ၶဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้าว, คำเมือง ᨡᩮᩢ᩶ᩣ (เขั้า), ลาว ເຂົ້າ (เข็้า), ไทลื้อ ᦃᧁᧉ (เฃ้า), ไทดำ ꪹꪄ꫁ꪱ (เฃ้า), พ่าเก ၵွ် (เขา), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์), 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์) หรือ 𑜁𑜧𑜈𑜫 (ขว์ว์), จ้วง haeux, แสก เกฺา


ပူ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *puːᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *pɯwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปู, ลาว ປູ (ปู), ไทดำ ꪜꪴ (ปุ), ไทลื้อ ᦔᦴ (ปู), อาหม 𑜆𑜥 (ปู), จ้วง baeu, ปู้อี baul


ၾႃႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *vaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟ้า, คำเมือง ᨼ᩶ᩣ (ฟ้า), ลาว ຟ້າ (ฟ้า), ไทลื้อ ᦝᦱᧉ (ฟ้า), ไทดำ ꪡ꫁ꪱ (ฟ้า), อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า) หรือ 𑜇𑜞𑜠 (ผฺระ), จ้วง fax


ဝၼ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋwanᴬ², จากไทดั้งเดิม *ŋwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย วัน, คำเมือง ᩅᩢ᩠ᨶ (วัน), ลาว ວັນ (วัน), ไทลื้อ ᦞᧃ (วัน), ไทใต้คง ᥝᥢᥰ (วั๊น), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์), จ้วง ngoenz, ปู้อี nguanz


မိူင်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เมือง, ลาว ເມືອງ (เมือง), คำเมือง ᨾᩮᩥᩬᨦ (เมิอง), เขิน ᨾᩮᩨ᩠ᨦ (เมืง), ไทลื้อ ᦵᦙᦲᧂ (เมีง), ไทดำ ꪹꪣꪉ (เมง), ไทใต้คง ᥛᥫᥒᥰ (เม๊อ̂ง), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 (มึง์), จ้วง mwngh


လမ်း

ႁိူဝ်း 20 လမ်း

เหิ๊ว 20 ลั๊ม


ဝဵင်း

เวียง, เมือง


ႁၵ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rakᴰ (“รัก”); ร่วมเชื้อสายกับไทย รัก, ลาว ຮັກ (ฮัก), คำเมือง ᩁᩢ᩠ᨠ (รัก), เขิน ᩁᩢ᩠ᨠ (รัก), ไทลื้อ ᦣᧅ (ฮัก); เทียบสันสกฤต लाक्षा (ลากฺษา, “พืชสปีชีหนึ่ง”)

ยางของต้นรัก, รัก (ไม้ต้น)


ထႆး

ยืมมาจากไทย ไทย; ร่วมรากกับ တႆး (ไต๊)


တႃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตา, ลาว ຕາ (ตา), ไทลื้อ ᦎᦱ (ตา), ปู้อี dal, จ้วง da

ตา (พ่อของแม่)


တႃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *p.taːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตา, คำเมือง ᨲᩣ (ตา), ลาว ຕາ (ตา), ไทลื้อ ᦎᦱ (ตา), ไทดำ ꪔꪱ (ตา), อ่ายตน တႃ (ตา), อาหม 𑜄𑜠 (ตะ) หรือ 𑜄𑜡 (ตา), ปู้อี dal, จ้วง da


ၼူမ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย นม, คำเมือง ᨶᩫ᩠ᨾ (น็ม), ลาว ນົມ (น็ม), ไทลื้อ ᦓᦳᧄ (นุม), ไทดำ ꪶꪙꪣ (โนม), อาหม 𑜃𑜤𑜪 (นุํ), จ้วง noemz


လူမ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.lɯmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลม, คำเมือง ᩃᩫ᩠ᨾ (ล็ม), ลาว ລົມ (ล็ม), ไทลื้อ ᦟᦳᧄ (ลุม), พ่าเก လုံ (ลุํ), อาหม 𑜎𑜤𑜪 (ลุํ), ปู้อี ndumx หรือ rumx, จ้วง rumz

อารมณ์, ประสาท, สติ

ၶတ်းလူမ်း

ယႃႉလူမ်း


ၽႆး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *wɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨼᩱ (ไฟ), ลาว ໄຟ (ไฟ), ไทลื้อ ᦺᦝ (ไฟ), ไทดำ ꪼꪡ (ไฟ), ไทย ไฟ, ไทใต้คง ᥜᥭᥰ (ฝั๊ย), จ้วง feiz, ปู้อี fix, แสก วี๊


ၽႆး

โลหะเงินที่เพิ่มลงในโลหะเจือเงินเพื่อเพิ่มมูลค่า


ၼမ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.namꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย น้ำ, ลาว ນ້ຳ (น้ำ), คำเมือง ᨶ᩶ᩣᩴ (น้าํ), เขิน ᨶ᩶ᩣᩴ (น้าํ), ไทลื้อ ᦓᧄᧉ (นั้ม), ไทดำ ꪙꪾ꫁ (น้ำ), ไทใต้คง ᥘᥛᥳ (ลั๎ม), จ้วง raemx, แสก นัม


လိၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗinᴬ; เทียบจีนยุคกลาง 塵 (MC drin); ร่วมเชื้อสายกับไทย ดิน, คำเมือง ᨯᩥ᩠ᨶ (ดิน), ลาว ດິນ (ดิน), ไทลื้อ ᦡᦲᧃ (ดีน), ไทดำ ꪒꪲꪙ (ดิน), อาหม 𑜓𑜢𑜃𑜫 (ดิน์) หรือ 𑜃𑜢𑜃𑜫 (นิน์), จ้วงแบบหนง ndin


လိၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlenꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลน, ลาว ເຫຼນ (เหลน) หรือ ເຫຼັນ (เหลัน), อีสาน เหลน, เขิน ᩉᩖᩮᩁ (เหลร), ไทลื้อ ᦜᦲᧃ (หลีน)


ၶူၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *q.pɯlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขน, ลาว ຂົນ (ข็น), ไทลื้อ ᦃᦳᧃ (ฃุน), ไทดำ ꪶꪄꪙ (โฃน), อ่ายตน ၵုꩫ် (ขุน์), อาหม 𑜁𑜤𑜃𑜫 (ขุน์), ปู้อี benl, จ้วง bwn, จ้วงแบบหนง koan, แสก ปุ๋น


ၼူၵ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.nokᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นก, คำเมือง ᨶᩫ᩠ᨠ (น็ก), ลาว ນົກ (น็ก), ไทดำ ꪶꪙꪀ (โนก), ไทลื้อ ᦷᦓᧅ (โนก), อาหม 𑜃𑜤𑜀𑜫 (นุก์), จ้วง roeg, แสก น็อก


ၵႆႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kajᴮ, จากจีนยุคกลาง 雞 (MC kej); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไก่, คำเมือง ᨠᩱ᩵ (ไก่), ลาว ໄກ່ (ไก่), ไทลื้อ ᦺᦂᧈ (ไก่), ไทดำ ꪼꪀ꪿ (ไก่), ไทใต้คง ᥐᥭᥱ (กั่ย), อ่ายตน ကႝ (กย์), อาหม 𑜀𑜩 (กย์), ปู้อี gais, จ้วง gaeq, แสก ไก


ၶႆႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qraj; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไข่, คำเมือง ᨡᩱ᩵ (ไข่), ลาว ໄຂ່ (ไข่), ไทลื้อ ᦺᦃᧈ (ไฃ่), ไทดำ ꪼꪎ꪿ (ไส่), เขิน ᨡᩱ᩵ (ไข่), อาหม 𑜁𑜩 (ขย์), จ้วง gyaeq


မွၼ်း

หัวใจ, ส่วนสำคัญ, มอน

อ่อนโยน, นิ่มนวล

ၽႃႈၶူၼ်ၼႆႉ မွၼ်းလီၼႃႇ

ผ้าขนนี้นิ่มมาก

ผ้าขูนไน๎ ม๊อ̂นลีน่า


ႁူ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *krwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หู, คำเมือง ᩉᩪ (หู), ลาว ຫູ (หู), ไทลื้อ ᦠᦴ (หู), เขิน ᩉᩪ (หู), ไทดำ ꪬꪴ (หุ), ไทใต้คง ᥞᥧᥴ (หู๋), อ่ายตน ꩭူ (หู), อาหม 𑜍𑜥 (รู), จ้วง rwz


ၸႂ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *caɰᴬ², จากไทดั้งเดิม *cɤɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใจ, ลาว ໃຈ (ใจ), อีสาน ใจ, คำเมือง ᨧᩲ (ใจ) หรือ ᨧᩱ (ไจ), เขิน ᨧᩱ (ไจ), ไทลื้อ ᦺᦈ (ไจ), ไทดำ ꪻꪊ (ใจ), ไทใต้คง ᥓᥬ (ใจ), พ่าเก ꩡၞ် (ใจ), อาหม 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์)

อารมณ์, ความรู้สึก, จิตใจ

မၼ်းၸၢႆးပဵၼ်ၵူၼ်းၸႂ်လီ

เขาเป็นคนอารมณ์ดี

มั๊นจ๊ายเปนกู๊นใจลี


မၢႆႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmaːjꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ม่าย หรือ หม้าย, ลาว ໝ້າຍ (หม้าย), คำเมือง ᩉ᩠ᨾ᩶ᩣ᩠ᨿ (หม้าย), เขิน ᩉ᩠ᨾ᩶ᩣ᩠ᨿ (หม้าย), ไทลื้อ ᦖᦻᧉ (หม้าย), ไทดำ ꪢ꫁ꪱꪥ (หม้าย), ไทขาว ꪢꪱꪥꫂ, ไทใต้คง ᥛᥣᥭᥲ (ม้าย), อาหม 𑜉𑜩 (มย์)

คนที่เป็นม่ายเพราะคู่ครองตายจาก


ၶၢဝ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kʰaːwᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข่าว, คำเมือง ᨡ᩵ᩣ᩠ᩅ (ข่าว), ลาว ຂ່າວ (ข่าว), ไทลื้อ ᦃᦱᧁᧈ (ฃ่าว), ไทดำ ꪄ꪿ꪱꪫ (ฃ่าว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥱ (ฃ่าว), พ่าเก ၵွ် (เขา), อาหม *𑜁𑜨𑜧 (*ขอ̂ว์), จ้วงแบบจั่วเจียง hauq


ၵႂၢမ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwaːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ความ, ปักษ์ใต้ ขว่าม, อีสาน ความ, ลาว ຄວາມ (ความ), คำเมือง ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ (ฅวาม), เขิน ᨣ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ (ความ), ไทลื้อ ᦩᦱᧄ (ฅวาม) หรือ ᦨᦱᧄ (ความ), ไทดำ ꪁꪫꪱꪣ (กฺวาม), ไทขาว ꪅꪱꪣ, ไทใต้คง ᥑᥣᥛᥰ (ฃ๊าม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ) หรือ 𑜁𑜨𑜪 (ขอ̂ํ).

ႁွင်ႉၵႂၢမ်းသေၶျေႃးၼွၼ်း

ร้องเพลงกล่อมนอน

ห๎อ̂งกฺว๊ามเสขฺย๊อ̂น๊อ̂น


ၶီႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qɯjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขี้, คำเมือง ᨡᩦ᩶ (ขี้), ลาว ຂີ້ (ขี้), ไทลื้อ ᦃᦲᧉ (ฃี้), ไทดำ ꪄꪲ꫁ (ฃิ้), อาหม 𑜁𑜣 (ขี), จ้วง haex, แสก ไกฺ


ယဵဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *niəwᴮ, จากจีนยุคกลาง 尿 (MC newH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เยี่ยว, ลาว ຍ່ຽວ (ย่ยว), ไทลื้อ ᦵᦍᧁᧈ (เย่ว), ไทดำ ꪹꪑꪸ꪿ꪫ (เญย่̂ว), อาหม 𑜊𑜢𑜈𑜫 (ยิว์), จ้วง nyouh, จ้วงแบบหนง nyuh, แสก หญู้


ႁီ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hiːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หี, ลาว ຫີ (หี), คำเมือง ᩉᩦ (หี), เขิน ᩉᩦ (หี), ไทลื้อ ᦠᦲ (หี), ไทใต้คง ᥞᥤᥴ (หี๋), อาหม 𑜑𑜣 (หี)

อวัยวะเพศหญิง


ၵႂႆး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ควย, ลาว ໂຄຍ (โคย), คำเมือง ᨤ᩠ᩅ᩠ᨿ (ฅวย), เขิน ᨣ᩠ᩅᩭ (ควอย), ไทลื้อ ᦩᦾ (ฅวอ̂ย), ไทใต้คง ᥑᥩᥭᥰ (ฃ๊อ̂ย), อาหม 𑜁𑜨𑜩 (ขอ̂ย์)

อวัยวะเพศชาย


ၵူၼ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *konꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ก้น, ลาว ກົ້ນ (ก็้น), อาหม 𑜀𑜤𑜃𑜫 (กุน์)

ก้น (อวัยวะ)

ก้น (ของภาชนะ)


ၸၢင်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟaːŋꟲ, จากจีนยุคกลาง 象 (MC zjangX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ช้าง, คำเมือง ᨩ᩶ᩣ᩠ᨦ (ช้าง), อีสาน ซ่าง, ลาว ຊ້າງ (ซ้าง), ไทลื้อ ᦋᦱᧂᧉ (ช้าง), ไทดำ ꪋ꫁ꪱꪉ (จฺ้าง), ไทใต้คง ᥓᥣᥒᥳ (จ๎าง), อาหม 𑜋𑜂𑜫 (ฉง์), จ้วง ciengh, แสก ซาง


တေႇဝီႇ

ราชินี, เทวี


ငူး

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋuːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *ŋwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย งู, คำเมือง ᨦᩪ (งู), ลาว ງູ (งู), ไทลื้อ ᦇᦴ (งู), ไทดำ ꪉꪴ (งุ), ไทใต้คง ᥒᥧᥰ (งู๊), อาหม 𑜂𑜥 (งู), ปู้อี ngeaz, จ้วง ngwz, จ้วงแบบหนง nguz, แสก งั๊ว


မိုဝ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mɯːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *mwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มือ, คำเมือง ᨾᩨ (มื), ลาว ມື (มื), ไทลื้อ ᦙᦹ (มื), อ่ายตน မိုဝ် (มึว์), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (มึว์), จ้วง mwz, แสก มื๊อ


ၼိဝ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *niːwꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นิ้ว, ลาว ນີ້ວ (นี้ว), ไทลื้อ ᦓᦲᧁᧉ (นี้ว), พ่าเก ꩫိဝ် (นิว์), อาหม 𑜃𑜢𑜈𑜫 (นิว์) หรือ 𑜐𑜢𑜈𑜫 (ญิว์)


ၼိဝ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งิ้ว, เขิน ᨦᩦ᩠᩶ᩅ (งี้ว), อีสาน งิ้ว, ลาว ງີ້ວ (งี้ว), ไทลื้อ ᦇᦲᧁᧉ (งี้ว) หรือ ᦓᦲᧁᧉ (นี้ว), ไทใต้คง ᥘᥤᥝᥳ (ลี๎ว), พ่าเก ꩫိဝ် (นิว์)

งิ้ว (ชื่อไม้ต้นชนิดหนึ่ง)


ပိူၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plɯəkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เปลือก, ลาว ເປືອກ (เปือก), ไทลื้อ ᦵᦔᦲᧅᧈ (เปี่ก), อาหม 𑜆𑜢𑜤𑜀𑜫 (ปึก์), จ้วง byuk


ၼင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนัง, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩢᨦ (หนัง), ลาว ໜັງ (หนัง), ไทลื้อ ᦐᧂ (หนัง), ไทดำ ꪘꪰꪉ (หนัง), อ่ายตน ꩫင် (นง์), จ้วง naeng


ၼိူဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหนือ, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ (เหนอิอ), ลาว ເໜືອ (เหนือ), ไทลื้อ ᦵᦐᦲ (เหนี), ไทดำ ꪹꪘ (เหน), ไทใต้คง ᥘᥫᥴ (เล๋อ̂), อ่ายตน ꩫိုဝ် (นึว์), อาหม 𑜃𑜢𑜤𑜈𑜫 (นึว์), จ้วง nw, จ้วงแบบหนง now, จ้วงแบบจั่วเจียง nwa


ၽိဝ်

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 膚 (MC pju); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผิว, คำเมือง ᨹᩥ᩠ᩅ (ผิว), ลาว ຜິວ (ผิว)


ယႃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยา, คำเมือง ᩀᩣ (อยา), ลาว ຢາ (อยา), ไทลื้อ ᦊᦱ (หยา), ไทดำ ꪤꪱ (หยา), ปู้อี iel, จ้วง yw


လိူတ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɯətᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เลือด, อีสาน เลือด, ลาว ເລືອດ (เลือด), คำเมือง ᩃᩮᩬᩥᨯ (เลอิด), เขิน ᩃᩮᩨ᩠ᨯ (เลืด), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧆ (เลีด), ไทดำ ꪹꪩꪒ (เลด), ไทขาว ꪩꪷꪒ, ไทใต้คง ᥘᥫᥖ (เลอ̂ต), อ่ายตน လိုတ် (ลึต์), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜄𑜫 (ลึต์), ปู้อี liad, จ้วง lwed, จ้วงแบบหนง lowd, แสก หล้วด


လုပ်ႇ

จาก *လုက်ႇ (*ลุ่ก), จากไทดั้งเดิม *C̥.dukᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดูก และกลายเป็น กระดูก, อีสาน ดูก, ลาว ດູກ (ดูก) และกลายเป็น ກະດູກ (กะดูก), ไทลื้อ ᦡᦳᧅᧈ (ดุ่ก), ไทใต้คง ᥘᥧᥐᥴ (ลู๋ก), อาหม 𑜓𑜤𑜀𑜫 (ดุก์)


တိၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tiːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตีน, ลาว ຕີນ (ตีน), ไทลื้อ ᦎᦲᧃ (ตีน), อาหม 𑜄𑜢𑜃𑜫 (ติน์), ปู้อี dinl, จ้วง din


ၶေႃး

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣɔːᴬ², จากไทดั้งเดิม *ɣoːᴬ, จากจีนยุคกลาง 喉 (MC huw, “กล่องเสียง; ลำคอ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย คอ, คำเมือง ᨤᩬᩴ (ฅอํ), เขิน ᨤᩳ (ฅอ), ลาว ຄໍ (คํ), ไทดำ ꪁꪷ (กฺํ), ไทใต้คง ᥑᥨᥝᥰ (โฃ๊ว), พ่าเก ၵေႃ (ขอ̂), อาหม 𑜁𑜦𑜡 (ขอ̂) หรือ 𑜁𑜞𑜦𑜡 (ขฺรอ̂), จ้วง hoz, แสก กฺ๊อ


ၶႃ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *qaːᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *p.qaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขา, คำเมือง ᨡᩣ (ขา), ลาว ຂາ (ขา), ไทลื้อ ᦃᦱ (ฃา), อาหม 𑜁𑜡 (ขา), ปู้อี gal, จ้วง ga


ၶဝ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χowᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เข่า, ลาว ເຂົ່າ (เข็่า), อาหม 𑜁𑜧𑜈𑜫 (ขว์ว์) หรือ 𑜁𑜧 (ขว์)


ဢႅဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjeːwᴬ, จากจีนยุคกลาง 腰 (MC 'jiew); ร่วมเชื้อสายกับไทย เอว, คำเมือง ᩋᩯ᩠ᩅ (แอว), ลาว ແອວ (แอว), ไทดำ ꪵꪮꪫ (แอว), จ้วง yiu


သိုၵ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sɤkᴰ¹ˢ (“ศัตรู; สงคราม”), จากจีนเก่า 賊 (OC *zɯːɡ, “โจร”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศึก, คำเมือง ᩈᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เสิัก), อีสาน เสิก, ลาว ເສິກ (เสิก), ไทลื้อ ᦵᦉᦲᧅ (เสีก), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜀𑜫 (สึก์)


သွၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.swoːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ศอก, ลาว ສອກ (สอก), ไทลื้อ ᦉᦸᧅ (สอ̂ก) หรือ ᦉᦸᧅᧈ (ส่อ̂ก), ไทดำ ꪎꪮꪀ (สอก), อาหม 𑜏𑜨𑜀𑜫 (สอ̂ก์)


ငူဝ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋuəᴬ⁴ (Jonsson, 1991); เทียบจีนเก่า 牛 (OC *ŋʷɯ); ร่วมเชื้อสายกับไทย วัว หรือ งัว, คำเมือง ᨦ᩠ᩅᩫ (งว็), อีสาน งัว, ลาว ງົວ (ง็ว), ไทลื้อ ᦷᦇ (โง), ᦷᦞ (โว) หรือ ᦷᦣ (โฮ), ไทดำ ꪉꪺ (งัว), ไทขาว ꪉꪺ, ไทใต้คง ᥒᥨᥝᥰ (โง๊ว) หรือ ᥝᥨᥝᥰ (โว๊ว), อาหม 𑜆𑜥 (ปู) หรือ 𑜑𑜥 (หู)


မူ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmuːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมู, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩪ (หมู), ลาว ໝູ (หมู), ไทลื้อ ᦖᦴ (หมู), ไทดำ ꪢꪴ (หมุ), ไทใต้คง ᥛᥧᥴ (มู๋), อาหม 𑜉𑜥 (มู), จ้วง mou, ปู้อี mul, แสก หมู่


ၼူ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnuːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนู, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩪ (หนู), ลาว ໜູ (หนู), ไทลื้อ ᦐᦴ (หนู), ไทดำ ꪘꪴ (หนุ), จ้วง nou, แสก หนู่


မႃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมา, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩣ (หมา), ลาว ໝາ (หมา), ไทลื้อ ᦖᦱ (หมา), ไทดำ ꪢꪱ (หมา), ไทใต้คง ᥛᥣᥴ (ม๋า), อ่ายตน မႃ (มา), อาหม 𑜉𑜠 (มะ), จ้วง ma, แสก หม่า


မီ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmwɯjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมี, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩦ (หมี), ลาว ໝີ (หมี), ไทลื้อ ᦖᦲ (หมี), ไทดำ ꪢꪲ (หมิ), อาหม 𑜉𑜣 (มี), จ้วง mui, จ้วงแบบหนง mue, ปู้อี moil; เทียบจีนเก่า 羋 (OC *meʔ)


ပႃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลา, คำเมือง ᨸᩖᩣ (ปลา), อีสาน ปา, ลาว ປາ (ปา), ไทลื้อ ᦔᦱ (ปา), ไทดำ ꪜꪱ (ปา), ไทใต้คง ᥙᥣ (ปา), อาหม 𑜆𑜠 (ปะ) หรือ 𑜆𑜡 (ปา), จ้วง bya, ปู้อี byal, แสก ปร๋า


ၵုင်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kuŋᴮ/ꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กุ้ง, ลาว ກຸ້ງ (กุ้ง), อาหม 𑜀𑜤𑜂𑜫 (กุง์), จ้วง gungq, แสก กุง


ပၢင်ႇလၢႆႇ

ยืมมาจากพม่า ပင်လယ် (ปง์ลย์)


ဢွၵ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔwuːkᴰ (“ไขกระดูก”) เมื่ออยู่ในคำประสมจะแปลว่า “สมอง”; เทียบเวียดนาม óc (อ็๊อก)
ร่วมเชื้อสายกับ
* คำเมือง ᩋᩬᨠ (ออก) (ในคำ ᩋᩬᨠᩋᩬᩴ (ออกออํ, “สมอง”))
* ลาว ອອກ (ออก) (ในคำ ອອກອໍ (ออกอํ, “สมอง”) และ ອອກແອກ (ออกแอก, “สมอง”))
* เขิน ᩋᩬᨠ (ออก) (ในคำ ᩋᩬᨠᩋ᩷ (“สมอง”))
* ไทลื้อ ᦀᦸᧅᧈ (อ่อ̂ก) (ในคำ ᦀᦸᧅᧈᦶᦀᧅᧈ (อ่อ̂กแอ่ก, “สมอง”))
* อาหม 𑜒𑜨𑜀𑜫 (ออ̂ก์)
* จ้วง uk （อุก，"สมอง"），uk ek （อุกแอก，"สมอง"）
* จ้วงแบบหนง og （อก，"สมอง"）


လဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหล้า, คำเมือง ᩉᩖᩮᩢ᩶ᩣ (เหลั้า), ลาว ເຫຼົ້າ (เหล็้า), ไทลื้อ ᦜᧁᧉ (เหล้า), ไทใต้คง ᥘᥝᥲ (เล้า), อาหม 𑜎𑜨𑜧 (ลอ̂ว์), ปู้อี lauc, จ้วง laeuj, แสก เล̂า


ပဵတ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *petᴰˢ², จากไทดั้งเดิม *pitᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เป็ด, คำเมือง ᨸᩮᩢ᩠ᨯ (เปัด), เขิน ᨸᩮ᩠ᨯ (เปด), ลาว ເປັດ (เปัด), อีสาน เป็ด, ไทลื้อ ᦵᦔᧆ (เปด), ไทดำ ꪹꪜꪸꪒ (เปย̂ด), ไทใต้คง ᥙᥥᥖᥱ (เป่ต), อาหม 𑜆𑜢𑜄𑜫 (ปิต์), จ้วง bit, จ้วงแบบหนง baet, byet, จ้วงแบบจั่วเจียง bet, ปู้อี bidt, แสก ปิ๊ด
เทียบจีนเก่า 鴄 (OC *pʰid), เบดั้งเดิม *ɓitᴰ¹


ႁၢၼ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *haːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่าน, ลาว ຫ່ານ (ห่าน), อาหม 𑜑𑜃𑜫 (หน์), จ้วง hanq; เทียบจีนยุคกลาง 雁 (MC ngaenH), มอญ-เขมรดั้งเดิม *haan, ขมุอิกดั้งเดิม *haːn


မႃႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *maːꟲ, จากจีนยุคกลาง 馬 (MC maeX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ม้า, คำเมือง ᨾ᩶ᩣ (ม้า), ลาว ມ້າ (ม้า), ไทลื้อ ᦙᦱᧉ (ม้า), ไทใต้คง ᥛᥣᥳ (ม๎า), อาหม 𑜉𑜠 (มะ), 𑜉𑜡 (มา) หรือ 𑜉𑜡𑜠 (มาะ), จ้วง max


လၢဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *t.naːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดาว, ลาว ດາວ (ดาว), คำเมือง ᨯᩣ᩠ᩅ (ดาว), ไทลื้อ ᦡᦱᧁ (ดาว)


ၽိုင်ႈ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 蜂 (MC phjowng); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผึ้ง, ลาว ເຜິ້ງ (เผิ้ง) หรือ ເຜີ້ງ (เผี้ง), ไทลื้อ ᦕᦹᧂᧉ (ผื้ง), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜂𑜫 (ผึง์)


ႁူင်းႁဵၼ်း

ႁူင်း (หู๊ง, “โรง”) + ႁဵၼ်း (เห๊น, “เรียน”)


ၵႂၢႆး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ควาย, คำเมือง ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ (ฅวาย), ลาว ຄວາຍ (ควาย), ไทลื้อ ᦩᦻ (ฅวาย), ไทดำ ꪁꪫꪱꪥ (กฺวาย), ไทขาว ꪅꪫꪱꪥ, ไทแดง ꪃꪫꪱꪥ, ไทใต้คง ᥑᥣᥭᥰ (ฃ๊าย), อาหม 𑜁𑜨𑜩 (ขอ̂ย์) หรือ 𑜁𑜩 (ขย์), จ้วง vaiz, แสก ว๊าย


ၵူၼ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɢwɯnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คน, ลาว ຄົນ (ค็น), คำเมือง ᨤᩫ᩠ᨶ (ฅ็น), เขิน ᨤᩫ᩠ᨶ (ฅ็น), ไทลื้อ ᦅᦳᧃ (คุน), ไทใต้คง ᥐᥨᥢᥰ (โก๊น), อาหม 𑜀𑜤𑜃𑜫 (กุน์), ปู้อี wenz, จ้วง vunz, จ้วงแบบจั่วเจียง koenz


ၶူႈလင်

ၶူႈ (ขู้) + လင် (ลัง, “จมูก”)

ႁူးၶူႈလင်


ၼႃႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หน้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ (หน้า), ลาว ໜ້າ (หน้า), ไทลื้อ ᦐᦱᧉ (หน้า), ไทดำ ꪘ꫁ꪱ (หน้า), ไทใต้คง ᥘᥣᥲ (ล้า) หรือ ᥢᥣᥲ (น้า), อาหม 𑜃𑜠 (นะ) หรือ 𑜃𑜡 (นา), จ้วง naj

ช่วงเวลาก่อนเหตุการณ์หนึ่งจะเกิดขึ้น

ၼႃႈၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉ


ပၢၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปาก, คำเมือง ᨸᩣ᩠ᨠ (ปาก), ลาว ປາກ (ปาก), อาหม 𑜆𑜀𑜫 (ปก์), แสก ป̄าก

ปาก (อวัยวะ)

ปากของช่องที่เปิดอยู่


ပီ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *piːᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *piːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปี, คำเมือง ᨸᩦ (ปี), ลาว ປີ (ปี), ไทลื้อ ᦔᦲ (ปี), ไทใต้คง ᥙᥤ (ปี), พ่าเก ပီ (ปี), อาหม 𑜆𑜣 (ปี), จ้วง bi, ปู้อี bil


ပီ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pliːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลี, คำเมือง ᨸᩖᩦ (ปลี), ลาว ປີ (ปี), พ่าเก ပီ (ปี)


ပီ

เทียบจีน 筆／笔 (bǐ); ร่วมเชื้อสายกับพ่าเก ပီ (ปี, “ปากกา; ดินสอ”)


ႁိူၼ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɯənᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rɤːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรือน, ปักษ์ใต้ เริน, อีสาน เฮือน, ลาว ເຮືອນ (เฮือน), คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᩁ (เรอิร) หรือ ᩁᩮᩥ᩠ᨶ (เริน), เขิน ᩁᩮᩨ᩠ᨶ (เรืน), ไทลื้อ ᦵᦣᦲᧃ (เฮีน), ไทดำ ꪹꪭꪙ (เฮน), ไทขาว ꪭꪷꪙ, ไทใต้คง ᥞᥫᥢᥰ (เห๊อ̂น), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜃𑜫 (รึน์), ปู้อี raanz, จ้วง ranz, จ้วงแบบจั่วเจียง rwenz


လႃး

เทียบจีนยุคกลาง 驢 (MC ljo); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลา, ลาว ລາ (ลา), ไทลื้อ ᦟᦱ (ลา), ไทใหญ่ လႃး (ล๊า)


ႁေႃ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หอ, คำเมือง ᩉᩬᩴ (หอํ), ลาว ຫໍ (หํ), อาหม 𑜑𑜦𑜡 (หอ̂)


မူဝ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย บัว, ลาว ບົວ (บ็ว), ไทลื้อ ᦷᦢ (โบ), ไทดำ ꪚꪺ (บัว), พ่าเก မုဝ် (มุว์), อาหม 𑜈𑜥 (บู)


ဝူဝ်

ร่วมเชื้อสายกับลาว ບົວ (บ็ว), ไทลื้อ ᦷᦢ (โบ), ไทดำ ꪚꪺ (บัว), พ่าเก မုဝ် (มุว์), อาหม 𑜈𑜥 (บู)

รูปแบบอื่นของ မူဝ် (มูว, “บัว”)


သိူဝ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sɯəᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสือ, คำเมือง ᩈᩮᩬᩥᩋ (เสอิอ), ลาว ເສືອ (เสือ), เขิน ᩈᩮᩬᩧ (เสอึ), ไทลื้อ ᦵᦉᦲ (เสี), ไทดำ ꪹꪎ (เส), ไทใต้คง ᥔᥫᥴ (เส๋อ̂), อ่ายตน ꩬိုဝ် (สึว์), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์) หรือ 𑜏𑜥 (สู)


မႅဝ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mɛːwᴬ², แรกเริ่มมาจากการเลียนเสียงธรรมชาติ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แมว, คำเมือง ᨾᩯ᩠ᩅ (แมว), ลาว ແມວ (แมว), ไทลื้อ ᦶᦙᧁ (แมว), ไทดำ ꪵꪣꪫ (แมว), ไทใต้คง ᥛᥦᥝᥴ (แม๋ว), พ่าเก မိဝ် (มิว์), อาหม 𑜈𑜢𑜈𑜫 (บิว์)


ပၢင်တၢႆး

ႁူးပၢင်တၢႆး


ႁိူဝ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɯəᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *C̬.rwɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรือ, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᩋ (เรอิอ), อีสาน เฮือ, ลาว ເຮືອ (เฮือ), ไทลื้อ ᦵᦣᦲ (เฮี), ไทดำ ꪹꪭ (เฮ), ไทใต้คง ᥞᥫᥰ (เห๊อ̂), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜈𑜫 (รึว์), จ้วง ruz, จ้วงแบบจั่วเจียง rwaz


ၶဵဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χeːwꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขี้ยว, คำเมือง ᨡ᩠᩶ᨿᩅ (ข้ยว), อีสาน แข่ว หรือ แข้ว, ลาว ແຂ້ວ (แข้ว), อาหม 𑜁𑜢𑜈𑜫 (ขิว์), จ้วง heuj


လိၼ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *liːnꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลิ้น, ลาว ລີ້ນ (ลี้น), ไทลื้อ ᦟᦲᧃᧉ (ลี้น), อาหม 𑜎𑜢𑜃𑜫 (ลิน์), ปู้อี linx, จ้วง linx, แสก ลีน


ၽူမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *prɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ผม, คำเมือง ᨹᩫ᩠ᨾ (ผ็ม), ลาว ຜົມ (ผ็ม), ไทลื้อ ᦕᦳᧄ (ผุม), อาหม 𑜇𑜤𑜪 (ผุํ), จ้วง byoem, Shangsi Zhuang pʰomᴬ¹, แสก ผรั่ม


ပေႃႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *boːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย พ่อ, คำเมือง ᨻᩬᩴ᩵ (พอํ่), ปักษ์ใต้ ผอ, ลาว ພໍ່ (พํ่), ไทลื้อ ᦗᦸᧈ (พ่อ̂), อ่ายตน ပေႃ (ปอ̂), อาหม 𑜆𑜦𑜡 (ปอ̂) หรือ 𑜆𑜨𑜦𑜡 (ปฺวอ̂), จ้วง boh, ปู้อี boh, แสก ผ้อ


ပႃႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ป้า, ลาว ປ້າ (ป้า), ไทลื้อ ᦔᦱᧉ (ป้า), อาหม 𑜆𑜡 (ปา), จ้วง baj, แสก ป̂า


လုင်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *luŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลุง, ลาว ລຸງ (ลุง), ไทลื้อ ᦟᦳᧂ (ลุง), ไทใต้คง ᥘᥧᥒᥰ (ลู๊ง), จ้วง lungz, จ้วงแบบหนง lungz, แสก ลุ๊ง


လူဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับลาว ລົວ (ล็ว, “ป้า”)


လွင်

ลูกเขย, ลูกสะใภ้


ဢၢဝ်

อา (น้องชายของพ่อ), อาผู้ชาย


သီ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สี, ลาว ສີ (สี), ไทลื้อ ᦉᦲ (สี)

สี (ขาว ดำ แดง เขียว ฯลฯ)


ၼႃႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย น้า, ลาว ນ້າ (น้า), อาหม 𑜃𑜡𑜠 (นาะ)


တႅင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย แตง, คำเมือง ᨲᩯ᩠ᨦ (แตง), ลาว ແຕງ (แตง), ไทลื้อ ᦶᦎᧂ (แตง), อาหม 𑜄𑜢𑜂𑜫 (ติง์)


ၽၵ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *prakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ผัก, คำเมือง ᨹᩢ᩠ᨠ (ผัก), ลาว ຜັກ (ผัก), ไทลื้อ ᦕᧅ (ผัก), ไทใต้คง ᥚᥐᥴ (ผั๋ก), อาหม 𑜇𑜀𑜫 (ผก์), จ้วง byaek, จ้วงแบบหนง pyaek, ปู้อี byagt, แสก พรั๊ก

กับข้าว, อาหาร


ၽီ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *priːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ผี, คำเมือง ᨹᩦ (ผี), ลาว ຜີ (ผี), ไทลื้อ ᦕᦲ (ผี)ไทดำ ꪠꪲ (ฝิ), , อาหม 𑜇𑜣 (ผี)

เทวดา, เทพ, สิ่งเหนือธรรมชาติ (ไม่ว่าดีหรือร้าย)


ၽီ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝี, ลาว ຝີ (ฝี), ไทใต้คง ᥜᥤᥴ (ฝี๋)


လွႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.doːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอย, ลาว ດອຍ (ดอย), คำเมือง ᨯᩬ᩠ᨿ (ดอย), เขิน ᨯᩭ (ดอย), ไทลื้อ ᦡᦾ (ดอ̂ย), ไทใต้คง ᥘᥩᥭ (ลอ̂ย), อาหม 𑜓𑜨𑜩 (ดอ̂ย์) หรือ 𑜓𑜨𑜩𑜐𑜫 (ดอ̂ย์ญ์), จ้วง ndoi


လိင်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *liːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลิง, คำเมือง ᩃᩥ᩠ᨦ (ลิง), เขิน ᩃᩥ᩠ᨦ (ลิง), ลาว ລີງ (ลีง), ไทลื้อ ᦟᦲᧂ (ลีง), ไทดำ ꪩꪲꪉ (ลิง), ไทขาว ꪩꪲꪉ, ไทใต้คง ᥘᥤᥒᥰ (ลี๊ง), คำตี้ လိင်း, พ่าเก လိင် (ลิง์), อาหม 𑜎𑜢𑜂𑜫 (ลิง์), ปู้อี lingz, จ้วง lingz, แสก ลิ๊ง


သီႇႁႃႉ

ยืมมาจากบาลี สีห (“สิงโต”)


လိူၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓlɯənᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เดือน, คำเมือง ᨯᩮᩬᩥᩁ (เดอิร), ลาว ເດືອນ (เดือน), ไทลื้อ ᦵᦡᦲᧃ (เดีน), อาหม 𑜓𑜢𑜤𑜃𑜫 (ดึน์) หรือ 𑜃𑜢𑜤𑜃𑜫 (นึน์), ปู้อี ndianl, จ้วง ndwen หรือ mbwen, แสก เบรี๋ยน


ၸိုဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɤːᴮ, จากจีนยุคกลาง 字 (MC dziH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชื่อ, คำเมือง ᨩᩨ᩵ (ชื่), อีสาน ซื่อ, ลาว ຊື່ (ซื่), ไทลื้อ ᦋᦹᧈ (ชื่), อาหม 𑜋𑜢𑜤𑜈𑜫 (ฉึว์) หรือ 𑜋𑜥 (ฉู)


ၵၢင်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɢaːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คาง, คำเมือง ᨣᩤ᩠ᨦ (คาง), ลาว ຄາງ (คาง), ไทลื้อ ᦅᦱᧂ (คาง), ไทดำ ꪁꪱꪉ (กฺาง), อาหม 𑜀𑜂𑜫 (กง์), จ้วง hangz, ปู้อี haangz


သတ်း

น่าจะมาจากไทย สัตว์, จากสันสกฤต सत्त्व (สตฺตฺว)

(တူဝ်~) สัตว์


မၼ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *manᴬ (“พืชมีหัวใช้เป็นอาหาร”); ร่วมเชื้อสายกับไทย มัน, ลาว ມັນ (มัน), ไทลื้อ ᦙᧃ (มัน), อาหม 𑜉𑜃𑜫 (มน์)

มัน (หัวของพืช)


ၶႃႈ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨤ᩵ᩣ (ฅ่า), ไทลื้อ ᦆᦱᧈ (ฅ่า)


ၶႃႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kraːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้า, ลาว ຂ້າ (ข้า), ไทลื้อ ᦃᦱᧉ (ฃ้า), ไทใต้คง ᥑᥣᥲ (ฃ้า)


ႁူင်းယႃ

ႁူင်း (หู๊ง, “โรง”) + ယႃ (ยา, “ยา”)


ႁႆႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rɤjᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไร่, คำเมือง ᩁᩱ᩵ (ไร่), อีสาน ไฮ่, ลาว ໄຮ່ (ไฮ่), ไทลื้อ ᦺᦣᧈ (ไฮ่), อาหม 𑜑𑜩 (หย์), จ้วง reih

ႁႆႈၼႃး


ႁၢဝ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย หาว, ลาว ຫາວ (หาว), ไทลื้อ ᦠᦱᧁ (หาว), อาหม 𑜍𑜈𑜫 (รว์)

ၵၢင်ၶမ်ႈႁၢဝ်


ၵႃႉ

เสมหะ, เสลด, น้ำลายที่ไหลออกจากปาก


မွင်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย มอง หรือ โมง, ลาว ໂມງ (โมง), ไทลื้อ ᦙᦸᧂ (มอ̂ง)


တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ

จากอังกฤษ doctor


မေႃယႃ

မေႃ (มอ̂, “หมอ”) + ယႃ (ยา, “ยา”)


ႁိၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *triːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หิน, ลาว ຫີນ (หีน), ไทลื้อ ᦠᦲᧃ (หีน), ไทใต้คง ᥞᥤᥢᥴ (หี๋น), อาหม 𑜍𑜢𑜃𑜫 (ริน์), จ้วง rin, แสก หรี่น


မႆႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mwajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไม้, คำเมือง ᨾᩱ᩶ (ไม้), ลาว ໄມ້ (ไม้), ไทลื้อ ᦺᦙᧉ (ไม้), ไทดำ ꪼꪣ꫁ (ไม้), ไทใต้คง ᥛᥭᥳ (มั๎ย), อ่ายตน မႝ (มย์), อาหม 𑜉𑜩 (มย์), จ้วง faex, จ้วงแบบหนง maex, แสก ไม


ယုင်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲuŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยุง, คำเมือง ᨿᩩᨦ (ยุง), ลาว ຍຸງ (ยุง), ไทลื้อ ᦍᦳᧂ (ยุง), ไทดำ ꪑꪴꪉ (ญุง), ไทใต้คง ᥕᥧᥒᥰ (ยู๊ง), อ่ายตน ယုင် (ยุง์), อาหม 𑜐𑜤𑜂𑜫 (ญุง์), จ้วง nyungz, จ้วงแบบหนง nyongz, แสก ญุ๊ง


ယုင်း

(ၼူၵ်ႉ~) นกยูง


ၼွၼ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰnɔːnᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰnoːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนอน, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩬᩁ (หนอร), ลาว ໜອນ (หนอน), ไทดำ ꪘꪮꪙ (หนอน), ไทขาว ꪘꪮꪙ, ไทใต้คง ᥘᥩᥢᥴ (ล๋อ̂น) หรือ ᥢᥩᥢᥴ (น๋อ̂น), ไทแหล่ง ꩫွꩼꩫ်, พ่าเก ꩫွꩫ် (นอ̂น์), อาหม *𑜃𑜨𑜃𑜫 (*นอ̂น์), ปู้อี noonl, จ้วง non, จ้วงแบบหนง noan


ၵျႃႇ

ตัดมาจาก ၵျႃႇသပ်ႈပတေး (กฺย่าสั้ปปเต๊)


သဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสา, ลาว ເສົາ (เส็า), ไทลื้อ ᦉᧁ (เสา), ไทใต้คง ᥔᥝᥴ (เส๋า), อาหม 𑜏𑜧 (สว์), จ้วง saeu, จ้วงแบบจั่วเจียง sieu


လီ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓliːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดี, ลาว ບີ (บี), อาหม 𑜓𑜣 (ดี) หรือ 𑜎𑜣 (ลี), จ้วง mbei

ดี (อวัยวะ), น้ำดี


လီ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดือ, ลาว ບື (บื), อีสาน บือ, คำเมือง ᩈᨯᩨ (สดื), เขิน ᨯᩨ (ดื), ไทลื้อ ᦢᦹ (บื), ไทใต้คง ᥘᥤ (ลี)

(သၢႆ~) สะดือ


ယဵၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ယာဉ် (ยาญ์), จากบาลี ยาน

ยาน, ยานพาหนะ


ယဵၼ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เอียน หรือ เอี่ยน หรือ เหยี่ยน, คำเมือง ᩋ᩠ᨿ᩵ᩁ (อย่ร) หรือ ᩀ᩠ᨿ᩵ᩁ (อยย่ร), อีสาน เอียน, ลาว ອ່ຽນ (อ่ยน), ไทลื้อ ᦵᦊᧃᧈ (เหย่น), ไทใต้คง ᥕᥥᥢᥱ (เย่น)

(ပႃ~) ปลาไหล


မၢၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːkᴰ (“ผลไม้”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาก, ลาว ໝາກ (หมาก), ไทลื้อ ᦖᦱᧅ (หมาก), ไทดำ ꪢꪱꪀ (หมาก), จ้วง mak

မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး
ม่ากส๊างผ๊อ̂
มะละกอ

မၢၵ်ႇၼွႆး
ม่ากน๊อ̂ย
บวบ

မၢၵ်ႇႁိၼ်
ม่ากหิน
หิน

မၢၵ်ႇလၼ်း
ม่ากลั๊น
ไต

မၢၵ်ႇမႆႉ

ผลไม้ (ใช้คู่กับ မႆႉ)

กลุ่มของโรคที่มีรอยโรคเป็นตุ่ม ผื่น ออกมาตามผิวหนัง

မၢၵ်ႇလူင်


ထူဝ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰuəᴮ¹, จากจีนยุคกลาง 豆 (MC duwH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถั่ว, คำเมือง ᨳ᩠ᩅᩫ᩵ (ถว็่), เขิน ᨳ᩠ᩅᩫ᩵ (ถว็่), ลาว ຖົ່ວ (ถ็่ว), ไทลื้อ ᦷᦏᧈ (โถ่), ไทดำ ꪖ꪿ꪺ (ถั่ว), ไทขาว ꪖꪺꫀ, ไทใต้คง ᥗᥨᥝᥱ (โถ่ว), พ่าเก ထုဝ် (ถุว์), อาหม 𑜌𑜥 (ถู) (ในคำว่า 𑜉𑜀𑜫𑜌𑜥 (มก์ถู))


ၶဵဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xiəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขียว, ลาว ຂຽວ (ขยว), ไทดำ ꪵꪄꪫ (แฃว), อาหม 𑜁𑜢𑜈𑜫 (ขิว์), จ้วง heu

(ၼူၵ်ႉ~) แก้ว (นก)


ၼႃး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นา, คำเมือง ᨶᩣ (นา), ลาว ນາ (นา), ไทลื้อ ᦓᦱ (นา), อาหม 𑜃𑜠 (นะ) หรือ 𑜃𑜡 (นา), จ้วง naz, ปู้อี naz

ႁႆႈၼႃး


ၼႃႇရီႇ

ยืมมาจากพม่า နာရီ (นารี), จากสันสกฤต नाडी (นาฑี); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦐᦱᧉᦜᦲᧈ (หน้าหลี่)

ชั่วโมง, 60 นาที

นาฬิกา (เครื่องบอกเวลา)


မွၼ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmɔːnᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᩁ (หมอร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩬᩁ (หมอร), ลาว ໝອນ (หมอน), ไทลื้อ ᦖᦸᧃ (หมอ̂น), ไทดำ ꪢꪮꪙ (หมอน), พ่าเก မွꩫ် (มอ̂น์), อาหม 𑜉𑜨𑜃𑜫 (มอ̂น์), จ้วงแบบหนง moan


တီႈၼင်ႈ

ที่นั่ง, เก้าอี้


တင်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *taŋᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *taŋᴮ, จากจีนยุคกลาง 凳 (MC tongH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตั่ง, ลาว ຕັ່ງ (ตั่ง), ไทลื้อ ᦎᧂᧈ (ตั่ง), ไทดำ ꪔꪰ꪿ꪉ (ตั่ง), ไทใต้คง ᥖᥒᥱ (ตั่ง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วง daengq

ตั่ง, เก้าอี้


ၵွမ်ႇပျူႇတိူဝ်ႇ

จากอังกฤษ computer

ၶွမ်ႇပျူႇတိူဝ်ႇ
ၶွမ်ႇၽိဝ်ႇတိူဝ်ႇ
ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတိူဝ်ႇ
ก่อ̂มปฺยู่เติ่ว (transliteration)


ၶွမ်ႇပျူႇတိူဝ်ႇ

จากอังกฤษ computer

ၵွမ်ႇပျူႇတိူဝ်ႇ
ၶွမ်ႇၽိဝ်ႇတိူဝ်ႇ
ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတိူဝ်ႇ
ข่อ̂มปฺยู่เติ่ว (transliteration)


ၽူဝ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰuəᴬ, จากจีนยุคกลาง 夫 (MC pju); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผัว, ลาว ຜົວ (ผ็ว), ไทลื้อ ᦷᦕ (โผ)


မေး

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *miəᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *miəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เมีย, ลาว ເມຍ (เมย), ไทลื้อ ᦵᦙ (เม), ไทดำ ꪣꪸ (มย̂), อาหม 𑜉𑜣 (มี)


ႁၢင်ႈ

ร่าง, รูปทรง


ၵူၼ်းတႅမ်ႈႁၢင်ႈ

ศิลปิน, นักวาดรูป


မေႃၵႂၢမ်း

မေႃ (มอ̂, “หมอ, เก่ง”) + ၵႂၢမ်း (กฺว๊าม, “ภาษา, ถ้อยคำ, ความ”)

ၵူၼ်းႁဵတ်းၵႂၢမ်း

นักร้อง, กวี

นักร้อง, กวี


ႁူင်းလိုဝ်ႈ

ႁူင်း (หู๊ง, “โรง”) + လိုဝ်ႈ (ลึ้ว, “หยุดพัก”)


လူင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗoŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดง, คำเมือง ᨯᩫ᩠ᨦ (ด็ง), เขิน ᨯᩫ᩠ᨦ (ด็ง), ลาว ດົງ (ด็ง), ไทลื้อ ᦷᦡᧂ (โดง), ไทใต้คง ᥘᥨᥒ (โลง), อาหม 𑜃𑜤𑜂𑜫 (นุง์) หรือ 𑜓𑜤𑜂𑜫 (ดุง์), ปู้อี ndongl, จ้วง ndoeng, จ้วงแบบหนง ndoang


ပလိၵ်ႈ

จากอังกฤษ police

ပလိၵ်ႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းတေလႆႈတူၺ်းထိုင်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ

ตำรวจมีหน้าที่ต้องดูแลความปลอดภัย

ปลิ้กมี๊ปุ้นผ๊อ̂นเตไล้ตู๊ญถึงล้อ̂งหู่มลู้ม


လိၵ်ႈ

ยืมมาจากมอญ လိက် (ลิก์), จากบาลี ลิขติ; ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩃᩦ᩠ᨠ (ลีก), ไทลื้อ ᦟᦲᧅ (ลีก), ไทใต้คง ᥘᥤᥐ (ลีก), อาหม 𑜎𑜢𑜀𑜫 (ลิก์); เทียบพม่า လိပ် (ลิป์)

หนังสือ, ตัวหนังสือ, ลายลักษณ์อักษร, อักษร, ข้อเขียน, ภาษาเขียน


တၢင်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *daːŋᴬ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทาง, คำเมือง ᨴᩤ᩠ᨦ (ทาง), เขิน ᨴᩤ᩠ᨦ (ทาง), ลาว ທາງ (ทาง), ไทลื้อ ᦑᦱᧂ (ทาง), ไทดำ ꪕꪱꪉ (ตฺาง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥰ (ต๊าง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์)


မၢၼ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːnꟲ (“หมู่บ้าน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย บ้าน, คำเมือง ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶ (บ้าน), ลาว ບ້ານ (บ้าน), ไทลื้อ ᦢᦱᧃᧉ (บ้าน), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์) หรือ 𑜉𑜃𑜫 (มน์), จ้วง mbanj


တူၼ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tonꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ต้น, คำเมือง ᨲᩫ᩠᩶ᨶ (ต็้น), เขิน ᨲᩫ᩠᩶ᨶ (ต็้น), ลาว ຕົ້ນ (ต็้น), ไทลื้อ ᦎᦳᧃᧉ (ตุ้น), ไทใต้คง ᥖᥨᥢᥲ (โต้น), พ่าเก တုꩫ် (ตุน์), อาหม 𑜄𑜤𑜃𑜫 (ตุน์)


ယိူဝ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲaːꟲ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰɲɯəꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หญ้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨿ᩶ᩣ (หย้า), ลาว ຫຍ້າ (หย้า), ไทลื้อ ᦊᦱᧉ (หย้า), ไทดำ ꪐ꫁ꪱ (หญ้า), ไทใต้คง ᥕᥫᥲ (เย้อ̂), ᥕᥣᥲ (ย้า), พ่าเก ယႃ (ยา), อาหม 𑜊𑜢𑜤𑜈𑜫 (ยึว์), 𑜊𑜠 (ยะ), 𑜊𑜡 (ยา), 𑜐𑜠 (ญะ), ตั่ย nhả, ปู้อี nyal, จ้วง nywj, จ้วงแบบหนง nyaj, จ้วงแบบจั่วเจียง yaj


ယွမ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หย่อม, คำเมือง ᩉ᩠ᨿᩬ᩵ᨾ (หยอ่ม), ลาว ຫຍ່ອມ (หย่อม), ไทใต้คง ᥕᥩᥛᥱ (ย่อ̂ม), พ่าเก ယုံ (ยุํ), จ้วง nyomq, จ้วงแบบจั่วเจียง yomq

การรวบรวม, การเก็บ

กลุ่มหญ้าหรือพุ่มไม้


ႁိူဝ်းမိၼ်

ႁိူဝ်း (เหิ๊ว, “เรือ”) + မိၼ် (มิน, “บิน”)


လုၵ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɯ:kᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลูก, คำเมือง ᩃᩪᨠ (ลูก), ลาว ລູກ (ลูก), ไทลื้อ ᦟᦴᧅ (ลูก), ไทดำ ꪩꪴꪀ (ลุก), ไทใต้คง ᥘᥧᥐ (ลูก), ปู้อี leg, จ้วง lwg


ၽိူင်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *wɯǝŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาง, คำเมือง ᨼᩣ᩠ᨦ (ฟาง), อีสาน เฟือง, ลาว ເຟືອງ (เฟือง), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜂𑜫 (ผึง์), ปู้อี feangz


ႁဝ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เห่า, ลาว ເຫົ່າ (เห็่า)


ယိင်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲiŋᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หญิง, คำเมือง ᨬᩥ᩠ᨦ (ญิง) หรือ ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง), อีสาน ญิง, ลาว ຍິງ (ยิง), ไทลื้อ ᦍᦲᧂ (ยีง), ไทใต้คง ᥕᥤᥒᥰ (ยี๊ง), คำตี้ ယိင်း, อาหม 𑜐𑜢𑜂𑜫 (ญิง์)

ယိင်းသၢဝ်


သၢဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saːwᴬ (“หญิงที่ยังไม่แต่งงาน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย สาว, คำเมือง ᩈᩣ᩠ᩅ (สาว), ลาว ສາວ (สาว), ไทลื้อ ᦉᦱᧁ (สาว), ไทใต้คง ᥔᥣᥝᥴ (ส๋าว), ไทดำ ꪎꪱꪫ (สาว), อาหม 𑜏𑜧 (สว์), 𑜏𑜨𑜧 (สอ̂ว์), 𑜏𑜧𑜤 (สาว์), 𑜏𑜧𑜈𑜫 (สว์ว์), หรือ 𑜏𑜦𑜡 (สอ̂), จ้วง sau


ၶမ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣamᴬ⁴, จากจีนเก่า 金 (OC *krɯm); ร่วมเชื้อสายกับไทย คำ, ลาว ຄຳ (คำ), คำเมือง ᨤᩴᩣ (ฅํา), เขิน ᨤᩴᩣ (ฅํา), ไทลื้อ ᦆᧄ (ฅัม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ) หรือ 𑜁𑜞𑜪 (ขฺรํ), จ้วง gim


ႁႃႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *raːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่า, คำเมือง ᩁ᩵ᩣ (ร่า), เขิน ᩁ᩵ᩣ (ร่า), อีสาน ห่า, ลาว ຮ່າ (ฮ่า), พ่าเก ꩭႃ (หา), อาหม 𑜍𑜠 (ระ), จ้วง raq, จ้วงแบบจั่วเจียง haq

ห่า (ผี, โรค), โรคระบาด


ယေး

เรือน, ที่อยู่


ႁိူၼ်းယေး

เรือน, ที่อยู่


ၵၼ်

ส่วน, บท (ของหนังสือ)


ၽွင်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨽᩬᨦ (ภอง)

ช่วงเวลา, พัก

ၽွင်းၼႆႉပိူၼ်ႈသွမ်ႈၼႃး

ช่วงนี้เขาปลูกข้าวดำนา

ผ๊อ̂งไน๎เปิ้นส้อ̂มน๊า


ပီႊ

อักษรละติน B/b


ၽုင်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *fuːŋᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝูง, คำเมือง ᨺᩪᨦ (ฝูง), ลาว ຝູງ (ฝูง), ไทลื้อ ᦚᦳᧂ (ฝุง), อาหม 𑜇𑜤𑜂𑜫 (ผุง์)


ဢၢႆႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ้าย, ลาว ອ້າຍ (อ้าย), คำเมือง ᩋ᩶ᩣ᩠ᨿ (อ้าย), เขิน ᩋ᩶ᩣ᩠ᨿ (อ้าย), ไทลื้อ ᦀᦻᧉ (อ้าย)

คำนำหน้าชื่อเด็กชาย


မိူၵ်ႈ

ยืมมาจากพม่า မိုက် (ไมก์), จากบาลี มุฐิ (“มุฐิ, กำหมัด, กำมือ”)

มาตราวัดความกว้าง เท่ากับกำหมัดหนึ่งขณะที่ยกนิ้วหัวแม่มือขึ้นอยู่


လွင်ႈ

ล่อง, ร่อง, รู

เรื่อง, เหตุ, สถานการณ์


မိူဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เมื่อ, ลาว ເມື່ອ (เมื่อ), คำเมือง ᨾᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เมอิ่อ), เขิน ᨾᩮᩬᩨ᩵ (เมอื่), ไทลื้อ ᦵᦙᦲᧈ (เมี่)


မူၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷ᩠ᩅ᩶ᩁ (บว้ร), เขิน ᨷ᩠ᩅ᩶ᩁ (บว้ร), ไทลื้อ ᦷᦢᧃᧉ (โบ้น), ไทใต้คง ᥛᥨᥢᥲ (โม้น)

นาก (สัตว์), อาจใช้เรียกสัตว์อื่นในวงศ์ที่มีนากด้วย เช่น เพียงพอน


ယၢမ်း

ยืมมาจากพม่า ယမ်း (ยม์:, “ดินปืน”)


ၵွပ်ႉ

จากอังกฤษ golf


မေႃႇတေႃႇၵႃး

จากอังกฤษ motor car


ၵႃး

จากอังกฤษ car


ပွႆး

ยืมมาจากพม่า ပွဲ (ปฺแว); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨻᩬ᩠ᨿ (พอย), เขิน ᨻᩭ (พอย), ไทลื้อ ᦗᦾ (พอ̂ย)


မွၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓloːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอก, คำเมือง ᨯᩬᨠ (ดอก), ลาว ດອກ (ดอก), ไทลื้อ ᦡᦸᧅᧈ (ด่อ̂ก), ไทดำ ꪚꪮꪀ (บอก), ꪒꪮꪀ (ดอก), ไทใต้คง ᥛᥩᥐᥱ (ม่อ̂ก), พ่าเก မွက် (มอ̂ก์), อาหม 𑜉𑜨𑜀𑜫 (มอ̂ก์), 𑜈𑜨𑜀𑜫 (บอ̂ก์), จ้วงแบบหนง ndog


မွၵ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmɔːkᴰᴸ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmoːkᴰ, จากจีนเก่า 霧 (OC *moɡs, *moːŋ); ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอก, ลาว ໝອກ (หมอก), ไทลื้อ ᦖᦸᧅᧈ (หม่อ̂ก), ไทใต้คง ᥛᥩᥐᥱ (ม่อ̂ก), อาหม 𑜉𑜨𑜀𑜫 (มอ̂ก์), จ้วง mok, จ้วงแบบหนง moag หรือ mog, แสก ม̄อก


မွၵ်ႇ

จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *muuk ~ muək, จากจีนเก่า 帽 (OC *muːɡs); ร่วมเชื้อสายกับไทย หมวก, ลาว ໝວກ (หมวก), เขมร មួក (มัวก), มอญ ဒမှော် (ทมฺโห์)


သၢႆး

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *zaːjᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *zwɯəjᴬ, จากจีนเก่า 沙 (OC *sraːl, *sraːls); ร่วมเชื้อสายกับไทย ทราย, คำเมือง ᨪᩣ᩠ᨿ (ซาย), ลาว ຊາຍ (ซาย), ไทลื้อ ᦌᦻ (ซาย), เขิน ᨪᩣ᩠ᨿ (ซาย), ไทใต้คง ᥔᥣᥭᥰ (ส๊าย), อาหม 𑜏𑜩 (สย์) หรือ 𑜏𑜤𑜩 (สุย์), จ้วง saiz, จ้วงแบบหนง saiz


ၵုၼ်

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨠᩩᩁ (กุร)

เกาะ (แผ่นดิน)


သိဝ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siwᴬ¹ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย สิว, คำเมือง ᩈᩥ᩠ᩅ (สิว), เขิน ᩈᩦ᩠ᩅ (สีว), ลาว ສິວ (สิว) หรือ ສີວ (สีว), ไทลื้อ ᦉᦲᧁ (สีว), ไทดำ ꪎꪲꪫ (สิว), ไทใต้คง ᥔᥤᥝᥴ (สี๋ว), พ่าเก ꩬိဝ် (สิว์), อาหม *𑜏𑜢𑜈𑜫 (*สิว์)


ဢၢႆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไอ, ลาว ໄອ (ไอ), อาหม 𑜒𑜩 (อย์)


ၵဝ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เค้า, ลาว ເຄົ້າ (เค็้า), ไทดำ ꪹꪁ꫁ꪱ (เกฺ้า), จ้วง kaeuj, อาหม 𑜀𑜧 (กว์)


ၶွင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χɔːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ของ, คำเมือง ᨡᩬᨦ (ของ), ลาว ຂອງ (ของ), ไทลื้อ ᦃᦸᧂ (ฃอ̂ง), ไทดำ ꪄꪮꪉ (ฃอง), จ้วง hong, จ้วงแบบจั่วเจียง kong

ของ (สิ่งของ, ข้าวของ)


တိူၵ်ႈ

ยืมมาจากพม่า တိုက် (ไตก์)

ตึกหรืออาคารที่สร้างด้วยอิฐหรือหิน

ประเทศ, ทวีป

กล่อง, ที่เก็บของ

ၽုၺ်ႇတိူၵ်ႈ

ၵုၺ်ႉတိူၵ်ႈ


တႃႈ

เทียบไทย ท่า, ลาว ທ່າ (ท่า), ไทลื้อ ᦑᦱᧈ (ท่า), จ้วง dah (“แม่น้ำ”)


တႃႈ

กล่องขนาดเล็ก


ပိုၼ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *bɯːnꟲ⁴ (Jonsson, 1991), จากจีนยุคกลาง 本 (MC pwonX); ร่วมเชื้อสายกับไทย พื้น, ลาว ພື້ນ (พื้น), ไทลื้อ ᦗᦹᧃᧉ (พื้น), อาหม 𑜆𑜢𑜤𑜃𑜫 (ปึน์)


ထူင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *croŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถุง, คำเมือง ᨳᩩᨦ (ถุง), ลาว ຖົງ (ถ็ง), ไทลื้อ ᦏᦳᧂ (ถุง), อาหม 𑜌𑜤𑜂𑜫 (ถุง์)


သဵၼ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *selꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เส้น, ลาว ເສັ້ນ (เสั้น), แสก แซ̂น; เทียบจีนยุคกลาง 線 (MC sjenH)


သဵၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยน, ลาว ສ້ຽນ (ส้ยน), ไทลื้อ ᦵᦉᧃᧉ (เส้น)

เสี้ยน (เนื้อไม้ที่แตก)


ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈ

ၶဝ်ႈ (ข้ว, “ข้าว”) + သဵၼ်ႈ (เส้น, “เส้น”); เทียบไทใต้คง ᥑᥝᥲᥔᥥᥢᥲ (เฃ้าเส้น)


ၶဝ်ႈသွႆး

ၶဝ်ႈ (ข้ว) + သွႆး (ส๊อ̂ย)

ก๋วยเตี๋ยว, บะหมี่


ၵျုင်ႇ

ยืมมาจากพม่า ဂျုံ (คฺยุํ), จากฮินดี गेहूँ (เคหูํ์) หรือเบงกอล গম (คม), จากสันสกฤต गोधूम (โคธูม, “ข้าวสาลี”)

(ၶဝ်ႈ~) สาลี


ၵျုင်ႇ

สักหลาด, ผ้าขนสัตว์


လုမ်ႈၽႃႉ

လုမ်ႈ (ลุ้ม, “ใต้”) + ၽႃႉ (ผ๎า, “ฟ้า”)


တႂ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taɰꟲ; เทียบจีนยุคกลาง 底 (MC tejX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ใต้, ลาว ໃຕ້ (ใต้), ไทลื้อ ᦺᦎᧉ (ไต้), ไทใต้คง ᥖᥬᥲ (ใต้), อาหม 𑜄𑜧 (ตว์) หรือ 𑜄𑜨𑜧 (ตอ̂ว์), จ้วง daej


ၶဵမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qemᴬ; จากจีนยุคกลาง 針 (MC tsyim|tsyimH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เข็ม, ลาว ເຂັມ (เขัม), ไทลื้อ ᦃᦲᧄ (ฃีม), ไทดำ ꪹꪄꪸꪣ (เฃย̂ม), ไทใต้คง ᥑᥥᥛᥴ (เฃ๋ม) หรือ ᥔᥥᥛᥴ (เส๋ม), อาหม 𑜁𑜢𑜉𑜫 (ขิม์), จ้วง cim หรือ caemz, จ้วงแบบหนง chaem


ႁူး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ruːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รู, คำเมือง ᩁᩪ (รู), ลาว ຮູ (ฮู), ไทลื้อ ᦣᦴ (ฮู), ไทดำ ꪭꪴ (ฮุ), อาหม 𑜍𑜥 (รู)


မၢႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาย, อีสาน หมาย, ลาว ໝາຍ (หมาย), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ (หมาย), เขิน ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ (หมาย), ไทลื้อ ᦖᦻ (หมาย), ไทดำ ꪢꪱꪥ (หมาย), ไทใต้คง ᥛᥣᥭᥴ (ม๋าย), อาหม 𑜈𑜩𑜤 (บาย์)


ႁႅင်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *reːŋᴬ (“แข็งแรง; ความแข็งแรง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แรง, คำเมือง ᩁᩯ᩠ᨦ (แรง), อีสาน แฮง, ลาว ແຮງ (แฮง), ไทลื้อ ᦶᦣᧂ (แฮง), อาหม 𑜍𑜢𑜂𑜫 (ริง์), ปู้อี reengz, จ้วง rengz, แสก เร๊ง


ၽၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝัน, อีสาน ฝัน, ลาว ຝັນ (ฝัน), คำเมือง ᨺᩢ᩠ᨶ (ฝัน), เขิน ᨺᩢ᩠ᨶ (ฝัน), ไทลื้อ ᦚᧃ (ฝัน), ไทดำ ꪠꪽ (ฝัน), ไทใต้คง ᥜᥢᥴ (ฝั๋น), อาหม 𑜇𑜃𑜫 (ผน์) หรือ 𑜇𑜞𑜃𑜫 (ผฺรน์), คำตี้ ၸꩫ်


မိတ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mitᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มีด, ลาว ມີດ (มีด), ไทลื้อ ᦙᦲᧆ (มีด), ไทดำ ꪣꪲꪒ (มิด), อาหม 𑜉𑜢𑜄𑜫 (มิต์)


လၢပ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdaːpᴰᴸ³; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดาบ, คำเมือง ᨯᩣ᩠ᨷ (ดาบ), เขิน ᨯᩣ᩠ᨷ (ดาบ), ลาว ດາບ (ดาบ), ไทลื้อ ᦡᦱᧇ (ดาบ), ไทดำ ꪒꪱꪚ (ดาบ), ไทใต้คง ᥘᥣᥙᥱ (ล่าป), พ่าเก ꩫပ် (นป์), อาหม 𑜃𑜆𑜫 (นป์)


လၢပ်ႈ

รางวัล, บำเหน็จ


ဝီႇၸႃႇ

จากอังกฤษ visa


ၸၢႆး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʑaːjᴬ (“เพศชาย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาย, คำเมือง ᨩᩣ᩠ᨿ (ชาย), ลาว ຊາຍ (ซาย), ไทลื้อ ᦋᦻ (ชาย), ไทใต้คง ᥓᥣᥭᥰ (จ๊าย), ไทดำ ꪋꪱꪥ (จฺาย), อาหม 𑜋𑜩 (ฉย์), จ้วง sai


လွတ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɔːtᴰᴸ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰlwuːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลอด, คำเมือง ᩉᩖᩬᨯ (หลอด), เขิน ᩉᩖᩬᨯ (หลอด), ลาว ຫຼອດ (หลอด), ไทลื้อ ᦜᦸᧆᧈ (หล่อ̂ด), ไทขาว ꪨꪮꪒ, จ้วง lwt


သုမ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซุ้ม, ไทใต้คง ᥔᥧᥛᥳ (สู๎ม), อาหม 𑜏𑜤𑜪 (สุํ)

ซุ้ม, เพิง, กระท่อม, แผงลอย, ร้าน


ငၢၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย งาน, คำเมือง ᨦᩣ᩠ᨶ (งาน), ลาว ງານ (งาน), ไทลื้อ ᦇᦱᧃ (งาน), ไทดำ ꪉꪱꪙ (งาน), ไทใต้คง ᥒᥣᥢᥰ (ง๊าน)

งาน (สิ่งที่ทำ; มักใช้ร่วมกับ ၵၢၼ်)


မၢၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า မှန် (หฺมน์)


မၢၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า မာန် (มาน์), จากบาลี มาน

มานะ (ความถือตัว)


ဝၢၼ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːnꟲ (“หมู่บ้าน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย บ้าน, คำเมือง ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶ (บ้าน), ลาว ບ້ານ (บ้าน), ไทลื้อ ᦢᦱᧃᧉ (บ้าน), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์) หรือ 𑜉𑜃𑜫 (มน์), จ้วง mbanj

รูปแบบอื่นของ မၢၼ်ႈ (ม้าน, “หมู่บ้าน”)


ၶၼ်

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨡᩢ᩠ᨶ (ขัน), ไทลื้อ ᦃᧃ (ฃัน), ไทใต้คง ᥑᥢᥴ (ฃั๋น), อาหม 𑜁𑜃𑜫 (ขน์)

หน่วยเงินเท่ากับ 10 เหรียญ เช่น 10 จ๊าด; 10 สตางค์

หน่วยชั่งของเงินหรือน้ำหนักหนักประมาณ 0.33 ปอนด์ (เกือบ 150 กรัม)


ပလႅင်း

จากพม่า ပုလင်း (ปุลง์:)


ႁုၼ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hunᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หุ่น, คำเมือง ᩉᩩ᩵ᩁ (หุ่ร), เขิน ᩉᩩ᩵ᩁ (หุ่ร), ลาว ຫຸ່ນ (หุ่น), อาหม 𑜑𑜤𑜃𑜫 (หุน์), แสก ฮุน


လင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลัง, ลาว ຫຼັງ (หลัง), ไทลื้อ ᦜᧂ (หลัง), ไทดำ ꪨꪰꪉ (หลัง), อ่ายตน လင် (ลง์), อาหม 𑜎𑜂𑜫 (ลง์), ปู้อี langl, จ้วง laeng


လင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดัง หรือ ดั้ง, ลาว ດັງ (ดัง), คำเมือง ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), เขิน ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), ไทลื้อ ᦡᧂ (ดัง), ไทดำ ꪒꪰꪉ (ดัง)


လင်ႇၵႃႇ

กลอน (คำประพันธุ์)


ၵေးလၢင်း

ยืมมาจากพม่า ကြေး (กฺเร:, “เงิน”) + พม่า ရင်း (รง์:, “ทุน”)


ႁၢင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *trwɤːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หาง, คำเมือง ᩉᩣ᩠ᨦ (หาง), ลาว ຫາງ (หาง), ไทลื้อ ᦠᦱᧂ (หาง), อาหม 𑜍𑜂𑜫 (รง์), แสก หร่วง


ၸွၵ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซอก


ၸဵင်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แจ่ง, ลาว ແຈ່ງ (แจ่ง), คำเมือง ᨧᩯ᩠᩵ᨦ (แจ่ง), เขิน ᨧᩯ᩠᩵ᨦ (แจ่ง), ไทลื้อ ᦶᦈᧂᧈ (แจ่ง), ไทดำ ꪵꪊ꪿ꪉ (แจ่ง) ใน ꪵꪊ꪿ꪉꪶꪎꪚ (แจ่งโสบ, “มุมริมฝีปาก”), ไทใต้คง ᥓᥥᥒᥱ (เจ่ง), อาหม 𑜋𑜢𑜂𑜫 (ฉิง์)


ငႃး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *r.ŋaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย งา, ลาว ງາ (งา), ไทลื้อ ᦇᦱ (งา), ไทใต้คง ᥒᥣᥰ (ง๊า), อาหม 𑜂𑜠 (งะ)


ငႃး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ŋaːᴬ, จากจีนยุคกลาง 牙 (MC ngae); ร่วมเชื้อสายกับไทย งา, ลาว ງາ (งา), ไทลื้อ ᦇᦱ (งา), อาหม 𑜂𑜠 (งะ), ปู้อี ngaz, จ้วง nyaz

งา (ฟันของช้าง)


ထႅဝ်

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 條 (MC dew); ร่วมเชื้อสายกับไทย แถว, ลาว ແຖວ (แถว)


ဝတ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วัด, คำเมือง ᩅᩢ᩠ᨯ (วัด), ลาว ວັດ (วัด), ไทลื้อ ᦞᧆ (วัด)


ၽႃႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰaːꟲ¹, จากจีนเก่า 布 (OC *paːs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผ้า, คำเมือง ᨹ᩶ᩣ (ผ้า), ลาว ຜ້າ (ผ้า), ไทลื้อ ᦕᦱᧉ (ผ้า), ไทดำ ꪠ꫁ꪱ (ฝ้า), ไทใต้คง ᥚᥣᥲ (ผ้า), อ่ายตน ၸႃ (ผา), อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), หรือ 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า)


ၽႃႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwɯəꟲ (“เมฆ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝ้า, คำเมือง ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), เขิน ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), ลาว ຝ້າ (ฝ้า) หรือ ເຝື້ອ (เฝื้อ), ไทลื้อ ᦚᦱᧉ (ฝ้า), จ้วงแบบจั่วเจียง paj, ปู้อี veac, แสก เวี̂ย


ပိင်ႇၺႃႇ

จากพม่า ပညာ (ปญา), จากบาลี ปญฺญา

ၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးပိင်ႇၺႃႇ

เขาเป็นคนมีปัญญา

ขวเปนกู๊นมี๊ปิ่งญ่า


တႆးၵေႃႉ

တႆး (ไต๊, “ไท, ไทใหญ่”) + ၵေႃႉ (ก๎อ̂, “คน, เพื่อน”); ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥖᥭᥰᥐᥨᥝᥳ (ตั๊ยโก๎ว), คำตี้ တဲးကူဝ်ႇ


ၵေႃႉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨣᩬᩴ᩶ (คอํ้, “หมู่, พวก”), เขิน ᨣᩳ᩶ (คอ้), ไทลื้อ ᦅᦸᧉ (ค้อ̂), ไทใต้คง ᥐᥨᥝᥳ (โก๎ว), อาหม 𑜀𑜦𑜡 (กอ̂), คำตี้ ကူဝ်ႇ


ၸမ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จ้ำ, ลาว ຈ້ຳ (จ้ำ), คำเมือง ᨧ᩶ᩣᩴ (จ้าํ), เขิน ᨧ᩶ᩣᩴ (จ้าํ), ไทลื้อ ᦈᧄᧉ (จั้ม)

ชื่อไม้วรรณยุกต์ที่เป็นรูปจุด คือใน ႈ (หยักจ้ำ), း (จ้ำหน้า), และ ႉ (จ้ำใต้)


ၸမ်ႈ

กระจก, กระจกเงา


သၼ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sanᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย สัน, คำเมือง ᩈᩢ᩠ᨶ (สัน), ลาว ສັນ (สัน), ไทลื้อ ᦶᦉᧃ (แสน), ไทใต้คง ᥔᥢᥴ (สั๋น), พ่าเก ꩬꩫ် (สน์), อาหม 𑜏𑜃𑜫 (สน์)


ၵႂၢင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kwɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กวาง, คำเมือง ᨠ᩠ᩅᩣ᩠ᨦ (กวาง), ลาว ກວາງ (กวาง), ไทดำ ꪀꪫꪱꪉ (กวาง)


သူၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *swɯːnᴬ; เทียบจีนยุคกลาง 園 (MC hjwon); ร่วมเชื้อสายกับไทย สวน, คำเมือง ᩈ᩠ᩅᩁ (สวร), ลาว ສວນ (สวน), ไทลื้อ ᦷᦉᧃ (โสน), อาหม 𑜏𑜤𑜃𑜫 (สุน์), จ้วง suen

สวน (ต้นไม้)


ႁွၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hoːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หงอน, ลาว ຫອນ (หอน), อาหม 𑜑𑜨𑜃𑜫 (หอ̂น์)


ၸိူၵ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɤːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เชือก, ลาว ເຊືອກ (เซือก), ไทลื้อ ᦵᦋᦲᧅ (เชีก), ไทดำ ꪹꪋꪀ (เจฺก), ไทใต้คง ᥓᥫᥐ (เจอ̂ก), อาหม 𑜋𑜢𑜤𑜀𑜫 (ฉึก์), จ้วง cag หรือ cieg, จ้วงแบบหนง zowg


ဝႂ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใบ, ลาว ໃບ (ใบ), ไทลื้อ ᦺᦢ (ไบ), ไทดำ ꪻꪚ (ใบ), อาหม 𑜈𑜧 (บว์), 𑜈𑜨𑜧 (บอ̂ว์), 𑜉𑜧 (มว์), หรือ 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์), จ้วง mbaw, แสก เบ๋อ

รูปแบบอื่นของ မႂ် (ใม, “ใบ”)


မွႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmwuːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอย, ลาว ໝອຍ (หมอย), อาหม 𑜉𑜨𑜩 (มอ̂ย์), จ้วง moi


ၸုမ်ႇ

ยืมมาจากพม่า စုံ (จุํ)


ႁင်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *raŋᴬ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย รัง, คำเมือง ᩁᩢ᩠ᨦ (รัง), ลาว ຮັງ (ฮัง), ไทลื้อ ᦣᧂ (ฮัง), ไทใต้คง ᥞᥒᥰ (หั๊ง), อาหม 𑜍𑜂𑜫 (รง์)


ႁင်းသႃႇ

ยืมมาจากพม่า ဟင်္သာ (หง์ฺสา), จากบาลี หํส, จากสันสกฤต हंस (หํส); ร่วมรากกับ ႁူင် (หูง)

เป็ดพม่า, เป็ดรัดดี


ၽုၼ်ႇ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 粉 (MC pjunX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝุ่น, ลาว ຝຸ່ນ (ฝุ่น), ไทดำ ꪄꪴ꪿ꪙ (ฃุ่น), พม่า ဖုန် (ผุน์)


ၽူၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.wɯnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝน, คำเมือง ᨺᩫ᩠ᨶ (ฝ็น), ลาว ຝົນ (ฝ็น), ไทลื้อ ᦚᦳᧃ (ฝุน), ไทดำ ꪶꪠꪙ (โฝน), อาหม 𑜇𑜤𑜃𑜫 (ผุน์), จ้วง fwn, จ้วงแบบหนง paen, แสก หวึ่น


ၼႂ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.daɰᴬ, จากจีนยุคกลาง 內 (MC nwojH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ใน, ลาว ໃນ (ใน), ไทลื้อ ᦺᦓ (ไน), ไทดำ ꪻꪙ (ใน), อาหม 𑜃𑜧 (นว์), จ้วง ndaw


ၸဝ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เช้า, ลาว ເຊົ້າ (เซ็้า), ไทลื้อ ᦋᧁᧉ (เช้า), อาหม 𑜋𑜈𑜫 (ฉว์), 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์) หรือ 𑜋𑜨𑜧𑜈𑜫 (ฉอ̂ว์ว์), จ้วง caeux; เทียบเวียดนาม chào (จ่าว)


ၸဝ်ႈ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 主 (MC tsyuX); ร่วมเชื้อสายกับไทย เจ้า, ลาว ເຈົ້າ (เจ็้า), ไทลื้อ ᦈᧁᧉ (เจ้า), ไทดำ ꪹꪊ꫁ꪱ (เจ้า), อาหม 𑜋𑜈𑜫 (ฉว์) หรือ 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์)

เจ้า (ผู้เป็นใหญ่)


ပိၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *piːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปีก, คำเมือง ᨸᩦ᩠ᨠ (ปีก), ลาว ປີກ (ปีก), ไทลื้อ ᦔᦲᧅᧈ (ปี่ก), ไทดำ ꪜꪲꪀ (ปิก), ไทใต้คง ᥙᥤᥐᥴ (ปี๋ก), อ่ายตน ပိက် (ปิก์), อาหม 𑜆𑜢𑜀𑜫 (ปิก์)


လိုမ်း

ไร่ที่มีไม้ที่ถูกโค่นหรือฟันทิ้งไปแล้วเพื่อเตรียมสำหรับการทำไร่ครั้งต่อไป


ၸမ်ႉ

จ้ำ (ชื่อผัก)


ၸိင်ႇ

ยืมมาจากพม่า စိန် (จิน์), จากบาลี วชิร


ႁမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tram (“ลูกอัณฑะ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หำ, คำเมือง [Term?], อีสาน หำ, ลาว ຫຳ (หำ)


ပီႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *biːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย พี่, คำเมือง ᨻᩦ᩵ (พี่), ลาว ພີ່ (พี่), ไทลื้อ ᦗᦲᧈ (พี่), อาหม 𑜆𑜣 (ปี), จ้วง beix, ปู้อี bix


ၼွင်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *nwoːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย น้อง, คำเมือง ᨶᩬ᩶ᨦ (นอ้ง), ลาว ນ້ອງ (น้อง), ไทลื้อ ᦓᦸᧂᧉ (น้อ̂ง), ไทดำ ꪙ꫁ꪮꪉ (น้อง), อาหม 𑜃𑜨𑜂𑜫 (นอ̂ง์), จ้วง nuengx หรือ nongx


လၵ်းထၢၼ်

ยืมมาจากไทย หลักฐาน; เหมือนกับ လၵ်း (ลั๊ก) + ထၢၼ် (ถาน)


ၽင်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwaŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝั่ง, ลาว ຝັ່ງ (ฝั่ง), ไทลื้อ ᦚᧂᧈ (ฝั่ง), ไทใต้คง ᥜᥒᥱ (ฝั่ง)


သူႇရီႉယႃႇ

จากบาลี สุริย (“ดวงอาทิตย์”)


ၸၢၵ်ႈ

ยืมมาจากพม่า စက် (จก์); ร่วมเชื้อสายกับกะเหรี่ยงสะกอ စဲး (แจ³), กะยาตะวันตก ꤡꤢꤧ (แจ)

เครื่อง, เครื่องจักร


ၵွင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กอง, ลาว ກອງ (กอง), ไทลื้อ ᦂᦸᧂ (กอ̂ง), ไทดำ ꪀꪮꪉ (กอง), จ้วง gong

กอง (สิ่งที่สุม)


ၵွင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kloːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กลอง, ลาว ກອງ (กอง), ไทลื้อ ᦂᦸᧂ (กอ̂ง), ไทดำ ꪀꪮꪉ (กอง), ไทใต้คง ᥐᥩᥒ (กอ̂ง), อาหม 𑜀𑜨𑜂𑜫 (กอ̂ง์), จ้วง gyong; เทียบเวียดนาม trống (จ๊ง)


တေႃးသႃႉ

ยืมมาจากพม่า ဒေါသ (เทาส, “ความโกรธ, โทสะ”), จากบาลี โทส

ความโกรธ, โทสะ


ၵၢပ်ႈ

ปาง, สมัย, ยุค


ၶွၼ်

เทียบจีนยุคกลาง 魂 (MC hwon, “วิญญาณ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวัญ, ลาว ຂວັນ (ขวัน), ไทลื้อ ᦧᧃ (ฃวัน), อาหม 𑜁𑜨𑜃𑜫 (ขอ̂น์)

ขวัญ (ขนที่เวียนเป็นก้นหอย)


ၶႂၼ်

ขวัญ (ขนที่เวียนเป็นก้นหอย)


ၼွင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย หนอง, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩬᨦ (หนอง), ลาว ໜອງ (หนอง), ไทลื้อ ᦐᦸᧂ (หนอ̂ง), ไทดำ ꪘꪮꪉ (หนอง), อาหม 𑜃𑜨𑜂𑜫 (นอ̂ง์)

หนอง (แอ่งน้ำ)


ၼွင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnoːŋᴬ, จากจีนยุคกลาง 膿 (MC nowng); ร่วมเชื้อสายกับไทย หนอง, ลาว ໜອງ (หนอง), จ้วง nong


တွင်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tɔːŋᴬ², จากไทดั้งเดิม *k.toːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตอง, คำเมือง ᨲᩬᨦ (ตอง), ลาว ຕອງ (ตอง), ไทใต้คง ᥖᥩᥒ (ตอ̂ง), พ่าเก တွင် (ตอ̂ง์), อาหม 𑜄𑜨𑜂𑜫 (ตอ̂ง์)

ตอง (ใบกล้วย)


တွင်း

เฉพาะในคำประสม


ၵူပ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kɤpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กบ, ลาว ກົບ (ก็บ), อาหม 𑜀𑜤𑜆𑜫 (กุป์), ปู้อี gobt, จ้วง goep, แสก กั๊บ


တဝ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tawᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *tawᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เต่า, คำเมือง ᨲᩮᩢ᩵ᩣ (เตั่า), ลาว ເຕົ່າ (เต็่า), ไทลื้อ ᦎᧁᧈ (เต่า), ไทใต้คง ᥖᥝᥱ (เต่า), อาหม 𑜄𑜧 (ตว์)


ၶမ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣamᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่ำ, ปักษ์ใต้ ขำ, อีสาน ค่ำ, ลาว ຄ່ຳ (ค่ำ), คำเมือง ᨤ᩵ᩣᩴ (ฅ่าํ), เขิน ᨤ᩵ᩣᩴ (ฅ่าํ), ไทลื้อ ᦆᧄᧈ (ฅั่ม), ไทดำ ꪁꪾ꪿ (กฺ่ำ), ไทขาว ꪅꪝꪾꫀ, ไทใต้คง ᥑᥛ (ฃัม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ), จ้วง haemh, แสก กฺั้ม


ငိုၼ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋɯənᴬ⁴, จากจีนเก่า 銀 (OC *ŋrɯn), จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *ŋul ~ (d-)ŋur; ร่วมเชื้อสายกับไทย เงิน, ลาว ເງິນ (เงิน), ไทลื้อ ᦇᦹᧃ (งืน), ไทดำ ꪹꪉꪷꪙ (เงํน), พ่าเก ငိုꩫ် (งึน์), อาหม 𑜂𑜢𑜤𑜃𑜫 (งึน์), ปู้อี nganz, จ้วง ngaenz, แสก แญ๊น

เงิน (สิ่งแลกเปลี่ยน)


သႅင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย แสง, คำเมือง ᩈᩯ᩠ᨦ (แสง), ลาว ແສງ (แสง), ไทลื้อ ᦶᦉᧂ (แสง), ไทใต้คง ᥔᥦᥒᥴ (แส๋ง), อ่ายตน ꩬျိင် (สฺยิง์), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์)


ၵွၼ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ควัน, ลาว ຄວັນ (ควัน), คำเมือง ᨤ᩠ᩅᩢᩁ (ฅวัร), เขิน ᨣ᩠ᩅᩢ᩠ᨶ (ควัน), ไทลื้อ ᦩᦸᧃ (ฅวอ̂น) หรือ ᦆᦸᧃ (ฅอ̂น), ไทดำ ꪁꪺꪙ (กฺัวน), ไทใต้คง ᥑᥩᥢᥰ (ฃ๊อ̂น) หรือ ᥐᥩᥢᥰ (ก๊อ̂น), อาหม 𑜁𑜨𑜃𑜫 (ขอ̂น์), แสก กฺ๊อน, จ้วง vaenz


လၢႆး

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːjᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาย, ลาว ລາຍ (ลาย), ไทลื้อ ᦟᦻ (ลาย), ไทดำ ꪩꪱꪥ (ลาย), ไทใต้คง ᥘᥣᥭᥰ (ล๊าย), พ่าเก လႝ (ลย์), อาหม 𑜎𑜩 (ลย์)

ศิลปะป้องกันตัว


လၢႆးသႅၼ်ႉ

ศิลปะป้องกันตัว


ပပ်ႉလိၵ်ႈ

ပပ်ႉ (ปั๎ป, “หนังสือ”) + လိၵ်ႈ (ลิ้ก, “ตัวหนังสือ, หนังสือ”) หรือจากอังกฤษ public หรือ publish

ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၵေႃႉၼႆႉ တႅမ်ႈပပ်ႉလိၵ်ႈဢွၵ်ႇမႃးလၢႆလၢႆပပ်ႉ

นักเขียนผู้นี้เขียนหนังสือออกมาหลายเล่ม

ผู้แต้มลิ้กก๎อ̂ไน๎ แต้มปั๎ปลิ้กอ่อ̂กม๊าลายลายปั๎ป


ၵမ်ၸိုမ်း

ၵမ် (กัม, “กำ, ปากกา, ดินสอ, อุปกรณ์สำหรับเขียน”) + ၸိုမ်း (จึ๊ม, “ซึม”)


သူပ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩫ᩠ᨷ (ส็บ), อีสาน สบ, ลาว ສົບ (ส็บ), ไทลื้อ ᦷᦉᧇ (โสบ), อาหม 𑜏𑜤𑜆𑜫 (สุป์)

ဢႃႈသူပ်း


လိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ

လိၵ်ႈ (ลิ้ก, “หนังสือ”) + ၽိုၼ် (ผึน, “ผืน”) + ၶၢဝ်ႇ (ข่าว, “ข่าว”)

หนังสือพิมพ์, วารสาร, จดหมายข่าว


လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ

หนังสือประกาศ


လိၵ်ႈလပ်ႉ

หนังสือลับ, จดหมายลับ


လႅၼ်လိၼ်

လႅၼ် (แลน, “แดน”) + လိၼ် (ลิน, “ดิน”)


ႁၢင်ႊ

ร่าง (การปรากฏ)


ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ

ၸိူဝ်ႉ (เจิ๎ว, “เชื้อ”) + ၸၢတ်ႈ (จ้าต, “ชาติ”)


ၵူၼ်းမိူင်း

ၵူၼ်း (กู๊น, “คน”) + မိူင်း (เมิ๊ง, “เมือง”)


ၼႂ်

ร่วมเชื้อสายกับอาหม 𑜃𑜧 (นว์)


ႁူင်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย โรง, คำเมือง ᩁᩰᩫ᩠ᨦ (โร็ง), ลาว ໂຮງ (โฮง), ไทลื้อ ᦷᦣᧂ (โฮง); เทียบเขมร រោង (โรง), มอญ ရိုၚ် (ริุง์), พม่า ရုံ (รุํ)


ႁူင်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɯːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รวง, อีสาน ฮวง, ลาว ຮວງ (ฮวง)

รัง (ผึ้ง, ต่อ)


ၸႂ်ၶူႈလင်

การสัมผัสด้วยการดม


ၸႂ်ၽႆး

ถ่านที่คลุมด้วยขี้เถ้า


တူဝ်ၸႂ်

สิ่งมีชีวิต, ผู้มีชีวิต, สัตว์, คน, ปราณี


ၵၢၼ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɢaːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คาน, คำเมือง ᨣᩤ᩠ᨶ (คาน), เขิน ᨣᩤ᩠ᨶ (คาน), ลาว ຄານ (คาน), ไทลื้อ ᦅᦱᧃ (คาน), ไทใต้คง ᥐᥣᥢᥰ (ก๊าน), พ่าเก ကꩫ် (กน์), อาหม 𑜀𑜃𑜫 (กน์), จ้วงแบบหนง ganz


ဢႅၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔeːkᴰ, จากจีนยุคกลาง 軛 (MC 'eak); ร่วมเชื้อสายกับไทย แอก, อีสาน แอก, ลาว ແອກ (แอก), คำเมือง ᩋᩯ᩠ᨠ (แอก), เขิน ᩋᩯ᩠ᨠ (แอก), ไทลื้อ ᦶᦀᧅ (แอก), ไทดำ ꪵꪮꪀ (แอก), ไทขาว ꪵꪮꪀ, ไทใต้คง ᥟᥦᥐᥱ (แอ่ก), อาหม 𑜒𑜢𑜀𑜫 (อิก์)


ႁေႃႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰrɔːᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่อ, คำเมือง ᩉᩬᩴ᩵ (หอํ่) หรือ ᩉᩕᩬᩴ᩵ (หรอํ่), ลาว ຫໍ່ (หํ่), ไทลื้อ ᦠᦸᧈ (ห่อ̂), ไทดำ ꪬꪷ꪿ (หํ่), ไทขาว ꪬꪮꫀ, ไทใต้คง ᥞᥨᥝᥱ (โห่ว), พ่าเก ꩭေႃ (หอ̂), อาหม 𑜍𑜦𑜡 (รอ̂), จ้วงแบบจั่วเจียง hoq


မႄႈမၢႆႈ

แม่ม่ายที่คู่ครองตายจาก


ၽိူၵ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰɯəkᴰ, จากไทดั้งเดิม *prɯəkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เผือก, ลาว ເຜືອກ (เผือก), ไทใต้คง ᥚᥫᥐᥱ (เผ่อ̂ก), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜀𑜫 (ผึก์), จ้วง biek


ၶွၼ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣoːlꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ค้อน, ลาว ຄ້ອນ (ค้อน), ไทดำ ꪁ꫁ꪮꪙ (กฺ้อน), อาหม 𑜁𑜨𑜃𑜫 (ขอ̂น์), แสก กฺอน


ယိၼ်ႉ

การติด (ยาเสพติด)


ၼမ်ႉမေႃႇ

ၼမ်ႉ (นั๎ม, “น้ำ”) + မေႃႇ (ม่อ̂, “บ่อ”)


လႅင်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩃᩯ᩠ᨦ (แลง), ไทใต้คง ᥘᥦᥒᥰ (แล๊ง), อาหม 𑜎𑜢𑜂𑜫 (ลิง์)


လႅင်း

ยืมมาจากพม่า လှိုင်း (หฺไลง์:)


ႁုၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *trukᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หูก, อีสาน หูก, ลาว ຫູກ (หูก), คำเมือง ᩉᩪᨠ (หูก), เขิน ᩉᩪᨠ (หูก), ไทลื้อ ᦠᦳᧅᧈ (หุ่ก), ไทใต้คง ᥞᥧᥐᥴ (หู๋ก), อาหม 𑜍𑜤𑜀𑜫 (รุก์), จ้วงแบบหนง tuk


ၵႃႈၸၢင်ႈ

ၵႃႈ (ก้า, “ค่า”) + ၸၢင်ႈ (จ้าง, “จ้าง”)


လၢင်းတႃႉ

ยืมมาจากพม่า လင်းတ (ลง์:ต)


ႁၢၵ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.raːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ราก, คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨠ (ราก), เขิน ᩁᩣ᩠ᨠ (ราก), ลาว ຮາກ (ฮาก), ไทลื้อ ᦣᦱᧅ (ฮาก), ไทดำ ꪭꪱꪀ (ฮาก), อาหม 𑜍𑜀𑜫 (รก์), จ้วง rag, จ้วงแบบหนง laeg, จ้วงแบบจั่วเจียง lag, แสก ร̄าก

ราก (ส่วนของพืช)


ၸွႆႉ

น้ำหนักหนึ่งร้อยบาท


ႁွႆး

สิ่งที่มาก่อน, เหตุ, ต้นเหตุ, เหตุผล


ၸွမ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย จอม, ลาว ຈອມ (จอม), ไทลื้อ ᦈᦸᧄ (จอ̂ม), พ่าเก ꩡွံ (จอ̂ํ), อาหม 𑜋𑜨𑜪 (ฉอ̂ํ); เทียบเขมร ចម (จม)

จอม, ยอด, ส่วนที่อยู่บนสุด


မၢဝ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่าว, ลาว ບ່າວ (บ่าว), ไทลื้อ ᦢᦱᧁᧈ (บ่าว), อาหม 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์) หรือ 𑜉𑜨𑜧𑜈𑜫 (มอ̂ว์ว์), จ้วง mbauq

บ่าว, ชายหนุ่ม


ယၢပ်ႇ

กล้ามเนื้อที่ขากรรไกร


လၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้าน, ลาว ດ້ານ (ด้าน)

ผิวหนังส่วนที่ด้าน, เนื้อส่วนที่บวม


သထေး

ยืมมาจากพม่า သူဌေး (สูเฐ:), จาก พม่า သူ (สู, “คน”) + บาลี เสฏฺฐิ (“คนค้าขายที่ร่ำรวย”); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦉᦵᦒ (สเธ)


သၢင်ႇ

คำนำหน้าชื่อสามเณร


ဢိုၵ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔɤkᴰ, จากจีนเก่า 臆 (OC *qɯɡ); ร่วมเชื้อสายกับไทย อก, คำเมือง ᩋᩫ᩠ᨠ (อ็ก), อีสาน เอิก, ลาว ອົກ (อ็ก) หรือ ເອິກ (เอิก), อาหม 𑜒𑜤𑜀𑜫 (อุก์, “เต้านม”), จ้วง aek


ဝၢၼ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᩅ᩵ᩣ᩠ᨶ (หว่าน, “ถ้วย, ชาม”), ไทลื้อ ᦛᦱᧃᧈ (หว่าน)


ၼေႃႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰnɔːᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰnoːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หน่อ, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩬᩴ᩵ (หนอํ่), เขิน ᩉ᩠ᨶᩳ᩵ (หนอ่), ลาว ໜໍ່ (หนํ่), ไทลื้อ ᦐᦸᧈ (หน่อ̂), พ่าเก ꩫေႃ (นอ̂), อาหม 𑜃𑜦𑜡 (นอ̂), จ้วง noq


ၽြႃး

ยืมมาจากพม่า ဘုရား (ภุรา:)


သၢၵ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซาก, อีสาน ซาก, ลาว ຊາກ (ซาก), คำเมือง ᨪᩣ᩠ᨠ (ซาก), เขิน ᨪᩣ᩠ᨠ (ซาก), ไทลื้อ ᦌᦱᧅ (ซาก), ไทใต้คง ᥔᥣᥐ (สาก)


ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း

ၶုၼ် (ขุน, “ขุน”) + ႁေႃၶမ်း (หอ̂ขั๊ม, “วัง, หอคำ”); ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥑᥧᥢᥴᥞᥨᥝᥴᥑᥛᥰ (ฃู๋นโห๋วฃั๊ม); เทียบคำตี้ ꩡဝ်ႛꩭူဝ်ၵမ်း

กษัตริย์, ราชา


ႁူဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *truəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หัว, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩫ (หว็), ลาว ຫົວ (ห็ว), ไทลื้อ ᦷᦠ (โห), ไทดำ ꪬꪺ (หัว), อาหม 𑜑𑜥 (หู), 𑜍𑜥 (รู) หรือ 𑜍𑜤𑜈𑜫 (รุว์)

หัว (อวัยวะ)

ส่วนที่อยู่หน้าสุดหรือบนสุด

หัวใต้ดินของพืช


ၽၢၼ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *waːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาน, คำเมือง ᨼᩣ᩠ᨶ (ฟาน), ลาว ຟານ (ฟาน), ไทลื้อ ᦝᦱᧃ (ฟาน), ไทดำ ꪡꪱꪙ (ฟาน), ไทใต้คง ᥜᥣᥢᥰ (ฝ๊าน), อ่ายตน ၸꩫ် (ผน์)


သၢပ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สาบ, ลาว ສາບ (สาบ)

สาบ, กลิ่นเหม็น


သၢပ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saːpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย สาบ, ลาว ສາບ (สาบ), ปู้อี saabt, จ้วง sap


လၢမ်ႇ

ยืมมาจากพม่า အလံ (อลํ), จากอาหรับ عَلَم (อะลัม, “ธง”); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩋᩃ᩵ᩣ᩠ᨾ (อล่าม)


တီႇပလူဝ်ႇမႃႇ

จากอังกฤษ diploma

ประกาศนียบัตร


တီႇမူဝ်ႇၵရေႇၸီႇ

จากอังกฤษ democracy


တီႇၵရီႇ

จากอังกฤษ degree


တေႃႇလႃႇ

จากอังกฤษ dollar


တႄႇလီႇဝီးသျိၼ်း

ยืมมาจากพม่า တယ်လီဗီးရှင်း (ตย์ลีพี:หฺรง์:), จากอังกฤษ television


တႄႇလီႇၾူၼ်း

จากอังกฤษ telephone


တႅင်ႉၵႃး

จากอังกฤษ tank + car


ပလႃးသတိၵ်ႉ

จากอังกฤษ plastic


ၵမ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨣᩤᩴ (คาํ), ไทลื้อ ᦅᧄ (คัม)


ၸုမ်း

พวก, หมู่, ชุม, ทีม

ၸုမ်းမႅၼ်ႇယူႇ


မူၺ်

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เหมือย, ลาว ເໝືອຍ (เหมือย) หรือ ເໝີຍ (เหมีย), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩥ᩠ᨿ (เหมิย), เขิน ᩉ᩠ᨾᩮᩨ᩠ᨿ (เหมืย), ไทลื้อ ᦵᦖᧀ (เหมิย), ไทใต้คง ᥛᥨᥭᥴ (โม๋ย), อาหม 𑜉𑜤𑜐𑜫 (มุญ์)


မူၺ်

เทียบจีนยุคกลาง 瓢 (MC bjiew, “กระบวยน้ำเต้า”); ร่วมเชื้อสายกับไทย กระบวย, ลาว ບວຍ (บวย) หรือ ກະບວຍ (กะบวย), ไทลื้อ ᦢᦽ (โบย), ไทใต้คง ᥛᥨᥭ (โมย), แสก โบ๋ย


ဝၢင်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀbaːŋᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *baːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่าง, คำเมือง ᨷ᩵ᩤ᩠ᨦ (บ่าง), เขิน ᨷ᩵ᩤ᩠ᨦ (บ่าง), ลาว ບ່າງ (บ่าง), ไทลื้อ ᦢᦱᧂᧈ (บ่าง), ไทใต้คง ᥛᥣᥒᥱ (ม่าง)


ၸွၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈ້ອນ (จ้อน) หรือ ກະຈ້ອນ (กะจ้อน), ไทใต้คง ᥓᥩᥢᥲ (จ้อ̂น), แสก กะจ̂อน


ၼႆႇ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໄໜ່ (ไหน่), คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩱ᩵ (ไหน่), เขิน ᩉ᩠ᨶᩱ᩵ (ไหน่), ไทลื้อ ᦺᦐᧈ (ไหน่)

กระรอกชนิดหนึ่ง, กระรอกทั่วไป


ၵၢင်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kaːŋꟲ, จากจีนยุคกลาง 鯁 (MC kaengX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ก้าง, ลาว ກ້າງ (ก้าง)


ၵၢင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่าง, ลาว ຄ່າງ (ค่าง), คำเมือง ᨣ᩵ᩤ᩠ᨦ (ค่าง), เขิน ᨣ᩵ᩤ᩠ᨦ (ค่าง), ไทลื้อ ᦅᦱᧂᧈ (ค่าง)


မၢမ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *maːmꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ม้าม, ลาว ມ້າມ (ม้าม), ไทลื้อ ᦶᦙᧄᧉ (แม้ม), จ้วง mamx


ၼႃႈၶႅင်ႈ

ၼႃႈ (น้า, “หน้า”) + ၶႅင်ႈ (แข้ง, “แข้ง”)


မွႆတႃ

မွႆ (มอ̂ย, “ขนเส้นฝอย ๆ, หมอย”) + တႃ (ตา, “ตา”)


ၶူၼ်တႃ

ၶူၼ် (ขูน, “ขน”) + တႃ (ตา, “ตา”)


ပႃၶမ်း

ပႃ (ปา, “ปลา”) + ၶမ်း (ขั๊ม, “ทอง”)


ႁူးၵူၼ်ႈ

ทวารหนัก, ตูด


တႅတ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แตด, ลาว ແຕດ (แตด), ไทใต้คง ᥖᥦᥖᥱ (แต่ต)


ရေႇတီႇယူဝ်ႇ

จากอังกฤษ radio


ၼဵင်ႈ

တူၼ်ႈၼဵင်ႈ

ၼမ်ႉၼဵင်ႈ


ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း

ၸိူဝ်ႉ (เจิ๎ว, “เชื้อ”) + ၶိူဝ်း (เขิ๊ว, “เครือ”)

เชื้อสาย, สายพันธุ์, พงศ์พันธุ์


ဢၼ်လႅင်း

ความสว่าง, แสง


တပႄး

จากพม่า တပည့် (ตปญ์̥)

สาวก, ลูกศิษย์


ၸပိတ်ႈ

ยืมมาจากพม่า စပျစ် (จปฺยจ์, “องุ่น”); จากอาหรับ زَبِيب (ซะบีบ, “ลูกเกด”)

(မၢၵ်ႇ~) องุ่น


ပိုင်း

เริ่มแรก, จุดเริ่มต้น, ตอนเริ่มต้น, การเริ่มต้น


ရၢၼ်ႇသူႇ

ยืมมาจากพม่า ရန်သူ (รน์สู)


ၵျေးၸူး

จากพม่า ကျေးဇူး (กฺเย:ชู:), จากบาลี กตญฺญู; เทียบสันสกฤต कृतज्ञा (กฺฤตชฺญา)

ၵေးၸူး

กตัญญู, ขอบคุณ, รู้สึกขอบคุณ

มารยาท, คุณงามความดี, ความนุ่มนวล, ความกรุณา

กตัญญู, ขอบคุณ, รู้สึกขอบคุณ


ၵႅမ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *keːmꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แก้ม, คำเมือง ᨠᩯ᩠᩶ᨾ (แก้ม), อาหม 𑜀𑜧𑜪 (กว์ํ)


ၽၢၵ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาก, ลาว ຟາກ (ฟาก)

ฟาก (ฝั่ง, ข้าง)


ယွၼ်း

สถานที่ที่ยื่นออกไปจากตัวบ้าน เช่น ระเบียง


ၶူဝ်းလဵင်း

ၶူဝ်း (ขู๊ว, “ของ”) + လဵင်း (เล๊ง, “ของ”); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦷᦆᦵᦟᧂ (โฅเลง), คำตี้ ၵူဝ်းလိင်း

ของ, ข้าวของ


လုၵ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.dokᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดุก, ลาว ດຸກ (ดุก)


လုၵ်း

လုၵ်းၼွၼ်း


ၶိူင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เครื่อง, คำเมือง ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ (เครอิ่ง), ลาว ເຄື່ອງ (เคื่อง), ไทลื้อ ᦵᦆᦲᧂᧈ (เฅี่ง), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜂𑜫 (ขึง์)


သြႃႇ

ยืมมาจากพม่า ဆရာ (ฉรา), จากสันสกฤต आचार्य (อาจารฺย); ร่วมรากกับ ဢႃႇၸရီႉယႃႉ (อ่าจรี๎ย๎า); ร่วมเชื้อสายกับคำตี้ ꩬြႃ

อาจารย์, ครู


တၢင်းၵိၼ်တၢင်းၶူပ်း

th-တၢင်းၵိၼ်တၢင်းၶူပ်း-shn-noun-FcgZU0fb


ၶိင်ႇ

ยืมมาจากมอญ အခိၚ် (อขิง์), จากพม่า အချိန် (อขฺยิน์); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨡᩥ᩠᩵ᨦ (ขิ่ง), ไทใต้คง ᥑᥤᥒᥱ (ฃี่ง)

ยาม, เวลา, เมื่อ


ဢမိင်ႉ

ยืมมาจากพม่า အမိန့် (อมิน์̥)


ဢပႅတ်ႈ

ยืมมาจากพม่า အပြစ် (อปฺรจ์); ร่วมรากกับ ဢပြႅတ်ႈ (อปฺแร้ต)

ความผิด, บาป


ၶိုၼ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣɯːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คืน, อีสาน คืน, ลาว ຄືນ (คืน), คำเมือง ᨤᩨ᩠ᨶ (ฅืน), เขิน ᨤᩨ᩠ᨶ (ฅืน), ไทลื้อ ᦆᦹᧃ (ฅืน), ไทดำ ꪁꪳꪙ (กฺึน), ไทขาว ꪅꪳꪙ, ไทใต้คง ᥑᥪᥢᥰ (ฃื๊น), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜃𑜫 (ขึน์), จ้วง hwnz หรือ ngwnz

คืน (เวลามืด)


တၢင်းၵိၼ်

တၢင်း (ต๊าง, “ทาง”) + ၵိၼ် (กิน, “กิน”)

တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ

อาหารการกิน (แปลตามตัวอักษร ทางกินทางเคี้ยว)

ต๊างกินต๊างแย๎ม


ဝီ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หวี, ลาว ຫວີ (หวี), ไทลื้อ ᦛᦲ (หวี), อาหม 𑜈𑜣 (บี)

หวี (ของใช้)


ၵႃႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *klaːꟲ, จากไทดั้งเดิม *klaːꟲ, จากจีนเก่า 稼 (OC *kraːs); ร่วมเชื้อสายกับไทย กล้า, คำเมือง ᨠᩖ᩶ᩣ (กล้า), ลาว ກ້າ (ก้า), ไทลื้อ ᦂᦱᧉ (ก้า)

กล้า (ต้นข้าวอ่อน)


ၵႃႈ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 價 (MC kaeH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่า, ลาว ຄ່າ (ค่า), อีสาน ค่า, คำเมือง ᨣ᩵ᩤ (ค่า), เขิน ᨣ᩵ᩤ (ค่า), ไทลื้อ ᦅᦱᧈ (ค่า), ไทดำ ꪁ꪿ꪱ (กฺ่า), ไทใต้คง ᥐᥣ (กา), อาหม 𑜀𑜠 (กะ)


ၶူဝ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขัว, อีสาน ขัว, ลาว ຂົວ (ข็ว), คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩫ (ขว็), เขิน ᨡ᩠ᩅᩫ (ขว็), ไทลื้อ ᦷᦃ (โฃ), ไทดำ ꪄꪺ (ฃัว), ไทใต้คง ᥑᥨᥝᥴ (โฃ๋ว), อาหม 𑜁𑜤𑜈𑜫 (ขุว์)


ပၼ်ႁႃ

ยืมมาจากบาลี ปญฺหา; เทียบสันสกฤต प्रश्न (ปฺรศฺน)


ပိုၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨻᩨ᩠ᨶ (พืน), ไทลื้อ ᦗᦹᧃ (พืน)

ประวัติ, เรื่องราวตั้งแต่แรก, เรื่องเล่า


ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတိူဝ်ႇ

จากอังกฤษ computer

ၵွမ်ႇပျူႇတိူဝ်ႇ
ၶွမ်ႇၽိဝ်ႇတိူဝ်ႇ
ၶွမ်ႇပျူႇတိူဝ်ႇ
ข่อ̂มปิ่วเติ่ว (transliteration)


ၶွမ်ႇၽိဝ်ႇတိူဝ်ႇ

จากอังกฤษ computer

ၵွမ်ႇပျူႇတိူဝ်ႇ
ၶွမ်ႇပျူႇတိူဝ်ႇ
ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတိူဝ်ႇ
ข่อ̂มผิ่วเติ่ว (transliteration)


သပ်ႉပျႃႇ

ยืมมาจากพม่า ဆပ်ပြာ (ฉป์ปฺรา), จากอังกฤษ soap


ၶဝ်ႈၼဵဝ်

ၶဝ်ႈ (ข้ว) + ၼဵဝ် (เนว); เทียบไทย ข้าวเหนียว, ลาว ເຂົ້າໜຽວ (เข็้าหนยว)


ႁဵပ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰrwetᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เห็ด, ลาว ເຫັດ (เหัด)


ပတႅင်းပွၵ်ႈ

พม่า ပြတင်းပေါက် (ปฺรตง์:เปาก์)


ၶိင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χiːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขิง, ลาว ຂີງ (ขีง), ไทลื้อ ᦃᦲᧂ (ฃีง), ไทดำ ꪄꪲꪉ (ฃิง), ไทใต้คง ᥑᥤᥒᥴ (ฃี๋ง), อาหม 𑜁𑜢𑜂𑜫 (ขิง์), จ้วง hing หรือ gieng, จ้วงแบบจั่วเจียง hing หรือ gieng; เทียบจีนยุคกลาง 薑 (MC kjang)


သိူဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสื้อ, ลาว ເສື້ອ (เสื้อ), อีสาน เสื้อ, คำเมือง ᩈᩮᩬᩥ᩶ᩋ (เสอิ้อ), เขิน ᩈᩮᩬᩨ᩶ (เสอื้), ไทลื้อ ᦵᦉᦲᧉ (เสี้), ไทดำ ꪹꪎ꫁ (เส้), ไทใต้คง ᥔᥫᥲ (เส้อ̂), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์) หรือ 𑜏𑜥 (สู)


မေႃႇတေႃႇၸၢႆႇၵိူဝ်ႇ

ม่อ̂ต่อ̂จ่ายเกิ่ว (transliteration)

มอเตอร์ไซค์, จักรยานยนต์


လူတ်ႉၶိူင်ႈ

လူတ်ႉၶိုင်ႈ
ลู๎ตเขิ้ง (transliteration)

รถเครื่อง, จักรยานยนต์


သရႃႇ

ยืมมาจากพม่า ဆရာ (ฉรา), จากสันสกฤต आचार्य (อาจารฺย); ร่วมรากกับ ဢႃႇၸရီႉယႃႉ (อ่าจรี๎ย๎า)

อาจารย์, ครู


ပၢင်

ปาง, สถานที่ชุมนุม, สถานที่ซึ่งมีกิจกรรม, สถานที่พักแรมหรือรวมพล


ပၢင်ပွႆး

สถานที่จัดงานแสดงหรือเลี้ยงฉลอง


ပွႆးၼႄ

นิทรรศการ, งานแสดง


ငဝ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ŋawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เงา, คำเมือง ᨦᩮᩢᩣ (เงัา), ลาว ເງົາ (เง็า), ไทลื้อ ᦇᧁ (เงา), ไทดำ ꪹꪉꪱ (เงา), ไทใต้คง ᥒᥝᥰ (เง๊า), อาหม 𑜂𑜧 (งว์) หรือ 𑜂𑜧𑜈𑜫 (งว์ว์), จ้วง ngaeuz

เงา (สะท้อน)


ငဝ်းတူင်ႉ

ငဝ်း (ง๊ว, “เงา”) + တူင်ႉ (ตู๎ง, “ไหว, เขยื้อน”)

ภาพเคลื่อนไหว, ภาพยนตร์


ၵၢႆႇ

ชื่อของตัวอักษรดังนี้ ◌ႆ


သရေႇ

ยืมมาจากพม่า သရေ (สเร), จากสันสกฤต श्री (ศฺรี); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศรี

ศักดิ์ศรี, ชื่อเสียง, กิตติศัพท์


သလေႇ

จากพม่า အသရေ (อสเร)

ศักดิ์ศรี, ชื่อเสียง, กิตติศัพท์


တပ်ႉ

ยืมมาจากพม่า တပ် (ตป์), จากมอญ ဒပ် (ทป์)


ၽူၼ်း

ยืมมาจากอังกฤษ phone


ၾူၼ်း

จากอังกฤษ phone


ၼမ်ႉၵၢမ်ႈ

ၼမ်ႉ (นั๎ม, “น้ำ”) + ၵၢမ်ႈ (ก้าม, “แข็ง”)


မၢၼ်ႇတႃ

မၢၼ်ႇ (ม่าน, “กระจก, แว่น”) + တႃ (ตา, “ตา”)


ၸၢဝ်းၶိူဝ်း

ၸၢဝ်း (จ๊าว) + ၶိူဝ်း (เขิ๊ว) (ชาว + เครือ)

เชื้อชาติ, ชาติพันธุ์

ၵူၼ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မီး 13 ၸၢဝ်းၶိူဝ်း

คนพักอาศัยในพื้นที่มี 13 ชาติพันธุ์

กู๊นยู่ส๊วใน๊ปึ๎นตี้ มี๊ 13 จ๊าวเขิ๊ว


ပိုၼ်ႉတီႈ

ပိုၼ်ႉ (ปึ๎น, “พื้น”) + တီႈ (ตี้, “ที่”)


ပၢင်သဝ်း

ပၢင် (ปาง, “ที่พักกลางป่าชั่วคราว, ปาง”) + သဝ်း (ส๊ว, “พัก”)


သွမ်း

ข้าวสวยสำหรับภิกษุ


ၵိင်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kiŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กิ่ง, คำเมือง ᨠᩥ᩠᩵ᨦ (กิ่ง), ลาว ກິ່ງ (กิ่ง), ไทลื้อ ᦂᦲᧂᧈ (กี่ง), เขิน ᨠᩥ᩠᩵ᨦ (กิ่ง), ไทใต้คง ᥐᥤᥒᥱ (กี่ง), อ่ายตน ကိင် (กิง์), อาหม 𑜀𑜢𑜂𑜫 (กิง์)


ၼၢႆး

ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥘᥣᥭᥰ (ล๊าย), อาหม 𑜃𑜩 (นย์, “น้ำค้าง”) หรือ 𑜃𑜩𑜐𑜫 (นย์ญ์), จ้วง nae (“หิมะ”), ปู้อี nail


ၼၢႆး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naːjᴬ (“ยาย”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍາຍ (ยาย), ไทย ยาย, ญ้อ ยาย; เทียบอินโดนีเซีย nyai; เขมร យាយ (ยาย)

คำที่ใช้เรียกหญิงชรา


လွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ

လွင်ႈ- (ล้อ̂ง-) + လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ (ลุ๎กผึ๎น)

คำอาการนามของ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ (ลุ๎กผึ๎น)


လႅင်လၢဝ်

လႅင် (แลง) + လၢဝ် (ลาว) (แดง + ดาว)


ပၢႆးသတ်း

ပၢႆး (ป๊าย) + သတ်း (สั๊ต) (ภาย + สัตว์)


ပၢႆးၼပ်ႉ

ပၢႆး (ป๊าย) + ၼပ်ႉ (นั๎ป) (ภาย + นับ)


ပၢႆးမွၼ်း

ပၢႆး (ป๊าย, “ขอบเขต, ขอบข่าย, วิสัย”) + မွၼ်း (ม๊อ̂น, “มอน, อ่อนโยน, นิ่มนวล”); อาจแปลตรงตัวจากพม่า အနုပညာ (อนุปญา)

ศิลปะ, วิจิตรศิลป์

ႁဝ်းတေလႆႈသိမ်းပႅင်းၽိင်ႈပၢႆးမွၼ်းတႆး

เราต้องอนุรักษ์ประเพณีศิลปะไทใหญ่

ห๊วเตไล้สิ๊มแป๊งผิ้งป๊ายม๊อ̂นไต๊


ပၢႆးလိၼ်

ပၢႆး (ป๊าย) + လိၼ် (ลิน) (ภาย + ดิน)


မေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈ

မေႃ (มอ̂) + တႅမ်ႈ (แต้ม) + လိၵ်ႈ (ลิ้ก)


မႆႉထူႇ

မႆႉ (ไม๎, “ไม้”) + ထူႇ (ถู่, “ตะเกียบ”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ໄມ້ຖູ່ (ไม้ถู่), ไทใหญ่ မႆႉထူႇ (ไม๎ถู่)


လွင်ႈဢွၵ်ႇသဵင်

လွင်ႈ- (ล้อ̂ง-) + ဢွၵ်ႇသဵင် (อ่อ̂กเสง)

คำอาการนามของ ဢွၵ်ႇသဵင် (อ่อ̂กเสง)


သၢႆၸႂ်

သၢႆ (สาย, “สาย”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”)


တီႈၼွၼ်း

တီႈ (ตี้) + ၼွၼ်း (น๊อ̂น)


လႅၼ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdɛːnᴬ³; ร่วมเชื้อสายกับไทย แดน, ลาว ແດນ (แดน), ไทลื้อ ᦶᦡᧃ (แดน), ไทใต้คง ᥘᥦᥢ (แลน), พ่าเก ꩫိꩫ် (นิน์), อาหม *𑜓𑜢𑜐𑜫 (*ดิญ์), 𑜃𑜢𑜐𑜫 (นิญ์)

ขอบ, ขอบเขต, แนวพรมแดน


ၸိုဝ်ႈသဵင်

ၸိုဝ်ႈ (จึ้ว) + သဵင် (เสง)


ၶႅၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qeːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แขน, คำเมือง ᨡᩯ᩠ᨶ (แขน), ลาว ແຂນ (แขน), ไทลื้อ ᦶᦃᧃ (แฃน), ไทดำ ꪵꪄꪙ (แฃน), จ้วง gen


သူဝ်း

พม่า သိုး (โส:)

ၶဝ်ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၽုင်သူဝ်းၽုင်ပႄႉ

พวกเขาเป็นเจ้าของฝูงแกะฝูงแพะ

ขวเจิ๊วเปนจ้วผุงสู๊วผุงแป๎


ၶွၵ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣɔːkᴰᴸ⁴, จากจีนยุคกลาง 牿 (MC kowk); ร่วมเชื้อสายกับไทย คอก, คำเมือง ᨣᩕᩬᨠ (ครอก), ᨤᩬᨠ (ฅอก), ลาว ຄອກ (คอก), ไทดำ ꪁꪮꪀ (กฺอก), ไทใต้คง ᥑᥩᥐ (ฃอ̂ก), พ่าเก ၵွက် (ขอ̂ก์), อาหม 𑜁𑜨𑜀𑜫 (ขอ̂ก์); ร่วมเชื้อสายผ่านภาษาจีน: แสก กฺ้อก, จ้วง gog, จ้วงแบบจั่วเจียง hog

ဢဝ်ၶဝ်ၶင်ဝႆႉၵႃႈၼႂ်းၶွၵ်ႈတီႈၼႂ်းႁိူၼ်း

เอาเขาขังไว้ข้างในคุกที่ในเรือน

อวขวขังไว๎ก้าใน๊ข้อ̂กตี้ใน๊เหิ๊น


ထိူၼ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.tɯənᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เถื่อน, ลาว ເຖື່ອນ (เถื่อน), ไทลื้อ ᦵᦏᦲᧃᧈ (เถี่น), ไทใต้คง ᥗᥫᥢᥱ (เถ่อ̂น), อ่ายตน ထိုꩫ် (ถึน์), อาหม 𑜌𑜢𑜤𑜃𑜫 (ถึน์)

မႄးႁႅၼ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵႃႈၼႂ်းထိူၼ်ႇၼႂ်းၶိူဝ်းပုၼ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းတႃႉ။

จงเตรียมเส้นทางในป่าในดงเพื่อเจ้าเมืองเสีย

แม๊แห๊นเส้นต๊างก้าใน๊เถิ่นใน๊เขิ๊วปุ้นขุนหอ̂ขั๊มต๎า.


သဵၼ်ႈတၢင်း

သဵၼ်ႈ (เส้น) + တၢင်း (ต๊าง)

เส้นทาง, ทาง

ၵႃႈတီႈၼၼ်ႈတၵ်းမီးသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ဢၼ်ႁွင်ႉႁဵၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ၊ “သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်မူတ်းၸၢင်ႇ” ဢေႃႈ။

ที่นั่น จะมีเส้นทางใหญ่หลวง ที่เรียกชื่อว่า ทางแห่งความบริสุทธิ์

ก้าตี้นั้นตั๊กมี๊เส้นต๊างลูง อันห๎อ̂งเห้กจึ้วว้า, “เส้นต๊างอันมู๊ตจ่าง” อ้อ̂.


ဢပျတ်ႈ

พม่า အပြစ် (อปฺรจ์)

โทษ, บาป, ความผิด

ၵဝ်ၶႃႈဝႃႈၵမ်ႈၽွင်ႈၼၼ်ႉၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵဝ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈတၢင်ႇဢပျတ်ႈၵေႃႉၼၼ်ႉၼႃႇလူင်လၢင်ဢေႃႈ။

ข้าพูดว่า "บ้าง" นี้ ก็เพราะว่าข้าไม่อยากใส่โทษคนนั้น มากเกินไป

กวข้าว้ากั้มผ้อ̂งนั๎นก้อ̂ปเปิ้วกวอั่มใข้ต่างอปฺยั้ตก๎อ̂นั๎นน่าลูงลางอ้อ̂.


သဵင်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəŋᴬ¹ (Jonsson, 1991), จากจีนยุคกลาง 聲 (MC syeng); รากร่วมกับไทย เสียง, คำเมือง ᩈ᩠ᨿᨦ (สยง), ลาว ສຽງ (สยง), ไทลื้อ ᦵᦉᧂ (เสง), ไทดำ ꪎꪸꪉ (สย̂ง), ไทใต้คง ᥔᥥᥒᥴ (เส๋ง), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์)

ႁူၼူၵ်ႇလႄႈဢမ်ႇၸၢင်ႈငိၼ်းသဵင်

หูหนวกและได้ยินเสียงไม่ได้

หูนู่กแล้อั่มจ้างงิ๊นเสง


ႁဵင်

อาจมีรากศัพท์เดียวกับความหมายที่หมายถึง พัน ซึ่งอาจเทียบได้กับคำว่า พัน (ตำแหน่งหัวหน้าทหารสมัยโบราณ) ในภาษาไทย; ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥞᥥᥒᥴ (เห๋ง)

ผู้ปกครองชาวไทใหญ่ที่มีอำนาจปกครองดูแลเขตระดับชื่อว่า สิบก๊าง (သိပ်းၵၢင်ႉ)


ၾိၼ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝิ่น, ลาว ຝິ່ນ (ฝิ่น), ไทลื้อ ᦚᦲᧃᧈ (ฝี่น)


တပ်ႉသိုၵ်း

တပ်ႉ (ตั๎ป, “ทัพ”) + သိုၵ်း (สึ๊ก, “ศึก”)

တင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၼ်း တင်းမူတ်းၶီႇသိုၵ်းၵႂႃႇ

ทั้งกองทัพ ทั้งหมดทำศึกไป

ตั๊งตั๎ปสึ๊กมั๊น ตั๊งมู๊ตขี่สึ๊กกฺว่า


ၵွင်ႈၵၢင်ႇ

ၵွင်ႈ (ก้อ̂ง, “ปืน, กล้อง”) + ၵၢင်ႇ (ก่าง, “คันธนู, หน้าไม้”)


ငဝ်ႈငုၼ်း

ငဝ်ႈ (ง้ว, “เหง้า”) + ငုၼ်း (งุ๊น, “ปลาย, ท้าย, สุด”)

รากเหง้า, พื้นฐาน

สำนักงานใหญ่


ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်

ၽူႈ (ผู้) + ယႂ်ႇ (ใย่) + ၵူၼ်း (กู๊น) + လူင် (ลูง) (ผู้ + ใหญ่ + คน + หลวง)

ผู้ใหญ่, หัวหน้า


ၶေႃႈၵႂၢမ်း

ၶေႃႈ (ข้อ̂) + ၵႂၢမ်း (กฺว๊าม) (ข้อ + ความ)

คำ, คำพูด, ประโยค

ၶေႃႈၵႂၢမ်းၵူၼ်းလီၵူၼ်းငၢမ်းၼၼ်ႉပဵၼ် ၼမ်ႉဢွၵ်ႇႁူးဢသၢၵ်ႈ

คำพูดคำจาของคนดีคนงามนั้น เป็นบ่อน้ำแห่งชีวิต

ข้อ̂กฺว๊ามกู๊นลีกู๊นง๊ามนั๎นเปน นั๎มอ่อ̂กหู๊อส้าก


ဢသၢၵ်ႈ

ยืมมาจากพม่า အသက် (อสก์, “ชีวิต, อายุ, ลมหายใจ”), จาก အ- (อ-) + သက် (สก์) โดยคำว่า သက် (สก์) มาจากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *m-sak (“ลมหายใจ; ชีวิต”); เทียบภาษาจีน 息 (“ลมหายใจ, ชีวิต”)

မီးဢသၢၵ်ႈသၢမ်သိပ်းႁႃႈပီ။

มีอายุสามสิบห้าปี (หรือมีชีวิตมาสามสิบห้าปี)

มี๊อส้ากสามสิ๊ปห้าปี.


တူင်ႉတိုၼ်ႇ

တူင်ႉ (ตู๎ง) + တိုၼ်ႇ (ตึ่น)

ไหวตัว, ตื่นตัว, ไหวทัน

တူၵ်းၸႂ်တူင်ႉတိုၼ်ႇ

ตู๊กใจตู๎งตึ่น


ၸိူဝ်ႉၽၼ်း

ၸိူဝ်ႉ (เจิ๎ว) + ၽၼ်း (ผั๊น)

เมล็ด, เมล็ดพันธุ์

မီးၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇဝၢၼ်ႇၸိူဝ်ႉၽၼ်း

มีคนคนหนึ่ง ออกไปหว่านเมล็ดพันธุ์

มี๊กู๊นก๎อ̂นึ้ง อ่อ̂กกฺว่าว่านเจิ๎วผั๊น


ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ

ႁုၼ်ႇ (หุ่น) + ႁၢင်ႈ (ห้าง) (หุ่น + ร่าง)

မီးႁုၼ်ႇႁၢင်ႈသၢင်ႇသီႈၸုၵ်းယူႇ

มีรูปปั้นสิงโตตั้งอยู่

มี๊หุ่นห้างส่างสี้จุ๊กยู่


ႁူဝ်ပဝ်ႈ

ႁူဝ် (หูว, “หัว”) + ပဝ်ႈ (ป้ว, “หัวหน้า”)

ယုၵ်ႉဢဝ်မၼ်းၶိုၼ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ

แต่งตั้งเขาให้ขึ้นเป็นประธาน

ยุ๎กอวมั๊นขึ้นเปนหูวป้ว


ၵဝ်ႉငဝ်ႈ

ၵဝ်ႉ (ก๎ว) + ငဝ်ႈ (ง้ว) (เค้า + เหง้า)


ၶၢဝ်းတၢင်း

ၶၢဝ်း (ข๊าว, “คราว”) + တၢင်း (ต๊าง, “ทาง”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄາວທາງ (คาวทาง), เขิน ᨤᩣ᩠ᩅᨴᩤ᩠ᨦ (ฅาวทาง), ไทลื้อ ᦆᦱᧁᦑᦱᧂ (ฅาวทาง), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥰᥖᥣᥒᥰ (ฃ๊าวต๊าง)

ระยะ, ระยะทาง, ระยะห่าง, การเดินทาง

ၶၢဝ်းတၢင်းဢၼ်ၵႆၼႃႇလူင်လၢင်

ระยะอันไกลมาก ๆ

ข๊าวต๊างอันไกน่าลูงลาง


ၼႃႈလိၼ်

ၼႃႈ (น้า) + လိၼ် (ลิน) (หน้า + ดิน)

พื้นโลก, แผ่นดิน

ၼႃႈလိၼ်ႁႅင်ႈႁွင်ယူႇ

พื้นดินแห้งเหือดอยู่

น้าลินแห้งหอ̂งยู่


ၶေႃႈမုလ်း

ยืมมาจากไทย ข้อมูล

ၶေႃႈမုၼ်း
ข้อ̂มุ๊ล (transliteration)

ပိုၼ်ၽႄႈၶေႃႈမုလ်းဢၼ်ၽိတ်းမၢႆမီႈ

เผยแพร่ข้อมูลที่ผิดกฎระเบียบ

ปึนแผ้ข้อ̂มุ๊ลอันผิ๊ตมายมี้


မၢႆမီႈ

မၢႆ (มาย, “หมาย”) + မီႈ (มี้, “แบบแผน, กฎ”)

ဢူႉပတေႇ

กฎระเบียบ, กฎหมาย, ข้อบังคับ

တြႃး

กฎระเบียบ, กฎหมาย, ข้อบังคับ

กฎระเบียบ, กฎหมาย, ข้อบังคับ

မၢႆမီႈဢၼ်ထုၵ်ႇ

กฎระเบียบที่เหมาะสม

มายมี้อันถุ่ก

မၢႆမီႈဢၼ်တိုၼ်းတေလႆႈၸွမ်း

กฎระเบียบที่ต้องปฏิบัติตามตลอด

มายมี้อันตึ๊นเตไล้จ๊อ̂ม


ဢၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔalᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อัน, อีสาน อัน, ลาว ອັນ (อัน), คำเมือง ᩋᩢ᩠ᨶ (อัน), เขิน ᩋᩢ᩠ᨶ (อัน), ไทลื้อ ᦀᧃ (อัน), ไทดำ ꪮꪽ (อัน), ไทใต้คง ᥟᥢ (อัน), อาหม 𑜒𑜃𑜫 (อน์), จ้วง aen


တြႃး

ยืมมาจากพม่า တရား (ตรา:); ร่วมเชื้อสายกับอาหม 𑜄𑜠 𑜍𑜠 (ตะ ระ)

ၸီႇယၢင်ႇဢပျတ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇတြႃး

ตัดสินโทษตามกฎหมาย

จี่ย่างอปฺยั้ต จ๊อ̂มนั่งตฺร๊า

ความถูกต้อง, ยุติธรรม, ความเป็นธรรม

ธรรม (คำสั่งสอนในศาสนา)


ပၵ်းပိူင်

ပၵ်း (ปั๊ก, “แบบ”) + ပိူင် (เปิง, “แบบ”)

รูปแบบ, แบบแผน, ระเบียบ

မၼ်းၸၢႆးပဵၼ်ၵူၼ်းမီးပၵ်းပိူင်။

เขาเป็นคนมีระเบียบ

มั๊นจ๊ายเปนกู๊นมี๊ปั๊กเปิง.


ပီႈၼွင်ႉ

ပီႈ (ปี้, “พี่”) + ၼွင်ႉ (น๎อ̂ง, “น้อง”)


ႁူဝ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ruəꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย รั้ว, คำเมือง ᩁ᩠ᩅᩫ᩶ (รว็้), เขิน ᩁ᩠ᩅᩫ᩶ (รว็้), อีสาน ฮั้ว, ลาว ຮົ້ວ (ฮ็้ว), ไทลื้อ ᦷᦣᧉ (โฮ้)


ၶူဝ်းၶွင်

ၶူဝ်း (ขู๊ว, “ของ”) + ၶွင် (ขอ̂ง, “ของ”)

ทรัพย์สมบัติ, ทรัพย์สิน


ၵွင်းမူး

เทียบไทใต้คง ᥐᥩᥒᥰᥛᥧᥰ (ก๊อ̂งมู๊)


ၵႄႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *keːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แก่, คำเมือง ᨠᩯ᩵ (แก่), ลาว ແກ່ (แก่), ไทใต้คง ᥐᥥᥱ (เก่), จ้วง geq, แสก เก

ผู้ใหญ่บ้าน, ผู้นำของหมู่บ้าน


တီႈလိၼ်

တီႈ (ตี้) + လိၼ် (ลิน)


ၼမ်ႉၼွင်

ၼမ်ႉ (นั๎ม) + ၼွင် (นอ̂ง)

หนองน้ำ, ทะเลสาบ


ဢႃယု

จากสันสกฤต आयु (อายุ); เทียบบาลี อายุ


သႃသၼႃ

จากสันสกฤต शासन (ศาสน, “คำสอน, ข้อบังคับ”); เทียบบาลี สาสน


ၶဵင်ႇၽီ

ၶဵင်ႇ (เข่ง) + ၽီ (ผี)


ႁိတ်ႈႁွႆး

ႁိတ်ႈ (หิ้ต) + ႁွႆး (ห๊อ̂ย), เทียบคำเมือง ᩁᩦ᩠ᨲᩁᩬ᩠ᨿ (รีตรอย)

จารีต, ประเพณี

ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆး

จารีตประเพณี

ฝิ้งหิ้ตห๊อ̂ย


သၢင်ႇၵၢၼ်း

พม่า သင်္ကန်း (สง์ฺกน์:)


ၾိင်ႈငႄႈ

ၾိင်ႈ (ฝิ้ง) + ငႄႈ (แง้)

รูปแบบอื่นของ ၽိင်ႈငႄႈ (ผิ้งแง้)


လိၵ်ႈလၢႆး

လိၵ်ႈ (ลิ้ก, “ตัวหนังสือ”) + လၢႆး (ล๊าย, “ลาย”)

หนังสือ, วรรณกรรม


ပုၼ်ႈၽွၼ်း

ပုၼ်ႈ (ปุ้น, “ส่วน, ส่วนแบ่ง”) + ၽွၼ်း (ผ๊อ̂น, “ส่วน, ตอน”)

หน้าที่, ความรับผิดชอบ

တေမီးၽႂ်ႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းဢၼ်ၼႆႉ

จะมีใครรับผิดชอบเรื่องนี้

เตมี๊ใผหั๎ปอวปุ้นผ๊อ̂นอันไน๎

ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵူၼ်းၸၢႆးလူဝ်ႇလႆႈႁႃငိုၼ်းလဵင်ႉၼႃႈႁိူၼ်း

หน้าที่ของผู้ชายคือต้องหาเงินเลี้ยงครอบครัว

ปุ้นผ๊อ̂นกู๊นจ๊ายลู่วไล้หางึ๊นเล๎งน้าเหิ๊น


လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ

လုၵ်ႈ (ลุ้ก, “ลูก”) + ဢွၼ်ႇ (อ่อ̂น, “อ่อน”); เทียบไทย ลูกอ่อน, ไทลื้อ ᦟᦴᧅᦀᦸᧃᧈ (ลูกอ่อ̂น)


လုၵ်ႈႁဵၼ်း

လုၵ်ႈ (ลุ้ก, “ลูก”) + ႁဵၼ်း (เห๊น, “เรียน”), เทียบไทลื้อ ᦟᦴᧅᦵᦣᧃ (ลูกเฮน)


လွင်ႈတၢင်း

လွင်ႈ (ล้อ̂ง, “เรื่อง, เหตุ”) + တၢင်း (ต๊าง, “ทาง”)

สาเหตุ, เหตุผล

ၵွပ်ႈလွင်ႈတၢင်းၼႆႉ

เพราะเหตุนี้

ก้อ̂ปล้อ̂งต๊างไน๎

แนวทาง, วิธี


ပူႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pɯwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปู่, ลาว ປູ່ (ปู่), ไทลื้อ ᦔᦴᧈ (ปู่), อาหม 𑜆𑜥 (ปู), ปู้อี baus, จ้วงแบบหนง buq


ၶူးသွၼ်

ၶူး (ขู๊, “ครู”) + သွၼ် (สอ̂น, “สอน”)

ครู, อาจารย์


ငဝ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰŋawꟲ¹, จากจีนเก่า 藕 (OC *ŋoːʔ, “รากบัว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เหง้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨦᩮᩢ᩶ᩣ (เหงั้า), ลาว ເຫງົ້າ (เหง็้า), ไทลื้อ ᦄᧁᧉ (เหง้า), อาหม 𑜂𑜧 (งว์), 𑜂𑜨𑜧 (งอ̂ว์), หรือ 𑜂𑜧𑜈𑜫 (งว์ว์)

ต้น, พื้นฐาน


ပၢၵ်ႇပီမိူင်း

ပၢၵ်ႇ (ป่าก, “ร้อย”) + ပီမိူင်း (ปีเมิ๊ง, “ปี”)


ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ

ၸဝ်ႈ (จ้ว) + ၼႃႈ (น้า) + တီႈ (ตี้)


ယႃႈမဝ်းၵမ်

ယႃႈ (ย้า) + မဝ်း (ม๊ว) + ၵမ် (กัม)


ၸႄႈဝဵင်း

ၸႄႈ (แจ้) + ဝဵင်း (เว๊ง)


ၸႄႈတွၼ်ႈ

ၸႄႈ (แจ้) + တွၼ်ႈ (ต้อ̂น)

จังหวัด, เทศมณฑล, เขตการปกครองท้องถิ่น


ၵၢင်ၶမ်ႈ

ၵၢင် (กาง) + ၶမ်ႈ (ขั้ม)


တီႈ

From ไทดั้งเดิม *diːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ที่, ลาว ທີ່ (ที่), คำเมือง ᨴᩦ᩵ (ที่), เขิน ᨴᩦ᩵ (ที่), ไทลื้อ ᦑᦲᧈ (ที่)


တၵ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตัก, ลาว ຕັກ (ตัก), อาหม 𑜄𑜀𑜫 (ตก์)

ตัก (หน้าขา)


တူဝ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตัว, คำเมือง ᨲᩫ᩠ᩅ (ต็ว), ลาว ໂຕ (โต) หรือ ຕົວ (ต็ว), ไทลื้อ ᦷᦎ (โต), ไทดำ ꪶꪔ (โต), อาหม 𑜄𑜥 (ตู) หรือ 𑜄𑜤 (ตุ), จ้วง duz, แสก ทั๊ว

တူဝ်ထိူၼ်ႇ


သိုင်ႇ

เพิง, โรงนา, กระท่อม, กระต๊อบ


တၢင်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่าง, อีสาน ต่าง, ลาว ຕ່າງ (ต่าง), คำเมือง ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), เขิน ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), ไทลื้อ ᦎᦱᧂᧈ (ต่าง), ไทดำ ꪔ꪿ꪱꪉ (ต่าง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥱ (ต่าง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์)

ตะกร้า, กระจาด

ชื่อของตัวอักษรดังนี้ ိ (ิ)


ဢဵၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjenᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เอ็น, ลาว ເອັນ (เอัน), ไทลื้อ ᦀᦲᧃ (อีน), ไทใต้คง ᥟᥥᥢ (เอน), อาหม 𑜒𑜢𑜃𑜫 (อิน์), แสก อิ๋น


ပဵမ်ႉ

บริเวณข้าง ๆ ตัว


ၽေး

จากพม่า ဘေး (เภ:), บาลี ภย

สิ่งชั่วร้าย, ภัยอันตราย


တႅပ်း

ชิ้นส่วน ที่ตัดออกมา

ภาชนะคล้ายกระจาด เอาไว้วางสิ่งของอย่างคลี่แผ่ออก


ပိူၼ်ႈ

คนแปลกหน้า, คนที่ไม่รู้จักมักคุ้นเป็นอย่างดี


ႁႃႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kraːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่า, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ (ห่า), เขิน ᩉ᩵ᩣ (ห่า), อีสาน ห่า, ลาว ຫ່າ (ห่า), ไทลื้อ ᦠᦱᧈ (ห่า), พ่าเก ꩭႃ (หา), อาหม 𑜍𑜠 (ระ), จ้วง haq, จ้วงแบบจั่วเจียง haq


ဢူၼ်

ซอส, น้ำข้น (เช่น น้ำผึ้ง)


တဝ်

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 陶 (MC yew|daw); ร่วมเชื้อสายกับไทย เตา


ၶုၼ်

จากจีนยุคกลาง 君 (MC kjun); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขุน, คำเมือง ᨡᩩᩁ (ขุร), ลาว ຂຸນ (ขุน), ไทลื้อ ᦃᦳᧃ (ฃุน), ไทใต้คง ᥑᥧᥢᥴ (ฃู๋น), อาหม 𑜁𑜤𑜃𑜫 (ขุน์)


မဵဝ်း

ยืมมาจากพม่า မျိုး (มฺโย:); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦙᦷᦍ (มโย)


ၵျၢမ်း

จากพม่า ကျမ်း (กฺยม์:)

หนังสือเรียน


ၼိူဝ်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *n.mɤːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เนื้อ, คำเมือง ᨶᩮᩬᩥ᩶ᩋ (เนอิ้อ), ลาว ເນຶ້ອ (เนึ้อ) หรือ ເນື້ອ (เนื้อ), ไทลื้อ ᦵᦓᦲᧉ (เนี้), เขิน ᨶᩮᩬᩨ᩶ (เนอื้), อาหม 𑜃𑜢𑜤𑜈𑜫 (นึว์), ปู้อี noh, จ้วง noh, จ้วงแบบหนง nowx หรือ nwx, แสก หมร้อ


ၽႃႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *vaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟ้า, คำเมือง ᨼ᩶ᩣ (ฟ้า), ลาว ຟ້າ (ฟ้า), ไทลื้อ ᦝᦱᧉ (ฟ้า), ไทดำ ꪡ꫁ꪱ (ฟ้า), อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า) หรือ 𑜇𑜞𑜠 (ผฺระ), จ้วง fax


ၽႃႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *braːꟲ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย พร้า, คำเมือง ᨻᩕ᩶ᩣ (พร้า) หรือ ᨽ᩶ᩣ (ภ้า), เขิน ᨻᩕ᩶ᩣ (พร้า) หรือ ᨽ᩶ᩣ (ภ้า), ลาว ພ້າ (พ้า), ไทลื้อ ᦘᦱᧉ (ภ้า), ไทใต้คง ᥚᥣᥳ (ผ๎า), พ่าเก ၸႃ (ผา), อาหม 𑜇𑜠 (ผะ)


ပိူင်ႈ

เบ้าหลอมตื้น


ၵႄႈ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨣᩯ᩵ (แค่)

ช่องว่างระหว่างสองสิ่ง, ระยะห่าง


လွတ်ႈ

แมลงชนิดหนึ่ง คล้ายยุง แต่ตัวเล็กกว่า


ၶိူဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย เครือ, ลาว ເຄືອ (เคือ), ไทลื้อ ᦵᦆᦲ (เฅี), ไทใต้คง ᥑᥫᥰ (เฃ๊อ̂) หรือ ᥞᥫᥰ (เห๊อ̂)

เครือ, เชื้อสาย


ၶၢၼ်း

จากพม่า ခန်း (ขน์:)


ႁူမ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rɤmᴮ, จากจีนเก่า 蔭 (OC *qrɯms); ร่วมเชื้อสายกับไทย ร่ม, คำเมือง ᩁᩫ᩠᩵ᨾ (ร็่ม), ลาว ຮົ່ມ (ฮ็่ม), ไทลื้อ ᦷᦣᧄᧈ (โฮ่ม), อาหม 𑜍𑜤𑜪 (รุํ)

ร่มเงา, บริเวณที่ไม่ถูกแดด


ပွၵ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦗᦸᧅ (พอ̂ก)


မူႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมู่, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩪ᩵ (หมู่), ลาว ໝູ່ (หมู่), ไทลื้อ ᦖᦴᧈ (หมู่), อาหม 𑜉𑜥 (มู)


မူႇ

ยืมมาจากบาลี มูล


တင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทั่ง, คำเมือง ᨴᩢ᩠᩵ᨦ (ทั่ง), ลาว ທັ່ງ (ทั่ง), ไทลื้อ ᦑᧂᧈ (ทั่ง)


ၼွင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย น่อง, ลาว ນ່ອງ (น่อง), คำเมือง ᨶ᩵ᩬᨦ (น่อง), ไทลื้อ ᦓᦸᧂᧈ (น่อ̂ง)


ၸၼ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟanꟲ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั้น, คำเมือง ᨩᩢ᩠᩶ᨶ (ชั้น), ลาว ຊັ້ນ (ซั้น), ไทลื้อ ᦋᧃᧉ (ชั้น), อาหม 𑜋𑜃𑜫 (ฉน์)

ชั้น, ระดับ, ตำแหน่ง

ၶႃႈႁဝ်းလႆႈၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉယဝ်ႉ။

ผมได้เลื่อนตำแหน่งแล้ว

ข้าห๊วไล้ขึ้นจั๎นย๎ว.


တူင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตง, ลาว ຕົງ (ต็ง), คำเมือง ᨲᩫ᩠ᨦ (ต็ง), เขิน ᨲᩫ᩠ᨦ (ต็ง), ไทลื้อ ᦎᦳᧂ (ตุง)

ตง (ไม้เครื่องเรือนที่วางพาดขวางบนรอดหรือคาน)


တူင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตวง, ลาว ຕວງ (ตวง), คำเมือง ᨲ᩠ᩅᨦ (ตวง), ไทลื้อ ᦷᦎᧂ (โตง)

จำนวนหรือปริมาณที่ตวงมา


ၸၢဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาว, คำเมือง ᨩᩣ᩠ᩅ (ชาว), ลาว ຊາວ (ซาว), ไทลื้อ ᦋᦱᧁ (ชาว)


ၸိူဝ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เชื้อ, คำเมือง ᨩᩮᩥ᩶ᩬᩋ (เชิ้ออ), ลาว ເຊື້ອ (เซื้อ), ไทลื้อ ᦵᦋᦲᧉ (เชี้)

เชื้อ, เชื้อสาย


သၽႃး

จากสันสกฤต सभा (สภา) < บาลี สภา


ၶူဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ครัว, ลาว ຄົວ (ค็ว), คำเมือง ᨣᩕ᩠ᩅᩫ (ครว็) หรือ ᨤ᩠ᩅᩫ (ฅว็), ไทลื้อ ᦷᦆ (โฅ)

ข้าวของ, สิ่งของ, ทรัพย์สิน


ၵူႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡuːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คู่, ลาว ຄູ່ (คู่), ไทลื้อ ᦅᦴᧈ (คู่)


ၵဵဝ်ႇ

ผีหรือวิญญาณที่อยู่กับคนตั้งแต่เกิด


ၵၢင်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨠ᩵ᩣ᩠ᨦ (ก่าง), ไทลื้อ ᦂᦱᧂᧈ (ก่าง), ไทใต้คง ᥐᥣᥒᥱ (ก่าง), อาหม 𑜀𑜂𑜫 (กง์)


ၶေႃႈ

ข้อ (ข้อมือ ข้อเท้า)


ၶၢဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย คราว, ลาว ຄາວ (คาว), ไทลื้อ ᦆᦱᧁ (ฅาว)

ၶၢဝ်းၽူၼ်


တိုၼ်း

ทุน (เงินหรือทรัพย์)

ทุน (ของเดิม)

เชื้อสาย, ลูกหลาน


တႃႇ

ยืมมาจากพม่า တာ (ตา); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨲ᩵ᩣ (ต่า, “ส่วน, สำหรับ, เพื่อ”), ไทใต้คง ᥖᥣᥱ (ต่า, “มื้อ”), อาหม 𑜄𑜠 (ตะ, “เพื่อ”)

တႃႇၼိုင်ႈ


ၸိုင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับอาหม 𑜋𑜢𑜤𑜂𑜫 (ฉึง์)

เขตอำนาจตามกฎหมาย


ၸိူင်ႉ

ร่วมเชื่อสายเดียวกับลาว ເຊື້ອງ (เซื้อง), คำเมือง ᨩᩮᩬᩥ᩶ᨦ (เชอิ้ง), ไทลื้อ ᦵᦋᦲᧂᧉ (เชี้ง)

นางบำเรอ, นางสนม


ၸူဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั่ว, คำเมือง ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), เขิน ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), ลาว ຊົ່ວ (ซ็่ว), ไทลื้อ ᦷᦋᧈ (โช่)

ที่, แหล่ง, แห่ง


ပပ်ႉသပ်းၸႅင်ႈ

ပပ်ႉ (ปั๎ป) + သပ်း (สั๊ป) + ၸႅင်ႈ (แจ้ง)


ၼႃႈႁိူၼ်း

ၼႃႈ (น้า, “หน้า”) + ႁိူၼ်း (เหิ๊น, “เรือน”)


မၢၵ်ႇၸင်ႈ

ทับทิม (ผลไม้)


မၢၵ်ႇဢိတ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪢꪱꪀꪮꪲꪒ (หมากอิด)


မၢၵ်ႇၵႃႇ

ฝรั่ง (ผลไม้)


မၢၵ်ႇႁူဝ်

မၢၵ်ႇ (ม่าก, “ลูก”) + ႁူဝ် (หูว, “หัว”)


မၢၵ်ႇမူင်ႈသီႇႁူဝ်ႇ

มะม่วงหิมพานต์


ၵဵင်း

เชียง (คำเรียกเมือง)


ႁွၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kroːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หอก, ลาว ຫອກ (หอก), ไทดำ ꪬꪮꪀ (หอก), อาหม 𑜍𑜨𑜀𑜫 (รอ̂ก์)


ၾၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝัน, ลาว ຝັນ (ฝัน), อาหม 𑜇𑜃𑜫 (ผน์) หรือ 𑜇𑜞𑜃𑜫 (ผฺรน์)


ၽိူဝ်

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦵᦕᦲ (เผี)


ၽိူဝ်

เกลียว, เปีย


တမ်ႇငႃႈ

ยืมมาจากพม่า တံငါ (ตํงา)

ชาวประมง, คนหาปลา


တမၢၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า တမန် (ตมน์)


တယလူဝ်ႇ

พม่า တရားလို (ตรา:โล)

โจทก์, ผู้ร้องทุกข์


တရေႃး

พม่า တရော (ตเรา); เทียบมอญ ဒြဝ် (ทฺรว์), คำเมือง ᩈᩃᩬᩴ᩶ (สลอํ้)


တယေႃး

พม่า တရော (ตเรา)


တဵင်ႇၶႄး

พม่า ဒိန်ခဲ (ทิน์แข)

ชีส, เนยแข็ง


တွၵ်ႉတႄႉ

พม่า တောက်တဲ့ (เตาก์แต̥)


ထီး

ยืมมาจากพม่า ထီး (ถี:)


ထေႃးပၢတ်ႈ

ยืมมาจากพม่า ထောပတ် (เถาปต์)


ထွင်ႇ

ยืมมาจากพม่า ထောင် (เถาง์)


ပရုၵ်ႈ

ยืมมาจากพม่า ပရုတ် (ปรุต์), จากสันสกฤต कर्पूर (กรฺปูร)


ပူၺ်း

ร่วมเชื้อสายกับ ไทย มวย, ลาว ມວຍ (มวย)


ပေႃႇလုင်း

พม่า ဘောလုံး (เภาลุํ:)


ပၢင်ႇၵႃႇ

พม่า ပန်ကာ (ปน์กา)


ပၢၼ်းၵုမ်း

พม่า ပန်းကုံး (ปน์:กุํ:)


မင်းသႃး

พม่า မင်းသား (มง์:สา:)


မျႃႉ

พม่า မြ (มฺร)


ယၢၼ်ႇသူႇ

ยืมมาจากพม่า ရန်သူ (รน์สู)


လေႇယိၼ်ႇပျၢၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า လေယာဉ်ပျံ (เลยาญ์ปฺยํ)


လၢၵ်ႈသမႃး

พม่า လက်သမား (ลก์สมา:)


လၢၵ်ႈသွင်ႇ

ยืมมาจากพม่า လက်ဆောင် (ลก์เฉาง์)


လၢၵ်ႈၸွပ်ႈ

พม่า လက်စွပ် (ลก์จฺวป์)


လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈ

ยืมมาจากพม่า လက်နက် (ลก์นก์)


ဝင်ႇၵပႃႇ

พม่า ဝင်္ကပါ (วง์ฺกปา)


ဝုၼ်ႇၵျီးၶျုၵ်ႈ

ยืมมาจากพม่า ဝန်ကြီးချုပ် (วน์กฺรี:ขฺยุป์)

นายกรัฐมนตรี


ဝၢၵ်ႈဢူႇ

ยืมมาจากพม่า ဝက်အူ (วก์อู)


သရၽူႇ

ยืมมาจากพม่า သရဖူ (สรผู)


သေးယူင်ႇ

ยืมมาจากพม่า ဆေးရုံ (เฉ:รุํ)


သၢၼ်ႇလႅၵ်ႉ

พม่า သံလိုက် (สํไลก์)


သၵျႃး

พม่า သကြား (สกฺรา:)

น้ำตาล (ผงให้รสหวาน)


ဢၸူဝ်းယႃႉ

ยืมมาจากพม่า အစိုးရ (อโจ:ร)

รัฐบาล, องค์กรปกครอง


ႀရၽူႇ

พม่า သရဖူ (สรผู)


ႀူဝ်း

พม่า သိုး (โส:)


ပႃးၸပူတ်ႉ

หนังสือเดินทาง


ဝႂ်ၶၢမ်ႈမိူင်း

ဝႂ် (ใว) + ၶၢမ်ႈ (ข้าม) + မိူင်း (เมิ๊ง)

หนังสือเดินทาง


ယူး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲuːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยู [สุโขทัย], คำเมือง ᨿᩪ (ยู), อีสาน ญู, ลาว ຍູ (ยู), ไทขาว ꪑꪴ


ဝၢဝ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่าว, ลาว ບ່າວ (บ่าว), ไทลื้อ ᦢᦱᧁᧈ (บ่าว), อาหม 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์) หรือ 𑜉𑜨𑜧𑜈𑜫 (มอ̂ว์ว์), จ้วง mbauq

รูปแบบอื่นของ မၢဝ်ႇ (ม่าว, “บ่าว”)


ၵႂၢၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xwaːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวาน, ลาว ຂວານ (ขวาน), ไทลื้อ ᦧᦱᧃ (ฃวาน) หรือ ᦃᦱᧃ (ฃาน), ไทดำ ꪄꪫꪱꪙ (ฃวาน), อาหม 𑜁𑜃𑜫 (ขน์)


ၵူၺ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kluəjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กล้วย, คำเมือง ᨠᩖ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ (กลว้ย) หรือ ᨠ᩠ᩃ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ (กลว้ย), ลาว ກ້ວຍ (ก้วย), ไทลื้อ ᦂᦽᧉ (โก้ย), ไทดำ ꪀ꫁ꪺꪥ (กั้วย), อาหม 𑜀𑜤𑜐𑜫 (กุญ์), ปู้อี joic, จ้วง gyoij


ၽႃႇသႃႇ

จากบาลี ภาสา

ภาษา (ใช้ในทางศาสนา)

จารีตประเพณี


လၢၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลาน, คำเมือง ᩉᩖᩣ᩠ᨶ (หลาน), เขิน ᩉᩖᩣ᩠ᨶ (หลาน), ลาว ຫຼານ (หลาน), ไทลื้อ ᦜᦱᧃ (หลาน), ไทดำ ꪨꪱꪙ (หลาน), ไทใต้คง ᥘᥣᥢᥴ (ล๋าน), อาหม 𑜎𑜃𑜫 (ลน์), จ้วง lan, แสก หล่าน


ႁဵင်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย แห่ง, ลาว ແຫ່ງ (แห่ง)


ထမ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cramꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ้ำ, คำเมือง ᨳᩴ᩶ᩣ (ถํ้า), ลาว ຖ້ຳ (ถ้ำ), ไทลื้อ ᦏᧄᧉ (ถั้ม), ไทดำ ꪖꪾ꫁ (ถ้ำ), อาหม 𑜌𑜪 (ถํ), จ้วง gamj


မဝ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mawᴮ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย เม่า, ลาว ເມົ່າ (เม็่า), ไทใต้คง ᥛᥝᥲ (เม้า), พ่าเก မွ် (เมา), อาหม *𑜉𑜨𑜧 (*มอ̂ว์)

(ၶဝ်ႈ~) ข้าวเม่า


မဝ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mawᴮ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย เม่า, อีสาน เม่า, ลาว ເມົ່າ (เม็่า), คำเมือง ᨾᩮᩢ᩵ᩣ (เมั่า), เขิน ᨾᩮᩢ᩵ᩣ (เมั่า), ไทลื้อ ᦙᧁᧈ (เม่า), พ่าเก မွ် (เมา), อาหม 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์)

(မႅင်း~) แมลงเม่า


မဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบ้า, ลาว ເບົ້າ (เบ็้า)


ဝဝ်ႈ

รูปแบบอื่นของ မဝ်ႈ (ม้ว, “เบ้า”)


မေႃႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmoːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หม้อ, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᩴ᩶ (หมอํ้), ลาว ໝໍ້ (หมํ้), ไทลื้อ ᦖᦸᧉ (หม้อ̂), ไทดำ ꪢꪷ꫁ (หมํ้), อาหม 𑜉𑜦𑜡 (มอ̂), จ้วง moj, แสก ม̂อ


ထူး

ยืมมาจากพม่า ထူး (ถู:, “โซ่ตรวน”)

โซ่ตรวนเหล็กหรือเชือก


ဢွၵ်းဢေႃ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩬᨠᩋᩴᩬ (ออกอํอ), ลาว ອອກອໍ (ออกอํ), เขิน ᩋᩬᨠᩋ᩷


ဢူးယဵၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ဥယျာဉ် (อุยฺยาญ์), จากบาลี อุยฺยาน; เทียบสันสกฤต उद्यान (อุทฺยาน)


ဢၶႂၢင်ႉ

ยืมมาจากพม่า အခွင့် (อขฺวง์̥)

ပေႃႈမႄႈၼႆႉပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်မီးဢၶႂၢင်ႉလိူၵ်ႈၵဵပ်းပုၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈလၢင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈႁဵၼ်းဢဝ်ပၢႆးၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းၼၼ်ႉယူႇဢေႃႈ။

ป้อ̂แม้ไน๎เปนก๎อ̂อันมี๊อขฺว๎างเลิ้กเก๊ปปุ้นต่าลุ้กล๊างจ้วก่วเตไล้เห๊นอวป๊ายกู้เม๊วเม๊วนั๎นยู่อ้อ̂.


ႁူၵ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮวก, ลาว ຮວກ (ฮวก), ไทดำ ꪅꪺꪀ (ฅัวก), อาหม 𑜁𑜤𑜀𑜫 (ขุก์)


ဢူၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ้น, ลาว ອົ້ນ (อ็้น), คำเมือง ᩋᩫ᩠᩶ᨶ (อ็้น), เขิน ᩋᩫ᩠᩶ᨶ (อ็้น), ไทลื้อ ᦀᦳᧃᧉ (อุ้น)


ဝူဝ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋuəᴬ⁴ (Jonsson, 1991); เทียบจีนเก่า 牛 (OC *ŋʷɯ); ร่วมเชื้อสายกับไทย วัว หรือ งัว, คำเมือง ᨦ᩠ᩅᩫ (งว็), อีสาน งัว, ลาว ງົວ (ง็ว), ไทลื้อ ᦷᦇ (โง), ᦷᦞ (โว) หรือ ᦷᦣ (โฮ), ไทดำ ꪉꪺ (งัว), ไทขาว ꪉꪺ, ไทใต้คง ᥒᥨᥝᥰ (โง๊ว) หรือ ᥝᥨᥝᥰ (โว๊ว), อาหม 𑜆𑜥 (ปู) หรือ 𑜑𑜥 (หู)


ပႃႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ป่า, คำเมือง ᨸ᩵ᩣ (ป่า), ลาว ປ່າ (ป่า), ไทลื้อ ᦔᦱᧈ (ป่า), ไทดำ ꪜ꪿ꪱ (ป่า), อาหม 𑜆𑜡 (ปา)


တူင်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *doŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทุ่ง, ลาว ທົ່ງ (ท็่ง), ญ้อ ท่ง, อีสาน ท่ง, คำเมือง ᨴᩫ᩠᩵ᨦ (ท็่ง), เขิน ᨴᩫ᩠᩵ᨦ (ท็่ง), ไทลื้อ ᦑᦳᧂᧈ (ทุ่ง), ไทดำ ꪶꪕ꪿ꪉ (โตฺ่ง), ไทใต้คง ᥖᥨᥒ (โตง), อาหม 𑜄𑜤𑜂𑜫 (ตุง์)

တူင်ႈၼႃး


ပူင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พ่วง, คำเมือง ᨻ᩠ᩅ᩵ᨦ (พว่ง), เขิน ᨻ᩠ᩅ᩵ᨦ (พว่ง), ลาว ພ່ວງ (พ่วง)

พ่วง (ของเรือนแพ)


ဢၢင်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʔaːŋᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *ʔaːŋᴮ, จากจีนยุคกลาง 盎 (MC 'angX|'angH); ร่วมเชื้อสายกับไทย อ่าง, อีสาน อ่าง, ลาว ອ່າງ (อ่าง), คำเมือง ᩋ᩵ᩣ᩠ᨦ (อ่าง), เขิน ᩋ᩵ᩣ᩠ᨦ (อ่าง), ไทลื้อ ᦀᦱᧂᧈ (อ่าง), ไทดำ ꪮ꪿ꪱꪉ (อ่าง), ไทขาว ꪮꪱꪉꫀ, ไทใต้คง ᥟᥣᥒᥱ (อ่าง), อาหม 𑜒𑜂𑜫 (อง์)


သႆႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ໄສ້ (ไส้), ไทลื้อ ᦺᦉᧉ (ไส้), ไทใหญ่ သႆႈ (ไส้), อาหม 𑜏𑜩 (สย์), จ้วง saej


ပႅင်ႈ

เชื้อหมัก, ยีสต์


ပီႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *piːᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปี่, ลาว ປີ່ (ปี่), คำเมือง ᨸᩦ᩵ (ปี่), เขิน ᨸᩦ᩵ (ปี่), ไทลื้อ ᦔᦲᧈ (ปี่), ไทดำ ꪜꪲ꪿ (ปิ่), ไทใต้คง ᥙᥤᥱ (ปี่), พ่าเก ပီ (ปี), อาหม 𑜆𑜣 (ปี)


ၽႅၼ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰɛːnᴮ¹, จากจีนยุคกลาง 片 (MC phenH); ร่วมเชื้อสายกับไทย แผ่น, คำเมือง ᨹᩯ᩠᩵ᨶ (แผ่น), ลาว ແຜ່ນ (แผ่น), ไทดำ ꪵꪠ꪿ꪙ (แฝ่น), ไทใต้คง ᥚᥦᥢᥱ (แผ่น), อาหม 𑜇𑜢𑜐𑜫 (ผิญ์)


မၼ်ႈ

ผ้าฝ้ายของไทใหญ่


ႁွင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ร่อง, คำเมือง ᩁᩬ᩵ᨦ (รอ่ง), ลาว ຮ່ອງ (ฮ่อง), เขิน ᩁᩬ᩵ᨦ (รอ่ง), อาหม 𑜍𑜨𑜂𑜫 (รอ̂ง์)


ႁွင်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰrɔːŋꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้อง, คำเมือง ᩉᩬ᩶ᨦ (หอ้ง), ลาว ຫ້ອງ (ห้อง), ไทใต้คง ᥞᥩᥒᥲ (ห้อ̂ง), อาหม 𑜍𑜨𑜂𑜫 (รอ̂ง์) หรือ 𑜑𑜨𑜂𑜫 (หอ̂ง์)


ႁႅဝ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຮ້ວ (แฮ้ว), อีสาน แฮ้ว, เขิน ᩁᩯ᩠᩶ᩅ (แร้ว), ไทลื้อ ᦵᦣᧁᧉ (เฮ้ว), ไทดำ ꪵꪭ꫁ꪫ (แฮ้ว); ร่วมรากกับ ႁဵဝ်ႉ (เห๎ว)


လၢင်ႇ

โรคผิวหนัง ทำให้มีรอยด่าง


လၢႆႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.daːjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้าย, คำเมือง ᨯ᩶ᩣ᩠ᨿ (ด้าย), เขิน ᨯ᩶ᩣ᩠ᨿ (ด้าย), ลาว ດ້າຍ (ด้าย), ไทลื้อ ᦡᦻᧉ (ด้าย), อาหม 𑜓𑜩 (ดย์, “ด้าย”) หรือ 𑜃𑜩 (นย์, “ผ้าไหม”) หรือ 𑜎𑜩 (ลย์, “ผ้าไหม”), จ้วงแบบหนง ndaij


ၵူၼ်

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨠᩫ᩠ᨶ (ก็น), ไทใต้คง ᥐᥨᥢ (โกน)


ၶဵင်ႇ

กรอบ, หิ้ง, ชั้น, ขั้น, ตู้ที่มีชั้น

ၶဵင်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈ

เข่งปั๎ปลิ้ก


ၵိူဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *klwɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เกลือ, คำเมือง ᨠᩖᩮᩬᩥᩋ (เกลอิอ), ลาว ເກືອ (เกือ), อาหม 𑜀𑜢𑜤𑜈𑜫 (กึว์), จ้วง gyu


ငိူၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เงื่อน, คำเมือง ᨦᩮᩬᩥ᩵ᩁ (เงอิ่ร), ลาว ເງື່ອນ (เงื่อน)


ယိူင်း

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 羊 (MC yang, “แพะ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เยือง, ลาว ເຍືອງ (เยือง), คำเมือง ᨿᩮᩬᩥᨦ (เยอิง), เขิน ᨿᩮᩨ᩠ᨦ (เยืง), ไทลื้อ ᦵᦍᦲᧂ (เยีง)

เยือง, เลียงผา


ပိူင်

แบบ, อย่าง, ร่าง, กฎ

ข้าวของ, สมบัติ


လိူဝ်ႈ

ข้อเท็จจริง, สาเหตุ, การกระทำ


လိူဝ်ႈ

เทียบไทย เหรื่อ (ในคำ แขกเหรื่อ)

แขก, ผู้มาหา


လိူဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลื่อย, ลาว ເລື່ອຍ (เลื่อย); เทียบพม่า လွှ (ลฺหฺว)


ၸေႈ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 紙 (MC tsyeX); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨧᩮ᩶ (เจ้), ลาว ເຈ້ຍ (เจ้ย)


တဵဝ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เตี่ยว, ลาว ຕ່ຽວ (ต่ยว) หรือ ກະຕ່ຽວ (กะต่ยว), อีสาน เตี่ยว หรือ กะเตี่ยว, คำเมือง ᨲ᩠ᨿ᩵ᩅ (ตย่ว), เขิน ᨲ᩠ᨿ᩵ᩴ (ตย่ํ), ไทลื้อ ᦵᦎᧁᧈ (เต่ว)

ไทใหญ่ถิ่นตะวันออก


မေႈ

เครื่องกระเบื้อง, เครื่องลายคราม


ဢေ

เด็กอ่อน, ทารก


ဢေ

ชื่อตัวอักษรดังนี้ ေ


ၸူႉၸူဝ်း

คู่รัก, คนรัก


မူဝ်ႇ

หุบเขา, แอ่ง


မူင်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.boŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บุ้ง, ลาว ບົ້ງ (บ็้ง), อาหม 𑜈𑜢𑜤𑜂𑜫 (บึง์), จ้วง mbungq (“ผีเสื้อ”)


မူင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ມ່ວງ (ม่วง)

(မၢၵ်ႇ~) มะม่วง


တူင်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲ᩠ᩅ᩵ᨦ (ตว่ง)

วงกลม, วง, ห่วง

เขต, เขตการปกครองของประเทศ


ႁူင်

ยืมมาจากไทย หงส์, จากบาลี หํส, จากสันสกฤต हंस (หํส); ร่วมรากกับ ႁင်းသႃႇ (หั๊งส่า)


ဝူင်ႈ

รูปแบบอื่นของ မူင်ႈ (มู้ง, “บุ้ง, หนอน”)


ဝူင်ႈ

ระยะ (ทางหรือเวลา)


ဢူင်ႇၸႃး

เทียบลาว ໂອ້ນໂລ່ນຊາ (โอ้นโล่นซา) หรือ ໂອ່ນໂລ່ນຊາ (โอ่นโล่นซา), ไทลื้อ ᦷᦀᦷᦟᧃᦋᦱ (โอโลนชา) หรือ ᦷᦀᧃᦷᦍᧃᦋᦱ (โอนโยนชา)


ငူၼ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ง้วน, คำเมือง ᨦ᩠᩶ᩅᩁ (ง้วร), ลาว ງ້ວນ (ง้วน), ไทลื้อ ᦷᦇᧃᧉ (โง้น)


တူၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตน, ลาว ຕົນ (ต็น), คำเมือง ᨲᩫ᩠ᨶ (ต็น), เขิน ᨲᩫ᩠ᨶ (ต็น), ไทลื้อ ᦎᦳᧃ (ตุน), ไทใต้คง ᥖᥨᥢ (โตน)


ပူမ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปม, ลาว ປົມ (ป็ม), คำเมือง ᨸᩫ᩠ᨾ (ป็ม), เขิน ᨸᩫ᩠ᨾ (ป็ม), ไทลื้อ ᦔᦸᧄ (ปอ̂ม)


သူၼ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sɤnꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้น, ลาว ສົ້ນ (ส็้น)


ၶၢမ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡraːmᴬ, จากไทดั้งเดิม *ɡ.raːmᴬ, จากจีนเก่า 藍 (OC *ɡ·raːm); ร่วมเชื้อสายกับไทย คราม, ลาว ຄາມ (คาม)


သူး

เทียบพม่า ဆု (ฉุ); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨪᩪ (ซู), ไทใต้คง ᥔᥧᥰ (สู๊), อาหม 𑜏𑜥 (สู)

မိူဝ်ႈႁဝ်းႁဵတ်းၼႃႈၵၢၼ်ဢွင်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေလႆႈတွၼ်ႈသူးပၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။

เมื่อเราประสบความสำเร็จจากหน้าที่การงานแล้วนั้น เราต้องให้รางวัลตัวเอง

เมิ้วห๊วเห๊ตน้ากานอ่อ̂งย๎วนั๎น ห๊วเตไล้ต้อ̂นสู๊ปันจ้วก่ว.


ၽၢႆႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝ่าย, ลาว ຝ່າຍ (ฝ่าย), ไทลื้อ ᦚᦻᧈ (ฝ่าย), อาหม 𑜇𑜩 (ผย์)


မၢၵ်ႈမီး

မၢၵ်ႈ (ม้าก, “รวย, มีอย่างเหลือเฟือ”) + မီး (มี๊, “มี, รวย”)

(လွင်ႈ~, ပၢႆး~) เศรษฐกิจ


ၽၢၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ဖန် (ผน์), จากบาลี ผลิก; เทียบสันสกฤต स्फटिक (สฺผฏิก)

แก้ว (หินแข็งใส)


ၶျႃး

ยืมมาจากพม่า ချ (ขฺย)

ชื่อของตัวอักษรดังนี้ ႃ (า)


တုၸရိူၵ်ႈ

ยืมมาจากพม่า ဒုစရိုက် (ทุจไรก์, “ความชั่วร้าย”), จากบาลี ทุจฺจริต; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทุจริต

တူႉၸရိူၵ်ႈ
ตุจเริ้ก (transliteration)

การกระทำที่ชั่วร้าย


ထဵင်

กระท่อมชั่วคราวในทุ่งนาสำหรับพักช่วงหน้านา


ပတိၵ်ႉသၼ်ႇထေႇ

การปฏิสนธิ, การเริ่มตั้งครรภ์


သုမ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sumᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย สุ่ม, คำเมือง ᩈᩩ᩵ᨾ (สุ่ม), เขิน ᩈᩩ᩵ᨾ (สุ่ม), ᩈᩪ᩵ᨾ (สู่ม), ลาว ສຸ່ມ (สุ่ม), ไทลื้อ ᦉᦳᧄᧈ (สุ่ม), ไทดำ ꪎꪴ꪿ꪣ (สุ่ม), ไทใต้คง ᥔᥧᥛᥱ (สู่ม), พ่าเก ꩬုံ (สุํ), อาหม 𑜏𑜤𑜪 (สุํ)


ၼိမိၵ်ႈ

นิมิต, เครื่องหมาย


ပုၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨻᩩ᩵ᩁ (พุ่ร), เขิน ᨻᩩ᩵ᩁ (พุ่ร), ไทลื้อ ᦗᦳᧃᧈ (พุ่น)

ส่วน, ส่วนแบ่ง


တူဝ်ထိူၼ်ႇ

တူဝ် (ตูว, “ตัว”) + ထိူၼ်ႇ (เถิ่น, “เถื่อน, ป่า”)


ပုင်ႇ

ยืมมาจากพม่า ပုံ (ปุํ, “รูปร่าง; รูปภาพ”); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦔᦳᧂᧈ (ปุ่ง)

รูปร่าง, รูปแบบ


ၶိူင်ႈပိူင်

ၶိူင်ႈ (เขิ้ง, “เครื่อง”) + ပိူင် (เปิง, “รูปร่าง, ของ, สิ่งที่ครอบครองอยู่”)

สรรพสิ่ง, ข้าวของ


မုၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มุ่น, ลาว ມຸ່ນ (มุ่น), คำเมือง ᨾᩩ᩵ᩁ (มุ่ร), เขิน ᨾᩪ᩵ᩁ (มู่ร), ไทลื้อ ᦙᦳᧃᧈ (มุ่น)


သတ်ႉတဝႃႇ

ยืมมาจากพม่า သတ္တဝါ (สตฺตวา), จากสันสกฤต सत्त्व (สตฺตฺว)

สัตว์ โดยเฉพาะมนุษย์ ซึ่งใช้ความคิดได้


ထုင်း

ยืมมาจากพม่า ထုံး (ถุํ:, “จารีตประเพณี, ผูกมัด”); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨵᩩᨦ (ธุง), ไทใต้คง ᥗᥧᥒᥰ (ถู๊ง)

ขนบธรรมเนียม, จารีตประเพณี, แบบอย่าง, บรรทัดฐาน


လဵၵ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlekᴰ¹ˢ, จากไทดั้งเดิม *ʰlekᴰ, จากจีนเก่า 鐵 (OC *l̥ʰiːɡ); ร่วมเชื้อสายกับไทย เหล็ก, ลาว ເຫຼັກ (เหลัก), ไทใต้คง ᥘᥥᥐᥱ (เล่ก), อาหม 𑜎𑜢𑜀𑜫 (ลิก์), จ้วง lek หรือ lik, จ้วงแบบหนง liak


ၺၢၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ဉာဏ် (ญาณ์), จากบาลี ญาณ

(တၢင်း~) ญาณ, ปัญญา, พุทธิปัญญา, ความเข้าใจ

(တၢင်း~) เหตุผล


ႁိုဝ်း

(မိူဝ်ႈ~) มะรืน


ၸပြိင်ႇ

ยืมมาจากอังกฤษ spring


ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ

ၽိုၼ် (ผึน, “ผืน”) + ၶၢဝ်ႇ (ข่าว, “ข่าว”)

หนังสือพิมพ์


ဝွၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓloːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอก, คำเมือง ᨯᩬᨠ (ดอก), ลาว ດອກ (ดอก), ไทลื้อ ᦡᦸᧅᧈ (ด่อ̂ก), ไทดำ ꪚꪮꪀ (บอก), ꪒꪮꪀ (ดอก), ไทใต้คง ᥛᥩᥐᥱ (ม่อ̂ก), พ่าเก မွက် (มอ̂ก์), อาหม 𑜉𑜨𑜀𑜫 (มอ̂ก์), 𑜈𑜨𑜀𑜫 (บอ̂ก์), จ้วงแบบหนง ndog

รูปแบบอื่นของ မွၵ်ႇ (ม่อ̂ก, “ดอก”)


တမ်းပူႇ

ยืมมาจากพม่า တံပူ (ตํปู) หรือ ဒန်ပူ (ทน์ปู), จากบาลี ทนฺตโปณ หรือ ทนฺตโปน

(မႆႉ~) ไม้สีฟัน


တမ်ႇတိူင်း

ยืมมาจากพม่า တံတိုင်း (ตํไตง์:)


ပတ်ႈတမျႃး

ยืมมาจากพม่า ပတ္တမြား (ปตฺตมฺรา:), จากสันสกฤต पद्मराग (ปทฺมราค)

ทับทิม; โกเมน


ပတ်ႈတႃး

ยืมมาจากพม่า ပြဒါး (ปฺรทา:), จากสันสกฤต पारद (ปารท)


ပျႃႇတႃႇ

ยืมมาจากพม่า ပြာတာ (ปฺราตา, “ผู้ส่งสาร”), จากฮินดี प्यादा (ปฺยาทา, “ทหารราบ”), จากเปอร์เซีย پیاده (“เดินเท้า”)

ผู้ส่งสาร; คนงาน


မီးပၢၼ်း

ยืมมาจากพม่า မီးပန်း (มี:ปน์:)


မႅင်ႇ

ยืมมาจากพม่า မိုင် (ไมง์), จากอังกฤษ mile


ယူဝ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ယို (โย, “แยม; ผลไม้แช่อิ่ม”)

แยม; ของหมักดอง


တိူၵ်ႇလိူၼ်

จาก တိူၵ်ႇ (เติ่ก, “พยาธิ”) + (လိူၼ် (เลิน), จากไทดั้งเดิม *t.nɯəlᴬ (“ไส้เดือน”)); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไส้เดือน, ลาว ໃສ້ເດືອນ (ใส้เดือน) หรือ ກະເດືອນ (กะเดือน)


ၾိူင်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *wɯǝŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาง, คำเมือง ᨼᩣ᩠ᨦ (ฟาง), อีสาน เฟือง, ลาว ເຟືອງ (เฟือง), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜂𑜫 (ผึง์), ปู้อี feangz


သမ်ႇမၼီႉ

ยืมมาจากพม่า သံမဏိ (สํมณิ)

(လဵၵ်း~) เหล็กกล้า


ၾၢၵ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาก, ลาว ຟາກ (ฟาก)

ฟาก (ฝั่ง, ข้าง)


ၾၢႆႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝ่าย, ลาว ຝ່າຍ (ฝ่าย), ไทลื้อ ᦚᦻᧈ (ฝ่าย), อาหม 𑜇𑜩 (ผย์)


ၼၢင်းတႃႉ

ยืมมาจากพม่า လင်းတ (ลง์:ต)


ၵၢတ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กาด, คำเมือง ᨠᩣ᩠ᨯ (กาด), ลาว ກາດ (กาด), ไทลื้อ ᦂᦱᧆ (กาด)


ႁွႆၵၢပ်ႇ

หอยกาบ, หอยนางรม, หอยแมลงภู่


ငၢႆး

เช้า; หลังเวลากินข้าวเช้า


ၵၢၼ်

ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈၼႆႉ

งานวิจัยชิ้นนี้


ဢသပျႃႇ

เหรียญ, เงิน


ၸေႃး

พลั่วขนาดเล็ก

มาตราวัดหนึ่ง ซึ่งเท่ากับตะกร้า ๑๐ ใบ


ငွၼ်ႈ

ชะง่อน, ง่อน, โนน, ยอดเขา


ၵျၢမ်ႇမႃႇ

ยืมมาจากพม่า ကြမ္မာ (กฺรมฺมา), จากสันสกฤต कर्म (กรฺม)


ၵၢမ်ႇ

ยืมมาจากบาลี กมฺม


ၵိူဝ်ဝၢၼ်

ၵိူဝ် (เกิว, “เกลือ”) + ဝၢၼ် (วาน, “หวาน”); ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥐᥫᥝᥣᥢᥴ (เกอ̂ว๋าน)

น้ำตาล (ผงให้รสหวาน)


ၽွင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผง, ลาว ຜົງ (ผ็ง), อาหม 𑜇𑜨𑜂𑜫 (ผอ̂ง์)


လုၵ်ႈၵဵပ်း

လုၵ်ႈ (ลุ้ก) + ၵဵပ်း (เก๊ป)


ပူႇမွၼ်ႇ

ပူႇ (ปู่) + မွၼ်ႇ (ม่อ̂น); ร่วมเชื้อสายกับลาว ປູ່ມ່ອນ (ปู่ม่อน, “พ่อของปู่”), ไทลื้อ ᦔᦴᧈᦖᦸᧃᧈ (ปู่หม่อ̂น)


ႁူင်းၶဝ်ႈ

ႁူင်း (หู๊ง) + ၶဝ်ႈ (ข้ว)


ၽဵင်း

ยืมมาจากไทย เพลง, จากเขมร ភ្លេង (ภฺเลง)


ႁုၼ်ႈ

เทียบไทย รุ่น, คำเมือง ᩁᩩ᩵ᩁ (รุ่ร), ลาว ຮຸ່ນ (ฮุ่น)

หน่อ, กิ่งไม้ที่แตกออกมาใหม่


ၸွင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩬ᩶ᨦ (จอ้ง), ลาว ຈ້ອງ (จ้อง), ไทลื้อ ᦈᦸᧂᧉ (จ้อ̂ง), ไทใต้คง ᥓᥩᥒ (จอ̂ง), จ้วงแบบจั่วเจียง zwengj (เจื้อง)


ၸွင်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟoːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ช่อง, คำเมือง ᨩᩬ᩵ᨦ (ชอ่ง), เขิน ᨩᩬ᩵ᨦ (ชอ่ง), อีสาน ซ่อง, ลาว ຊ່ອງ (ซ่อง), ไทลื้อ ᦋᦸᧂᧈ (ช่อ̂ง), ไทขาว ꪋꪮꪉꫀ, อาหม 𑜋𑜨𑜂𑜫 (ฉอ̂ง์), จ้วง congh


ၼမ်ႉၼၵ်း

ยืมมาจากไทย น้ำหนัก; เหมือนกับ ၼမ်ႉ (นั๎ม) + ၼၵ်း (นั๊ก)


ၼမ်ႉၵတ်ႉ

ความเก่ง, ความฉลาด, ความสามารถ


တၢင်းႁူႉ

တၢင်း- (ต๊าง-, “ทาง, ความ-”) + ႁူႉ (หู๎, “รู้”)

คำอาการนามของ ႁူႉ (หู๎)


ၵူႈၶႅင်ႇ

ยืมมาจากไทย คู่แข่ง


ၵၢၼ်ႉ

ยืมมาจากพม่า ကန့် (กน์̥), จากสันสกฤต गन्धक (คนฺธก); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨣ᩶ᩤ᩠ᨶ (ค้าน)


ၵႅၼ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แก่น, ลาว ແກ່ນ (แก่น), ไทลื้อ ᦶᦂᧃᧈ (แก่น)


လွၼ်ႉ

แกน (ต้นไม้)


ႁိူဝ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *r.tɯəᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหงื่อ หรือ เหื่อ, ลาว ເຫື່ອ (เหื่อ), ไทใต้คง ᥞᥫᥱ (เห่อ̂), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜈𑜫 (รึว์), จ้วงแบบหนง towq หรือ tuiq


မိၵ်ႈမၢႆ

ตราประทับ, เอกลักษณ์, เครื่องหมายแสดงสัญลักษณ์


တုမ်

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨲᩪᨾ (ตูม), ไทลื้อ ᦎᦳᧄ (ตุม)

ท่อนไม้ถูกตัดลง


မိူဝ်းၼႃႈ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເມືອໜ້າ (เมือหน้า), ไทลื้อ ᦵᦙᦲᦐᦱᧉ (เมีหน้า)


မၢၵ်ႇၼင်

မၢၵ်ႇ (ม่าก, “ลูก, ผล”) + ၼင် (นัง, “หนัง”)

ลูกหนัง, ลูกฟุตบอล


ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်

ၶဝ်ႈ (ข้ว) + ၼမ်ႉ (นั๎ม) + တၢင်းၵိၼ် (ต๊างกิน)

อาหาร, ของกิน, เสบียง


မွၵ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾᩬᨠ (มอก), ไทลื้อ ᦙᦸᧅ (มอ̂ก)

မွၵ်ႈ 11 ၵီႊလူဝ်ႊ

ประมาณ 11 กิโล

ม้อ̂ก 11 กี๋ลู๋ว


ႁူင်းၸၢၵ်ႈ

ႁူင်း (หู๊ง, “โรง”) + ၸၢၵ်ႈ (จ้าก, “จักร”)


မူႇၸုမ်း

เทียบไทลื้อ ᦖᦴᧈᦋᦳᧄ (หมู่ชุม)


ပၢင်ၵုမ်

ပၢင် (ปาง, “ปาง, ที่พักกลางป่าชั่วคราว”) + ၵုမ် (กุม, “รวมตัว”)

ที่สำหรับงานประชุมร่วม


သိၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซิ่น, คำเมือง ᩈᩥ᩠᩶ᨶ (สิ้น), ลาว ສິ້ນ (สิ้น), ไทลื้อ ᦉᦲᧃᧉ (สี้น), ไทดำ ꪎꪲ꫁ꪙ (สิ้น), ไทใต้คง ᥔᥤᥢᥲ (สี้น), อาหม 𑜏𑜢𑜃𑜫 (สิน์)


ၸၼ်ႉၸွမ်

คำย่อของ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် (หู๊งเห๊นจั๎นจอ̂ม, “มหาวิทยาลัย”)

ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်

หู๊งเห๊นจั๎นจอ̂ม


မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ

สมัยโบราณ, สมัยก่อน


ပၢၼ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ

สมัยโบราณ, สมัยก่อน


ဢေႇၻီႇ

ยืมมาจากอังกฤษ AD (“ค.ศ.”) ย่อมาจาก anno Domini

คริสต์ศักราช


ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်

ႁူင်းႁဵၼ်း (หู๊งเห๊น, “โรงเรียน”) + ၸၼ်ႉ (จั๎น, “ชั้น”) + ၸွမ် (จอ̂ม, “จอม, ยอด”)


တၵ်ႈၵသူဝ်ႇ

ยืมมาจากพม่า တက္ကသိုလ် (ตกฺกโสล์), จากบาลี ตกฺกสิลา

တၵ်ႉၵသူဝ်ႇ
ตั้กกสู่ว (transliteration)


တၵ်ႉၵသူဝ်ႇ

တၵ်ႈၵသူဝ်ႇ
ตั๎กกสู่ว (transliteration)


ဢႅၼ်ႇ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 燕 (MC 'enH, “นกแอ่น”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แอ่น, คำเมือง ᩋᩯ᩠᩵ᨶ (แอ่น), ลาว ແອ່ນ (แอ่น), ไทลื้อ ᦶᦀᧃᧈ (แอ่น)


ဢေႊ

ยืมมาจากอังกฤษ a

อักษรละติน A/a


ရႃႇၵႃႉ

ยืมมาจากบาลี ราค


တပ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tapᴰ, จากไทดั้งเดิม *tapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตับ, คำเมือง ᨲᩢ᩠ᨷ (ตับ), ลาว ຕັບ (ตับ), ไทลื้อ ᦶᦎᧇ (แตบ) หรือ ᦎᧇ (ตับ), อ่ายตน တပ် (ตป์), จ้วง daep, แสก ตั๊บ


ဢဵၼ်ႁႅင်း

ဢဵၼ် (เอน, “เอ็น”) + ႁႅင်း (แห๊ง, “แรง”)

เรี่ยวแรง, พลังงาน, แรง


ဢွၵ်းလုပ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦀᧅᧈᦡᦴᧅᧈ (แอ่กดู่ก)


ၶူဝ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขั้ว, ลาว ຂົ້ວ (ข็้ว), คำเมือง ᨡᩫ᩠᩶ᩅ (ข็้ว), เขิน ᨡᩰ᩶ (โข้)

ขั้ว (ส่วนของดอกไม้หรือผลไม้)


တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ

th-တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ-shn-noun-JtQ8quOa


ၼမ်ႉၼူမ်း

ၼမ်ႉ (นั๎ม, “น้ำ”) + ၼူမ်း (นู๊ม, “นม”); ร่วมเชื้อสายกับไทย น้ำนม, คำเมือง ᨶᩴ᩶ᩣᨶᩫ᩠ᨾ (นํ้าน็ม), ลาว ນ້ຳນົມ (น้ำน็ม), ไทลื้อ ᦓᧄᧉᦓᦳᧄ (นั้มนุม)


ၽရူဝ်ႇထိၼ်း

จากอังกฤษ protein


ဝီႇထႃႇမိၼ်ႇ

จากอังกฤษ vitamin


ၶိင်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤᩥ᩠ᨦ (ฅิง), อีสาน คีง หรือ คิง, ลาว ຄີງ (คีง) หรือ ຄິງ (คิง), ไทลื้อ ᦆᦲᧂ (ฅีง), อาหม 𑜁𑜢𑜂𑜫 (ขิง์)

ตัว, ร่างกาย


ဢဵတ်ႇ

ยืมมาจากอังกฤษ AIDS


ၶွၼ်ႉတဝ်ႉ

ၶွၼ်ႉ (ข๎อ̂น, “ไม้ตี, คทา, ค้อน”) + တဝ်ႉ (ต๎ว, “เท้า”)


ရေႃးၵႃႇ

ยืมมาจากบาลี โรค

โรค, ความเจ็บป่วย, ความผิดปกติ


ႁူင်းၼႄ

ႁူင်း (หู๊ง) + ၼႄ (แน)

โถงจัดแสดง, พิพิธภัณฑสถาน


သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ

ยืมมาจากไทย สิ่งแวดล้อม


ႁေႃသႅင်

ဢိင်းၵလဵတ်ႈမိူဝ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 19 ၼႆႉ လႆႈတင်ႈႁေႃသႅင်မႃးဢၼ်ၵႂၢင်ႈယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်း

อังกฤษเมื่อศตวรรษที่ 19 นี้ได้ก่อตั้งจักรวรรดิมาที่กว้างใหญ่สุดในโลกเป็นประวัติการณ์

อิ๊งกเล้ตเมิ้วหูวป่ากปี 19 ไน๎ ไล้ตั้งหอ̂แสงม๊าอันกฺว้างใย่เสเปิ้นใน๊ปึ๊น


လိၼ်မိူင်း

လိၼ် (ลิน, “ดิน”) + မိူင်း (เมิ๊ง, “เมือง”)

โลก, แผ่นดิน

อาณาเขต, ดินแดน, พื้นดิน

မွၵ်ႈ ¼ ၶွင်ၼင်လိၼ်မိူင်းတင်းသဵင်ႈ

ประมาณ ¼ ของพื้นดินทั้งหมด

ม้อ̂ก ¼ ขอ̂งนังลินเมิ๊งตั๊งเส้ง


ႁူဝ်ၵူၼ်း

ႁူဝ်ၵူၼ်း 458 လၢၼ်ႉ

ประชากร 458 ล้านคน

หูวกู๊น 458 ล๎าน


ၼိူဝ်ႉတီႈ

ၼိူဝ်ႉတီႈတၢင်းမူတ်း 13,612,000 လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း

เนื้อที่ทั้งหมด 13,612,000 ตารางไมล์

เนิ๎วตี้ต๊างมู๊ต 13,612,000 ลั๊กปั่นมู๊น


လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင်

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ (ลุ้กอ่อ̂น, “เด็ก”) + လႅင် (แลง, “แดง”)

เด็กแดง, ทารก

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင်ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢႆး

ทารกเป็นเพศชาย

ลุ้กอ่อ̂นแลงเปนกู๊นจ๊าย


ငဵင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เงี่ยง, ลาว ງ່ຽງ (ง่ยง)


မဵတ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓetᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เบ็ด, คำเมือง ᨷᩮᩢ᩠ᨯ (เบัด), ลาว ເບັດ (เบัด), ไทลื้อ ᦵᦢᧆ (เบด), ไทดำ ꪹꪚꪸꪒ (เบย̂ด), อาหม 𑜈𑜢𑜄𑜫 (บิต์)


ဝဵတ်း

รูปแบบอื่นของ မဵတ်း (เม๊ต, “เบ็ด”)


ႁဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *trawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหา, คำเมือง ᩉᩮᩢᩣ (เหัา), ลาว ເຫົາ (เห็า), ไทลื้อ ᦠᧁ (เหา), ไทดำ ꪹꪬꪱ (เหา), แสก เหร่า


ၾုင်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *fuːŋᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝูง, คำเมือง ᨺᩪᨦ (ฝูง), ลาว ຝູງ (ฝูง), ไทลื้อ ᦚᦳᧂ (ฝุง), อาหม 𑜇𑜤𑜂𑜫 (ผุง์)


တူဝ်မီးၸႂ်

တူဝ် (ตูว, “ตัว”) + မီး (มี๊, “มี”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”)

သတ်း

สิ่งมีชีวิต, สัตว์

สิ่งมีชีวิต, สัตว์


ၵမ်ႁႅင်ႈ

ၵမ် (กัม, “กำ, ปากกา, ดินสอ, อุปกรณ์สำหรับเขียน”) + ႁႅင်ႈ (แห้ง, “แห้ง”)


လႅဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩯ᩠ᩅ (แลว), เขิน ᩃᩯ᩠ᩅ (แลว), ไทลื้อ ᦶᦟᧁ (แลว)


ၼၢင်းယိင်း

ผู้หญิง, สตรี


လွႆဢုၼ်ႈ

ภูเขาไร้ต้นไม้


ၶူးမေႃ

ၶူး (ขู๊, “ครู”) + မေႃ (มอ̂, “หมอ”)

ครู, อาจารย์


ၵီႇ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 機 (MC kj+j, “เครื่องทอผ้า; เครื่อง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย กี่, คำเมือง ᨠᩦ᩵ (กี่), ลาว ກີ່ (กี่), ไทลื้อ ᦂᦲᧈ (กี่), เขิน ᨠᩦ᩵ (กี่), ไทใต้คง ᥐᥤᥱ (กี่)

กี่, เครื่องทอผ้า


ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း

ၶေႃႈ (ข้อ̂) + ယိူင်းဢၢၼ်း (เยิ๊งอ๊าน)

วัตถุประสงค์, จุดประสงค์, เป้าหมาย

ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈၼႆႉ မီးၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်းလွင်ႈႁၼ်လႆႈလႄႈလွင်ႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်း

งานวิจัยชิ้นนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้กับการพูด

กานขู๎นขฺว๎าล้อ̂งไน๎ มี๊ข้อ̂เยิ๊งอ๊านต่าเล้ปเห๊นล้อ̂งก๎อ̂งก่ายกันตั๊งล้อ̂งหันไล้แล้ล้อ̂งล้าตกฺว๊าม


လွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်

လွင်ႈ (ล้อ̂ง) + ၵွင်ႉၵၢႆႇ (ก๎อ̂งก่าย) + ၵၼ် (กัน)

ล้อ̂งก๎อ̂งก่ายกัน (transliteration)

ความสัมพันธ์


ၶုၼ်မိူၵ်ႈ

ၶုၼ် (ขุน, “ผู้ปกครอง, กษัตริย์, ขุน”) + မိူၵ်ႈ (เมิ้ก, “ชั่วร้าย”)


မႄႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *meːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แม่, คำเมือง ᨾᩯ᩵ (แม่), ลาว ແມ່ (แม่), ไทลื้อ ᦶᦙᧈ (แม่), ไทดำ ꪵꪣ꪿ (แม่), อาหม 𑜉𑜦𑜧 (เม), ปู้อี meeh, จ้วง meh


ၼမ်ႉၼၢႆး

ၼမ်ႉ (นั๎ม, “น้ำ”) + ၼၢႆး (น๊าย, “หิมะ, น้ำค้าง”)

ၼမ်ႉၼၢႆးတူၵ်းႁႅင်းၼႃႇ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢွၵ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈ

หิมะตกแรงมาก ออกไปข้างนอกไม่ได้

นั๎มน๊ายตู๊กแห๊งน่า อั่มจ้างอ่อ̂กต๊างน้อ̂ก

လူမ်းလႅင်ႉၼမ်ႉၼၢႆး

ลู๊มแล๎งนั๎มน๊าย


ၶူၼ်ႁူဝ်

ၶူၼ် (ขูน, “ขน”) + ႁူဝ် (หูว, “หัว”)


ၵႅၼ်တႃ

ၵႅၼ် (แกน, “แกน”) + တႃ (ตา, “ตา”)


ပိၵ်ႇတႃ

ပိၵ်ႇ (ปิ่ก, “ปีก”) + တႃ (ตา, “ตา”)


ႁူၺ်ႇတႃ

ႁူၺ်ႇ (หู่ญ, “สิ่งมีรูปกลม”) + တႃ (ตา, “ตา”)


ၶူႈၼင်

ၶူႈ (ขู้) + ၼင် (นัง)


လုပ်ႇၵႅမ်ႈ

လုပ်ႇ (ลุ่ป, “กระดูก”) + ၵႅမ်ႈ (แก้ม, “แก้ม”)


ၶူၼ်ၼူတ်ႇ

ၶူၼ် (ขูน, “ขน”) + ၼူတ်ႇ (นู่ต, “หนวด”)


ၼူတ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หนวด, ลาว ໜວດ (หนวด), ไทลื้อ ᦷᦐᧆᧈ (โหน่ด, “หนวด; เครา”), ไทใต้คง ᥘᥨᥖᥱ (โล่ต, “หนวด; เครา”), พ่าเก ꩫုတ် (นุต์, “หนวด; เครา”), อาหม 𑜃𑜤𑜄𑜫 (นุต์, “เครา”)


ၶူၼ်ၵၢင်း

ၶူၼ် (ขูน, “ขน”) + ၵၢင်း (ก๊าง, “คาง”)


မွႆၵၢင်း

မွႆ (มอ̂ย, “ขนเส้นฝอย ๆ, หมอย”) + ၵၢင်း (ก๊าง, “คาง”)


ၶီႈငႅပ်ႉ

ၶီႈ (ขี้, “ขี้, หมอย”) + ငႅပ်ႉ (แง๎ป, “ขมับ”)


သီႈငႅပ်ႉ

သီႈ (สี้, “ซี่”) + ငႅပ်ႉ (แง๎ป, “ขมับ”)


ပိၵ်ႇသူပ်း

ပိၵ်ႇ (ปิ่ก, “ปีก”) + သူပ်း (สู๊ป, “ปาก”)


ၶဵဝ်ႈလူင်

ၶဵဝ်ႈ (เข้ว, “ฟัน, เขี้ยว”) + လူင် (ลูง, “ใหญ่, หลวง”)


လိၼ်ႉၵႆႇ

လိၼ်ႉ (ลิ๎น, “ลิ้น”) + ၵႆႇ (ไก่, “ไก่”)


ၵွင်ႇၵေႃႈ

ต้นคอ, หลังคอ


ႁူဝ်တိၼ်ႇၼူမ်း

ႁူဝ် (หูว, “หัว”) + တိၼ်ႇ (ติ่น) + ၼူမ်း (นู๊ม, “นม”)


ၵွင်းလင်

ၵွင်း (ก๊อ̂ง, “หลัง, สัน”) + လင် (ลัง, “หลัง”)

หลัง (อวัยวะ)


လုပ်ႇသၼ်လင်

လုပ်ႇ (ลุ่ป, “กระดูก”) + သၼ် (สัน, “สัน”) + လင် (ลัง, “หลัง”)

กระดูกสันหลัง


လုပ်ႇၶီႈၶၢင်ႈ

လုပ်ႇ (ลุ่ป, “กระดูก”) + ၶီႈ (ขี้, “ขี้”) + ၶၢင်ႈ (ข้าง, “ข้าง”)


မၢၵ်ႇလၼ်း

မၢၵ်ႇ (ม่าก) + လၼ်း (ลั๊น)


ဢဵၼ်လိူတ်ႈ

ဢဵၼ် (เอน, “เอ็น”) + လိူတ်ႈ (เลิ้ต, “เลือด”)


သၢႆလိူတ်ႈ

သၢႆ (สาย, “สาย”) + လိူတ်ႈ (เลิ้ต, “เลือด”)


တွင်ႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *dwuːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ท้อง, ลาว ທ້ອງ (ท้อง), คำเมือง ᨴᩬ᩶ᨦ (ทอ้ง), ไทลื้อ ᦑᦸᧂᧉ (ท้อ̂ง), ไทดำ ꪕ꫁ꪮꪉ (ตฺ้อง), จ้วง dungx, ภาษาจ้วงใต้ tongx


သၢႆလီ

သၢႆ (สาย, “สาย”) + လီ (ลี)


ငွၵ်းသွၵ်ႇ

ငွၵ်း (ง๊อ̂ก, “งอ”) + သွၵ်ႇ (ส่อ̂ก, “ศอก”)


ၶႃလူင်

ၶႃ (ขา, “ขา”) + လူင် (ลูง, “ใหญ่, หลวง”)


ႁူဝ်ၶဝ်ႇ

ႁူဝ် (หูว, “หัว”) + ၶဝ်ႇ (ข่ว, “เข่า”)


သႆႈဢွၼ်ႇ

သႆႈ (ไส้, “ไส้”) + ဢွၼ်ႇ (อ่อ̂น, “อ่อน”)


ႁူၺ်ႇႁမ်

ႁူၺ်ႇ (หู่ญ, “สิ่งรูปกลม ๆ”) + ႁမ် (หัม, “หำ”)


ၼိဝ်ႉၸီႉ

ၼိဝ်ႉ (นิ๎ว, “นิ้ว”) + ၸီႉ (จี๎, “ชี้”)


ၸေႃႉငႅမ်ႈ

ၸေႃႉ (จ๎อ̂, “ช้อน”) + ငႅမ်ႈ (แง้ม, “ง่าม”)


ၶွမ်း

จากอังกฤษ computer


မိတ်ႈဢုမ်ႇ

မိတ်ႈ (มิ้ต, “มีด”) + ဢုမ်ႇ (อุ่ม, “คลุม”)


မူတ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *motᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *mɤcᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มด, ลาว ມົດ (ม็ด), คำเมือง ᨾᩫ᩠ᨯ (ม็ด), เขิน ᨾᩫ᩠ᨯ (ม็ด), ไทลื้อ ᦷᦙᧆ (โมด), ไทดำ ꪶꪣꪒ (โมด), อาหม 𑜉𑜤𑜄𑜫 (มุต์), ปู้อี mod, จ้วง moed


ႁဵၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰɲelᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เห็น, อีสาน เหง็น, ลาว ເຫງັນ (เหงัน) หรือ ເຫັນ (เหัน), เขิน ᩉᩮ᩠ᨶ (เหน), ไทลื้อ ᦠᦲᧃ (หีน), ไทดำ ꪹꪐꪸꪙ (เหญย̂น), ไทใต้คง ᥞᥥᥢᥴ (เห๋น), อาหม 𑜑𑜢𑜃𑜫 (หิน์)

เห็น (สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม)

ၼမ်ႉႁွမ်ၵတူဝ်းႁဵၼ်

น้ำหอมชะมด-อีเห็น

นั๎มหอ̂มกตู๊วเหน


ၼမ်ႉႁွမ်

ၼမ်ႉ (นั๎ม, “น้ำ”) + ႁွမ် (หอ̂ม, “หอม”)

ၽွၵ်းၼမ်ႉႁွမ်

ผ๊อ̂กนั๎มหอ̂ม

တႃးၼမ်ႉႁွမ်


မၢၵ်ႇမႆႉ

မၢၵ်ႇ (ม่าก, “หมาก, ผล”) + မႆႉ (ไม๎, “ไม้”)

ၼမ်ႉမၢၵ်ႇမႆႉ

ၵူၼ်းၶၢႆမၢၵ်ႇမႆႉ

กู๊นขายม่ากไม๎


မႆ

ด้าย, เส้นไหม

သူၼ်မႆၶဵမ်

ร้อยด้ายเข้าเข็ม


ၽွၵ်ႈ

ၶႆးၽွၵ်ႈ

(ขี้ไคล) รังแค


ယဵၼ်ႇငႄႈ

ယဵၼ်ႇ (เย่น, “เชื่อง, สุภาพ”) + ငႄႈ (แง้, “เชื่อง, ไม่ดุ”)


ၼီႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰniːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนี้, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩦ᩶ (หนี้), ลาว ໜີ້ (หนี้), ไทลื้อ ᦐᦲᧉ (หนี้), ไทใต้คง ᥘᥤᥲ (ลี้), พ่าเก ꩫီ (นี), อาหม 𑜃𑜣 (นี), จ้วง nij, จ้วงแบบหนง nij, จ้วงแบบจั่วเจียง nij

တႅၼ်းၼီႈ


ၼီႈ

เทียบหมิ่นใต้ 年 (nî)


ၸဝ်ႈၼီႈ

ၸဝ်ႈ (จ้ว, “เจ้า”) + ၼီႈ (นี้, “หนี้”)


ဢၢႆၼမ်ႉ

ဢၢႆ (อาย, “ไอ, อาย”) + ၼမ်ႉ (นั๎ม, “น้ำ”)

မေႃႈၼိုင်ႈၶဝ်ႈဢၼ်ၸႂ်ႉဢၢႆၼမ်ႉ

หม้อหุงข้าวที่ใช้ไอน้ำ

ม้อ̂นึ้งข้วอันใจ๎อายนั๎ม


ထၢၼ်ႇ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 炭 (MC thanH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ่าน, อีสาน ถ่าน, ลาว ຖ່ານ (ถ่าน), คำเมือง ᨳ᩵ᩣ᩠ᨶ (ถ่าน), เขิน ᨳ᩵ᩣ᩠ᨶ (ถ่าน), ไทลื้อ ᦏᦱᧃᧈ (ถ่าน), ไทดำ ꪖ꪿ꪱꪙ (ถ่าน), ไทใต้คง ᥗᥣᥢᥱ (ถ่าน), พ่าเก ထꩫ် (ถน์)


ႁူင်းႁႅမ်း

ႁူင်း (หู๊ง, “โรง”) + ႁႅမ်း (แห๊ม, “แรม”)


ၸၢၼ်း

ပွတ်းၸၢၼ်း


တၼ်းႁဵင်း

တၼ်း (ตั๊น, “ที่”) + ႁဵင်း (เห๊ง, “ที่”)

ႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်းပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ

รับตำแหน่งเป็นประธาน

หั๎ปตั๊นเห๊งเปนหูวป้ว


သႅင်ၸိင်ႇ

သႅင် (แสง, “อัญมณี”) + ၸိင်ႇ (จิ่ง, “เพชร”)


ၸဝ်ႈၶွင်

ၸဝ်ႈ (จ้ว, “เจ้า”) + ၶွင် (ขอ̂ง, “ของ”)


ရူတ်ႉၵႃး

ရူတ်ႉ (รู๎ต, “รถ”) + ၵႃး (ก๊า, “รถ”)

ၶီႇရူတ်ႉၵႃး


သမ်ႇ

ส่ำ, ชนิด, อย่าง


မတ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmatᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมัด, ลาว ໝັດ (หมัด), ไทดำ ꪢꪰꪒ (หมัด), อาหม 𑜉𑜄𑜫 (มต์), จ้วง maet


ၸၢၼ်ႈ

ถุงชนิดหนึ่ง มีลักษณะแคบและยาว


ဝႄး

หลังคาที่ซ้อนกัน


တမ်ႇ

กับดักรูปกล่อง

กับดักที่มีของหนักหรือแผ่นกระดานตกลงทับเหยื่อ


ၼၢင်းငၢမ်း

ၼၢင်း (น๊าง, “นาง”) + ငၢမ်း (ง๊าม, “งาม, ดี”)

ၶေႉၶဵင်ႇၼၢင်းငၢမ်း

ประกวดนางงาม

เข๎เข่งน๊างง๊าม


တူဝ်တႅၼ်း

တူဝ် (ตูว, “ตัว”) + တႅၼ်း (แต๊น, “แทน”)

ပဵၼ်တူဝ်တႅၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ

เป็นตัวแทนตัวแทนประเทศพม่า

เปนตูวแต๊นเมิ๊งม้าน


ၼမ်ႉၸိူဝ်ႉ

ၼမ်ႉ (นั๎ม, “น้ำ”) + ၸိူဝ်ႉ (เจิ๎ว, “เชื้อ”)


ၸူႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟuːꟲ² (“คนรัก; ผู้ล่วงประเวณี”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชู้, คำเมือง ᨩᩪ᩶ (ชู้), เขิน ᨩᩪ᩶ (ชู้), ลาว ຊູ້ (ซู้), ไทลื้อ ᦋᦴᧉ (ชู้), ไทใต้คง ᥓᥧᥳ (จู๎), อาหม 𑜋𑜥 (ฉู)


လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ

လွင်ႈ- (ล้อ̂ง-, “เรื่อง, การ”) + ႁူမ်ႇလူမ်ႈ (หู่มลู้ม, “ปกคลุม”)

คำอาการนามของ ႁူမ်ႇလူမ်ႈ (หู่มลู้ม)


တၢင်းလဵၼ်ႈ

တၢင်း (ต๊าง, “ทาง”) + လဵၼ်ႈ (เล้น, “เล่น”)


ယူင်ႉသၢင်ႈ

ယူင်ႉ (ยู๎ง, “เชื่อมโยง”) + သၢင်ႈ (ส้าง, “สร้าง”)

ယူင်ႉသၢင်ႈဢွၵ်းဢေႃ

โครงสร้างของสมอง

ยู๎งส้างอ๊อ̂กออ̂


တႃသႂ်

တႃ (ตา, “ตา”) + သႂ် (ใส, “ใส”)


မွၼ်းၶႆႇ

မွၼ်း (ม๊อ̂น, “แกน, มอน, ใจกลาง”) + ၶႆႇ (ไข่, “ไข่”)


ႁူဝ်ၶေႃႈ

ႁူဝ် (หูว, “หัว”) + ၶေႃႈ (ข้อ̂, “ข้อ”)


ၶၢဝ်းယၢမ်း

ၶၢဝ်း (ข๊าว, “คราว”) + ယၢမ်း (ย๊าม, “ยาม”)


မၢၼ်ႈမိူင်း

မၢၼ်ႈ (ม้าน, “บ้าน”) + မိူင်း (เมิ๊ง, “เมือง”)

บ้านเมือง, ประเทศชาติ


ဝၢၼ်ႈမိူင်း

ဝၢၼ်ႈ (ว้าน, “บ้าน”) + မိူင်း (เมิ๊ง, “เมือง”)

บ้านเมือง, ประเทศชาติ


လႅတ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.dwiːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แดด, คำเมือง ᨯᩯ᩠ᨯ (แดด), ลาว ແດດ (แดด), ไทลื้อ ᦶᦡᧆᧈ (แด่ด), อาหม 𑜓𑜢𑜄𑜫 (ดิต์) หรือ 𑜃𑜢𑜄𑜫 (นิต์), จ้วงแบบหนง nded


ၵၢင်ဝၼ်း

ၵၢင် (กาง, “กลาง”) + ဝၼ်း (วั๊น, “วัน”); เทียบไทย กลางวัน, ลาว ກາງວັນ (กางวัน) และ ກາງເວັນ (กางเวัน), คำตี้ ကၢင်ႈဝꩫ်း

ดวงอาทิตย์, ตะวัน


ႁေႃၶမ်း

ႁေႃ (หอ̂, “หอ, วัง”) + ၶမ်း (ขั๊ม, “ทองคำ”); เทียบไทย หอคำ, คำเมือง ᩉᩴᩬᨤᩴᩣ (หํอฅํา), ลาว ຫໍຄຳ (หํคำ), เขิน ᩉᩳᨤᩴᩣ (หอฅํา), ไทลื้อ ᦠᦸᦆᧄ (หอ̂ฅัม), ไทใต้คง ᥞᥨᥝᥴᥑᥛᥰ (โห๋วฃั๊ม)

วัง, หอคำ, ราชสำนัก


ၼၢင်းႁေႃၶမ်း

ၼၢင်း (น๊าง, “นาง”) + ႁေႃၶမ်း (หอ̂ขั๊ม, “วัง, หอคำ”); ร่วมเชื้อสายกับคำตี้ ꩫၢင်းꩭူဝ်ၵမ်း

ราชินี, กษัตรีย์


မိူင်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်း

မိူင်း (เมิ๊ง, “เมือง, ประเทศ”) + ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း (ขุนหอ̂ขั๊ม, “พระราชา, กษัตริย์”)


ႀၼၢပ်ႈၶႃး

ยืมมาจากพม่า သနပ်ခါး (สนป์ขา:)


မဵၼ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *m.lelᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เล็น, ลาว ເມັນ (เมัน), คำเมือง ᨾᩮ᩠ᨶ (เมน), เขิน ᨾᩮ᩠ᨶ (เมน), ไทลื้อ ᦙᦲᧃ (มีน), อาหม 𑜉𑜢𑜃𑜫 (มิน์)

เหาตัว, เล็น


ၵႆႇတင်ႈ

ၵႆႇ (ไก่, “ไก่”) + တင်ႈ (ตั้ง, “ต่อ”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩱ᩵ᨲᩢ᩠᩶ᨦ (ไก่ตั้ง), เขิน ᨠᩱ᩵ᨲᩢ᩠᩶ᨦ (ไก่ตั้ง)


ၶႄ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kreːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แห, คำเมือง ᩉᩯ (แห) หรือ ᩉᩕᩯ (แหร), เขิน ᩉᩯ (แห), ลาว ແຫ (แห) หรือ ແຂ (แข), ไทลื้อ ᦶᦠ (แห), ไทดำ ꪵꪬ (แห), อาหม 𑜁𑜦𑜧 (เข), จ้วง re, จ้วงแบบจั่วเจียง he


ၾင်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwaŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝั่ง, ลาว ຝັ່ງ (ฝั่ง), ไทลื้อ ᦚᧂᧈ (ฝั่ง), ไทใต้คง ᥜᥒᥱ (ฝั่ง)


ၼမ်ႉမၼ်း

ၼမ်ႉ (นั๎ม, “น้ำ”) + မၼ်း (มั๊น, “มัน”); เทียบไทย น้ำมัน, ลาว ນ້ຳມັນ (น้ำมัน), ไทลื้อ ᦓᧄᧉᦙᧃ (นั้มมัน)


လတ်းၼမ်ႉ

လတ်း (ลั๊ต) + ၼမ်ႉ (นั๎ม)

คลองลัด, ลำน้ำลัด


လၵ်းၵႅၼ်ၶေႃး

လၵ်း (ลั๊ก) + ၵႅၼ် (แกน) + ၶေႃး (ข๊อ̂)

เครื่องประหารโดยการแขวนคอ


ဢိင်ႇသၼ်ႇ

ဢိင်ႇ (อิ่ง) + သၼ်ႇ (สั่น, “สั่น, ไหว”)


မႃႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.baːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่า, คำเมือง ᨷ᩵ᩤ (บ่า), ลาว ບ່າ (บ่า), อาหม 𑜈𑜡 (บา), จ้วง mbaq


ဝႃႇ

รูปแบบอื่นของ မႃႇ (ม่า, “บ่า”)


ၸေႇတီႇ

ยืมมาจากบาลี เจติย


ၾိင်ႈ

รูปแบบอื่นของ ၽိင်ႈ (ผิ้ง)


ႁူင်းၾႆး

ႁူင်း (หู๊ง, “โรง”) + ၾႆး (ไฝ๊, “ไฟ”)


ငိုၼ်းလိူၼ်

ငိုၼ်း (งึ๊น, “เงิน”) + လိူၼ် (เลิน, “เดือน”)


ᥑᥧᥢᥴ ᥞᥨᥝᥴ ᥑᥛᥰ

ᥑᥧᥢᥴ (ฃู๋น, “ขุน”) + ᥞᥨᥝᥴᥑᥛᥰ (โห๋วฃั๊ม, “วัง, หอคำ”); เทียบไทใหญ่ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း (ขุนหอ̂ขั๊ม)

ฃู๋น โห๋ว ฃั๊ม (transliteration)
ᥑᥧᥢ́ ᥞᥨᥝ́ ᥑᥛ̈

กษัตริย์, ราชา


လုမ်ႈၾႃႉ

လုမ်ႈ (ลุ้ม, “ใต้”) + ၾႃႉ (ฝ๎า, “ฟ้า”)

ระหว่างประเทศ


သုၼ်ႇလႆႈ

သုၼ်ႇ (สุ่น, “โชค, ลาภ”) + လႆႈ (ไล้, “ได้”)

สิทธิ์, เอกสิทธิ์


ၸိုင်ႈမိူင်း

ၸိုင်ႈ (จึ้ง, “รัฐ”) + မိူင်း (เมิ๊ง, “เมือง”)

รัฐเอกราช, รัฐที่ปกครองตนเอง, ประเทศ


ၼွၵ်ႈမိူင်း

ၼွၵ်ႈ (น้อ̂ก, “นอก”) + မိူင်း (เมิ๊ง, “เมือง”)

เมืองนอก, ต่างประเทศ


ၵုၼ်ႇသိၼ်

ၵုၼ်ႇ (กุ่น, “สินค้า”) + သိၼ် (สิน, “สินค้า”)


ၵူၼ်းၵႃႉ

ၵူၼ်း (กู๊น, “คน”) + ၵႃႉ (ก๎า, “ค้า”)

พ่อค้า, ผู้ค้า


ၸွမ်ၸိုင်ႈ

ၸွမ် (จอ̂ม, “จอม”) + ၸိုင်ႈ (จึ้ง, “รัฐ, ประเทศ”)

ประธานาธิบดี


ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ

ၶဝ်ႈ (ข้ว, “ข้าว”) + ၵၢပ်ႇ (ก่าป, “กาบ, เปลือก”)


တၢင်တူဝ်

တၢင် (ตาง, “แทน, ต่าง”) + တူဝ် (ตูว, “ตัว”)


ၵမ်ႈၽွင်ႈ

ၵမ်ႈ (กั้ม, “ตาม”) + ၽွင်ႈ (ผ้อ̂ง, “พร่อง, บ้าง”)


ငဝ်းလၢႆး

ငဝ်း (ง๊ว, “เงา”) + လၢႆး (ล๊าย, “ลาย”)

สถานการณ์, ภาวะ, สภาพ, พฤติการณ์, เหตุ


သူးၵွၵ်း

သူး (สู๊, “รางวัล”) + ၵွၵ်း (ก๊อ̂ก, “ถ้วย”)


ၼႃႉပႂ်ႉ

ၼႃႉ (น๎า, “น้า”) + ပႂ်ႉ (ใป๎, “สะใภ้”)


ၶူဝ်လႆ

ၶူဝ် (ขูว, “สะพาน”) + လႆ (ไล, “บันได”)


ဢီႇ

คำนำหน้าชื่อผู้หญิงที่อายุน้อยกว่าผู้พูด


လုၵ်ႈယိင်း

လုၵ်ႈ (ลุ้ก, “ลูก”) + ယိင်း (ยิ๊ง, “หญิง”)


ၶူးလၢႆး

ၶူး (ขู๊, “ครู”) + လၢႆး (ล๊าย, “วิธี, หลักการ”)

ครูสอนหลักการ, ครูฝึกวิชา, ครูฝึกกีฬา, โค้ช


ႁူဝ်ၶမ်ႈ

ႁူဝ် (หูว, “หัว”) + ၶမ်ႈ (ขั้ม, “ค่ำ”)


တူၼ်ႈမႆႉ

တူၼ်ႈ (ตู้น, “ต้น”) + မႆႉ (ไม๎, “ไม้”)


ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ

ၽြႃး (ผฺร๊า, “พระ”) + ပဵၼ် (เปน, “เป็น”) + ၸဝ်ႈ (จ้ว, “เจ้า”)


ၽႃႁိၼ်

ၽႃ (ผา, “ผา”) + ႁိၼ် (หิน, “หิน”)


ၶိူဝ်းၵူၼ်း

ၶိူဝ်း (เขิ๊ว, “เครือ”) + ၵူၼ်း (กู๊น, “คน”)

มนุษยชาติ, เผ่าพันธุ์มนุษย์


ပီႈဢၢႆႈ

ပီႈ (ปี้, “พี่”) + ဢၢႆႈ (อ้าย, “คำประกอบหน้าชื่อผู้ชาย, ลูกชายคนแรก, อ้าย”)


ၵႃႈၼႂ်း

ၵႃႈ (ก้า, “ที่”) + ၼႂ်း (ใน๊, “ใน”)


လိုၼ်ႈ

လိုၼ်ႈၶဝ်ႈ


လူတ်ႉၵႃး

လူတ်ႉ (ลู๎ต, “รถ”) + ၵႃး (ก๊า, “รถ”)


သူၼ်မွၵ်ႇ

သူၼ် (สูน, “สวน”) + မွၵ်ႇ (ม่อ̂ก, “ดอก”)


ၸူဝ်ႈမူင်း

ၸူဝ်ႈ (จู้ว, “ชั่ว”) + မူင်း (มู๊ง, “โมง”)


ႁၢတ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *haːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หาด, ลาว ຫາດ (หาด), ไทลื้อ ᦠᦱᧆ (หาด), ไทใต้คง ᥞᥣᥖᥱ (ห่าต)

(ในคำประสม) หาด

ႁၢတ်ႇသၢႆး


ဢူၺ်းၵေႃႉ

ဢူၺ်း (อู๊ญ, “เพื่อน”) + ၵေႃႉ (ก๎อ̂, “คน, เพื่อน”)


ပွတ်းႁွင်ႇ

ပွတ်း (ป๊อ̂ต, “ด้าน, เบื้อง”) + ႁွင်ႇ (ห่อ̂ง, “เหนือ”)

เหนือ, ทิศเหนือ


ၽိဝ်ၼင်

ၽိဝ် (ผิว, “ผิว”) + ၼင် (นัง, “หนัง”)


ၼႃႈတႃ

ၼႃႈ (น้า, “หน้า”) + တႃ (ตา, “ตา”)


ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ

ပၢႆး (ป๊าย, “ภาย, ด้าน, ฝ่าย, สาขาวิชา”) + ပၺ်ႇၺႃႇ (ปั่ญญ่า, “ปัญญา”)

ပၢႆးပိင်ႇၺႃႇ
ป๊ายปั่ญญ่า (transliteration)


ၶႆႈဝတ်း

ၶႆႈ (ไข้, “ไข้”) + ဝတ်း (วั๊ต, “หวัด”)


ၽေးၶဵၼ်

ၽေး (เผ๊, “ภัย”) + ၶဵၼ် (เขน, “อันตราย, ภัย, เข็ญ, เคราะห์ร้าย”)


ၵၢၼ်ႈၾႆး

ၵၢၼ်ႈ (ก้าน, “ก้าน”) + ၾႆး (ไฝ๊, “ไฟ”)


ၼမ်ႉလီ

ၼမ်ႉ (นั๎ม, “น้ำ”) + လီ (ลี, “ดี”)


ယေးငိုၼ်း

ယေး (เย๊, “เยีย, ยุ้ง, ฉาง”) + ငိုၼ်း (งึ๊น, “เงิน”); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨿᩮᨦᩫ᩠ᨶ (เยง็น), ไทลื้อ ᦵᦍᦇᦹᧃ (เยงืน)


ၽွင်းမိူင်း

ၽွင်း (ผ๊อ̂ง, “ปกครอง”) + မိူင်း (เมิ๊ง, “เมือง”)

เจ้าเมือง, ผู้ปกครองประเทศ, ชนชั้นขุนนาง


သၢၵ်ႈသေႇ

ยืมมาจากพม่า သက်သေ (สก์เส), จากบาลี สกฺขี; เทียบสันสกฤต साक्षिन् (สากฺษินฺ)

สักขี, พยาน, หลักฐาน


ႁေႇပြႄး

ยืมมาจากพม่า ဟေဗြဲ (เหพฺแร)

(ၵူၼ်း~) ฮีบรู


ဢုတ်ႇ

ยืมมาจากพม่า အုတ် (อุต์), จากบาลี อิฏฺฐกา; ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩋᩪᨯ (อูด)

မၢၵ်ႇဢုတ်ႇ


မႄႈၵဵပ်း

မႄႈ (แม้, “แม่”) + ၵဵပ်း (เก๊ป, “เก็บ”)

นางผดุงครรภ์, หมอตำแย


ငဝ်ႈၸိုင်ႈ

ငဝ်ႈ (ง้ว, “เหง้า”) + ၸိုင်ႈ (จึ้ง, “รัฐ, ประเทศ”)

ผู้ปกครองจังหวัด, ผู้ปกครอง, ผู้ดูแลหลักของประเทศ


ၶီႈငိုၼ်း

ၶီႈ (ขี้, “ขี้”) + ငိုၼ်း (งึ๊น, “เงิน”)


ၵၢၼ်ငၢၼ်း

ၵၢၼ် (กาน, “การ, งาน”) + ငၢၼ်း (ง๊าน, “งาน”)

งาน, ธุรกิจ, โครงการ


ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး

ပၢႆး (ป๊าย, “ภาย, ด้าน, ฝ่าย, สาขาวิชา”) + မၢၵ်ႈမီး (ม้ากมี๊, “มั่งมี, มากมี, เศรษฐกิจ”)

เศรษฐกิจ, เศรษฐศาสตร์


ႁႅင်းတူဝ်

ႁႅင်း (แห๊ง, “แรง”) + တူဝ် (ตูว, “ตัว”)

กำลังกาย, ความแข็งแรงของร่างกาย


ႁႅင်းၸႂ်

ႁႅင်း (แห๊ง, “แรง”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”)

กำลังใจ, ขวัญ

ႁႅင်းတူဝ်ၵေႃႈတေလႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ၊ ႁႅင်းၸႂ်ၵေႃႈတေလႆႈမႂ်ႇသုင်

กำลังกายก็ต้องพัฒนา กำลังใจก็ต้องก้าวหน้า

แห๊งตูวก้อ̂เตไล้ขึ้นใย่, แห๊งใจก้อ̂เตไล้ใม่สุง


ပၢင်သွၼ်

ပၢင် (ปาง, “ที่สำหรับการชุมนุม, ปาง, ที่พักกลางป่าชั่วคราว”) + သွၼ် (สอ̂น, “สอน”)

ค่ายฝึก, ที่สำหรับการสอน, ห้องเรียน

ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သွၼ်လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇၵေႃႇၾီႇဢၼ်ၸၼ်ႉသုင်

จัดตั้งสถานที่สอนวิธีผลิตกาแฟชั้นเลิศ

จั๊ตเห๊ตปางสอ̂นล๊ายเห๊ตอ่อ̂กก่อ̂ฝี่อันจั๎นสุง


လၵ်းမိူင်း

လၵ်း (ลั๊ก, “หลัก”) + မိူင်း (เมิ๊ง, “เมือง”)


လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ

လူင် (ลูง, “หลวง, ใหญ่”) + ပွင် (ปอ̂ง, “ดูแล, จัดการ”) + ၸိုင်ႈ (จึ้ง, “รัฐ, ประเทศ”)


ၾူၼ်လူမ်း

ၾူၼ် (ฝูน, “ฝน”) + လူမ်း (ลู๊ม, “ลม”)

อากาศ (สภาพดินฟ้าอากาศโดย ทั่ว ๆ ไป)


ပၢင်တိုၵ်း

ပၢင် (ปาง, “ปาง, ที่พัก, ที่ชุมนุม”) + တိုၵ်း (ตึ๊ก, “ต่อสู้, รบ”)


ႁူင်းၾႆးမိၼ်

ႁူင်းၾႆး (หู๊งไฝ๊, “โคมไฟ”) + မိၼ် (มิน, “บิน”)

ႁူင်းၽႆးမိၼ်
หู๊งไฝ๊มิน (transliteration)

ပွႆႇႁူင်းၾႆးမိၼ်

ป่อ̂ยหู๊งไฝ๊มิน


ဢူၺ်းလီ

ဢူၺ်း (อู๊ญ, “เพื่อน”) + လီ (ลี, “ดี”)