + လႅၼ် (แลน, “โกหก”)

แป๎ตแลน (transliteration)
လွင်ႈပႅတ်ႉလႅၼ်

ယႃႇပေႁႂ်ႈပိူၼ်ႈလႆႈပႅတ်ႉလႅၼ်သူ

อย่าให้ผู้อื่นหลอกลวงท่าน

ย่าเปให้เปิ้นไล้แป๎ตแลนสู


ယူတ်းယႃ

ယူတ်း (ยู๊ต, “ซ่อมแซม”) + ယႃ (ยา, “ยา, เยียวยา”)

ยู๊ตยา (transliteration)
လွင်ႈယူတ်းယႃ

เยียวยา, รักษา

ယူတ်းယႃႁူဝ်ၸႂ်ဢၼ်တႅၵ်ႇလႅဝ်

รักษาหัวใจที่แตกหัก

ยู๊ตยาหูวใจอันแต่กแลว


တွင်ႉမႆႈသႆႈလိူတ်ႇ

တွင်ႉ (ต๎อ̂ง, “ท้อง”) + မႆႈ (ไม้, “ไหม้”) + သႆႈ (ไส้, “ไส้”) + လိူတ်ႇ (เลิ่ต, “เดือด”)

ต๎อ̂งไม้ไส้เลิ่ต (transliteration)
လွင်ႈတွင်ႉမႆႈသႆႈလိူတ်ႇ

หิวโหย, หิวมาก

เขาหิวมาก หิวน้ำ และเสียสติหมดเรี่ยวหมดแรงอยู่


ႁႅင်းဢူၼ်ႈ

ႁႅင်း (แห๊ง) + ဢူၼ်ႈ (อู้น)

แห๊งอู้น (transliteration)
လွင်ႈႁႅင်းဢူၼ်ႈ

อ่อนแอ, หมดเรี่ยวหมดแรง มักใช้กับ ႁႅင်းလဵၵ်ႉ (แห๊งเล๎ก) เป็น ႁႅင်းလဵၵ်ႉႁႅင်းဢူၼ်ႈ

မၼ်းပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ႁႅင်းလဵၵ်ႉႁႅင်းဢူၼ်ႈ

เขาเป็นคนที่อ่อนแอ

มั๊นเปนก๎อ̂อันแห๊งเล๎กแห๊งอู้น


လူႇ

จากพม่า လှူ (หฺลู)

ถวาย, มอบให้

ၵမ်းၼၼ်ႉ၊ မႄႈမၢႆႈၵူၼ်းၽၢၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈမႃးလူႇငိုၼ်းဢၼ်ပဵၼ်ၶႅပ်းတွင်းလႅင်သွင်ၶႅပ်း

ตอนนั้น แม่ม่ายคนจนคนหนึ่ง มาถวายเงินที่เป็นแผ่นทองแดงสองแผ่น

กั๊มนั๎น, แม้ม้ายกู๊นผานก๎อ̂นึ้งม๊าลู่งึ๊นอันเปนแข๊ปต๊อ̂งแลงสอ̂งแข๊ป


လၢၵ်ႇ

ต่างจากสิ่งอื่น ซึ่งเป็นสิ่งที่ดีกว่าหรือแย่กว่า


ၶီႇသိုၵ်း

ၶီႇ (ขี่) + သိုၵ်း (สึ๊ก)

ขี่สึ๊ก (transliteration)
လွင်ႈၶီႇသိုၵ်း

รบ, ออกศึก, รบทัพจับศึก

ၵဝ်ၶႃႈတၵ်းၶီႇသိုၵ်းၶိုၼ်ႈတိုၵ်းဢေႃႈ

ข้าจักรบทัพจับศึกห้ำหั่น

กวข้าตั๊กขี่สึ๊กขึ้นตึ๊กอ้อ̂


ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ

ၶွပ်ႈ (ข้อ̂ป) + ၶူပ်ႇ (ขู่ป)

ข้อ̂ปขู่ป (transliteration)
လွင်ႈၶွပ်ႈၶူပ်ႇ

ဢမ်ႇပႆႇၶွပ်ႈၶူပ်ႇ

ยังไม่ครบรอบปี

อั่มไป่ข้อ̂ปขู่ป


ၼမ်းၼႃႈ

ၼမ်း (นั๊ม) + ၼႃႈ (น้า)

นั๊มน้า (transliteration)
လွင်ႈၼမ်းၼႃႈ


ပူၵ်းတင်ႈ

ပူၵ်း (ปู๊ก) + တင်ႈ (ตั้ง)

ปู๊กตั้ง (transliteration)
လွင်ႈပူၵ်းတင်ႈ

ပူၵ်းတင်ႈသဝ်တုင်း

ปู๊กตั้งสวตุ๊ง


လူႇတၢၼ်း

လူႇ (ลู่) + တၢၼ်း (ต๊าน)

ลู่ต๊าน (transliteration)
လွင်ႈလူႇတၢၼ်း

ၵႂႃႇလူႇတၢၼ်းတီႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ

ไปทำบุญแด่พระเป็นเจ้า

กฺว่าลู่ต๊านตี้ ผฺร๊าเปนจ้ว


ယဝ်ႉတူဝ်ႈ

ယဝ်ႉ (ย๎ว, “แล้ว, เสร็จ”) + တူဝ်ႈ (ตู้ว, “ทั่ว”)

ย๎วตู้ว (transliteration)
လွင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ

เสร็จ, จบ, ยุติ

သိုၵ်းၵၢင်မိူင်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈပီႊ ၁၆၄၆

สงครามกลางเมืองยุติลงไปแล้วเมื่อปี 1646

สึ๊กกางเมิ๊งย๎วตู้วกฺว่าเมิ้วปี๋ 1646


လၢတ်ႈၼႄ

လၢတ်ႈ (ล้าต) + ၼႄ (แน)

ล้าตแน (transliteration)
လွင်ႈလၢတ်ႈၼႄ

ชี้แจง, อธิบาย

မၼ်းလၢတ်ႈၼႄႁဝ်းလွင်ႈဢၼ်သူၸႂ်ထိုင်ၵဝ်

มันอธิบายให้เราฟังเรื่องที่พวกเธอคิดถึงฉัน

มั๊นล้าตแนห๊วล้อ̂งอันสูใจถึงกว


ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ

ပိုၼ် (ปึน, “กระจาย”) + ၽၢဝ်ႇ (ผ่าว, “กระจาย”)

ปึนผ่าว (transliteration)
လွင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ

ဢွၼ်ၵၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်းတႃႉ

จงพากันกระจายข่าวสาร

ออ̂นกันปึนผ่าวข่าวง๊าวต๎า


ပူၵ်းပွင်

ပူၵ်း (ปู๊ก, “ปลุก, ทำให้ลุกขึ้น, ตั้ง”) + ပွင် (ปอ̂ง, “วาง, กำหนด”)

ปู๊กปอ̂ง (transliteration)
လွင်ႈပူၵ်းပွင်

สถาปนา, แต่งตั้ง

ပူၵ်းပွင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး

พัฒนาเศรษฐกิจ

ปู๊กปอ̂งป๊ายม้ากมี๊


ယူႇသဝ်း

ယူႇ (ยู่) + သဝ်း (ส๊ว)

ยู่ส๊ว (transliteration)
လွင်ႈယူႇသဝ်း

อยู่อาศัย, พักอาศัย

ၶဝ်ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၵႃႈၼႂ်းဝဵင်း

พวกเขาพักอาศัยอยู่ในเมือง

ขวเจิ๊วยู่ส๊วก้าใน๊เว๊ง


ပိုၼ်ၽႄႈ

ပိုၼ် (ปึน) + ၽႄႈ (แผ้)

ปึนแผ้ (transliteration)
လွင်ႈပိုၼ်ၽႄႈ

เผยแพร่, ตีพิมพ์

ပိုၼ်ၽႄႈၶေႃႈမုလ်းဢၼ်ၽိတ်းမၢႆမီႈ

เผยแพร่ข้อมูลที่ผิดกฎระเบียบ

ปึนแผ้ข้อ̂มุ๊ลอันผิ๊ตมายมี้


လူလၢႆ

လူ (ลู) + လၢႆ (ลาย)

หมิ่น, ลบหลู่ดูหมิ่น

ပိူၼ်ႈတၵ်းသႄႉသွမ်းလူလၢႆတီႈမႂ်းဢေႃႈ

พวกเขาจะติเตียนลบหลู่ดูหมิ่นเธอ

เปิ้นตั๊กแส๎ส๊อ̂มลูลายตี้ใม๊อ้อ̂


ဝူၺ်ႇႁင်ႈ

ဝူၺ်ႇ (วู่ญ) + ႁင်ႈ (หั้ง)

วู่ญหั้ง (transliteration)
လွင်ႈဝူၺ်ႇႁင်ႈ


တႅပ်းတတ်း

တႅပ်း (แต๊ป) + တတ်း (ตั๊ต)

แต๊ปตั๊ต (transliteration)
လွင်ႈတႅပ်းတတ်း


ပိၵ်ႉပႅတ်ႈ

ပိၵ်ႉ (ปิ๎ก) + ပႅတ်ႈ (แป้ต)

ปิ๎กแป้ต (transliteration)
လွင်ႈပိၵ်ႉပႅတ်ႈ


ပႅတ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨻᩯ᩠ᨯ (แพด)


တုၵ်းယွၼ်း

တုၵ်း (ตุ๊ก, “ขอ”) + ယွၼ်း (ย๊อ̂น, “ขอ”)

ตุ๊กย๊อ̂น (transliteration)
လွင်ႈတုၵ်းယွၼ်း

ขอ, วิงวอน, ร้องขอ


ၵိုတ်းယိုတ်း

ၵိုတ်း (กึ๊ต) + ယိုတ်း (ยึ๊ต)

กึ๊ตยึ๊ต (transliteration)
လွင်ႈၵိုတ်းယိုတ်း


လွမ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้อม, อีสาน ล้อม, ลาว ລ້ອມ (ล้อม), ไทดำ ꪩ꫁ꪮꪣ (ล้อม)

လွမ်ႉႁူဝ်ႉ


ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ

ဢွၼ် (ออ̂น) + ႁူဝ် (หูว) + ၼမ်း (นั๊ม) + ၼႃႈ (น้า)

ออ̂นหูวนั๊มน้า (transliteration)
လွင်ႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ

ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း မႃးႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်

กลุ่มคนหนุ่มสาวนำหน้ากันไปเรียกชาวบ้านชาวเมือง มาพบปะพูดคุยกัน

จุ๊มกู๊นนุ่ม ออ̂นหูวนั๊มน้า ห๎อ̂งอวกู๊นว้าน กู๊นเมิ๊ง ม๊าหู๎ปถู๊ปอุ่ปอู๊วกัน


ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ

ၵဵဝ်ႇ (เก่ว) + လူၺ်ႈ (ลู้ญ) (เกี่ยว + ด้วย)

เก่วลู้ญ (transliteration)
လွင်ႈၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ


ဢုပ်ႇဢူဝ်း

ဢုပ်ႇ (อุ่ป, “คุย”) + ဢူဝ်း (อู๊ว, “โอ้”)

อุ่ปอู๊ว (transliteration)
လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း


ယၢမ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่าม, อีสาน หย้าม, ลาว ຫຍ້າມ (หย้าม), คำเมือง ᩉ᩠ᨿ᩶ᩣ᩠ᨾ (หย้าม), เขิน ᩉ᩠ᨿ᩶ᩣ᩠ᨾ (หย้าม), ไทลื้อ ᦊᦱᧄᧉ (หย้าม), ไทใต้คง ᥕᥣᥛᥲ (ย้าม)

ย้าม (transliteration)
လွင်ႈယၢမ်ႈ
တၢင်းယၢမ်ႈ


ၼႄၼႃႈ

ၼႄ (แน, “แสดง”) + ၼႃႈ (น้า, “หน้า”)

ปรากฏตัวต่อหน้าเจ้าหน้าที่ หรือ ประชาชน


ႁူမ်ႇလူမ်ႈ

ႁူမ်ႇ (หู่ม, “ห่ม”) + လူမ်ႈ (ลู้ม, “ป้องกัน”)

หู่มลู้ม (transliteration)
လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ

ปกปิด, ปกคลุม

ปกป้องจากอันตราย, ป้องกันอันตราย


လူလွမ်

လူ (ลู) + လွမ် (ลอ̂ม)

ลูลอ̂ม (transliteration)
လွင်ႈလူလွမ်


တူၵ်းလူင်း

တူၵ်း (ตู๊ก) + လူင်း (ลู๊ง)

ตู๊กลู๊ง (transliteration)
လွင်ႈတူၵ်းလူင်း


လုမ်းလႃး

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩩᨾᩃᩣ (ลุมลา), เขิน ᩃᩩᨾᩃᩣ (ลุมลา), ไทลื้อ ᦷᦟᧄᦟᦱ (โลมลา), ไทใต้คง ᥘᥧᥛᥰᥘᥣᥰ (ลู๊มล๊า)

ลุ๊มล๊า (transliteration)
လွင်ႈလုမ်းလႃး

သူႁုဝႃႈႁဝ်းလုမ်းလႃးသူမိူၼ်ၸိူဝ်ႉၼင်ႇဢၼ်ပေႃႈလုမ်းလႃးလုၵ်ႈလၢင်းမၼ်းတင်းလၢႆၼၼ်ႉယူႇဢေႃႈ။

พวกคุณรู้ว่าพวกเราดูแลพวกคุณเหมือนกับพ่อดูแลลูก ๆ ของเขาทั้งหลายนั้นอยู่

สูหุว้าห๊วลุ๊มล๊าสูเมินเจิ๎วนั่งอันป้อ̂ลุ๊มล๊าลุ้กล๊างมั๊นตั๊งลายนั๎นยู่อ้อ̂.

(1 เธสะโลนิกา 2:11)

ၶဝ်တၵ်းလႆႈပွင်ထၢမ်းၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်လုမ်းလႃးၶိူင်ႈပိူင်သုမ်ႉထဵင်ၸဝ်ႈ၊ပႂ်ႉၸွႆႈပႂ်ႉထႅမ်ၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၵူၼ်းမဵဝ်းဢိသရေး၊တင်းလၢႆဢေႃႈ။

พวกเขาต้องจัดการแบกรับภาระในการดูแลสิ่งของในพลับพลา คอยช่วยเหลือในเรื่องการงานเพื่อชาวอิสราเอลทั้งหลาย

ขวตั๊กไล้ปอ̂งถ๊ามน้ากานอันลุ๊มล๊าเขิ้งเปิงสุ๎มเถงจ้ว,ใป๎จ้อ̂ยใป๎แถมน้ากานปุ้นกู๊นเม๊วอิสเร๊,ตั๊งลายอ้อ̂.

(กันดารวิถี 3:8)


ႁုၼ်ႈမုၼ်း

ႁုၼ်ႈ (หุ้น, “งอก”) + မုၼ်း (มุ๊น, “งอก, แตกใบ”)

หุ้นมุ๊น (transliteration)
လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်း

พัฒนา, เจริญ, งอกงาม


ယုမ်ႇယမ်

ယုမ်ႇ (ยุ่ม) + ယမ် (ยัม); ร่วมเชื้อสายกับคำตี้ ယုမ်ယမ်ႈ

ยุ่มยัม (transliteration)
လွင်ႈယုမ်ႇယမ်

เชื่อ, ไว้ใจ


လဵပ်ႈႁဵၼ်း

လဵပ်ႈ (เล้ป, “เลียบ, วนรอบ”) + ႁဵၼ်း (เห๊น, “เรียน”); လဵပ်ႈ (เลบ) อาจมาจากมอญ လေပ် (เลป์, “ชำนาญ”) ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับจีนเก่า 習 (OC *ljub, “เรียน”)

เล้ปเห๊น (transliteration)
လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း

ศึกษา, เรียน


ၵိုၵ်းႁွမ်း

ၵိုၵ်း (กึ๊ก) + ႁွမ်း (ห๊อ̂ม)

กึ๊กห๊อ̂ม (transliteration)
လွင်ႈၵိုၵ်းႁွမ်း


မၢႆထိုင်

မၢႆ (มาย) + ထိုင် (ถึง)

มายถึง (transliteration)
လွင်ႈမၢႆထိုင်


ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ

ၽဵဝ်ႈ (เผ้ว, “แผ้ว”) + မူၺ်ႉ (มู๎ญ, “หมดสิ้น, ม้วย”)

เผ้วมู๎ญ (transliteration)
လွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ

ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်

กำจัดยาเสพติด

เผ้วมู๎ญย้าม๊วกัม


တီႉၺွပ်း

တီႉ (ตี๎) + ၺွပ်း (ญ๊อ̂ป)

ตี๎ญ๊อ̂ป (transliteration)
လွင်ႈတီႉၺွပ်း


ယႃႉၵဝ်း

ယႃႉ (ย๎า, “ทำลาย, พัง”) + ၵဝ်း (ก๊ว, “ทำให้ยุ่ง, รบกวน”)

ย๎าก๊ว (transliteration)
လွင်ႈယႃႉၵဝ်း


ယႃႉၶၢဝ်းယၢမ်း

ယႃႉ (ย๎า, “ทำลาย”) + ၶၢဝ်းယၢမ်း (ข๊าวย๊าม, “เวลา”)

ย๎าข๊าวย๊าม (transliteration)
လွင်ႈယႃႉၶၢဝ်းယၢမ်း

รบกวน, ทำให้เสียเวลา


ထိင်း

ยืมมาจากพม่า ထိန်း (ถิน์:); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨵᩥ᩠ᨦ (ธิง), ไทใต้คง ᥗᥤᥒᥰ (ถี๊ง)

ดูแล, เฝ้า, ปกป้อง, ควบคุม


တၵ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *takᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตัก, ลาว ຕັກ (ตัก), ไทลื้อ ᦎᧅ (ตัก), จ้วง daek, ปู้อี dagt

ตัก (ช้อนขึ้น)


တၵ်း

ส่งเสียง, มักใช้ในความปฏิเสธ


ဢဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เอา, คำเมือง ᩐᩣ (อูา), ลาว ເອົາ (เอ็า), ไทลื้อ ᦀᧁ (เอา), ไทดำ ꪹꪮꪱ (เอา), อาหม 𑜒𑜧 (อว์) หรือ 𑜒𑜧𑜈𑜫 (อว์ว์) หรือ 𑜒𑜨𑜧 (ออ̂ว์), จ้วง aeu

ဢဝ်ႁၢႆ

မၼ်းဢဝ်ငိုၼ်းႁၢႆ

มันทำเงินหาย

มั๊นอวงึ๊นหาย


တၢင်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่าง, อีสาน ต่าง, ลาว ຕ່າງ (ต่าง), คำเมือง ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), เขิน ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), ไทลื้อ ᦎᦱᧂᧈ (ต่าง), ไทดำ ꪔ꪿ꪱꪉ (ต่าง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥱ (ต่าง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์)

ยกวางบนที่สูง

แสดงตนแก่คนที่มีอำนาจสูงกว่า

ต่าง, บรรทุก

เกยฝั่ง, เกยตื้น, เกยหาด


ၸူး

ตามใจผู้อื่น

ยินยอม, ตกลง


ပိူင်ႇ

จากพม่า ပိုင် (ไปง์)

เป็นเจ้าของ, ครอบครอง, ถือครอง


ၼႃႇ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉ᩠ᨶ᩵ᩣ (หน่า), ไทใต้คง ᥘᥣᥱ (ล่า)


ပတ်ႉ

လူမ်းပတ်ႉ


တေႃး

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทอ, ลาว ທໍ (ทํ), คำเมือง ᨴᩬᩴ (ทอํ), เขิน ᨴᩳ (ทอ), ไทลื้อ ᦑᦸ (ทอ̂)

တေႃးၵီႇ

တေႃးၶူဝ်း


တေႃး

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทอ


ဢိုပ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔɤtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อด, ลาว ອົດ (อ็ด) หรือ ອຶດ (อึด), คำเมือง ᩋᩫ᩠ᨯ (อ็ด), อาหม 𑜒𑜢𑜤𑜆𑜫 (อึป์); เทียบเขมร អត់ (อต̍)

ဢိုပ်းၶဝ်ႈဢိုပ်းၼမ်ႉ

หิวข้าวหิวน้ำ

อึ๊ปข้วอึ๊ปนั๎ม


လူဝ်ႇ

จากพม่า လို (โล); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦷᦜᧈ (โหล่)

ต้อง, จำเป็นต้อง

ใคร่, อยาก, ต้องการ


သွၵ်ႈ

เสาะหาอย่างกระวนกระวาย


ၶၢတ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qaːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขาด, ลาว ຂາດ (ขาด), ไทลื้อ ᦃᦱᧆ (ฃาด), อาหม 𑜁𑜞𑜄𑜫 (ขฺรต์)


ၶၢတ်ႇ

ยืมเอามาใช้ชั่วคราว, เช่า


တႅပ်း

ตัดออกเป็นสองส่วน


ႁႂ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *haɰꟲ, จากจีนยุคกลาง 許 (MC xjoX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ให้, คำเมือง ᩉᩨ᩶ (หื้), ลาว ໃຫ້ (ให้), ไทลื้อ ᦠᦹᧉ (หื้), ไทดำ ꪻꪬ꫁ (ให้), ไทใต้คง ᥞᥬᥲ (ให้) หรือ ᥞᥫᥲ (เห้อ̂), อ่ายตน ꩭၞ် (ให), อาหม 𑜑𑜧 (หว์), ปู้อี haec, จ้วง hawj

ႁႂ်ႈမၼ်းမႃးၵမ်းလဵဝ်

ให้มันมาเดี๋ยวนี้

ให้มั๊นม๊ากั๊มเลว


ႁႃႇ

เป่าลมเพื่อทำให้นิ่มลง


ၸႂ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʑaɰꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใช้, คำเมือง ᨩᩲ᩶ (ใช้), ลาว ໃຊ້ (ใซ้), ไทลื้อ ᦺᦋᧉ (ไช้), ไทดำ ꪻꪋ꫁ (ใจฺ้), อาหม 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์)


ၽႄ

แบ่งเป็นส่วน, แยก


ယမ်ႈ

เคี้ยวเล็กน้อย, เคี้ยวด้วยเหงือก (ใช้กับคนไม่มีฟัน)


ယဵပ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjiəpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหยียบ, ลาว ຢຽບ (อยยบ), อาหม 𑜊𑜢𑜆𑜫 (ยิป์), แสก เยี̄ยบ


ဢူၼ်

ส่งเสียงดังวุ่นวาย


ၵျၢၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ကျန် (กฺยน์)

กฺย่าน (transliteration)
လွင်ႈၵျၢၼ်ႇ


ၶုၼ်ႇ

วิ่งหนีอย่างเร็วไว


ၵိုတ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩮᩥᩢ᩠ᨯ (เกิัด, “สกัดกั้น”), เขิน ᨠᩧ᩠ᨯ (กึด), ไทลื้อ ᦵᦂᦲᧆ (เกีด, “เหลือ, กั้น”), ไทใต้คง ᥐᥪᥖᥴᥔᥝᥰ (กื๋ตเส๊า), อาหม 𑜀𑜢𑜤𑜄𑜫 (กึต์)


ၵုင်း

จากพม่า ကုန်း (กุน์:)


တူဝ်ႈ

แผ่กระจายทั่ว


မိုတ်ႈ

คุ้นเคย, รู้จักมักคุ้น


သူင်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *soŋᴮ¹; เทียบจีนยุคกลาง 送 (MC suwngH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ส่ง, คำเมือง ᩈᩫ᩠᩵ᨦ (ส็่ง), เขิน ᩈᩫ᩠᩵ᨦ (ส็่ง), ลาว ສົ່ງ (ส็่ง), ไทลื้อ ᦉᦳᧂᧈ (สุ่ง), ไทใต้คง ᥔᥨᥒᥱ (โส่ง), อาหม 𑜏𑜤𑜂𑜫 (สุง์)


ယဝ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *leːwꟲ (“แล้วเสร็จ”), จากจีนยุคกลาง 了 (MC lewX); ร่วมเชื้อสายกับไทย แล้ว, ลาว ແລ້ວ (แล้ว), คำเมือง ᩓ᩠ᩅ (แลว), เขิน ᩓ᩠᩶ᩅ (แล้ว) หรือ ᨿᩮᩢ᩶ᩣ (เยั้า), ไทลื้อ ᧟ (แหลว)


ယဝ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เย้า, ลาว ເຍົ້າ (เย็้า), คำเมือง ᨿᩮᩢ᩶ᩣ (เยั้า), เขิน ᨿᩮᩢ᩶ᩣ (เยั้า)


ၵႄႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *keːꟲ, จากจีนยุคกลาง 解 (MC keaX); ร่วมเชื้อสายกับไทย แก้, ลาว ແກ້ (แก้), ไทลื้อ ᦶᦂᧉ (แก้), อาหม 𑜀𑜦𑜧 (เก)

ၵႄႈပၼ်ႁႃၵမ်းဢၼ်ဢၼ်

แก้ปัญหาทีละเรื่อง

แก้ปันหากั๊มอันอัน


ပႃး

มีอยู่ด้วย, ประกอบด้วย


လွတ်ႈ

เป็นอิสระ, รอดพ้น


လွတ်ႈ

ยืมมาจากพม่า ရွတ် (รฺวต์)

ท่อง, ทวนซ้ำ ๆ


ပိဝ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pliwᴬ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลิว, คำเมือง ᨸᩖᩥᩅ (ปลิว), ลาว ປິວ (ปิว), ไทลื้อ ᦔᦲᧁ (ปีว), ไทดำ ꪜꪲꪫ (ปิว), ไทขาว ꪜꪲꪫ, พ่าเก ပိဝ် (ปิว์), อาหม 𑜆𑜢𑜈𑜫 (ปิว์), จ้วงแบบจั่วเจียง bieu


ၶၢၼ်း

จากพม่า ခန့် (ขน์̥)


ႁိပ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รีบ, ลาว ຮີບ (ฮีบ), คำเมือง ᩁᩦ᩠ᨷ (รีบ), ไทลื้อ ᦣᦲᧇ (ฮีบ)


သွႆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สอย, ลาว ສອຍ (สอย), คำเมือง ᩈᩬ᩠ᨿ (สอย), ไทลื้อ ᦉᦾ (สอ̂ย)


သဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย เซา, ลาว ເຊົາ (เซ็า), คำเมือง ᨪᩮᩢᩣ (เซัา), ไทลื้อ ᦌᧁ (เซา)


ႁူမ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rɤmᴮ, จากจีนเก่า 蔭 (OC *qrɯms); ร่วมเชื้อสายกับไทย ร่ม, คำเมือง ᩁᩫ᩠᩵ᨾ (ร็่ม), ลาว ຮົ່ມ (ฮ็่ม), ไทลื้อ ᦷᦣᧄᧈ (โฮ่ม), อาหม 𑜍𑜤𑜪 (รุํ)


သၢင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สร้าง, ลาว ສ້າງ (ส้าง), คำเมือง ᩈ᩶ᩣ᩠ᨦ (ส้าง), เขิน ᩈ᩶ᩣ᩠ᨦ (ส้าง), ไทลื้อ ᦉᦱᧂᧉ (ส้าง), ไทดำ ꪎ꫁ꪱꪉ (ส้าง), ไทใต้คง ᥔᥣᥒᥲ (ส้าง), อาหม 𑜏𑜂𑜫 (สง์)


သၢင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥔᥣᥒᥲ (ส้าง), อาหม 𑜏𑜂𑜫 (สง์)


ပွၵ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨻᩬᨠ (พอก), ไทลื้อ ᦗᦸᧅ (พอ̂ก)


တင်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตั้ง, คำเมือง ᨲᩢ᩠᩶ᨦ (ตั้ง), ลาว ຕັ້ງ (ตั้ง), ไทลื้อ ᦎᧂᧉ (ตั้ง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วง daengj


ၸင်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ชัง, ลาว ຊັງ (ซัง), คำเมือง ᨩᩢ᩠ᨦ (ชัง), เขิน ᨩᩢ᩠ᨦ (ชัง), ไทลื้อ ᦋᧂ (ชัง), จ้วง caengz


မူင်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀboŋᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่ง, คำเมือง ᨷᩫ᩠᩵ᨦ (บ็่ง), ลาว ບົ່ງ (บ็่ง), ไทลื้อ ᦷᦢᧂᧈ (โบ่ง), ไทใต้คง ᥛᥩᥒᥱ (ม่อ̂ง) หรือ ᥛᥩᥢᥱ (ม่อ̂น), จ้วงแบบหนง mboangq

ဝူင်ႇ
มู่ง (transliteration)
လွင်ႈမူင်ႇ


တူင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตวง, ลาว ຕວງ (ตวง), คำเมือง ᨲ᩠ᩅᨦ (ตวง), ไทลื้อ ᦷᦎᧂ (โตง)


ၵွႆႇ

พม่า ကွယ် (กฺวย์)


ၵုမ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣumꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย คุม, คุ้ม, คลุม, กุม, ลาว ຄຸມ (คุม), อาหม 𑜀𑜤𑜪 (กุํ)


ၵူႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กู้, คำเมือง ᨠᩪ᩶ (กู้), ลาว ກູ້ (กู้), ไทลื้อ ᦂᦴᧉ (กู้)


ၵဵဝ်ႇ

เกี่ยว, ข้องแวะ


တႃႉ

เอามือไปโดนบางอย่างที่มองไม่เห็นโดยไม่ได้ตั้งใจ


တွၼ်ႈ

ต้อน, ต้อนรับ

ฝาก, ให้เป็นของฝาก


တုမ်ႉ

กระทุ้ง, ฟาด, ตี

ตีโดยไม่ได้ตั้งใจ


ထုၼ်း

จากพม่า ထွန်း (ถฺวน์:)


တွပ်ႇလိၵ်ႈ

တွပ်ႇ (ต่อ̂ป) + လိၵ်ႈ (ลิ้ก)

ต่อ̂ปลิ้ก (transliteration)
လွင်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈ


ၵူဝ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย กลัว, ลาว ກົວ (ก็ว), อีสาน กัว, คำเมือง ᨠᩖ᩠ᩅᩫ (กลว็), เขิน ᨠ᩠ᩅᩫ (กว็), ไทลื้อ ᦷᦂ (โก), ไทดำ ꪀꪺ (กัว), ไทใต้คง ᥐᥨᥝ (โกว), อาหม 𑜀𑜥 (กู)

กูว (transliteration)
လွင်ႈၵူဝ်
တၢင်းၵူဝ်

ႁတ်းႁၢၼ်

กลัว, กังวลมาก

တိုၼ်ႇ

กลัว, กังวลมาก

ၽၢၼ်ႈ

กลัว, กังวลมาก

ယၢၼ်ႈ

กลัว, กังวลมาก

กลัว, กังวลมาก


ဢုတ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔwɯtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อุด, ลาว ອຸດ (อุด)


ၾၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝัน, ลาว ຝັນ (ฝัน), อาหม 𑜇𑜃𑜫 (ผน์) หรือ 𑜇𑜞𑜃𑜫 (ผฺรน์)


ယိၼ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ŋinᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยิน, ลาว ຍິນ (ยิน), ไทดำ ꪉꪲꪙ (งิน), อาหม 𑜂𑜢𑜃𑜫 (งิน์), จ้วง nyi หรือ ri

ငိၼ်း
ၺိၼ်း
ยิ๊น (transliteration)
လွင်ႈယိၼ်း


ၺိၼ်း

ငိၼ်း
ယိၼ်း
ญิ๊น (transliteration)
လွင်ႈၺိၼ်း


ထွင်ႇ

ส่อง, สะท้อน


လၢၵ်ႈထၢပ်ႈ

ยืมมาจากพม่า လက်ထပ် (ลก์ถป์)

ล้ากถ้าป (transliteration)
လွင်ႈလၢၵ်ႈထၢပ်ႈ


ပိုတ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปิด, ลาว ເປີດ (เปีด) หรือ ປືດ (ปืด), ไทลื้อ ᦔᦹᧆ (ปืด), พ่าเก ပုတ် (ปุต์), อาหม 𑜆𑜤𑜄𑜫 (ปุต์)


ႁူတ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย รด, ลาว ຫົດ (ห็ด) หรือ ຮົດ (ฮ็ด), ไทลื้อ ᦷᦠᧆ (โหด)


ႁူတ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰrotᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หด, ลาว ຫົດ (ห็ด)

ႁွတ်း
หู๊ต (transliteration)
လွင်ႈႁူတ်း


ပိၼ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pliənᴮ², จากจีนยุคกลาง 變 (MC pjenH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เปลี่ยน, ลาว ປ່ຽນ (ป่ยน), ไทลื้อ ᦵᦔᧃᧈ (เป่น), ไทดำ ꪜꪸ꪿ꪙ (ปย่̂น), ไทใต้คง ᥙᥤᥢᥱ (ปี่น), จ้วง bienq, จ้วงแบบหนง byenq หรือ benq

ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ


ထူၼ်ႈ

โตเป็นหนุ่มเป็นสาว


ပႂ်ႉတူၺ်း

ใป๎ตู๊ญ (transliteration)
လွင်ႈပႂ်ႉတူၺ်း


ပိင်းၺၢပ်ႈ

ยืมมาจากพม่า ပညတ် (ปญต์), จากบาลี ปญฺญตฺติ

ปิ๊งญ้าป (transliteration)
လွင်ႈပိင်းၺၢပ်ႈ


ပၼ်ၺၢၼ်ႇ

ปันญ่าน (transliteration)
လွင်ႈပၼ်ၺၢၼ်ႇ

แนะนำ, ให้ความรู้


ႁူႉၸႅင်ႈ

หู๎แจ้ง (transliteration)
လွင်ႈႁူႉၸႅင်ႈ


ၸွႆႈၵမ်ႉ

จ้อ̂ยกั๎ม (transliteration)
လွင်ႈၸွႆႈၵမ်ႉ

ช่วยเหลือ, ค้ำจุน


ပၼ်ၸိုဝ်ႈ

ปันจึ้ว (transliteration)
လွင်ႈပၼ်ၸိုဝ်ႈ


ထွၼ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰɔːnᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถอน, คำเมือง ᨳᩬᩁ (ถอร), เขิน ᨳᩬᩁ (ถอร), ลาว ຖອນ (ถอน), ไทลื้อ ᦏᦸᧃ (ถอ̂น), ไทใต้คง ᥗᥩᥢᥴ (ถ๋อ̂น), พ่าเก ထွꩫ် (ถอ̂น์), อาหม 𑜌𑜨𑜃𑜫 (ถอ̂น์)


ၵၢင်းလွတ်ႈ

ยืมมาจากพม่า ကင်းလွတ် (กง์:ลฺวต์); เหมือนกับ ၵၢင်း (ก๊าง, “เป็นอิสระจาก”) + လွတ်ႈ (ล้อ̂ต, “เป็นอิสระ”)

ก๊างล้อ̂ต (transliteration)
လွင်ႈၵၢင်းလွတ်ႈ

ปล่อย, ปลดปล่อย


ၽၢၼ်ႇသၢင်း

ยืมมาจากพม่า ဖန်ဆင်း (ผน์ฉง์:)

ผ่านส๊าง (transliteration)
လွင်ႈၽၢၼ်ႇသၢင်း

ทำ, สร้าง, ทำให้เป็นรูปเป็นร่างขึ้น, แปลง


ယိပ်း

ယိပ်းၵမ်းဢၼ်ဢၼ်

ยิ๊ปกั๊มอันอัน


ဝိတ်း

รูปแบบอื่นของ မိတ်း (มิ๊ต, “บิด”)


မိတ်း

ဝိတ်း
วิ๊ต
มิ๊ต (transliteration)
လွင်ႈမိတ်း


ပဵၵ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปียก, ลาว ປຽກ (ปยก)


ယုင်ႈယင်ႈ

ยุ้งยั้ง (transliteration)
လွင်ႈယုင်ႈယင်ႈ


ႁိူဝ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩁᩮᩬᩨ᩶ (เรอื้) หรือ ᩌᩮᩬᩨ᩶ (เฮอื้), ไทใต้คง ᥞᥫᥳ (เห๎อ̂)

เหนื่อย, เหนื่อยล้าจากการทำงานหรือการออกกำลังกาย


မတ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *matᴰˢ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย มัด, คำเมือง ᨾᩢ᩠ᨯ (มัด), เขิน ᨾᩢ᩠ᨯ (มัด), ลาว ມັດ (มัด), ไทลื้อ ᦙᧆ (มัด), ไทดำ ꪣꪰꪒ (มัด), ไทใต้คง ᥛᥖ (มัต), พ่าเก မတ် (มต์), อาหม *𑜉𑜄𑜫 (*มต์)

မတ်ႉမိုဝ်း


ႁႄႉ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩁᩯ᩶ (แร้), ไทลื้อ ᦶᦣᧉ (แฮ้)

กั้น, ปกป้อง, ป้องกัน, ปัดป้อง, กีดกัน, ขัดขวาง, ปิด, ห้าม, หยุด


ယႃႉ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨿ᩶ᩣ (ย้า)


လူႉ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หลุ, ลาว ຫຼຸ (หลุ), คำเมือง ᩉᩖᩩ (หลุ), เขิน ᩉᩖᩩ (หลุ), ไทลื้อ ᦜᦳ (หลุ), ไทใต้คง ᥘᥧᥳ (ลู๎), อาหม 𑜎𑜥 (ลู)


ၶၢႆႉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤ᩶ᩣ᩠ᨿ (ฅ้าย), เขิน ᨤ᩶ᩣ᩠ᨿ (ฅ้าย), ไทลื้อ ᦆᦻᧉ (ฅ้าย)


ႁပ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rapᴰ²ˢ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รับ, คำเมือง ᩁᩢ᩠ᨷ (รับ), เขิน ᩁᩢ᩠ᨷ (รับ), ลาว ຮັບ (ฮับ), ไทลื้อ ᦣᧇ (ฮับ), ไทดำ ꪭꪾꪚ (ฮำบ), ไทใต้คง ᥞᥙ (หัป), อาหม 𑜍𑜆𑜫 (รป์)


ၶၢမ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χaːmꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้าม, คำเมือง ᨡ᩶ᩣ᩠ᨾ (ข้าม), ลาว ຂ້າມ (ข้าม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ), จ้วง kamj/hamj หรือ gamj


ပူင်ႈ

ပုင်ႈ
ปุ้ง
ปู้ง (transliteration)
လွင်ႈပူင်ႈ


ပူင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พ่วง, คำเมือง ᨻ᩠ᩅ᩵ᨦ (พว่ง), เขิน ᨻ᩠ᩅ᩵ᨦ (พว่ง), ลาว ພ່ວງ (พ่วง)


ထူမ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.tuəmᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ท่วม, คำเมือง ᨳ᩠ᩅ᩶ᨾ (ถว้ม), เขิน ᨳ᩠ᩅ᩶ᨾ (ถว้ม), ลาว ຖ້ວມ (ถ้วม), ไทลื้อ ᦏᦳᧄᧉ (ถุ้ม), ไทใต้คง ᥗᥨᥛᥲ (โถ้ม) หรือ ᥗᥧᥛᥲ (ถู้ม), อาหม 𑜌𑜤𑜉𑜫 (ถุม์), จ้วง dumh, แสก ทุม


သင်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *saŋᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *saŋᴮ (“บอกให้ทำ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย สั่ง, คำเมือง ᩈᩢ᩠᩵ᨦ (สั่ง), เขิน ᩈᩢ᩠᩵ᨦ (สั่ง), ลาว ສັ່ງ (สั่ง), ไทลื้อ ᦉᧂᧈ (สั่ง), ไทดำ ꪎꪰ꪿ꪉ (สั่ง), ไทใต้คง ᥔᥒᥱ (สั่ง), พ่าเก ꩬင် (สง์), อาหม 𑜏𑜂𑜫 (สง์), จ้วง saengq หรือ daengq

สั่ง (บอกให้ทำตาม)


သင်ႇ

สั่ง (ขับลมเพื่อให้น้ำมูกออก)


ယွမ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɲɔːmꟲ², จากไทดั้งเดิม *ɲwuːmꟲ, จากจีนยุคกลาง 染 (MC nyemX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ย้อม, คำเมือง ᨿᩬ᩶ᨾ (ยอ้ม), ลาว ຍ້ອມ (ย้อม), ไทลื้อ ᦍᦸᧄᧉ (ย้อ̂ม), ไทดำ ꪑ꫁ꪮꪣ (ญ้อม), พ่าเก ယွံ (ยอ̂ํ), อาหม 𑜊𑜨𑜪 (ยอ̂ํ) หรือ 𑜐𑜨𑜉𑜫 (ญอ̂ม์), จ้วง yumx หรือ nyumx, จ้วงแบบจั่วเจียง yomx, จ้วงแบบหนง nyomx, แสก ญุม


ယွႆႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ย้อย, ลาว ຍ້ອຍ (ย้อย), ไทลื้อ ᦍᦾᧉ (ย้อ̂ย), ไทใต้คง ᥕᥩᥭᥳ (ย๎อ̂ย), อาหม 𑜊𑜨𑜩 (ยอ̂ย์), จ้วง yoix


ပူင်ႇ

เทียบจีนยุคกลาง 丰 (MC phjowng); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸᩫ᩠᩵ᨦ (ป็่ง), อีสาน ป่ง, ลาว ປົ່ງ (ป็่ง), ไทลื้อ ᦔᦳᧂᧈ (ปุ่ง), เขิน ᨸᩫ᩠᩵ᨦ (ป็่ง)

ผลิ, แตกยอด, งอก


ပူၼ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พ้น, ลาว ພົ້ນ (พ็้น), ไทลื้อ ᦷᦗᧃᧉ (โพ้น) หรือ ᦗᦳᧃᧉ (พุ้น), อาหม 𑜆𑜨𑜃𑜫 (ปอ̂น์)


ယင်ႉ

ยั้ง, หยุด, พัก


ႁူဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwoːᴮ; เทียบจีนเก่า 漏 (OC *roːs); ร่วมเชื้อสายกับไทย รั่ว, คำเมือง ᩁ᩠ᩅᩫ᩵ (รว็่), ลาว ຮົ່ວ (ฮ็่ว), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜈𑜫 (รึว์), จ้วง roh, จ้วงแบบหนง roh, จ้วงแบบจั่วเจียง ruoh


ႁွႆႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hoːjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้อย, ลาว ຫ້ອຍ (ห้อย), ไทลื้อ ᦠᦾᧉ (ห้อ̂ย), อาหม 𑜍𑜨𑜩 (รอ̂ย์)


ႁၢင်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้าง, คำเมือง ᩁ᩶ᩣ᩠ᨦ (ร้าง), เขิน ᩁ᩶ᩣ᩠ᨦ (ร้าง), อีสาน ฮ้าง หรือ ฮ่าง, ลาว ຮ້າງ (ฮ้าง), ไทลื้อ ᦣᦱᧂᧉ (ฮ้าง), อาหม 𑜑𑜂𑜫 (หง์)


လၢႆႈ

လၢႆႈၶူဝ်း

เปลี่ยนเสื้อผ้า


လၼ်ႈ

ร้อย (ด้ายเข้ารูเข็ม)


ၵဵင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แกล้ง

แกล้ง, แสร้ง


ၶဵင်ႇ

เทียบจีนยุคกลาง 爭 (MC tsreang); ร่วมเชื้อสายกับไทย แข่ง, ลาว ແຂ່ງ (แข่ง), เขิน ᨡᩮ᩠᩵ᨦ (เข่ง)


ယိူင်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲɯŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยิง, ลาว ຍິງ (ยิง), อีสาน ยิง, คำเมือง ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง), เขิน ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง), ไทดำ ꪑꪲꪉ (ญิง, “เล็ง”), ไทใต้คง ᥕᥥᥒᥰ (เย๊ง, “เล็ง”) หรือ ᥕᥫᥒᥰ (เย๊อ̂ง, “เล็ง”), อาหม 𑜊𑜢𑜤𑜂𑜫 (ยึง์, “เล็ง”), จ้วง nyingz หรือ ningz, แสก ญิ๊ง

ႁဝ်းတေလႆႈယိူင်းဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈယိုဝ်းဢွၼ်တၢင်းၸင်ႇယိူင်း။

เราต้องเล็งก่อน ไม่ใช่ยิงก่อนแล้วค่อยเล็ง

ห๊วเตไล้เยิ๊งออ̂นต๊างก่อ̂น อั่มใจ้ยึ๊วออ̂นต๊างจั่งเยิ๊ง.


သိူဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨪᩮᩬᩨ (เซอื), ไทลื้อ ᦵᦌᦲ (เซี), ไทใต้คง ᥔᥫᥰ (เส๊อ̂), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์)

ดีใจ, เบิกบานใจ


သိူဝ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสื่อ, คำเมือง ᩈᩮᩥ᩵ᩬᩋ (เสิ่ออ), ลาว ເສື່ອ (เสื่อ), ไทลื้อ ᦵᦉᦲᧈ (เสี่), ไทดำ ꪹꪎ꪿ (เส่), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์)


လိူဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลื่อย, ลาว ເລື່ອຍ (เลื่อย); เทียบพม่า လွှ (ลฺหฺว)

ตัดด้วยเลื่อย


ၸေး

ครบถ้วน, พร้อมหน้าไม่ขาดสักคน


လေႉ

จากพม่า လေ့ (เล̥)

ปฏิบัติ, ทำจนเป็นนิสัย, ทำเป็นประจำ


ဢေ

ต้องการ, ปรารถนา


ၶူဝ်ႇ

เป็นโรคเรื้อน


ပူင်

ၶေႃႈပူင်


လူင်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *n̩.loŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลง, คำเมือง ᩃᩫ᩠ᨦ (ล็ง), ลาว ລົງ (ล็ง), ไทลื้อ ᦟᦳᧂ (ลุง), ไทดำ ꪶꪩꪉ (โลง), ไทใต้คง ᥘᥨᥒᥰ (โล๊ง), อาหม 𑜎𑜤𑜂𑜫 (ลุง์), จ้วง roengz


ႁူင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหง, คำเมือง ᩉᩰᩫ᩠ᨦ (โห็ง, “โยน, โปรย”) หรือ ᩉᩫ᩠ᨦ (ห็ง, “โยน, โปรย”), เขิน ᩉᩫ᩠ᨦ (ห็ง), ไทลื้อ ᦷᦠᧂ (โหง), ไทใต้คง ᥞᥨᥒᥴ (โห๋ง)

ဝူင်

โยน, โยนขึ้น

ႁွင်

โยน, โยนขึ้น

โยน, โยนขึ้น

(ข่าว) แพร่กระจายไปทั่ว

ดัง, มีชื่อเสียง


တူၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตน, ลาว ຕົນ (ต็น), คำเมือง ᨲᩫ᩠ᨶ (ต็น), เขิน ᨲᩫ᩠ᨶ (ต็น), ไทลื้อ ᦎᦳᧃ (ตุน), ไทใต้คง ᥖᥨᥢ (โตน)

ดื่มน้ำจากขวด


မူၼ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หม่น, ลาว ໝົ່ນ (หม็่น), ไทใต้คง ᥛᥨᥢᥱ (โม่น)

เป็นต้อที่ตา


မူမ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่ม, ลาว ບົ່ມ (บ็่ม), ไทใต้คง ᥛᥨᥛᥱ (โม่ม), พ่าเก မုံ (มุํ), อาหม 𑜈𑜤𑜉𑜫 (บุม์)

บ่ม, ทำให้สุกด้วยการคลุม


ထူမ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ่ม, ลาว ຖົ່ມ (ถ็่ม), ไทลื้อ ᦏᦳᧄᧈ (ถุ่ม), ไทใต้คง ᥗᥧᥛᥱ (ถู่ม)


ၼူမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดม, ลาว ດົມ (ด็ม), ไทลื้อ ᦡᦳᧄ (ดุม), อาหม 𑜃𑜤𑜉𑜫 (นุม์)


ၵူမ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kɤmꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ก้ม, ลาว ກົ້ມ (ก็้ม), อาหม 𑜀𑜤𑜪 (กุํ), จ้วง gumx


ထူပ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨳᩫ᩠ᨷ (ถ็บ)


သူး

ดันขึ้น, ส่งเสริม


လပ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดับ, ลาว ດັບ (ดับ), ไทลื้อ ᦡᧇ (ดับ), ไทดำ ꪒꪾꪚ (ดำบ), พ่าเก ꩫပ် (นป์), จ้วง ndaep, แสก ดั๊บ


လပ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลับ, คำเมือง ᩉᩖᩢᨷ (หลับ), ลาว ຫຼັບ (หลับ), ไทลื้อ ᦜᧇ (หลับ), อาหม 𑜎𑜆𑜫 (ลป์), จ้วง laep


ႁၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tranᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เห็น, อีสาน เห็น, ลาว ເຫັນ (เหัน), คำเมือง ᩉᩢ᩠ᨶ (หัน) หรือ ᩉᩮ᩠ᨶ (เหน), เขิน ᩉᩢ᩠ᨶ (หัน), ไทลื้อ ᦠᧃ (หัน), ไทดำ ꪹꪬꪸꪙ (เหย̂น), ไทขาว ꪬꪲꪙ, ไทใต้คง ᥞᥢᥴ (หั๋น), อ่ายตน ꩭꩫ် (หน์), อาหม 𑜑𑜃𑜫 (หน์), ปู้อี ranl, จ้วง raen, จ้วงแบบหนง taen


ႁဵတ်းသၢင်ႈ

ႁဵတ်း (เห๊ต, “ทำ”) + သၢင်ႈ (ส้าง, “สร้าง, ทำ”); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦵᦣᧆᦉᦱᧂᧉ (เฮดส้าง)

เห๊ตส้าง (transliteration)
လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ

ทำ, ปฏิบัติหน้าที่


ၸၢင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จ้าง, ลาว ຈ້າງ (จ้าง), ไทใต้คง ᥓᥣᥒᥲ (จ้าง)


ၸၢင်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟaːŋᴮ², จากจีนยุคกลาง 匠 (MC dzjangH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ช่าง, คำเมือง ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (ช่าง), เขิน ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (ช่าง), ลาว ຊ່າງ (ซ่าง), ไทลื้อ ᦋᦱᧂᧈ (ช่าง), ไทใหญ่ ၸၢင်ႈ (จ้าง), พ่าเก ꩡင် (จง์), อาหม 𑜋𑜂𑜫 (ฉง์), จ้วง cangh, เขมร ជាង (ชาง)


မျၢတ်ႈ

ยืมมาจากพม่า မြတ် (มฺรต์)

มฺย้าต (transliteration)
လွင်ႈမျၢတ်ႈ

ทำกำไร, ทำเงิน, มีเงินเหลือจากการค้าขาย

มีผลประโยชน์, มีประโยชน์


ၽၢၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ဖန် (ผน์)


ဝႄႈ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩅᩯ᩵ (แว่)

หลีก, เลี่ยง, ออกห่าง


ၶျႃး

ยืมมาจากพม่า ချ (ขฺย)

หยุดชั่วคราว


သင်ႇသွၼ်

သင်ႇ (สั่ง, “สั่ง”) + သွၼ် (สอ̂น, “สอน”)

สั่งสอ̂น (transliteration)
လွင်ႈသင်ႇသွၼ်


သုင်းမႃႉ

ยืมมาจากพม่า ဆုံးမ (ฉุํ:ม)

สุ๊งม๎า (transliteration)
လွင်ႈသုင်းမႃႉ

สั่งสอน, อบรม


ၵမ်ၵျၢင်ႉ

ၵမ် (กัม, “กำ, ถือ”) + ၵျၢင်ႉ (กฺย๎าง, “ถือ, ปฎิบัติ”)

กัมกฺย๎าง (transliteration)
လွင်ႈၵမ်ၵျၢင်ႉ

กระทำ, ปฏิบัติ, ปฏิบัติตาม, ยึดถือ


ၶႆႈၸႂ်

ၶႆႈ (ไข้, “ใคร่”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”)


ၶႆႈၸႂ်ထူပ်း

ไข้ใจถู๊ป (transliteration)
လွင်ႈၶႆႈၸႂ်ထူပ်း


ပၢတ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปาด, อีสาน ปาด, ลาว ປາດ (ปาด), คำเมือง ᨸᩣ᩠ᨯ (ปาด), เขิน ᨸᩣ᩠ᨯ (ปาด), ไทลื้อ ᦔᦱᧆ (ปาด), ไทดำ ꪜꪱꪒ (ปาด), ไทใต้คง ᥙᥣᥖᥱ (ป่าต), อาหม 𑜆𑜄𑜫 (ปต์)

ตัดออกด้วยการเฉือน, ตัดด้วยเคียว

เก็บเกี่ยว, เกี่ยว (ข้าว)

ตัด (เช่น ด้วยกรรไกร)


တဵၵ်းငႅၼ်း

เต๊กแง๊น (transliteration)
လွင်ႈတဵၵ်းငႅၼ်း

บีบคั้น, กดดัน


သုတ်းသဵင်ႈ

สุ๊ตเส้ง (transliteration)
လွင်ႈသုတ်းသဵင်ႈ


ၽႄမႅင်ႇ

แผแม่ง (transliteration)
လွင်ႈၽႄမႅင်ႇ

แบ่งปัน, แจกจ่าย


ပူၵ်းပႅၼ်ၽႅၼ်သုင်

ปู๊กแปนแผนสุง (transliteration)
လွင်ႈပူၵ်းပႅၼ်ၽႅၼ်သုင်


လႃႇလင်

ล่าลัง (transliteration)
လွင်ႈလႃႇလင်


ၵျိူၵ်ႈ

ยืมมาจากพม่า ကြိုက် (กฺไรก์)

กฺเยิ้ก (transliteration)
လွင်ႈၵျိူၵ်ႈ


ထုၵ်ႇၸႂ်

ถุ่กใจ (transliteration)
လွင်ႈထုၵ်ႇၸႂ်


ၸႅင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แจ้ง, อีสาน แจ้ง, ลาว ແຈ້ງ (แจ้ง), คำเมือง ᨧᩯ᩠᩶ᨦ (แจ้ง), เขิน ᨧᩯ᩠᩶ᨦ (แจ้ง), ไทลื้อ ᦶᦈᧂᧉ (แจ้ง), ไทดำ ꪵꪊ꫁ꪉ (แจ้ง)


ပႅတ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨻᩯ᩠ᨯ (แพด), ไทลื้อ ᦶᦗᧆ (แพด)

โกหก, หลอกลวง


ပၵ်းၶိတ်း

ปั๊กขิ๊ต (transliteration)
လွင်ႈပၵ်းၶိတ်း

ทิ่ม (หัว), ปัก, ปำ


သိူၵ်ႈသမ်ႇ

จาก พม่า ဆိုက် (ไฉก์, “พบ”) + พม่า သမ (สม, “รวมตัว, ผสม”)

เสิ้กสั่ม (transliteration)
လွင်ႈသိူၵ်ႈသမ်ႇ

ข้องเกี่ยว, เป็นหรือมีเหมือนกัน


ၵိူတ်ႇလဵင်ႉ

ၵိူတ်ႇ (เกิ่ต, “เกิด”) + လဵင်ႉ (เล๎ง, “เลี้ยง”); เทียบ 生育 (“คลอด”) ซึ่งถ้าแปลตามตัวอักษร จะแปลว่า "เกิดเลี้ยง"

เกิ่ตเล๎ง (transliteration)
လွင်ႈၵိူတ်ႇလဵင်ႉ


ႁွင်ႉၸိုဝ်ႈ

ห๎อ̂งจึ้ว (transliteration)
လွင်ႈႁွင်ႉၸိုဝ်ႈ


သမ်ႉ

ซ้ำ, ย้ำ, ทำอีก

သမ်ႉၵိူတ်ႇလဵင်ႉလုၵ်ႈၸၢႆး

คลอดลูกชายอีกครั้ง

สั๎มเกิ่ตเล๎งลุ้กจ๊าย


ၶႆႈၸႃႉ

ไข้จ๎า (transliteration)
လွင်ႈၶႆႈၸႃႉ


ႁပ်ႉတုင်း

หั๎ปตุ๊ง (transliteration)
လွင်ႈႁပ်ႉတုင်း


မူပ်ႇ

ก้มหน้า, หดหู่


သူၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชวน, ลาว ຊວນ (ซวน)


ၵေႃႇၸႃႉ

ก่อ̂จ๎า (transliteration)
လွင်ႈၵေႃႇၸႃႉ


သုမ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sumᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย สุ่ม, คำเมือง ᩈᩩ᩵ᨾ (สุ่ม), เขิน ᩈᩩ᩵ᨾ (สุ่ม), ᩈᩪ᩵ᨾ (สู่ม), ลาว ສຸ່ມ (สุ่ม), ไทลื้อ ᦉᦳᧄᧈ (สุ่ม), ไทดำ ꪎꪴ꪿ꪣ (สุ่ม), ไทใต้คง ᥔᥧᥛᥱ (สู่ม), พ่าเก ꩬုံ (สุํ), อาหม 𑜏𑜤𑜪 (สุํ)

ครอบลง, สุ่ม


တူင်ႉၼိုင်

တူင်ႉ (ตู๎ง, “ไหว, ขยับ”) + ၼိုင် (นึง, “ไหว, สั่น”)

ตู๎งนึง (transliteration)
လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်

เคลื่อนไหว (ขบวนการ)


ၼိုင်

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉ᩠ᨶᩧᨦ (หนึง)


ပေႃႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦔᦸᧈ (ป่อ̂)

เกิดขึ้น, ปรากฏ


ႁွင်ႉႁဵၵ်ႈ

ห๎อ̂งเห้ก (transliteration)
လွင်ႈႁွင်ႉႁဵၵ်ႈ

เรียก, ตั้งช่ือ


ၸူႉတုမ်

จู๎ตุม (transliteration)
လွင်ႈၸူႉတုမ်


ၸႃႉၸဵမ်

จ๎าเจม (transliteration)
လွင်ႈၸႃႉၸဵမ်

เริ่มต้นจาก, นับแต่


ဢုပ်ႉပိူင်ႇ

ဢုပ်ႉ (อุ๎ป, “คลุม, คุม, ปก”) + ပိူင်ႇ (เปิ่ง, “ครอง, เป็นเจ้าของ”)

อุ๎ปเปิ่ง (transliteration)
လွင်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ


ၸေးၸုမ်ႇ

ၸေး (เจ๊, “ครบ, ถ้วน”) + ၸုမ်ႇ (จุ่ม, “เต็ม”)

เจ๊จุ่ม (transliteration)
လွင်ႈၸေးၸုမ်ႇ

สมบูรณ์, ครบถ้วน, ไม่ต้องการอะไรอีก


ၸွတ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จอด, อีสาน จอด, ลาว ຈອດ (จอด), คำเมือง ᨧᩬᨯ (จอด), เขิน ᨧᩬᨯ (จอด), ไทลื้อ ᦈᦸᧆᧈ (จ่อ̂ด)

จอด (ใช้แก่เรือ)


ၸွတ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩬᨯ (จอด), เขิน ᨧᩬᨯ (จอด), ไทลื้อ ᦈᦸᧆᧈ (จ่อ̂ด), ไทใต้คง ᥓᥩᥖᥱ (จ่อ̂ต), อาหม 𑜋𑜨𑜄𑜫 (ฉอ̂ต์)

แผ่กระจายทั่ว, กระจาย, แพร่, ไปทั่ว

ၵႂႃႇၸွတ်ႇ

ႁူႉၸွတ်ႇ

ၵိၼ်ၸွတ်ႇ


ငွၵ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋɔːkᴰ²ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับไทย งอก, ลาว ງອກ (งอก),, ไทดำ ꪉꪮꪀ (งอก), จ้วงแบบหนง ngaed


ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ

ผุ่กส้อ̂ม (transliteration)
လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ


ၵျၢမ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ကြံ (กฺรํ, “คิด, วางแผน”)

กฺย่าม (transliteration)
လွင်ႈၵျၢမ်ႇ

คิด, พิจารณาเพื่อให้เกิดความเข้าใจ


သွၼ်ပၼ်

สอ̂นปัน (transliteration)
လွင်ႈသွၼ်ပၼ်


လပ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lapᴰ²ˢ (“ถูให้คม”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลับ, ลาว ລັບ (ลับ), คำเมือง ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), เขิน ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), ไทลื้อ ᦟᧇ (ลับ), ไทดำ ꪩꪚꪾ (ลับ), ไทขาว ꪩꪚꪾ, ไทใต้คง ᥘᥙ (ลัป), พ่าเก လပ် (ลป์), อาหม 𑜎𑜆𑜫 (ลป์)

ลับ (ถูให้คม)


သိမ်းဝႆႉ

สิ๊มไว๎ (transliteration)
လွင်ႈသိမ်းဝႆႉ

ၵေႃႉဢၼ်မီးပိင်ႇၺႃႇၼၼ်ႉၸၢင်ႈၸုႁွမ်သိမ်းဝႆႉပိင်ႇၺႃႇ

คนที่มีปัญญานั้นย่อมรวบรวมสั่งสมปัญญา (ความรู้)

ก๎อ̂อันมี๊ปิ่งญ่านั๎นจ้างจุหอ̂มสิ๊มไว๎ปิ่งญ่า


ၸၢမ်းတူၺ်း

จ๊ามตู๊ญ (transliteration)
လွင်ႈၸၢမ်းတူၺ်း

ทดลอง, ทดสอบ


ၶျႃးတႅမ်ႇ

ขฺย๊าแต่ม (transliteration)
လွင်ႈၶျႃးတႅမ်ႇ

ถ่อมตัว, ถ่อมใจ


သဵပ်ႇ

เทียบจีนยุคกลาง 插 (MC tsrheap); ร่วมเชื้อสายกับไทย เสียบ, ลาว ສຽບ (สยบ), อาหม 𑜏𑜢𑜆𑜫 (สิป์)


ဝွၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓloːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอก, คำเมือง ᨯᩬᨠ (ดอก), ลาว ດອກ (ดอก), ไทลื้อ ᦡᦸᧅᧈ (ด่อ̂ก), ไทดำ ꪚꪮꪀ (บอก), ꪒꪮꪀ (ดอก), ไทใต้คง ᥛᥩᥐᥱ (ม่อ̂ก), พ่าเก မွက် (มอ̂ก์), อาหม 𑜉𑜨𑜀𑜫 (มอ̂ก์), 𑜈𑜨𑜀𑜫 (บอ̂ก์), จ้วงแบบหนง ndog

รูปแบบอื่นของ မွၵ်ႇ (ม่อ̂ก, “ออกดอก”)


ဝွၵ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บอก, คำเมือง ᨷᩬᨠ (บอก), ลาว ບອກ (บอก), ไทลื้อ ᦢᦸᧅᧈ (บ่อ̂ก) หรือ ᦢᦸᧅ (บอ̂ก), ไทดำ ꪚꪮꪀ (บอก), อาหม 𑜈𑜨𑜀𑜫 (บอ̂ก์)

รูปแบบอื่นของ မွၵ်ႇ (ม่อ̂ก, “บอก”)


ပုင်ႇၵၢၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ပုန်ကန် (ปุน์กน์)

ปุ่งก่าน (transliteration)
လွင်ႈပုင်ႇၵၢၼ်ႇ

กบฏ; ปฏิวัติ


မႅင်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀbɛːŋᴮ³ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย แบ่ง, คำเมือง ᨷᩯ᩠᩵ᨦ (แบ่ง), ลาว ແບ່ງ (แบ่ง), ไทลื้อ ᦶᦢᧂᧈ (แบ่ง), ไทใต้คง ᥛᥦᥒᥱ (แม่ง), พ่าเก မိင် (มิง์), อาหม 𑜉𑜢𑜂𑜫 (มิง์) หรือ 𑜈𑜢𑜂𑜫 (บิง์)

ဝႅင်ႇ
แม่ง (transliteration)
လွင်ႈမႅင်ႇ


ၾၢၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwaːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝาก, ลาว ຝາກ (ฝาก), ไทลื้อ ᦚᦱᧅ (ฝาก), อาหม 𑜇𑜞𑜀𑜫 (ผฺรก์)

ၽၢၵ်ႇ
ฝ่าก (transliteration)
လွင်ႈၾၢၵ်ႇ


ပုင်

ပုင်ႈ
ปุง (transliteration)
လွင်ႈပုင်


ပုင်ႈ

ပုင်
ปุง
ပူင်ႈ
ปู้ง
ปุ้ง (transliteration)

กระโดด, พุ่ง


ၸေႃး

ต้มผักโดยปรุงให้มีรสเปรี้ยวและหวาน


ပၼ်း

ดัง, ลั่น, อึกทึก


ႁုၼ်ႈ

เทียบไทย รุ่น, คำเมือง ᩁᩩ᩵ᩁ (รุ่ร), ลาว ຮຸ່ນ (ฮุ่น)

งอก, แตกหน่อ


လုတ်ႈ

หลุด, เป็นอิสระ

พลาด, มาไม่ตรงเวลา


သႆႉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨪᩱ᩶ (ไซ้), เขิน ᨪᩱ᩶ (ไซ้), ไทลื้อ ᦺᦌᧉ (ไซ้); เทียบจีนยุคกลาง 採 (MC tshojX)


လူတ်းယွမ်း

ลู๊ตย๊อ̂ม (transliteration)
လွင်ႈလူတ်းယွမ်း


ၶိုၵ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨤᩧ᩠ᨠ (ฅึก), ไทใต้คง ᥑᥫᥐ (เฃอ̂ก)

เยี่ยม, เลิศ, เกินกว่าผู้อื่นในทางที่ดีหรือไม่ดี, ดีกว่าทั่วไป, เกินปรกติ, วิสามัญ, พิเศษ


ၶိုၵ်ႉ

ได้รับผลกระทบซึ่งทำให้ป่วยจากงานหนักหรือการขาดแคลน


ၵပ်းၵွင်ႉ

กั๊ปก๎อ̂ง (transliteration)
လွင်ႈၵပ်းၵွင်ႉ


ဝၢၵ်ႇ

กระจาย, สับสน


ယႅၵ်ႈၽႄ

แย้กแผ (transliteration)
လွင်ႈယႅၵ်ႈၽႄ

แยกแยะ, วิเคราะห์


ယိူင်ႈ

ဢမ်ႇယိူင်ႈၽႂ်

ไม่เหมือนใคร


ဝူင်ႇဝွၵ်ႇ

วู่งว่อ̂ก (transliteration)
လွင်ႈဝူင်ႇဝွၵ်ႇ


ၼုင်ႈႁူမ်ႇ

นุ้งหู่ม (transliteration)
လွင်ႈၼုင်ႈႁူမ်ႇ


ၵိုၵ်း

ติด, ชิด, ร่วม, อยู่ร่วม


ဝႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.wajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไหว, ลาว ໄຫວ (ไหว), ไทลื้อ ᦺᦛ (ไหว), จ้วงแบบหนง vae


ဝႆ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷᩱ (ไบ), เขิน ᨷᩱ (ไบ), ไทลื้อ ᦺᦢ (ไบ)

รูปแบบอื่นของ မႆ (ไม, “พัน, ห่ม”)

ၽႃႈဝႆ


ႁပ်ႉတွၼ်ႈ

หั๎ปต้อ̂น (transliteration)
လွင်ႈႁပ်ႉတွၼ်ႈ


သူင်ႇသင်ႇ

สู่งสั่ง (transliteration)
လွင်ႈသူင်ႇသင်ႇ

သူင်ႇသင်ႇပီၵဝ်ႇ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇ

ส่งท้ายปีเก่า ต้อนรับปีใหม่

สู่งสั่งปีก่ว หั๎ปต้อ̂นปีใม่


ၵေႃႇတင်ႈ

ก่อ̂ตั้ง (transliteration)
လွင်ႈၵေႃႇတင်ႈ


ၶႂၢၵ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨠ (ฅวาก), ไทใต้คง ᥑᥣᥐ (ฃาก); ร่วมรากกับ ၶၢၵ်ႈ (ข้าก)

ขฺว้าก (transliteration)
လွင်ႈၶႂၢၵ်ႈ

ขยาย, ทำให้ใหญ่, ทำให้กว้าง

เพิ่ม, เสริม


ပူၼ်ႉပႅၼ်

ပူၼ်ႉ (ปู๎น, “พ้น”) + ပႅၼ် (แปน, “เกิน, ยื่น, ล้ำ, พ้น”)

ปู๎นแปน (transliteration)
လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်

รุกล้ำ, ละเมิด


တုမ်

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨲᩪᨾ (ตูม), ไทลื้อ ᦎᦳᧄ (ตุม)


ၵၼ်ႇတေႃး

กั่นต๊อ̂ (transliteration)
လွင်ႈၵၼ်ႇတေႃး

ขอขมา, ขอโทษ


သိုပ်ႇသၢၼ်

สึ่ปสาน (transliteration)
လွင်ႈသိုပ်ႇသၢၼ်

သိုပ်ႇသၢၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈ

สืบทอดไปในอนาคต

สึ่ปสานกฺว่าเมิ๊วน้า


မႄးၸႂ်

ไม่แสดงความรู้สึก, ถนอมน้ำใจ


ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ

ขึ๊ตก้าป (transliteration)
လွင်ႈၶိုတ်းၵၢပ်ႈ


ၽၢႆး

ၽၢႆးႁိူဝ်း


တႄႇ

တႄႇႁဵတ်းၵၢၼ်


ၽိတ်ႈပၢင်း

ผิ้ตป๊าง (transliteration)
လွင်ႈၽိတ်ႈပၢင်း


ႁႆႇ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ไห่, ลาว ໄຫ່ (ไห่), คำเมือง ᩉᩱ᩵ (ไห่), เขิน ᩉᩱ᩵ (ไห่), ไทลื้อ ᦺᦠᧈ (ไห่), ไทใต้คง ᥞᥭᥱ (หั่ย)

ႁႆႇၵွင်


ၾိုၵ်း

รูปแบบอื่นของ ၽိုၵ်း (ผึ๊ก)


ယိူင်းဢၢၼ်း

ယိူင်း (เยิ๊ง, “เล็ง”) + ဢၢၼ်း (อ๊าน, “เล็ง, หมาย”)

เยิ๊งอ๊าน (transliteration)
လွင်ႈယိူင်းဢၢၼ်း

เล็ง, ตั้งเป้าหมาย, ตั้งเป้า


သူၼ်ၸႂ်

สูนใจ (transliteration)
လွင်ႈသူၼ်ၸႂ်


ဢုပ်ႇၵုမ်

อุ่ปกุม (transliteration)
လွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ်


လိတ်ႈ

ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ

แก้ลิ้ตปันหา


ႁၵ်ႉသႃ

หั๎กสา (transliteration)
လွင်ႈႁၵ်ႉသႃ


ႁႄႉႁၢမ်ႈ

แห๎ห้าม (transliteration)
လွင်ႈႁႄႉႁၢမ်ႈ


ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ

เทียบไทลื้อ ᦵᦣᧆᦀᦸᧅᧈ (เฮดอ่อ̂ก)

เห๊ตอ่อ̂ก (transliteration)
လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ


တဵၵ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย เต๊ก, อีสาน เต็ก, ลาว ເຕັກ (เตัก), คำเมือง ᨲᩮᩢ᩠ᨠ (เตัก), เขิน ᨲᩮ᩠ᨠ (เตก), ไทลื้อ ᦵᦎᧅ (เตก), ไทใต้คง ᥖᥥᥐᥱ (เต่ก), อาหม 𑜄𑜢𑜀𑜫 (ติก์)


ၶိုတ်းၸၼ်ႉ

ขึ๊ตจั๎น (transliteration)
လွင်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉ


ၶူဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คั่ว, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩫ᩶ (ขว็้), เขิน ᨡ᩠ᩅᩫ᩶ (ขว็้), ลาว ຂົ້ວ (ข็้ว), อีสาน ขั้ว, ไทลื้อ ᦷᦃᧉ (โฃ้), อาหม 𑜁𑜤𑜈𑜫 (ขุว์)

ผัด, คั่ว, ทอด


ယုမ်ႉ

เทียบไทย ยิ้ม, คำเมือง ᨿᩥ᩠᩶ᨾ (ยิ้ม), ลาว ຍິ້ມ (ยิ้ม), ไทลื้อ ᦍᦲᧄᧉ (ยี้ม)


ၶူၼ်ႉႁႃ

ขู๎นหา (transliteration)
လွင်ႈၶူၼ်ႉႁႃ


တႅမ်ႈမၢႆ

แต้มมาย (transliteration)
လွင်ႈတႅမ်ႈမၢႆ


ၼႄႉၼမ်း

ยืมมาจากไทย แนะนำ

แน๎นั๊ม (transliteration)
လွင်ႈၼႄႉၼမ်း

แนะนำ (ชี้แจงให้ทำ)

แนะนำ (บอกให้รู้จัก)


မဵတ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓetᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เบ็ด, คำเมือง ᨷᩮᩢ᩠ᨯ (เบัด), ลาว ເບັດ (เบัด), ไทลื้อ ᦵᦢᧆ (เบด), ไทดำ ꪹꪚꪸꪒ (เบย̂ด), อาหม 𑜈𑜢𑜄𑜫 (บิต์)

ဝဵတ်း
เว๊ต
เม๊ต (transliteration)
လွင်ႈမဵတ်း


ဝဵတ်း

รูปแบบอื่นของ မဵတ်း (เม๊ต, “ตกเบ็ด”)


ႁၢမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *trwaːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หาม, อีสาน หาม, ลาว ຫາມ (หาม), คำเมือง ᩉᩣ᩠ᨾ (หาม), เขิน ᩉᩣ᩠ᨾ (หาม), ไทลื้อ ᦠᦱᧄ (หาม), ไทดำ ꪬꪱꪣ (หาม), ไทใต้คง ᥞᥣᥛᥴ (ห๋าม), อาหม 𑜍𑜪 (รํ), จ้วง ram, แสก หร่าม


ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ

ขู๎นขฺว๎า (transliteration)
လွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ

ค้นคว้า, วิจัย


သွပ်ႇ

ล่าโดยอาศัยกลิ่นหาเหยื่อ


လိုပ်ႈ

เทียบพม่า လိုက် (ไลก์); จีนยุคกลาง 獵 (MC ljep)

ตามล่า, ไล่ล่า

လိုပ်ႈတူဝ်ထိူၼ်ႇ

ลึ้ปตูวเถิ่น


သုၵ်ႉသၵ်ႉၸႂ်

သုၵ်ႉသၵ်ႉ (สุ๎กสั๎ก) + ၸႂ် (ใจ)

สุ๎กสั๎กใจ (transliteration)
လွင်ႈသုၵ်ႉသၵ်ႉၸႂ်

မိူဝ်ႈလဵဝ်မီးဢီႈသင်သုၵ်ႉသၵ်ႉၸႂ်ဝႆႉ

ตอนนี้มีอะไรรบกวนจิตใจอยู่

เมิ้วเลวมี๊อี้สังสุ๎กสั๎กใจไว๎


တူၺ်းထိုင်

တူၺ်း (ตู๊ญ, “ดู”) + ထိုင် (ถึง, “ถึง”)

ตู๊ญถึง (transliteration)
လွင်ႈတူၺ်းထိုင်

တူၺ်းထိုင်ပေႃႈမႄႈ

ตู๊ญถึงป้อ̂แม้


ထိုင်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰɤŋᴬ¹ (Pittayaporn, 2008), จากไทดั้งเดิม *C̬.tɤŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถึง, คำเมือง ᨳᩮᩥ᩠ᨦ (เถิง), ลาว ເຖິງ (เถิง), อาหม 𑜌𑜢𑜤𑜂𑜫 (ถึง์), จ้วง daengz, จ้วงแบบจั่วเจียง twng


လူလွမ်တူၺ်း

လူ (ลู, “ดู”) + လွမ် (ลอ̂ม, “แอบดู”) + တူၺ်း (ตู๊ญ, “ดู”)

ลูลอ̂มตู๊ญ (transliteration)
လွင်ႈလူလွမ်တူၺ်း


တွၼ်ႈသူး

တွၼ်ႈ (ต้อ̂น, “ต้อน”) + သူး (สู๊, “รางวัล”)

ต้อ̂นสู๊ (transliteration)
လွင်ႈတွၼ်ႈသူး


ၵူ

ร้อง, ขัน, คู (ใช้กับนก)


ၽူႇ

ၽူႇလူမ်း


ၽွၵ်း

ၽွၵ်းၼမ်ႉႁွမ်

ผ๊อ̂กนั๎มหอ̂ม


တႃး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *daːᴬ, จากจีนยุคกลาง 塗 (MC drae); ร่วมเชื้อสายกับไทย ทา, คำเมือง ᨴᩤ (ทา), ลาว ທາ (ทา), ไทลื้อ ᦑᦱ (ทา), ไทดำ ꪕꪱ (ตฺา), อาหม 𑜄𑜠 (ตะ)

တႃးသီ


ၶျေႃး

กล่อม, เกลี้ยกล่อม

ၶျေႃးၼွၼ်း


မႆ

ၽႃႈမႆ


ၽွၵ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟอก, ลาว ຟອກ (ฟอก), ไทลื้อ ᦝᦸᧅ (ฟอ̂ก)


ၽွၵ်ႈ

ၽွၵ်ႈၵွင်ႈ

လၵ်ႉၽွၵ်ႈႁိူၼ်းပိူၼ်ႈ

แอบบุกรุกเข้าบ้านคนอื่น

ลั๎กผ้อ̂กเหิ๊นเปิ้น

ၽွၵ်ႈႁူး


ၶဝ်ႈတိုၵ်း

ၶဝ်ႈ (ข้ว, “เข้า”) + တိုၵ်း (ตึ๊ก, “สู้รบ”)

ข้วตึ๊ก (transliteration)
လွင်ႈၶဝ်ႈတိုၵ်း

ၶဝ်ႈတိုၵ်းဢဝ်မိူင်းပိူၼ်ႈ

บุกยึดเมืองคนอื่น

ข้วตึ๊กอวเมิ๊งเปิ้น


သၢႆႈ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈ᩶ᩣ᩠ᨿ (ส้าย), เขิน ᩈ᩶ᩣ᩠ᨿ (ส้าย), ไทลื้อ ᦉᦻᧉ (ส้าย)

ตอบแทนคืน, ใช้ (หนี้)

သၢႆႈၶိုၼ်းၼီႈ

ใช้กับ သိုဝ်ႉ (สึ๎ว)


တႅၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย แทน, ลาว ແທນ (แทน)

သၢႆႈ

ตอบแทน, ใช้คืน

ตอบแทน, ใช้คืน

တႅၼ်းၼီႈ


ဝၢင်းၽႅၼ်

ဝၢင်း (ว๊าง, “วาง”) + ၽႅၼ် (แผน, “แผน”)

ว๊างแผน (transliteration)
လွင်ႈဝၢင်းၽႅၼ်


ၾွၵ်ႈ

ၽွၵ်ႈ
ฝ้อ̂ก (transliteration)
လွင်ႈၾွၵ်ႈ


တိုၵ်းတေႃး

တိုၵ်း (ตึ๊ก, “สู้รบ”) + တေႃး (ต๊อ̂, “ขวิด”)

ตึ๊กต๊อ̂ (transliteration)
လွင်ႈတိုၵ်းတေႃး

ၸုမ်းၵူၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတိုၵ်ႉတိုၵ်းတေႃးတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ

กลุ่มกบฏกำลังสู้รบกับรัฐบาล

จุ๊มกู๊นลุ๎กผึ๎นตึ๎กตึ๊กต๊อ̂ตั๊งลูงปอ̂งจึ้ง

တိုၵ်းတေႃးတင်းၶႅၼ်ႇသိူဝ်ႇ

สู้รบกับมะเร็ง

ตึ๊กต๊อ̂ตั๊งแข่นเสิ่ว


ၵၼ်ႉၸၼ်

ၵၼ်ႉ (กั๎น, “ปล้ำ, ข่มขืน”) + ၸၼ် (จัน, “ดึง, ลาก”)

กั๎นจัน (transliteration)
လွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်


တိုၵ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨲᩧ᩠ᨠ (ตึก), ไทลื้อ ᦎᦹᧅ (ตืก), ไทใต้คง ᥖᥫᥐᥱ (เต่อ̂ก)

บังคับ, รบเร้า


ငိူင်ႉဝႄႈ

ငိူင်ႉ (เงิ๎ง, “เลี่ยง, หลบเลี่ยง”) + ဝႄႈ (แว้, “หนี, หลีก, หลบ”)

เงิ๎งแว้ (transliteration)
လွင်ႈငိူင်ႉဝႄႈ

ဢၼ်ႁဝ်းတိုၵ်ႉငိူင်ႉဝႄႈယူႇၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းထုၵ်ႇလီႁဵတ်းဢွၼ်တၢင်း

สิ่งที่เรากำลังหลีกเลี่ยงอยู่นี้ เป็นสิ่งที่เราควรทำก่อน

อันห๊วตึ๎กเงิ๎งแว้ยู่ไน๎ เปนล้อ̂งอันห๊วถุ่กลีเห๊ตออ̂นต๊าง


ၶိုၼ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χɯnꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขึ้น, คำเมือง ᨡᩧ᩠᩶ᨶ (ขึ้น), ลาว ຂຶ້ນ (ขึ้น), ไทลื้อ ᦃᦹᧃᧉ (ฃื้น), ไทดำ ꪄꪳ꫁ꪙ (ฃึ้น), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜃𑜫 (ขึน์), จ้วง hwnj, จ้วงแบบจั่วเจียง kwnj

เลื่อน (ตำแหน่ง, ชั้น, ระดับ)

ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉ

เลื่อนตำแหน่ง


လိူၵ်ႈတင်ႈ

လိူၵ်ႈ (เลิ้ก, “เลือก”) + တင်ႈ (ตั้ง, “ตั้ง”)

เลิ้กตั้ง (transliteration)
လွင်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ


ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ

ၶွတ်ႇ (ข่อ̂ต, “ผูก, รวบ”) + ၽွတ်ႈ (ผ้อ̂ต, “เอาเชือกมัดพันหลาย ๆ รอบ”)

ข่อ̂ตผ้อ̂ต (transliteration)
လွင်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈ

บิดแล้วผูกให้อยู่ด้วยกัน, รวบแล้วผูก

รวบรวม, รวมกัน, รวมเข้ากัน


ၵူတ်ႇ

ပလိၵ်ႈၶဝ်တိုၵ်ႉၵူတ်ႇထတ်းယူႇ

ตำรวจเขากำลังค้นหาสืบสวนอยู่

ปลิ้กขวตึ๎กกู่ตถั๊ตยู่


သမ်း

แทง, ฉีด (ด้วยเข็ม)

သမ်းယႃ

สัก (บนร่างกาย)


သမ်

เจาะ, ทะลุ, สอดใส่เพื่อร่วมเพศ


သမ်ႇ

ดีใจ, ยินดี, ปลื้มปีติ, รื่นเริง


ၸၢၼ်ႈ

สะอิดสะเอียน, รังเกียจมาก, ไม่พอใจ


ဝႄ

อ้วก (ใช้แก่ทารก)


ဝႄႉ

ยืมมาจากไทย แวะ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ແວະ (แวะ)

แวะ, แวะเยี่ยม

ဝႄႉပီႈဝႄႉၼွင်ႉ

แวะเยี่ยมพี่น้อง

แว๎ปี้แว๎น๎อ̂ง

ဝႄႉသိုဝ်ႉ


တမ်ႇ

တမ်ႇႁုၵ်ႇ

สะกดด้วยเวทมนตร์, ทำของใส่


တမ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨴᩤᩴ (ทาํ), เขิน ᨴᩣᩴ (ทาํ), ไทลื้อ ᦑᧄ (ทัม)

วาง, ตั้ง, เอาจากที่สูงมาไว้ที่ต่ำ

တမ်းၶၢႆ


ပဵၼ်ႉ

ชะลอ, รอแบบไม่มีเหตุผล เพื่อให้คนอื่นทำแทน


ၽိမ်း

เอียงเพื่อเทออก

ၽိမ်းမေႃႈၶဝ်ႈ

เอียงหม้อข้าว (เพื่อเทน้ำออก)

ၽိမ်းလိၵ်ႈ

พิมพ์ตัวหนังสือ


မႄႇ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾᩯ᩵ (แหม่), เขิน ᩉ᩠ᨾᩯ᩵ (แหม่), ไทลื้อ ᦶᦖᧈ (แหม่)

เพิ่ม, เติม, เสริม


ၸၼ်ႁၢင်ႈ

ၸၼ် (จัน, “ดึง, ลาก”) + ႁၢင်ႈ (ห้าง, “รูปร่าง, ร่าง”)

ၸၼ်ႁၢင်ႊ
จันห้าง (transliteration)
လွင်ႈၸၼ်ႁၢင်ႈ


ၶေႉၶဵင်ႇ

ၶေႉ (เข๎, “แข่ง, ประกวด”) + ၶဵင်ႇ (เข่ง, “แข่ง”)

เข๎เข่ง (transliteration)
လွင်ႈၶေႉၶဵင်ႇ

แข่งขัน, ประกวด

ၶေႉၶဵင်ႇၼၢင်းငၢမ်း

ประกวดนางงาม

เข๎เข่งน๊างง๊าม


ၶဝ်ႈပႃး

ၶဝ်ႈ (ข้ว, “เข้า”) + ပႃး (ป๊า, “ประกอบด้วย, อยู่ด้วย”)

ข้วป๊า (transliteration)
လွင်ႈၶဝ်ႈပႃး

มี, ประกอบด้วย, มีส่วนร่วมใน

ၼႂ်းပၢင်ၶႄႉၼမ်ႉၵတ်ႉၼၼ်ႉ ၵေႃႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းႁူၵ်းၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်း

ในการแข่งขันความสามารถนั้น ก็มี 6 คนในรอบสุดท้าย

ใน๊ปางแข๎นั๎มกั๎ตนั๎น ก้อ̂ข้วป๊าใน๊หู๊กก๎อ̂ลึ๊นสุ๊ต


ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ

ႁၢင်ႈ (ห้าง, “ร่าง, สร้าง, เตรียม”) + ႁႅၼ်း (แห๊น, “เตรียม”) + ဝႆႉ (ไว๎, “ไว้”)

ห้างแห๊นไว๎ (transliteration)
လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ

ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉလွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း

วางแผนการศึกษา

ห้างแห๊นไว๎ล้อ̂งกานเห๊น


ႁႅၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩁᩮ᩠ᨶ (เรน), ไทลื้อ ᦶᦣᧃ (แฮน), ไทใต้คง ᥞᥦᥢᥰ (แห๊น), อาหม 𑜑𑜢𑜐𑜫 (หิญ์) หรือ 𑜑𑜢𑜃𑜫 (หิน์)

เตรียม, จัดเตรียม


ၶတ်းၶႅင်

ၶတ်း (ขั๊ต, “ขัด”) + ၶႅင် (แขง, “แข็ง”)

ขั๊ตแขง (transliteration)
လွင်ႈၶတ်းၶႅင်

ขัดแข็ง, ขัดขืน


တၵ်ႉၼၢႆ

တၵ်ႉ (ตั๎ก, “ทัก”) + ၼၢႆ (นาย, “ทัก”)

ตั๎กนาย (transliteration)
လွင်ႈတၵ်ႉၼၢႆ

ทักทายแต่ไกล

ทำนาย, เดา, ทาย

မၼ်းတၵ်ႉၼၢႆဝႃႈ တေမီးလွင်ႈႁၢႆႉပဵၼ်သေလွင်ႈလွင်ႈ

เขาทำนายว่า จะมีเหตุร้ายเกิดขึ้น

มั๊นตั๎กนายว้า เตมี๊ล้อ̂งห๎ายเปนเสล้อ̂งล้อ̂ง


ႁတ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉᩢ᩠ᨯ (หัด), ไทลื้อ ᦠᧆ (หัด)

กล้า, อาจหาญ


ႁဵၵ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *riəkᴰᴸ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรียก, คำเมือง ᩁ᩠ᨿᨠ (รยก), เขิน ᩁ᩠ᨿᨠ (รยก), อีสาน เฮียก, ลาว ຮຽກ (ฮยก), ไทลื้อ ᦵᦣᧅ (เฮก), พ่าเก ꩭိက် (หิก์), อาหม 𑜍𑜢𑜀𑜫 (ริก์), แสก เหร้ก


ၾင်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *faŋᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝัง, คำเมือง ᨺᩢ᩠ᨦ (ฝัง), ลาว ຝັງ (ฝัง), ไทลื้อ ᦚᧂ (ฝัง), ไทใต้คง ᥜᥒᥴ (ฝั๋ง), อาหม 𑜇𑜞𑜂𑜫 (ผฺรง์)


ၶိုၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขืน, ลาว ຂືນ (ขืน), คำเมือง ᨡᩨ᩠ᨶ (ขืน), เขิน ᨡᩨ᩠ᨶ (ขืน)


လိုဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥘᥫᥲ (เล้อ̂), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜈𑜫 (ลึว์)

ဝၼ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်

วันหยุด หรือ วันพักงาน


သုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း

သုမ်း (สุ๊ม, “แพ้, เสีย”) + ၶၢဝ်းယၢမ်း (ข๊าวย๊าม, “เวลา”)

สุ๊มข๊าวย๊าม (transliteration)
လွင်ႈသုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း


ၶိုၼ်းဝူၼ်ႉ

ၶိုၼ်း (ขึ๊น, “คืน, กลับ”) + ဝူၼ်ႉ (วู๎น, “คิด”)

ขึ๊นวู๎น (transliteration)
လွင်ႈၶိုၼ်းဝူၼ်ႉ

ၵူၼ်းဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇၶိုၼ်းဝူၼ်ႉဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းမႃး မိူၼ်တင်းၵူၼ်းဢၼ်ဝၢၼ်ႇၸိူဝ်ႉၽၼ်းၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇၶိုၼ်းၵဵပ်းဢဝ်မၢၵ်ႇမၼ်း

คนที่ศึกษาแต่ไม่ทบทวนสิ่งที่เรียนมา เปรียบเหมือนคนที่หว่านเมล็ดแต่ไม่เก็บผล

กู๊นอันเล้ปเห๊นกู๊ญก้าอั่มขึ๊นวู๎นอันเล้ปเห๊นม๊า เมินตั๊งกู๊นอันว่านเจิ๎วผั๊นกู๊ญก้าอั่มขึ๊นเก๊ปอวม่ากมั๊น


လတ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลัด, ลาว ລັດ (ลัด)

ทำให้ตรง, ทำให้หายโค้ง

ตัดตรงไปเพื่อย่นทางย่นเวลา

วิ่งตรงไป (ณ ทางแยก)


လေႃလႄ

ปล่อยเวลาให้ผ่านไปโดยเปล่าประโยชน์

เดินเตร็ดเตร่, เดินเอ้อระเหย, เถลไถล


ၵႅၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qweːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แขวน, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩯᩁ (แขวร), ลาว ແຂວນ (แขวน), อาหม 𑜁𑜢𑜐𑜫 (ขิญ์)

ผูกหรือคาดด้วยแถบ


ၼုၵ်ႈ

ยืมมาจากพม่า နုတ် (นุต์); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨶᩩᨠ (นุก)

ထုတ်ႇ

เอาออก, เอาไป, ลบ

เอาออก, เอาไป, ลบ


ၸၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း

ၸၼ် (จัน, “ชัก, ดึง”) + ၶၢဝ်းယၢမ်း (ข๊าวย๊าม, “เวลา”)

จันข๊าวย๊าม (transliteration)
လွင်ႈၸၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း

ผัดวันประกันพรุ่ง


ဢိင်ႇသၼ်ႇ

ဢိင်ႇ (อิ่ง) + သၼ်ႇ (สั่น, “สั่น, ไหว”)

อิ่งสั่น (transliteration)
လွင်ႈဢိင်ႇသၼ်ႇ

(แผ่นดิน) ไหว


ၽိူဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຟືອ (เฟือ), คำเมือง ᨼᩮᩥᩬᩋ (เฟิออ), เขิน ᨼᩮᩨᩬ (เฟือ)

พยุง, ประคอง, ค้ำ, ควงแขนเพื่อพยุง


ၽိူဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฟือ, ลาว ເຟືອ (เฟือ)

ใช้ถ้อยคำฟุ่มเฟือย

ၵႂၢမ်းၽိူဝ်း

ภาษาฟุ่มเฟือย


ၽိူဝ်း

มีประโยชน์ (ใช้แบบปฏิเสธ)

ဢမ်ႇၽိူဝ်


မႃႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หม่า, คำเมือง ᩉ᩠ᨾ᩵ᩣ (หม่า), อีสาน หม่า, ลาว ໝ່າ (หม่า), ไทลื้อ ᦖᦱᧈ (หม่า)

หม่า, แช่ให้อ่อนตัว


ယုၵ်ႉယွင်ႈ

ယုၵ်ႉ (ยุ๎ก, “ยก”) + ယွင်ႈ (ย้อ̂ง, “ยก, ย่อง”)

ยุ๎กย้อ̂ง (transliteration)
လွင်ႈယုၵ်ႉယွင်ႈ

ยก, ยกระดับ, ยกย่อง, สรรเสริญ, ชมเชย

ပေႃးႁဝ်းမေႃယုၵ်ႉယွင်ႈပိူၼ်ႈ ပိူၼ်ႈၵေႃႈတေယုၵ်ႉယွင်ႈႁဝ်း

ถ้าเราชมเชยคนอื่นเก่ง คนอื่นก็จะชมเชยเรา

ป๊อ̂ห๊วมอ̂ยุ๎กย้อ̂งเปิ้น เปิ้นก้อ̂เตยุ๎กย้อ̂งห๊ว


ဝႃႈၼႆ

ဝႃႈ (ว้า, “ว่า”) + ၼႆ (ไน, “นี้”)

ว่างั้น, ใช้หลังข้อกล่าวอ้าง


ႁူမ်ႈတုမ်

ႁူမ်ႈ (หู้ม, “ร่วม”) + တုမ် (ตุม, “รวมตัว”)

หู้มตุม (transliteration)
လွင်ႈႁူမ်ႈတုမ်

รวมตัวกัน, ร่วมกัน


တိုၵ်းသူၼ်း

တိုၵ်း (ตึ๊ก, “กระตุ้น, ผลักดัน”) + သူၼ်း (สู๊น, “ชักนำ, กระตุ้น, ผลักดัน”)

ตึ๊กสู๊น (transliteration)
လွင်ႈတိုၵ်းသူၼ်း

กระตุ้น, กระตุ้นให้ปฏิบัติการ, ผลักดัน


ၽၢဝ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨹ᩵ᩣ᩠ᩅ (ผ่าว), จ้วงแบบจั่วเจียง pyauq (ผร่าว-โยน กระจาย), จ้วงแบบจั่วเจียง pauq (ปืน พลุ ลูกซอง)


တၢင်တူဝ်

တၢင် (ตาง, “แทน, ต่าง”) + တူဝ် (ตูว, “ตัว”)

ตางตูว (transliteration)
လွင်ႈတၢင်တူဝ်

เป็นตัวแทน, แทนตัว


ႁၼ်ထိုင်

ႁၼ် (หัน, “เห็น”) + ထိုင် (ถึง, “ถึง”)

หันถึง (transliteration)
လွင်ႈႁၼ်ထိုင်

เห็น, รู้, คาดการณ์, รู้ล่วงหน้า


ႁၢင်ႈႁႅၼ်း

ႁၢင်ႈ (ห้าง, “เตรียม”) + ႁႅၼ်း (แห๊น, “เตรียม”)

ห้างแห๊น (transliteration)
လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း

ตระเตรียม, จัดเตรียม


ႁွင်ႉၵႂၢမ်း

ႁွင်ႉ (ห๎อ̂ง, “ร้อง”) + ၵႂၢမ်း (กฺว๊าม, “เพลง, คำ, ความ”)

ห๎อ̂งกฺว๊าม (transliteration)
လွင်ႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း


ပၼ်ႁႅင်း

ပၼ် (ปัน, “ให้, ปัน”) + ႁႅင်း (แห๊ง, “แรง”)

ปันแห๊ง (transliteration)
လွင်ႈပၼ်ႁႅင်း

ให้กำลังใจ, ทำให้มีกำลังใจ


သုတ်ႈ

เคลื่อน, ถอย

သုတ်ႈၶၢႆႉ


တၢင်ႇၸိုဝ်ႈ

တၢင်ႇ (ต่าง, “ต่าง, วาง”) + ၸိုဝ်ႈ (จึ้ว, “ชื่อ”)

ต่างจึ้ว (transliteration)
လွင်ႈတၢင်ႇၸိုဝ်ႈ


သူင်ႇဢွၵ်ႇ

သူင်ႇ (สู่ง, “ส่ง”) + ဢွၵ်ႇ (อ่อ̂ก, “ออก”)

สู่งอ่อ̂ก (transliteration)
လွင်ႈသူင်ႇဢွၵ်ႇ


လိုၼ်ႈ

หายกลัว (กล่าวถึงเด็กที่โดนทำโทษบ่อย), เชื่อง, คุ้นเคย, ชิน


ႁၢတ်ႇ

โยนขึ้น, วิดน้ำ


ႁဵတ်းႁႂ်ႈ

ႁဵတ်း (เห๊ต, “ทำ”) + ႁႂ်ႈ (ให้, “ให้”)

เห๊ตให้ (transliteration)
လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ

ทำให้, ทำเอา


ၸႂ်ႉတိုဝ်း

ၸႂ်ႉ (ใจ๎, “ใช้”) + တိုဝ်း (ตึ๊ว, “ใช้”)

ใจ๎ตึ๊ว (transliteration)
လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း


တေႃႇသူႈ

တေႃႇ (ต่อ̂, “เผชิญ”) + သူႈ (สู้, “บ่อย, ชอบ”)

ต่อ̂สู้ (transliteration)
လွင်ႈတေႃႇသူႈ

เผชิญหน้า, ต่อสู้


ႁူမ်ႈမိုဝ်း

ႁူမ်ႈ (หู้ม, “ร่วม”) + မိုဝ်း (มึ๊ว, “มือ”)

หู้มมึ๊ว (transliteration)
လွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်း


ၵမ်ႉယၼ်

ၵမ်ႉ (กั๎ม, “ค้ำ, ช่วย”) + ယၼ် (ยัน, “ยัน, ค้ำ”)

กั๎มยัน (transliteration)
လွင်ႈၵမ်ႉယၼ်

สนับสนุน, ส่งเสริม, เกื้อหนุน


ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉ

ၵႂၢတ်ႇ (กฺว่าต, “กวาด”) + လၢင်ႉ (ล๎าง, “ล้าง”)

กฺว่าตล๎าง (transliteration)
လွင်ႈၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉ


တေႃႉသူင်ႇ

တေႃႉ (ต๎อ̂, “บรรทุก, ขนส่ง”) + သူင်ႇ (สู่ง, “ส่ง”)

ต๎อ̂สู่ง (transliteration)
လွင်ႈတေႃႉသူင်ႇ


ၵူပ်ႉၵူႈ

ၵူပ်ႉ (กู๎ป, “เป็นคู่”) + ၵူႈ (กู้, “คู่”)

กู๎ปกู้ (transliteration)
လွင်ႈၵူပ်ႉၵူႈ

เป็นคู่, แต่งงานกัน


လဝ်ႈလၢတ်ႈ

လဝ်ႈ (ล้ว, “ทูล”) + လၢတ်ႈ (ล้าต, “พูด”)

ล้วล้าต (transliteration)
လွင်ႈလဝ်ႈလၢတ်ႈ

ทูล, ใช้แก่เจ้านาย


ၶိုၼ်းလၢတ်ႈ

ၶိုၼ်း (ขึ๊น, “คืน, กลับ”) + လၢတ်ႈ (ล้าต, “พูด”)

ขึ๊นล้าต (transliteration)
လွင်ႈၶိုၼ်းလၢတ်ႈ

รายงาน, เล่าเรื่อง, พูดกลับ


ၶိုၼ်းမိူဝ်း

ၶိုၼ်း (ขึ๊น, “คืน”) + မိူဝ်း (เมิ๊ว, “เมือ, เมื้อ, กลับ”)

ขึ๊นเมิ๊ว (transliteration)
လွင်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်း


သင်ႇလၢတ်ႈ

သင်ႇ (สั่ง, “สั่ง”) + လၢတ်ႈ (ล้าต, “พูด”)

สั่งล้าต (transliteration)
လွင်ႈသင်ႇလၢတ်ႈ

ให้คำสั่ง, สั่ง


မိူဝ်း

กลับ, เมือ, เมื้อ


ယုမ်ႉၶူဝ်

ယုမ်ႉ (ยุ๎ม, “ยิ้ม”) + ၶူဝ် (ขูว, “หัวเราะ”)

ยุ๎มขูว (transliteration)
လွင်ႈယုမ်ႉၶူဝ်

ယုမ်ႉၶူဝ်လူၺ်ႈႁႅင်းၸႂ်

ยิ้มด้วยกำลังใจ

ยุ๎มขูวลู้ญแห๊งใจ


ယွၼ်းသူး

ယွၼ်း (ย๊อ̂น, “ขอ”) + သူး (สู๊, “รางวัล, ค่าตอบแทน”)

ย๊อ̂นสู๊ (transliteration)
လွင်ႈယွၼ်းသူး

ขอให้ช่วย, ขอรางวัล, ขอพร, อธิษฐาน

ယွၼ်းသူးႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်

อธิษฐานให้บ้านเมืองสงบ

ย๊อ̂นสู๊ให้ว้านเมิ๊งกั๊ตเยน


ၸတ်းႁဵတ်း

ၸတ်း (จั๊ต, “จัด”) + ႁဵတ်း (เห๊ต, “ทำ”)

จั๊ตเห๊ต (transliteration)
လွင်ႈၸတ်းႁဵတ်း


ၵူတ်ႇထတ်း

ၵူတ်ႇ (กู่ต, “สืบสวน, ค้น”) + ထတ်း (ถั๊ต, “สืบสวน, แยก”)

กู่ตถั๊ต (transliteration)
လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်း


တီႉၵမ်

တီႉ (ตี๎, “จับ”) + ၵမ် (กัม, “กำ”)

ตี๎กัม (transliteration)
လွင်ႈတီႉၵမ်


ပွင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปอง, คำเมือง ᨸᩬᨦ (ปอง), เขิน ᨸᩬᨦ (ปอง), ลาว ປອງ (ปอง), ไทลื้อ ᦔᦸᧂ (ปอ̂ง)

ไตร่ตรอง, พิจารณา, คิด

ตั้งใจ, มุ่งหมาย, วางแผน, ปอง

ดูแล, จัดการ, ควบคุม


ပၵ်းတႃ

ပၵ်း (ปั๊ก, “ปัก”) + တႃ (ตา, “ตา”)

ปั๊กตา (transliteration)
လွင်ႈပၵ်းတႃ

ပၵ်းတႃတူၺ်း


လွတ်ႈလႅဝ်း

လွတ်ႈ (ล้อ̂ต, “รอด”) + လႅဝ်း (แล๊ว, “เดี่ยว”)

ล้อ̂ตแล๊ว (transliteration)
လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း


ပၵ်းတပ်ႉ

ပၵ်း (ปั๊ก, “ปัก”) + တပ်ႉ (ตั๎ป, “ทัพ”)

ปั๊กตั๎ป (transliteration)
လွင်ႈပၵ်းတပ်ႉ

ตั้งค่าย, ตั้งทัพ


ယိုဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨿᩨ (ยื), ไทลื้อ ᦍᦹ (ยื)

ยิง (ทำให้อาวุธพุ่งไป)


တဵၵ်းတဵင်

တဵၵ်း (เต๊ก, “กด”) + တဵင် (เตง, “เต็ง, ทับ”)

เต๊กเตง (transliteration)
လွင်ႈတဵၵ်းတဵင်


သဝ်းၶေႃ

သဝ်း (ส๊ว, “พัก”) + ၶေႃ (ขอ̂, “เดี่ยว, โดดเดี่ยว”)

ส๊วขอ̂ (transliteration)
လွင်ႈသဝ်းၶေႃ

อยู่ตามลำพัง, อยู่คนเดียว

เป็นเอกราช, เป็นอิสระ


သွၼ်လိၵ်ႈ

သွၼ် (สอ̂น, “สอน”) + လိၵ်ႈ (ลิ้ก, “หนังสือ”)

สอ̂นลิ้ก (transliteration)
လွင်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ

ดูหนังสือ, เรียนรู้


ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ

ၶဝ်ႈ (ข้ว, “เข้า”) + ႁူမ်ႈ (หู้ม, “ร่วม”)

ข้วหู้ม (transliteration)
လွင်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ

เข้าร่วม, ไปร่วม, ร่วมประชุม


ႁဵၼ်းႁူႉ

ႁဵၼ်း (เห๊น, “เรียน”) + ႁူႉ (หู๎, “รู้”); จากไทย เรียนรู้

เห๊นหู๎ (transliteration)
လွင်ႈႁဵၼ်းႁူႉ


မီးငိုၼ်း

မီး (มี๊, “มี”) + ငိုၼ်း (งึ๊น, “เงิน”)

มี๊งึ๊น (transliteration)
လွင်ႈမီးငိုၼ်း


ထၢင်ႇႁၢင်ႊ

ထၢင်ႇ (ถ่าง, “ไม่ติดขัด, คล่องตัว, สะดวก”) + ႁၢင်ႊ (ห๋าง, “ร่าง”)

ထၢင်ႇႁၢင်ႈ
ถ่างห๋าง (transliteration)
လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႊ

ไม่โดนขัดขวาง, ไม่โดนรบกวน


ထၢင်ႇႁၢင်ႈ

ထၢင်ႇ (ถ่าง, “ไม่ติดขัด, คล่องตัว, สะดวก”) + ႁၢင်ႈ (ห้าง, “ร่าง”)

ထၢင်ႇႁၢင်ႊ
ถ่างห้าง (transliteration)
လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ

ไม่โดนขัดขวาง, ไม่โดนรบกวน


ထိုင်တီႈ

ထိုင် (ถึง, “ถึง”) + တီႈ (ตี้, “ที่”); เทียบไทลื้อ ᦷᦎᧅᦑᦲᧈ (โตกที่)

ถึงตี้ (transliteration)
လွင်ႈထိုင်တီႈ

ถึงจุดหมาย, บรรลุเป้าหมาย


ပၼ်သူး

ပၼ် (ปัน, “ให้”) + သူး (สู๊, “รางวัล”)

ปันสู๊ (transliteration)
လွင်ႈပၼ်သူး

ตกรางวัล, ให้รางวัล, ให้ความเอื้อเฟื้อ


ပွင်ၵၢၼ်

ပွင် (ปอ̂ง, “คุม”) + ၵၢၼ် (กาน, “งาน, การ”)

ปอ̂งกาน (transliteration)
လွင်ႈပွင်ၵၢၼ်


ၽွတ်ႈ

ครอบด้วยภาชนะสาน, บิดหรือสานเพื่อครอบ

เอาเชือกมัดแล้วพันหลาย ๆ รอบ

ตั้งเป็นหมู่คณะ


ပႆႇ

หัน, พลิก, กลับ


ပၢႆး

ลาก, ดึง, เอาเข้ามา เช่น เมื่อนำช้างเลี้ยงไปล่อช้างป่าเพื่อดักจับ

ชักชวนให้ทำเป็นเพื่อน, โน้มน้าว, ชักจูง


တိုဝ်း

ประดับ, สวมหัว

ใช้, ใช้สอย, จ่าย


သုၼ်ႇ

มีโชคลาภ, ร่ำรวยสิ่งของ


မွပ်ႈ

รวบหรือพับขอบเอวของกางเกงเลเพื่อให้กางเกงเลอยู่ดี


လူၺ်း

ตามไปอย่างกระชั้นชิด


ဝူၺ်ႇ

แจกจ่าย, แพร่


ဝၢဝ်း

ทำให้การแต่งตัวดูดี

หยิ่ง, อวดดี, ถือตัว


သႂၢင်ႇ

สฺว่าง (transliteration)
လွင်ႈသႂၢင်ႇ

ปีติยินดี, เปี่ยมไปด้วยความสุข


သုတ်း

สุด, จบ, สิ้น

สึก, กร่อน, เสื่อมสภาพ


တႅဝ်း

คนให้เข้ากัน


တီႈသုတ်း

တီႈ (ตี้, “ที่”) + သုတ်း (สุ๊ต, “สุด”)

ตี้สุ๊ต (transliteration)
တၢင်းတီႈသုတ်း


ၸဵင်

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 正 (MC tsyeng, “เดือนอ้าย”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เจียง, ลาว ຈຽງ (จยง), คำเมือง ᨠ᩠ᨿᨦ (กยง) หรือ ᨧ᩠ᨿᨦ (จยง), เขิน ᨧ᩠ᨿᨦ (จยง) หรือ ᨠ᩠ᨿᨦ (กยง), ไทลื้อ ᦵᦈᧂ (เจง), อาหม 𑜋𑜢𑜂𑜫 (ฉิง์, “เดือนแรก”); เทียบไทใต้คง ᥓᥥᥒᥰ (เจ๊ง) หรือ ᥓᥥᥒᥳ (เจ๎ง)

ปฏิบัติภารกิจทางศาสนา


တိတ်းၸပ်း

တိတ်း (ติ๊ต, “ติด”) + ၸပ်း (จั๊ป, “เชื่อม, ต่อ, ติด”)

ติ๊ตจั๊ป (transliteration)
လွင်ႈတိတ်းၸပ်း

ยึด, เกาะติด

ติด (ชอบมากจนขาดไม่ได้), ติดใจ


ထုၵ်ႇၺႃး

ထုၵ်ႇ (ถุ่ก, “ถูก, เหมาะ, ควร, ประสบเคราะห์”) + ၺႃး (ญ๊า, “พบ, เจอ, โดยบังเอิญ, โดยไม่รู้ตัว”)

ถุ่กญ๊า (transliteration)
လွင်ႈထုၵ်ႇၺႃး

ประสบโดยบังเอิญ

ประสบเคราะห์ร้าย

ถูกพรหมลิขิตไว้ว่าต้องประสบเรื่องดีหรือร้าย


ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၵဵဝ်ႇ (เก่ว, “เกี่ยว”) + ၶွင်ႈ (ข้อ̂ง, “ข้อง”)

เก่วข้อ̂ง (transliteration)
လွင်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ


ဢမ်ႇမီး

ဢမ်ႇ (อั่ม, “อ่ำ”) + မီး (มี๊, “มี”)

อั่มมี๊ (transliteration)
လွင်ႈဢမ်ႇမီး


တေႃႉ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨴᩳ᩶ (ทอ้), ไทลื้อ ᦑᦸᧉ (ท้อ̂), ไทใต้คง ᥖᥨᥝᥳ (โต๎ว), อาหม 𑜄𑜦𑜡 (ตอ̂)

ขนส่ง, บรรทุก

ทำให้เชือกที่ใช้ลากโยงเชื่อมต่อกัน


ႁၢၼ်

กล้า, หาญ, ใจกล้า


ၽိုၼ်

แพร่, กระจาย


ၵႃႇ

ยืมมาจากพม่า ကာ (กา)


ၵႃႇ

จาก ၵႂႃႇ (กฺว่า)


သိၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย สิน, คำเมือง ᩈᩥ᩠ᨶ (สิน), ลาว ສີນ (สีน), ไทลื้อ ᦉᦲᧃ (สีน), เขิน ᩈᩥ᩠ᨶ (สิน), ไทใต้คง ᥔᥤᥢᥴ (สี๋น)

สิน, ตัด, ฟัน, ตัดปลายเพื่อให้เท่ากัน


ပၢႆႇ

เทียบพม่า ဘေ (เภ)

ตี, ฟาด, ปะทะ


ႁႅၵ်ႈ

แรก, เริ่มทำงาน, เริ่มทีละนิดเพราะเป็นวันมงคล


သွမ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩈᩬ᩶ᨾ (สอ้ม), ไทลื้อ ᦉᦸᧄᧉ (ส้อ̂ม), ไทใต้คง ᥔᥩᥛᥲ (ส้อ̂ม), อาหม 𑜏𑜨𑜪 (สอ̂ํ); อาจเกี่ยวข้องกับไทย ส้อม, ลาว ສ້ອມ (ส้อม), คำเมือง ᩈᩬ᩶ᨾ (สอ้ม), เขิน ᩈᩬ᩶ᨾ (สอ้ม)

ปลูก, ปลูกถ่าย


သွမ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦉᦸᧄᧉ (ส้อ̂ม)


ၶွမ်ႇ

งอลงและหัก เช่นต้นข้าวที่มีเมล็ดข้าวที่หนัก


ၸိုင်

ไปอย่างกะโผลกกะเผลกเพราะขาชา


ပိုၼ်

แพร่, กระจาย, โยนออก


ၵႅမ်

ใส่ วาง หรือผูกตามยาว

อยู่เคียงข้าง, ออกแรงช่วย, เกื้อหนุน, ช่วยเหลือ


ပျႃး

ยืมมาจากพม่า ပြ (ปฺร); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦗᦰᦍᦰ (พะยะ)


ၵမ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค้ำ, คำเมือง ᨣᩴ᩶ᩤ (คํ้า), ลาว ຄ້ຳ (ค้ำ), เขิน ᨣᩴ᩶ᩤ (คํ้า), ไทลื้อ ᦅᧄᧉ (คั้ม)

ค้ำจุน, ช่วยเหลือ


ၵမ်ႉ

รวบรวมภายในร่างกาย

กักเก็บน้ำ เช่นเขื่อน


ပၢင်း

ยืมมาจากพม่า ပင့် (ปง์̥)


သႆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไส, คำเมือง ᩈᩱ (ไส), อีสาน ไส, ลาว ໄສ (ไส), เขิน ᩈᩱ (ไส), ไทลื้อ ᦺᦉ (ไส), อาหม 𑜏𑜩 (สย์)

เก็บเข้าที่, ปฏิเสธ, ยุติ


တီႉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨴᩥ (ทิ), เขิน ᨴᩥ (ทิ), ไทลื้อ ᦑᦲᦰ (ทีะ)


လႅင်ႇ

ผูก, ล่าม เช่นวัวหรือสัตว์อื่น


သၢၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saːn; ร่วมเชื้อสายกับไทย สาน, คำเมือง ᩈᩣ᩠ᨶ (สาน), ลาว ສານ (สาน), เขิน ᩈᩣ᩠ᨶ (สาน), ไทลื้อ ᦉᦱᧃ (สาน), อาหม 𑜏𑜃𑜫 (สน์), จ้วง san


ၵုၺ်

กร่อนมาจาก ၵိဝ် (กิว)

ตะโกนแบบยาว ๆ


ၺႃး

ยืมมาจากพม่า ညား (ญา:); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦍᦱ (ยา)


တိၼ်ႇ

เป็นผลไม้ในขั้นแรก

มีสิวหรือแผลบนหนังตา


ၵုမ်

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦂᦳᧄ (กุม)

ชุมนุมเพื่อพูดคุยหรือหารือ


ယႃႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰɲaːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อย่า, คำเมือง ᩀ᩵ᩣ (อย่า), ลาว ຢ່າ (อย่า), ไทลื้อ ᦊᦱᧈ (หย่า), เขิน ᩀ᩵ᩣ (อย่า), ไทดำ ꪑ꪿ꪱ (ญ่า), ไทใต้คง ᥕᥣᥱ (ย่า), อาหม 𑜊𑜠 (ยะ) หรือ 𑜊𑜡 (ยา)

ปล่อยให้ทำคนเดียว


မၵ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย บาก, อีสาน บัก, ลาว ບັກ (บัก), คำเมือง ᨷᩢ᩠ᨠ (บัก), เขิน ᨷᩢ᩠ᨠ (บัก), ไทลื้อ ᦢᧅ (บัก)

ဝၵ်း
วั๊ก
มั๊ก (transliteration)
လွင်ႈမၵ်း

บาก, ทำรอยบาก

หมาย, ทำตำหนิเพื่อให้รู้ว่าแตกต่าง

ตกลง, ตัดสิน


မၵ်း

ซ้อม (ข้าวกล้อง)


တွၵ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตอก, คำเมือง ᨲᩬᨠ (ตอก), ลาว ຕອກ (ตอก), เขิน ᨲᩬᨠ (ตอก), ไทลื้อ ᦎᦸᧅᧈ (ต่อ̂ก)


ၵမ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คว่ำ, ลาว ຄວ່ຳ (คว่ำ)

ၵႂမ်ႈ
กั้ม (transliteration)
လွင်ႈၵမ်ႈ


ယိုတ်း

ถอยหลัง, ถอยออกจาก (ไฟ)


မေႃ

ถูกกัน, ดีกัน, ไม่ผิดใจกัน

ထုၵ်ႇမေႃၵၼ်


ငီႉ

เทียบพม่า ညှစ် (หฺญจ์, “รีดไถ”)

เรี่ยไรเงินเพื่อทำทาน


ၵဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨣᩮᩢᩤ (เคัา), ไทลื้อ ᦅᧁ (เคา)

ชักชวน, โน้มน้าว

รบกวน, ทำให้ยุ่งเหยิง


သူႈ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩪ᩶ (สู้), ลาว ສູ້ (สู้), เขิน ᩈᩪ᩶ (สู้), ไทลื้อ ᦉᦴᧉ (สู้), ไทใต้คง ᥔᥧᥲ (สู้)

ชอบ, ใคร่, รัก, อยากได้, หาความรู้สึกที่ดี


ႁွပ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หอบ, ลาว ຫອບ (หอบ), อาหม 𑜍𑜨𑜆𑜫 (รอ̂ป์), จ้วง rop, แสก โร̄บ


တိုတ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨴᩧ᩠ᨯ (ทึด), เขิน ᨴᩧ᩠ᨯ (ทึด), ไทลื้อ ᦑᦹᧆ (ทืด), ไทใต้คง ᥖᥪᥖ (ตืต), อาหม 𑜄𑜢𑜤𑜄𑜫 (ตึต์)


လုၵ်ႉတီႈ

လုၵ်ႉ (ลุ๎ก, “ลุก”) + တီႈ (ตี้, “ที่”)

ลุ๎กตี้ (transliteration)
လွင်ႈလုၵ်ႉတီႈ

ลุก, เริ่ม, มาจาก (ที่ใดที่หนึ่ง)


ၼမ်လိူဝ်

ၼမ် (นัม, “มาก, หนำ”) + လိူဝ် (เลิว, “เหลือ, กว่า”)

นัมเลิว (transliteration)
လွင်ႈၼမ်လိူဝ်


ၸႅၼ်ႇၸိၼ်ႇ

ၸႅၼ်ႇ (แจ่น) + ၸိၼ်ႇ (จิ่น)

แจ่นจิ่น (transliteration)
လွင်ႈၸႅၼ်ႇၸိၼ်ႇ

เรียงเป็นแถว


လၢၼ်ႇ

ปราศจาก, ไร้, หลุดพ้น

ทำไม่เป็นเวลา


လႃ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦡᦱ (ดา)

ห้อยจากบ่า, อุ้มท้อง


လႃႉ

แผ่, เพิ่ม, กระจาย


လၢမ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย หลาม, ลาว ຫຼາມ (หลาม), คำเมือง ᩉᩖᩣ᩠ᨾ (หลาม), เขิน ᩉᩖᩣ᩠ᨾ (หลาม), ไทลื้อ ᦜᦱᧄ (หลาม)


လၢမ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาม, ลาว ລາມ (ลาม), คำเมือง ᩃᩣ᩠ᨾ (ลาม), เขิน ᩃᩣ᩠ᨾ (ลาม), ไทลื้อ ᦟᦱᧄ (ลาม)

ลาม, กระจาย, แพร่

มุ่งมั่น, บากบั่น


လၢမ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩃᩣ᩠ᨾ (ลาม)


လၢၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ราน, ลาว ຮານ (ฮาน), เขิน ᩃᩣ᩠ᨶ (ลาน), ไทลื้อ ᦟᦱᧃ (ลาน)

ราน, ลิด, ตัด (กิ่งไม้)


လၢင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫຼ້າງ (หล้าง), คำเมือง ᩉᩖ᩶ᩣ᩠ᨦ (หล้าง), เขิน ᩉᩖ᩶ᩣ᩠ᨦ (หล้าง), ไทลื้อ ᦜᦱᧂᧉ (หล้าง)


လဵပ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลียบ, ลาว ລຽບ (ลยบ), คำเมือง ᩃ᩠ᨿᨷ (ลยบ), เขิน ᩃ᩠ᨿᨷ (ลยบ), ไทลื้อ ᦵᦟᧇ (เลบ)

เลียบ, เวียน, รอบ


ထိူဝ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย เถือ, ลาว ເຖືອ (เถือ), คำเมือง ᨳᩮᩬᩥᩋ (เถอิอ), เขิน ᨳᩮᩬᩨ (เถอื), ไทลื้อ ᦵᦏᦲ (เถี)


ထွၵ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰɔːkᴰ¹ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถอก, คำเมือง ᨳᩬᨠ (ถอก), เขิน ᨳᩬᨠ (ถอก), อีสาน ถอก, ลาว ຖອກ (ถอก), ไทลื้อ ᦏᦸᧅᧈ (ถ่อ̂ก), ไทใต้คง ᥗᥩᥐᥱ (ถ่อ̂ก), พ่าเก ထွက် (ถอ̂ก์), อาหม 𑜌𑜨𑜀𑜫 (ถอ̂ก์, “ทำให้หมดไป”)


ထူင်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ่วง, ลาว ຖ່ວງ (ถ่วง), คำเมือง ᨳ᩠ᩅ᩵ᨦ (ถว่ง), เขิน ᨳ᩠ᩅ᩵ᨦ (ถว่ง)

เดินทางจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่ง; เที่ยวไปเที่ยวมาอย่างไร้ประโยชน์


ထႆႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰajᴮ¹ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไถ่, คำเมือง ᨳᩱ᩵ (ไถ่), เขิน ᨳᩱ᩵ (ไถ่), ลาว ໄຖ່ (ไถ่), ไทลื้อ ᦺᦏᧈ (ไถ่), ไทดำ ꪼꪖ꪿ (ไถ่), ไทขาว ꪼꪖꫀ, ไทใต้คง ᥗᥭᥱ (ถั่ย), พ่าเก ထႝ (ถย์), อาหม *𑜌𑜩 (*ถย์)

แลกของเก่าเพื่อเอาของใหม่

หลุด, ร่วง (ฟันน้ำนม ผม หรือใบไม้)


ထႆႇ

ยืมมาจากไทย ถ่าย

ထႆႇႁၢင်ႈ


ထႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *crwajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไถ, ลาว ໄຖ (ไถ), คำเมือง ᨳᩱ (ไถ), เขิน ᨳᩱ (ไถ), ไทลื้อ ᦺᦏ (ไถ), อาหม 𑜌𑜩 (ถย์), จ้วง cae, แสก ไถ่, ภาษาจ้วงใต้ tae


သၢႆႉ

หลีกทาง, เขยิบไปข้าง ๆ


သႃႉ

ยืมมาจากพม่า ဆ (ฉ); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦌᦱᧉ (ซ้า)

คิด, คำนวณ, กะ


ၸွၼ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ช้อน, ลาว ຊ້ອນ (ซ้อน), คำเมือง ᨩᩬ᩶ᩁ (ชอ้ร), เขิน ᨩᩬ᩶ᩁ (ชอ้ร), ไทลื้อ ᦋᦸᧃᧉ (ช้อ̂น)


ႁၢမ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้าม, คำเมือง ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ (ห้าม), เขิน ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ (ห้าม), ลาว ຫ້າມ (ห้าม), ไทลื้อ ᦠᦱᧄᧉ (ห้าม), พ่าเก ꩭံ (หํ)

ขัดขวาง, ห้าม, หยุดยั้ง


ႁၢပ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หาบ, ลาว ຫາບ (หาบ), คำเมือง ᩉᩣ᩠ᨷ (หาบ), เขิน ᩉᩣ᩠ᨷ (หาบ), ไทลื้อ ᦠᦱᧇ (หาบ)


ႁွပ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รอบ, ลาว ຮອບ (ฮอบ), คำเมือง ᩁᩬᨷ (รอบ), เขิน ᩁᩬᨷ (รอบ), ไทลื้อ ᦣᦸᧇ (ฮอ̂บ)


ထၢင်ႇထိူမ်

ထၢင်ႇ (ถ่าง, “คิด, ออกความเห็น”) + ထိူမ် (เถิม, “คิด, ออกความเห็น”)

ถ่างเถิม (transliteration)
လွင်ႈထၢင်ႇထိူမ်

คิด, ออกความเห็น


ဢိမ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔiːmᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อิ่ม, ลาว ອິ່ມ (อิ่ม) หรือ ອີ່ມ (อี่ม), คำเมือง ᩋᩥ᩠᩵ᨾ (อิ่ม), เขิน ᩋᩥ᩠᩵ᨾ (อิ่ม), ไทลื้อ ᦀᦲᧄᧈ (อี่ม), อาหม 𑜒𑜢𑜉𑜫 (อิม์), จ้วง imq

เบื่อ, หน่าย


ၽိုၵ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝึก, ลาว ຝຶກ (ฝึก) หรือ ເຝິກ (เฝิก), คำเมือง ᨺᩧ᩠ᨠ (ฝึก) หรือ ᨺᩮᩥ᩠ᨠ (เฝิก), เขิน ᨺᩧ᩠ᨠ (ฝึก), ไทลื้อ ᦵᦚᦲᧅ (เฝีก), ไทใต้คง ᥜᥫᥐᥱ (เฝ่อ̂ก), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜀𑜫 (ผึก์), จ้วง faek

ၾိုၵ်း
ผึ๊ก (transliteration)
လွင်ႈၽိုၵ်း

ฝึก, เริ่มเรียน, เริ่มหัด


ၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်

ၼႄ (แน, “แสดง”) + ၼမ်ႉ (นั๎ม, “น้ำ”) + ၼႄ (แน, “แสดง”) + တူဝ် (ตูว, “ตัว”)

แนนั๎มแนตูว (transliteration)
လွင်ႈၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်

ทำให้เป็นจริง, ทำให้เป็นรูปธรรม, ทำให้มีเป็นตัวเป็นตน, ทำให้สำเร็จ, ทำให้เกิดผล


ၶဵၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย เคียน, ลาว ຄຽນ (คยน), คำเมือง ᨤ᩠ᨿᩁ (ฅยร), เขิน ᨤ᩠ᨿᩁ (ฅยร), ไทลื้อ ᦵᦆᧃ (เฅน)

เคียน, พัน, คาด

ၶဵၼ်းႁူဝ်


ၸုပ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชุบ, ลาว ຊຸບ (ซุบ), คำเมือง ᨩᩩᨷ (ชุบ), เขิน ᨩᩩᨷ (ชุบ), ไทลื้อ ᦋᦳᧇ (ชุบ), ไทใต้คง ᥓᥧᥙ (จูป)


မိုၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลืม, ลาว ມືນ (มืน), อีสาน มืน, คำเมือง ᨾᩨ᩠ᨶ (มืน), เขิน ᨾᩨ᩠ᨶ (มืน), ไทลื้อ ᦙᦹᧃ (มืน)

เปิด, อ้า (ใช้แก่ตา)

မိုၼ်းတႃ


သဵမ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəmꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยม, คำเมือง ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ (สย้ม), เขิน ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ (สย้ม), ลาว ສ້ຽມ (ส้ยม), ไทลื้อ ᦵᦉᧄᧉ (เส้ม), ไทใต้คง ᥔᥥᥛᥲ (เส้ม), พ่าเก ꩬိမ် (สิม์), อาหม *𑜏𑜢𑜉𑜫 (*สิม์)

เสี้ยม, เหลา


ၼင်ႈႁေႃ

ၼင်ႈ (นั้ง, “นั่ง”) + ႁေႃ (หอ̂, “วัง, หอคำ”)

นั้งหอ̂ (transliteration)
လွင်ႈၼင်ႈႁေႃ


ၶိုၼ်ႈႁေႃ

ၶိုၼ်ႈ (ขึ้น, “ขึ้น”) + ႁေႃ (หอ̂, “วัง, หอคำ”)

ขึ้นหอ̂ (transliteration)
လွင်ႈၶိုၼ်ႈႁေႃ

เริ่มครองราชสมบัติ, เริ่มครองราชย์, เริ่มเป็นเจ้า


တူမ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨴᩫ᩠ᨾ (ท็ม)

บัง, ปิด (เช่น ปิดปากด้วยมือ), คลุม, ปิดล้อม

တူမ်းၼႃႈ


တတ်းသိၼ်

ยืมมาจากไทย ตัดสิน; เหมือนกับ တတ်း (ตั๊ต, “ตัด”) + သိၼ် (สิน, “สิน”)

ตั๊ตสิน (transliteration)
လွင်ႈတတ်းသိၼ်


ၶိုပ်ႈၼႃႈ

ยืมมาจากไทย คืบหน้า; เหมือน ၶိုပ်ႈ (ขึ้ป, “คืบ”) + ၼႃႈ (น้า, “หน้า”)

ขึ้ปน้า (transliteration)
လွင်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈ


သပ်းလႅင်း

သပ်း (สั๊ป, “เจาะ”) + လႅင်း (แล๊ง, “แสง, สว่าง, แจ้ง”)

สั๊ปแล๊ง (transliteration)
လွင်ႈသပ်းလႅင်း

อธิบาย, ขยายความ, ไขความ, ชี้แจง


ၸႂ်လမ်

ၸႂ် (ใจ, “ใจ”) + လမ် (ลัม, “ดำ”)


ဢွၼ်ႁူဝ်

ဢွၼ် (ออ̂น, “นำ, พา”) + ႁူဝ် (หูว, “หัว”)

ออ̂นหูว (transliteration)
လွင်ႈဢွၼ်ႁူဝ်

นำ, นำพา, ทำเป็นคนแรก, ทำก่อนผู้อื่น


ၵဝ်ၼဝ်း

ၵဝ် (กว, “กวน, คน, ปน”) + ၼဝ်း (น๊ว, “คน”)

กวน๊ว (transliteration)
လွင်ႈၵဝ်ၼဝ်း

ปนเป, สับสน, ยุ่ง


တဵတ်ႇ

ซ่อน, แอบ, พราง, หลบ

ၵႆႉၶတ်းသၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ယႃႇၼွၼ်းၽၢၼ်တဵတ်ႇႁၢင်ႈ

หมั่นขยันทำงาน อย่านอนยากไร้ซ่อนตัว

ไก๎ขั๊ตส้างเห๊ตกาน ย่าน๊อ̂นผานเต่ตห้าง


ၶမ်ႇ

มากกว่าผู้อื่น, ล้ำหน้ากว่าผู้อื่น


ၼုၵ်ႈဢဝ်

ၼုၵ်ႈ (นุ้ก, “เอาออก, ลบออก”) + ဢဝ် (อว, “เอา”)

นุ้กอว (transliteration)
လွင်ႈၼုၵ်ႈဢဝ်

ริบเอา, เอาไป, ลบออก


ဢၢပ်ႈပၼ်

ဢၢပ်ႈ (อ้าป, “ให้, ส่งให้, มอบให้, ฝากไว้”) + ပၼ် (ปัน, “ให้, ปัน”)

อ้าปปัน (transliteration)
လွင်ႈဢၢပ်ႈပၼ်

มอบให้, ฝากไว้ (ชั่วคราวหรือถาวร)


သွၼ်ႈပိုင်ႈ

သွၼ်ႈ (ส้อ̂น, “ซ่อน, หลบซ่อน”) + ပိုင်ႈ (ปึ้ง, “พึ่ง, เชื่อใจ, ไว้ใจ, พึ่งพา”)

ส้อ̂นปึ้ง (transliteration)
လွင်ႈသွၼ်ႈပိုင်ႈ

ไว้วางใจ, พึ่งพา, อาศัย


လွမ်ႉႁွပ်ႈ

လွမ်ႉ (ล๎อ̂ม, “ล้อม”) + ႁွပ်ႈ (ห้อ̂ป, “รอบ”)

ล๎อ̂มห้อ̂ป (transliteration)
လွင်ႈလွမ်ႉႁွပ်ႈ

ล้อมรอบ, ล้อม


ၶႆႈၼႄ

ၶႆႈ (ไข้, “เล่า”) + ၼႄ (แน, “แสดง”)

เล่า, เล่าเรื่อง


ၵူမ်ႈႁူဝ်

ၵူမ်ႈ (กู้ม, “ก้ม”) + ႁူဝ် (หูว, “หัว”)

กู้มหูว (transliteration)
လွင်ႈၵူမ်ႈႁူဝ်

ก้มหัว, โค้ง, คำนับ


သီႈၵေႉႁေႈတႃ

သီႈၵေႉ (สี้เก๎, “อิจฉา, ริษยา”) + ႁေႈတႃ (เห้ตา, “มองด้วยหางตา”)

สี้เก๎เห้ตา (transliteration)
လွင်ႈသီႈၵေႉႁေႈတႃ

อิจฉาตาร้อนและมุ่งร้าย


ႁေႈတႃ

ႁေႈ (เห้, “เรี่ยราด, เรี่ยราย”) + တႃ (ตา, “ตา”)

มองด้วยหางตา


မၢတ်ႈတွင်း

မၢတ်ႈ (ม้าต, “หมาย, จำ, สังเกต”) + တွင်း (ต๊อ̂ง, “จำ”)

ม้าตต๊อ̂ง (transliteration)
လွင်ႈမၢတ်ႈတွင်း


ၸွင်ႇ

แผลงมาจาก ၸင်ႇ (จั่ง)


မွတ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓoːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บอด, อีสาน บอด, ลาว ບອດ (บอด), คำเมือง ᨷᩬᨯ (บอด), เขิน ᨷᩬᨯ (บอด), ไทลื้อ ᦢᦸᧆᧈ (บ่อ̂ด), ไทดำ ꪚꪮꪒ (บอด), ไทขาว ꪚꪮꪒ, ไทใต้คง ᥛᥩᥖᥱ (ม่อ̂ต), อาหม 𑜈𑜨𑜄𑜫 (บอ̂ต์), ตั่ย bót, จ้วง mbod

ဝွတ်ႇ
ว่อ̂ต
ม่อ̂ต (transliteration)
လွင်ႈမွတ်ႇ

ดับ (ทำให้สิ้น เช่น ไฟ)

ดับ (หมดสิ้นไปหรือตาย)


ၶွႆ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩬ᩠ᨿ (ขอย), เขิน ᨡᩭ (ขอย), ไทลื้อ ᦧᦾ (ฃวอ̂ย) หรือ ᦃᦾ (ฃอ̂ย), ไทใต้คง ᥑᥩᥭᥴ (ฃ๋อ̂ย), อาหม 𑜁𑜨𑜩 (ขอ̂ย์)

อิจฉา, อยากเป็นหรืออยากเก่งเหมือนผู้อื่น


ၼႅတ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨶᩯ᩠ᨯ (แนด), ไทใต้คง ᥘᥦᥖ (แลต), อาหม 𑜃𑜢𑜄𑜫 (นิต์); อาจร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦓᧆ (แนด)