မီး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *miːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มี, คำเมือง ᨾᩦ (มี), เขิน ᨾᩦ (มี), ลาว ມີ (มี), ไทลื้อ ᦙᦲ (มี), ไทดำ ꪣꪲ (มิ), ไทใต้คง ᥛᥤᥰ (มี๊), จ้วง miz


ၸိုဝ်ႈ

แน่นอน, ถูกต้อง, แท้จริง


ငိူဝ်ႈ

จากจีนเก่า 愚 (OC *ŋo); ร่วมเชื้อสายกับไทย โง่, ลาว ໂງ່ (โง่)


ငေႃး

ร่วมเชื้อสายกับไทย งอ, คำเมือง ᨦᩬᩴ (งอํ), ลาว ງໍ (งํ), ไทลื้อ ᦇᦸ (งอ̂), อาหม 𑜂𑜦𑜡 (งอ̂), แสก ง๊อ


မူတ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมด, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩫᨯ (หม็ด), ลาว ໝົດ (หม็ด), ไทลื้อ ᦷᦖᧆ (โหมด)

สะอาด, หมดจด


လီ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดี, คำเมือง ᨯᩦ (ดี), ลาว ດີ (ดี), ไทลื้อ ᦡᦲ (ดี), ไทดำ ꪒꪲ (ดิ), อาหม 𑜓𑜣 (ดี), 𑜃𑜣 (นี) หรือ 𑜑𑜣 (หี), ปู้อี ndil, จ้วง ndei


ႁၢႆႉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɤːjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้าย, ลาว ຮ້າຍ (ฮ้าย), ไทลื้อ ᦣᦻᧉ (ฮ้าย), ไทดำ ꪭ꫁ꪱꪥ (ฮ้าย), อาหม 𑜍𑜩 (รย์), จ้วง rwix


ႁွၼ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɔːnꟲ⁴, จากไทดั้งเดิม *rwuːlꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้อน, คำเมือง ᩁᩬ᩶ᩁ (รอ้ร), อีสาน ฮ้อน, ลาว ຮ້ອນ (ฮ้อน), ไทลื้อ ᦣᦸᧃᧉ (ฮ้อ̂น), ไทดำ ꪭ꫁ꪮꪙ (ฮ้อน), ไทขาว ꪭꪮꪙꫂ, ไทใต้คง ᥞᥩᥢᥳ (ห๎อ̂น), พ่าเก ꩭွꩫ် (หอ̂น์), อาหม 𑜍𑜨𑜃𑜫 (รอ̂น์), แสก รูน


မဵၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmenᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหม็น, ลาว ເໝັນ (เหมัน), ไทลื้อ ᦖᦲᧃ (หมีน), ไทดำ ꪢꪲꪙ (หมิน), อาหม 𑜉𑜢𑜃𑜫 (มิน์), จ้วงแบบหนง maen


ယဵၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย เย็น, อีสาน เย็น, ลาว ເຢັນ (เอยัน), คำเมือง ᩀᩮ᩠ᨶ (เอยน), เขิน ᨿᩮ᩠ᨶ (เยน), ไทลื้อ ᦊᦲᧃ (หยีน), ไทดำ ꪹꪤꪸꪙ (เหยย̂น), ไทใต้คง ᥕᥥᥢ (เยน), อาหม 𑜊𑜢𑜃𑜫 (ยิน์); เทียบเวียดนาม yên (เอียน), จีนยุคกลาง 安 (MC 'an)

เย็น (ไม่ร้อน)


ယဵၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ယဉ် (ยญ์)

มีมารยาทดี, สุภาพ


လိူင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลือง, ลาว ເຫຼືອງ (เหลือง), ไทลื้อ ᦵᦜᦲᧂ (เหลีง), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (ลึง์), จ้วง lieng


လႅင်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdɛːŋᴬ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.dwiːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แดง, คำเมือง ᨯᩯ᩠ᨦ (แดง), ลาว ແດງ (แดง), ไทลื้อ ᦶᦡᧂ (แดง), ไทใต้คง ᥘᥦᥒ (แลง), อาหม 𑜓𑜢𑜂𑜫 (ดิง์) หรือ 𑜃𑜢𑜂𑜫 (นิง์), จ้วง nding, จ้วงแบบหนง ndiang, แสก รี๋ง


ၶဵဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xiəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขียว, ลาว ຂຽວ (ขยว), ไทดำ ꪵꪄꪫ (แฃว), อาหม 𑜁𑜢𑜈𑜫 (ขิว์), จ้วง heu

(သီ~) เขียว (สี)


ၶဵဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xwiːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขียว, ลาว ຂີວ (ขีว)

เขียว (เหม็น)


သွမ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩈᩬ᩵ᨾ (สอ่ม), ไทลื้อ ᦉᦸᧄᧈ (ส่อ̂ม)


ၵမ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่ำ, คำเมือง ᨠ᩵ᩣᩴ (ก่าํ), เขิน ᨠ᩵ᩣᩴ (ก่าํ), ลาว ກ່ຳ (ก่ำ), ไทลื้อ ᦂᧄᧈ (กั่ม), พ่าเก ကံ (กํ), จ้วง gaemh, จ้วงแบบจั่วเจียง gaemh

(သီ~) (สี) เข้ม, คล้ำ

(သီ~) น้ำตาล


ၶွင်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨡᩬ᩵ᨦ (ขอ่ง), ไทลื้อ ᦃᦸᧂᧈ (ฃ่อ̂ง), ไทใต้คง ᥑᥩᥒᥱ (ฃ่อ̂ง)


ၶဝ်

พวก, ทั้งหลาย

ၵူၼ်းႁတ်းႁၢၼ်ၶဝ်

พวกคนกล้าหาญ

กู๊นหั๊ตหานขว

ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်


ၶၢဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขาว, คำเมือง ᨡᩣ᩠ᩅ (ขาว), ลาว ຂາວ (ขาว), ไทลื้อ ᦃᦱᧁ (ฃาว), ไทดำ ꪄꪱꪫ (ฃาว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥴ (ฃ๋าว), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์) หรือ 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์), จ้วง hau, ปู้อี haaul, แสก ห่าว


လမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.damᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดำ, ลาว ດຳ (ดำ), ไทลื้อ ᦡᧄ (ดัม), อาหม 𑜃𑜪 (นํ) หรือ 𑜓𑜪 (ดํ), จ้วง ndaem

(သီ~) ดำ (สี)


လဵၵ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เล็ก, คำเมือง ᩃᩮᩢ᩠ᨠ (เลัก), ลาว ເລັກ (เลัก), ไทลื้อ ᦵᦟᧅ (เลก), อาหม 𑜎𑜢𑜀𑜫 (ลิก์)


ငူင်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย งวง, คำเมือง ᨦ᩠ᩅᨦ (งวง), เขิน ᨦ᩠ᩅᨦ (งวง), ลาว ງວງ (งวง), ไทลื้อ ᦷᦇᧂ (โงง), ไทใต้คง ᥒᥨᥒᥰ (โง๊ง), อาหม 𑜂𑜤𑜂𑜫 (งุง์)


လူင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰluəŋᴬ (“ใหญ่”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หลวง, คำเมือง ᩉᩖ᩠ᩅᨦ (หลวง), ลาว ຫຼວງ (หลวง), ไทลื้อ ᦷᦜᧂ (โหลง), ไทดำ ꪨꪺꪉ (หลัวง), ไทขาว ꪨꪺꪉ, อาหม 𑜎𑜤𑜂𑜫 (ลุง์), จ้วง lueng, จ้วงแบบหนง long

လုၵ်ႈၸၢႆးလူင်။

ลุ้กจ๊ายลูง.


ငၢမ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋaːmᴬ⁴ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย งาม, คำเมือง ᨦᩣ᩠ᨾ (งาม), เขิน ᨦᩣ᩠ᨾ (งาม), อีสาน งาม, ลาว ງາມ (งาม), ไทลื้อ ᦇᦱᧄ (งาม), ไทใต้คง ᥒᥣᥛᥰ (ง๊าม), พ่าเก ငံ (งํ), อาหม 𑜂𑜪 (งํ)

งาม (ดี), ดี


ၽၢတ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwɯətᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝาด, ลาว ຝາດ (ฝาด) หรือ ເຝືອດ (เฝือด), ไทลื้อ ᦚᦱᧆ (ฝาด), ไทดำ ꪠꪱꪒ (ฝาด)

ၾၢတ်ႇ
ผ่าต (transliteration)
တၢင်းၽၢတ်ႇ


ႁၢမ်း

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮາມ (ฮาม), อีสาน ฮาม, เขิน ᩁᩣ᩠ᨾ (ราม) หรือ ᩌᩣ᩠ᨾ (ฮาม), ไทลื้อ ᦣᦱᧄ (ฮาม), ไทใต้คง ᥞᥣᥛᥰ (ห๊าม), อาหม 𑜍𑜪 (รํ)

ว่าง, ว่างเปล่า, ร้าง, ซึ่งถูกทิ้ง

လိၼ်ပဝ်ႇလိၼ်ႁၢမ်း

ดินว่างดินเปล่า

ลินป่วลินห๊าม


ပဝ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plɤwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เปล่า, ลาว ເປົ່າ (เป็่า), ไทลื้อ ᦔᧁᧈ (เป่า), อาหม 𑜆𑜧 (ปว์) หรือ 𑜆𑜨𑜧 (ปอ̂ว์)


ဝႃႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ้า, คำเมือง ᨷ᩶ᩤ (บ้า), เขิน ᨷ᩶ᩤ (บ้า), ลาว ບ້າ (บ้า), ไทลื้อ ᦢᦱᧉ (บ้า), ไทใต้คง ᥛᥣᥲ (ม้า, “โกรธ”), อาหม 𑜈𑜡 (บา)

รูปแบบอื่นของ မႃႈ (ม้า, “บ้า”)


လိူင်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩃᩮᩨ᩠ᨦ (เลืง)

ป่าเถื่อน, หยาบคาย, ไร้อารยธรรม


မိူၵ်ႈ

ยืมมาจากพม่า မိုက် (ไมก์); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨾᩮᩨ᩠ᨠ (เมืก)

ร้าย, ชั่ว, ใจดำ


ၶူမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขม, ลาว ຂົມ (ข็ม), ไทลื้อ ᦃᦳᧄ (ฃุม), ไทดำ ꪶꪄꪣ (โฃม), อาหม 𑜁𑜤𑜪 (ขุํ), จ้วง haemz, แสก กฺั๊ม


လွင်ႈ

ซึ่งพูดไม่ชัดหรือไม่ถูก เช่น คนต่างชาติ


လၢႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลาย, คำเมือง ᩉ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (หลาย), ลาว ຫຼາຍ (หลาย), ไทลื้อ ᦜᦻ (หลาย), เขิน ᩉ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (หลาย), ปู้อี laail, จ้วง lai, แสก หล่าย; เทียบจีนเก่า 多 (OC *ʔl'aːl)


မူၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มล่อน, คำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), อีสาน ม่วน, ลาว ມ່ວນ (ม่วน), เขิน ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), ไทลื้อ ᦷᦙᧃᧈ (โม่น), ไทดำ ꪣ꪿ꪺꪙ (มั่วน), อาหม 𑜉𑜤𑜃𑜫 (มุน์) หรือ 𑜈𑜤𑜃𑜫 (บุน์)


ၵျေႃႇ

สนุก, สุข, ร่าเริง


ၵတ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩢ᩠ᨯ (กัด), ไทลื้อ ᦂᧆ (กัด)


မႆႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmajꟲ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไหม้, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩱ᩶ (ไหม้), ลาว ໄໝ້ (ไหม้), ไทลื้อ ᦺᦖᧉ (ไหม้), ไทดำ ꪼꪢ꫁ (ไหม้), ไทใต้คง ᥛᥭᥲ (มั้ย), อาหม 𑜉𑜩 (มย์), จ้วง maej


ၼႆႉ

จาก ไทดั้งเดิม *najꟲ (“นี้”); ร่วมเชื้อสายกับไทย นี้, ลาว ນີ້ (นี้), คำเมือง ᨶᩦ᩶ (นี้), เขิน ᨶᩦ᩶ (นี้), ไทลื้อ ᦓᦲᦰ (นีะ) หรือ ᦓᦲᧉ (นี้)

ယၢမ်းၼႆႉ

ပီၼႆႉ

ၵေႃႉၼႆႉ


ၸႂ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ใช่


ၼၼ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นั้น, ลาว ນັ້ນ (นั้น), คำเมือง ᨶᩢ᩠᩶ᨶ (นั้น), เขิน ᨶᩢ᩠᩶ᨶ (นั้น), ไทลื้อ ᦓᧃᧉ (นั้น)


ၵႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.lajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไกล, อีสาน ไกล, ลาว ໄກ (ไก), คำเมือง ᨠᩖᩱ (ไกล), เขิน ᨠᩱ (ไก), ไทลื้อ ᦺᦂ (ไก), ไทใต้คง ᥐᥭ (กัย), อาหม 𑜀𑜩 (กย์), จ้วง gyae


ၶွပ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กรอบ

กรอบ (เปราะ)


ႁွမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hoːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หอม, คำเมือง ᩉᩬᨾ (หอม), เขิน ᩉᩬᨾ (หอม), ลาว ຫອມ (หอม), ไทลื้อ ᦠᦸᧄ (หอ̂ม), พ่าเก ꩭွံ (หอ̂ํ), อาหม 𑜑𑜨𑜪 (หอ̂ํ) หรือ 𑜍𑜨𑜪 (รอ̂ํ), จ้วง hom

หอม (ไม่เหม็น)


ၶႅင်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kʰɛːŋᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *k.reːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แข็ง, ลาว ແຂງ (แขง), ไทลื้อ ᦶᦃᧂ (แฃง), ไทดำ ꪵꪄꪉ (แฃง), อาหม 𑜁𑜢𑜂𑜫 (ขิง์), ปู้อี jeengl, แสก เถรี่ยง (“แข็ง”) และ แข้ง (“ตึง”)


ၵဝ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kawᴮ, จากจีนยุคกลาง 故 (MC kuH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เก่า, ลาว ເກົ່າ (เก็่า), ไทลื้อ ᦂᧁᧈ (เก่า), ไทดำ ꪹꪀ꪿ꪱ (เก่า), อาหม 𑜀𑜧 (กว์), จ้วง gaeuq


တႂ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taɰꟲ; เทียบจีนยุคกลาง 底 (MC tejX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ใต้, ลาว ໃຕ້ (ใต้), ไทลื้อ ᦺᦎᧉ (ไต้), ไทใต้คง ᥖᥬᥲ (ใต้), อาหม 𑜄𑜧 (ตว์) หรือ 𑜄𑜨𑜧 (ตอ̂ว์), จ้วง daej


ၼၵ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนัก, ลาว ໜັກ (หนัก), ไทลื้อ ᦐᧅ (หนัก), ไทใต้คง ᥘᥐᥴ (ลั๋ก), อ่ายตน ꩫက် (นก์), อาหม 𑜃𑜀𑜫 (นก์), ปู้อี nagt, จ้วง naek


ႁႅင်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰreːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แห้ง, ลาว ແຫ້ງ (แห้ง), ไทลื้อ ᦶᦠᧂᧉ (แห้ง), อาหม 𑜑𑜢𑜂𑜫 (หิง์), จ้วง rengj, ปู้อี raangx


မၢၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า မှန် (หฺมน์)


လင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดัง, ลาว ດັງ (ดัง), คำเมือง ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), เขิน ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), ไทลื้อ ᦡᧂ (ดัง)


ဝၢၼ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.waːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หวาน, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), เขิน ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), ลาว ຫວານ (หวาน), ไทลื้อ ᦛᦱᧃ (หวาน), ไทใต้คง ᥝᥣᥢᥴ (ว๋าน), พ่าเก ဝꩫ် (วน์), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์), จ้วง van, แสก หว่าน

(คำพูด) เพราะ


ၽဵတ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰetᴰˢ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เผ็ด, คำเมือง ᨹᩮᩢ᩠ᨯ (เผัด), ลาว ເຜັດ (เผัด), ไทลื้อ ᦵᦕᧆ (เผด), ไทดำ ꪹꪠꪸꪒ (เฝย̂ด), ไทใต้คง ᥚᥥᥖᥱ (เผ่ต), พ่าเก ၸိတ် (ผิต์), อาหม 𑜇𑜢𑜄𑜫 (ผิต์)


ၸိုတ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cɯːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย จืด, ลาว ຈືດ (จืด)


သူမ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sɤmꟲ (“เปรี้ยว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้ม, ลาว ສົ້ມ (ส็้ม), ไทดำ ꪶꪎ꫁ꪣ (โส้ม), อาหม 𑜏𑜤𑜪 (สุํ), จ้วง soemj


တုၺ်ႈ

ตุ้ยนุ้ย, อ้วน


ၼဵဝ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰniəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหนียว, ลาว ໜຽວ (หนยว), ไทลื้อ ᦵᦐᧁ (เหนว), ไทใต้คง ᥘᥥᥝᥴ (เล๋ว) หรือ ᥢᥥᥝᥴ (เน๋ว), จ้วง niu, จ้วงแบบหนง no


ၽိုတ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝืด, ลาว ຝືດ (ฝืด)


လဵဝ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดียว, ลาว ດຽວ (ดยว), คำเมือง ᨯ᩠ᨿᩅ (ดยว), เขิน ᨯ᩠ᨿᩴ (ดยํ), ไทลื้อ ᦵᦡᧁ (เดว)

ယူႇၵေႃႉလဵဝ်


သႂ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใส, คำเมือง ᩈᩲ (ใส), อีสาน ใส, ลาว ໃສ (ใส), ไทลื้อ ᦺᦉ (ไส), ไทดำ ꪻꪎ (ใส), ไทใต้คง ᥔᥬᥴ (ใส๋), อาหม 𑜏𑜧 (สว์) หรือ 𑜏𑜧𑜤 (สาว์), จ้วง saw


သိုဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ซื่อ, คำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่), เขิน ᨪᩨ᩵ (ซื่), อีสาน ซื่อ หรือ ซือ, ลาว ຊື່ (ซื่), ไทลื้อ ᦌᦹᧈ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh


ဝၢင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.baːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บาง, ลาว ບາງ (บาง), ไทใต้คง ᥛᥣᥒ (มาง), จ้วง mbang

รูปแบบอื่นของ မၢင် (มาง, “บาง”)


မၢင်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.baːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บาง, ลาว ບາງ (บาง), ไทใต้คง ᥛᥣᥒ (มาง), อาหม 𑜈𑜂𑜫 (บง์), จ้วง mbang

ဝၢင်
วาง
มาง (transliteration)
တၢင်းမၢင်

บาง (ไม่หนา)


မၢင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย บาง, ไทใหญ่ ບາງ, ไทใต้คง ᥛᥣᥒ (มาง), อาหม 𑜈𑜂𑜫 (บง์)

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ဝၢင်းဝၢင်း

ว๊างว๊าง (transliteration)
တၢင်းဝၢင်းဝၢင်း


ထဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *crawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เฒ่า, คำเมือง ᨳᩮᩢ᩶ᩣ (เถั้า), ลาว ເຖົ້າ (เถ็้า), ไทลื้อ ᦏᧁᧉ (เถ้า), อาหม 𑜌𑜧 (ถว์) หรือ 𑜌𑜨𑜧 (ถอ̂ว์)


ထုၵ်ႇ

เทียบจีนยุคกลาง 觸 (MC tsyhowk, “สัมผัส, โดน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถูก, คำเมือง ᨳᩪᨠ (ถูก), อีสาน ถืก, ลาว ຖືກ (ถืก), ไทลื้อ ᦏᦳᧅᧈ (ถุ่ก), เขิน ᨳᩪᨠ (ถูก), ไทใต้คง ᥗᥧᥐᥴ (ถู๋ก), อาหม 𑜌𑜤𑜀𑜫 (ถุก์)

ၵိုင်ႇ

เหมาะสม, พอดี

เหมาะสม, พอดี


ထုၵ်ႇ

ยืมมาจากไทย ถูก

ပေႃး

ถูก (ไม่แพง)

ถูก (ไม่แพง)


လိပ်း

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdipᴰˢ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.dipᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดิบ, ลาว ດິບ (ดิบ), จ้วง ndip


ငၢႆႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋaːjᴮ⁴, จากไทดั้งเดิม *ŋaːjᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ง่าย, คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᨿ (ง่าย), ลาว ງ່າຍ (ง่าย), ไทลื้อ ᦇᦻᧈ (ง่าย), ไทดำ ꪉ꪿ꪱꪥ (ง่าย), ไทขาว ꪉꪱꪥꫀ, ไทใต้คง ᥒᥣᥭ (งาย), พ่าเก ငႝ (งย์), อาหม 𑜂𑜩 (งย์), จ้วง ngaih, แสก หง้าย


မိူၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหมือน, ลาว ເໝືອນ (เหมือน), อีสาน เหมือน หรือ เหมียน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ (เหมอิร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩮᩨᩁ (เหมืร), ไทลื้อ ᦵᦖᦲᧃ (เหมีน), ไทใต้คง ᥛᥫᥢᥴ (เม๋อ̂น), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์)


မိူၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบือน, ลาว ເບືອນ (เบือน), อีสาน เบือน, เขิน ᨷᩮᩨ᩠ᨶ (เบืน), ไทลื้อ ᦵᦢᦲᧃ (เบีน), ไทใต้คง ᥛᥫᥢ (เมอ̂น), อาหม 𑜈𑜢𑜤𑜃𑜫 (บึน์)

เบือน, บิดเบือน


သုင်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *suːŋᴬ¹; เทียบจีนยุคกลาง 嵩 (MC sjuwng) หรือ 崧 (MC sjuwng); ร่วมเชื้อสายกับไทย สูง, ลาว ສູງ (สูง), ไทลื้อ ᦉᦳᧂ (สุง), ไทดำ ꪎꪴꪉ (สุง), ไทใต้คง ᥔᥧᥒᥴ (สู๋ง), อ่ายตน ꩬုင် (สุง์), พ่าเก ꩬုင် (สุง์), อาหม 𑜏𑜤𑜂𑜫 (สุง์)


သေ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสีย, อีสาน เสีย, ลาว ເສຍ (เสย), คำเมือง ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), เขิน ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), ไทลื้อ ᦵᦉ (เส), ไทดำ ꪎꪸ (สย̂), ไทใต้คง ᥔᥥᥴ (เส๋), พ่าเก ꩬေ (เส), อาหม 𑜏𑜦𑜧 (เส)

...ใด...หนึ่ง

သေၵေႃႉၵေႃႉ


လႅမ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɛːmᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰleːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แหลม, ลาว ແຫຼມ (แหลม), ไทดำ ꪵꪨꪣ (แหลม), ไทใต้คง ᥘᥦᥛᥴ (แล๋ม)


လၢႆး

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːjᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาย, ลาว ລາຍ (ลาย), ไทลื้อ ᦟᦻ (ลาย), ไทดำ ꪩꪱꪥ (ลาย), ไทใต้คง ᥘᥣᥭᥰ (ล๊าย), พ่าเก လႝ (ลย์), อาหม 𑜎𑜩 (ลย์)


ၸႂ်ယူဝ်း

ใจยู๊ว (transliteration)
တၢင်းၸႂ်ယူဝ်း


တင်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *daŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทั้ง, ลาว ທັງ (ทัง), ไทลื้อ ᦑᧂ (ทัง), ไทดำ ꪹꪕꪸꪉ (เตฺย̂ง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วงแบบหนง daengz


ဢသၢၵ်ႈလဵၵ်ႉ

อส้ากเล๎ก (transliteration)
တၢင်းဢသၢၵ်ႈလဵၵ်ႉ


ၵႂၢင်ႈ

จากจีนยุคกลาง 廣 (MC kwangX); ร่วมเชื้อสายกับไทย กว้าง, คำเมือง ᨠ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᨦ (กว้าง), ลาว ກວ້າງ (กว้าง), ไทลื้อ ᦦᦱᧂᧉ (กว้าง), อาหม 𑜀𑜝𑜨𑜂𑜫 (กฺลอ̂ง์), 𑜀𑜨𑜂𑜫 (กอ̂ง์) หรือ 𑜀𑜂𑜫 (กง์), ปู้อี gvaangs, จ้วง gvangq

กฺว้าง (transliteration)
တၢင်းၵႂၢင်ႈ


ၽိူၵ်ႇ

จากจีนยุคกลาง 白 (MC baek); ร่วมเชื้อสายกับไทย เผือก, ลาว ເຜືອກ (เผือก), ไทใต้คง ᥚᥫᥐᥱ (เผ่อ̂ก)

(သီ~) เผือก (ขาว), ขาว


ယမ်း

ร่วมเชื้อสายกับอาหม 𑜊𑜪 (ยํ)


လႅင်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩃᩯ᩠ᨦ (แลง), ไทใต้คง ᥘᥦᥒᥰ (แล๊ง), อาหม 𑜎𑜢𑜂𑜫 (ลิง์)


ပေ

ผอมแห้ง, ผอม


ယူဝ်း

ซื่อ, ไร้เล่ห์เหลี่ยม


ယိူင်

โย่ง, สูงและผอม


ဢင်းၵိတ်ႉ

ยืมมาจากไทย อังกฤษ, จากฝรั่งเศส anglais

อั๊งกิ๎ต (transliteration)
တၢင်းဢင်းၵိတ်ႉ


ႁၢင်ႈၸႃႉ

ห้างจ๎า (transliteration)
တၢင်းႁၢင်ႈၸႃႉ


ႁၢင်ႈႁၢႆႉ

ห้างห๎าย (transliteration)
တၢင်းႁၢင်ႈႁၢႆႉ


မူတ်းၸၢင်ႇ

မူတ်း (มู๊ต, “สะอาด, หมดจด, บริสุทธิ์”) + ၸၢင်ႇ (จ่าง, “ปราศจากสิ่งสกปรก, บริสุทธิ์”)

มู๊ตจ่าง (transliteration)
တၢင်းမူတ်းၸၢင်ႇ

ศักดิ์สิทธิ์


ၵႃႈ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 價 (MC kaeH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่า, ลาว ຄ່າ (ค่า), อีสาน ค่า, คำเมือง ᨣ᩵ᩤ (ค่า), เขิน ᨣ᩵ᩤ (ค่า), ไทลื้อ ᦅᦱᧈ (ค่า), ไทดำ ꪁ꪿ꪱ (กฺ่า), ไทใต้คง ᥐᥣ (กา), อาหม 𑜀𑜠 (กะ)


ၸႅတ်ႈ

บริสุทธิ์ (ยังเป็นสาวพรหมจารี), ที่เป็นชายยังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์

သၢဝ်ၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈ

สาวบริสุทธิ์

မၢဝ်ႇၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈ

หนุ่มที่ยังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์

ม่าวแจ้ตแจ้ต


ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်

ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ (ขึ้นใย่, “ขึ้นใหญ่, รุ่งเรือง”) + မႂ်ႇသုင် (ใม่สุง, “ใหม่สูง, รุ่งเรือง”)

ขึ้นใย่ใม่สุง (transliteration)
တၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်

เจริญ, รุ่งเรือง

မၢၼ်ႈမိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်

บ้านเมืองเจริญรุ่งเรือง

ม้านเมิ๊งขึ้นใย่ใม่สุง


ႁိုင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย หึง, อีสาน เหิง, ลาว ເຫິງ (เหิง), คำเมือง ᩉᩮᩥ᩠ᨦ (เหิง) หรือ ᩉᩧ᩠ᨦ (หึง), เขิน ᩉᩨ᩠ᨦ (หืง), ไทลื้อ ᦠᦹᧂ (หืง), ไทดำ ꪹꪬꪷꪉ (เหํง), ไทใต้คง ᥞᥪᥒᥴ (หื๋ง), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜂𑜫 (รึง์)

ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်

หลายปี, ช้านาน

ปีย๊าวข๊าวหึง


ဢိူၼ်

ၵူၼ်းၶၢၼ်ႉၵူၼ်းဢိူၼ်ၸၢင်ႈထၢင်ႇမၼ်းမီးပိင်ႇၺႃႇလိူဝ်တွၼ်းၼႃႇသေပိူၼ်ႈ

คนเกียจคร้านและโง่ คิดว่าตัวเองมีปัญญาเหลือล้นมากกว่าคนอื่น

กู๊นข๎านกู๊นเอินจ้างถ่างมั๊นมี๊ปิ่งญ่าเลิวต๊อ̂นน่าเสเปิ้น


ၶၢၼ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡraːnꟲ², จากจีนเก่า 懶 (OC *raːnʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย คร้าน, ลาว ຄ້ານ (ค้าน), อีสาน คร้าน, คำเมือง ᨣᩕ᩶ᩣ᩠ᨶ (คร้าน), เขิน ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶ (ฅ้าน), ไทลื้อ ᦆᦱᧃᧉ (ฅ้าน), ไทดำ ꪋ꫁ꪱꪙ (จฺ้าน), ไทใต้คง ᥑᥣᥢᥳ (ฃ๎าน)

เกียจคร้าน มักใช้กับ ဢိူၼ် (เอิ๋น) ซึ่งแปลว่า โง่ เป็น ၶၢၼ်ႉဢိူၼ် (ค่านเอิ๋น)

ၶဝ်ၼၼ်ႉၶၢၼ်ႉဢိူၼ်ၼႃႇ

เขานั้นเกียจคร้านมาก

ขวนั๎นข๎านเอินน่า

ၵေႃႉဢၼ်ၶၢၼ်ႉဢၼ်ဢိူၼ်ၼၼ်ႉၸၢင်ႈႁွတ်ႈထိုင်တၢင်းဢၼ်ယၢၵ်ႈဢၼ်ၽၢၼ်

คนเกียจคร้านนั้น ย่อมประสบกับความทุกข์ยาก

ก๎อ̂อันข๎านอันเอินนั๎นจ้างห้อ̂ตถึงต๊างอันย้ากอันผาน


ၵႆႉ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨣᩱ᩶ (ไค้), ไทลื้อ ᦺᦅᧉ (ไค้), ไทใต้คง ᥐᥭᥳ (กั๎ย)

ขยัน, หมั่น, ไม่ขี้เกียจ

ၵေႃႉဢၼ်ၵႆႉၶတ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၼၼ်ႉၸမ်ႉ ၸၢင်ႈႁွတ်ႈထိုင်ပဵၼ်ၵူၼ်းမၢၵ်ႈၵူၼ်းမီးဢေႃႈ။

คนที่ขยันหมั่นทำงานนั้น ย่อมเป็นคนมั่งคนมี

ก๎อ̂อันไก๎ขั๊ตเห๊ตส้างนั๎นจั๎ม จ้างห้อ̂ตถึงเปนกู๊นม้ากกู๊นมี๊อ้อ̂.


ပႅၵ်ႇပိူင်ႈ

ပႅၵ်ႇ (แป่ก, “แปลก”) + ပိူင်ႈ (เปิ้ง, “ผิด”)

แป่กเปิ้ง (transliteration)
တၢင်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈ

แปลก, ผิดแผกแตกต่าง

ၵဝ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈသူလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၽႃႇသႃႇဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈတၢင်ႇမဵဝ်းၼၼ်ႉယူႇဢေႃႈ။

ข้าพเจ้าอยากให้ท่านพูดภาษาที่แตกต่างชนิด

กวใข้ให้สูล้าตกฺว๊ามผ่าส่าอันแป่กเปิ้งต่างเม๊วนั๎นยู่อ้อ̂.


ငိူဝ်ႈငႃႉ

ငိူဝ်ႈ (เงิ้ว, “โง่”) + ငႃႉ (ง๎า, “เรียก [ใช้แก่เมื่อเรียกควาย]”)

เงิ้วง๎า (transliteration)
တၢင်းငိူဝ်ႈငႃႉ

ၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၸၢင်ႈႁႂ်ႈၵေႃႉဢၼ်ငိူဝ်ႈငႃႉၼၼ်ႉလၵ်းလႅမ်မႃး၊ သမ်ႉသွၼ်ပၼ်ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းၵမ်တင်းလၢႆ မီးၺၢၼ်ႇဢၼ်လႅတ်းမႃးဢေႃႈ။

คำเหล่านี้ ย่อมให้คนที่โง่เขลานั้น ฉลาดหลักแหลม และสอนให้คนหนุ่มคนสาวทั้งหลาย มีญาณอันล้ำเลิศ

กฺว๊ามเจิ๊วไน๎จ้างให้ก๎อ̂อันเงิ้วง๎านั๎นลั๊กแลมม๊า, สั๎มสอ̂นปันให้กู๊นนุ่มกู๊นกัมตั๊งลาย มี๊ญ่านอันแล๊ตม๊าอ้อ̂.


ႁတ်းႁၢၼ်

ႁတ်း (หั๊ต, “กล้า”) + ႁၢၼ် (หาน, “หาญ”); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦠᧆᦠᦱᧃ (หัดหาน)

หั๊ตหาน (transliteration)
တၢင်းႁတ်းႁၢၼ်

กล้าหาญ, แกล้วกล้า, ห้าวหาญ, เหี้ยมหาญ

ဢဝ်ႁႅင်းလႄႈမီးတၢင်းဢၼ်ႁတ်းႁၢၼ်တႃႉ

จงออกแรงและมีความกล้าหาญ

อวแห๊งแล้มี๊ต๊างอันหั๊ตหานต๎า


ၵွၼ်းၶေႃ

ၵွၼ်း (ก๊อ̂น, “ปกครอง”) + ၶေႃ (ขอ̂, “แยกกัน, โดยลำพัง”); ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥐᥩᥢᥰᥑᥨᥝᥴ (ก๊อ̂นโฃ๋ว)

ก๊อ̂นขอ̂ (transliteration)
တၢင်းၵွၼ်းၶေႃ

ပဵၼ်မိူင်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ။

เป็นเมืองที่เป็นอิสระและปกครองตนเอง

เปนเมิ๊งล้อ̂ตแล๊วก๊อ̂นขอ̂.


ၵႄႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *keːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แก่, คำเมือง ᨠᩯ᩵ (แก่), ลาว ແກ່ (แก่), ไทใต้คง ᥐᥥᥱ (เก่), จ้วง geq, แสก เก

ၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵႄႇ

เจดีย์เก่าแก่

ก๊อ̂งมู๊ก่วแก่


လမ်ႇလွင်ႈ

လမ်ႇ (ลั่ม, “ด่ำ, ลึก”) + လွင်ႈ (ล้อ̂ง, “ล่อง, ร่อง, ช่อง, เรื่อง”)

ลั่มล้อ̂ง (transliteration)
တၢင်းလမ်ႇလွင်ႈ

ဢီႈသင်ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်

อะไรคือสิ่งสำคัญที่สุดในชีวิต

อี้สังเปนอันลั่มล้อ̂งสุ๊ตใน๊จ้าตปาน


လိုဝ်းလင်

လိုဝ်း (ลึ๊ว) + လင် (ลัง)

ลึ๊วลัง (transliteration)
တၢင်းလိုဝ်းလင်


တၢင်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่าง, อีสาน ต่าง, ลาว ຕ່າງ (ต่าง), คำเมือง ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), เขิน ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), ไทลื้อ ᦎᦱᧂᧈ (ต่าง), ไทดำ ꪔ꪿ꪱꪉ (ต่าง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥱ (ต่าง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์)


ၼုမ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰnumᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนุ่ม, ลาว ໜຸ່ມ (หนุ่ม), ไทลื้อ ᦐᦳᧄᧈ (หนุ่ม), ไทใต้คง ᥘᥧᥛᥱ (ลู่ม) หรือ ᥢᥧᥛᥱ (นู่ม), อาหม 𑜃𑜤𑜉𑜫 (นุม์); เทียบชวา nom


ၼုမ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *numᴮ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย นุ่ม, ลาว ນຸ່ມ (นุ่ม), ไทลื้อ ᦐᦳᧄᧈ (หนุ่ม) หรือ ᦷᦓᧄᧈ (โน่ม), อาหม *𑜃𑜤𑜪 (*นุํ)

นุ่ม, อ่อนละมุน


လူၺ်ႈ

เบี้ยว, เอียง


ၵိုတ်း

ประหลาดใจ, ตกใจ, งงงันเพราะประหลาดใจหรือกลัว


လိူင်ႇ

ยืมมาจากพม่า လှိုင် (หฺไลง์)

ล้นเหลือ, ดกดื่น, ซึ่งมีมาก


ၼႆ

แผลงมาจาก ၼႆႉ (ไน๎, “นี้”)


ပီး

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *bwiːᴬ, จากจีนยุคกลาง 肥 (MC bj+j); ร่วมเชื้อสายกับไทย พี, ลาว ພີ (พี), ไทลื้อ ᦗᦲ (พี), อาหม 𑜆𑜣 (ปี), จ้วง biz

อ้วน, อ้วนพี


တင်းလၢႆ

တင်း (ตั๊ง, “ทั้ง”) + လၢႆ (ลาย, “หลาย”)


လႂ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗaɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใด, ลาว ໃດ (ใด), ไทลื้อ ᦺᦡ (ได), ไทดำ ꪻꪒ (ใด), อาหม 𑜓𑜧 (ดว์) หรือ 𑜃𑜧 (นว์), จ้วง lawz


ၵျၢမ်း

จากพม่า ကြမ်း (กฺรม์:)

กฺย๊าม (transliteration)
တၢင်းၵျၢမ်း


ယႂ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲaɰᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใหญ่, คำเมือง ᩉ᩠ᨿᩱ᩵ (ไหย่) หรือ ᩉ᩠ᨿᩲ᩵ (ใหย่), ลาว ໃຫຍ່ (ใหย่), ไทลื้อ ᦺᦊᧈ (ไหย่), ไทดำ ꪻꪐ꪿ (ใหญ่), อาหม 𑜐𑜧 (ญว์), 𑜊𑜨𑜧 (ยอ̂ว์) หรือ 𑜊𑜧𑜤 (ยาว์)

ၵႃႈယႂ်ႇ


ယၢၵ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *jaːkᴰᴸ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาก, คำเมือง ᨿᩣ᩠ᨠ (ยาก), เขิน ᨿᩣ᩠ᨠ (ยาก), ลาว ຍາກ (ยาก), ไทลื้อ ᦍᦱᧅ (ยาก), ไทขาว ꪥꪱ, ไทใต้คง ᥕᥣᥐ (ยาก), พ่าเก ယက် (ยก์), อาหม 𑜊𑜀𑜫 (ยก์)


ႁူမ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rɤmᴮ, จากจีนเก่า 蔭 (OC *qrɯms); ร่วมเชื้อสายกับไทย ร่ม, คำเมือง ᩁᩫ᩠᩵ᨾ (ร็่ม), ลาว ຮົ່ມ (ฮ็่ม), ไทลื้อ ᦷᦣᧄᧈ (โฮ่ม), อาหม 𑜍𑜤𑜪 (รุํ)

อยู่ใต้ร่มเงา


ၸၼ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟanꟲ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั้น, คำเมือง ᨩᩢ᩠᩶ᨶ (ชั้น), ลาว ຊັ້ນ (ซั้น), ไทลื้อ ᦋᧃᧉ (ชั้น), อาหม 𑜋𑜃𑜫 (ฉน์)

ด้าน (ผิวหนังของฝ่าเท้า) จากการเดินทาง


လူမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰloːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลวม, คำเมือง ᩉᩖᩅ᩠ᨾ (หลวม), ลาว ຫຼົມ (หล็ม), ไทลื้อ ᦷᦜᧄ (โหลม), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜉𑜫 (ลึม์)


လႅတ်းၽႂ်း

လႅတ်း (แล๊ต) + ၽႂ်း (ใผ๊)

แล๊ตใผ๊ (transliteration)
တၢင်းလႅတ်းၽႂ်း

ว่องไว, คล่องแคล่ว


ထုၼ်း

จากพม่า ထွန်း (ถฺวน์:)

ซึ่งเห็นได้ชัดเจน

ที่มีชื่อเสียง


ၸူမ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชม, ลาว ຊົມ (ซ็ม), คำเมือง ᨩᩫ᩠ᨾ (ช็ม), ไทลื้อ ᦋᦳᧄ (ชุม), คำตี้ ꩡူမ်း

ดีใจ, ชื่นชมใจ


ႁွၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰŋwuːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หงอก, ลาว ຫງອກ (หงอก), อาหม 𑜀𑜨𑜀𑜫 (กอ̂ก์)

ၶူၼ်ႁူဝ်ႁွၵ်ႇ


ၺူဝ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ညို (โญ)


လိုၵ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɤkᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *lɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลึก, ปักษ์ใต้ หลึก, ลาว ເລິກ (เลิก) หรือ ລຶກ (ลึก), คำเมือง ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เลิัก), เขิน ᩃᩧ᩠ᨠ (ลึก), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧅ (เลีก), ไทดำ ꪹꪩꪷꪀ (เลํก) หรือ ꪩꪳꪀ (ลึก), ไทขาว ꪩꪷꪀ, ไทใต้คง ᥘᥫᥐ (เลอ̂ก), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (ลึก์), จ้วง laeg, จ้วงแบบหนง ndaek


မႂ်ႇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmaɰᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmɤːlᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใหม่, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ (ใหม่), ลาว ໃໝ່ (ใหม่), ไทลื้อ ᦺᦖᧈ (ไหม่), ไทดำ ꪻꪢ꪿ (ใหม่), ไทใต้คง ᥛᥬᥱ (ใม่), อาหม 𑜉𑜧 (มว์) หรือ 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์), ปู้อี mos, จ้วง moq


မဝ်

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀbawᴬ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.bawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เบา, คำเมือง ᨷᩮᩢᩤ (เบัา), ลาว ເບົາ (เบ็า), ไทลื้อ ᦢᧁ (เบา), เขิน ᨷᩮᩢᩤ (เบัา), ไทใต้คง ᥛᥝ (เมา), อาหม 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์), จ้วง mbaeu, จ้วงแบบหนง nawj, แสก เว๋า

เบา (ไม่หนัก)


ဝဝ်

รูปแบบอื่นของ မဝ် (มว, “เบา”)


ထူး

ยืมมาจากพม่า ထူး (ถู:, “พิเศษ”)

พิเศษ, ไม่เหมือนอื่น


ၵိုင်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨠᩨ᩠᩵ᨦ (กื่ง), ไทลื้อ ᦂᦹᧂᧈ (กื่ง)


ၼူၵ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnuəkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนวก, คำเมือง ᩉ᩠ᨶ᩠ᩅᨠ (หนวก), เขิน ᩉ᩠ᨶ᩠ᩅᨠ (หนวก), ลาว ໜວກ (หนวก), ไทลื้อ ᦷᦐᧅᧈ (โหน่ก), อาหม 𑜃𑜤𑜀𑜫 (นุก์), จ้วง nuk, จ้วงแบบหนง nog, จ้วงแบบจั่วเจียง nuek


တူဝ်ပူၺ်

တူဝ် (ตูว, “ตัว”) + ပူၺ် (ปูญ, “เปลือย”)

ตูวปูญ (transliteration)
တၢင်းတူဝ်ပူၺ်


ၵၢင်းလွတ်ႈ

ยืมมาจากพม่า ကင်းလွတ် (กง์:ลฺวต์); เหมือนกับ ၵၢင်း (ก๊าง, “เป็นอิสระจาก”) + လွတ်ႈ (ล้อ̂ต, “เป็นอิสระ”)

ก๊างล้อ̂ต (transliteration)
တၢင်းၵၢင်းလွတ်ႈ

ซึ่งมีเสรีภาพ, ซึ่งเป็นอิสระ, ซึ่งเป็นอิสระจาก


လၵ်းလႅမ်

လၵ်း (ลั๊ก, “หลัก, ฉลาด”) + လႅမ် (แลม, “แหลม”)

ลั๊กแลม (transliteration)
တၢင်းလၵ်းလႅမ်


ပဵၵ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปียก, ลาว ປຽກ (ปยก)


ဢူၼ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʔɔːnᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *ʔwuːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อ่อน, ลาว ອ່ອນ (อ่อน), ไทลื้อ ᦀᦸᧃᧈ (อ่อ̂น), อาหม 𑜒𑜨𑜃𑜫 (ออ̂น์) หรือ 𑜒𑜤𑜃𑜫 (อุน์), จ้วง unq หรือ onq, จ้วงแบบหนง oanq, แสก อูน

ဢွၼ်ႇ
อู้น (transliteration)
တၢင်းဢူၼ်ႈ

อ่อนโยน (นิสัย)


ယၢဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาว, ลาว ຍາວ (ยาว), ไทลื้อ ᦍᦱᧁ (ยาว)

ယၢဝ်းႁိုင်


လူႉ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หลุ, ลาว ຫຼຸ (หลุ), คำเมือง ᩉᩖᩩ (หลุ), เขิน ᩉᩖᩩ (หลุ), ไทลื้อ ᦜᦳ (หลุ), ไทใต้คง ᥘᥧᥳ (ลู๎), อาหม 𑜎𑜥 (ลู)


မၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มั่น, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩢ᩶ᩁ (หมั้ร), ลาว ໝັ້ນ (หมั้น), ไทลื้อ ᦖᧃᧉ (หมั้น), พ่าเก မꩫ် (มน์), อาหม 𑜉𑜃𑜫 (มน์)


လိုၼ်ႇ

ดื่น (ดึกดื่น)


ၵဵင်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kliəŋꟲ² (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย เกลี้ยง, คำเมือง ᨠᩖ᩠ᨿ᩶ᨦ (กลย้ง), เขิน ᨠ᩠ᨿ᩶ᨦ (กย้ง), ลาว ກ້ຽງ (ก้ยง), อีสาน เกลี้ยง, ไทลื้อ ᦵᦂᧂᧉ (เก้ง), ไทดำ ꪀꪸ꫁ꪉ (กย้̂ง), ไทใต้คง ᥐᥥᥒᥲ (เก้ง)

เกลี้ยง, หมด (ไม่มีของอยู่)

เสร็จ, จบ, สิ้น


တိူဝ်း

อาจแผลงมาจาก တူဝ်း (ตู๊ว) ซึ่งมาจากพม่า တိုး (โต:, “เพิ่ม”)

ซึ่งมีมากกว่าเก่า, เกิน, ล้นเหลือ


မူၼ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หม่น, ลาว ໝົ່ນ (หม็่น), ไทใต้คง ᥛᥨᥢᥱ (โม่น)


ၵူမ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย กลม, ลาว ກົມ (ก็ม)


လပ်း

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง laep, แสก ลั๊บ


ၵတ်ႉ

ฉลาด, หลักแหลม

ၽႂ်ၵတ်ႉမၼ်းတၢပ်ႇ ၽႂ်ယၢပ်ႇမၼ်းလႆႈ

คนไหนเก่งหรือหลักแหลมคนนั้นได้กิน คนไหนทนลำบากคนนั้นได้

ใผกั๎ตมั๊นต่าป ใผย่าปมั๊นไล้

คงกระพัน, หนังเหนียว, ฟันแทงไม่เข้า


ယၢၵ်ႈၽၢၼ်

ย้ากผาน (transliteration)
တၢင်းယၢၵ်ႈၽၢၼ်


မၢၵ်ႈမီး

မၢၵ်ႈ (ม้าก, “รวย, มีอย่างเหลือเฟือ”) + မီး (มี๊, “มี, รวย”)

ม้ากมี๊ (transliteration)
တၢင်းမၢၵ်ႈမီး


ပေႃး

ยืมมาจากพม่า ပေါ (เปา, “มากมาย, ถูก”); ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥙᥨᥰ (โป๊)

เหลือเฟือ, ไม่ขาดแคลน

ถูก (ไม่แพง)


မျၢတ်ႈ

ยืมมาจากพม่า မြတ် (มฺรต์)

มฺย้าต (transliteration)
တၢင်းမျၢတ်ႈ

ซึ่งมีคุณ, รุ่งโรจน์, ซึ่งมีเกียรติยศ


ၽၢၼ်ႇ

ยืมมาจากพม่า ဖန် (ผน์), จากบาลี ผลิก; เทียบสันสกฤต स्फटिक (สฺผฏิก)

ซึ่งทำจากแก้ว (หินแข็งใส)


ၶၢဝ်ၸၢင်ႇ

ขาวจ่าง (transliteration)
တၢင်းၶၢဝ်ၸၢင်ႇ

ขาวบริสุทธิ์


ဢွၼ်ႇ

ဢူၼ်ႈ
อ่อ̂น (transliteration)
တၢင်းဢွၼ်ႇ


ၸႅင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แจ้ง, อีสาน แจ้ง, ลาว ແຈ້ງ (แจ้ง), คำเมือง ᨧᩯ᩠᩶ᨦ (แจ้ง), เขิน ᨧᩯ᩠᩶ᨦ (แจ้ง), ไทลื้อ ᦶᦈᧂᧉ (แจ้ง), ไทดำ ꪵꪊ꫁ꪉ (แจ้ง)

แจ้ง (ชัดเจน)


လပ်းသိင်ႇ

လပ်း (ลั๊ป, “มืด, ดับ”) + သိင်ႇ (สิ่ง, “มืด”)

ลั๊ปสิ่ง (transliteration)
တၢင်းလပ်းသိင်ႇ


ၵိုၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨣᩨ᩠ᨶ (คืน), เขิน ᨣᩨ᩠ᨶ (คืน), ไทลื้อ ᦅᦹᧃ (คืน)


တဵမ်

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.temᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เต็ม, คำเมือง ᨲᩮ᩠ᨾ (เตม), ลาว ເຕັມ (เตัม), เขิน ᨲᩮ᩠ᨾ (เตม), ไทลื้อ ᦎᦲᧄ (ตีม), ไทดำ ꪹꪔꪸꪣ (เตย̂ม)


ငႄႈ

มีความรู้, มีการศึกษา, มีอารยธรรม, มีวัฒนธรรม, สุภาพ, อ่อนโยน


ၽၢႆ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨹᩣ᩠ᨿ (ผาย), ไทลื้อ ᦕᦻ (ผาย), ไทใต้คง ᥚᥣᥭᥴ (ผ๋าย), คำตี้ ၸၢဲ, อาหม 𑜇𑜩 (ผย์)


လပ်ႉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lapᴰ²ˢ (“พ้นตา; ปกปิด”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลับ, อีสาน ลับ, ลาว ລັບ (ลับ), คำเมือง ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), เขิน ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), ไทลื้อ ᦟᧇ (ลับ), ไทดำ ꪩꪚꪾ (ลับ), ไทใต้คง ᥘᥙ (ลัป), อาหม 𑜎𑜆𑜫 (ลป์)

ลับ (พ้นตา; ปกปิด)


ၵႅပ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣɛːpᴰᴸ⁴ (Jonsson, 1991), จากจีนยุคกลาง 狹 (MC heap); ร่วมเชื้อสายกับไทย แคบ, ลาว ແຄບ (แคบ), ไทดำ ꪵꪁꪚ (แกฺบ), ไทขาว ꪵꪅꪚ, แสก เกฺ้บ; เป็นไปได้ว่าร่วมรากกับ ၵပ်ႉ (กั๎ป)


ယူဝ်းယူဝ်း

ยู๊วยู๊ว (transliteration)
တၢင်းယူဝ်းယူဝ်း

ธรรมดา, สามัญ


ငၢႆး

ร่วมเชื้อสายกับไทย คล้าย, ลาว ຄ້າຍ (ค้าย)


ၽွင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผง, ลาว ຜົງ (ผ็ง), อาหม 𑜇𑜨𑜂𑜫 (ผอ̂ง์)

ที่ละเอียดเป็นผง


ၽၢၼ်ပေႃႈမႄႈ

ၽၢၼ် (ผาน, “ยากไร้”) + ပေႃႈ (ป้อ̂, “พ่อ”) + မႄႈ (แม้, “แม่”)

ผานป้อ̂แม้ (transliteration)
တၢင်းၽၢၼ်ပေႃႈမႄႈ

ไร้พ่อแม่, กำพร้า

လုၵ်ႈၽၢၼ်ပေႃႈမႄႈ

ลุ้กผานป้อ̂แม้


ယွမ်

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩀᩬᨾ (อยอม) หรือ ᩉ᩠ᨿᩬᨾ (หยอม), ไทลื้อ ᦊᦸᧄ (หยอ̂ม)


ၶၢဝ်ႉ

ซึ่งอยู่ในวัยกลางคน

ၵူၼ်းၶၢဝ်ႉ


ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ

ขึ๎กลึ๎ก (transliteration)
တၢင်းၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ


ၶႅမ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨤᩯ᩠᩶ᨾ (แฅ้ม), ไทลื้อ ᦶᦆᧄᧉ (แฅ้ม), ไทใต้คง ᥑᥦᥛᥳ (แฃ๎ม) หรือ ᥔᥦᥛᥳ (แส๎ม)

ทำเสร็จอย่างดี, ทำเสร็จด้วยความละเอียด, ประณีตงดงาม, ทำอย่างพิถีพิถัน, เรียบร้อยดี

ดีเลิศ, ดีมาก, ยอดเยี่ยม


ၵႅၼ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แก่น, ลาว ແກ່ນ (แก่น), ไทลื้อ ᦶᦂᧃᧈ (แก่น)


ၼၵ်းၼႅၼ်ႈ

นั๊กแน้น (transliteration)
တၢင်းၼၵ်းၼႅၼ်ႈ


မၼ်ႈၵိုမ်း

မၼ်ႈ (มั้น, “มั่น”) + ၵိုမ်း (กึ๊ม, “แข็ง, เลื่อนไม่ได้”)

มั้นกึ๊ม (transliteration)
တၢင်းမၼ်ႈၵိုမ်း


ၵွၼ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่อน, ลาว ກ່ອນ (ก่อน), ไทลื้อ ᦂᦸᧃᧈ (ก่อ̂น), ไทดำ ꪀ꪿ꪮꪙ (ก่อน), อาหม 𑜀𑜨𑜃𑜫 (กอ̂น์), จ้วง gonq

မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ


မူတ်းသႂ်

မူတ်း (มู๊ต, “หมด”) + သႂ် (ใส, “ใส”)

มู๊ตใส (transliteration)
တၢင်းမူတ်းသႂ်

สะอาด, บริสุทธิ์, หมดจด


ၾၢတ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwɯətᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝาด, ลาว ຝາດ (ฝาด) หรือ ເຝືອດ (เฝือด), ไทลื้อ ᦚᦱᧆ (ฝาด), ไทดำ ꪠꪱꪒ (ฝาด)

ၽၢတ်ႇ
ฝ่าต (transliteration)
တၢင်းၾၢတ်ႇ


လႅဝ်ႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰleːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลว, คำเมือง ᩉᩖᩯᩅ (แหลว) หรือ ᩉ᩠ᩃᩯᩅ (แหลว), อีสาน แหลว, ลาว ເຫຼວ (เหลว) หรือ ແຫຼວ (แหลว), ไทลื้อ ᦶᦜᧁ (แหลว), ไทใต้คง ᥘᥦᥝᥴ (แล๋ว), จ้วง liu


လႅဝ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩯ᩠ᩅ (แลว), เขิน ᩃᩯ᩠ᩅ (แลว)

มีความหนาแบบเดียว


ယဵၼ်ႇငႄႈ

ယဵၼ်ႇ (เย่น, “เชื่อง, สุภาพ”) + ငႄႈ (แง้, “เชื่อง, ไม่ดุ”)

เย่นแง้ (transliteration)
တၢင်းယဵၼ်ႇငႄႈ

สุภาพ, มารยาทดี

ၵူၼ်းယဵၼ်ႇငႄႈ


ၽႅၼ်သုင်

ၽႅၼ် (แผน, “เถิน, สูงขึ้น”) + သုင် (สุง, “สูง”)

แผนสุง (transliteration)
တၢင်းၽႅၼ်သုင်

อวดดี, ทะนง, ถือดี, ทำหัวสูง


မၢတ်ႇၸဵပ်း

မၢတ်ႇ (ม่าต, “บาด”) + ၸဵပ်း (เจ๊ป, “เจ็บ”)

ม่าตเจ๊ป (transliteration)
တၢင်းမၢတ်ႇၸဵပ်း


တမ်ႇ

อยู่ต่ำ (ใช้แก่ดวงตะวัน)


ယၢၼ်း

ၼူမ်းယၢၼ်း

တွင်ႉယၢၼ်း


ႁတ်း

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫັດ (หัด), คำเมือง ᩉᩢ᩠ᨯ (หัด)

เป็นเม็ดหยาบเล็ก ๆ , เป็นเม็ดกรวด


ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ

ၶိုၼ်ႈ (ขึ้น, “ขึ้น”) + ယႂ်ႇ (ใย่, “ใหญ่”)

ขึ้นใย่ (transliteration)
တၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ

เจริญ, รุ่งเรือง

မၢၼ်ႈမိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ

บ้านเมืองเจริญ

ม้านเมิ๊งขึ้นใย่


မႂ်ႇသုင်

မႂ်ႇ (ใม่, “ใหม่”) + သုင် (สุง, “สูง”)

ใม่สุง (transliteration)
တၢင်းမႂ်ႇသုင်

เจริญ, รุ่งเรือง


ၶႂႃ

ยืมมาจากจีนเก่า 右 (OC *ɢʷɯʔ, *ɢʷɯs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวา, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩣ (ขวา), ลาว ຂວາ (ขวา), ไทลื้อ ᦧᦱ (ฃวา), จ้วง gvaz, ปู้อี gvaz


ႁၢင်ႈလီ

ႁၢင်ႈ (ห้าง, “ร่าง”) + လီ (ลี, “ดี”)

ႁၢင်ႊလီ
ห้างลี (transliteration)
တၢင်းႁၢင်ႈလီ

สวย, งาม, หล่อ, ดูดี


ႁူမ်ႈတုမ်

ႁူမ်ႈ (หู้ม, “ร่วม”) + တုမ် (ตุม, “รวมตัว”)

หู้มตุม (transliteration)
တၢင်းႁူမ်ႈတုမ်

ซึ่งเป็นสหพันธ์


မူၼ်ႈသိူဝ်း

မူၼ်ႈ (มู้น, “สนุก”) + သိူဝ်း (เสิ๊ว, “ดีใจ”)

มู้นเสิ๊ว (transliteration)
တၢင်းမူၼ်ႈသိူဝ်း


ၵမ်ႈၽွင်ႈ

ၵမ်ႈ (กั้ม, “ตาม”) + ၽွင်ႈ (ผ้อ̂ง, “พร่อง, บ้าง”)

กั้มผ้อ̂ง (transliteration)
တၢင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ

ယၢပ်ႇ (ย่าป, “ยาก”) + ၽိုတ်ႇ (ผึ่ต, “หุบ, ยาก, แน่น”)

ย่าปผึ่ต (transliteration)
တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ

ยาก, ยากเย็น, ไม่สบายใจ, คับใจ, อึดอัดใจ


တင်းမူတ်း

တင်း (ตั๊ง, “ทั้ง”) + မူတ်း (มู๊ต, “หมด”)

ตั๊งมู๊ต (transliteration)
တၢင်းတင်းမူတ်း


သႅဝ်း

ซึ่งมีหลายสีปนกันอยู่

ซึ่งอยู่ในวัยที่ยังแต่งงานไม่ได้


တင်းသဵင်ႈ

တင်း (ตั๊ง, “ทั้ง”) + သဵင်ႈ (เส้ง, “หมด, สิ้น”)

ตั๊งเส้ง (transliteration)
တၢင်းတင်းသဵင်ႈ


ဢွၼ်တၢင်း

ဢွၼ် (ออ̂น, “นำ, นำหน้า, ก่อน”) + တၢင်း (ต๊าง, “ทาง”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩬᩁᨴᩤ᩠ᨦ (ออรทาง), ไทลื้อ ᦀᦸᧃᦑᦱᧂ (ออ̂นทาง)

แรก, ที่หนึ่ง, ก่อน

ၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႉဢွၼ်တၢင်း

กู๊นจ๊ายก๎อ̂ออ̂นต๊าง


ပွတ်းႁွင်ႇ

ပွတ်း (ป๊อ̂ต, “ด้าน, เบื้อง”) + ႁွင်ႇ (ห่อ̂ง, “เหนือ”)

ป๊อ̂ตห่อ̂ง (transliteration)
တၢင်းပွတ်းႁွင်ႇ


ငမ်းယဵၼ်

ငမ်း (งั๊ม, “ร่ม”) + ယဵၼ် (เยน, “เย็น”)

งั๊มเยน (transliteration)
တၢင်းငမ်းယဵၼ်

สงบ, ร่มเย็น


ႁၢဝ်ႈႁႅင်း

ႁၢဝ်ႈ (ห้าว, “แข็งแรง, รุนแรง, ห้าว”) + ႁႅင်း (แห๊ง, “แรง”)

ห้าวแห๊ง (transliteration)
တၢင်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း

แข็งแกร่ง, รุนแรง


ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ

ၵတ်ႉ (กั๎ต, “เก่ง”) + ၶႅၼ်ႇ (แข่น, “แกว่น, เก่ง”)

กั๎ตแข่น (transliteration)
တၢင်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ

เก่ง, มีความสามารถ, แกว่น


မၢၵ်ႈ

เต็ม, สมบูรณ์, ท้วม, มีน้ำมีเนื้อมาก


ၽဵင်ႇ

การเห็นพ้องร่วมกัน


ပဵင်း

จากจีนยุคกลาง 平 (MC bjaeng); ร่วมเชื้อสายกับไทย เพียง, ลาว ພຽງ (พยง), คำเมือง ᨻ᩠ᨿᨦ (พยง), เขิน ᨻ᩠ᨿᨦ (พยง), ไทลื้อ ᦵᦗᧂ (เพง)

ราบ, แบน, เพียง, เสมอ, เท่า


တႄႉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แท้


တူႉ

ซึ่งมีตำแหน่งที่เป็นรอง ตัดมาจาก တူႇတီႉယႃႉ (ตู่ตี๎ย๎า)


လူမ်ႈ

ซึ่งป้องกันไว้ดี


လိုၼ်း

หลังสุด, โหล่, ล่า, ล้า


ဝိၼ်း

เปรอะเปื้อน, สกปรก


ဝူၺ်ႇ

ขยะแขยง, โสโครก, ยุ่งเหยิง


ဢႃႇ

น่ารังเกียจ, เปรอะเปื้อน (ใช้กับเด็ก)


လၵ်း

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลัก, คำเมือง ᩉᩖᩢᨠ (หลัก), ลาว ຫຼັກ (หลัก), ไทลื้อ ᦜᧅ (หลัก), อาหม 𑜎𑜀𑜫 (ลก์), แสก ลั๊ก，จ้วงแบบจั่วเจียง laek， จ้วง laek

หลักแหลม, ซึ่งจัดการเก่ง


ပၢႆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลาย, คำเมือง ᨸᩖᩣ᩠ᨿ (ปลาย), ลาว ປາຍ (ปาย), ไทลื้อ ᦔᦻ (ปาย), ไทใต้คง ᥙᥣᥭ (ปาย), อาหม 𑜆𑜩𑜤 (ปาย์) หรือ 𑜈𑜩𑜤 (บาย์), จ้วง byai

กว่า, เกิน, กว่า ๆ


တေႉ

တႄႉ
เต๎ (transliteration)
လွင်ႈပဵၼ်တေႉ


ပေႇ

ซึ่งถูกปลดปล่อย


သွမ်ႈ

ซึ่งสายตาสั้น

တႃသွမ်ႈ


ဢေႇ

ไม่มาก, น้อย, จำนวนน้อย


လႃႈ

ซึ่งอยู่สูง เช่นดวงตะวัน

ซึ่งเป็นยามก่อนเที่ยง

ซึ่งเป็นยามบ่าย


ပွတ်း

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨸᩫ᩠ᨯ (ป็ด); เทียบกับไทลื้อ ᦂᦸᧆ (กอ̂ด)


ၵၼ်ႇ

ใจกล้า, เด็ดเดี่ยว

ดื้อ, หัวรั้น

ไม่ท้อถอยเพื่อชีวิต


ၸိုၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชื่น, คำเมือง ᨩᩨ᩠᩵ᨶ (ชื่น), ลาว ຊື່ນ (ซื่น), เขิน ᨩᩨ᩠᩵ᨶ (ชื่น), ไทลื้อ ᦋᦹᧃᧈ (ชื่น)

ชื่น, แจ่มแจ้ง, หมดจด, แจ่มใส

สุขใจ, ไม่เศร้า


ႁွင်ႇ

เป็นรา, อับ (กลิ่น)


သိုဝ်ႇ

สาวหรือยังไม่มีลูก ใช้แก่สัตว์ตัวเมีย


ႁၢႆး

ซึ่งมีขนาดปานกลาง


ၶဵၼ်

ร่วมเชื้อสายกับไทย เข็ญ, คำเมือง ᨡᩮ᩠ᨶ (เขน) หรือ ᨡᩮᩢ᩠ᨶ (เขัน), ลาว ເຂັນ (เขัน), เขิน ᨡᩮ᩠ᨶ (เขน), ไทลื้อ ᦃᦲᧃ (ฃีน) หรือ ᦵᦃᧃ (เฃน), อาหม 𑜁𑜢𑜃𑜫 (ขิน์)

เข็ญ, โชคร้าย, อยู่ในภัยอันตราย


ၵိၼ်း

ยืมมาจากพม่า ကျဉ်း (กฺยญ์:); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨣᩥ᩠ᨶ (คิน), ไทลื้อ ᦅᦲᧃ (คีน)

อึดอัดเพราะความแน่น

ยากจน, ข้นแค้น


ႁၢမ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่าม, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม), เขิน ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม), อีสาน เหิ่ม, ลาว ເຫີ່ມ (เหี่ม), ญ้อ เหิ่ม, ไทลื้อ ᦣᦱᧄᧈ (ฮ่าม), พ่าเก ꩭံ (หํ), อาหม 𑜑𑜪 (หํ)


ငၢၼ်

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉ᩠ᨦᩣ᩠ᨶ (หงาน), ไทลื้อ ᦄᦱᧃ (หงาน)

เจริญพันธุ์, ยังไม่ได้ตอน, แพร่พันธุ์ได้, หล่อเป็นพิเศษ


လႃႉ

ใส่หลวม ๆ ทำให้เห็นเนื้อเห็นหนัง, ขาดรุ่งริ่ง


လၢင်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระด้าง, ลาว ດ້າງ (ด้าง), คำเมือง ᨯ᩶ᩣ᩠ᨦ (ด้าง), เขิน ᨯ᩶ᩣ᩠ᨦ (ด้าง), ไทลื้อ ᦡᦱᧂᧉ (ด้าง)

ชาเพราะความเย็น


လိပ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลีบ, อีสาน ลีบ, ลาว ລີບ (ลีบ), คำเมือง ᩃᩦ᩠ᨷ (ลีบ), เขิน ᩃᩦ᩠ᨷ (ลีบ), ไทลื้อ ᦟᦲᧇ (ลีบ)

เปราะบาง, ว่างเปล่าข้างใน, ไม่มีเมล็ด


ထီႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถี่, ลาว ຖີ່ (ถี่), คำเมือง ᨳᩦ᩵ (ถี่), เขิน ᨳᩦ᩵ (ถี่), ไทลื้อ ᦏᦲᧈ (ถี่)

ถี่, ไม่ห่าง

ตระหนี่ถี่เหนียว


ၸၢင်

ร่วมเชื้อสายกับไทย จาง, ลาว ຈາງ (จาง), คำเมือง ᨧᩣ᩠ᨦ (จาง), เขิน ᨧᩣ᩠ᨦ (จาง), ไทลื้อ ᦈᦱᧂ (จาง)


ႁၢပ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แหบ, ลาว ແຫບ (แหบ), คำเมือง ᩉᩯ᩠ᨷ (แหบ), เขิน ᩉᩯ᩠ᨷ (แหบ), ไทลื้อ ᦶᦠᧇᧈ (แห่บ)


ႁၢပ်ႇ

ว่าง, เปล่า, กลวง


ႁႄ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຫ (แห), อีสาน แห, ปักษ์ใต้ แห, คำเมือง ᩉᩯ (แห) หรือ ᩉᩕᩯ (แหร), เขิน ᩉᩯ (แห), ไทดำ ꪵꪬ (แห)

เปรียว, ไม่เชื่อง, ซึ่งมีความกลัว


ႁွၼ်ႇ

สั้นและบาง (ใช้แก่ผม)


ထၢင်ႇထိူမ်

ထၢင်ႇ (ถ่าง, “คิด, ออกความเห็น”) + ထိူမ် (เถิม, “คิด, ออกความเห็น”)

ถ่างเถิม (transliteration)
တၢင်းထၢင်ႇထိူမ်

ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လီထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈၶူဝ်းဝိတ်ႈ-19 တီႈသီႇပေႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇမီးမႅင်း။

คนป่วยที่ถูกสงสัยว่าเป็นโรคปอดบวมชนิดโควิด-19 ที่เมืองสี่ป้อนี้ไม่ได้ติดเชื้อ

กู๊นเปนอันลีถ่างเถิมว้าเปนป่อ̂ตใก้ขู๊ววิ้ต-19 ตี้สี่ป๎อ̂ไน๎ อั่มมี๊แม๊ง.


သဵမ်ႈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəmꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยม, คำเมือง ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ (สย้ม), เขิน ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ (สย้ม), ลาว ສ້ຽມ (ส้ยม), ไทลื้อ ᦵᦉᧄᧉ (เส้ม), ไทใต้คง ᥔᥥᥛᥲ (เส้ม), พ่าเก ꩬိမ် (สิม์), อาหม *𑜏𑜢𑜉𑜫 (*สิม์)

เสี้ยม, เรียวยาว, ผอมบาง


လူင်ႉလႅၼ်ႇ

လူင်ႉ (ลู๎ง, “เจาะ, เข้าใจ”) + လႅၼ်ႇ (แล่น)

ลู๎งแล่น (transliteration)
တၢင်းလူင်ႉလႅၼ်ႇ

เจาะทะลุได้, เต็มไปหมด, มีความรู้อย่างลึกซึ้ง


ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ

ၶႅမ်ႉ (แข๎ม, “ประณีตงดงาม, ทำอย่างละเอียด”) + လႅပ်ႈ (แล้ป, “เหมาะสม, เรียบ, ราบ”)

แข๎มแล้ป (transliteration)
တၢင်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ

เรียบร้อย, เป็นระเบียบ, เหมาะเจาะ


မႆႈၸႂ်

မႆႈ (ไม้, “ไหม้”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦺᦖᧉᦺᦈ (ไหม้ไจ)

วิตกกังวล, ใจไม่สงบ


ၶီၸႂ်

ၶီ (ขี, “กังวล”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦃᦲᦺᦈ (ฃีไจ)

วิตกกังวล, ใจไม่สงบ


ဢီႈသင်

ဢီႈ (อี้, “น้อย”) + သင် (สัง, “อะไร”)


လူၼ်ႉလိူဝ်

လူၼ်ႉ (ลู๎น, “ล้น”) + လိူဝ် (เลิว, “เหลือ”)

ลู๎นเลิว (transliteration)
တၢင်းလူၼ်ႉလိူဝ်

ล้นเหลือ, เหลือเฟือ, ล้น


ဢိတ်းဢွၼ်ႇ

ဢိတ်း (อิ๊ต, “น้อย”) + ဢွၼ်ႇ (อ่อ̂น, “อ่อน”)

อิ๊ตอ่อ̂น (transliteration)
တၢင်းဢိတ်းဢွၼ်ႇ

น้อยมาก, เล็กมาก


မွတ်ႇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓoːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บอด, อีสาน บอด, ลาว ບອດ (บอด), คำเมือง ᨷᩬᨯ (บอด), เขิน ᨷᩬᨯ (บอด), ไทลื้อ ᦢᦸᧆᧈ (บ่อ̂ด), ไทดำ ꪚꪮꪒ (บอด), ไทขาว ꪚꪮꪒ, ไทใต้คง ᥛᥩᥖᥱ (ม่อ̂ต), อาหม 𑜈𑜨𑜄𑜫 (บอ̂ต์), ตั่ย bót, จ้วง mbod

ဝွတ်ႇ
ว่อ̂ต
ม่อ̂ต (transliteration)
တၢင်းမွတ်ႇ


လူမ်ၸႂ်

လူမ် (ลูม, “หลวม”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”)

ลูมใจ (transliteration)
တၢင်းလူမ်ၸႂ်

สบายใจ, ไม่อึดอัดใจ, สบาย


တင်းၼမ်

တင်း (ตั๊ง, “ทั้ง”) + ၼမ် (นัม, “มาก, หนำ”)

มากมาย, เป็นอย่างมาก

မီးၵူၼ်းၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်တင်းၼမ်

มีคนไปมหาวิทยาลัยมากมาย

มี๊กู๊นกฺว่าขึ้นเห๊นจั๎นจอ̂มตั๊งนัม


ၸႅင်ႈလႅင်း

ၸႅင်ႈ (แจ้ง, “แจ้ง, สว่าง”) + လႅင်း (แล๊ง, “แสง, สว่าง”)

แจ้งแล๊ง (transliteration)
တၢင်းၸႅင်ႈလႅင်း

แจ่มแจ้ง, ชัดเจน


ႁၢမ်းပေႃႈမႄႈ

ႁၢမ်း (ห๊าม, “ว่างเปล่า, ร้าง, ถูกทอดทิ้ง”) + ပေႃႈ (ป้อ̂, “พ่อ”) + မႄႈ (แม้, “แม่”)

ห๊ามป้อ̂แม้ (transliteration)
တၢင်းႁၢမ်းပေႃႈမႄႈ

ไร้พ่อแม่, กำพร้า


ၵွတ်း

สูญเสียเงินและข้าวของ

ยากจน, สิ้นเนื้อประดาตัว, ล้มละลาย


လၢၵ်ႇလၢႆး

လၢၵ်ႇ (ล่าก, “หลาก”) + လၢႆး (ล๊าย, “ลาย”)

ล่ากล๊าย (transliteration)
တၢင်းလၢၵ်ႇလၢႆး

ประหลาด, แปลก, หลากหลาย, ไม่เหมือนกัน, เกิน, มากกว่าปกติ, ผิดธรรมดา, วิสามัญ


ပၢင်ႇပဵင်း

ပၢင်ႇ (ป่าง, “ราบ, กระจ่าง”) + ပဵင်း (เป๊ง, “เรียบ, ราบ”)

ป่างเป๊ง (transliteration)
တၢင်းပၢင်ႇပဵင်း

เรียบ, ราบ, แบน


တူႇၼဝ်ႈ

တူႇ (ตู่, “เน่า”) + ၼဝ်ႈ (น้ว, “เน่า”)

ตู่น้ว (transliteration)
တၢင်းတူႇၼဝ်ႈ

เน่า, เหม็นเน่า


တူႇ

เน่า, เหม็นเน่า


ႁိုၼ်ႇ

แผลงมาจาก ၶိုၼ်ႇ (ขึ่น)


ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း

ၸူဝ်ႈ (จู้ว, “ชั่ว”) + ၶၢဝ်း (ข๊าว, “คราว”)


ႁီး

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *riːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rɯjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รี, คำเมือง ᩁᩦ (รี), เขิน ᩁᩦ (รี), อีสาน ฮี, ลาว ຮີ (ฮี), ไทขาว ꪭꪲ, พ่าเก ꩭီ (หี), อาหม 𑜍𑜣 (รี)


ၼႃ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หนา, ลาว ໜາ (หนา), อีสาน หนา, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩣ (หนา), เขิน ᩉ᩠ᨶᩣ (หนา), ไทลื้อ ᦐᦱ (หนา)

หนา (ไม่บาง)

ชา (เช่นจากความหนาวหรือยาชา) (ใช้แก่เนื้อ)

ၼိူဝ်ႉၼႃ


ၸၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชัน, อีสาน ซัน, ลาว ຊັນ (ซัน), คำเมือง ᨩᩢ᩠ᨶ (ชัน), เขิน ᨩᩢ᩠ᨶ (ชัน), ไทลื้อ ᦶᦋᧃ (แชน), ไทใต้คง ᥓᥢᥰ (จั๊น), อาหม 𑜋𑜃𑜫 (ฉน์)


ၸၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩᩢ᩠ᨶ (ชัน), ไทใต้คง ᥓᥢᥰ (จั๊น); อาจเป็นรากเดียวกับคำที่มีความหมายว่า ชัน ซึ่งเปรียบเหมือนการยืนตรงอยู่กับที่

ซึ่งอยู่กับที่


ၸၼ်း

ร่วมเชื้อสายกับอาหม 𑜋𑜃𑜫 (ฉน์)

ซึ่งจ้องเขม็ง


တိုၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตื้น, ลาว ຕື້ນ (ตื้น), อีสาน ตื้น, คำเมือง ᨲᩨ᩠᩶ᨶ (ตื้น), เขิน ᨲᩨ᩠᩶ᨶ (ตื้น), ไทลื้อ ᦎᦹᧃᧉ (ตื้น)


ၵွၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก้อน, ลาว ກ້ອນ (ก้อน), อีสาน ก้อน, ไทดำ ꪀ꫁ꪮꪙ (ก้อน), คำเมือง ᨠᩬ᩶ᩁ (กอ้ร), เขิน ᨠᩬ᩶ᩁ (กอ้ร), ไทลื้อ ᦂᦸᧃᧉ (ก้อ̂น), อาหม 𑜀𑜨𑜃𑜫 (กอ̂น์)

เต็ม, ใหญ่, ซึ่งเป็นกลุ่มหรือช่อรูปกลม


သႅတ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แสด, ลาว ແສດ (แสด), อีสาน แสด, เขิน ᩈᩯ᩠ᨯ (แสด)

ซึ่งมีสีน้ำตาลแดง (เช่นสีของม้า)


ပႅင်

ร่วมรากกับ ပႅၼ် (แปน)

ပုမ်ပႅင်


ၵႃႈမီး

ၵႃႈ (ก้า, “เท่า”) + မီး (มี๊, “มี”)

ทั้งหมด, ที่มีทั้งหมด, เท่าที่มีทั้งหมด

ၼူၵ်ႉတင်းလၢႆၵႃႈမီး

นกทั้งหลายทั้งหมด

นู๎กตั๊งลายก้ามี๊


ၶွၼ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨡᩬ᩵ᩁ (ขอ่ร)

น้ำตาล (สี), เหลืองเข้ม


ၶႅဝ်ႉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤᩯ᩠᩶ᩅ (แฅ้ว), เขิน ᨤᩯ᩠᩶ᩅ (แฅ้ว), ไทลื้อ ᦶᦆᧁᧉ (แฅ้ว)

ซึ่งมีเอวเล็กอย่างไม่สมส่วน


ၽဵင်ႇပဵင်း

ၽဵင်ႇ (เผ่ง, “เท่า”) + ပဵင်း (เป๊ง, “เท่า, ราบ”)

เผ่งเป๊ง (transliteration)
တၢင်းၽဵင်ႇပဵင်း

เสมอภาค, เท่าเทียม


ႁၢႆႉမိူၵ်ႈ

ႁၢႆႉ (ห๎าย, “ร้าย”) + မိူၵ်ႈ (เมิ้ก, “ใจดำ, ไม่กรุณา”)

ห๎ายเมิ้ก (transliteration)
တၢင်းႁၢႆႉမိူၵ်ႈ

ชั่วร้าย, โหดร้าย


ပႄႉၸႂ်

ပႄႉ (แป๎, “ชนะ, เอาชนะ”) + ၸႂ် (ใจ, “ใจ”)

ซึ่งควบคุมตัวเองได้


လိုၵ်ႉလမ်ႇ

လိုၵ်ႉ (ลึ๎ก, “ลึก”) + လမ်ႇ (ลั่ม, “ด่ำ, ลึก”)

ลึ๎กลั่ม (transliteration)
တၢင်းလိုၵ်ႉလမ်ႇ

ลึก, ลึกซึ้ง, ลึกซึ้งทางปัญญา, ลึกทางปัญญา


သိုဝ်ႈတေႃႇ

သိုဝ်ႈ (สึ้ว, “ซื่อ, ตรง”) + တေႃႇ (ต่อ̂, “ต่อ, ประจันหน้า”)

สึ้วต่อ̂ (transliteration)
တၢင်းသိုဝ်ႈတေႃႇ

เที่ยงตรง, ซื่อสัตย์


ငိူဝ်ႈငဝ်

ငိူဝ်ႈ (เงิ้ว, “โง่”) + ငဝ် (งว, “หน้าตาเศร้า”)

เงิ้วงว (transliteration)
တၢင်းငိူဝ်ႈငဝ်

หดหู่ใจ, ซึ่งมีสีหน้าที่บ่งบอกถึงความหดหู่ใจ


လိူၼ်မူၼ်း

လိူၼ် (เลิน, “เดือน, ดวงเดือน”) + မူၼ်း (มู๊น, “กลม, มน”)

เลินมู๊น (transliteration)
တၢင်းလိူၼ်မူၼ်း

เพ็ญ, เต็ม (ใช้แก่ดวงจันทร์)


ပွင်ႇလွင်ႈ

ပွင်ႇ (ป่อ̂ง, “ผ่านทะลุได้, ถูกเจาะ”) + လွင်ႈ (ล้อ̂ง, “เรื่อง, เหตุ”)

ป่อ̂งล้อ̂ง (transliteration)
တၢင်းပွင်ႇလွင်ႈ

ซึ่งมีประโยชน์, ซึ่งเป็นประโยชน์, ซึ่งนำไปใช้ได้

ซึ่งมีความหมาย

ซึ่งพัฒนาเป็นบางสิ่ง


လွင်း

ยืมมาจากพม่า လောင်း (เลาง์:); ร่วมรากกับ ဢလွင်း (อล๊อ̂ง)

ระยะก่อนการเปลี่ยนแปลงครั้งสุดท้าย (การเปลี่ยนแปลงทางกายหรือทางศาสนา)

ၽြႃးလွင်း

คนที่กำลังจะได้เป็นพระ


ႁဵဝ်ႇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหี่ยว, อีสาน เหี่ยว, ลาว ຫ່ຽວ (ห่ยว) หรือ ແຫ່ວ (แห่ว), คำเมือง ᩉ᩠ᨿ᩵ᩅ (หย่ว), เขิน ᩉ᩠ᨿᩴ᩵ (หยํ่), ไทลื้อ ᦵᦠᧁᧈ (เห่ว), ไทดำ ꪵꪬ꪿ꪫ (แห่ว), ไทขาว ꪵꪬꪫꫀ, ไทใต้คง ᥞᥥᥝᥱ (เห่ว)

มัว, ร่วงโรย


တိုဝ်

ดื้อรั้น, ดื้อดึง


လေႃးၵီႇ

ยืมมาจากพม่า လောကီ (เลากี), จากบาลี โลกิย

โลกีย์, ทางโลก, เกี่ยวกับโลกปัจจุบัน


ၸၢင်ႇ

ยืมมาจากพม่า စင် (จง์)

ปราศจากสิ่งสกปรก, บริสุทธิ์, หมดจด


ၵေႇ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨠᩮ᩵ (เก่), ไทลื้อ ᦵᦂᧈ (เก่)

น้อย (ไม่มาก), ไม่มาก, จำนวนน้อย


ထၢၼ်ႈ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ถ้าน, ลาว ຖ້ານ (ถ้าน), คำเมือง ᨳ᩶ᩣ᩠ᨶ (ถ้าน), เขิน ᨳ᩶ᩣ᩠ᨶ (ถ้าน), ไทลื้อ ᦏᦱᧃᧉ (ถ้าน)

ႁၢၼ်ႉ

พื้น (โดยมากใช้แก่คอกม้า)

พื้น (โดยมากใช้แก่คอกม้า)


မႃႈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ้า, คำเมือง ᨷ᩶ᩤ (บ้า), เขิน ᨷ᩶ᩤ (บ้า), ลาว ບ້າ (บ้า), ไทลื้อ ᦢᦱᧉ (บ้า), ไทใต้คง ᥛᥣᥲ (ม้า, “โกรธ”), อาหม 𑜈𑜡 (บา)

ဝႃႈ
ว้า
ม้า (transliteration)
တၢင်းမႃႈ