ᦓᦱ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นา, คำเมือง ᨶᩣ (นา), ลาว ນາ (นา), ไทใหญ่ ၼႃး (น๊า), อาหม 𑜃𑜠 (นะ) หรือ 𑜃𑜡 (นา), จ้วง naz, ปู้อี naz


ᦋᦻ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʑaːjᴬ (“เพศชาย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาย, คำเมือง ᨩᩣ᩠ᨿ (ชาย), ลาว ຊາຍ (ซาย), ไทใหญ่ ၸၢႆး (จ๊าย), ไทใต้คง ᥓᥣᥭᥰ (จ๊าย), ไทดำ ꪋꪱꪥ (จฺาย), อาหม 𑜋𑜩 (ฉย์), จ้วง sai


ᦍᦲᧂ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲiŋᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หญิง, คำเมือง ᨬᩥ᩠ᨦ (ญิง) หรือ ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง), อีสาน ญิง, ลาว ຍິງ (ยิง), ไทใหญ่ ယိင်း (ยิ๊ง), ไทใต้คง ᥕᥤᥒᥰ (ยี๊ง), อาหม 𑜐𑜢𑜂𑜫 (ญิง์)


ᦓᦸᧂᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *nwoːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย น้อง, คำเมือง ᨶᩬ᩶ᨦ (นอ้ง), ลาว ນ້ອງ (น้อง), ไทดำ ꪙ꫁ꪮꪉ (น้อง), ไทใหญ่ ၼွင်ႉ (น๎อ̂ง), อาหม 𑜃𑜨𑜂𑜫 (นอ̂ง์), จ้วง nuengx หรือ nongx


ᦔᦲ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *piːᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *piːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปี, คำเมือง ᨸᩦ (ปี), ลาว ປີ (ปี), ไทใหญ่ ပီ (ปี), ไทใต้คง ᥙᥤ (ปี), พ่าเก ပီ (ปี), อาหม 𑜆𑜣 (ปี), จ้วง bi, ปู้อี bil


ᦗᦲᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *biːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย พี่, คำเมือง ᨻᩦ᩵ (พี่), ลาว ພີ່ (พี่), ไทใหญ่ ပီႈ (ปี้), อาหม 𑜆𑜣 (ปี), จ้วง beix, ปู้อี bix


ᦞᧆ

วัด (สถานที่)


ᦢᦱᧃᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːnꟲ (“หมู่บ้าน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย บ้าน, คำเมือง ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶ (บ้าน), ลาว ບ້ານ (บ้าน), ไทใหญ่ မၢၼ်ႈ (ม้าน) หรือ ဝၢၼ်ႈ (ว้าน), ไทใต้คง ᥛᥣᥢᥲ (ม้าน), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์) หรือ 𑜉𑜃𑜫 (มน์), จ้วง mbanj

บ้าน, หมู่บ้าน


ᨸᩦ

รูปแบบอื่นของ ᦔᦲ (ปี)


ᨹᩦ

รูปแบบอื่นของ ᦕᦲ (ผี)


ᨶᩣ

รูปแบบอื่นของ ᦓᦱ (นา)


ᩉ᩠ᨾᩪ᩵

รูปแบบอื่นของ ᦖᦴᧈ (หมู่)


ᨦᩪ

รูปแบบอื่นของ ᦇᦴ (งู)


ᨸᩣ᩠ᨠ

รูปแบบอื่นของ ᦔᦱᧅ (ปาก)


ᨾᩱ᩶

รูปแบบอื่นของ ᦺᦙᧉ (ไม้)


ᩉ᩠ᨶᩢᨦ

รูปแบบอื่นของ ᦐᧂ (หนัง)


ᨠᩯ᩠ᨦ

รูปแบบอื่นของ ᦶᦂᧂ (แกง)


ᦃᦱᧁᧈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kʰaːwᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข่าว, คำเมือง ᨡ᩵ᩣ᩠ᩅ (ข่าว), ลาว ຂ່າວ (ข่าว), ไทดำ ꪄ꪿ꪱꪫ (ฃ่าว), ไทใหญ่ ၶၢဝ်ႇ (ข่าว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥱ (ฃ่าว), พ่าเก ၵွ် (เขา), อาหม *𑜁𑜨𑜧 (*ขอ̂ว์), จ้วงแบบจั่วเจียง hauq


ᦵᦙᦲᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เมือง, คำเมือง ᨾᩮᩥᩬᨦ (เมิอง), ลาว ເມືອງ (เมือง), ไทดำ ꪹꪣꪉ (เมง), ไทใหญ่ မိူင်း (เมิ๊ง), ไทใต้คง ᥛᥫᥒᥰ (เม๊อ̂ง), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 (มึง์), จ้วง mwngh


ᦕᦵᦑᧆ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रदेश (ปฺรเทศ) หรือบาลี ปเทส

ผเทด (transliteration)
ᨹᨳᩮ᩠ᨯ
ᨷᩕᨳᩮ᩠ᩈ
ᨷᩕᨳᩮ᩠ᩆ


ᦵᦋᧂ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 城 (MC dzyeng, “เมือง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เชียง, คำเมือง ᨩ᩠ᨿᨦ (ชยง), ลาว ຊຽງ (ซยง)


ᦟᦴᧅ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɯ:kᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลูก, คำเมือง ᩃᩪᨠ (ลูก), ลาว ລູກ (ลูก), ไทดำ ꪩꪴꪀ (ลุก), ไทใหญ่ လုၵ်ႈ (ลุ้ก), ไทใต้คง ᥘᥧᥐ (ลูก), ปู้อี leg, จ้วง lwg

ลูก (ของสัตว์)


ᦟᦴᧅᦀᦸᧃᧈ

ᦟᦴᧅ (ลูก) + ᦀᦸᧃᧈ (อ่อ̂น); เทียบไทย ลูกอ่อน, ไทใหญ่ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ (ลุ้กอ่อ̂น)

ᦅᦳᧃ ᦐᦳᧄᧈ ᦟᦴᧅᦀᦸᧃᧈ ᦵᦜᧅᦃᦱ ᦠᦱᧅ ᦔᦲᧃ ᦖᦴᧈ ᦌᦹᧉ ᦂᦲᧃ ᦷᦜᧂᦜᦻ

คนวัยรุ่นและวัยเด็ก เป็นกลุ่มที่ซื้อกินเป็นจำนวนมาก

คุน หนุ่ม ลูกอ่อ̂น เหลกฃา หาก ปีน หมู่ ซื้ กีน โหลงหลาย


ᦃᦲᧄ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qemᴬ; จากจีนยุคกลาง 針 (MC tsyim|tsyimH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เข็ม, ลาว ເຂັມ (เขัม), ไทดำ ꪹꪄꪸꪣ (เฃย̂ม), ไทใหญ่ ၶဵမ် (เขม), ไทใต้คง ᥑᥥᥛᥴ (เฃ๋ม) หรือ ᥔᥥᥛᥴ (เส๋ม), อาหม 𑜁𑜢𑜉𑜫 (ขิม์), จ้วง cim หรือ caemz, จ้วงแบบหนง chaem


ᦙᦲ

ยืมมาจากจีนกลาง 米 (mǐ), ย่อมาจาก 米突 (mǐtū), จากอังกฤษ metre


ᦋᦹᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɤːᴮ, จากจีนยุคกลาง 字 (MC dziH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชื่อ, คำเมือง ᨩᩨ᩵ (ชื่), อีสาน ซื่อ, ลาว ຊື່ (ซื่), ไทใหญ่ ၸိုဝ်ႈ (จึ้ว), อาหม 𑜋𑜢𑜤𑜈𑜫 (ฉึว์) หรือ 𑜋𑜥 (ฉู)


ᦅᦳᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɢwɯnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คน, คำเมือง ᨤᩫ᩠ᨶ (ฅ็น), ลาว ຄົນ (ค็น), ไทใหญ่ ၵူၼ်း (กู๊น), ไทใต้คง ᥐᥨᥢᥰ (โก๊น), อาหม 𑜀𑜤𑜃𑜫 (กุน์), ปู้อี wenz, จ้วง vunz, จ้วงแบบจั่วเจียง koenz

คนละ (ตามด้วยลักษณนาม)


ᦅᦳᧃ

เทียบไทย คุณ

การขอบคุณ, การยกย่อง


ᦕᦴᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผู้, ลาว ຜູ້ (ผู้), ไทใหญ่ ၽူႈ (ผู้), อาหม 𑜇𑜥 (ผู), จ้วง boux; เป็นไปได้ว่าร่วมรากกับ ᦗᦴᧉ (พู้)


ᦎᦱ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตา, ลาว ຕາ (ตา), ไทใหญ่ တႃ (ตา), ปู้อี dal, จ้วง da

ตา (พ่อของแม่)


ᦎᦱ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *p.taːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตา, คำเมือง ᨲᩣ (ตา), ลาว ຕາ (ตา), ไทดำ ꪔꪱ (ตา), ไทใหญ่ တႃ (ตา), อ่ายตน တႃ (ตา), อาหม 𑜄𑜠 (ตะ) หรือ 𑜄𑜡 (ตา), ปู้อี dal, จ้วง da


ᦎᦱ

ตรา, ตราประทับ, เป้า


ᦎᦱ

โมง, ชั่วโมง


ᦩᦱᧄ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwaːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ความ, ลาว ຄວາມ (ความ)

ความ, ความหมาย, เนื้อความ


ᦃᧁᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้าว, คำเมือง ᨡᩮᩢ᩶ᩣ (เขั้า), ลาว ເຂົ້າ (เข็้า), ไทดำ ꪹꪄ꫁ꪱ (เฃ้า), ไทใหญ่ ၶဝ်ႈ (ข้ว), พ่าเก ၵွ် (เขา), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์), 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์) หรือ 𑜁𑜧𑜈𑜫 (ขว์ว์), จ้วง haeux, แสก เกฺา

ᦂᦲᧃ ᦃᧁᧉ ᦂᦱᧂ ᦆᦹᧃ

กินข้าวกลางคืน

กีน เฃ้า กาง ฅืน


ᦡᦲᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗinᴬ; เทียบจีนยุคกลาง 塵 (MC drin); ร่วมเชื้อสายกับไทย ดิน, คำเมือง ᨯᩥ᩠ᨶ (ดิน), ลาว ດິນ (ดิน), ไทใหญ่ လိၼ် (ลิน), ไทดำ ꪒꪲꪙ (ดิน), อาหม 𑜓𑜢𑜃𑜫 (ดิน์) หรือ 𑜃𑜢𑜃𑜫 (นิน์), จ้วงแบบหนง ndin


ᦞᧃ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋwanᴬ², จากไทดั้งเดิม *ŋwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย วัน, คำเมือง ᩅᩢ᩠ᨶ (วัน), ลาว ວັນ (วัน), ไทใหญ่ ဝၼ်း (วั๊น), ไทใต้คง ᥝᥢᥰ (วั๊น), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์), จ้วง ngoenz, ปู้อี nguanz


ᦓᧄᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.namꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย น้ำ, คำเมือง ᨶ᩶ᩣᩴ (น้าํ), ลาว ນ້ຳ (น้ำ), ไทดำ ꪙꪾ꫁ (น้ำ), ไทใต้คง ᥘᥛᥳ (ลั๎ม), ไทใหญ่ ၼမ်ႉ (นั๎ม), อ่ายตน ꩫံ (นํ), จ้วง raemx, แสก นัม


ᦠᦲᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *triːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หิน, คำเมือง ᩉᩥ᩠ᨶ (หิน), ลาว ຫີນ (หีน), ไทใหญ่ ႁိၼ် (หิน), ไทใต้คง ᥞᥤᥢᥴ (หี๋น), อาหม 𑜍𑜢𑜃𑜫 (ริน์), จ้วง rin, แสก หรี่น


ᦠᦲᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰɲelᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เห็น, อีสาน เหง็น, ลาว ເຫງັນ (เหงัน) หรือ ເຫັນ (เหัน), เขิน ᩉᩮ᩠ᨶ (เหน), ไทดำ ꪹꪐꪸꪙ (เหญย̂น), ไทใหญ่ ႁဵၼ် (เหน), ไทใต้คง ᥞᥥᥢᥴ (เห๋น), อาหม 𑜑𑜢𑜃𑜫 (หิน์)

เห็น (สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม)


ᦑᦱᧂ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *daːŋᴬ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทาง, คำเมือง ᨴᩤ᩠ᨦ (ทาง), เขิน ᨴᩤ᩠ᨦ (ทาง), ลาว ທາງ (ทาง), ไทดำ ꪕꪱꪉ (ตฺาง), ไทใหญ่ တၢင်း (ต๊าง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥰ (ต๊าง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์)


ᦑᦱᧂ

ยืมมาจากจีนกลาง 黨／党 (dǎng)

พรรคการเมือง


ᦺᦣᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rɤjᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไร่, คำเมือง ᩁᩱ᩵ (ไร่), อีสาน ไฮ่, ลาว ໄຮ່ (ไฮ่), ไทใหญ่ ႁႆႈ (ไห้), อาหม 𑜑𑜩 (หย์), จ้วง reih


ᦶᦙᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *meːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แม่, คำเมือง ᨾᩯ᩵ (แม่), ลาว ແມ່ (แม่), ไทใหญ่ မႄႈ (แม้), ไทดำ ꪵꪣ꪿ (แม่), อาหม 𑜉𑜦𑜧 (เม), ปู้อี meeh, จ้วง meh


ᦗᦸᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *boːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย พ่อ, คำเมือง ᨻᩬᩴ᩵ (พอํ่), ปักษ์ใต้ ผอ, ลาว ພໍ່ (พํ่), ไทใหญ่ ပေႃႈ (ป้อ̂), อ่ายตน ပေႃ (ปอ̂), อาหม 𑜆𑜦𑜡 (ปอ̂) หรือ 𑜆𑜨𑜦𑜡 (ปฺวอ̂), จ้วง boh, ปู้อี boh, แสก ผ้อ


ᦡᦸᧅᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓloːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอก, คำเมือง ᨯᩬᨠ (ดอก), ลาว ດອກ (ดอก), ไทดำ ꪚꪮꪀ (บอก), ꪒꪮꪀ (ดอก), ไทใหญ่ မွၵ်ႇ (ม่อ̂ก), ဝွၵ်ႇ (ว่อ̂ก), ไทใต้คง ᥛᥩᥐᥱ (ม่อ̂ก), พ่าเก မွက် (มอ̂ก์), อาหม 𑜉𑜨𑜀𑜫 (มอ̂ก์), 𑜈𑜨𑜀𑜫 (บอ̂ก์), จ้วงแบบหนง ndog


ᦶᦉᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แสง, คำเมือง ᩈᩯ᩠ᨦ (แสง), ลาว ແສງ (แสง), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์), เขมร សែង (แสง)

แสง (ความสว่าง)


ᦶᦉᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แสง, คำเมือง ᩈᩯ᩠ᨦ (แสง), ลาว ແສງ (แสง), ไทใหญ่ သႅင် (แสง), ไทใต้คง ᥔᥦᥒᥴ (แส๋ง), อ่ายตน ꩬျိင် (สฺยิง์), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์)


ᦶᦉᧂ

ตัวหมากในหมากรุก


ᦶᦎᧃᧈ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 電 (MC denH); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩯ᩠᩵ᨶ (แต่น), ไทใหญ่ တႅၼ်ႇ (แต่น, “(ฟ้า) ผ่า”), ไทใต้คง ᥖᥦᥢᥱ (แต่น)

สายฟ้า, ฟ้าผ่า

ไฟที่ใช้พลังงานจากไฟฟ้า ที่ให้แสงสว่าง


ᦶᦎᧃᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 店 (diàn)

ร้าน (สถานที่ขายของ)


ᦝᦱᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *vaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟ้า, คำเมือง ᨼ᩶ᩣ (ฟ้า), ลาว ຟ້າ (ฟ้า), ไทใหญ่ ၽႃႉ (ผ๎า) หรือ ၾႃႉ (ฝ๎า), ไทดำ ꪡ꫁ꪱ (ฟ้า), อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า) หรือ 𑜇𑜞𑜠 (ผฺระ), จ้วง fax


ᦶᦃᧅᧈ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 客 (MC khaek); ร่วมเชื้อสายกับไทย แขก, ลาว ແຂກ (แขก), ไทใหญ่ ၶႅၵ်ႇ (แข่ก), อาหม 𑜁𑜢𑜀𑜫 (ขิก์), จ้วง hek


ᦚᦳᧂ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *fuːŋᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝูง, คำเมือง ᨺᩪᨦ (ฝูง), ลาว ຝູງ (ฝูง), ไทใหญ่ ၽုင် (ผุง) หรือ ၾုင် (ฝุง), อาหม 𑜇𑜤𑜂𑜫 (ผุง์)


ᦖᦴᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมู่, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩪ᩵ (หมู่), ลาว ໝູ່ (หมู่), ไทใหญ่ မူႇ (มู่), อาหม 𑜉𑜥 (มู)


ᦉᦱᧁ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saːwᴬ (“หญิงที่ยังไม่แต่งงาน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย สาว, คำเมือง ᩈᩣ᩠ᩅ (สาว), ลาว ສາວ (สาว), ไทใต้คง ᥔᥣᥝᥴ (ส๋าว), ไทใหญ่ သၢဝ် (สาว), ไทดำ ꪎꪱꪫ (สาว), อาหม 𑜏𑜧 (สว์), 𑜏𑜨𑜧 (สอ̂ว์), 𑜏𑜧𑜤 (สาว์), 𑜏𑜧𑜈𑜫 (สว์ว์), หรือ 𑜏𑜦𑜡 (สอ̂), จ้วง sau


ᦷᦎ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตัว, คำเมือง ᨲᩫ᩠ᩅ (ต็ว), ลาว ໂຕ (โต) หรือ ຕົວ (ต็ว), ไทดำ ꪶꪔ (โต), ไทใหญ่ တူဝ် (ตูว), อาหม 𑜄𑜥 (ตู) หรือ 𑜄𑜤 (ตุ), จ้วง duz, แสก ทั๊ว


ᦐᦳᧄᧈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰnumᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนุ่ม, ลาว ໜຸ່ມ (หนุ่ม), ไทใหญ่ ၼုမ်ႇ (นุ่ม), ไทใต้คง ᥘᥧᥛᥱ (ลู่ม) หรือ ᥢᥧᥛᥱ (นู่ม), อาหม 𑜃𑜤𑜉𑜫 (นุม์); เทียบชวา nom


ᦐᦱᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หน้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ (หน้า), ลาว ໜ້າ (หน้า), ไทดำ ꪘ꫁ꪱ (หน้า), ไทใหญ่ ၼႃႈ (น้า), ไทใต้คง ᥘᥣᥲ (ล้า) หรือ ᥢᥣᥲ (น้า), อาหม 𑜃𑜠 (นะ) หรือ 𑜃𑜡 (นา), จ้วง naj


ᦙᦹ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mɯːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *mwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มือ, คำเมือง ᨾᩨ (มื), ลาว ມື (มื), ไทใหญ่ မိုဝ်း (มึ๊ว), อ่ายตน မိုဝ် (มึว์), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (มึว์), จ้วง mwz, แสก มื๊อ


ᦉᧁ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสา, ลาว ເສົາ (เส็า), ไทใหญ่ သဝ် (สว), ไทใต้คง ᥔᥝᥴ (เส๋า), อาหม 𑜏𑜧 (สว์), จ้วง saeu, จ้วงแบบจั่วเจียง sieu


ᦅᦱᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɢaːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คาน, คำเมือง ᨣᩤ᩠ᨶ (คาน), เขิน ᨣᩤ᩠ᨶ (คาน), ลาว ຄານ (คาน), ไทใหญ่ ၵၢၼ်း (ก๊าน), ไทใต้คง ᥐᥣᥢᥰ (ก๊าน), พ่าเก ကꩫ် (กน์), อาหม 𑜀𑜃𑜫 (กน์), จ้วงแบบหนง ganz


ᦓᦲᧉᦍᦻ

เทียบไทย นิยาย, เขมร និយាយ (นิยาย, “พูด; เล่า”), เขมรเหนือ อันแย็ย (“พูด; เล่า”)


ᦆᧄᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣamᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่ำ, คำเมือง ᨤᩴ᩵ᩣ (ฅํ่า), ลาว ຄ່ຳ (ค่ำ), ไทใหญ่ ၶမ်ႈ (ขั้ม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ), จ้วง haemh, แสก กฺั้ม


ᦔᦱᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ป่า, คำเมือง ᨸ᩵ᩣ (ป่า), ลาว ປ່າ (ป่า), ไทดำ ꪜ꪿ꪱ (ป่า), ไทใหญ่ ပႃႇ (ป่า), อาหม 𑜆𑜡 (ปา)


ᦵᦑᦲᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เทื่อ, อีสาน เทื่อ, ลาว ເທື່ອ (เทื่อ), คำเมือง ᨴᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เทอิ่อ), เขิน ᨴᩮᩬᩨ᩵ (เทอื่), ไทดำ ꪹꪕ꪿ (เตฺ่), ไทใหญ่ တိူဝ်ႈ (เติ้ว)


ᦈᧁᧉ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 主 (MC tsyuX); ร่วมเชื้อสายกับไทย เจ้า, ลาว ເຈົ້າ (เจ็้า), ไทดำ ꪹꪊ꫁ꪱ (เจ้า), ไทใหญ่ ၸဝ်ႈ (จ้ว), อาหม 𑜋𑜈𑜫 (ฉว์) หรือ 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์)

เจ้า (ผู้เป็นใหญ่)


ᦷᦠ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *truəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หัว, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩫ (หว็), ลาว ຫົວ (ห็ว), ไทดำ ꪬꪺ (หัว), ไทใหญ่ ႁူဝ် (หูว), อาหม 𑜑𑜥 (หู), 𑜍𑜥 (รู) หรือ 𑜍𑜤𑜈𑜫 (รุว์)


ᦋᧁᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เช้า, ลาว ເຊົ້າ (เซ็้า), ไทใหญ่ ၸဝ်ႉ (จ๎ว), อาหม 𑜋𑜈𑜫 (ฉว์), 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์) หรือ 𑜋𑜨𑜧𑜈𑜫 (ฉอ̂ว์ว์), จ้วง caeux; เทียบเวียดนาม chào (จ่าว)


ᦙᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *manᴬ (“พืชมีหัวใช้เป็นอาหาร”); ร่วมเชื้อสายกับไทย มัน, ลาว ມັນ (มัน), ไทใหญ่ မၼ်း (มั๊น), อาหม 𑜉𑜃𑜫 (มน์)

มัน (หัวของพืช)


ᦓᦲᧁᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *niːwꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นิ้ว, ลาว ນີ້ວ (นี้ว), ไทใหญ่ ၼိဝ်ႉ (นิ๎ว), พ่าเก ꩫိဝ် (นิว์), อาหม 𑜃𑜢𑜈𑜫 (นิว์) หรือ 𑜐𑜢𑜈𑜫 (ญิว์)


ᦓᦲᧁᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งิ้ว, เขิน ᨦᩦ᩠᩶ᩅ (งี้ว), อีสาน งิ้ว, ลาว ງີ້ວ (งี้ว), ไทใหญ่ ၼိဝ်ႉ (นิ๎ว), ไทใต้คง ᥘᥤᥝᥳ (ลี๎ว), พ่าเก ꩫိဝ် (นิว์)

งิ้ว (ชื่อไม้ต้นชนิดหนึ่ง)


ᦃᦳᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *q.pɯlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขน, ลาว ຂົນ (ข็น), ไทดำ ꪶꪄꪙ (โฃน), ไทใหญ่ ၶူၼ် (ขูน), อ่ายตน ၵုꩫ် (ขุน์), อาหม 𑜁𑜤𑜃𑜫 (ขุน์), ปู้อี benl, จ้วง bwn, จ้วงแบบหนง koan, แสก ปุ๋น


ᦃᦳᧃ

จากจีนยุคกลาง 君 (MC kjun); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขุน, คำเมือง ᨡᩩᩁ (ขุร), ลาว ຂຸນ (ขุน), ไทใหญ่ ၶုၼ် (ขุน), ไทใต้คง ᥑᥧᥢᥴ (ฃู๋น), อาหม 𑜁𑜤𑜃𑜫 (ขุน์)


ᦖᦸ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmɔːᴬ¹ (“หมอผี”), จากไทดั้งเดิม *ʰmoːᴬ (“หมอผี”), จากจีนเก่า 巫 (OC *ma); ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอ, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᩴ (หมอํ), ลาว ໝໍ (หมํ), เขิน ᩉ᩠ᨾᩳ (หมอ), เขิน ᩉ᩠ᨾᩳ (หมอ), ไทใหญ่ မေႃ (มอ̂), ไทใต้คง ᥛᥨᥝᥴ (โม๋ว), อาหม 𑜉𑜦𑜡 (มอ̂), 𑜈𑜦𑜡 (บอ̂), หรือ 𑜈𑜨𑜦𑜡 (บฺวอ̂), จ้วง mo (ในคำ bohmo), จ้วงแบบหนง moa


ᦷᦃᧇᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวบ, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᨷ (ขวบ) หรือ ᨢ᩠ᩅᨷ (ฃวบ), ลาว ຂວບ (ขวบ), ไทใหญ่ ၶူပ်ႇ (ขู่ป), ไทใต้คง ᥑᥨᥙᥱ (โฃ่ป), จ้วง hop, จ้วงแบบจั่วเจียง kvop


ᦜᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลัง, ลาว ຫຼັງ (หลัง), ไทดำ ꪨꪰꪉ (หลัง), ไทใหญ่ လင် (ลัง), อ่ายตน လင် (ลง์), อาหม 𑜎𑜂𑜫 (ลง์), ปู้อี langl, จ้วง laeng


ᦃᦱ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *qaːᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *p.qaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขา, คำเมือง ᨡᩣ (ขา), ลาว ຂາ (ขา), ไทใหญ่ ၶႃ (ขา), อาหม 𑜁𑜡 (ขา), ปู้อี gal, จ้วง ga

(ลักษณะ) คน (สองคนขึ้นไป)


ᦐᧂᦉᦹᦘᦲᧄ

จากไทย หนังสือพิมพ์; เหมือนกับ ᦐᧂᦉᦹ (หนังสื) + ᦘᦲᧄ (ภีม)

หนังสือพิมพ์


ᦂᧇ

เทียบจีนเก่า 匣 (OC *ɡraːb); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตลับ, คำเมือง ᨠᩖᩢᨷ (กลับ) หรือ ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), ไทใต้คง ᥐᥙᥴ (กั๋ป)

ตลับ, กล่อง, กลัก


ᦗᦳᧃᧈ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨻᩩ᩵ᩁ (พุ่ร), ไทใหญ่ ပုၼ်ႈ (ปุ้น)

ส่วน, ส่วนแบ่ง


ᦠᦲ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hiːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หี, ลาว ຫີ (หี), ไทใหญ่ ႁီ (หี), ไทใต้คง ᥞᥤᥴ (หี๋), อาหม 𑜑𑜣 (หี)

อวัยวะเพศหญิง


ᦋᦲᦞᦲᧆ

ยืมมาจากสันสกฤต जीवित (ชีวิต) หรือบาลี ชีวิต; ร่วมเชื้อสายกับไทย ชีวิต, คำเมือง ᨩᩦᩅᩥ᩠ᨲ (ชีวิต), ลาว ຊີວິດ (ซีวิด), เขมร ជីវិត (ชีวิต)

ชีวีด (transliteration)
ᨩᩦᩅᩥ᩠ᨯ
ᨩᩦᩅᩥ᩠ᨲ


ᦓᦳᧄ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นม, คำเมือง ᨶᩫ᩠ᨾ (น็ม), ลาว ນົມ (น็ม), ไทใหญ่ ၼူမ်း (นู๊ม), ไทดำ ꪶꪙꪣ (โนม), อาหม 𑜃𑜤𑜪 (นุํ), จ้วง noemz


ᦂᦱᧉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *klaːꟲ, จากไทดั้งเดิม *klaːꟲ, จากจีนเก่า 稼 (OC *kraːs); ร่วมเชื้อสายกับไทย กล้า, คำเมือง ᨠᩖ᩶ᩣ (กล้า), ลาว ກ້າ (ก้า), ไทใหญ่ ၵႃႈ (ก้า)

กล้า (ต้นข้าวอ่อน)


ᦋᦱᧂᧈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟaːŋᴮ², จากจีนยุคกลาง 匠 (MC dzjangH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ช่าง, คำเมือง ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (ช่าง), เขิน ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (ช่าง), ลาว ຊ່າງ (ซ่าง), ไทใหญ่ ၸၢင်ႈ (จ้าง), พ่าเก ꩡင် (จง์), อาหม 𑜋𑜂𑜫 (ฉง์), จ้วง cangh, เขมร ជាង (ชาง)

ช่าง, ผู้เชี่ยวชาญ


ᦺᦂᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kajᴮ, จากจีนยุคกลาง 雞 (MC kej); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไก่, คำเมือง ᨠᩱ᩵ (ไก่), ลาว ໄກ່ (ไก่), ไทดำ ꪼꪀ꪿ (ไก่), ไทใหญ่ ၵႆႇ (ไก่), ไทใต้คง ᥐᥭᥱ (กั่ย), อ่ายตน ကႝ (กย์), อาหม 𑜀𑜩 (กย์), ปู้อี gais, จ้วง gaeq, แสก ไก


ᦡᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดัง หรือ ดั้ง, คำเมือง ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), ลาว ດັງ (ดัง), ไทใหญ่ လင်/ၼင် (ลัง/นัง) (ในคำ ၶူႈလင်/ၶူႈၼင် (ขู้ลัง/ขู้นัง)), ไทใต้คง ᥘᥒ (ลัง), อ่ายตน ဒင် (ดง์) หรือ ꩫင် (นง์), อาหม 𑜓𑜂𑜫 (ดง์) หรือ 𑜃𑜂𑜫 (นง์), ปู้อี ndangl, จ้วง ndaeng


ᦕᦳᧄ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *prɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ผม, คำเมือง ᨹᩫ᩠ᨾ (ผ็ม), ลาว ຜົມ (ผ็ม), ไทใหญ่ ၽူမ် (ผูม), อาหม 𑜇𑜤𑜪 (ผุํ), จ้วง byoem, Shangsi Zhuang pʰomᴬ¹, แสก ผรั่ม

ผม (ขนบนหัว)


ᦺᦙᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mwajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไม้, คำเมือง ᨾᩱ᩶ (ไม้), ลาว ໄມ້ (ไม้), ไทดำ ꪼꪣ꫁ (ไม้), ไทใหญ่ မႆႉ (ไม๎), ไทใต้คง ᥛᥭᥳ (มั๎ย), อ่ายตน မႝ (มย์), อาหม 𑜉𑜩 (มย์), จ้วง faex, จ้วงแบบหนง maex, แสก ไม


ᦷᦕ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰuəᴬ, จากจีนยุคกลาง 夫 (MC pju); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผัว, ลาว ຜົວ (ผ็ว), ไทใหญ่ ၽူဝ် (ผูว)


ᦵᦙ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *miəᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *miəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เมีย, ลาว ເມຍ (เมย), ไทดำ ꪣꪸ (มย̂), ไทใหญ่ မေး (เม๊), อาหม 𑜉𑜣 (มี)

ᦊᦱᧈ ᦷᦙᦙᧁ ᦂᧇ ᦵᦙ ᦵᦗᦲᧃᧈ

อย่ามัวเมากับเมียคนอื่น

หย่า โมเมา กับ เม เพี่น


ᦆᧄ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣamᴬ⁴, จากจีนเก่า 金 (OC *krɯm); ร่วมเชื้อสายกับไทย คำ, ลาว ຄຳ (คำ), ไทใหญ่ ၶမ်း (ขั๊ม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ) หรือ 𑜁𑜞𑜪 (ขฺรํ), จ้วง gim


ᦇᦴ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋuːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *ŋwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย งู, คำเมือง ᨦᩪ (งู), ลาว ງູ (งู), ไทดำ ꪉꪴ (งุ), ไทใหญ่ ငူး (งู๊), ไทใต้คง ᥒᥧᥰ (งู๊), อาหม 𑜂𑜥 (งู), ปู้อี ngeaz, จ้วง ngwz, จ้วงแบบหนง nguz, แสก งั๊ว


ᦕᦲ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *priːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ผี, คำเมือง ᨹᩦ (ผี), ลาว ຜີ (ผี), ไทดำ ꪠꪲ (ฝิ), ไทใหญ่ ၽီ (ผี), อาหม 𑜇𑜣 (ผี)


ᦷᦇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋuəᴬ⁴ (Jonsson, 1991); เทียบจีนเก่า 牛 (OC *ŋʷɯ); ร่วมเชื้อสายกับไทย วัว หรือ งัว, คำเมือง ᨦ᩠ᩅᩫ (งว็), อีสาน งัว, ลาว ງົວ (ง็ว), ไทดำ ꪉꪺ (งัว), ไทขาว ꪉꪺ, ไทใหญ่ ငူဝ်း (งู๊ว) หรือ ဝူဝ်း (วู๊ว), ไทใต้คง ᥒᥨᥝᥰ (โง๊ว) หรือ ᥝᥨᥝᥰ (โว๊ว), อาหม 𑜆𑜥 (ปู) หรือ 𑜑𑜥 (หู)


ᦖᦱ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมา, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩣ (หมา), ลาว ໝາ (หมา), ไทดำ ꪢꪱ (หมา), ไทใหญ่ မႃ (มา), ไทใต้คง ᥛᥣᥴ (ม๋า), อ่ายตน မႃ (มา), อาหม 𑜉𑜠 (มะ), จ้วง ma, แสก หม่า


ᦺᦈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *caɰᴬ², จากไทดั้งเดิม *cɤɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใจ, คำเมือง ᨧᩲ (ใจ), ลาว ໃຈ (ใจ), ไทดำ ꪻꪊ (ใจ), ไทใต้คง ᥓᥬ (ใจ), ไทใหญ่ ၸႂ် (ใจ), พ่าเก ꩡၞ် (ใจ)


ᦙᦱᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *maːꟲ, จากจีนยุคกลาง 馬 (MC maeX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ม้า, คำเมือง ᨾ᩶ᩣ (ม้า), ลาว ມ້າ (ม้า), ไทใต้คง ᥛᥣᥳ (ม๎า), ไทใหญ่ မႃႉ (ม๎า), อาหม 𑜉𑜠 (มะ), 𑜉𑜡 (มา) หรือ 𑜉𑜡𑜠 (มาะ), จ้วง max


ᦵᦡᦲᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓlɯənᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เดือน, คำเมือง ᨯᩮᩬᩥᩁ (เดอิร), ลาว ເດືອນ (เดือน), ไทใหญ่ လိူၼ် (เลิน), อาหม 𑜓𑜢𑜤𑜃𑜫 (ดึน์) หรือ 𑜃𑜢𑜤𑜃𑜫 (นึน์), ปู้อี ndianl, จ้วง ndwen หรือ mbwen, แสก เบรี๋ยน


ᦵᦣᦲᧃ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɯənᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rɤːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรือน, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᩁ (เรอิร), อีสาน เฮือน, ลาว ເຮືອນ (เฮือน), ไทดำ ꪹꪭꪙ (เฮน), ไทใหญ่ ႁိူၼ်း (เหิ๊น), ไทใต้คง ᥞᥫᥢᥰ (เห๊อ̂น), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜃𑜫 (รึน์), ปู้อี raanz, จ้วง ranz, จ้วงแบบจั่วเจียง rwenz

เรือน, ตัวบ้าน


ᦵᦙᦲᧂᦝᦱᧉ

ᦵᦙᦲᧂ (เมีง, “เมือง”) + ᦝᦱᧉ (ฟ้า, “ฟ้า”)


ᦉᦲ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สี, ลาว ສີ (สี), ไทใหญ่ သီ (สี)

สี (ขาว ดำ แดง เขียว ฯลฯ)


ᦔᦱ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลา, คำเมือง ᨸᩖᩣ (ปลา), อีสาน ปา, ลาว ປາ (ปา), ไทดำ ꪜꪱ (ปา), ไทใหญ่ ပႃ (ปา), ไทใต้คง ᥙᥣ (ปา), อาหม 𑜆𑜠 (ปะ) หรือ 𑜆𑜡 (ปา), จ้วง bya, ปู้อี byal, แสก ปร๋า


ᦋᦱᧂᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟaːŋꟲ, จากจีนยุคกลาง 象 (MC zjangX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ช้าง, คำเมือง ᨩ᩶ᩣ᩠ᨦ (ช้าง), อีสาน ซ่าง, ลาว ຊ້າງ (ซ้าง), ไทดำ ꪋ꫁ꪱꪉ (จฺ้าง), ไทใหญ่ ၸၢင်ႉ (จ๎าง), ไทใต้คง ᥓᥣᥒᥳ (จ๎าง), อาหม 𑜋𑜂𑜫 (ฉง์), จ้วง ciengh, แสก ซาง


ᦵᦓᦲᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *n.mɤːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เนื้อ, คำเมือง ᨶᩮᩬᩥ᩶ᩋ (เนอิ้อ), ลาว ເນຶ້ອ (เนึ้อ) หรือ ເນື້ອ (เนื้อ), เขิน ᨶᩮᩬᩨ᩶ (เนอื้), ไทใหญ่ ၼိူဝ်ႉ (เนิ๎ว), อาหม 𑜃𑜢𑜤𑜈𑜫 (นึว์), ปู้อี noh, จ้วง noh, จ้วงแบบหนง nowx หรือ nwx, แสก หมร้อ


ᦷᦣᧂᦵᦣᧃ

ยืมมาจากไทย โรงเรียน; เหมือนกับ ᦷᦣᧂ (โฮง) + ᦵᦣᧃ (เฮน)


ᦢᦱᧁᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่าว, ลาว ບ່າວ (บ่าว), ไทใหญ่ မၢဝ်ႇ (ม่าว) หรือ ဝၢဝ်ႇ (ว่าว), อาหม 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์) หรือ 𑜉𑜨𑜧𑜈𑜫 (มอ̂ว์ว์), จ้วง mbauq

บ่าว, ชายหนุ่ม


ᦷᦟᧂ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 龍 (MC ljowng); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃ᩠ᩅᨦ (ลวง), ลาว ລວງ (ลวง, “นาค”)


ᦷᦟᧂ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃ᩠ᩅᨦ (ลวง)


ᦘᦱᦉᦱ

ชาว, กลุ่มชน


ᦂᦸᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กอง, ลาว ກອງ (กอง), ไทดำ ꪀꪮꪉ (กอง), ไทใหญ่ ၵွင် (กอ̂ง), จ้วง gong

กอง (สิ่งที่สุม)


ᦂᦸᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kloːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กลอง, ลาว ກອງ (กอง), ไทใหญ่ ၵွင် (กอ̂ง), อาหม 𑜀𑜨𑜂𑜫 (กอ̂ง์), จ้วง gyong; เทียบเวียดนาม trống (จ๊ง)


ᦂᦱᧆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กาด, คำเมือง ᨠᩣ᩠ᨯ (กาด), ลาว ກາດ (กาด), ไทใหญ่ ၵၢတ်ႇ (ก่าต)


ᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ

จากไทย บ้านเมือง; เหมือนกับ ᦢᦱᧃᧉ (บ้าน) + ᦵᦙᦲᧂ (เมีง)


ᦅᧄ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡamᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *ɡamᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คำ, คำเมือง ᨣᩴᩤ (คํา), ลาว ຄຳ (คำ)


ᦋᦲᧃᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชิ้น, ลาว ຊີ້ນ (ซี้น)

ᦑᦱᧃᧈ ᦢᧁᧈ ᦂᦲᧃ ᦋᦲᧃᧉ

ท่านไม่กินเนื้อสัตว์

ท่าน เบ่า กีน ชี้น


ᦵᦉᦲᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสื้อ, คำเมือง ᩈᩮᩬᩥ᩶ᩋ (เสอิ้อ), ลาว ເສື້ອ (เสื้อ), ไทดำ ꪹꪎ꫁ (เส้), ไทใหญ่ သိူဝ်ႈ (เสิ้ว), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์) หรือ 𑜏𑜥 (สู)


ᦈᧅ

จักร, เครื่องจักร (ในคำว่า ᦷᦣᧂᦈᧅ, ᦵᦆᦲᧂᧈᦈᧅ)


ᦀᦲᦰ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อี, ลาว ອີ່ (อี่), คำเมือง ᩋᩦ᩵ (อี่), เขิน ᩋᩦ᩵ (อี่), ไทใหญ่ ဢီႇ (อี่)

คำนำหน้าชื่อผู้หญิง เด็กผู้หญิง หรือสัตว์


ᦵᦃᦲ

(ลักษณะ) คน (สองคนขึ้นไป)


ᦅᦸᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค้อ, ลาว ຄໍ້ (คํ้), ไทใหญ่ မၢၼ်ႉ (ม๎าน)

ค้อ (ต้นไม้)


ᦆᦲᧂ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤᩥ᩠ᨦ (ฅิง), อีสาน คีง หรือ คิง, ลาว ຄີງ (คีง) หรือ ຄິງ (คิง), ไทใหญ่ ၶိင်း (ขิ๊ง), อาหม 𑜁𑜢𑜂𑜫 (ขิง์)

ตัว, ร่างกาย


ᦵᦓᦲᧉᦷᦎ

ᦵᦓᦲᧉ (เนี้, “เนื้อ”) + ᦷᦎ (โต, “ตัว”); ความหมายที่หมายถึง สุขภาพ อาจเป็นยืมความหมายจากจีน 身體 (shēntǐ, “ร่างกาย, สุขภาพ”)

เนื้อตัว, ร่างกาย, เนื้อ

ᦵᦓᦲᧉᦷᦎ ᦂᦱᦍᦱ ᦶᦂᧃᧈᦃᧃ

ร่างกายแข็งแรง

เนี้โต กายา แก่นฃัน


ᦕᦴᧉᦍᦲᧂ

ᦕᦴᧉ (ผู้) + ᦍᦲᧂ (ยีง)


ᦵᦞᧅ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 役 (MC ywek); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เวียก, เขิน ᩅ᩠ᨿᨠ (วยก), ลาว ວຽກ (วยก), ไทดำ ꪫꪸꪀ (วย̂ก), เวียดนาม việc (เหวี่ยก)


ᦖᦲ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmwɯjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมี, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩦ (หมี), ลาว ໝີ (หมี), ไทดำ ꪢꪲ (หมิ), ไทใหญ่ မီ (มี), อาหม 𑜉𑜣 (มี), จ้วง mui, จ้วงแบบหนง mue, ปู้อี moil; เทียบจีนเก่า 羋 (OC *meʔ)


ᦈᧁᧉᦓᦱᧂ

ᦈᧁᧉ (เจ้า) + ᦓᦱᧂ (นาง)


ᦶᦙᧁ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mɛːwᴬ², แรกเริ่มมาจากการเลียนเสียงธรรมชาติ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แมว, คำเมือง ᨾᩯ᩠ᩅ (แมว), ลาว ແມວ (แมว), ไทดำ ꪵꪣꪫ (แมว), ไทใหญ่ မႅဝ်း (แม๊ว), ไทใต้คง ᥛᥦᥝᥴ (แม๋ว), พ่าเก မိဝ် (มิว์), อาหม 𑜈𑜢𑜈𑜫 (บิว์)


ᦐᦱᧉᦎᦱ

ᦐᦱᧉ (หน้า, “หน้า”) + ᦎᦱ (ตา, “ตา”)


ᦆᦱ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คา, คำเมือง ᨤᩣ (ฅา), ลาว ຄາ (คา), ไทใหญ่ ၶႃး (ข๊า), ไทใต้คง ᥑᥣᥰ (ฃ๊า), อาหม 𑜁𑜡 (ขา)


ᦟᦱ

เทียบจีนยุคกลาง 驢 (MC ljo); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลา, คำเมือง ᩃᩣ (ลา), ลาว ລາ (ลา), ไทใหญ่ လႃး (ล๊า), เขมร លា (ลา)


ᦔᦱᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ป้า, ลาว ປ້າ (ป้า), ไทใหญ่ ပႃႈ (ป้า), อาหม 𑜆𑜡 (ปา), จ้วง baj, แสก ป̂า


ᦋᦱ

ชา (เครื่องดื่ม)


ᦇᦱ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *r.ŋaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย งา, ลาว ງາ (งา), ไทใหญ่ ငႃး (ง๊า), ไทใต้คง ᥒᥣᥰ (ง๊า), อาหม 𑜂𑜠 (งะ)


ᦇᦱ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ŋaːᴬ, จากจีนยุคกลาง 牙 (MC ngae); ร่วมเชื้อสายกับไทย งา, ลาว ງາ (งา), ไทใหญ่ ငႃး (ง๊า), อาหม 𑜂𑜠 (งะ), ปู้อี ngaz, จ้วง nyaz

งา (ฟันของช้าง)

ᦇᦱᦋᦱᧂᧉ

เขี้ยวของสัตว์ที่ยื่นไปข้างหน้า

ᦇᦱᦖᦴ

เขี้ยวหมู[ป่า]


ᦊᦱ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยา, คำเมือง ᩀᩣ (อยา), ลาว ຢາ (อยา), ไทดำ ꪤꪱ (หยา), ไทใหญ่ ယႃ (ยา), ปู้อี iel, จ้วง yw

ยาสูบ, บุหรี่


ᦊᦱᧉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲaːꟲ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰɲɯəꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หญ้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨿ᩶ᩣ (หย้า), ลาว ຫຍ້າ (หย้า), ไทดำ ꪐ꫁ꪱ (หญ้า), ไทใหญ่ ယိူဝ်ႈ (เยิ้ว), ယႃႈ (ย้า), ไทใต้คง ᥕᥫᥲ (เย้อ̂), ᥕᥣᥲ (ย้า), พ่าเก ယႃ (ยา), อาหม 𑜊𑜢𑜤𑜈𑜫 (ยึว์), 𑜊𑜠 (ยะ), 𑜊𑜡 (ยา), 𑜐𑜠 (ญะ), ตั่ย nhả, ปู้อี nyal, จ้วง nywj, จ้วงแบบหนง nyaj, จ้วงแบบจั่วเจียง yaj


ᦶᦡᧃ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdɛːnᴬ³; ร่วมเชื้อสายกับไทย แดน, ลาว ແດນ (แดน), ไทใหญ่ လႅၼ် (แลน), ไทใต้คง ᥘᥦᥢ (แลน), พ่าเก ꩫိꩫ် (นิน์), อาหม *𑜓𑜢𑜐𑜫 (*ดิญ์), 𑜃𑜢𑜐𑜫 (นิญ์)

ราชอาณาจักร, บริเวณ


ᦍᦴᧂ

รูปแบบอื่นของ ᦍᦳᧂ (ยุง, “นกยูง”)


ᦺᦖ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmajᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmajᴬ, เป็นไปได้ว่ามาจากจีนเก่า 徽 (OC *hmɯl, “ดี; งาม”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไหม, ลาว ໄໝ (ไหม), ไทดำ ꪼꪢ (ไหม), ไทใหญ่ မႆ (ไม)

ไหม (หนอน, ด้าย, ผ้า)


ᦔᦹᧃ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปืน, คำเมือง ᨸᩨ᩠ᨶ (ปืน), ลาว ປືນ (ปืน), เขิน ᨸᩨ᩠ᨶ (ปืน), ไทใหญ่ ပိုၼ် (ปึน)


ᦂᦽᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kluəjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กล้วย, คำเมือง ᨠᩖ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ (กลว้ย) หรือ ᨠ᩠ᩃ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ (กลว้ย), ลาว ກ້ວຍ (ก้วย), ไทดำ ꪀ꫁ꪺꪥ (กั้วย), ไทใหญ่ ၵူၺ်ႈ (กู้ญ), อาหม 𑜀𑜤𑜐𑜫 (กุญ์), ปู้อี joic, จ้วง gyoij


ᦔᦴ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *puːᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *pɯwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปู, ลาว ປູ (ปู), ไทดำ ꪜꪴ (ปุ), ไทใหญ่ ပူ (ปู), อาหม 𑜆𑜥 (ปู), จ้วง baeu, ปู้อี baul


ᨣᩱ᩶

รูปแบบอื่นของ ᦺᦅᧉ (ไค้)


ᦺᦂᧈᦗᦴᧉ

ᦺᦂᧈ (ไก่) + ᦗᦴᧉ (พู้)


ᦷᦃ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขัว, ลาว ຂົວ (ข็ว), ไทใหญ่ ၶူဝ် (ขูว), ไทดำ ꪄꪺ (ฃัว)


ᦺᦃᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.raj; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไข้, คำเมือง ᨡᩱ ᩶ (ไข ้), ลาว ໄຂ້ (ไข้), ไทใหญ่ ၶႆႈ (ไข้), อาหม 𑜁𑜩 (ขย์)


ᦶᦖᧃᧈᦗᧁᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 麵包／面包 (miànbāo)


ᦃᧁᧉᦓᧄᧉ

อาหาร, มื้ออาหาร


ᦃᧁᧉᦔᦱ

ᦃᧁᧉ (เฃ้า) + ᦔᦱ (ปา)

อาหาร, มื้ออาหาร


ᦈᦸᧉᦑᧄ

โต๊ะเตี้ย ๆ ที่วางหน้าโซฟา


ᦌᦱᧈᦝᦱᧉ

ยืมมาจากจีนกลาง 沙發／沙发 (shāfā), จากอังกฤษ sofa, จากอาหรับ صُفَّة (ศุฟฟะ)


ᦎᦱᦞᧃ

ᦎᦱ (ตา) + ᦞᧃ (วัน); เทียบไทย ตาวัน และ ตะวัน, อีสาน ตาเว็น และ ตะเว็น, ลาว ຕາເວັນ (ตาเวัน)


ᦶᦎᧃᧈᦉᦹᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 電視／电视 (diànshì), จากญี่ปุ่น 電視 (denshi)


ᦶᦎᧃᧈᦧᦱᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 電話／电话 (diànhuà), จากญี่ปุ่น 電話 (denwa)


ᦷᦏᧈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰuəᴮ¹, จากจีนยุคกลาง 豆 (MC duwH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถั่ว, คำเมือง ᨳ᩠ᩅᩫ᩵ (ถว็่), เขิน ᨳ᩠ᩅᩫ᩵ (ถว็่), ลาว ຖົ່ວ (ถ็่ว), ไทดำ ꪖ꪿ꪺ (ถั่ว), ไทขาว ꪖꪺꫀ, ไทใหญ่ ထူဝ်ႇ (ถู่ว), ไทใต้คง ᥗᥨᥝᥱ (โถ่ว), พ่าเก ထုဝ် (ถุว์), อาหม 𑜌𑜥 (ถู) (ในคำ 𑜉𑜀𑜫𑜌𑜥 (มก์ถู))


ᦷᦏᧈᦝᦴ

ยืมมาจากจีนกลาง 豆腐 (dòufu)

โถ่ฟู (transliteration)
ᨳ᩠ᩅᩫ᩵ᨼᩪ
ᨳᩰ᩵ᨼᩪ


ᦐᦱᧉᦜᦲᧈᦶᦧᧃ

นาฬิกาติดผนัง


ᦒᦻᧉᦵᦑᦲᧃᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 檯燈／台灯

โคมไฟตั้งโต๊ะ


ᦓᦱᧅ

นาค (สัตว์ในนิยาย)


ᦷᦓᧅ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.nokᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นก, คำเมือง ᨶᩫ᩠ᨠ (น็ก), ลาว ນົກ (น็ก), ไทดำ ꪶꪙꪀ (โนก), ไทใหญ่ ၼူၵ်ႉ (นู๎ก), อาหม 𑜃𑜤𑜀𑜫 (นุก์), จ้วง roeg, แสก น็อก


ᦔᦴᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pɯwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปู่, ลาว ປູ່ (ปู่), ไทใหญ่ ပူႇ (ปู่), อาหม 𑜆𑜥 (ปู), ปู้อี baus, จ้วงแบบหนง buq


ᦕᦱᧉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰaːꟲ¹, จากจีนเก่า 布 (OC *paːs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผ้า, คำเมือง ᨹ᩶ᩣ (ผ้า), ลาว ຜ້າ (ผ้า), ไทดำ ꪠ꫁ꪱ (ฝ้า), ไทใหญ่ ၽႃႈ (ผ้า), ไทใต้คง ᥚᥣᥲ (ผ้า), อ่ายตน ၸႃ (ผา), อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), หรือ 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า)


ᦘᦲᧅ

ยืมมาจากไทย พริก


ᦘᦲᧅᦵᦃᧁ

ภีกเฃว (transliteration)
ᨽᩥ᩠ᨠᨡ᩠ᨿᩅ
ᨽᩥ᩠ᨠᨡᩮ᩠ᩅ

พริกหวาน (สีเขียว)


ᦚᦲᧃᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝิ่น, ลาว ຝິ່ນ (ฝิ่น), ไทใหญ่ ၽိၼ်ႇ (ผิ่น) หรือ ၾိၼ်ႇ (ฝิ่น)


ᦺᦝ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *wɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไฟ, คำเมือง ᨼᩱ (ไฟ), ลาว ໄຟ (ไฟ), ไทดำ ꪼꪡ (ไฟ), ไทใหญ่ ၽႆး (ไผ๊) หรือ ၾႆး (ไฝ๊), ไทใต้คง ᥜᥭᥰ (ฝั๊ย), จ้วง feiz, ปู้อี fix, แสก วี๊


ᦷᦟᧆᦺᦝ

ยืมมาจากไทย รถไฟ; เหมือนกับ ᦷᦟᧆ (โลด) + ᦺᦝ (ไฟ)


ᦷᦟᧆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลวด, คำเมือง ᩃ᩠ᩅᨯ (ลวด), ลาว ລວດ (ลวด), เขิน ᩃ᩠ᩅᨯ (ลวด)

ลวด (เส้นเหล็ก)


ᦷᦟᧆ

ทุกที่, ทุกแห่ง


ᦷᦟᧆ

ยืมมาจากสันสกฤต रथ (รถ) หรือบาลี รถ


ᦷᦟᧆ

ยืมมาจากสันสกฤต रस (รส) หรือบาลี รส; ร่วมเชื้อสายกับไทย รส, ลาว ລົດ (ล็ด), พม่า ရသ (รส), เขมร រស (รส), มาเลเซีย rasa


ᦷᦟᧆᦏᦲᧇᧈ

รถถีบ, จักรยาน


ᦷᦟᧆᦶᦃᧅᧈ

รถบัส, รถโดยสาร


ᦷᦟᧆᦣᧇᦶᦃᧅᧈ

รถบัส, รถโดยสาร


ᦷᦟᧆᦑᦸᧉᦟᦱᧅᦶᦃᧅᧈ

รถบัส, รถโดยสาร


ᦷᦟᧆᦵᦆᦲᧂᧈ

รถเครื่อง, มอเตอร์ไซค์


ᦷᦟᧆᦂᦳᧂᦵᦦᧃ

จักรยานสองล้อ


ᦠᦴ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *krwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หู, คำเมือง ᩉᩪ (หู), ลาว ຫູ (หู), ไทใหญ่ ႁူ (หู), เขิน ᩉᩪ (หู), ไทดำ ꪬꪴ (หุ), ไทใต้คง ᥞᥧᥴ (หู๋), อ่ายตน ꩭူ (หู), อาหม 𑜍𑜥 (รู), จ้วง rwz


ᦡᦱᧁ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *t.naːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดาว, ลาว ດາວ (ดาว), คำเมือง ᨯᩣ᩠ᩅ (ดาว), ไทใหญ่ လၢဝ် (ลาว)


ᦷᦢ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บัว, ลาว ບົວ (บ็ว), ไทดำ ꪚꪺ (บัว), ไทใหญ่ မူဝ် (มูว), ဝူဝ် (วูว), พ่าเก မုဝ် (มุว์), อาหม 𑜈𑜥 (บู)


ᦶᦢᧉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷᩯ᩶ (แบ้), อีสาน แบ้, ลาว ແບ້ (แบ้), ไทดำ ꪵꪚ꫁ (แบ้), ไทขาว ꪵꪚꫂ


ᦣᦱ

รา (สิ่งมีชีวิต)


ᦈᦸᧂᧉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩬ᩶ᨦ (จอ้ง), ลาว ຈ້ອງ (จ้อง), ไทใหญ่ ၸွင်ႈ (จ้อ̂ง), ไทใต้คง ᥓᥩᥒ (จอ̂ง), จ้วงแบบจั่วเจียง zwengj (เจื้อง)


ᦉᦏᦱᧇ

หิมะ, น้ำค้างแข็ง


ᦵᦖᧀᦉᦏᦱᧇ

ᦵᦖᧀ (เหมิย) + ᦉᦏᦱᧇ (สถาบ)

หิมะ, น้ำค้างแข็ง


ᦵᦖᧀ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩥ᩠ᨿ (เหมิย)


ᦚᦱᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwɯəꟲ (“เมฆ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝ้า, คำเมือง ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), เขิน ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), ลาว ຝ້າ (ฝ้า) หรือ ເຝື້ອ (เฝื้อ), ไทใหญ่ ၽႃႈ (ผ้า) หรือ ၾႃႈ (ฝ้า), จ้วงแบบจั่วเจียง paj, ปู้อี veac, แสก เวี̂ย


ᦂᦱᧃᦺᦣᧈᦓᦱ

ᦂᦱᧃ (กาน) + ᦺᦣᧈ (ไฮ่) + ᦓᦱ (นา)


ᦷᦣᧂᦵᦍᦇᦹᧃ

ᦷᦣᧂ (โฮง, “โรง”) + ᦵᦍ (เย, “ยุ้ง”) + ᦇᦹᧃ (งืน, “เงิน”)


ᦔᦳᧂᧈ

ยืมมาจากพม่า ပုံ (ปุํ, “รูปร่าง; รูปภาพ”); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ပုင်ႇ (ปุ่ง) หรือ ပုမ်ႇ (ปุ่ม)

รูปภาพ, แผนภูมิ, แผนภาพ

ᦔᦳᧂᧈ ᦓᦲᦰ ᦔᦲᧃ ᦕᦴᧉ ᦉᦜᦱᧈ ᦋᦱᧂᧈ ᦔᧁᧈ ᦔᦲᧈ

รูปภาพนี้เป็นผู้ชำนาญเป่าปี่

ปุ่ง นีะ ปีน ผู้ สหล่า ช่าง เป่า ปี่


ᦔᦳᧂᧈᦵᦓᦲᧂ

ᦔᦳᧂᧈ (ปุ่ง, “ทำให้งอก”) + ᦵᦓᦲᧂ (เนีง, “มากมาย, เนืองนอง”)

ปุ่งเนีง (transliteration)
ᨸᩪ᩵ᨦᨶᩮᩥ᩠ᨦ

พัฒนาการ, การพัฒนา


ᦇᦹᧃ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋɯənᴬ⁴, จากจีนเก่า 銀 (OC *ŋrɯn), จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *ŋul ~ (d-)ŋur; ร่วมเชื้อสายกับไทย เงิน, ลาว ເງິນ (เงิน), ไทดำ ꪹꪉꪷꪙ (เงํน), ไทใหญ่ ငိုၼ်း (งึ๊น), พ่าเก ငိုꩫ် (งึน์), อาหม 𑜂𑜢𑜤𑜃𑜫 (งึน์), ปู้อี nganz, จ้วง ngaenz, แสก แญ๊น

เงิน (สิ่งแลกเปลี่ยน)


ᦷᦣᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โรง, คำเมือง ᩁᩰᩫ᩠ᨦ (โร็ง), ลาว ໂຮງ (โฮง), ไทใหญ่ ႁူင်း (หู๊ง); เทียบเขมร រោង (โรง), มอญ ရိုၚ် (ริุง์), พม่า ရုံ (รุํ)

โรง; อาคาร; โรงงาน; ร้าน

หน่วยงานราชการ, สำนักงาน


ᦷᦣᧂ

รวง, ช่อ (ธัญพืช); ซัง (ข้าวโพด)

ᦃᧁᧉ ᦏᦸᧆᧈ ᦷᦣᧂ

เฃ้า ถ่อ̂ด โฮง


ᦉᦲᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 戲／戏 (xì)

ละคร, การแสดง


ᦺᦘᧈᦵᦙᦲᧂ

ᦂᦱᧃᦶᦑᦆᧄᦙᧂᧈᦅᦹᧃᦺᦘᧈᦵᦙᦲᧂᦣᧂᧈᦙᦲ

กานแทฅัมมั่งคืนไภ่เมีงฮั่งมี

ᦑᦱᧂᦶᦍᧃᧉᦵᦣᧆᦂᦱᧃᦡᦲᦠᦹᧉᦺᦘᧈᦵᦙᦲᧂ

ทางแย้นเฮดกานดีหื้ไภ่เมีง


ᦠᦳᧃᦑᦱᧂ

ᦵᦙᦲᧂᦍᦱᧂᦵᦈᦲᧃᧈᦣᧅᦉᦱᦷᦔᦨᦱᧃᦠᦳᧃᦑᦱᧂᦢᦱᧃᧉᦑᦳᧂᧈ

เมีงยางเจี่นฮักสาโปควานหุนทางบ้านทุ่ง


ᦶᦍᧃᧉ

ᦗᦸᧅᦷᦠᦒᦲᦷᦟᧂᧈᦗᦳᧃᧉᦖᦹᧃᧈᦷᦂᧆᧈᦶᦍᧃᧉ

พอ̂กโหธีโล่งพุ้นหมื่นโก่ดแย้น

ᦋᦸᧃᧈᦶᦓᧉᦷᦆᧉᦋᦸᧉᦵᦉᦲᧈᦺᦣᧈᦓᦱᦶᦍᧃᧉ

ช่อ̂นแน้โฅ้ช้อ̂เสี่ไฮ่นาแย้น


ᦷᦆᧄᧈ

ᦗᦾ ᦟᦱᧆᦌᦙᦱ ᦷᦞᦠᦱᧃ ᦕᦵᦑᧆ ᦷᦆᧄᧈ ᦓᧄᧉᦃᦸᧂ

พอ̂ย ลาดซมา โวหาน ผเทด โฅ่ม นั้มฃอ̂ง

ᦀᧁ ᦷᦆᧄᧈ ᦵᦞᧅ ᦈᧅ ᦵᦋᧂᦣᦳᧂᧈ ᦉᦱᧂᧉ ᦔᦲᧃ ᦷᦆᧄᧈ ᦶᦀᧁᧈᦟᦸᧈᦕᦸᧈᦑᦸᧂᦰ

เอา โฅ่ม เวก จัก เชงฮุ่ง ส้าง ปีน โฅ่ม แอ่วล่อ̂ผ่อ̂ทอ̂งะ


ᦢᦱᧃᧉᦷᦃᧂᧈ

ᦢᦱᧃᧉ (บ้าน) + ᦷᦃᧂᧈ (โฃ่ง)

ᦖᦴᧈ ᦆᧄ ᦑᦸᧂᦰ ᦕᦸᧈᦑᦸᧂᦰ ᦂᦱᧃᦉᦱᧂᧉᦶᦎᧂᧈ ᦢᦱᧃᧉᦷᦃᧂᧈ ᦏᦹᧂ ᦑᦲᧈ

หมู่ ฅัม ทอ̂งะ ผ่อ̂ทอ̂งะ กานส้างแต่ง บ้านโฃ่ง ถืง ที่

ᦃᧁᧉ ᦢᦱᧃᧉᦷᦃᧂᧈ ᦺᦔ ᦂᦱᧉᦋᧄ ᦓᦱᦋᦱᧂᧈ

เข้าหมู่บ้านไปพัฒนาฝีมือ

เฃ้า บ้านโฃ่ง ไป ก้าชัม นาช่าง


ᦗᦸᧅ

ᦘᦸᧄᧉ ᦷᦜᧂ ᦔᦱᧂ ᦷᦏᧃᧉ ᧑᧓ ᦘᦸᧄᧉ ᦉᦲᧂ ᦷᦈ ᦗᦸᧅ ᦒᦲ ᧑ ᦺᦎᧈ ᦎᦱᧄ ᦷᦎᧅ ᦉᦜᦱᧅ ᦵᦟᦲᧅ ᦶᦌᧃᧉ

ภ้อ̂ม โหลง ปาง โถ้น 13 ภ้อ̂ม สีง โจ พอ̂ก ธี 1 ไต่ ตาม โตก สหลาก เลีก แซ้น

ᦗᦸᧂᦰ ᦌᦱᧉᦶᦋᧆ ᦂᦱᧃ ᦕᦲᧆ ᦀᦱᧆ ᦗᦱᧆ ᦍᦱ ᦚᦻᧈ ᦑᦱᧂ ᦟᦱᧉ ᦺᦞ ᦺᦔ ᦙᦱ ᧓ ᦗᧃ ᦔᦻ ᧖ ᦗᦸᧅ

พอ̂งะ ซ้าแชด กาน ผีด อาด พาด ยา ฝ่าย ทาง ล้า ไว ไป มา 3 พัน ปาย 6 พอ̂ก


ᦗᦸᧇ

ᦟᦲᧅ ᦉᦸᧃᧈ ᦗᦸᧇ ᦵᦣᧃ ᦟᦴᧅᦀᦸᧃᧈ ᦗᦱᧃᧈ ᦓᦾᧉ ᦐᦽᧈ ᦒᦲ ᧚

ลีก ส่อ̂น พอ̂บ เฮน ลูกอ่อ̂น พ่าน น้อ̂ย โหน่ย ธี 1

ᦺᦓ ᦵᦌᦲᧃ ᦙᦱ ᦏᦹᧂ ᦷᦣᧂᦗᦸᧇ ᦉᦸ ᦺᦓ ᦵᦋᦲᧁᧈ ᦶᦕᧈᦵᦓᦲᧂ ᦂᦱᧃᦌᦱᧉᦶᦋᧆ ᦕᦴᧉᦅᦳᧃ ᦁᦱᧃᧈ ᦑᦸᧂᦰ ᦗᦸᧇ

ไน เซีน มา ถืง โฮงพอ̂บ สอ̂ ไน เชี่ว แผ่เนีง กานซ้าแชด ผู้คุน อฺ่าน ทอ̂งะ พอ̂บ


ᦶᦉᧆᦵᦏᦲᧃᧈ

ᦷᦣᧂᦂᦱᧃ ᦅᦳᧂᧈᦁᦱᧃᧈ ᦔᦱᧈᦺᦙᧉ ᦵᦙᦲᧂᦣᦻ ᦶᦕᧈᦉᦸᧃ ᦩᦱᧄᦣᦴᧉ ᦣᧅᦉᦱ ᦶᦉᧆᦵᦏᦲᧃᧈ

โฮงกาน คุ่งอฺ่าน ป่าไม้ เมีงฮาย แผ่สอ̂น ฅวามฮู้ ฮักสา แสดเถี่น

ᦅᦳᧂᧈᦁᦱᧃᧈ ᦔᦱᧈᦺᦙᧉ ᦵᦙᦲᧂᦟᦱᧉᦶᦉᧃᧈ ᦕᦸᦰ ᦎᦲ ᦑᦲᧈ ᦟᧅ ᦃᦻ ᦶᦉᧆᦵᦏᦲᧃᧈ

คุ่งอฺ่าน ป่าไม้ เมีงล้าแส่น ผอ̂ะ ตี ที่ ลัก ฃาย แสดเถี่น


ᦔᦱᧈᦺᦙᧉ

ᦟᦳᧅ ᦶᦎᧈ ᦍᦱᧄ ᦵᦞᦟᦱ ᦔᦱᧈᦺᦙᧉ ᦝᦱᧂᧉ ᦺᦝ ᦙᦱ

ลุก แต่ ยาม เวลา ป่าไม้ ฟ้าง ไฟ มา

ᦣᧇ ᦺᦡᧉ ᦕᦵᦑᧆᦟᦱᧁ ᦢᦸᧅᧈᦔᦱᧁᧈ ᦆᦱᧁᧈ ᦂᦱᧃ ᦺᦝ ᦺᦖᧉ ᦔᦱᧈᦺᦙᧉ ᦵᦉ ᧟

ฮับ ได้ ผเทดลาว บ่อ̂กป่าว ฅ่าว กาน ไฟ ไหม้ ป่าไม้ เส แหลว


ᦎᦱᦖᦻ

ᦎᦱ (ตา, “ตา”) + ᦖᦻ (หมาย, “หมาย, เป้าหมาย”); แปลตรงตัวจากจีน 目標 (mùbiāo)

ᦷᦣᧂᦵᦍᦇᦹᧃ ᦵᦋᦲᧁᧈᦣᧁ ᦵᦙᧃᧉᦷᦙᧇ ᦂᦱᧃᦒᦱᧄ ᦎᦱᦖᦻ

ธนาคารของจังหวัดเรารับผิดชอบเป้าหมายเสร็จ

โฮงเยงืน เชี่วเฮา เม้นโมบ กานธาม ตาหมาย

ᦈᧅ ᦺᦡᧉ ᦍᧇᦖᧃᧉ ᦎᦱᦖᦻ ᦂᦱᧃᦒᦱᧄ, ᦶᦖᧈ ᦦᦱᧂᧉ ᦃᦸᧃᧉ ᦎᦸᧄ ᦂᧄᧈᦟᧂ ᦂᦱᧃ ᦎᦱ ᦡᦲ ᦺᦊᧈᦷᦜᧂ ᦍᦻᧉ ᦢᦱᧆ ᦦᦱᧂᧉ ᦔᦳᧂᧈᦵᦓᦲᧂ ᦺᦞ ᦍᦹᧃᧈ ᦏᦻ ᦂᧄᧈᦟᧂ ᦺᦗ

จัก ได้ ยับหมั้น ตาหมาย กานธาม, แหม่ กว้าง ฃ้อ̂น ตอ̂ม กั่มลัง กาน ตา ดี ไหย่โหลง ย้าย บาด กว้าง ปุ่งเนีง ไว ยื่น ถาย กั่มลัง ไพ


ᦂᦱᧃᦒᦱᧄ

การรับผิดชอบ, ความรับผิดชอบ

ᦷᦣᧂᦵᦍᦇᦹᧃ ᦵᦋᦲᧁᧈᦣᧁ ᦵᦙᧃᧉᦷᦙᧇ ᦂᦱᧃᦒᦱᧄ ᦎᦱᦖᦻ

โฮงเยงืน เชี่วเฮา เม้นโมบ กานธาม ตาหมาย

ᦵᦣᧆᦡᦲ ᦂᦱᧃᦒᦱᧄ ᦝᦱᧂᧉᦑᦰ ᦶᦙᧂᦍᦳᧂ

เฮดดี กานธาม ฟ้างทะ แมงยุง


ᦵᦚᦲ

ᦠᦹᧉ ᦡᦲᧃ ᦗᦸᧂ ᦎᦳᧃᧉ ᦕᧅ ᦊᧂᧈ ᦣᦱᧅ ᦎᦱᧅ ᦵᦚᦲ

หื้ ดีน พอ̂ง ตุ้น ผัก หยั่ง ฮาก ตาก เฝี

ᦵᦚᦲᦺᦙᧉ ᦶᦠᧂᧉᦃᦱᧃᧈ ᦜᦻ

เฝีไม้ แห้งฃ่าน หลาย


ᦋᦸᧂᧈᦂᦱᧃ

ᦶᦎᧆᦶᦎᧂᧈ ᦋᦸᧂᧈᦂᦱᧃ ᦠᦳᧃᦑᦱᧂ ᦗᦻ ᦢᦱᧃᧉ ᦑᦳᧂᧈ ᦕᦲᧆ ᦀᦱᧆ ᦗᦱᧆ ᦍᦱ ᦑᦱᧂ ᦟ ᦺᦞ ᦺᦔ ᦙᦱ

แตดแต่ง ช่อ̂งกาน หุนทาง พาย บ้าน ทุ่ง ผีด อาด พาด ยา ทาง ล ไว ไป มา

ᦌᦱᧉᦶᦋᧆ ᦋᦸᧂᧈᦂᦱᧃ ᦆᦻᧉᦢᦱᧃᧉᦆᦻᧉᦷᦃᧂᧈ ᦵᦙᦲᧂᦍᦱᧂᦵᦈᦲᧃᧈ ᦗᦸᧈ ᦷᦎ ᦍᦸᧆ ᦅᦳᧃ ᦔᦸᧃ ᦀᦻᧉ ᦅᦳᧃ ᦡᦲ ᦵᦗᦲᧃᧈ ᦣᧅ ᦓᦱᧂ ᦵᦣᧀ ᦶᦙᧈ ᦷᦎ ᦜᦱᧉ ᦁᦸᧄᧉ ᦟᦸᧄᧉ ᦖᦱᧅ ᦃᦱᧄ ᦔᦸᧄᧉ ᦐᦽᧈ ᦛᦱᧃ ᦋᦻ ᦵᦣᧀ

ซ้าแชด ช่อ̂งกาน ฅ้ายบ้านฅ้ายโฃ่ง เมีงยางเจี่น พ่อ̂ โต ยอ̂ด คุน ปอ̂น อ้าย คุน ดี เพี่น ฮัก นาง เฮิย แม่ โต หล้า อฺ้อ̂ม ล้อ̂ม หมาก ฃาม ป้อ̂ม โหน่ย หวาน ชาย เฮิย


ᦔᦲᧃᧈᦊᦱᧈ

วิธีแก้ปัญหา, ยุทธวิธี, กลวิธี, วิธีการ

ᦵᦗᦲᧈ ᦡᧂᧈ ᦓᦲᦰ, ᦋᦳᧄ ᦜᦻ ᦺᦓ ᦢᦱᧃᧉ ᦈᦲᧂᧈ ᦗᦲᧆᦈᦟᦰᦓᦱ ᦺᦋᧉ ᦔᦲᧃᧈᦊᦱᧈ ᦉᦱᧂᧉᦶᦎᧂᧈ ᦞᦏᦳ ᦺᦣᧈᦓᦱ

เพี่ ดั่ง นีะ, ชุม หลาย ไน บ้าน จี่ง พีดจละนา ไช้ ปี่นหย่า ส้างแต่ง วถุ ไฮ่นา

ᦔᦲᧃᧈᦊᦱᧈ ᦶᦋᧆᦑᦸᧂᦰ ᦊᦱ ᦃᦲᧉ ᦚᦳᧃᧈ

ปี่นหย่า แชดทอ̂งะ หยา ฃี้ ฝุ่น


ᦎᦱᦵᦌᦲᧁᧈ

ผลผลิต, กำไร

ᦺᦑ ᦢᦱᧃᧉ ᦍᦱᧂ ᦆᧄ ᦔᦴᧅ ᦕᧅ ᦵᦊᦲᧉ ᦓᦱᧂ ᦵᦃᧁ, ᦗᦸ ᦅᦱᧈ ᦷᦎ ᦵᦡᧁ ᦂᦲᧃ, ᦵᦗᦲᧈ ᦞᦱᧈ ᦵᦃᧄ ᦓᧄᧉ ᦔᦴᧅ ᦕᧅ ᦎᦱᦵᦌᦲᧁᧈ ᦺᦡᧉ

ไท บ้าน ยาง ฅัม ปูก ผัก เหยี้ นาง เฃว, พอ̂ ค่า โต เดว กีน, เพี่ ว่า เฃม นั้ม ปูก ผัก ตาเซี่ว ได้

ᦵᦈᦲᧃᧈ ᦝᦴ ᦷᦔᧅᦣᦸᧂ ᦔᦳᧅᧈ ᦟᦱᧉ ᦀᦲᧅᧈ ᦶᦏᧄ ᦎᦱᦵᦌᦲᧁᧈ ᦺᦡᧉ

เจี่น ฟู โปกฮอ̂ง ปุ่ก ล้า อี่ก แถม ตาเซี่ว ได้


ᦃᦱᧁᧈᦉᦱᧃ

จากไทย ข่าวสาร; เหมือนกับ ᦃᦱᧁᧈ (ฃ่าว) + ᦉᦱᧃ (สาน)


ᦟᦴᧅᦵᦣᧃ

ᦟᦴᧅ (ลูก) + ᦵᦣᧃ (เฮน)

ᦵᦙᦲᧈᦷᦡᧃᧈ, ᦆᦴᦉᦸᧃ ᧞ ᦟᦴᧅᦵᦣᧃ ᦷᦣᧂᦵᦣᧃ ᦓᦱᦋᦱᧂᧈ ᦓᧅᦂᦱᧃ ᧑᧒ ᦗᧃᦓᦱ ᧓ ᦣᦾᧉ ᧘᧖ ᦅᦳᧃ ᦏᦻ ᦵᦟᦲᧆ ᧑᧐ ᦖᦹᧃᧈ ᦆᦱᧁᧉ ᦵᦌᦲᧃᧈ ᦔᦻ

เมี่โด่น, ฅูสอ̂น แหล ลูกเฮน โฮงเฮน นาช่าง นักกาน 12 พันนา 3 ฮ้อ̂ย 86 คุน ถาย เลีด 10 หมื่น ฅ้าว เซี่น ปาย

ᦟᦴᧅᦵᦣᧃ ᦕᦴᧉ ᦋᦹᧈ ᦟᧁ ᦵᦀᦲᧈ ᦁᧃ ᦟᦳᧅ ᦕᦵᦑᧆᦙᦱᧃᧈ ᦙᦱ ᦵᦣᧃ ᦷᦎ ᦷᦣᧂᦵᦣᧃ ᦓᦾᧉ ᦷᦉᧇ ᦑᦱᧂ ᦑᦱᧈ ᦵᦣᦲ

ลูกเฮน ผู้ ชื่ เลา เอี่ อฺัน ลุก ผเทดม่าน มา เฮน โต โฮงเฮน น้อ̂ย โสบ ทาง ท่า เฮี


ᦕᧅ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *prakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ผัก, คำเมือง ᨹᩢ᩠ᨠ (ผัก), ลาว ຜັກ (ผัก), ไทใต้คง ᥚᥐᥴ (ผั๋ก), ไทใหญ่ ၽၵ်း (ผั๊ก), อาหม 𑜇𑜀𑜫 (ผก์), จ้วง byaek, จ้วงแบบหนง pyaek, ปู้อี byagt, แสก พรั๊ก


ᦃᦸᧉᦊᦴᧈᦣᦱᧁᦂᦲᧃ

ᦃᦸᧉ (ฃ้อ̂) + ᦊᦴᧈ (หยู่) + ᦣᦱᧁ (ฮาว) + ᦂᦲᧃ (กีน)

การกินอยู่, วิถีแห่งชีวิต

ᦀᧁ ᦺᦈ ᦺᦉᧈ ᦂᦱᧃ ᦃᦸᧉᦊᦴᧈᦣᦱᧁᦂᦲᧃ ᦺᦘᧈ

เอาใจใส่ในการกินอยู่ของประชาชน

เอา ไจ ไส่ กาน ฃ้อ̂หยู่ฮาวกีน ไภ่

ᦙᦲ ᦎᦱᦡᦲ ᦎᦸᧈ ᦃᦸᧉᦊᦴᧈᦣᦱᧁᦂᦲᧃ ᦺᦘᧈ

มีผลประโยชน์ต่อการกินอยู่ของประชาชน

มี ตาดี ต่อ̂ ฃ้อ̂หยู่ฮาวกีน ไภ่


ᦣᧂ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *raŋᴬ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย รัง, คำเมือง ᩁᩢ᩠ᨦ (รัง), ลาว ຮັງ (ฮัง), ไทใหญ่ ႁင်း (หั๊ง), ไทใต้คง ᥞᥒᥰ (หั๊ง), อาหม 𑜍𑜂𑜫 (รง์)

ᦙᦲ ᦷᦓᧅ ᧒ ᦷᦎ ᦷᦕ ᦵᦙ ᦶᦔᧂ ᦣᧂ ᦊᦴᧈ ᦔᦻ ᦺᦙᧉ ᦺᦞᧉ

มีนก 2 ตัวผัวเมียทำรังอยู่ปลายไม้อยู่

มี โนก 2 โต โผ เม แปง ฮัง หยู่ ปาย ไม้ ไว้


ᦔᦳᧂᧈᦷᦣᧇ

ᦔᦳᧂᧈ (ปุ่ง) + ᦷᦣᧇ (โฮบ)

ᦶᦎᧄᧉ ᦔᦲᧃ ᦔᦳᧂᧈᦷᦣᧇ ᦀᦸᧅᧈ ᦙᦱ

วาดเป็นรูปภาพออกมา

แต้ม ปีน ปุ่งโฮบ อ่อ̂ก มา


ᦊᦱᧅᦵᦊᦲᧈ

ᦊᦱᧅ (หยาก) + ᦵᦊᦲᧈ (เหยี่)

ᦔᧆ ᦵᦕᧁᧉ ᦊᦱᧅᦵᦊᦲᧉ ᦵᦐᦲ ᦂᦱᧆ ᦵᦐᦲ ᦟᦲ ᦷᦖᧆᦺᦖᧈᦺᦉᦵᦣᦲᧈ

ปัดกวาดขยะ บนตลาดอย่างสะอาดหมดจด

ปัด เผ้ว หยากเหยี้ เหนี กาด เหนี ลี โหมดไหม่ไสเฮี่


ᦗᦰᦍᦰ

ยืมมาจากพม่า ပြ (ปฺร); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ပျႃး (ปฺย๊า) หรือ ပျႃႉ (ปฺย๎า)

ᦗᦰᦍᦰ ᦠᧆᦶᦜᧃᧈ

การแสดงออกกำลังกาย

พะยะ หัดแหล่น


ᦘᦱᧉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *braːꟲ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย พร้า, คำเมือง ᨻᩕ᩶ᩣ (พร้า) หรือ ᨽ᩶ᩣ (ภ้า), เขิน ᨻᩕ᩶ᩣ (พร้า) หรือ ᨽ᩶ᩣ (ภ้า), ลาว ພ້າ (พ้า), ไทใหญ่ ၽႃႉ (ผ๎า), ไทใต้คง ᥚᥣᥳ (ผ๎า), พ่าเก ၸႃ (ผา), อาหม 𑜇𑜠 (ผะ)

ᦀᧁ ᦘᦱᧉ ᦶᦑᧂ

ᦟᧇ ᦘᦱᧉ ᦔᦱᧆ ᦊᦱᧂ

ลับพร้าปาดยาง

ลับ ภ้า ปาด หยาง


ᦷᦣ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋuəᴬ⁴ (Jonsson, 1991); เทียบจีนเก่า 牛 (OC *ŋʷɯ); ร่วมเชื้อสายกับไทย วัว หรือ งัว, คำเมือง ᨦ᩠ᩅᩫ (งว็), อีสาน งัว, ลาว ງົວ (ง็ว), ไทดำ ꪉꪺ (งัว), ไทขาว ꪉꪺ, ไทใหญ่ ငူဝ်း (งู๊ว) หรือ ဝူဝ်း (วู๊ว), ไทใต้คง ᥒᥨᥝᥰ (โง๊ว) หรือ ᥝᥨᥝᥰ (โว๊ว), อาหม 𑜆𑜥 (ปู) หรือ 𑜑𑜥 (หู)

ᦉᦸᧂ ᦷᦕ ᦵᦙ ᦵᦟᧂᧉ ᦷᦣ ᦩᦻ ᦅᦹᧃᦶᦘᧈ

สองผัวเมียเลี้ยงวัวควายที่โด่งดัง

สอ̂ง โผ เม เล้ง โฮ ฅวาย คืนแภ่

ᦢᧆᦵᦡᧁᧈ ᦙᦲ ᦷᦣ ᦩᦻ ᧗ ᦗᧃ ᦖᦹᧃᧈ ᦷᦎ

ตอนนี้ มีวัวควาย 70 ล้านตัว

บัดเด่ว มี โฮ ฅวาย 7 พัน หมื่น โต


ᦣᦴ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ruːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รู, คำเมือง ᩁᩪ (รู), ลาว ຮູ (ฮู), ไทดำ ꪭꪴ (ฮุ), ไทใหญ่ ႁူး (หู๊), อาหม 𑜍𑜥 (รู)

ᦣᦴ ᦡᧂ


ᦵᦣᦲ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɯəᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *C̬.rwɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรือ, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᩋ (เรอิอ), อีสาน เฮือ, ลาว ເຮືອ (เฮือ), ไทใหญ่ ႁိူဝ်း (เหิ๊ว), ไทดำ ꪹꪭ (เฮ), ไทใต้คง ᥞᥫᥰ (เห๊อ̂), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜈𑜫 (รึว์), จ้วง ruz, จ้วงแบบจั่วเจียง rwaz

ᦶᦌᧁ ᦵᦣᦲ ᦵᦀᧂᧈ ᦂᧃ

แจวเรือแข่งกัน

แซว เฮี เอ่ง กัน


ᦩᦻ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ควาย, คำเมือง ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ (ฅวาย), ลาว ຄວາຍ (ควาย), ไทดำ ꪁꪫꪱꪥ (กฺวาย), ไทใต้คง ᥑᥣᥭᥰ (ฃ๊าย), ไทใหญ่ ၵႂၢႆး (กฺว๊าย), อาหม 𑜁𑜨𑜩 (ขอ̂ย์) หรือ 𑜁𑜩 (ขย์), จ้วง vaiz, แสก ว๊าย

ᦠᦱᧂᧉ ᦩᦻ ᦺᦏ ᦓᦱ

เตรียมควายไถนา

ห้าง ฅวาย ไถ นา


ᦺᦏ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *crwajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไถ, ลาว ໄຖ (ไถ), คำเมือง ᨳᩱ (ไถ), เขิน ᨳᩱ (ไถ), ไทใหญ่ ထႆ (ไถ), อาหม 𑜌𑜩 (ถย์), จ้วง cae, แสก ไถ่


ᦷᦈᧃᦙᦱᧃ

ᦷᦈᧃ (โจน) + ᦙᦱᧃ (มาน)

ᦂᦱᧃ ᦕᦸᦰ ᦎᦲ ᦃᦱᧉ ᦣᦻᧉ ᦷᦈᧃᦙᦱᧃ

กาน ผอ̂ะ ตี ฃ้า ฮ้าย โจนมาน


ᦞᦸᧃ

ᦍᦱᧄ ᦞᦸᧃ


ᦵᦉᧂ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəŋᴬ¹ (Jonsson, 1991), จากจีนยุคกลาง 聲 (MC syeng); รากร่วมกับไทย เสียง, คำเมือง ᩈ᩠ᨿᨦ (สยง), ลาว ສຽງ (สยง), ไทดำ ꪎꪸꪉ (สย̂ง), ไทใหญ่ သဵင် (เสง), ไทใต้คง ᥔᥥᥒᥴ (เส๋ง), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์)

ᦃᧇ ᦵᦉᧂ ᦛᦱᧃ ᦀᦳᧃᧈᦑᦳᧃ

ขับร้องเสียงหวานแสดงความยินดี

ฃับ เสง หวาน อุ่นทุน


ᦠᦸᧉ

ᦃᧇᦝᦸᧃᧉ ᦷᦙᧃᧈ ᦵᦍᦲᧄ ᦔᦲ ᦺᦖᧈ ᦠᦸᧉ

ร้องรำทำเพลงสนุกสุขใจปีใหม่จีน

ฃับฟ้อ̂น โม่น เยีม ปี ไหม่ ห้อ̂


ᦊᦱᧁᧉ

เหย้า, หย้าว

ᦺᦎᧈᦎᦱᧄ ᦉᦴᧈᦏᦱᧄ ᦏᦹᧂ ᦊᦱᧁᧉ ᦏᦹᧂ ᦵᦣᦲᧃ ᧞ ᦖᦻ ᦐᧂᦉᦹ ᦉᦴᧈᦏᦱᧄ

ติดตามสัมภาษณ์ถึงเหย้าถึงเรือนและจดลงหนังสือสัมภาษณ์

ไต่ตาม สู่ถาม ถืง หย้าว ถืง เฮีน แหล หมาย หนังสื สู่ถาม


ᦟᦻ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːjᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาย, ลาว ລາຍ (ลาย), ไทดำ ꪩꪱꪥ (ลาย), ไทใหญ่ လၢႆး (ล๊าย), ไทใต้คง ᥘᥣᥭᥰ (ล๊าย), พ่าเก လႝ (ลย์), อาหม 𑜎𑜩 (ลย์)

ᦂᦱᧃ ᦎᧄᧈ ᦠᦳᧅᧈ ᦑᦸ ᦟᦻ ᦓᦲᦰ ᦠᦱᧅ ᦔᦲᧃ ᦓᦱᦋᦱᧂᧈ ᦕᦴᧉ ᦍᦲᧂ ᦘᦱᦉᦱ ᦺᦑ ᦂᧇᦟᦹᧇᦉᦹᧇᧈ ᦙᦱ ᦓᧃᧉ ᦋᦸᧂᧈ ᧑

การทอผ้าเป็นลายนี้ ก็เป็นฝีมือของผู้หญิงชาวไทลื้อ ที่สืบทอดกันมาแบบหนึ่ง

กาน ตั่ม หุ่ก ทอ̂ ลาย นีะ หาก ปีน นาช่าง ผู้ ยีง ภาสา ไท กับลืบสื่บ มา นั้น ช่อ̂ง 1


ᦶᦎᧃᧈᦈᦱᧃᧈ

ᦶᦎᧃᧈ (แต่น) + ᦈᦱᧃᧈ (จ่าน)

ᦶᦖᧈᦦᦱᧂᧉ ᧞ ᦉᦱᧂᧉᦶᦔᧂ ᦶᦎᧃᧈᦈᦱᧃᧈ

ขยายและสร้างโรงไฟฟ้า

แหม่กว้าง แหล ส้างแปง แต่นจ่าน


ᦀᦻᦟᦤᦴ

ᦀᦻ (อาย) + ᦟᦤᦴ (ลดฺู)

ᦀᦻᦟᦤᦴ ᦣᦸᧃᧉ ᦺᦖᧉ ᧞ ᦀᦻᦟᦤᦴ ᦂᧆ ᦐᦱᧁ

อากาศร้อนและอากาศหนาว

อายลดฺู ฮ้อ̂น ไหม้ แหล อายลดฺู กัด หนาว


ᦚᦳᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.wɯnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝน, คำเมือง ᨺᩫ᩠ᨶ (ฝ็น), ลาว ຝົນ (ฝ็น), ไทดำ ꪶꪠꪙ (โฝน), ไทใหญ่ ၽူၼ် (ผูน) หรือ ၾူၼ် (ฝูน), อาหม 𑜇𑜤𑜃𑜫 (ผุน์), จ้วง fwn, จ้วงแบบหนง paen, แสก หวึ่น

ᦚᦳᧃ ᦷᦎᧅ ᦓᧄᧉ ᦏᦳᧄᧉ

ฝนตก น้ำท่วม

ฝุน โตก นั้ม ถุ้ม


ᦓᦱᦋᦱᧂᧈ

ᦓᦱ (นา) + ᦋᦱᧂᧈ (ช่าง)

ฝีมือ, ความเชี่ยวชาญ, ทักษะ

ᦟᦸᧂᦋᦱᧄ ᦓᧄᧉᦣᦴᧉ ᦓᦱᦋᦱᧂᧈ ᦟᦴᧅᦵᦣᧃ

ทดสอบความรู้ความเชี่ยวชาญของนักเรียน

ลอ̂งชาม นั้มฮู้ นาช่าง ลูกเฮน

ᦣᦸᧄᦗᦸᧂᦰ ᦓᦱᦋᦱᧂᧈ ᦵᦟᧂᧉ ᦖᦴ ᦷᦜᧂ ᦜᦻ.

ได้ทักษะการเลี้ยงหมูอย่างมากมาย

ฮอ̂มพอ̂งะ นาช่าง เล้ง หมู โหลง หลาย.


ᦷᦃᧂᧈ

ลาน, สนาม, ข่วง

ᦅᦳᧃ ᦌᦳᧄ ᦂᧃ ᦊᦴᧈ ᦑᦲᧈ ᦷᦃᧂᧈ ᦷᦜᧂ

คนรวมตัวกันอยู่ที่สนามใหญ่

คุน ซุม กัน หยู่ ที่ โฃ่ง โหลง


ᦆᦴᦉᦸᧃ

ᦆᦴ (ฅู) + ᦉᦸᧃ (สอ̂น)

ᦂᦱᧉᦋᧄ ᦆᦴᦉᦸᧃ ᦉᦸᧃ ᦷᦎ ᦠᦸᧉ ᧞ ᦷᦎ ᦺᦑ

ทดสอบครูสอนตัวอักษรจีนและตัวอักษรไทลื้อ

ก้าชัม ฅูสอ̂น สอ̂น โต ห้อ̂ แหล โต ไท


ᦶᦕᧃᧈᦡᦲᧃ

ᦶᦕᧃᧈ (แผ่น) + ᦡᦲᧃ (ดีน); เทียบไทย แผ่นดิน, ลาว ແຜ່ນດິນ (แผ่นดิน), ไทดำ ꪵꪠ꪿ꪙ ꪒꪲꪙ (แฝ่น ดิน)

ᦈᧁᧉ ᦶᦕᧃᧈᦡᦲᧃ ᦵᦙᦲᧂ ᦺᦑ ᦊᦴᧈ ᦵᦙᦲᧂ ᧑᧒ ᦗᧃᦓᦱ

เจ้าแผ่นดินเมืองไทลื้ออยู่เมือง 12 ปันนา

เจ้า แผ่นดีน เมีง ไท หยู่ เมีง 12 พันนา


ᦗᦲᧈᦓᦸᧂᧉ

ᦗᦲᧈ (พี่) + ᦓᦸᧂᧉ (น้อ̂ง)

ᦵᦗᦲᧃᧈ ᦺᦔ ᦵᦐᧁᧈ ᦠᦱ ᦗᦲᧈᦓᦸᧂᧉ ᦙᦱ ᦃᧇ ᦀᦳᧃᧈ ᦉᧂᦃᦱᧃ

เขาไปเชิญพี่น้องมาขับร้องฉลองสงกรานต์

เพี่น ไป เหน่ว หา พี่น้อ̂ง มา ฃับ อุ่น สังฃาน


ᦋᦱᧁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาว, คำเมือง ᨩᩣ᩠ᩅ (ชาว), ลาว ຊາວ (ซาว), ไทใหญ่ ၸၢဝ်း (จ๊าว)

ᦋᦱᧁ ᦺᦣᧈ ᦑᧂᦜᦻ ᦃᧅ ᦵᦣᧆ ᦺᦣᧈ

ชาวไร่ทั้งหลาย ขยันทำไร่

ชาว ไฮ่ ทังหลาย ฃัก เฮด ไฮ่


ᦘᦰᦍᦱᧆ

พยาธิ, โรค, ไวรัส

ᦃᦊᧄᦺᦈ ᦝᦱᧂᧉ ᦘᦰᦍᦱᧆ ᦛᧆ ᦺᦀ H1N1 ᦠᦹᧉ ᦡᦲ

ตั้งใจป้องกันไวรัสไข้หวัด H1N1 ให้ดี

ฃหยัมไจ ฟ้าง ภะยาด หวัด ไอ H1N1 หื้ ดี


ᦀᦾᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔoːjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อ้อย, ลาว ອ້ອຍ (อ้อย), จ้วง oij

ᦗᦸᧈᦺᦣᧈᦶᦙᧈᦓᦱ ᦏᦹᦐᧅ ᦂᦱᧃ ᦔᦳᧅᧈ ᦀᦾᧉ

ชาวนาชาวไร่เอาจริงเอาจังกับการปลูกอ้อย

พ่อ̂ไฮ่แม่นา ถืหนัก กาน ปุ่ก อ้อ̂ย


ᦗᦸᧈᦺᦣᧈᦶᦙᧈᦓᦱ

ᦗᦸᧈ (พ่อ̂) + ᦺᦣᧈ (ไฮ่) + ᦶᦙᧈ (แม่) + ᦓᦱ (นา)

พ่อ̂ไฮ่แม่นา (transliteration)
ᨻᩬᩳ᩵ᩁᩱ᩵ᨾᩯ᩵ᨶᩣ

ชาวไร่ชาวนา, กสิกร

ᦋᦲᧉᦓᧄ ᦗᦸᧈᦺᦣᧈᦶᦙᧈᦓᦱ ᦔᦳᧅᧈ ᦉᦱᧂᧉ ᦃᦸᧂ ᦉᦱᧂᧉ ᦺᦣᧈ ᦓᦱ

ชี้นำให้ชาวไร่ชาวนาปลูกของสำหรับไร่นา

ชี้นัม พ่อ̂ไฮ่แม่นา ปุ่ก ส้าง ฃอ̂ง ส้าง ไฮ่ นา


ᦆᦸᧂᧉ

ᦵᦑᧁ ᦃᧁᧉ ᦆᦸᧂᧉ ᦗᦸᧇᦉᦸ ᦗᦸᧈᦺᦣᧈᦶᦙᧈᦓᦱ

เดินเข้าห้องสมุดกสิกร

เทว เฃ้า ฅ้อ̂ง พอ̂บสอ̂ พ่อ̂ไฮ่แม่นา


ᦍᦸᧃᧉ

ᦗᦸᧈᦺᦣᧈᦶᦙᧈᦓᦱ ᦣᦸᧄ ᦑᦹᧃ ᧑᧐ ᦖᦹᧃᧈ ᦶᦍᧃᧉ ᦆᦹᧃ ᦀᧁ ᦺᦡᧉ ᦎᦱ ᦍᦸᧃᧉ ᦇᦹᧃ ᦖᦹᧃᧈ ᧕ ᦗᧃ ᦶᦍᧃᧉ

กสิกรรวบรวมทุน 1 แสนหยวน ได้กำไรคืน หมื่น 5 พันหยวน

พ่อ̂ไฮ่แม่นา ฮอ̂ม ทืน 10 หมื่น แย้น ฅืน เอา ได้ ตา ย้อ̂น งืน หมื่น 5 พัน แย้น


ᦓᦱᦔᦲ

ᦓᦱ (นา) + ᦔᦲ (ปี)

ᦂᦱᧉᦋᧄ ᦓᦱᦋᦱᧂᧈ ᦛᦱᧃᧈ ᦂᦱᧉ ᦶᦟᧂᧉ ᦔᦴᧅ ᦓᦱᦔᦲ

ทดสอบฝีมือการหว่านกล้าแล้ง ปลูกนาปี

ก้าชัม นาช่าง หว่าน ก้า แล้ง ปูก นาปี


ᦂᦱᦍᦱ

ยืมมาจากสันสกฤต काय (กาย) หรือบาลี กาย

กาย, ร่างกาย

ᦷᦊᧅᦊᦱ ᦣᧅᦉᦱ ᦂᦱᦍᦱ

เยียวยารักษาร่างกาย

โหยกหยา ฮักสา กายา


ᦷᦣᧂᦊᦱ

ᦷᦣᧂ (โฮง) + ᦊᦱ (หยา)

ᦙᦲ ᦷᦣᧂᦊᦱ ᦷᦕᧆᧈᦕᦻ ᦅᦳᧃ ᦺᦃᧉ

มีโรงพยาบาลช่วยเหลือคนไข้

มี โฮงหยา โผ่ดผาย คุน ไฃ้


ᦵᦘᦺᦘᦃᧄᧈᦟᦱᧇ

ᦵᦘᦺᦘ (เภไภ) + ᦃᧄᧈᦟᦱᧇ (ฃั่มลาบ)

ᦏᦻ ᦇᦹᧃ ᦅᧄᧉᦋᦾᧈ ᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ ᦵᦘᦺᦘᦃᧄᧈᦟᦱᧇ

ให้เงินช่วยเหลือบ้านเมืองที่ถูกภัยธรรมชาติ

ถาย งืน คั้มช่อ̂ย บ้านเมีง เภไภฃั่มลาบ


ᦵᦏᦲᧃᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.tɯənᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เถื่อน, ลาว ເຖື່ອນ (เถื่อน), ไทใหญ่ ထိူၼ်ႇ (เถิ่น), ไทใต้คง ᥗᥫᥢᥱ (เถ่อ̂น), อ่ายตน ထိုꩫ် (ถึน์), อาหม 𑜌𑜢𑜤𑜃𑜫 (ถึน์)

ᦵᦗᦲᧃᧈ ᦵᦟᧂᧉ ᦖᦴ ᦵᦏᦲᧃᧈ

เขาเลี้ยงหมูป่า

เพี่น เล้ง หมู เถี่น


ᦖᦴ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmuːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมู, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩪ (หมู), ลาว ໝູ (หมู), ไทดำ ꪢꪴ (หมุ), ไทใต้คง ᥛᥧᥴ (มู๋), ไทใหญ่ မူ (มู), อาหม 𑜉𑜥 (มู), จ้วง mou, ปู้อี mul, แสก หมู่

ᦶᦈᧅᧈᦊᦻ ᦖᦴ ᦓᦾᧉ ᦠᦹᧉ ᦊᦱᧁᧉ ᦵᦣᦲᧃ ᦷᦑᧅᦕᦱᧃ

แจกจ่ายหมูน้อยให้เหย้าเรือนยากจน

แจ่กหยาย หมู น้อ̂ย หื้ หย้าว เฮีน โทกผาน


ᦗᦸᧇᦉᦸ

ᦗᦸᧇ (พอ̂บ) + ᦉᦸ (สอ̂)

ᦚᦱᧉ ᦔᧃ ᦗᦸᧇᦉᦸ ᦶᦕᧈᦉᦸᧃ ᦋᦴᧈ ᦵᦋᦲᧉ ᧓ ᦗᧃ ᦐᦽᧈ ᦔᦻ

แจกจ่ายหนังสือสอนทุกชนิด 3 พันกว่าเล่ม

ฝ้า ปัน พอ̂บสอ̂ แผ่สอ̂น ชู่ เชี้ 3 พัน โหน่ย ปาย


ᦑᦹᧃ

ᦵᦗᦲᧃᧈ ᦷᦎᧅ ᦑᦹᧃ ᧓ ᦗᧃ ᧓ ᦣᦾᧉ ᦖᦹᧃᧈ ᦶᦍᧃᧉ

เขาลงทุน 3,000 ล้านหยวน

เพี่น โตก ทืน 3 พัน 3 ฮ้อ̂ย หมื่น แย้น


ᦺᦓ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไน, คำเมือง ᨶᩱ (ไน), ลาว ໄນ (ไน)

ᦔᦱ ᦺᦓ


ᦺᦓ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาใน, ลาว ໄນ (ไน), คำเมือง ᨶᩱ (ไน), เขิน ᨶᩱ (ไน), ไทใหญ่ ၼႆး (ไน๊), ไทใต้คง ᥘᥭᥰ (ลั๊ย)


ᦶᦣᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *reːŋᴬ (“แข็งแรง; ความแข็งแรง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แรง, คำเมือง ᩁᩯ᩠ᨦ (แรง), อีสาน แฮง, ลาว ແຮງ (แฮง), ไทใหญ่ ႁႅင်း (แห๊ง), อาหม 𑜍𑜢𑜂𑜫 (ริง์), ปู้อี reengz, จ้วง rengz, แสก เร๊ง

ᦓᦸᧂᧉ ᦙᦲ ᦶᦣᧂ ᦢᧁᧈ ᦆᦱᧃᧉ ᦵᦞᧅ

น้องมีแรงไม่เกียจคร้านกับการงาน

น้อ̂ง มี แฮง เบ่า ฅ้าน เวก


ᦵᦋᦲᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เชื้อ, คำเมือง ᨩᩮᩥ᩶ᩬᩋ (เชิ้ออ), ลาว ເຊື້ອ (เซื้อ), ไทใหญ่ ၸိူဝ်ႉ (เจิ๎ว)

เชื้อ, พันธุ์

ᦓᦱᧂ ᦓᦲᦰ ᦵᦋᦲᧉ ᦋᦱᧆ ᦵᦠᧃᧉ ᦣᦱᧂᧈ ᦣᦻᧉ ᦶᦉᧁ ᦉᦱᧇ ᦀᦻ ᦖᦲᧃ

นางนี้ เชื้อชาติสั้น ร่างไม่งามกลิ่นสาบไอเหม็น

นาง นีะ เชี้ ชาด เห้น ฮ่าง ฮ้าย แสว สาบ อาย หมีน

ᦶᦏᧄᦶᦃᧂᦶᦣᧂᦂᦱᧃ ᦉᧂᧈᦉᦸᧃ ᦅᧄᦔᦱᧅ ᦟᦲᧅᦷᦎ ᧒ ᦵᦋᦲᧉ

ทำให้การสอนคำศัพท์ตัวอักษร 2 แบบนี้แข็งแรงขึ้น

แถมแฃงแฮงกาน สั่งสอ̂น คัมปาก ลีกโต 2 เชี้


ᦶᦃᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qeːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แขน, คำเมือง ᨡᩯ᩠ᨶ (แขน), ลาว ແຂນ (แขน), ไทดำ ꪵꪄꪙ (แฃน), ไทใหญ่ ၶႅၼ် (แขน), จ้วง gen

ᦶᦃᧃ ᦓᦾᧉ ᦈᦳᧂ ᦶᦃᧃ ᦷᦜᧂ

แขนเล็กจูงแขนใหญ่

แฃน น้อ̂ย จุง แฃน โหลง


ᦟᦲᧅᦷᦎ

ᦟᦲᧅ (ลีก) + ᦷᦎ (โต)

ᦍᦱᧄ ᦌᧁ ᦵᦣᧃ ᦙᦱ ᦣᧄᧈᦵᦣᧃ ᦟᦲᧅᦷᦎ ᦺᦑ, ᦎᧂᧉ ᦔᦱᧃᧈ ᦗᦱᧃᧈ ᦟᦴᧅᦀᦸᧃᧈ ᦵᦜᧅᦃᦱ ᦣᧄᧈᦵᦣᧃ ᦟᦲᧅᦷᦎ ᦺᦑ ᦺᦖᧈ ᦢᧁᧈ ᦀᧁ ᦅᦱᧈ ᦉᦲᧃ

เวลาหยุดเรียน มาร่ำเรียนตัวอักษรไทลื้อ เตรียมทำปีการศึกษา เด็กร่ำเรียนตัวอักษรไทลื้อใหม่อย่างไม่เอาเงิน

ยาม เซา เฮน มา ฮั่มเฮน ลีกโต ไท, ตั้ง ป่าน พ่าน ลูกอ่อ̂น เหลกฃา ฮั่มเฮน ลีกโต ไท ไหม่ เบ่า เอา ค่า สีน


ᦷᦟᧂᦵᦙᦲᧂ

ᦷᦟᧂ (โลง) + ᦵᦙᦲᧂ (เมีง)

ᦌᦱᧉᦶᦋᧆ ᦂᦱᧃ ᦘᦰᦍᦱᧆ ᦺᦃᧉ ᦕᦴᧉᦍᦲᧂ ᦎᦱᧄ ᦷᦟᧂᦵᦙᦲᧂ

ตรวจสอบโรคของผู้หญิงตามประเพณี

ซ้าแชด กาน ภะยาด ไฃ้ ผู้ยีง ตาม โลงเมีง


ᦵᦜᧅᦃᦱ

ᦉᦸᧃ ᦔᧃ ᦠᦹᧉ ᦵᦜᧅᦃᦱ ᦊᦱᧈ ᦂᦲᧃ ᦗᦲᧆᦵᦢᦲᧈ

สอนให้เด็กอย่ากินสิ่งมีพิษ

สอ̂น ปัน หื้ เหลกฃา หย่า กีน พีดเบี่


ᦍᦳᧃ

ยนต์, เครื่อง

ᦈᧅ ᦍᦳᧃ ᦔᦳᧅᧈ ᦀᦾᧉ

เครื่องจักรปลูกอ้อย

จัก ยุน ปุ่ก อ้อ̂ย


ᦶᦃᧅᧈᦶᦂᧁᧉ

ᦶᦃᧅᧈ (แฃ่ก) + ᦶᦂᧁᧉ (แก้ว)

แขก, แขกท่านผู้มีเกียรติ

ᦶᦃᧅᧈᦶᦂᧁᧉ ᦙᦱ ᦶᦀᧁᧈᦟᦸᧈᦕᦸᧈᦑᦸᧂᦰ ᦙᦱ ᦌᦹᧉ ᦔᦱ ᦂᦲᧃ

แขกท่านผู้มีเกียรติมาท่องเที่ยว มาซื้อปลากิน

แฃ่กแก้ว มา แอ่วล่อ̂ผ่อ̂ทอ̂งะ มา ซื้ ปา กีน


ᦟᦱᦋᦂᦱᧃ

รัฐบาล, ราชการ

ᦟᦸᧂᦋᦱᧄ ᦓᧄᧉᦣᦴᧉ ᦕᦴᧉ ᦈᧅ ᦔᦲᧃ ᦓᧅ ᦟᦱᦋᦂᦱᧃ

ทดสอบความรู้ผู้ที่จะเป็นข้าราชการ

ลอ̂งชาม นั้มฮู้ ผู้ จัก ปีน นัก ลาชกาน


ᦺᦣᧈᦓᦱ

ᦺᦣᧈ (ไฮ่) + ᦓᦱ (นา)

ไร่นา, เกษตร

ᦂᦱᧃ ᦺᦣᧈᦓᦱ ᦈᧅ ᦈᧄᧈᦵᦟᦲᧃ ᦖᧃᧉᦞᦹᧃ ᦔᦳᧂᧈᦵᦓᦲᧂ

การเกษตรจะเจริญ มั่นคง พัฒนา

กาน ไฮ่นา จัก จั่มเลีน หมั้นวืน ปุ่งเนีง


ᦵᦋᦲᧅ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɤːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เชือก, ลาว ເຊືອກ (เซือก), ไทดำ ꪹꪋꪀ (เจฺก), ไทใหญ่ ၸိူၵ်ႈ (เจิ้ก), ไทใต้คง ᥓᥫᥐ (เจอ̂ก), อาหม 𑜋𑜢𑜤𑜀𑜫 (ฉึก์), จ้วง cag หรือ cieg, จ้วงแบบหนง zowg

ᦠᧆᦶᦜᧃᧈ ᦡᦲᧃᧉᦷᦙᧃᧈ ᦋᧅ ᦵᦋᦲᧅ

ฝึกซ้อมดึงเชือก (ชักกะเย่อ) กันอย่างรื่นเริง

หัดแหล่น ดี้นโม่น ชัก เชีก


ᦗᦾ

ยืมมาจากพม่า ပွဲ (ปฺแว); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨻᩬ᩠ᨿ (พอย), เขิน ᨻᩭ (พอย), ไทใหญ่ ပွႆး (ป๊อ̂ย)

งานพิธี, เทศกาล

ᦏᦸᧆᧈ ᦷᦣᧇ ᦺᦞᧉ ᦈᦹᧈᦈᧄ ᦞᧃ ᦗᦾ ᦔᦲ ᦺᦖᧈ ᦺᦑ

ถ่ายรูปไว้ระลึกถึงวันเทศกาลปีใหม่ไทลื้อ

ถ่อ̂ด โฮบ ไว้ จื่จัม วัน พอ̂ย ปี ไหม่ ไท


ᦷᦋᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั่ว, คำเมือง ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), เขิน ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), ลาว ຊົ່ວ (ซ็่ว), ไทใหญ่ ၸူဝ်ႈ (จู้ว)

ชั่ว, ชั่วชีวิต, ยุคสมัย, รุ่น

ᦔᦲᧃ ᦂᦱᧃ ᦁᧃ ᦋᦳᧄᦜᦻ ᦶᦎᧈ ᦷᦋᧈ ᦂᧁᧈ ᦂᦸᧃᧈ ᦏᦹᧂ ᦷᦋᧈ ᦔᦱᧃ ᦢᧆᦵᦡᧁᧈ ᦅᦸᧉ ᦋᦱᧆ ᦏᦹᦐᧅ

เป็นการงาน ที่ทุกคนตั้งแต่สมัยก่อน จนถึงสมัยนี้ ก็เอาจริงเอาจังทำเป็นอย่างมาก

ปีน กาน อฺัน ชุมหลาย แต่ โช่ เก่า ก่อ̂น ถืง โช่ ปาน บัดเด่ว ค้อ̂ ชาด ถืหนัก

ᦎᧂᧉᦶᦎᧈ ᦷᦋᧈ ᦔᦴᧈᦖᦸᧃᧈ

ตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษ

ตั้งแต่ โช่ ปู่หม่อ̂น


ᦆᦴ

ครู, มักใช้กับ ᦉᦸᧃ (สอ̂น) เป็น ᦆᦴᦉᦸᧃ (ฅูสอ̂น)

ᦔᦲᧃ ᦆᦴ ᦉᦸᧃ ᦠᦹᧉ ᦙᦲ ᦺᦈ ᦦᦱᧂᧉ

เป็นครูให้มีใจกว้าง

ปีน ฅู สอ̂น หื้ มี ไจ กว้าง


ᦃᦸᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χɔːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ของ, คำเมือง ᨡᩬᨦ (ของ), ลาว ຂອງ (ของ), ไทดำ ꪄꪮꪉ (ฃอง), ไทใหญ่ ၶွင် (ขอ̂ง), จ้วง hong, จ้วงแบบจั่วเจียง kong

ᦅᦱᧉ ᦃᦻ ᦃᦸᧂ

ค้า ฃาย ฃอ̂ง


ᦓᧄᧉᦣᦴᧉ

ᦓᧄᧉ (นั้ม) + ᦣᦴᧉ (ฮู้)

ᦗᦰᦍᦰ ᦓᧄᧉᦣᦴᧉ ᦓᦱᦋᦱᧂᧈ ᦆᦴᦉᦸᧃ

แสดงความรู้ความเชี่ยวชาญของครู

พะยะ นั้มฮู้ นาช่าง ฅูสอ̂น


ᦔᦻ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลาย, คำเมือง ᨸᩖᩣ᩠ᨿ (ปลาย), ลาว ປາຍ (ปาย), ไทใหญ่ ပၢႆ (ปาย), ไทใต้คง ᥙᥣᥭ (ปาย), อาหม 𑜆𑜩𑜤 (ปาย์) หรือ 𑜈𑜩𑜤 (บาย์), จ้วง byai

ᦎᧂᧉ ᦅᧁᧉ ᦏᦹᧂ ᦔᦻ

ตั้งแต่ต้นถึงปลาย

ตั้ง เค้า ถืง ปาย


ᦅᦸᧉᦵᦉᧁᧈ

ᦅᦸᧉ (ค้อ̂) + ᦵᦉᧁᧈ (เส่ว)

ᦋᦾᧈ ᦅᦸᧉᦵᦉᧁᧈ ᦌᦹᧉ ᦵᦉᦲᧉᦵᦎᧁᧈ

ช่วยเพื่อนสนิทซื้อเสื้อผ้าผู้ชาย (เสื้อกับกางเกง)

ช่อ̂ย ค้อ̂เส่ว ซื้ เสี้เต่ว


ᦔᦲᧈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *piːᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปี่, ลาว ປີ່ (ปี่), คำเมือง ᨸᩦ᩵ (ปี่), เขิน ᨸᩦ᩵ (ปี่), ไทใหญ่ ပီႇ (ปี่), ไทดำ ꪜꪲ꪿ (ปิ่), ไทใต้คง ᥙᥤᥱ (ปี่), พ่าเก ပီ (ปี), อาหม 𑜆𑜣 (ปี)

ᦺᦎᧈᦎᦱᧄ ᦗᦰᦍᦰ ᦵᦟᦲᧂᧈᦵᦔᦲᧂ ᦔᧁᧈ ᦔᦲᧈ ᦉᦲ ᦌᦸ

ติดตามแสดงวิธีเป่าปี่สีซอ

ไต่ตาม พะยะ เลี่งเปีง เป่า ปี่ สี ซอ̂


ᦅᧁᧉ

ᦑᦱᧃᧈ ᦙᦱ ᦉᦸᧃ ᦢᦸᧅᧈ ᦎᧂᧉ ᦶᦎᧈ ᦅᧁᧉ ᦉᦳᧆ ᦍᦸᧆ ᦏᦹᧂ ᦔᦻ

ท่านมาสอนมาบอกตั้งแต่ต้นสุดยอดจนถึงปลาย

ท่าน มา สอ̂น บ่อ̂ก ตั้ง แต่ เค้า สุด ยอ̂ด ถืง ปาย


ᦀᦱᧆᦍᦱ

ยืมมาจากสันสกฤต आज्ञा (อาชฺญา, “อำนาจ, บังคับ”); เทียบบาลี อาณา

อาดยา (transliteration)
ᩋᩣ᩠ᨯᨿᩣ
ᩋᩣᨩ᩠ᨬᩣ

ᦕᦲᧆ ᦀᦱᧆᦍᦱ ᦁᧃ ᦎᦲᧆᦋᦱᧇ ᦂᦱᧃ ᦵᦣᧆᦉᦱᧂᧉ

ผิดกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการผลิต

ผีด อาดยา อฺัน ตีดชาบ กาน เฮดส้าง


ᦔᦱᧃ

ᦆᧄᦑᦸᧂᦰ ᦂᦱᧃ ᦺᦣᧈᦓᦱ ᦷᦋᧈ ᦔᦱᧃ ᦢᧆᦵᦡᧁᧈ

ศึกษาการเกษตรสมัยนี้

ฅัมทอ̂งะ กาน ไฮ่นา โช่ ปาน บัดเด่ว


ᦵᦟᦲᧂᧈᦵᦔᦲᧂ

ᦵᦟᦲᧂᧈ (เลี่ง) + ᦵᦔᦲᧂ (เปีง)

ᦗᦲᧆᦵᦔᧃᧈ ᦵᦟᦲᧂᧈᦵᦔᦲᧂ ᦔᦳᧂᧈᦵᦓᦲᧂ

เปลี่ยนแปลงวิธีพัฒนา

พีดเป่น เลี่งเปีง ปุ่งเนีง


ᦵᦉᦲᧉᦵᦎᧁᧈ

ᦵᦉᦲᧉ (เสี้) + ᦵᦎᧁᧈ (เต่ว)

เสื้อผ้าสำหรับผู้ชาย, เสื้อกับกางเกง

ᦵᦉᦲᧉᦵᦎᧁᧈ ᧓ ᦣᦾᧉ ᧒᧐ ᦵᦆᦲᧂᧈ

เสื้อผ้าสำหรับผู้ชาย 320 ชุด

เสี้เต่ว 3 ฮ้อ̂ย 20 เฅี่ง


ᦵᦉᦲᧉᦉᦲᧃᧉ

ᦵᦉᦲᧉ (เสี้) + ᦉᦲᧃᧉ (สี้น)

เสื้อผ้าสำหรับผู้หญิง, เสื้อกับซิ่น

ᦅᦱᧉ ᦃᦻ ᦵᦉᦲᧉᦉᦲᧃᧉ

ค้าขายเสื้อผ้าสำหรับผู้หญิง

ค้า ฃาย เสี้สี้น


ᦢᦱᧃᧉᦑᦳᧂᧈ

ᦢᦱᧃᧉ (บ้าน) + ᦑᦳᧂᧈ (ทุ่ง)

หมู่บ้านที่อยู่ในชนบท

ᦷᦔᦨᦱᧃ ᦠᦳᧃᦑᦱᧂ ᦢᦱᧃᧉᦑᦳᧂᧈ ᦀᦸᧅᧈ ᦙᦱ

ซ่อมแซมเส้นทางหมู่บ้านในชนบทออกมา

โปควาน หุนทาง บ้านทุ่ง อ่อ̂ก มา


ᦕᦴᧉᦂᦸᧃᧈᦀᦸᧃ

ᦕᦴᧉ (ผู้) + ᦂᦸᧃᧈ (ก่อ̂น) + ᦀᦸᧃ (ออ̂น)

ᦕᦴᧉᦂᦸᧃᧈᦀᦸᧃ ᦺᦓ ᦕᦵᦑᧆ ᧞ ᦎᦱᧂᧈ ᦕᦵᦑᧆ ᦂᧇ ᦑᧂ ᦶᦃᧅᧈᦶᦂᧁᧉ

ผู้นำในประเทศและต่างประเทศ กับแขกท่านผู้มีเกียรติ

ผู้ก่อ̂นออ̂น ไน ผเทด แหล ต่าง ผเทด กับ ทัง แฃ่กแก้ว


ᦗᦲᧆᦵᦢᦲᧈ

ᦗᦲᧆ (พีด) + ᦵᦢᦲᧈ (เบี่)

พิษ, สิ่งมีพิษ

ᦉᦱᧃ ᦊᦱ ᦗᦲᧆᦵᦢᦲᧈ

สาน หยา พีดเบี่


ᦵᦞᧂ

เมือง, เวียง

ᦈᧅ ᦙᦲ ᦗᦸᧈᦺᦣᧈᦶᦙᧈᦓᦱ ᦗᧃ ᦖᦹᧃᧈ ᦅᦳᧃ ᦂᦻ ᦵᦔᧃᧈ ᦔᦲᧃ ᦅᦳᧃ ᦺᦓ ᦵᦞᧂ

จะมีเกษตรกรล้านคน เปลี่ยนเป็นคนในเมือง

จัก มี พ่อ̂ไฮ่แม่นา พัน หมื่น คุน กาย เป่น ปีน คุน ไน เวง


ᦵᦌᧉᦃᦼᧈ

จากจีนกลาง 協會／协会

ᦵᦌᧉᦃᦼᧈ ᦅᦳᧃ ᦏᧁᧉ

เซ้ฃู่ย คุน เถ้า


ᦟᦳᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *luŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลุง, ลาว ລຸງ (ลุง), ไทใหญ่ လုင်း (ลุ๊ง), ไทใต้คง ᥘᥧᥒᥰ (ลู๊ง), จ้วง lungz, จ้วงแบบหนง lungz, แสก ลุ๊ง


ᦙᦹᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mwɯ:ꟲ (“วัน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย มื้อ, คำเมือง ᨾᩨ᩶ (มื้), ลาว ມື້ (มื้), ไทใหญ่ မိုဝ်ႉ (มึ๎ว), แสก มือ

ᦠᦹᧉ ᦘᦱᦉᦱ ᦺᦑ ᦀᦱᧃᧈ ᦑᦸᧂᦰ ᦋᦴᧈ ᦙᦹᧉ

ให้ชาวไทลื้ออ่านดูทุกวัน

หื้ ภาสา ไท อ่าน ทอ̂งะ ชู่ มื้


ᦔᦱᧅᦎᦴ

ᦔᦱᧅ (ปาก) + ᦎᦴ (ตู)

ᦵᦑᧁ ᦃᧁᧉ ᦔᦱᧅᦎᦴ

เดินเข้าประตู

เทว เฃ้า ปากตู


ᦷᦟᧅ

ᦅᦳᧃ ᦺᦓ ᦷᦟᧅ ᦉᦳᧂᦉᦱᧃ

คนในโลกสงสาร (วัฏสงสาร)

คุน ไน โลก สุงสาน


ᦷᦟᧅ

ᦷᦟᧅ ᦺᦂᧈ


ᦷᦟᧅ

ᦘᦰᦍᦱᧆ ᦷᦟᧅ ᦵᦀᧆᧈ

ภะยาด โลก เอ่ด


ᦉᦳᧂᦉᦱᧃ

ᦅᦳᧃ ᦺᦓ ᦷᦟᧅ ᦉᦳᧂᦉᦱᧃ

คนในโลกสงสาร (วัฏสังสาร)

คุน ไน โลก สุงสาน


ᦌᦸ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซอ, คำเมือง ᨪᩬᩴ (ซอํ), เขิน ᨪᩳ (ซอ), อีสาน ซอ, ลาว ຊໍ (ซํ), ไทดำ ꪏꪷ (ซํ), ไทใหญ่ သေႃး (ส๊อ̂, “ขับร้อง”)

ᦉᦲ ᦌᦸ


ᦌᦸ

ยืมมาจากจีนเก่า 鎖 (OC *soːlʔ); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨪᩳ (ซอ), ไทใหญ่ သေႃး (ส๊อ̂), ไทใต้คง ᥔᥨᥝᥰ (โส๊ว), คำตี้ ꩬူဝ်း, พม่า သော့ (เสา̥), เขมร សោ (โส), มอญ သအ် (สอ์); เทียบไทย โซ่, ลาว ໂສ້ (โส้), เขิน ᩈ᩠ᩅᩫ᩶ (สว็้)


ᦉᦲᧂᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สิ่ง, ลาว ສິ່ງ (สิ่ง), ไทใหญ่ သိင်ႇ (สิ่ง), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์)

ᦉᦲᧂᧈ ᦁᧃ ᦑᦱᧃᧈ ᦣᧇ ᦶᦎᧈ ᦃᦱᧉ

สิ่งที่ท่านรับจากข้าพเจ้า

สี่ง อฺัน ท่าน ฮับ แต่ ฃ้า


ᦍᦳᧃᦢᦲᧃ

ᦍᦳᧃ (ยุน) + ᦢᦲᧃ (บีน)

ᦍᦳᧃᦢᦲᧃ ᦷᦜᧂ ᦢᦲᧃ ᦙᦱ ᦷᦎᧅ ᦷᦃᧂᧈ ᦍᦳᧃᦢᦲᧃ ᧑᧒ ᦗᧃᦓᦱ

เครื่องบินลำใหญ่ บินมาตก ที่สนามบิน 12 ปันนา

ยุนบีน โหลง บีน มา โตก โฃ่ง ยุนบีน 12 พันนา


ᦀᦻ

ᦀᦻ ᦓᧄᧉ ᦗᧆ ᦔᧁᧈ ᦋᦳᧄᧈ ᦊᦲᧃ ᦞᦸᧃ ᦺᦈ

ไอน้ำพัดเป่าชุ่มเย็นสบายใจ

อาย นั้ม พัด เป่า ชุ่ม หยีน วอ̂น ไจ


ᦁᦱᦍᦳ

ยืมมาจากบาลี อายุ

ᦁᦱᦍᦳ ᧘᧐ ᦔᦲ


ᦂᦱᧆᦟᦲ

ᦂᦱᧆ (กาด) + ᦟᦲ (ลี)

ᦂᦱᧆᦟᦲ ᦃᦻ ᦃᦸᧂᦷᦆ ᦺᦣᧈᦓᦱ

ตลาดขายของเกี่ยวกับไร่นา

กาดลี ฃาย ฃอ̂งโฅ ไฮ่นา


ᦷᦂᧆᧈ

᧒ ᦷᦂᧆᧈ ᦔᦻ ᧓ ᦣᦾᧉ ᦖᦹᧃᧈ ᦶᦍᧃᧉ

มากกว่า 23 ล้านหยวน

2 โก่ด ปาย 3 ฮ้อ̂ย หมื่น แย้น


ᦃᦱᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kraːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้า, ลาว ຂ້າ (ข้า), ไทใหญ่ ၶႃႈ (ข้า), ไทใต้คง ᥑᥣᥲ (ฃ้า)

ข้า, บ่าวไพร่

ᦑᧂ ᦷᦋᧈ ᦺᦡᧉ ᦔᦲᧃ ᦃᦱᧉ ᦎᧅ ᦓᧄᧉ ᦎᧄ ᦃᧁᧉ

ทั้งชั่วชีวิต ได้เป็นคนรับใช้ตักน้ำตำข้าว

ทัง โช่ ได้ ปีน ฃ้า ตัก นั้ม ตัม เฃ้า


ᦃᦸᧂᦷᦆ

ᦃᦸᧂ (ฃอ̂ง) + ᦷᦆ (โฅ)

สิ่งของ, ข้าวของ, ทรัพย์สิน

ᦙᦲ ᦃᦸᧂᦷᦆ ᦜᦻ ᦵᦋᦲᧉ

มีสิ่งของหลายอย่าง

มี ฃอ̂งโฅ หลาย เชี้


ᦃᦸᧃᧈ

เทียบพม่า အခွန် (อขฺวน์), ไทใหญ่ ၶွၼ်ႇ (ข่อ̂น), อาหม 𑜁𑜨𑜃𑜫 (ขอ̂น์)

สรรพากร, ภาษี, อากร, จังกอบ

ᦺᦉᧈ ᦃᦸᧃᧈ ᦠᦹᧉ ᦕᦵᦑᧆ ᦷᦂᧆᧈ ᦶᦍᧃᧉ ᦔᦻ

จ่ายภาษีให้ประเทศ 10 ล้านกว่าหยวน

ไส่ ฃ่อ̂น หื้ ผเทด โก่ด แย้น ปาย


ᦅᧄᦔᦱᧅ

ᦅᧄ (คัม) + ᦔᦱᧅ (ปาก)

ถ้อยคำ, คำพูด

ᦅᧄᦔᦱᧅ ᦷᦍᧃ ᦝᧂ ᦶᦑᧉ ᦺᦆᧈ ᦵᦖᦲᧃ ᦡᧂᧈ ᦅᧄ ᦺᦑ

คำพูดภาษาล้านนา ฟังแล้วเหมือนดั่งภาษาไทลื้อ

คัมปาก โยน ฟัง แท้ ไฅ่ เหมีน ดั่ง คัม ไท


ᦵᦆᦲᧂᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เครื่อง, คำเมือง ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ (เครอิ่ง), ลาว ເຄື່ອງ (เคื่อง), ไทใหญ่ ၶိူင်ႈ (เขิ้ง), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜂𑜫 (ขึง์)

ᦗᧂᧈᦗᦴ ᦇᦹᧃ ᦌᦹᧉ ᦵᦆᦲᧂᧈᦈᧅ ᦺᦣᧈᦓᦱ

เพิ่มเงินซื้อเครื่องจักรเกษตรกรรม

พั่งพู งืน ซื้ เฅี่งจัก ไฮ่นา

เสื้อผ้า, เครื่องนุ่งห่ม

ᦗᦰᦍᦰ ᦓᦱᦋᦱᧂᧈ ᦵᦊᧇ ᦵᦆᦲᧂᧈ ᦓᦳᧂᧈ ᦘᦱᦉᦱ ᦺᦑ ᦵᦀᧂᧈ ᦂᧃ

แสดงฝีมือการเย็บเครื่องนุ่งห่มชนชาติไทลื้อแข่งกัน

พะยะ นาช่าง เหยบ เฅี่ง นุ่ง ภาสา ไท เอ่ง กัน


ᦉᦜᦱᧈ

ยืมมาจากพม่า ဆရာ (ฉรา); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩖ᩻᩵ᩣ (ส๎ล่า), เขิน ᩈᩖ᩵ᩣ (สล่า), ไทใหญ่ သြႃႇ (สฺร่า)

ช่าง, ผู้เชี่ยวชาญ

ᦕᦴᧉ ᦉᦜᦱᧈ ᦕᦵᦑᧆ ᦺᦒ ᦶᦕᧈᦉᦸᧃ ᦞᦲᧉᦌᦱ ᦺᦣᧈᦓᦱ

ผู้เชี่ยวชาญประเทศไทยสอนวิชาเกษตรกรรม

ผู้ สหล่า ผเทด ไธ แผ่สอ̂น วี้ซา ไฮ่นา


ᦉᦱᧃ

สาร, ข้อความ

ᦃᦱᧁᧈ ᦉᦱᧃ


ᦉᦱᧃ

ศาล (ที่พิพากษาคดี)


ᦉᦱᧃ

ᦉᦱᧃ ᦗᦲᧆᦵᦢᦲᧈ

สารอาหาร (ใช้เลี้ยงสัตว์)


ᦉᦱᧇ

ᦶᦉᧁ ᦉᦱᧇ ᦆᦱᧁ ᦖᦲᧃ ᦉᦳᧄᧉ

กลิ่นสาบคาวเหม็นเปรี้ยว

แสว สาบ ฅาว หมีน สุ้ม


ᦉᦲᧃ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 錢 (MC dzjen, “เงินตรา”); ร่วมเชื้อสายกับไทย สิน, คำเมือง ᩈᩥ᩠ᨶ (สิน), ลาว ສິນ (สิน), ไทใหญ่ သိၼ် (สิน)

สิน (เงิน, ทรัพย์)


ᦉᦲᧃ

ᦔᦲᧃ ᦅᦳᧃ ᦠᦹᧉ ᦙᦲ ᦉᧆᦈ, ᦔᦲᧃ ᦘᦰ ᦠᦹᧉ ᦙᦲ ᦉᦲᧃ

เป็นคนให้มีสัจจะ เป็นพระให้มีศีล

ปีน คุน หื้ มี สัดจ, ปีน ภะ หื้ มี สีน


ᦉᦳᧆ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ສຸດ (สุด), ไทใหญ่ သုတ်း (สุ๊ต), อาหม 𑜏𑜤𑜄𑜫 (สุต์)

ᦟᦴᧅᦵᦣᧃ ᦂᦱᧂ ᦉᦳᧆ ᧞ ᦈᦲᦰ ᦵᦑᧃ ᦍᦳᧂ

นักเรียนกางมุ้ง และ จุดเทียนป้องกันยุง

ลูกเฮน กาง สุด แหล จีะ เทน ยุง


ᦉᦹᧈ

ลูกสัตว์ซึ่งเป็นเพศเมีย


ᦉᦹᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 市 (shí)

เมือง, จังหวัด

ᦵᦋᧂᦣᦳᧂᧈ ᦉᦹᧈ

เมืองเชียงรุ่ง


ᦋᦱᧆ

ᦓᦱᧂ ᦵᦂᦲᧆᧈ ᦙᦱ ᦋᦱᧆ ᦓᦲᦰ ᦅᦸᧉ ᦞᦴᧉᦒᦲᧉ ᦶᦂᧃᧈ ᦜᦻ

น้องนางเกิดมาชาตินี้ ก็วุฒิเจริญก้าวหน้าอย่างแข็งแกร่งมาก

นาง เกี่ด มา ชาด นีะ ค้อ̂ วู้ธี้ แก่น หลาย


ᦵᦋᦲᧁᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 州 (zhōu)

᧑᧒ ᦗᧃᦓᦱ ᦵᦋᦲᧁᧈ

มณฑลสิบสองปันนา

12 พันนา เชี่ว


ᦍᦸᧆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲoːtᴰ ร่วมเชื้อสายกับไทย ยอด, ลาว ຍອດ (ยอด), ไทใหญ่ ယွတ်ႈ (ย้อ̂ต), อาหม 𑜊𑜨𑜄𑜫 (ยอ̂ต์) หรือ 𑜐𑜨𑜄𑜫 (ญอ̂ต์)

ᦔᦳᧂᦺᦈ ᦃᦹᧃᧉ ᦵᦙᦲ ᦵᦐᦲ ᦉᦳᧆ ᦍᦸᧆ

มุ่งมั่นขึ้นกลับเหนือสุดยอด

ปุงไจ ฃื้น เมี เหนี สุด ยอ̂ด


ᦶᦎᧃᧈᦓᧁ

จากจีนกลาง 電腦／电脑 (diànnǎo)

ᦺᦋᧉ ᦶᦎᧃᧈᦓᧁ ᦣᧄᧈᦵᦣᧃ

ใช้คอมพิวเตอร์ร่ำเรียน

ไช้ แต่นเนา ฮั่มเฮน


ᦏᦳᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *croŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถุง, คำเมือง ᨳᩩᨦ (ถุง), ลาว ຖົງ (ถ็ง), ไทใหญ่ ထူင် (ถูง), อาหม 𑜌𑜤𑜂𑜫 (ถุง์)

ᦀᧁ ᦇᦹᧃ ᦺᦉᧈ ᦏᦳᧂ

เอาเงินใส่ถุง

เอา งืน ไส่ ถุง


ᦐᦽᧈ

หน่วย, ลูก, ผล, เม็ด

ᦖᦱᧅᦶᦂᧁᧉᦙᧂᦂᦸᧃ ᦟᦳᧅ ᦶᦎᧈ ᦀᦸᧅᧈ ᦡᦸᧅᧈ ᦏᦹᧂ ᦐᦽᧈ ᦉᦳᧅ

แก้วมังกร ลูกตั้งแต่ออกดอก จนถึงผลสุก

หมากแก้วมังกอ̂น ลุก แต่ อ่อ̂ก ด่อ̂ก ถืง โหน่ย สุก


ᦑᦲᧈ

ᦶᦔᧂ ᦑᦲᧈ ᦶᦝᧆ ᦊᦱᧅᧈᦵᦊᦲᧉ ᦜᦻ ᦑᦲᧈ

สร้างที่ทิ้งขยะหลายที่

แปง ที่ แฟด หย่ากเหยี้ หลาย ที่


ᦑᦲᧉᦉ

ᦣᧇᦣᦸᧂ ᦶᦃᧅᧈᦶᦂᧁᧉ ᧔ ᦑᦲᧉᦉ ᦠᦳᧃᦗᦻ

รองรับแขกผู้มีเกียรติ 4 ทิศทาง

ฮับฮอ̂ง แฃ่กแก้ว 4 ที้ส หุนพาย


ᦵᦓᦲᧉᦷᦎᦂᦱᦍᦱ

ᦵᦓᦲᧉᦷᦎ (เนี้โต) + ᦂᦱᦍᦱ (กายา)

ᦕᦴᧉ ᦉᦜᦱᧈ ᦋᦸᧃᧈᦋᦱᧈ ᦖᦴᧈ ᦙᦱ ᦌᦱᧉᦶᦋᧆ ᦵᦓᦲᧉᦷᦎᦂᦱᦍᦱ ᦓᧃᧉ ᦷᦂᧆᧈᦑᦸᧂᦰ ᦵᦟᦲᧆ ᦵᦌᧉᦒᦱᧂᧉ

ผู้เชี่ยวชาญช่ำชองกลุ่มที่มาตรวจสอบร่างกายนั้น ตรวจเช็คน้ำตาลในเลือด

ผู้ สหล่า ช่อ̂นช่า หมู่ มา ซ้าแชด เนี้โตกายา นั้น โก่ดทอ̂งะ เลีด เซ้ธ้าง


ᦓᧅ

ᦓᧅ ᦕᦱᧆ


ᦵᦔᧁ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pleːwᴬ, จากจีนยุคกลาง 熛 (MC pjiew); ร่วมเชื้อสายกับไทย เปลว, ลาว ແປວ (แปว), ไทใหญ่ ပဵဝ် (เปว)

ᦵᦔᧁ ᦺᦝ ᦓᦲᦰ ᦵᦂᦲᧆᧈ ᦂᧇ ᦷᦜ

เปลวไฟนี้ เกิดจากฟืน

เปว ไฟ นีะ เกี่ด กับ โหล


ᦕᦹᧂᧉ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 蜂 (MC phjowng); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผึ้ง, ลาว ເຜິ້ງ (เผิ้ง) หรือ ເຜີ້ງ (เผี้ง), ไทใหญ่ ၽိုင်ႈ (ผึ้ง), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜂𑜫 (ผึง์)

ᦵᦟᧂᧉ ᦕᦹᧂᧉ ᦺᦡᧉ ᦣᧂᧈ ᦅᧄᧉᦵᦎᦲᧄᧈ ᦕᦴᧉ ᦀᦹᧃᧈ

เลี้ยงผึ้งจนรวย ส่งเสริมช่วยเหลือผู้อื่น

เล้ง ผื้ง ได้ ฮั่ง คั้มเตี่ม ผู้ อื่น


ᦖᦴᧈᦋᦳᧄ

ᦖᦴᧈ (หมู่) + ᦋᦳᧄ (ชุม)

ᦵᦉᧆᧈᦌᦱᧂ ᦶᦢᧂᧈ ᦔᦲᧃ ᦖᦴᧈᦋᦳᧄ

ให้รางวัลแบ่งเป็นกลุ่ม

เส่ดซาง แบ่ง ปีน หมู่ชุม

พรรคพวก, เพื่อนฝูง

ᦙᧃ ᦢᧁᧈ ᦑᦸᧂᦰᦠᧃ ᦖᦴᧈᦋᦳᧄ

มันไม่สนใจเพื่อนฝูง

มัน เบ่า ทอ̂งะหัน หมู่ชุม


ᦗᦱᧃᧈ

จากจีนกลาง 班 (bān)

ᦗᦱᧃᧈ ᦂᦱᧉᦋᧄ ᦟᦱᧂᦔᦱᧅ ᦟᦲᧅᦷᦎ ᦺᦑ

ปีการศึกษาที่พัฒนาสำเนียงและตัวอักษรไทลื้อ

พ่าน ก้าชัม ลางปาก ลีกโต ไท


ᦛᧆ

ᦓᦸᧂᧉ ᦔᦲᧃ ᦛᧆ ᦵᦠᦲᧃᧉ

น้องเป็นหวัดอย่างร้ายแรง

น้อ̂ง ปีน หวัด เหี้น


ᦞᦲᦠᦱᧃ

ᦞᦲᦠᦱᧃ ᦎᧂᧉ ᦶᦔᧂ ᦺᦖᧈ ᦊᦴᧈ ᦗᦻ ᦷᦠ ᦢᦱᧃᧉ

วิหารสร้างใหม่อยู่ที่หัวหมู่บ้าน

วีหาน ตั้ง แปง ไหม่ หยู่ พาย โห บ้าน


ᦟᦲᧅᦷᦎᦩᦱᧄᦣᦴᧉ

ᦟᦲᧅᦷᦎ (ลีกโต) + ᦩᦱᧄᦣᦴᧉ (ฅวามฮู้)

ความรู้, การเรียนรู้

ᦔᦸᧈᦠᧃ ᦂᦱᧃ ᦟᦴᧅᦀᦸᧃᧈ ᦕᦵᦑᧆ ᦙᦱᧃᧈ ᦙᦱ ᦣᧄᧈᦵᦣᧃ ᦟᦲᧅᦷᦎᦩᦱᧄᦣᦴᧉ ᦷᦜᧂᦜᦻ

สังเกต เด็กประเทศพม่ามาร่ำเรียนหาความรู้อย่างมากมาย

ป่อ̂หัน กาน ลูกอ่อ̂น ผเทด ม่าน มา ฮั่มเฮน ลีกโตฅวามฮู้ โหลงหลาย


ᦟᦳᧄ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.lɯmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลม, คำเมือง ᩃᩫ᩠ᨾ (ล็ม), ลาว ລົມ (ล็ม), ไทใหญ่ လူမ်း (ลู๊ม), พ่าเก လုံ (ลุํ), อาหม 𑜎𑜤𑜪 (ลุํ), ปู้อี ndumx หรือ rumx, จ้วง rumz

ᦟᦳᧄ ᦗᧆ ᦺᦔ ᦗᧆ ᦙᦱ

ลมพัดไปพัดมา

ลุม พัด ไป พัด มา


ᦵᦟᦲᧂᧈᦂᦱᧃ

ᦵᦟᦲᧂᧈ (เลี่ง) + ᦂᦱᧃ (กาน)

เรื่อง, คดี, เหตุ

ᦌᦱᧉᦶᦋᧆ ᦵᦟᦲᧂᧈᦂᦱᧃ ᦷᦔᧅᦣᦸᧂ ᦂᦱᧃ ᦵᦟᧂᧉᦡᦴ

ตรวจสอบเรื่องการสนับสนุนการเลี้ยงดู

ซ้าแชด เลี่งกาน โปกฮอ̂ง กาน เล้งดู

ᦉᦴᧈᦏᦱᧄ ᦵᦟᦲᧂᧈᦂᦱᧃ ᦏᦹᧂ ᦢᦱᧃᧉᦷᦃᧂᧈ

สัมภาษณ์เรื่องราวถึงหมู่บ้าน

สู่ถาม เลี่งกาน ถืง บ้านโฃ่ง


ᦟᧄ

ᦟᧄ ᦆᦸ ᦆᧆ ᦵᦙᧀᧈ

ลำคอปวดเมื่อย

ลัม ฅอ̂ ฅัด เมิ่ย


ᦵᦟᦲᧆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɯətᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เลือด, ลาว ເລືອດ (เลือด), ไทใหญ่ လိူတ်ႈ (เลิ้ต), อ่ายตน လိုတ် (ลึต์), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜄𑜫 (ลึต์), ปู้อี liad, จ้วง lwed, จ้วงแบบหนง lowd, แสก หล้วด

ᦵᦟᦲᧆ ᦀᦸᧅᧈ ᦷᦜᧂᦜᦻ

เลือดออกมากมาย

เลีด อ่อ̂ก โหลงหลาย


ᦷᦠᦵᦠᧆᧈ

ᦷᦠ (โห, “หัว”) + ᦵᦠᧆᧈ (เห่ด, “เหตุ”)

ᦷᦠᦵᦠᧆᧈ ᦜᦳᦟᦴᧅ ᦔᦳᧃᦗᦻᦜᦻ ᦟᦳᧅ ᦺᦓ ᦑᦸᧂᧉ ᦂᦱᧉᦶᦂᧈ ᦢᧁᧈ ᦉᦵᦖᦲ

สาเหตุการแท้งบุตรโดยปกติแล้ว คือ ลูกในท้องพัฒนาเติบโตไม่ปกติ

โหเห่ด หลุลูก ปุนพายหลาย ลุก ไน ท้อ̂ง ก้าแก่ เบ่า สเหมี


ᦣᦱᧂᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ร่าง, ลาว ຮ່າງ (ฮ่าง), ไทใหญ่ ႁၢင်ႈ (ห้าง)

ᦷᦣᧇ ᦣᦱᧂᧈ ᦊᦱᧁᧈᦵᦣᦲᧃ

รูปร่างหย้าวเรือน

โฮบ ฮ่าง หย่าวเฮีน


ᦢᦱᧆ

ᦑᦱᧃᧈ ᦏᦾ ᦀᦸᧅᧈ ᦉᦸᧂ ᦉᦱᧄ ᦢᦱᧆ

ท่านถอยออกสองสามก้าว

ท่าน ถอ̂ย อ่อ̂ก สอ̂ง สาม บาด


ᦷᦣᧇ

จากสันสกฤต रूप (รูป), จากบาลี รูป, ร่วมเชื้อสายกับไทย รูป, ลาว ຮູບ (ฮูบ), ไทใหญ่ ႁုပ်ႈ (หุ้ป)

ᦏᦻᧈ ᦷᦣᧇ


ᦷᦣᧂᦂᦱᧃ

ᦷᦣᧂ (โฮง) + ᦂᦱᧃ (กาน)

ธุรกิจ, บริษัท

สำนักงาน, กระทรวง

ᦷᦣᧂᦂᦱᧃ ᦺᦣᧈᦓᦱ

กระทรวงการเกษตร

โฮงกาน ไฮ่นา


ᦊᦱᧅᧈᦵᦊᦲᧉ

ᦊᦱᧅᧈ (หย่าก) + ᦵᦊᦲᧉ (เหยี้)

ᦶᦕᧈᦉᦸᧃ ᦓᦱᦋᦱᧂᧈ ᦵᦕᧁᧉ ᦊᦱᧅᧈᦵᦊᦲᧉ ᦺᦓ ᦐᦸᧂ

ถ่ายทอดความเชี่ยวชาญในการกำจัด (แผ้ว) ขยะในหนองน้ำ

แผ่สอ̂น นาช่าง เผ้ว หย่ากเหยี้ ไน หนอ̂ง


ᦟᧁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลา, ลาว ເລົາ (เล็า), คำเมือง ᩃᩮᩢᩣ (เลัา), ไทใหญ่ လဝ်း (ล๊ว)


ᦟᧁ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩮᩢᩣ (เลัา), ไทใหญ่ လဝ်း (ล๊ว)

ᦝᧂ ᦑᦸᦰ ᦶᦙᧈ ᦷᦎ ᦟᧁ ᦇᦱᧄ ᦜᦱᧉ ᦷᦎ ᦡᦲ ᦊᦸᧂᧉ ᦏᦳᧅᧈ ᦋᦻ ᦵᦣᧀ

ฟังเถอะ แม่คนสวยงาม น้องคนงาม แต่งตัวเหมาะสม ของชายเอ๋ย

ฟัง ทอ̂ะ แม่ โต เลา งาม หล้า โต ดี หย้อ̂ง ถุ่ก ชาย เฮิย


ᨸᩦ᩵

รูปแบบอื่นของ ᦔᦲᧈ (ปี่)


ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ

รูปแบบอื่นของ ᦩᦻ (ฅวาย)


ᩉ᩠ᨶᩪ

รูปแบบอื่นของ ᦐᦴ (หนู)


ᩃᩮᩢᩣ

รูปแบบอื่นของ ᦟᧁ (เลา)


ᦂᦡᦱᧆ

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากลาว ກະດາດ (กะดาด)

ᦶᦎᧆ ᦂᦡᦱᧆ


ᦂᦸᧃ

กลอน (คำประพันธ์)

ᦈᧅ ᦺᦃ ᦂᦸᧃ ᦈᦱ ᦂᦱᧁᧈ ᦵᦙᦲᧈ ᦗᦻᦐᦱᧉ

จะเล่ากลอนจากล่าวเรื่องอนาคต

จัก ไฃ กอ̂น จา ก่าว เมี่ พายหน้า

กลอน (อุปกรณ์)

คานค้ำหลังคา, จันทัน


ᦂᦸᧂᧉ

กล้อง, ขวด, ท่อ


ᦶᦂᧁᧉᦙᧂᦂᦸᧃ

ยืมมาจากไทย แก้วมังกร; เหมือนกับ ᦶᦂᧁᧉ (แก้ว) + ᦙᧂᦂᦸᧃ (มังกอ̂น)

ᦂᦱᧉᦋᧄ ᦞᦲᧉᦌᦱ ᦔᦳᧅᧈ ᦖᦱᧅ ᦶᦂᧁᧉᦙᧂᦂᦸᧃ

พัฒนาวิธีปลูกแก้วมังกร

ก้าชัม วี้ซา ปุ่ก หมาก แก้วมังกอ̂น


ᦆᦸ

ᦂᦱᧃᧉ ᦆᦸ ᧞ ᦐᦱᧉ ᦵᦀᦲᧅ ᦟᦻ

ลำคอและหน้าอกลาย

ก้าน ฅอ̂ แหล หน้า เอีก ลาย


ᦉᧆᦈ

ᦔᦲᧃ ᦅᦳᧃ ᦠᦹᧉ ᦙᦲ ᦉᧆᦈ

เป็นคนให้มีสัจจะ

ปีน คุน หื้ มี สัดจ


ᦉᦠᦻ

ᦕᦵᦑᧆ ᦷᦋᧂᧈᦷᦅᧉ ᧞ ᦕᦵᦑᧆ ᦟᦱᧁ ᦘᦸᧄᧈ ᦔᦲᧃ ᦉᦠᦻ ᦡᦲ ᦎᦸᧈ ᦂᧃ

ประเทศจีนและประเทศลาวเป็นสหายดีต่อกัน

ผเทด โช่งโค้ แหล ผเทด ลาว ภ่อ̂ม ปีน สหาย ดี ต่อ̂ กัน


ᦆᦱᧁ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คาว, ลาว ຄາວ (คาว), ไทใหญ่ ၶႅဝ်း (แข๊ว), ไทใต้คง ᥑᥦᥝᥰ (แฃ๊ว) หรือ ᥔᥦᥝᥰ (แส๊ว), แสก กฺ๊าว

ᦶᦉᧁ ᦉᦱᧇ ᦖᦲᧃ ᦆᦱᧁ

เหม็นสาบเหม็นคาว

แสว สาบ หมีน ฅาว


ᦆᦱᧁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คราว, ลาว ຄາວ (คาว), ไทใหญ่ ၶၢဝ်း (ข๊าว)

ᦎᦳᧄᧉ ᦓᧄᧉ ᦷᦝᧆ ᦆᦱᧁ ᧚

ต้มน้ำเดือดพักหนึ่ง

ตุ้ม นั้ม โฟด ฅาว 1


ᩁᩱ᩵

รูปแบบอื่นของ ᦺᦣᧈ (ไฮ่)


ᦜᧅ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลัก, ลาว ຫຼັກ (หลัก), ไทใหญ่ လၵ်း (ลั๊ก), อาหม 𑜎𑜀𑜫 (ลก์), แสก ลั๊ก


ᦵᦔᧆ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *petᴰˢ², จากไทดั้งเดิม *pitᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เป็ด, คำเมือง ᨸᩮᩢ᩠ᨯ (เปัด), เขิน ᨸᩮ᩠ᨯ (เปด), ลาว ເປັດ (เปัด), อีสาน เป็ด, ไทดำ ꪹꪜꪸꪒ (เปย̂ด), ไทใหญ่ ပဵတ်း (เป๊ต), ไทใต้คง ᥙᥥᥖᥱ (เป่ต), อาหม 𑜆𑜢𑜄𑜫 (ปิต์), จ้วง bit, จ้วงแบบหนง baet, byet, จ้วงแบบจั่วเจียง bet, ปู้อี bidt, แสก ปิ๊ด
เทียบจีนเก่า 鴄 (OC *pʰid), เบดั้งเดิม *ɓitᴰ¹


ᨽᩣᩈᩣ

รูปแบบอื่นของ ᦘᦱᦉᦱ (ภาสา)


ᦵᦕᦲ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၽိူဝ် (เผิว)


ᦎᦲᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tiːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตีน, ลาว ຕີນ (ตีน), ไทใหญ่ တိၼ် (ติน), อาหม 𑜄𑜢𑜃𑜫 (ติน์), ปู้อี dinl, จ้วง din


ᦐᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนัง, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩢᨦ (หนัง), ลาว ໜັງ (หนัง), ไทดำ ꪘꪰꪉ (หนัง), ไทใหญ่ ၼင် (นัง), อ่ายตน ꩫင် (นง์), จ้วง naeng

หนัง (ผิวหนัง หรือวัสดุ)


ᦛᦲ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หวี, ลาว ຫວີ (หวี), ไทใหญ่ ဝီ (วี), อาหม 𑜈𑜣 (บี)

หวี (ของใช้)


ᦏᧄᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cramꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ้ำ, คำเมือง ᨳᩴ᩶ᩣ (ถํ้า), ลาว ຖ້ຳ (ถ้ำ), ไทใหญ่ ထမ်ႈ (ถั้ม), ไทดำ ꪖꪾ꫁ (ถ้ำ), อาหม 𑜌𑜪 (ถํ), จ้วง gamj


ᦃᦲᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qɯjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขี้, คำเมือง ᨡᩦ᩶ (ขี้), ลาว ຂີ້ (ขี้), ไทใหญ่ ၶီႈ (ขี้), ไทดำ ꪄꪲ꫁ (ฃิ้), อาหม 𑜁𑜣 (ขี), จ้วง haex, แสก ไกฺ


ᦅᦱᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɢaːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คาง, คำเมือง ᨣᩤ᩠ᨦ (คาง), ลาว ຄາງ (คาง), ไทดำ ꪁꪱꪉ (กฺาง), ไทใหญ่ ၵၢင်း (ก๊าง), อาหม 𑜀𑜂𑜫 (กง์), จ้วง hangz, ปู้อี haangz


ᦖᦸᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmoːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หม้อ, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᩴ᩶ (หมอํ้), ลาว ໝໍ້ (หมํ้), ไทดำ ꪢꪷ꫁ (หมํ้), ไทใหญ่ မေႃႈ (ม้อ̂), อาหม 𑜉𑜦𑜡 (มอ̂), จ้วง moj, แสก ม̂อ

ᦔᧃᧉ ᦖᦸᧉ ᦃᦻ

ปั้น หม้อ̂ ฃาย


ᨴᩩᨦ

รูปแบบอื่นของ ᦑᦳᧂ (ทุง)


ᨠᩬᨦ

รูปแบบอื่นของ ᦂᦸᧂ (กอ̂ง)


ᨯᩥ᩠ᨶ

รูปแบบอื่นของ ᦡᦲᧃ (ดีน)


ᦠᦱᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *trwɤːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หาง, คำเมือง ᩉᩣ᩠ᨦ (หาง), ลาว ຫາງ (หาง), ไทใหญ่ ႁၢင် (หาง), อาหม 𑜍𑜂𑜫 (รง์), แสก หร่วง


ᦵᦋᦲᧉᦝᧃ

ᦓᧄᦀᧁ ᦵᦋᦲᧉᦝᧃ ᦂᦸᦺᦙᧉ ᦋᦰ ᦺᦖᧈ

นำเอาเมล็ดกอไม้แบบใหม่

นัมเอา เชี้ฟัน กอ̂ไม้ ชะ ไหม่


ᦑᦸᧂᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *dwuːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ท้อง, ลาว ທ້ອງ (ท้อง), คำเมือง ᨴᩬ᩶ᨦ (ทอ้ง), ไทใหญ่ တွင်ႉ (ต๎อ̂ง), ไทดำ ꪕ꫁ꪮꪉ (ตฺ้อง), จ้วง dungx

ᦅᧃ ᦵᦗᦲᧃᧈ ᦵᦐᧁᧈ ᦓᦲᦰ ᦶᦜᧂᧉ ᦵᦈᧇ ᦑᦸᧂᧉ

ถ้าเขาชวน ก็แกล้งเจ็บท้อง

คัน เพี่น เหน่ว นีะ แหล้ง เจบ ท้อ̂ง


ᦎᧅ

ᦃᦲᧉ ᦺᦉᧈ ᦵᦎᧁᧈ ᦵᦍᧁᧈ ᦺᦉᧈ ᦎᧅ

อุจจาระใส่กางเกงปัสสาวะใส่ตัก

ฃี้ ไส่ เต่ว เย่ว ไส่ ตัก


ᦵᦍᧁᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *niəwᴮ, จากจีนยุคกลาง 尿 (MC newH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เยี่ยว, ลาว ຍ່ຽວ (ย่ยว), ไทดำ ꪹꪑꪸ꪿ꪫ (เญย่̂ว), ไทใหญ่ ယဵဝ်ႈ (เย้ว), อาหม 𑜊𑜢𑜈𑜫 (ยิว์), จ้วง nyouh, จ้วงแบบหนง nyuh, แสก หญู้

ᦵᦍᧁᧈ ᦙᦱᧉ


ᦕᦊᦱ

ปัญญา, ปรัชญา

ᦑᦱᧃᧈ ᦙᦲ ᦕᦊᦱ ᦔᧃᦍᦱ ᦜᧅᦶᦜᧁᦶᦌᧁᦂᦱᧉ

ท่านมีปัญญาหลักแหลม

ท่าน มี ผหยา ปันยา หลักแหลวแซวก้า


ᦆᦸᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ควัน, ลาว ຄວັນ (ควัน), ไทใหญ่ ၵႂၢၼ်း (กฺว๊าน), ၵွၼ်း (ก๊อ̂น), ၵႂၼ်း (กฺวั๊น), หรือ ၵၼ်း (กั๊น), ไทใต้คง ᥑᥩᥢᥰ (ฃ๊อ̂น) หรือ ᥐᥩᥢᥰ (ก๊อ̂น), อาหม 𑜁𑜨𑜃𑜫 (ขอ̂น์), แสก กฺ๊อน


ᦶᦃᧇ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩯᩢ᩠ᨷ (แขับ), เขิน ᨡᩮ᩠ᨷ (เขบ), ไทใหญ่ ၶႅပ်း (แข๊ป); เทียบไทย เกรียบ, ลาว ຂຽບ (ขยบ), คำเมือง ᨣᩕᩯ᩠ᨷ (แครบ), เขิน ᨤᩯ᩠ᨷ (แฅบ)

ᦉᦳᧇ ᦶᦃᧇ


ᦅᦳᧃᦵᦣᦲᧃ

คนในเรือน, คนในครอบครัว

ᦠᦹᧉ ᦃᦸᧉᦊᦴᧈᦣᦱᧁᦂᦲᧃ ᦅᦳᧃᦵᦣᦲᧃ ᦎᦲᧄ ᦺᦗ ᦡᦽᧉ ᦉᦳᧅᦟᧄᦢᦱᧃᦺᦈ

ให้ความเป็นอยู่คนในครอบครัวเต็มไปด้วยความสุขกายสบายใจ

หื้ ฃ้อ̂หยู่ฮาวกีน คุนเฮีน ตีม ไพ โด้ย สุกลัมบานไจ


ᦷᦠᦵᦣᦲᧃ

ᦕᦴᧉ ᦋᦻ ᦋᦴᧈ ᦷᦠᦵᦣᦲᧃ ᦅᦸᧉ ᦋᦱᧂᧈ ᦵᦣᧆ ᦶᦔᧂ ᦢᧂᧉ ᦺᦝ ᦉᦷᦜᧆᧈ ᦋᦴᧈ ᦵᦣᦲᧃ

ผู้ชายจากทุกครอบครัวก็สามารถทำบั้งไฟจรวดทุกครอบครัว

ผู้ ชาย ชู่ โหเฮีน ค้อ̂ ช่าง เฮด แปง บั้ง ไฟ สโหล่ด ชู่ เฮีน


ᦶᦋᧃᧉᦆᦱᧈᦞᦳᧂᦉᦱ

ᦍᦱᧄ ᦓᧃᧉ ᦂᦸᧂ ᦷᦢ ᦓᦱᧂ ᦷᦂ ᦢᧁᧈ ᦠᧃ ᦷᦕ ᦈᧁᧉ，ᦂᧇᦑᧂ ᦄᧁᧉ ᦟᦴᧅ ᦺᦗᧉ ᦶᦋᧃᧉᦆᦱᧈᦞᦳᧂᦉᦱ， ᦓᦱᧂ ᦅᦸᧉ ᦙᦱ ᦶᦔᧂ ᦞᦱᦈᦱ ᦉᧂᧈ ᦍᧂ ᦟᦴᧅᦎᧁᧉ

ยาม นั้น กอ̂ง โบ นาง โก เบ่า หัน โผ เจ้า，กับทัง เหง้า ลูก ไพ้ แช้นฅ่าวุงสา， นาง ค้อ̂ มา แปง วาจา สั่ง ยัง ลูกเต้า


ᦞᦱᦈᦱ

ᦎᦱᧄ ᦃᦸᧉ ᦂᦎᦲᦰᦂᦱ ᦺᦡᧉ ᦃᦸᧆᧈ ᦞᦱᦈᦱ ᦞᦱᧈ ᦎᦸᧈ ᦂᧃ ᦺᦞᧉ

ตามข้อกติกาได้ผูกมัดวาจา (สัญญา) ว่ากันไว้

ตาม ฃ้อ̂ กตีะกา ได้ ฃ่อ̂ด วาจา ว่า ต่อ̂ กัน ไว้


ᦘᦲᧃᧉᦷᦅ

ยืมมาจากจีนกลาง 蘋果／苹果


ᦚᦻᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝ่าย, ลาว ຝ່າຍ (ฝ่าย), ไทใหญ่ ၽၢႆႇ (ผ่าย) หรือ ၾၢႆႇ (ฝ่าย), อาหม 𑜇𑜩 (ผย์)


ᦵᦘᦺᦘ

ᦵᦘ (เภ) + ᦺᦘ (ไภ)


ᦟᦲᧆ

เทียบไทย ฤทธิ์


ᦅᦴᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡuːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คู่, ลาว ຄູ່ (คู่), ไทใหญ่ ၵူႈ (กู้)


ᦞᦲᧉᦌᦱ

ทักษะ, ความสามารถ


ᦂᦰᦡᦱᧆ

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากลาว ກະດາດ (กะดาด)

รูปแบบอื่นของ ᦂᦡᦱᧆ (กดาด)


ᦉᦲᧅ

เทียบไทย ศิษย์


ᦉᦡᦹ

ยืมมาจากไทย สะดือ


ᦉᦸᧅ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.swoːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ศอก, ลาว ສອກ (สอก), ไทใหญ่ သွၵ်ႇ (ส่อ̂ก), ไทดำ ꪎꪮꪀ (สอก), อาหม 𑜏𑜨𑜀𑜫 (สอ̂ก์)


ᦶᦣᧂᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แร้ง, คำเมือง ᩁᩯ᩠᩶ᨦ (แร้ง), ลาว ແຮ້ງ (แฮ้ง)


ᦷᦣᧂᦉᦸᧃ

ᦷᦣᧂ (โฮง) + ᦉᦸᧃ (สอ̂น)


ᦷᦟᧆᦓᦾᧉ

ᦷᦟᧆ (โลด) + ᦓᦾᧉ (น้อ̂ย)


ᦟᦲᧃᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *liːnꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลิ้น, ลาว ລີ້ນ (ลี้น), ไทใหญ่ လိၼ်ႉ (ลิ๎น), อาหม 𑜎𑜢𑜃𑜫 (ลิน์), ปู้อี linx, จ้วง linx, แสก ลีน

ลิ้น (อวัยวะ)


ᦟᦲᧃᧉ

ยืมมาจากจีนกลาง 磷 (lín) หรือ 燐／磷 (lín)

ฟอสฟอรัส; ฟอสเฟต (ส่วนผสมของปุ๋ย)


ᦉᦛᧆᦌᦤᦲ

ยืมมาจากสันสกฤต स्वस्ति (สฺวสฺติ); เทียบไทย สวัสดี


ᦷᦆᧂᦀᦲᧃ

ᦷᦆᧂ (โฅง, “บ้าน”) + ᦀᦲᧃ (อีน, “พระอินทร์”)


ᦷᦆᧂᦝᦱᧉ

ᦷᦆᧂ (โฅง, “บ้าน”) + ᦝᦱᧉ (ฟ้า, “ฟ้า”)


ᦷᦆᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โครง, ลาว ໂຄງ (โคง)

โครง (กระดูก)


ᦉᦛᧃ

ยืมมาจากสันสกฤต स्वर्ग (สฺวรฺค); เทียบบาลี sagga; ร่วมเชื้อสายกับไทย สวรรค์, ลาว ສະຫວັນ (สะหวัน)


ᦵᦌᦲᧃ

ยืมมาจากจีนกลาง 省 (shěng)


ᦧᦱᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xwaːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวาน, ลาว ຂວານ (ขวาน), ไทดำ ꪄꪫꪱꪙ (ฃวาน), ไทใหญ่ ၵႂၢၼ် (กฺวาน) หรือ ၶႂၢၼ် (ขฺวาน), อาหม 𑜁𑜃𑜫 (ขน์)


ᦃᦱᧃ

รูปแบบอื่นของ ᦧᦱᧃ (ฃวาน)


ᦃᦶᦈ

เทียบไทย กุญแจ, ลาว ກະແຈ (กะแจ)

แม่กุญแจ, กลอน


ᦑᦞᦲᧇ

ยืมมาจากสันสกฤต द्वीप (ทฺวีป, “ทวีป; เกาะ”)


ᦶᦉᧃᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 縣／县 (xiàn)


ᦵᦈᦲᧃᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 鎮／镇 (zhèn)

เมืองเล็ก, ชุมชน


ᦶᦤᧃ

รูปแบบอื่นของ ᦶᦡᧃ (แดน)


ᦎᦸᧅᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *b.twuːkᴰ; เทียบจีนเก่า 竹 (OC *tuɡ, “ไผ่”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตอก, ลาว ຕອກ (ตอก), ไทใหญ่ တွၵ်ႇ (ต่อ̂ก), อาหม 𑜄𑜨𑜀𑜫 (ตอ̂ก์)

ตอก (เส้นไม้ไผ่)


ᦍᧂᦊᦲᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 洋芋 (yángyù)


ᦙᧃᦀᦟᦴ

จาก ᦙᧃ (มัน) + อังกฤษ aloo (“มันฝรั่ง”)


ᦃᦲᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χiːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขิง, ลาว ຂີງ (ขีง), ไทดำ ꪄꪲꪉ (ฃิง), ไทใต้คง ᥑᥤᥒᥴ (ฃี๋ง), ไทใหญ่ ၶိင် (ขิง), อาหม 𑜁𑜢𑜂𑜫 (ขิง์), จ้วง hing หรือ gieng, จ้วงแบบจั่วเจียง hing หรือ gieng; เทียบจีนยุคกลาง 薑 (MC kjang)


ᦆᦱᧁᧈ

เรื่อง (จริงหรือแต่ง)

รายการโทรทัศน์


ᦔᦱᧅ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปาก, คำเมือง ᨸᩣ᩠ᨠ (ปาก), ลาว ປາກ (ปาก), ไทใหญ่ ပၢၵ်ႇ (ป่าก), อาหม 𑜆𑜀𑜫 (ปก์), แสก ป̄าก, จ้วง bak


ᦇᦲᧁᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งิ้ว, เขิน ᨦᩦ᩠᩶ᩅ (งี้ว), อีสาน งิ้ว, ลาว ງີ້ວ (งี้ว), ไทใหญ่ ၼိဝ်ႉ (นิ๎ว), ไทใต้คง ᥘᥤᥝᥳ (ลี๎ว), พ่าเก ꩫိဝ် (นิว์)

งิ้ว (ชื่อไม้ต้นชนิดหนึ่ง)


ᦷᦣᧂᦈᧅ

ᦷᦣᧂ (โฮง) + ᦈᧅ (จัก)

ᦷᦣᧂᦈᧅ ᦀᦲᧆᧈ ᦀᦾᧉ

โรงงานคั้นน้ำอ้อย

โฮงจัก อี่ด อ้อ̂ย


ᦷᦣᧂᦉᦱᧂᧉᦵᦆᦲᧂᧈ

ᦷᦣᧂ (โฮง) + ᦉᦱᧂᧉ (ส้าง) + ᦵᦆᦲᧂᧈ (เฅี่ง)


ᦎᦸᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตอง, คำเมือง ᨲᩬᨦ (ตอง), ลาว ຕອງ (ตอง), ไทใหญ่ တွင် (ตอ̂ง)


ᦆᦳᧄᧉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤᩩ᩶ᨾ (ฅุ้ม), ลาว ຄຸ້ມ (คุ้ม), ไทใหญ่ ၶုမ်ႉ (ขุ๎ม)

สวนที่มีรั้วล้อม

ลักษณนามของสวน


ᦵᦟᧇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เล็บ, คำเมือง ᩃᩮᩢ᩠ᨷ (เลับ), ลาว ເລັບ (เลับ), ไทใหญ่ ၼဵပ်ႉ (เน๎ป)


ᦵᦢᧆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓetᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เบ็ด, คำเมือง ᨷᩮᩢ᩠ᨯ (เบัด), ลาว ເບັດ (เบัด), ไทดำ ꪹꪚꪸꪒ (เบย̂ด), ไทใหญ่ မဵတ်း (เม๊ต) หรือ ဝဵတ်း (เว๊ต), อาหม 𑜈𑜢𑜄𑜫 (บิต์)


ᦵᦕᧁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผิว, คำเมือง ᨹᩥ᩠ᩅ (ผิว), ลาว ຜິວ (ผิว), ไทใหญ่ ၽိဝ် (ผิว)


ᦺᦑᦢᦱᧃᧉ

เทียบลาว ໄທບ້ານ (ไทบ้าน)


ᦀᦳᧃᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ้น, ลาว ອົ້ນ (อ็้น), คำเมือง ᩋᩫ᩠᩶ᨶ (อ็้น), เขิน ᩋᩫ᩠᩶ᨶ (อ็้น), ไทใหญ่ ဢူၼ်ႈ (อู้น)


ᦈᧁᧉᦶᦕᧃᧈᦡᦲᧃ

พระเจ้าแผ่นดิน, กษัตริย์


ᦵᦋᦲᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၸိူင်း (เจิ๊ง)

กลเม็ด, อุบาย

ศิลปะการต่อสู้


ᦵᦋᦲᧂᦟᦻ

ศิลปะการต่อสู้


ᦂᦱᧃᦵᦣᧆᦉᦱᧂᧉᦵᦞᧅᦈᧅ

ᦂᦱᧃᦵᦣᧆᦉᦱᧂᧉ (กานเฮดส้าง, “ผลิตกรรม”) + ᦵᦞᧅᦈᧅ (เวกจัก, “เครื่องจักร, เครื่องกล”)


ᦷᦂᧂᧈᦷᦆᧉᦷᦅᧉ

ยืมมาจากจีนกลาง 共和國／共和国 (gònghéguó)


ᦷᦂᧂᧈᦌᦱᧃᦑᦱᧂ

ยืมมาจากจีนกลาง 共產黨／共产党 (gòngchǎndǎng)

พรรคคอมมิวนิสต์


ᦷᦎᦠᦸᧉ

ตัวหนังสือจีน


ᦋᦲᧉᦩᦱᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 菊花


ᦃᦸᧇᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขอบ, คำเมือง ᨡᩬᨷ (ขอบ), ลาว ຂອບ (ขอบ), ไทใหญ่ ၶွပ်ႇ (ข่อ̂ป)

ᦃᦸᧇᧈ ᦶᦡᧃ

ขอบแดน (ชายแดน)


ᦺᦃᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qraj; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไข่, คำเมือง ᨡᩱ᩵ (ไข่), ลาว ໄຂ່ (ไข่), ไทดำ ꪼꪎ꪿ (ไส่), ไทใหญ่ ၶႆႇ (ไข่), เขิน ᨡᩱ᩵ (ไข่), อาหม 𑜁𑜩 (ขย์), จ้วง gyaeq

ᦵᦟᧂᧉ ᦵᦔᧆ ᦛᧂ ᦂᦲᧃ ᦺᦃᧈ

เลี้ยงเป็ดหวังกินไข่

เล้ง เปด หวัง กีน ไฃ่


ᦃᧃᦅᦱᧈ

เทียบไทใหญ่ ၵႃႈၶၼ် (ก้าขัน)

ᦃᧃᦅᦱᧈ ᦶᦗᧂ


ᦅᦸᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คลอง, คำเมือง ᨣ᩠ᩃᩬᨦ (คลอง), ลาว ຄອງ (คอง)

ᦣᦲᧆ ᦢᦱᧃᧉ ᦅᦸᧂ ᦷᦃᧂᧈ

ประเพณีหมู่บ้าน

ฮีด บ้าน คอ̂ง โฃ่ง


ᦉᦲᧃᦌᦳᧅ

ᦔᦸᧂ ᦡᦾᧉ ᦂᦲᧃ ᦇᦹᧃ ᦉᦲᧃᦌᦳᧅ

หมายกินเงินสินบน

ปอ̂ง ด้อ̂ย กีน งืน สีนซุก


ᦷᦉᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *swɯːnᴬ; เทียบจีนยุคกลาง 園 (MC hjwon); ร่วมเชื้อสายกับไทย สวน, คำเมือง ᩈ᩠ᩅᩁ (สวร), ลาว ສວນ (สวน), ไทใหญ่ သူၼ် (สูน), อาหม 𑜏𑜤𑜃𑜫 (สุน์), จ้วง suen

ᦷᦉᧃ ᦡᦸᧅᧈ ᦺᦙᧉ

โสน ด่อ̂ก ไม้


ᦷᦉᧇ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩫ᩠ᨷ (ส็บ), อีสาน สบ, ลาว ສົບ (ส็บ), ไทใหญ่ သူပ်း (สู๊ป), อาหม 𑜏𑜤𑜆𑜫 (สุป์)

ᦎᦲᧃ ᦙᦹ ᦵᦣᧆ ᦵᦗᦲᧈ ᦷᦉᧇ ᦑᦸᧂᧉ

มือเท้าทำเพราะปากท้อง

ตีน มื เฮด เพี่ โสบ ท้อ̂ง


ᦉᧄᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส่ำ, คำเมือง ᩈᩴ᩵ᩣ (สํ่า), ลาว ສ່ຳ (ส่ำ), ไทใหญ่ သမ်ႇ (สั่ม)


ᦊᦱᧁᧉᦵᦣᦲᧃ

เรือน, เหย้าเรือน


ᦋᦻᦆᦱ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชายคา, คำเมือง ᨩᩣ᩠ᨿᨤᩣ (ชายฅา), ลาว ຊາຍຄາ (ซายคา), ไทใหญ่ ၸၢႆးၶႃး (จ๊ายข๊า)


ᦵᦌᧉᦒᦱᧂᧉ

ยืมมาจากจีนกลาง 血糖

น้ำตาลในเลือด


ᦍᦳᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲuŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยุง, คำเมือง ᨿᩩᨦ (ยุง), ลาว ຍຸງ (ยุง), ไทใหญ่ ယုင်း (ยุ๊ง), ไทดำ ꪑꪴꪉ (ญุง), ไทใต้คง ᥕᥧᥒᥰ (ยู๊ง), อ่ายตน ယုင် (ยุง์), อาหม 𑜐𑜤𑜂𑜫 (ญุง์), จ้วง nyungz, จ้วงแบบหนง nyongz, แสก ญุ๊ง


ᦍᦳᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยูง, ลาว ຍູງ (ยูง), คำเมือง ᨿᩪᨦ (ยูง), เขิน ᨿᩪᨦ (ยูง), ไทใหญ่ ယုင်း (ยุ๊ง)


ᦎᦸᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่อ, คำเมือง ᨲᩬᩴ᩵ (ตอํ่), ลาว ຕໍ່ (ตํ่), ไทใหญ่ တေႃႇ (ต่อ̂)


ᦵᦑᧃ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เทียน, คำเมือง ᨴ᩠ᨿᩁ (ทยร), ลาว ທຽນ (ทยน), ไทใหญ่ တဵၼ်း (เต๊น)


ᦑᦸᧂᦰᦠᧃ

คบค้าสมาคม, ข้องแวะ


ᦒᦱᦠᦱᧃ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทหาร, คำเมือง ᨵᩉᩣ᩠ᩁ (ธหาร), ลาว ທະຫານ (ทะหาน)

กองทัพ, ทหาร

ᦟᦴᧅᦵᦉᦲᧅ ᦒᦱᦠᦱᧃ ᦃᦸᧇᧈ ᦶᦡᧃ

ทหารกองทัพชายแดน

ลูกเสีก ธาหาน ฃ่อ̂บ แดน


ᦋᦸᧃᧈᦋᦱᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 专家

ผู้เชี่ยวชาญ


ᦓᧄᧉᦉᦱᧂᧉ

พืชผล, ผลผลิต, ผลได้

ᦓᧄᧉᦉᦱᧂᧉ ᦂᦱᧃᦺᦣᧈᦓᦱ

ผลผลิตการเกษตร

นั้มส้าง กานไฮ่นา


ᦔᦱᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปาง, คำเมือง ᨸᩣ᩠ᨦ (ปาง), ลาว ປາງ (ปาง), ไทใหญ่ ပၢင် (ปาง)

ครั้ง, คราว, ปาง

ที่พักกลางป่าชั่วคราว, ปาง


ᦔᦲᧆᦎᦱ

จากบาลี ปิตา


ᦔᦳᧃᦓᦾᧉᦐᦾᧉ

ปุนน้อ̂ยหน้อ̂ย (transliteration)
ᨸᩩᩁᨶᩭ᩶ᩉ᩠ᨶᩭ᩶


ᦵᦔᧁᦝᦸᧂ

ᦵᦔᧁᦝᦸᧂᦓᧄᧉ


ᦕᦱᧉᦵᦋᧆᦐᦱᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผ้าเช็ดหน้า, คำเมือง ᨹ᩶ᩣᨩᩮᩢ᩠ᨯᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ (ผ้าเชัดหน้า), ลาว ຜ້າເຊັດໜ້າ (ผ้าเซัดหน้า), ไทใหญ่ ၽႃႈၸဵတ်ႉၼႃႈ (ผ้าเจ๎ตน้า)


ᦖᦱᧅ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːkᴰ (“ผลไม้”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาก, ลาว ໝາກ (หมาก), ไทใหญ่ မၢၵ်ႇ (ม่าก), ไทดำ ꪢꪱꪀ (หมาก), จ้วง mak


ᦗᦻ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ภาย, ลาว ພາຍ (พาย), คำเมือง ᨻᩣ᩠ᨿ (พาย), เขิน ᨻᩣ᩠ᨿ (พาย), ไทใหญ่ ပၢႆး (ป๊าย)

ภาย, เวลา, ข้าง


ᦗᧆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พัด, คำเมือง ᨻᩢ᩠ᨯ (พัด), ลาว ພັດ (พัด), ไทใหญ่ ပတ်ႉ (ปั๎ต)


ᦷᦙ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มัว, คำเมือง ᨾᩫ᩠ᩅ (ม็ว), ลาว ມົວ (ม็ว), ไทใหญ่ မူဝ်း (มู๊ว)

เมฆหมอก, ความมืดสลัวจากควัน


ᦘᦰ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พระ, คำเมือง ᨻᩕ (พร), ลาว ພະ (พะ), ไทใหญ่ ၽြႃး (ผฺร๊า)

พระ (ใช้นำหน้าคำเพื่อแสดงความยกย่อง)


ᦷᦜ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᩃᩫ᩠ᩅ (หล็ว), ลาว ຫຼົວ (หล็ว), ไทใหญ่ လူဝ် (ลูว)


ᦝᦱᧉᦎᦳᧂᧈᦋᦲᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 發動機／发动机

ᦝᦱᧉᦷᦎᧂᦋᦲᧈ
ฟ้าตุ่งชี่ (transliteration)

เครื่องจักร, เครื่องยนต์


ᦝᦱᧉᦷᦎᧂᦋᦲᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 發動機／发动机

ᦝᦱᧉᦎᦳᧂᧈᦋᦲᧈ
ฟ้าโตงชี่ (transliteration)

เครื่องจักร, เครื่องยนต์


ᦞᦱᧁᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ว่าว, คำเมือง ᩅ᩵ᩤ᩠ᩅ (ว่าว), ลาว ວ່າວ (ว่าว)

บอลลูน, โคมลอย


ᦞᦳᧂᦉᦱ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วงศา, คำเมือง ᩅᩫᨦ᩠ᩈᩣ (ว็งสา), ลาว ວົງສາ (ว็งสา)


ᦟᦴᧅᦵᦉᦲᧅ

ᦟᦴᧅ (ลูก) + ᦵᦉᦲᧅ (เสีก); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ လုၵ်ႈသိုၵ်း (ลุ้กสึ๊ก)


ᦟᦴᧅᦎᧁᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลูกเต้า, คำเมือง ᩃᩪᨠᨲᩮᩢ᩶ᩣ (ลูกเตั้า), ลาว ລູກເຕົ້າ (ลูกเต็้า)


ᦡᦳᧅᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.dukᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดูก และกลายเป็น กระดูก, อีสาน ดูก, ลาว ດູກ (ดูก) และกลายเป็น ກະດູກ (กะดูก), ไทใหญ่ *လုက်ႇ (*ลุ่ก) และกลายเป็น လုပ်ႇ (ลุ่ป), ไทใต้คง ᥘᥧᥐᥴ (ลู๋ก), อาหม 𑜓𑜤𑜀𑜫 (ดุก์)


ᦙᦷᦍ

ยืมมาจากพม่า မျိုး (มฺโย:); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ မဵဝ်း (เม๊ว) หรือ မျူဝ်း (มฺยู๊ว)


ᦶᦎᧇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tapᴰ, จากไทดั้งเดิม *tapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตับ, คำเมือง ᨲᩢ᩠ᨷ (ตับ), ลาว ຕັບ (ตับ), ไทใหญ่ တပ်း (ตั๊ป), อ่ายตน တပ် (ตป์), จ้วง daep, แสก ตั๊บ


ᦉᦲᧃᦒᧄ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ศีลธรรม, คำเมือง ᩈᩦᩃᨵᨾ᩠ᨾ᩺ (สีลธมม์), ลาว ສິນທຳ (สินทำ)

ᦔᦲᧃ ᦘᦰ ᦠᦹᧉ ᦏᦹ ᦉᦲᧃᦒᧄ

เป็นพระให้ถือศีลธรรม

ปีน ภะ หื้ ถื สีนธัม


ᦑᦱᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ท่า, อีสาน ท่า, ลาว ທ່າ (ท่า), คำเมือง ᨴ᩵ᩤ (ท่า), เขิน ᨴ᩵ᩤ (ท่า), ไทใหญ่ တႃႈ (ต้า)

ᦑᦱᧈ ᦵᦣᦲ

ท่า (ของร่างกาย)


ᦉᦃᦱᧆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ศักราช, คำเมือง ᩈᨠᩁᩣ᩠ᨩ (สกราช), ลาว ສັກກະຫຼາດ (สักกะหลาด), ไทใหญ่ သၵ်ႈၵရဵတ်ႈ (สั้กกเร้ต)

ศักราช, เวลา, ปฏิทิน

ᦷᦋᧈ ᦉᦃᦱᧆ ᦺᦖᧈ

โช่ สฃาด ไหม่


ᦉᧅᦃᦱᧆ

ศักราช, เวลา, ปฏิทิน

ᦍᦻᧉ ᦃᧁᧉ ᦷᦋᧈ ᦉᧅᦃᦱᧆ ᦺᦖᧈ

ย้ายเข้าชั่วศักราชใหม่

ย้าย เฃ้า โช่ สักฃาด ไหม่


ᦵᦉᦲᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสื่อ, คำเมือง ᩈᩮᩥ᩵ᩬᩋ (เสิ่ออ), ลาว ເສື່ອ (เสื่อ), ไทดำ ꪹꪎ꪿ (เส่), ไทใหญ่ သိူဝ်ႇ (เสิ่ว, “ปู (เสื่อ)”), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์)


ᦵᦉᦲᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 社 (shè)

ชุมชน, สังคม


ᦵᦉᦲᧈᦃᦼᧈᦋᦴᦊᦲᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 社會主義／社会主义 (shèhuì zhǔyì)


ᦧᦸᧃ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวัญ, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩢᩁ (ขวัร), ลาว ຂວັນ (ขวัน), ไทใหญ่ ၶႂၼ် (ขฺวัน) หรือ ၶွၼ် (ขอ̂น)

ขวัญ (สิ่งบนหัว หรือ สิ่งเหนือธรรมชาติ)


ᦵᦑᦲᧅᦗᦹᧃ

ᦵᦑᦲᧅ (เทีก, “เทือก, แถว; พื้น, ฐาน”) + ᦗᦹᧃ (พืน, “จุดเริ่มต้น, พื้นเดิม”)

พื้นฐาน, จุดเริ่มต้น

ᦣᦴᧉᦶᦈᧂᧉ ᦵᦑᦲᧅᦗᦹᧃ ᦋᦸᧂᧈᦂᦱᧃ ᦉᦱᧂᧉᦶᦎᧂᧈ

รู้แจ้งพื้นฐานปัญหาก่อสร้าง

ฮู้แจ้ง เทีกพืน ช่อ̂งกาน ส้างแต่ง


ᦵᦗᧆᦉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เพศ, คำเมือง ᨻᩮ᩠ᩈ (เพส), ลาว ເພດ (เพด)


ᦂᧄᧈᦟᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กำลัง, คำเมือง ᨠ᩵ᩣᩴᩃᩢ᩠ᨦ (ก่าํลัง), ลาว ກຳລັງ (กำลัง)

ᦔᧆ ᦂᧄᧈᦟᧂ ᦊᦱᧃᧈᦉᦱᧂᧉ

รวบรวมกำลังก่อสร้าง

ปัด กั่มลัง หย่านส้าง


ᦣᦱᧅ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.raːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ราก, คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨠ (ราก), เขิน ᩁᩣ᩠ᨠ (ราก), ลาว ຮາກ (ฮาก), ไทดำ ꪭꪱꪀ (ฮาก), ไทใหญ่ ႁၢၵ်ႈ (ห้าก), อาหม 𑜍𑜀𑜫 (รก์), จ้วง rag, จ้วงแบบหนง laeg, จ้วงแบบจั่วเจียง lag, แสก ร̄าก

ราก (ส่วนของพืช)

ᦌᦱᧉᦶᦋᧆ ᦅᧁᧉ ᦣᦱᧅ ᦂᦱᧃ ᦷᦑᧅᦕᦱᧃ

ตรวจสอบที่มาของความทุกข์ยาก

ซ้าแชด เค้า ฮาก กาน โทกผาน


ᦖᦸᧃ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmɔːnᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᩁ (หมอร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩬᩁ (หมอร), ลาว ໝອນ (หมอน), ไทดำ ꪢꪮꪙ (หมอน), ไทใหญ่ မွၼ် (มอ̂น), พ่าเก မွꩫ် (มอ̂น์), อาหม 𑜉𑜨𑜃𑜫 (มอ̂น์), จ้วงแบบหนง moan

ᦜᧇ ᦀᦲᧂ ᦖᦸᧃ

หลับ อีง หมอ̂น


ᦎᧂᧈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *taŋᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *taŋᴮ, จากจีนยุคกลาง 凳 (MC tongH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตั่ง, ลาว ຕັ່ງ (ตั่ง), ไทดำ ꪔꪰ꪿ꪉ (ตั่ง), ไทใหญ่ တင်ႇ (ตั่ง), ไทใต้คง ᥖᥒᥱ (ตั่ง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วง daengq

ม้านั่ง, ตั่ง

ᦎᧂᧈ ᦓᧂᧈ


ᦋᦸᧂᧈᦡᦾᧉᦑᦱᧂᦂᦲᧃ

ᦶᦕᧈᦉᦸᧃ ᦩᦱᧄᦣᦴᧉ ᦋᦸᧂᧈᦡᦾᧉᦑᦱᧂᦂᦲᧃ ᦔᦸᧆᧈᦺᦘ

ให้ความรู้เรื่องอาหารการกินที่ปลอดภัย

แผ่สอ̂น ฅวามฮู้ ช่อ̂งด้อ̂ยทางกีน ป่อ̂ดไภ


ᦦᦱᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กวาง, คำเมือง ᨠ᩠ᩅᩣ᩠ᨦ (กวาง), ลาว ກວາງ (กวาง), ไทใหญ่ ၵႂၢင် (กฺวาง), ไทดำ ꪀꪫꪱꪉ (กวาง)


ᦦᦱᧂᦝᦱᧃ

ᦙᦱᧉ ᦈᧅ ᦶᦟᧃᧈ ᦢᧁᧈ ᦋᦱᧂᧈ ᦈᦸᧂᧈ ᦠᦱᧂ, ᦦᦱᧂᦝᦱᧃ ᦈᧅ ᦶᦟᧃᧈ ᦢᧁᧈ ᦋᦱᧂᧈ ᦎᦸᧃᧉ ᦐᦱᧉ

ม้าจักวิ่งอย่าดึงหาง กวางจะวิ่งอย่าต้อนข้างหน้า

ม้า จัก แล่น เบ่า ช่าง จ่อ̂ง หาง, กวางฟาน จัก แล่น เบ่า ช่าง ต้อ̂น หน้า


ᦵᦉᦲ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sɯəᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสือ, คำเมือง ᩈᩮᩬᩥᩋ (เสอิอ), ลาว ເສືອ (เสือ), เขิน ᩈᩮᩬᩧ (เสอึ), ไทดำ ꪹꪎ (เส), ไทใหญ่ သိူဝ် (เสิว), ไทใต้คง ᥔᥫᥴ (เส๋อ̂), อ่ายตน ꩬိုဝ် (สึว์), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์) หรือ 𑜏𑜥 (สู)

ᦶᦢᧉ ᦎᦹᧃᧈ ᦵᦉᦲ

แบ้ ตื่น เสี


ᦜᧁᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหล้า, คำเมือง ᩉᩖᩮᩢ᩶ᩣ (เหลั้า), ลาว ເຫຼົ້າ (เหล็้า), ไทใหญ่ လဝ်ႈ (ล้ว), ไทใต้คง ᥘᥝᥲ (เล้า), อาหม 𑜎𑜨𑜧 (ลอ̂ว์), ปู้อี lauc, จ้วง laeuj, แสก เล̂า

ᦵᦠᦲᧈ ᦜᧁᧉ

ᦙᧁ ᦜᧁᧉ


ᦷᦆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ครัว, คำเมือง ᨣᩕᩫ᩠ᩅ (คร็ว), ลาว ຄົວ (ค็ว), ไทใหญ่ ၶူဝ်း (ขู๊ว)

ของ, ข้าวของ

ᦷᦆ ᦃᦻ


ᦇᦹᧃᦆᧄ

ᦇᦹᧃ (งืน, “เงิน”) + ᦆᧄ (ฅัม, “ทอง, ทองคำ”)

ᦇᦹᧃᦆᧄ ᦊᦴᧈ ᦑᦲᧈ ᦕᦴᧉ ᦃᧅ ᦓᧄᧉᦐᧅ ᦊᦴᧈ ᦑᦲᧈ ᦎᦱᦋᧂᧈ

เงินทองอยู่ที่ผู้ขยัน น้ำหนักอยู่ที่ตาชั่ง

งืนฅัม หยู่ ที่ ผู้ ฃัก นั้มหนัก หยู่ ที่ ตาชั่ง


ᦈᦸᧂᧈ

ยืมมาจากภาษาถิ่นภาษาใดภาษาหนึ่งของจีน 丈 (zhàng)

หน่วยวัดความยาวแบบจีน เท่ากับ 3 1/3 เมตร


ᦵᦃᧁᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขี้ยว, คำเมือง ᨡ᩠᩶ᨿᩅ (ข้ยว), ลาว ແຂ້ວ (แข้ว), ไทใหญ่ ၶဵဝ်ႈ (เข้ว)

ᦟᦳᧅ ᦓᦸᧃ ᦙᦱ ᦉᦲ ᦵᦃᧁᧉ

ลุกนอนมาสีฟัน

ลุก นอ̂น มา สี เฃ้ว


ᦵᦉᧃᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยน, ลาว ສ້ຽນ (ส้ยน), ไทใหญ่ သဵၼ်ႈ (เส้น)

เสี้ยน (เนื้อไม้ที่แตก)


ᦶᦉᧃ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sanᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย สัน, คำเมือง ᩈᩢ᩠ᨶ (สัน), ลาว ສັນ (สัน), ไทใหญ่ သၼ် (สัน), ไทใต้คง ᥔᥢᥴ (สั๋น), พ่าเก ꩬꩫ် (สน์), อาหม 𑜏𑜃𑜫 (สน์)


ᦩᦾ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ควย, ลาว ໂຄຍ (โคย), คำเมือง ᨤ᩠ᩅ᩠ᨿ (ฅวย), เขิน ᨣ᩠ᩅᩭ (ควอย), ไทใหญ่ ၵႂႆး (กฺไว๊), ไทใต้คง ᥑᥩᥭᥰ (ฃ๊อ̂ย), อาหม 𑜁𑜨𑜩 (ขอ̂ย์)

อวัยวะเพศชาย


ᦷᦇᧃᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ง้วน, คำเมือง ᨦ᩠᩶ᩅᩁ (ง้วร), ลาว ງ້ວນ (ง้วน), ไทใหญ่ ငူၼ်ႉ (งู๎น)

ᦊᦱᧈ ᦺᦔ ᦵᦡᧆ ᦡᦸᧅᧈ ᦷᦇᧃᧉ ᦙᦱ ᦡᦳᧄ

อย่าไปเด็ดดอกง้วนมาดม

หย่า ไป เดด ด่อ̂ก โง้น มา ดุม


ᦠᦱᧇ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *traːpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หาบ, ลาว ຫາບ (หาบ), ไทดำ ꪬꪱꪚ (หาบ), ไทใหญ่ ႁၢပ်ႇ (ห่าป), ปู้อี raabt, จ้วง rap, จ้วงแบบหนง taeb, แสก ร̄าบ

หาบ (อุปกรณ์สำหรับแบก)


ᦞᦸᧉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩅᩴ᩶ᩬ (วํ้อ), อีสาน ว้อ, ลาว ວໍ້ (วํ้)

โรคพิษสุนัขบ้า


ᦠᧁ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *trawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหา, คำเมือง ᩉᩮᩢᩣ (เหัา), ลาว ເຫົາ (เห็า), ไทดำ ꪹꪬꪱ (เหา), ไทใหญ่ ႁဝ် (หว), แสก เหร่า


ᦐᧂᦉᦹ

จากไทย หนังสือ


ᦀᦃᦟ

ยืมมาจากบาลี อกฺขร; เทียบไทย อักขระ


ᦀᦃᦟᦰ

ยืมมาจากบาลี อกฺขร; เทียบไทย อักขระ


ᦀᧅᦃᦟᦰ

ยืมมาจากบาลี อกฺขร; เทียบไทย อักขระ


ᦀᦇᦳᧃ

ยืมมาจากไทย องุ่น, จากเบงกอล আঙ্গুর (อางฺคุร), จากเปอร์เซีย انگور (อันกุร)


ᦙᦲᧆ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mitᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มีด, ลาว ມີດ (มีด), ไทดำ ꪣꪲꪒ (มิด), ไทใหญ่ မိတ်ႈ (มิ้ต), อาหม 𑜉𑜢𑜄𑜫 (มิต์)


ᦎᦳᧃᧉᦺᦙᧉ

ᦘᦸᧄᧈ ᦂᧃ ᦔᦳᧅᧈ ᦎᦳᧃᧉᦺᦙᧉ ᦉᦹᧇᧈ ᦶᦉᧃ ᦺᦋ ᦺᦙᦏᦜᦲ ᦓᧃᧉ ᦎᦳᧃᧉ ᧑

ร่วมกันปลูกต้นไม้ผูกมิตรก่อไมตรีนั้นหนึ่งต้น

ภ่อ̂ม กัน ปุ่ก ตุ้นไม้ สื่บ แสน ไช ไมถหลี นั้น ตุ้น 1


ᦡᦱᧇ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdaːpᴰᴸ³; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดาบ, คำเมือง ᨯᩣ᩠ᨷ (ดาบ), เขิน ᨯᩣ᩠ᨷ (ดาบ), ลาว ດາບ (ดาบ), ไทดำ ꪒꪱꪚ (ดาบ), ไทใหญ่ လၢပ်ႇ (ล่าป), ไทใต้คง ᥘᥣᥙᥱ (ล่าป), พ่าเก ꩫပ် (นป์), อาหม 𑜃𑜆𑜫 (นป์)


ᦈᦸᧉ

ยืมมาจากจีนกลาง 桌 (zhuō)


ᦈᦸᧉ

ยืมมาจากจีนกลาง 角 (jiǎo)

เงินเจี่ยว (10 เจี่ยวเท่ากับ 1 หยวน)


ᦵᦠᧇ

เห็บ (สัตว์)


ᦝᦱᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *waːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาน, คำเมือง ᨼᩣ᩠ᨶ (ฟาน), ลาว ຟານ (ฟาน), ไทดำ ꪡꪱꪙ (ฟาน), ไทใหญ่ ၽၢၼ်း (ผ๊าน) หรือ ၾၢၼ်း (ฝ๊าน), ไทใต้คง ᥜᥣᥢᥰ (ฝ๊าน), อ่ายตน ၸꩫ် (ผน์)


ᦶᦍᧂᧉ

ประทุนหลังช้าง, กูบช้าง


ᦇᦹᧃᦶᦕᧁᧈ

ธนบัตร, แบงก์


ᦒᦰᦵᦟ

ยืมมาจากไทย ทะเล, จากเขมร ទន្លេ (ทนฺเล, “แม่น้ำ”)


ᦺᦎᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taɰꟲ; เทียบจีนยุคกลาง 底 (MC tejX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ใต้, ลาว ໃຕ້ (ใต้), ไทใหญ่ တႂ်ႈ (ใต้), ไทใต้คง ᥖᥬᥲ (ใต้), อาหม 𑜄𑜧 (ตว์) หรือ 𑜄𑜨𑜧 (ตอ̂ว์), จ้วง daej


ᦎᦱᦑᦹᧅ

ᦎᦱ (ตา, “เป้า”) + ᦑᦹᧅ (ทืก, “ที่สุด”)

เป้าหมาย, วัตถุประสงค์


ᦔᧁᧉ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 丑 (MC trhjuwX); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸᩮᩢ᩶ᩣ (เปั้า), อีสาน เป้า, ลาว ເປົ້າ (เป็้า), เวียดนาม Sửu (สืว)

ᦔᦲ ᦔᧁᧉ


ᦖᧁᧉ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 卯 (MC maewX); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩢ᩶ᩣ (เหมั้า), ลาว ເໝົ້າ (เหม็้า), อีสาน เหม้า, เวียดนาม Mão (หมาว)

ᦔᦲ ᦖᧁᧉ


ᦺᦈᧉ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 子 (MC tsiX); ร่วมเชื้อสายกับลาว ໃຈ້ (ใจ้) หรือ ໄຈ້ (ไจ้), คำเมือง ᨧᩱ᩶ (ไจ้), อีสาน ใจ้, เวียดนาม Tí (ตี๊) หรือ Tý (ตี๊)

ᦔᦲᦺᦈᧉ


ᦂᦱᧂᧈ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨠ᩵ᩣ᩠ᨦ (ก่าง), ไทใหญ่ ၵၢင်ႇ (ก่าง), ไทใต้คง ᥐᥣᥒᥱ (ก่าง), อาหม 𑜀𑜂𑜫 (กง์)


ᦂᦱᧂᧈ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨠ᩵ᩣ᩠ᨦ (ก่าง)

หีบ, ลัง, ตู้


ᦓᦱᧆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สินาด หรือ เสนัด, ลาว ສິນາດ (สินาด) หรือ ນາດ (นาด), คำเมือง ᩈᩥᨶᩣ᩠ᨯ (สินาด), เขิน ᩈᩥᨶᩣ᩠ᨯ (สินาด) หรือ เขิน ᨶᩣ᩠ᨯ (นาด)


ᦐᦱᧉᦺᦙᧉ

ᦐᦱᧉ (หน้า) + ᦺᦙᧉ (ไม้); "ᦐᦱᧉ" คำนี้มาจากไทดั้งเดิม *ʰnwɯə, จากจีนเก่า 弩 (OC *naːʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย หน้าไม้, ลาว ໜ້າໄມ້ (หน้าไม้), จ้วง naq (“ลูกศร”)


ᦡᧄᦺᦙᧉ

ᦡᧄ (ดัม) + ᦺᦙᧉ (ไม้)}


ᦅᦱᧈᦶᦣᧂ

ᦅᦱᧈ (ค่า, “ค่า”) + ᦶᦣᧂ (แฮง, “แรง”)

รางวัล, ค่าตอบแทน


ᦂᦱᧃᦷᦖᧆᦺᦉ

ᦂᦱᧃ- (กาน-) + ᦷᦖᧆᦺᦉ (โหมดไส)

คำอาการนามของ ᦷᦖᧆᦺᦉ (โหมดไส)


ᦀᦸᧅᧈᦶᦀᧅᧈ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອອກແອກ (ออกแอก); เทียบลาว ອອກອໍ (ออกอํ), คำเมือง ᩋᩬᨠᩋᩴᩬ (ออกอํอ), เขิน ᩋᩬᨠᩋ᩷, ไทใหญ่ ဢွၵ်းဢေႃ (อ๊อ̂กออ̂), เวียดนาม óc (อ็๊อก), จ้วง uk


ᦐᦲᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰniːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนี้, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩦ᩶ (หนี้), ลาว ໜີ້ (หนี้), ไทใหญ่ ၼီႈ (นี้), ไทใต้คง ᥘᥤᥲ (ลี้), พ่าเก ꩫီ (นี), อาหม 𑜃𑜣 (นี), จ้วง nij, จ้วงแบบหนง nij, จ้วงแบบจั่วเจียง nij


ᦟᦱᧂᧉ

เทียบไทย ลาง

ลาง (สิ่งที่เชื่อว่าบอกเหตุดีหรือร้าย)


ᦟᦱᧂᧉᦉᧂᦠᦸᧃ

ยืมมาจากไทย ลางสังหรณ์ โดย ᦟᦱᧂᧉ (ล้าง) ใช้ตามคำไทลื้อที่มีอยู่แล้ว


ᦗᦹᧃᧉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *bɯːnꟲ⁴ (Jonsson, 1991), จากจีนยุคกลาง 本 (MC pwonX); ร่วมเชื้อสายกับไทย พื้น, คำเมือง ᨻᩨ᩠᩶ᨶ (พื้น), ลาว ພື້ນ (พื้น), เขิน ᨻᩨ᩠᩶ᨶ (พื้น), ไทใหญ่ ပိုၼ်ႉ (ปึ๎น), อาหม 𑜆𑜢𑜤𑜃𑜫 (ปึน์)

ᦃᦰ ᦗᦹᧃᧉ ᦠᦹᧉ ᦷᦖᧆ

ขัดพื้นให้สะอาดหมดจด

ฃะ พื้น หื้ โหมด

พื้นดินก้นทะเล แม่น้ำหรือทะเลสาบ

ประวัติ, พื้นเดิม, พื้นเพ, ภูมิหลัง


ᦗᦹᧃ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ပိုၼ်း (ปึ๊น), เขิน ᨻᩨ᩠ᨶ (พืน)

ต้น, จุดเริ่มต้น

ᦂᦜᦲᦍᦱ ᦙᦲ ᦶᦉᧃᦺᦡ ᦠᦱᧅ ᦺᦃ ᦶᦎᧈ ᦗᦹᧃ ᦞᦱᧈ ᦵᦉᧂᧉ

สถานการณ์ที่มีทั้งหมดก็อธิบายตั้งแต่ต้นจนจบ

กหลียา มี แสนได หาก ไฃ แต่ พืน ว่า เส้ง


ᦗᦹᧃᦅᧁᧉ

ᦗᦹᧃ (พืน, “ต้น”) + ᦅᧁᧉ (เค้า, “เค้า, เหง้า”)

ต้น, จุดเริ่มต้น

ᦁᧃ ᦓᦲᦰ ᦔᦲᧃ ᦶᦎᧈ ᦵᦙᦲᧈ ᦙᦳᧃᦟᦰ ᦎᧂᧉ ᦗᦹᧃᦅᧁᧉ ᦂᦴ ᦵᦃᧃᧈ ᦠᦹᧉ ᦉᦴ ᦺᦞᧉ

สิ่งนี้ฉันตั้งไว้ให้เธอตั้งแต่ต้น

อฺัน นีะ ปีน แต่ เมี่ มุนละ ตั้ง พืนเค้า กู เฃ่น หื้ สู ไว้


ᦠᦴᦝᧂ

ยืมมาจากไทย หูฟัง; เหมือนกับ ᦠᦴ (หู) + ᦝᧂ (ฟัง)


ᦋᦴᧉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟuːꟲ² (“คนรัก; ผู้ล่วงประเวณี”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชู้, คำเมือง ᨩᩪ᩶ (ชู้), เขิน ᨩᩪ᩶ (ชู้), ลาว ຊູ້ (ซู้), ไทใหญ่ ၸူႉ (จู๎), ไทใต้คง ᥓᥧᥳ (จู๎), อาหม 𑜋𑜥 (ฉู)


ᨩᩪ᩶

รูปแบบอื่นของ ᦋᦴᧉ (ชู้)


ᦓᧄᧉᦶᦂᧃᧈ

ᦓᧄᧉ (นั้ม) + ᦶᦂᧃᧈ (แก่น)


ᦉᦏᦱᧇᦡᦱᧂᧉ

ᦉᦏᦱᧇ (สถาบ) + ᦡᦱᧂᧉ (ด้าง)

น้ำแข็ง (ในทะเลสาบ)


ᦁᦱᦈᦳᧄ

อาจม, ขี้ (ของคน)


ᦠᦸᦆᧄ

ᦠᦸ (หอ̂, “หอ, วัง”) + ᦆᧄ (ฅัม, “ทองคำ”); เทียบไทย หอคำ, คำเมือง ᩉᩴᩬᨤᩴᩣ (หํอฅํา), ลาว ຫໍຄຳ (หํคำ), เขิน ᩉᩳᨤᩴᩣ (หอฅํา), ไทใหญ่ ႁေႃၶမ်း (หอ̂ขั๊ม)

วัง, หอคำ, ราชสำนัก


ᦠᦸ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หอ, คำเมือง ᩉᩴᩬ (หํอ), ลาว ຫໍ (หํ), เขิน ᩉᩳ (หอ), ไทใหญ่ ႁေႃ (หอ̂)


ᦠᦸᦕᦱᦉᦱᧆ

ᦠᦸ (หอ̂, “หอ, วัง”) + ᦕᦱᦉᦱᧆ (ผาสาด, “ปราสาท”); เทียบลาว ຫໍຜາສາດ (หํผาสาด)


ᦠᦸᦵᦣᦲᧃ

ᦠᦸ (หอ̂, “หอ, วัง”) + ᦵᦣᦲᧃ (เฮีน, “เรือน”)

เรือน, บ้าน, วัง


ᦟᦱᧆᦋᦞᧂ

ᦟᦱᧆᦋ (ลาดช, “ราช”) + ᦞᧂ (วัง, “วัง”)


ᦞᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วัง, คำเมือง ᩅᩢ᩠ᨦ (วัง), ลาว ວັງ (วัง), เขิน ᩅᩤ᩠ᨦ (วาง)


ᦎᧁᧈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tawᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *tawᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เต่า, คำเมือง ᨲᩮᩢ᩵ᩣ (เตั่า), ลาว ເຕົ່າ (เต็่า), ไทใหญ่ တဝ်ႇ (ต่ว), ไทใต้คง ᥖᥝᥱ (เต่า), อาหม 𑜄𑜧 (ตว์)


ᦐᦴ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnuːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนู, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩪ (หนู), ลาว ໜູ (หนู), ไทดำ ꪘꪴ (หนุ), ไทใหญ่ ၼူ (นู), จ้วง nou, แสก หนู่


ᦺᦎ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *taɰᴬ² (“กึ๋น; ไต”), จากไทดั้งเดิม *p.taɰᴬ (“กึ๋น”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไต, ลาว ໄຕ (ไต, “กึ๋น; ไต”), แสก เต๋อ (“กึ๋น; ไต”)

คีลอยด์, แผลเป็นที่เป็นก้อนใหญ่


ᦋᦲ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซี, ลาว ຊີ (ซี)

เครื่องมือสำหรับเจาะ


ᦚᧂᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwaŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝั่ง, ลาว ຝັ່ງ (ฝั่ง), ไทใหญ่ ၽင်ႇ (ผั่ง) หรือ ၾင်ႇ (ฝั่ง), ไทใต้คง ᥜᥒᥱ (ฝั่ง)


ᦶᦙᧄᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *maːmꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ม้าม, ลาว ມ້າມ (ม้าม), ไทใหญ่ မၢမ်ႉ (ม๎าม), จ้วง mamx


ᦇᧁ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ŋawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เงา, คำเมือง ᨦᩮᩢᩣ (เงัา), ลาว ເງົາ (เง็า), ไทดำ ꪹꪉꪱ (เงา), ไทใหญ่ ငဝ်း (ง๊ว), ไทใต้คง ᥒᥝᥰ (เง๊า), อาหม 𑜂𑜧 (งว์) หรือ 𑜂𑜧𑜈𑜫 (งว์ว์), จ้วง ngaeuz


ᦢᦱᧈᦶᦣᧂ

ᦢᦱᧈ (บ่า, “บ่า”) + ᦶᦣᧂ (แฮง, “แรง”)

เรี่ยวแรง, กำลัง


ᦗᦻᦀᦸᧃ

ᦗᦻ (พาย, “ภาย”) + ᦀᦸᧃ (ออ̂น, “ก่อน”)

เมื่อก่อน, แต่ก่อน


ᦓᦱᦑᦲ

ยืมมาจากสันสกฤต नाडी (นาฑี)

ᦛᧂ ᦠᦹᧉ ᦺᦎᧈᦎᦱᧄ ᦓᦱᦑᦲ ᦃᦸᧂ ᦙᦲ ᦉᦳᧄᦘᦱᧇ

หวังว่าจะทำตามแผนเกี่ยวกับสิ่งของธรรมชาติ

หวัง หื้ ไต่ตาม นาที ฃอ̂ง มี สุมภาบ

ᦈᧅᦺᦡᧉ ᦅᧄᧉᦵᦎᦲᧄᧈ ᦠᦱᧂᧉᦆᦱᧆ ᦓᦱᦑᦲ ᦔᦳᧂᧈᦵᦓᦲᧂ ᦠᦹᧉ ᦡᦲ

ต้องช่วยกำหนดแผนการพัฒนาให้ดี

จักได้ คั้มเตี่ม ห้างฅาด นาที ปุ่งเนีง หื้ ดี


ᦎᦱᦡᦲ

ᦎᦱ (ตา, “ตา”) + ᦡᦲ (ดี, “ดี”)

ผลประโยชน์, ประโยชน์, ข้อดี

ᦷᦍᧅᦉᦳᧂ ᦎᦱᦡᦲ ᦂᦱᧃᦷᦔᧅᦣᦸᧂ ᦗᦳᧃᧉ ᦈᦱᧅ ᦷᦑᧅᦕᦱᧃ

ยกระดับผลประโยชน์ของการสนับสนุนให้หลุดพ้นจากความยากจน

โยกสุง ตาดี กานโปกฮอ̂ง พุ้น จาก โทกผาน

ᦉᦱᧂᧉᦶᦔᧂ ᦘᦑᦲᧆ ᦙᦲ ᦎᦱᦡᦲ ᦎᦸᧈ ᦗᦸᧈᦺᦣᧈᦶᦙᧈᦓᦱ ᦋᦳᧄᦜᦻ

ผลิตระบบที่มีผลประโยชน์ต่อเกษตรกรทุกคน

ส้างแปง ภทีด มี ตาดี ต่อ̂ พ่อ̂ไฮ่แม่นา ชุมหลาย

ᦂᦱᧃᦉᦱᧂᧉ ᦔᦳᧅᧈ ᦵᦠᧆ ᦙᦲ ᦎᦱᦡᦲ ᦔᦳᧂᧈᦵᦓᦲᧂ ᦺᦔ ᦢᧁᧈᦃᦱᧆ

การปลูกเห็ดมีผลกำไรสำหรับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

กานส้าง ปุ่ก เหด มี ตาดี ปุ่งเนีง ไป เบ่าฃาด


ᦈᧅᦍᦳᧃ

ᦈᧅ (จัก, “จักร”) + ᦍᦳᧃ (ยุน, “ยนต์”)

เครื่องจักร, ระบบเครื่องจักร

ᦈᦱᧃᧈ ᦶᦖᧈ ᦺᦋᧉ ᦈᧅᦍᦳᧃ ᦺᦣᧈᦓᦱ

ยึดการขยายการใช้เครื่องจักรเพื่อเกษตรกรรม

จ่าน แหม่ ไช้ จักยุน ไฮ่นา

ᦂᦱᧉᦋᧄ ᦩᦱᧄᦣᦴᧉ ᦺᦋᧉ ᦈᧅᦍᦳᧃ ᦺᦣᧈᦓᦱ ᦔᦸᧆᧈᦺᦘ

พัฒนาความรู้เกี่ยวกับการใช้เครื่องจักรในการเกษตรอย่างปลอดภัย

ก้าชัม ฅวามฮู้ ไช้ จักยุน ไฮ่นา ป่อ̂ดไภ


ᦠᦳᧃᧈᦵᦟᦲᧂᧈ

ᦠᦳᧃᧈ (หุ่น, “หุ่น”) + ᦵᦟᦲᧂᧈ (เลี่ง, “เรื่อง”)

สถานการณ์, อาการ

ᦙᦲ ᦠᦳᧃᧈᦵᦟᦲᧂᧈ ᦎᦱᧂᧈᦒᦲ

มีสถานการณ์พิเศษ

มี หุ่นเลี่ง ต่างธี


ᦅᦸᧂᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฆ้อง, ลาว ຄ້ອງ (ค้อง), ไทดำ ꪁ꫁ꪮꪉ (กฺ้อง); เทียบมาเลเซีย gong


ᦕᦹᧃ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผืน, คำเมือง ᨹᩨ᩠ᨶ (ผืน), ลาว ຜືນ (ผืน), เขิน ᨹᩨ᩠ᨶ (ผืน), ไทใหญ่ ၽိုၼ် (ผึน)


ᦓᦱᧆᦋᦱᧅ

ᦓᦱᧆ (นาด, “ปืน”) + ᦋᦱᧅ (ชาก, “จักร”); ᦋᦱᧅ (ชาก) มาจากพม่า စက် (จก์), จากบาลี จกฺก


ᦙᦸᧅ

ยืมมาจากพม่า အမြောက် (อมฺเราก์)


ᦶᦉᧂᧈ

ยืมมาจากพม่า ဆိုင် (ไฉง์); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ သႅင်ႇ (แส่ง)


ᦶᦉᧂᧈ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແສ່ງ (แส่ง), อีสาน แส่ง, เขิน ᩈᩯ᩠᩵ᨦ (แส่ง), ไทใหญ่ သႅင်ႇ (แส่ง)


ᦵᦌᧈᦵᦟᧅ

ยืมมาจากพม่า ဆေးလိပ် (เฉ:ลิป์); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨪᩮᩃᩥ᩠ᨠ (เซลิก), ไทใหญ่ သေးလိၵ်ႇ (เส๊ลิ่ก)

ᦢᧁᧉᦟᦲ

บุหรี่, บุหรี่พม่า

บุหรี่, บุหรี่พม่า


ᦀᦲᦰᦢᦹᧂᧈ

ᦀᦲᦰ (อีะ, “อี”) + ᦢᦹᧂᧈ (บื่ง, “ค้างคาว”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷᩧ᩠᩵ᨦ (บึ่ง), เขิน ᨷᩨ᩠᩶ᨦ (บื้ง), ไทใหญ่ မိင်ႇ (มิ่ง) หรือ ဝိင်ႇ (วิ่ง); อาจมีรากเกี่ยวข้องกับไทย บึ้ง, ลาว ບຶ້ງ (บึ้ง)


ᦷᦎᧅᦷᦑ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩫ᩠ᨠᨴᩰ (ต็กโท); อาจเกี่ยวข้องกับไทใหญ่ တွၵ်ႉတႄႉ (ต๎อ̂กแต๎) หรือ တွၵ်ႉၵႄႉ (ต๎อ̂กแก๎), พม่า တောက်တဲ့ (เตาก์แต̥)


ᦶᦛᧃ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰwɛːnᴬ¹ (“แหวน; กำไล”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แหวน, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩯᩁ (แหวร), ลาว ແຫວນ (แหวน), ไทดำ ꪵꪪꪙ (แหวน), ไทใหญ่ ဝႅၼ် (แวน), ไทใต้คง ᥝᥦᥢᥴ (แว๋น), อาหม 𑜈𑜢𑜐𑜫 (บิญ์)


ᦋᦸᧂᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟoːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ช่อง, ลาว ຊ່ອງ (ซ่อง), คำเมือง ᨩᩬ᩵ᨦ (ชอ่ง), เขิน ᨩᩬ᩵ᨦ (ชอ่ง), อีสาน ซ่อง, ไทใหญ่ ၸွင်ႈ (จ้อ̂ง), จ้วง congh

ช่อง, ช่องว่าง, ที่ว่าง, รู

ช่วง, ส่วน, ท่อน, ชิ้น

ปัญหา, บทบาท


ᦷᦢᧃᧉ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷ᩠ᩅ᩶ᩁ (บว้ร), เขิน ᨷ᩠ᩅ᩶ᩁ (บว้ร), ไทใหญ่ မူၼ်ႈ (มู้น) หรือ ဝူၼ်ႈ (วู้น), ไทใต้คง ᥛᥨᥢᥲ (โม้น)


ᦉᦸᧄᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้อม, ลาว ສ້ອມ (ส้อม), คำเมือง ᩈᩬ᩶ᨾ (สอ้ม), เขิน ᩈᩬ᩶ᨾ (สอ้ม), ไทใหญ่ သွမ်ႈ (ส้อ̂ม)

ส้อม (เหล็ก ๒ ง่าม ปลายแหลม)


ᦂᦱᧃᦅᦹᧆᦔᦸᧂ

ᦂᦱᧃ- (กาน-, “การ”) + ᦅᦹᧆᦔᦸᧂ (คืดปอ̂ง, “คิด, แผนวาง”)

การบริหาร, การวางแผน


ᦺᦈᦩᦱᧄ

ᦺᦈ (ไจ, “ใจ”) + ᦩᦱᧄ (ฅวาม, “ความ”)

ความหมาย, เนื้อหา, สาระ, แก่น


ᦉᦳᧄᦘᦱᧇ

ยืมมาจากบาลี สมฺภว


ᦂᦱᧃᦉᦱᧂᧉᦶᦎᧂᧈ

ᦂᦱᧃ- (กาน-, “การ”) + ᦉᦱᧂᧉᦶᦎᧂᧈ (ส้างแต่ง, “สร้าง”)

การพัฒนา, การสร้าง


ᦟᦱᦋᦅᦸᧂ

ᦟᦱᦋ (ลาช, “ราช”) + ᦅᦸᧂ (คอ̂ง, “คลอง, ครรลอง”)


ᦃᦸᧇᧈᦑᦱᧂᧉᦶᦑᦆᧄ

ᦃᦸᧇᧈ (ฃ่อ̂บ, “ขอบ”) + ᦑᦱᧂᧉ (ท้าง, “ประตู”) + ᦶᦑ (แท, “เขื่อน”) + ᦆᧄ (ฅัม, “ทองคำ”)

ฃ่อ̂บท้างแทฅัม (transliteration)
ᦑᦲᧈ

ขอบเขต, เขตแดน, จุดผ่านแดน


ᦞᦏᦳ

ยืมมาจากบาลี วตฺถุ

กำไร, ประโยชน์


ᦔᧃᦍᦱ

ยืมมาจากบาลี ปญฺญา


ᦠᦻᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ข่าย, ลาว ຂ່າຍ (ข่าย), คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨿ (ห่าย), เขิน ᩉ᩵ᩣ᩠ᨿ (ห่าย), ไทใหญ่ ႁၢႆႇ (ห่าย)


ᦶᦠ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kreːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แห, คำเมือง ᩉᩯ (แห) หรือ ᩉᩕᩯ (แหร), เขิน ᩉᩯ (แห), ลาว ແຫ (แห) หรือ ແຂ (แข), ไทดำ ꪵꪬ (แห), ไทใหญ่ ၶႄ (แข), อาหม 𑜁𑜦𑜧 (เข), จ้วง re, จ้วงแบบจั่วเจียง he


ᦺᦢ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ใบ, ลาว ໃບ (ใบ), คำเมือง ᨷᩱ (ไบ), เขิน ᨷᩱ (ไบ), ไทใหญ่ မႂ် (ใม) หรือ ဝႂ် (ใว)


ᦋᦱᧉ

ยืมมาจากจีน 閘 (zhá)

ตัวแยกทางเดินไฟฟ้า, สวิตช์ไฟ


ᦋᦱᧉ

ยืมมาจากจีน 鉀

ปุ๋ยโพแทสเซียม


ᦀᦻᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ้าย, ลาว ອ້າຍ (อ้าย), คำเมือง ᩋ᩶ᩣ᩠ᨿ (อ้าย), เขิน ᩋ᩶ᩣ᩠ᨿ (อ้าย), ไทใหญ่ ဢၢႆႈ (อ้าย)

ผู้ชาย ใช้โดยและแก่ผู้ชาย

คำนำหน้าชื่อผู้ชายหรือเด็กชาย ใช้แก่คนที่คุ้นเคยกัน


ᦶᦈᧂᧈ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แจ่ง, ลาว ແຈ່ງ (แจ่ง), คำเมือง ᨧᩯ᩠᩵ᨦ (แจ่ง), เขิน ᨧᩯ᩠᩵ᨦ (แจ่ง), ไทดำ ꪵꪊ꪿ꪉ (แจ่ง) ใน ꪵꪊ꪿ꪉꪶꪎꪚ (แจ่งโสบ, “มุมริมฝีปาก”), ไทใหญ่ ၸဵင်ႇ (เจ่ง), ไทใต้คง ᥓᥥᥒᥱ (เจ่ง), อาหม 𑜋𑜢𑜂𑜫 (ฉิง์)


ᦶᦈᧂᧈ

ยืมมาจากจีน 醬 (jiàng)


ᦔᦸᧂᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปล่อง, คำเมือง ᨸᩖᩬ᩵ᨦ (ปลอ่ง), เขิน ᨸᩬ᩵ᨦ (ปอ่ง), ลาว ປ່ອງ (ป่อง)

ปล่อง, ช่อง, ปล่องไฟ


ᦔᦸᧂᧈ

ยืมมาจากไทย ป่อง

(ᦶᦙᧂ~) ป่อง (แมลง)


ᦶᦕ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แผล, ลาว ແຜ (แผ)


ᦜᦱᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ล่า หรือ ล้า, ลาว ຫຼ້າ (หล้า), คำเมือง ᩉᩖ᩶ᩣ (หล้า), เขิน ᩉᩖ᩶ᩣ (หล้า), ไทใหญ่ လႃႈ (ล้า)

น้องเล็กสุด (มักใช้เรียกผู้หญิงโดยผู้ชายในกลอนรัก)


ᦶᦠᧂᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แห่ง, ลาว ແຫ່ງ (แห่ง), คำเมือง ᩉᩯ᩠᩵ᨦ (แห่ง), เขิน ᩉᩯ᩠᩵ᨦ (แห่ง); อาจเกี่ยวข้องกับไทใหญ่ ႁဵင်း (เห๊ง)


ᦘᦸᧄᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พร้อม, ลาว ພ້ອມ (พ้อม), คำเมือง ᨻᩕᩬ᩶ᨾ (พรอ้ม), เขิน ᨽᩬ᩶ᨾ (ภอ้ม), ไทใหญ่ ၽွမ်ႉ (ผ๎อ̂ม)


ᦂᦻᧈ

โครงสร้างส่วนบน, โครง


ᦂᦻᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 鈣／钙 (gài)


ᦋᦳᧄ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชุม, ลาว ຊຸມ (ซุม), คำเมือง ᨩᩩᨾ (ชุม), เขิน ᨩᩩᨾ (ชุม), ไทใหญ่ ၸုမ်း (จุ๊ม)

กลุ่ม, ฝูง, หมู่, พวก, ชุมนุม


ᦓᦱᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย น้า, ลาว ນ້າ (น้า), คำเมือง ᨶᩣ᩶ (นา้), เขิน ᨶᩣ᩶ (นา้), ไทใหญ่ ၼႃႉ (น๎า)


ᦃᦸᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้อ, ลาว ຂໍ້ (ขํ้), คำเมือง ᨡᩬᩴ᩶ (ขอํ้), เขิน ᨡᩳ᩶ (ขอ้), ไทใหญ่ ၶေႃႈ (ข้อ̂)


ᦉᦾᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สร้อย, ลาว ສ້ອຍ (ส้อย), คำเมือง ᩈᩬ᩠᩶ᨿ (สอ้ย), เขิน ᩈᩭ᩶ (สอย้), ไทใหญ่ သွႆႈ (ส้อ̂ย)


ᦉᦾᧉ

ยืมมาจากจีน 穗 (suì)

พู่, พู่ห้อย, เศษผ้า


ᦶᦂᧄᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แก้ม, ลาว ແກ້ມ (แก้ม), คำเมือง ᨠᩯ᩠᩶ᨾ (แก้ม), เขิน ᨠᩯ᩠᩶ᨾ (แก้ม), ไทใหญ่ ၵႅမ်ႈ (แก้ม)


ᦉᦱᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้า, ลาว ສ້າ (ส้า), คำเมือง ᩈ᩶ᩣ (ส้า), เขิน ᩈ᩶ᩣ (ส้า), ไทใหญ่ သႃႈ (ส้า)

ส้า (อาหารชนิดหนึ่ง)


ᦊᦱᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาง, ลาว ຢາງ (อยาง), คำเมือง ᩀᩣ᩠ᨦ (อยาง), เขิน ᨿᩣ᩠ᨦ (ยาง), ไทใหญ่ ယၢင် (ยาง)

ยาง (ของเหลวและเหนียว)

ของเหลวในตัวคน, น้ำเหลือง, เลือด


ᦞᦲ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วี, ลาว ວີ (วี), คำเมือง ᩅᩦ (วี), เขิน ᩅᩦ (วี), ไทใหญ่ ဝီး (วี๊)


ᦂᧄ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kamᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กำ, คำเมือง ᨠᩣᩴ (กาํ), เขิน ᨠᩣᩴ (กาํ), ลาว ກຳ (กำ), ไทใหญ่ ၵမ် (กัม), พ่าเก ကံ (กํ), อาหม 𑜀𑜪 (กํ), จ้วง gaem, แสก กั๋ม


ᦂᧄ

เดือนยี่ (เดือนที่ ๒ ทางจันทรคติ)


ᦂᧄ

ยืมมาจากบาลี กมฺม


ᦶᦂᧂ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kɛːŋᴬ², จากจีนยุคกลาง 羹 (MC kaeng); ร่วมเชื้อสายกับไทย แกง, คำเมือง ᨠᩯ᩠ᨦ (แกง), เขิน ᨠᩯ᩠ᨦ (แกง), ลาว ແກງ (แกง), ไทใหญ่ ၵႅင် (แกง), ไทใต้คง ᥐᥦᥒ (แกง), แสก เก๋ง


ᦂᦱᧇ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 甲 (MC kaep, “เปลือก; เกราะ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย กาบ, คำเมือง ᨠᩣ᩠ᨷ (กาบ), ลาว ກາບ (กาบ), เขิน ᨠᩣ᩠ᨷ (กาบ), ไทใหญ่ ၵၢပ်ႇ (ก่าป), อาหม 𑜀𑜆𑜫 (กป์), จ้วงแบบหนง gaeb

กลีบ, กลีบดอก


ᦂᦱᧇ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 甲 (MC kaep, “อันดับที่ 1 ใน 10 ของแผนภูมิสวรรค์”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩣ᩠ᨷ (กาบ)

ชื่อปีที่ 1 ของรอบ 10 ปี, คำกำกับชื่อปีตามวิธีนับศักราชตรงกับเลข 1


ᦔᦲᧃᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปิ่น, ลาว ປິ່ນ (ปิ่น), คำเมือง ᨸᩥ᩠᩵ᨶ (ปิ่น), เขิน ᨸᩥ᩠᩵ᨶ (ปิ่น)


ᦔᦲᧃᧈ

ตัดมาจาก ᦔᦲᧃᧈᦊᦱᧈ (ปี่นหย่า)

วิธี, หนทาง, ทาง


ᦔᦲᧃᧈ

ยืมมาจากจีน 病 (bìng)


ᦈᧄ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၸမ် (จัม)

แหแผ่ออกเป็นสี่เหลี่ยม


ᦌᦸᧃᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซ้อน, ลาว ຊ້ອນ (ซ้อน)


ᦌᦱᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซาง, ลาว ຊາງ (ซาง), คำเมือง ᨪᩣ᩠ᨦ (ซาง), เขิน ᨪᩣ᩠ᨦ (ซาง), ไทใหญ่ သၢင်း (ส๊าง)

ซาง (ไผ่ชนิดหนึ่ง)


ᦌᦱᧂ

ยืมมาจากจีนกลาง 廠／厂 (chǎng)


ᦃᦸᧆᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขอด, ลาว ຂອດ (ขอด), คำเมือง ᨡᩬᨯ (ขอด), เขิน ᨡᩬᨯ (ขอด), ไทใหญ่ ၶွတ်ႇ (ข่อ̂ต)


ᦉᧅ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สัก, ลาว ສັກ (สัก), คำเมือง ᩈᩢ᩠ᨠ (สัก), เขิน ᩈᩢ᩠ᨠ (สัก), ไทใหญ่ သၵ်း (สั๊ก)


ᦀᦲᧈ

รูปแบบอื่นของ ᦀᦲᦰ (อีะ)


ᦉᦱᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส่า, ลาว ສ່າ (ส่า), คำเมือง ᩈ᩵ᩣ (ส่า), เขิน ᩈ᩵ᩣ (ส่า)


ᦶᦣᧁᧈ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຮ່ວ (เฮ่ว), คำเมือง ᩁ᩠᩵ᨿᩅ (ร่ยว) หรือ ᩁᩮ᩠᩵ᩅ (เร่ว), เขิน ᩁ᩠ᨿᩴ᩵ (รยํ่), ไทใหญ่ ႁဵဝ်ႈ (เห้ว)


ᦋᦱᧂᧈᦃᧇ

ᦋᦱᧂᧈ (ช่าง, “ช่าง, ผู้เชี่ยวชาญ”) + ᦃᧇ (ฃับ, “ขับร้อง”)


ᦋᦱᧂᧈᦣᦸᧂᧉ

ᦋᦱᧂᧈ (ช่าง, “ช่าง, ผู้เชี่ยวชาญ”) + ᦃᧇ (ฃับ, “ร้อง”)


ᦓᦱᦞᦸᧃ

ᦓᦱ (นา) + ᦞᦸᧃ (วอ̂น, “ฤดูใบไม้ผลิ, วสันตฤดู, ชื่นใจ”)


ᦩᦱᧄᦅᦹᧆ

ᦩᦱᧄ (ฅวาม, “ความ”) + ᦅᦹᧆ (คืด, “คิด”)


ᦌᦸᧉᦶᦉᧁᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 小學／小学

โรงเรียนประถมศึกษา


ᦓᧄᧉᦋᦱᧂᧈ

ᦓᧄᧉ (นั้ม, “น้ำ”) + ᦋᦱᧂᧈ (ช่าง, “ช่าง, ผู้เชี่ยวชาญ, ชำนาญ, สามารถ”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨶ᩶ᩣᩴᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (น้าํช่าง)

ความสามารถ, ฝีมือ, ความเชี่ยวชาญ, ทักษะ, ความชำนาญ


ᦷᦉᧇᦑᦱᧂ

ᦷᦉᧇ (โสบ, “ปาก”) + ᦑᦱᧂ (ทาง, “ทาง”)

ชุมทาง, ทางแยก, สี่แยก, แพร่ง

ท่า, ศูนย์การค้า, แหล่งค้าขาย


ᦂᦱᧂᦺᦐ

ᦂᦱᧂ (กาง, “กลาง”) + ᦺᦐ (ไหน, “เช้า”); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨠᩣ᩠ᨦᩉ᩠ᨶᩱ (กางไหน), ไทใหญ่ ၵၢင်ၼႂ် (กางใน)

เช้า, ตอนเช้า, ยามเช้า, งาย


ᦩᦸᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ควัน, ลาว ຄວັນ (ควัน), ไทใหญ่ ၵႂၢၼ်း (กฺว๊าน), ၵွၼ်း (ก๊อ̂น), ၵႂၼ်း (กฺวั๊น), หรือ ၵၼ်း (กั๊น), ไทใต้คง ᥑᥩᥢᥰ (ฃ๊อ̂น) หรือ ᥐᥩᥢᥰ (ก๊อ̂น), อาหม 𑜁𑜨𑜃𑜫 (ขอ̂น์), แสก กฺ๊อน


ᦂᦱᧅ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กาก, ลาว ກາກ (กาก)

ร่าง (เอกสาร)


ᦗᦲᧆᦋᦃᦸᧆ

ᦗᦲᧆᦋ (พีดช, “รสชาติ”) + ᦃᦸᧆ (ฃอ̂ด, “ขอด”); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨻᩥᨩ᩠ᨩᨡᩬᨯ (พิชชขอด)

ᨻᩥᨩ᩠ᨩᨡᩬ᩵ᨯ
พีดชฃอ̂ด (transliteration)


ᦶᦉᧃᦺᦡ

ᦶᦉᧃ (แสน, “แสน”) + ᦺᦡ (ได, “ใด”); เทียบจีน 萬事 (wànshì, “ทุกอย่าง (ตามตัวอักษร: หมื่นสิ่ง)”)

ทุกสิ่ง, ทุกอย่าง


ᦂᦱᧂᦠᦱᧁ

ᦂᦱᧂ (กาง, “กลาง”) + ᦠᦱᧁ (หาว, “หาว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย กลางหาว, ลาว ກາງຫາວ (กางหาว), คำเมือง ᨠᩖᩣ᩠ᨦᩉᩣ᩠ᩅ (กลางหาว), เขิน ᨠᩣ᩠ᨦᩉᩣ᩠ᩅ (กางหาว), ไทใหญ่ ၵၢင်ႁၢဝ် (กางหาว)

กลางหาว, ท้องฟ้า, อากาศ


ᦶᦆ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨤᩯ (แฅ)

ᦂᦲᧃ ᦋᦲᧃᧉ ᧓ ᦵᦋᦲᧉ ᦕᧅ ᧓ ᦵᦋᦲᧉ ᧞ ᦶᦆ ᦵᦋᦲᧉ ᧑

กินเนื้อ 3 ชนิด ผัก 3 ชนิด และแกงชนิดหนึ่ง

กีน ชี้น 3 เชี้ ผัก 3 เชี้ แหล แฅ เชี้ 1


ᦶᦆ

รูปแบบอื่นของ ᦶᦩ (แฅว)


ᦕᦴᧉᦀᦸᧃᦷᦠ

ᦕᦴᧉ (ผู้, “ผู้”) + ᦀᦸᧃ (ออ̂น, “ก่อน”) + ᦷᦠ (โห, “หัว”)

ผู้นำ, หัวหน้า


ᦘᦸᧄᧉᦷᦜᧂ

ᦘᦸᧄᧉ (ภ้อ̂ม, “การประชุม, พร้อม”) + ᦷᦜᧂ (โหลง, “หลวง, ใหญ่”)

การชุมนุม, การประชุม


ᦷᦠᦺᦈ

ᦷᦠ (โห, “หัว”) + ᦺᦈ (ไจ, “ใจ”)

คำเรียกเพื่อแสดงถึงความรักจากพ่อแม่ถึงลูก; แก้วตาดวงใจ


ᦂᦸᧃᧈᦀᦸᧃ

ᦂᦸᧃᧈ (ก่อ̂น, “ก่อน”) + ᦀᦸᧃ (ออ̂น, “ออน”)

ผู้นำ, หัวหน้า


ᦅᦳᧃᦡᦲᧇ

ᦅᦳᧃ (คุน, “คน”) + ᦡᦲᧇ (ดีบ, “ดิบ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย คนดิบ, ลาว ຄົນດິບ (ค็นดิบ), คำเมือง ᨤᩫ᩠ᨶᨯᩥ᩠ᨷ (ฅ็นดิบ), เขิน ᨤᩫ᩠ᨶᨯᩥ᩠ᨷ (ฅ็นดิบ), ไทใหญ่ ၵူၼ်းလိပ်း (กู๊นลิ๊ป)


ᦓᧅᦕᦱᧆ

ᦓᧅ (นัก, “นัก”) + ᦕᦱᧆ (ผาด, “ปราชญ์”)


ᦶᦙᧈᦓᧄᧉ

ᦶᦙᧈ (แม่, “แม่”) + ᦓᧄᧉ (นั้ม, “น้ำ”)

แม่นั้ม (transliteration)
ᦉᦲᧃᧉ
ᦑᦲᧈ
ᦶᦙᧈ


ᦷᦣᧂᦶᦃᧅᧈ

ᦷᦣᧂ (โฮง, “โรง”) + ᦶᦃᧅᧈ (แฃ่ก, “แขก”)


ᦜᦱᧃ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลาน, คำเมือง ᩉᩖᩣ᩠ᨶ (หลาน), เขิน ᩉᩖᩣ᩠ᨶ (หลาน), ลาว ຫຼານ (หลาน), ไทดำ ꪨꪱꪙ (หลาน), ไทใหญ่ လၢၼ် (ลาน), ไทใต้คง ᥘᥣᥢᥴ (ล๋าน), อาหม 𑜎𑜃𑜫 (ลน์), จ้วง lan, แสก หล่าน


ᦃᧁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขา, ลาว ເຂົາ (เข็า), คำเมือง ᨡᩮᩢᩣ (เขัา), เขิน ᨡᩮᩢᩣ (เขัา), ไทใหญ่ ၶဝ် (ขว)

เขา (สิ่งแข็งและแหลมที่งอกออกจากหัว)


ᦃᧁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขา, ลาว ເຂົາ (เข็า), คำเมือง ᨡᩮᩢᩣ (เขัา), เขิน ᨡᩮᩢᩣ (เขัา)

เขา (เนินสูง), ภูเขา


ᦊᦱᧂᧈ

จากจีนเก่า 樣 (OC *laŋs); ร่วมเชื้อสายกับไทย อย่าง, ลาว ຢ່າງ (อย่าง), คำเมือง ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ (อย่าง), เขิน ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ (อย่าง)


ᦌᦳᧃᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 村 (cūn)


ᦷᦂᧅᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၵူၵ်ႇ (กู่ก)

กล่อง, ภาชนะใส่ของ, เปลือก


ᦃᦸ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขอ, ลาว ຂໍ (ขํ), คำเมือง ᨡᩬᩴ (ขอํ), เขิน ᨡᩳ (ขอ), ไทใหญ่ ၶေႃ (ขอ̂)


ᦟᦲ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩦ (ลี), เขิน ᩃᩦ (ลี)


ᦟᦲ

ยืมมาจากจีนกลาง 旅 (lǚ)

กองพัน, กองพลน้อย


ᦌᦳᧄ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨪᩩᨾ (ซุม), ไทใหญ่ သုမ်း (สุ๊ม)


ᦢᦱᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่า, ลาว ບ່າ (บ่า), คำเมือง ᨷ᩵ᩤ (บ่า), เขิน ᨷ᩵ᩤ (บ่า), ไทใหญ่ မႃႇ (ม่า) หรือ ဝႃႇ (ว่า)


ᦺᦃ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไข, ลาว ໄຂ (ไข), คำเมือง ᨡᩱ (ไข), เขิน ᨡᩱ (ไข), ไทใหญ่ ၶႆ (ไข)


ᦎᦳᧃᧉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tonꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ต้น, คำเมือง ᨲᩫ᩠᩶ᨶ (ต็้น), เขิน ᨲᩫ᩠᩶ᨶ (ต็้น), ลาว ຕົ້ນ (ต็้น), ไทใหญ่ တူၼ်ႈ (ตู้น), ไทใต้คง ᥖᥨᥢᥲ (โต้น), พ่าเก တုꩫ် (ตุน์), อาหม 𑜄𑜤𑜃𑜫 (ตุน์)


ᦝᦴ

ยืมมาจากจีนกลาง 副 (fù)

รอง, ผู้ช่วย, ผู้ทำการแทน


ᦺᦘᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไพร่, ลาว ໄພ່ (ไพ่), คำเมือง ᨻᩕᩱ᩵ (ไพร่), เขิน ᨽᩱ᩵ (ไภ่), ᨻᩕᩱ᩵ (ไพร่)

ไพร่ฟ้า, ประชาชน, สามัญชน


ᦏᦱᧃᧉ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖ້ານ (ถ้าน), คำเมือง ᨳ᩶ᩣ᩠ᨶ (ถ้าน), เขิน ᨳ᩶ᩣ᩠ᨶ (ถ้าน), ไทใหญ่ ထၢၼ်ႈ (ถ้าน)

ชั้น, ขั้น, ลำดับ, ตำแหน่ง, ระดับ


ᦑᦰ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨴᩡ (ทะ)

ห้าม, ป้องกัน, ยับยั้ง, ป้องปัด


ᦶᦙᧂ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mlɛːŋᴬ, จากไทดั้งเดิม *m.leːŋᴬ, จากจีนยุคกลาง 螟蛉 (MC meng leng); ร่วมเชื้อสายกับไทย แมลง และ แมง, ลาว ແມງ (แมง), คำเมือง ᨾᩯ᩠ᨦ (แมง) หรือ ᨾᩯᩖᨦ (แมลง), เขิน ᨾᩯ᩠ᨦ (แมง), ไทใหญ่ မႅင်း (แม๊ง), ไทใต้คง ᥛᥦᥒᥰ (แม๊ง), จ้วง nengz

แมลง, แมง, เชื้อโรค

เดียรัจฉาน, สัตว์ป่า (เช่น เสือ)


ᦠᦸᧄ

เทียบเขมร ខ្ទឹមក្រហម (ขฺทึมกฺรหม, “หอมแดง; กระเทียมแดง”)


ᦂᦱᧃᦢᦱᧃᧉᦂᦱᧃᦵᦙᦲᧂ

ᦂᦱᧃ (กาน, “การ”) + ᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ (บ้านเมีง, “บ้านเมือง”)

งานชุมชน, โครงการชุมชน


ᦵᦛᧀᧈᦵᦌᦲᧃᧈᦋᦴᦋᦹᧉ

ยืมมาจากจีนกลาง [Term?]

สถิติศาสตร์, สถิติ


ᦃᦸᧂᦔᦳᧅᧈᦷᦆᦶᦔᧂ

ᦃᦸᧂᦷᦆ (ฃอ̂งโฅ, “สิ่งของ”) + ᦔᦳᧅᧈ (ปุ่ก, “ปลูก”) + ᦶᦔᧂ (แปง, “แปลง, ทำ, สร้าง”)


ᦋᦸᧂᧈᦵᦣᧆᦑᦱᧂᦶᦔᧂ

ᦋᦸᧂᧈᦑᦱᧂ (ช่อ̂งทาง, “ทาง, ช่องทาง”) + ᦵᦣᧆᦶᦔᧂ (เฮดแปง, “ทำ, ปฏิบัติ, สร้าง”)

กิจกรรม, ปฏิบัติการ, สิ่งที่ทำ, อาชีพ


ᦓᧄᧉᦶᦆᧄᧉᦓᧄᧉᦡᦲ

ᦓᧄᧉ (นั้ม, “น้ำ”) + ᦶᦆᧄᧉᦡᦲ (แฅ้มดี, “ละเอียดอ่อน, พิถีพิถัน, ถี่ถ้วน”)

ความระมัดระวัง


ᦝᦱᧂᧈᦀᦱᧃᧈᦓᦱᦑᦲ

ᦝᦱᧂᧈᦀᦱᧃᧈ (ฟ่างอ่าน, “แผน”) + ᦓᦱᦑᦲ (นาที, “แผน”); ᦝᦱᧂᧈᦀᦱᧃᧈ (ฟ่างอ่าน) มาจากจีนกลาง 方案


ᦂᦱᧃᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ

การบ้านการเมือง, การเมือง, การบริหารของรัฐบาล, เรื่องราวหรือปัญหาของสาธารณชน


ᦩᦱᧄᦣᧅᦩᦱᧄᦶᦗᧂ

ᦩᦱᧄ (ฅวาม, “ความ”) + ᦣᧅᦶᦗᧂ (ฮักแพง, “รัก”)


ᦂᦱᧃᦵᦣᧆᦉᦱᧂᧉ

ᦂᦱᧃ- (กาน-, “การ”) + ᦵᦣᧆᦉᦱᧂᧉ (เฮดส้าง, “ผลิต, ทำ, สร้าง”)

คำอาการนามของ ᦵᦣᧆᦉᦱᧂᧉ (เฮดส้าง)


ᦂᦱᧃᦶᦋᧆᦈᦲᧂ

ᦂᦱᧃ (กาน, “การ”) + ᦶᦋᧆᦈᦲᧂ (แชดจีง, “แท้จริง, ชัดเจน”)


ᦅᦳᧃᦶᦃᧅᧈ

ᦅᦳᧃ (คุน, “คน”) + ᦶᦃᧅᧈ (แฃ่ก, “แขก”)

ผู้โดยสาร, คนโดยสาร


ᦅᦳᧃᦐᦳᧄᧈ

ᦅᦳᧃ (คุน, “คน”) + ᦐᦳᧄᧈ (หนุ่ม, “หนุ่ม, สาว, อ่อนวัย, รุ่น”)

เยาวชน, คนหนุ่มคนสาว


ᦓᦳᧂᧉᦌᦱᧂ

ยืมมาจากจีนกลาง 農場／农场


ᦂᦱᧃᦎᦱᦡᦲ

ᦂᦱᧃ (กาน, “การ”) + ᦎᦱᦡᦲ (ตาดี, “ผลประโยชน์”)

ผลประโยชน์, ประโยชน์, ผลดี, กำไร


ᦂᦱᧃᧈᦔᦴᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 幹部／干部

ผู้ปฏิบัติงาน หรือบุคคลผู้มีตำแหน่งทางการเมือง; ก้านปู้


ᦆᦱᧁᧈᦂᦱᧃ

ᦆᦱᧁᧈ (ฅ่าว, “เรื่อง”) + ᦂᦱᧃ (กาน, “การ”)


ᦵᦈᦲᧃᧈᦝᦴ

ᦵᦈᦲᧃᧈ (เจี่น, “เขต, เทศมณฑล”) + ᦝᦴ (ฟู, “รอง”)


ᦶᦎᧃᧈᦍᦲᧃ

ยืมมาจากจีนกลาง 電影／电影 (diànyǐng)


ᦉᦳᧃᧉᦅᧁᧉ

ᦉᦳᧃᧉ (สุ้น, “จุดเริ่มต้น, จุดกำเนิด”) + ᦅᧁᧉ (เค้า, “เค้า, ต้น”)

ตอนต้น, จุดเริ่มต้น


ᦓᦱᧄᦗᦱᧆ

ᦓᦱᧄ (นาม, “นาม”) + ᦗᦱᧆ (พาด, “พาด”)

เลขอนุกรม, เลขลำดับ, หมายเลขของประตู, หมายเลขของหน้ากระดาษ


ᦶᦙᧈᦵᦣᦲᧃ

ᦶᦙᧈ (แม่, “แม่”) + ᦵᦣᦲᧃ (เฮีน, “เรือน”)

แม่เรือน, หญิงที่แต่งงานแล้ว


ᦷᦃᧇᧈᦔᦲ

ᦷᦃᧇᧈ (โฃ่บ, “ขวบ”) + ᦔᦲ (ปี, “ปี”)


ᦉᦳᧅᦉᦱᧈ

ᦉᦳᧅ (สุก, “สุข”) + ᦉᦱᧈ (ส่า, “สุข, สุขสันต์”)

สันติภาพ, ความสงบ, ความร่มเย็น


ᦓᦲᧉᦑᦱᧃ

ยืมมาจากบาลี นิทาน (“เหตุ; เค้ามูล”)

นิทาน, เรื่องเล่า (เรื่องจริงหรือสมมุติ)


ᦚᦳᧂᦖᦴᧈ

ᦚᦳᧂ (ฝุง, “ฝูง”) + ᦖᦴᧈ (หมู่, “หมู่”)


ᦩᦱᧄᦣᧅ

ᦩᦱᧄ- (ฅวาม-, “ความ”) + ᦣᧅ (ฮัก, “รัก”)

คำอาการนามของ ᦣᧅ (ฮัก)


ᦂᦸᦺᦙᧉ

ᦂᦸ (กอ̂, “ต้น, กอ”) + ᦺᦙᧉ (ไม้, “ไม้”); ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪀꪷꪼꪣ꫁ (กํไม้)


ᦉᦎᦸᧃᧉ

สั่น, สะเทือน


ᦷᦞᦠᦱᧃ

จากบาลี โวหาร

โวหาน (transliteration)
ᩅᩰᩉᩣ᩠ᨶ
ᩅᩰᩉᩣ᩠ᩁ
ᦵᦋᦲᧉ

วรรณกรรม, วรรณคดี


ᦉᦎᦞᧆ

ᦉᦎ (สต, “สต”) + ᦞᧆ (วัด, “วัสสะ”); จากบาลี สต + วสฺส

ศตวรรษ, ศตพรรษ


ᦷᦠᦈᧅ

ᦷᦠ (โห, “หัว”) + ᦈᧅ (จัก, “จักร”)

เครื่องจักร, เครื่องกล


ᦞᦲᧉᦺᦓ

ยืมมาจากบาลี วินย


ᦓᦱᧄ

ยืมมาจากบาลี นาม


ᦟᦰᦒᦱ

ยืมมาจากพม่า ရထား (รถา:), จากบาลี รถ

ᦟᦰᦒᦱ ᦠᦸᧂᧉ ᦵᦙᦲᧂ ᦷᦜᧂ ᦟᦱᧅ ᦶᦃᧅᧈ.

รถไฟที่เมืองใหญ่ขนส่งผู้โดยสาร

ละธา ห้อ̂ง เมีง โหลง ลาก แฃ่ก.


ᦟᦰᦒᦲ

ยืมมาจากสันสกฤต ऋद्धि (ฤทฺธิ)

ฤทธิ์, อำนาจ, เดช


ᦔᦸᧆᧈᦶᦙᧂ

ᦔᦸᧆᧈ (ป่อ̂ด, “ปอด”) + ᦶᦙᧂ (แมง, “แมลง, แมง, มะเร็ง, ผุ”)


ᦂᦱᧃᦌᦱᧉᦶᦋᧆ

ᦂᦱᧃ- (กาน-, “การ”) + ᦌᦱᧉᦶᦋᧆ (ซ้าแชด, “สืบสวน, ตรวจตรา”)

คำอาการนามของ ᦌᦱᧉᦶᦋᧆ (ซ้าแชด)


ᦂᦱᧃᦵᦟᧂᧉᦡᦴ

ᦂᦱᧃ- (กาน-) + ᦵᦟᧂᧉᦡᦴ (เล้งดู)

คำอาการนามของ ᦵᦟᧂᧉᦡᦴ (เล้งดู)


ᦂᦱᧃᦷᦔᧅᦣᦸᧂ

ᦂᦱᧃ- (กาน-) + ᦷᦔᧅᦣᦸᧂ (โปกฮอ̂ง)

คำอาการนามของ ᦷᦔᧅᦣᦸᧂ (โปกฮอ̂ง)


ᦎᦻᧈᦶᦗᧁ

ยืมมาจากจีนกลาง 代表 (dàibiǎo)

ผู้แทน, ตัวแทน


ᦚᦳᧂᦓᦲᦰ

ᦚᦳᧂ (ฝุง, “ฝูง, พวก”) + ᦓᦲᦰ (นีะ, “นี้”)

และอื่น ๆ, ฯลฯ


ᦎᦱᧂᦎᦱ

ᦎᦱᧂ (ตาง, “แทน, ต่าง”) + ᦎᦱ (ตา, “ตา”)

มนตรี, ตัวแทนของเจ้าเมือง (คือ พระราชา) หรือรัฐบาล


ᦕᦴᧉᦋᦻ

ᦕᦴᧉ (ผู้, “ผู้”) + ᦋᦻ (ชาย, “ชาย”)


ᦗᧃᦓᦱ

ᦗᧃ (พัน, “พัน”) + ᦓᦱ (นา, “นา”); ในอดีตเขต "พันนา" เป็นเขตที่มีนา 1000 แปลง


ᦚᦳᧃᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝุ่น, ลาว ຝຸ່ນ (ฝุ่น), คำเมือง ᨺᩩ᩵ᩁ (ฝุ่ร), เขิน ᨺᩩ᩵ᩁ (ฝุ่ร), ไทใหญ่ ၽုၼ်ႇ (ผุ่น) หรือ ၾုၼ်ႇ (ฝุ่น)

ᦵᦚᦲᧃᧈ
ᦚᦹᧃᧈ
ฝุ่น (transliteration)
ᨺᩩ᩵ᩁ


ᦵᦂᧆ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เกล็ด หรือ สะเก็ด, ลาว ເກັດ (เกัด) หรือ ສະເກັດ (สะเกัด), คำเมือง ᨠᩮᩖᨯ (เกลด) หรือ ᨠᩮ᩠ᨯ (เกด), เขิน ᨠᩮ᩠ᨯ (เกด), ไทใหญ่ ၵဵတ်း (เก๊ต)


ᦌᦱᧉ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊ້າ (ซ้า), คำเมือง ᨪ᩶ᩣ (ซ้า), เขิน ᨪ᩶ᩣ (ซ้า), ไทใหญ่ သႃႉ (ส๎า), จ้วง sax (ซ้า-ตะกร้า), จ้วงแบบจั่วเจียง sax (ซ้า-ตะกร้า)

ตะกร้าชนิดหนึ่ง มีปากกว้างและโดยมากมีหูจับด้านเดียว


ᦅᦱᧂᧉ

เครื่องกดเส้นบะหมี่ชนิดหนึ่ง


ᦵᦏᧂ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖຽງ (ถยง), คำเมือง ᨳ᩠ᨿᨦ (ถยง), เขิน ᨳ᩠ᨿᨦ (ถยง), ไทใหญ่ ထဵင် (เถง)

กระท่อมชั่วคราว, ซุ้ม, ที่กำบัง


ᦵᦊᦲᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เยื่อ, ลาว ເຫຍື້ອ (เหยื้อ), คำเมือง ᩉ᩠ᨿᩮᩬᩥ᩶ᩋ (เหยอิ้อ), เขิน ᩉ᩠ᨿᩮᩨ᩶ᩋ (เหยื้อ), ไทใหญ่ ယိူဝ်ႈ (เยิ้ว)


ᦔᦸᧆᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปอด, ลาว ປອດ (ปอด), คำเมือง ᨸᩬᨯ (ปอด), เขิน ᨸᩬᨯ (ปอด), ไทใหญ่ ပွတ်ႇ (ป่อ̂ต)


ᦷᦇᧂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งวง, คำเมือง ᨦ᩠ᩅᨦ (งวง), เขิน ᨦ᩠ᩅᨦ (งวง), ลาว ງວງ (งวง), ไทใหญ่ ငူင်း (งู๊ง), ไทใต้คง ᥒᥨᥒᥰ (โง๊ง), อาหม 𑜂𑜤𑜂𑜫 (งุง์)


ᦶᦠᧃ

อ่านผิดมาจาก ᦶᦐ (แหน) ซึ่งเมื่อเขียนด้วยอักษรธรรมจะสะกดคล้ายกันคือ ᩉ᩠ᨶᩯ (แหน) (ห-น-แอ) / ᩉᩯ᩠ᨶ (แหน) (ห-แอ-น)

แหน (ไม้น้ำ)


ᦆᧁᦉᦹᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 考試／考试 (kǎoshì)


ᦠᦸᧂᧉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰrɔːŋꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้อง, ลาว ຫ້ອງ (ห้อง), คำเมือง ᩉᩬ᩶ᨦ (หอ้ง), เขิน ᩉᩬ᩶ᨦ (หอ้ง), ไทใหญ่ ႁွင်ႈ (ห้อ̂ง)

ที่, ที่ว่าง, ที่อยู่, ห้อง, กล่องเลือก


ᦄᧁᧉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰŋawꟲ¹, จากจีนเก่า 藕 (OC *ŋoːʔ, “รากบัว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เหง้า, ลาว ເຫງົ້າ (เหง็้า), คำเมือง ᩉ᩠ᨦᩮᩢ᩶ᩣ (เหงั้า), เขิน ᩉ᩠ᨦᩮᩢ᩶ᩣ (เหงั้า), ไทใหญ่ ငဝ်ႈ (ง้ว)

เหง้า, เค้า, ต้น, ตอ, โคน

บรรพบุรุษ, ต้นตระกูล


ᦟᦲᧃᧈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lilᴮ，ร่วมเชื้อสายกับไทย ลิ่น, ลาว ລິ່ນ (ลิ่น), คำเมือง ᩃᩥ᩠᩵ᨶ (ลิ่น), เขิน ᩃᩥ᩠᩵ᨶ (ลิ่น), ไทใหญ่ လိၼ်ႈ (ลิ้น)


ᦟᦲᧂ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *liːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลิง, คำเมือง ᩃᩥ᩠ᨦ (ลิง), เขิน ᩃᩥ᩠ᨦ (ลิง), ลาว ລີງ (ลีง), ไทดำ ꪩꪲꪉ (ลิง), ไทขาว ꪩꪲꪉ, ไทใหญ่ လိင်း (ลิ๊ง), ไทใต้คง ᥘᥤᥒᥰ (ลี๊ง), คำตี้ လိင်း, พ่าเก လိင် (ลิง์), อาหม 𑜎𑜢𑜂𑜫 (ลิง์), ปู้อี lingz, จ้วง lingz, แสก ลิ๊ง


ᦟᦱᧇ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาบ, ลาว ລາບ (ลาบ), คำเมือง ᩃᩣ᩠ᨷ (ลาบ), เขิน ᩃᩣ᩠ᨷ (ลาบ)

ลาบแบบไทลื้อ


ᦟᦱᧇ

ยืมมาจากบาลี ลาภ

ลาภ, โชค (ร้ายหรือดี)


ᦟᦱᧉ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩃ᩶ᩣ (ล้า)


ᦟᦱᧄᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ล่าม, ลาว ລ່າມ (ล่าม), คำเมือง ᩃ᩵ᩣ᩠ᨾ (ล่าม), เขิน ᩃ᩵ᩣ᩠ᨾ (ล่าม), ไทใหญ่ လၢမ်ႈ (ล้าม)

ผู้ประกาศในเมืองเล็ก, ผู้เก็บอาหารให้วัดวาอาราม


ᦟᦱᧃ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาน, ลาว ລານ (ลาน), คำเมือง ᩃᩣ᩠ᨶ (ลาน), เขิน ᩃᩣ᩠ᨶ (ลาน), ไทใหญ่ လၢၼ်း (ล๊าน)


ᨽ᩶ᩣ

รูปแบบอื่นของ ᦘᦱᧉ (ภ้า)


ᦏᦾᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ้อย, ลาว ຖ້ອຍ (ถ้อย), คำเมือง ᨳᩬ᩠᩶ᨿ (ถอ้ย), เขิน ᨳᩭ᩶ (ถอย้), ไทใหญ่ ထွႆႈ (ถ้อ̂ย)

ถ้อย, ถ้อยคำ

คำแนะนำ, คำสั่งสอน


ᦶᦜᧃᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥘᥦᥢᥱ (แล่น)


ᦂᦱᧃᦂᦲᧆᧈᦵᦅᦲᧂ

ᦂᦱᧃ- (กาน-, “การ”) + ᦂᦲᧆᧈᦵᦅᦲᧂ (กี่ดเคีง, “กีดขวาง, ขัดขวาง”)

คำอาการนามของ ᦂᦲᧆᧈᦵᦅᦲᧂ (กี่ดเคีง)


ᦃᧁᧉᦌᦾ

ᦃᧁᧉ (เฃ้า) + ᦌᦾ (ซอ̂ย)


ᦘᦱᧉᦵᦉᧄᧉᦔᦲᧉ

ᦘᦱᧉ (ภ้า, “พร้า, มีด”) + ᦵᦉᧄᧉ (เส้ม, “เสี้ยม, เหลา”) + ᦔᦲᧉ (ปี้, “ดินสอ”)


ᦈᧁᧉᦓᧂᧈᦋᦱᧂᧉ

ᦈᧁᧉ (เจ้า, “เจ้า”) + ᦓᧂᧈ (นั่ง, “นั่ง”) + ᦋᦱᧂᧉ (ช้าง, “ช้าง”)

พระเจ้าแผ่นดิน


ᦶᦋᧃᧉᦝᦱᧉ

ᦶᦋᧃᧉ (แช้น, “ชั้น”) + ᦝᦱᧉ (ฟ้า, “ฟ้า”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊັ້ນຟ້າ (ซั้นฟ้า), เขิน ᨩᩢ᩠᩶ᨶᨼ᩶ᩣ (ชั้นฟ้า)

เมืองฟ้า, สวรรค์


ᦃᦹᧃᧉᦺᦡᦺᦜ

ᦃᦹᧃᧉᦺᦡ (ฃื้นได, “บันได”) + ᦺᦜ (ไหล, “ไหล”)


ᦢᦱᧃᧉᦺᦎᧉᦓᦱᦵᦐᦲ

ᦢᦱᧃᧉ (บ้าน, “บ้าน”) + ᦺᦎᧉ (ไต้, “ใต้”) + ᦓᦱ (นา, “นา”) + ᦵᦐᦲ (เหนี, “เหนือ”)

บ้านใกล้เรือนเคียง

หมู่บ้านใกล้เคียง


ᦵᦐᦲᦷᦜᧂ

ᦵᦐᦲ (เหนี, “เหนือ”) + ᦷᦜᧂ (โหลง, “หลวง”)


ᦵᦣᦲᧃᦺᦎᧉᦓᦱᦵᦐᦲ

ᦵᦣᦲᧃ (เฮีน, “เรือน, บ้าน”) + ᦺᦎᧉ (ไต้, “ใต้”) + ᦓᦱ (นา, “นา”) + ᦵᦐᦲ (เหนี, “เหนือ”)

บ้านใกล้เรือนเคียง


ᦀᦻᦝᦱᧉ

ᦀᦻ (อาย, “กลิ่นอาย, ไอ”) + ᦝᦱᧉ (ฟ้า, “ฟ้า”)


ᦈᧁᧉᦟᦳᧄᧈᦝᦱᧉ

ᦈᧁᧉ (เจ้า, “เจ้า”) + ᦟᦳᧄᧈ (ลุ่ม, “ลุ่ม, ล่าง”) + ᦝᦱᧉ (ฟ้า, “ฟ้า”)


ᦉᦻᦝᦱᧉ

ᦉᦻ (สาย, “สาย”) + ᦝᦱᧉ (ฟ้า, “ฟ้า”)

สายฟ้า (แสงที่เป็นสายแวบวาบเมื่อฟ้าแลบฟ้าผ่า)


ᦺᦝᦝᦱᧉ

ยืมมาจากไทย ไฟฟ้า; เหมือนกับ ᦺᦝ (ไฟ) + ᦝᦱᧉ (ฟ้า)


ᦵᦃᧃ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย กางเขน, ลาว ກາງເຂນ (กางเขน)


ᨠᩣᩴ

รูปแบบอื่นของ ᦂᧄ (กัม)


ᨷ᩠ᩅ᩶ᩁ

รูปแบบอื่นของ ᦷᦢᧃᧉ (โบ้น)


ᦏᦴᧈ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖູ່ (ถู่), เขิน ᨳᩪ᩵ (ถู่), ไทใหญ่ ထူႇ (ถู่)


ᦉᦵᦟᧄ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩃ᩠ᨿᨾ (สลยม), เขิน ᨪᩃ᩠ᨿᨾ (ซลยม); เทียบมอญ သၠီ (สฺลิํ) [ซะลิม]


ᦶᦐ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰneːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แหน, ลาว ແໜ (แหน)

แหน (ไม้น้ำ)


ᦵᦋᦲᧅᦵᦜᧅ

ᦵᦋᦲᧅ (เชีก, “เชือก”) + ᦵᦜᧅ (เหลก, “เหล็ก”); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၸိူၵ်ႈလဵၵ်း (เจิ้กเล๊ก)


ᦷᦂᧇᦂᦲᧃᦵᦡᦲᧃ

ᦷᦂᧇ (โกบ, “กบ”) + ᦂᦲᧃ (กีน, “กิน”) + ᦵᦡᦲᧃ (เดีน, “เดือน”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກົບກິນເດືອນ (ก็บกินเดือน), อีสาน กบกินเดือน, คำเมือง ᨠᩫ᩠ᨷᨠᩥ᩠ᨶᨯᩮᩬᩥᩁ (ก็บกินเดอิร), เขิน ᨠᩫ᩠ᨷᨠᩥ᩠ᨶᨯᩮᩨ᩠ᨶ (ก็บกินเดืน), ไทใหญ่ ၵူပ်းၵိၼ်လိူၼ် (กู๊ปกินเลิน)

จันทรุปราคา, จันทรคราส


ᦵᦊᧃᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เอียน หรือ เอี่ยน หรือ เหยี่ยน, คำเมือง ᩋ᩠ᨿ᩵ᩁ (อย่ร) หรือ ᩀ᩠ᨿ᩵ᩁ (อยย่ร), อีสาน เอียน, ลาว ອ່ຽນ (อ่ยน), ไทใหญ่ ယဵၼ်ႇ (เย่น), ไทใต้คง ᥕᥥᥢᥱ (เย่น)

(ᦔᦱ~) ปลาไหล


ᦞᦱᧈᦶᦈᧂᧉ

ᦞᦱᧈ (ว่า, “ว่า”) + ᦶᦈᧂᧉ (แจ้ง, “แจ้ง”)


ᦃᦹᧃᧉᦺᦡ

ᦃᦹᧃᧉ (ฃื้น, “ขึ้น”) + ᦺᦡ (ได, “ได”)


ᦆᦱᧈᦵᦝᧀᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 咖啡 (kāfēi), จากฝรั่งเศส café


ᨤᩣ

รูปแบบอื่นของ ᦆᦱ (ฅา)


ᨸᩣ

รูปแบบอื่นของ ᦔᦱ (ปา)


ᨸᩣ᩠ᨠᨲᩪ

รูปแบบอื่นของ ᦔᦱᧅᦎᦴ (ปากตู)


ᨲᩰ

รูปแบบอื่นของ ᦷᦎ (โต)


ᦈᧁᧉᦃᦸᧂ

ᦈᧁᧉ (เจ้า, “เจ้า”) + ᦃᦸᧂ (ฃอ̂ง, “ของ”)


ᦈᦲ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จี, ลาว ຈີ (จี), อีสาน จี, คำเมือง ᨧᩦ (จี), เขิน ᨧᩦ (จี)

คนรุ่นเยาว์, คนอายุน้อย


ᦢᦲ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓliːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดี, ลาว ບີ (บี), อีสาน บี, คำเมือง ᨯᩦ (ดี), เขิน ᨯᩦ (ดี), ไทใหญ่ လီ (ลี), อาหม 𑜓𑜣 (ดี) หรือ 𑜎𑜣 (ลี), จ้วง mbei; ร่วมรากกับ ᦡᦲ (ดี)

ดี (ถุงน้ำดี)


ᦛᦲᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 玉 (yù)


ᦀᦴᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อู่, ลาว ອູ່ (อู่), อีสาน อู่, เขิน ᩋᩪ᩵ (อู่), ไทใหญ่ ဢူႇ (อู่)


ᦅᦴᧉ

อาจร่วมเชื้อสายกับลาว ຄູ້ (คู้, “ไม้จันทน์”), อีสาน คู้, เขิน ᨣᩪ᩶ (คู้, “สัตว์จำพวกอีเห็น มีต่อมกลิ่นที่โคนหาง”)

กำยาน (ใช้ในน้ำหอมและยา)

กลิ่นรุนแรงจากสัตว์


ᦉᦻᦢᦹ

ᦉᦻ (สาย, “สาย”) + ᦢᦹ (บื, “ดือ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย สะดือ, ลาว ສາຍບື (สายบื) หรือ ສະບື (สะบื), อีสาน สายบือ, คำเมือง ᩈᨯᩨ (สดื), เขิน ᩈᩣ᩠ᨿᨯᩨ (สายดื) หรือ ᩈᨯᩨ (สดื)


ᦵᦊᦲᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหยื่อ, ลาว ເຫຍື່ອ (เหยื่อ), อีสาน เหยื่อ, คำเมือง ᩉ᩠ᨿᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เหยอิ่อ), เขิน ᩉ᩠ᨿᩮᩨ᩵ᩋ (เหยื่อ), ไทใหญ่ ယိူဝ်ႇ (เยิ่ว)

อาหาร (ส่วนใหญ่หมายถึงอาหารสัตว์)


ᦵᦂᦲ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เกลือ, ลาว ເກືອ (เกือ), คำเมือง ᨠᩖᩮᩬᩥᩋ (เกลอิอ), เขิน ᨠᩮᩬᩨ (เกอื), ไทใหญ่ ၵိူဝ် (เกิว)


ᦷᦑᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทั่ว, ลาว ທົ່ວ (ท็่ว), อีสาน ทั่ว, เขิน ᨴ᩠ᩅᩫ᩵ (ทว็่), ไทใหญ่ တူဝ်ႈ (ตู้ว)


ᦵᦆᦲ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เครือ, ลาว ເຄືອ (เคือ), คำเมือง ᨣᩕᩮᩬᩥᩋ (เครอิอ), เขิน ᨤᩮᩬᩨ (เฅอื), ไทใหญ่ ၶိူဝ်း (เขิ๊ว), ไทใต้คง ᥑᥫᥰ (เฃ๊อ̂) หรือ ᥞᥫᥰ (เห๊อ̂)

เครือ (เถาไม้)

ครอบครัว โดยเฉพาะครอบครัวขยาย


ᦷᦣᧉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ruəꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย รั้ว, คำเมือง ᩁ᩠ᩅᩫ᩶ (รว็้), เขิน ᩁ᩠ᩅᩫ᩶ (รว็้), อีสาน ฮั้ว, ลาว ຮົ້ວ (ฮ็้ว), ไทใหญ่ ႁူဝ်ႉ (หู๎ว)


ᦵᦠᦲᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหงื่อ, ลาว ເຫື່ອ (เหื่อ), คำเมือง ᩉᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เหอิ่อ), เขิน ᩉᩮᩬᩨ᩵ (เหอื่), ไทใหญ่ ႁိူဝ်ႇ (เหิ่ว)


ᦷᦞ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋuəᴬ⁴ (Jonsson, 1991); เทียบจีนเก่า 牛 (OC *ŋʷɯ); ร่วมเชื้อสายกับไทย วัว หรือ งัว, คำเมือง ᨦ᩠ᩅᩫ (งว็), อีสาน งัว, ลาว ງົວ (ง็ว), ไทดำ ꪉꪺ (งัว), ไทขาว ꪉꪺ, ไทใหญ่ ငူဝ်း (งู๊ว) หรือ ဝူဝ်း (วู๊ว), ไทใต้คง ᥒᥨᥝᥰ (โง๊ว) หรือ ᥝᥨᥝᥰ (โว๊ว), อาหม 𑜆𑜥 (ปู) หรือ 𑜑𑜥 (หู)


ᦵᦡᦲᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดื่อ, ลาว ເດື່ອ (เดื่อ), เขิน ᨯᩮᩬᩬᩨ᩵ (เดออื่), ไทใหญ่ လိူဝ်ႇ (เลิ่ว)

(ᦖᦱᧅ~) มะเดื่อ


ᦀᦱ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อา, ลาว ອາ (อา), อีสาน อา, คำเมือง ᩋᩣ (อา), เขิน ᩋᩳᩣ (ออา), ไทใหญ่ ဢႃ (อา)


ᦷᦉᧃᧈ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส่วน, ลาว ສ່ວນ (ส่วน), คำเมือง ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ (สว่ร), เขิน ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ (สว่ร)

ส่วน (จำนวนหนึ่งซึ่งแบ่งจากจำนวนรวม)


ᦉᦳᧃᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้น, ลาว ສົ້ນ (ส็้น), อีสาน ส้น, เขิน ᩈᩫ᩠᩶ᨶ (ส็้น), ไทใหญ่ သူၼ်ႈ (สู้น)

จุดเริ่มต้น, จุดกำเนิด


ᦉᦲᧃᧉ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *selꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เส้น, ลาว ເສັ້ນ (เสั้น), เขิน ᩈᩮ᩠᩶ᨶ (เส้น), ไทใหญ่ သဵၼ်ႈ (เส้น), ไทใต้คง ᥔᥥᥢᥲ (เส้น), แสก แซ̂น; เทียบจีนยุคกลาง 線 (MC sjenH)

เส้น (สิ่งที่มีลักษณะเป็นสาย)

อาหารเส้น เช่น เส้นก๋วยเตี๋ยวหรือเส้นบะหมี่


ᦉᦲᧃᧉ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซิ่น, ลาว ສິ້ນ (สิ้น), อีสาน สิ้น, ไทดำ ꪎꪲ꫁ꪙ (สิ้น), คำเมือง ᩈᩥ᩠᩶ᨶ (สิ้น), เขิน ᩈᩥ᩠᩶ᨶ (สิ้น), ไทใหญ่ သိၼ်ႈ (สิ้น), ไทใต้คง ᥔᥤᥢᥲ (สี้น), อาหม 𑜏𑜢𑜃𑜫 (สิน์)

ชุดของผู้หญิง


ᦉᦲᧂ

ยืมมาจากสันสกฤต सिंह (สิํห); ร่วมเชื้อสายกับไทย สิงห์, ลาว ສິງ (สิง)


ᦵᦉᧄ

เทียบจีนยุคกลาง 杴 (MC xjaem); ร่วมเชื้อสายกับไทย เสียม, คำเมือง ᩈ᩠ᨿᨾ (สยม), เขิน ᩈ᩠ᨿᨾ (สยม), ลาว ສຽມ (สยม), อีสาน เสียม, ไทดำ ꪎꪸꪣ (สย̂ม), ไทขาว ꪎꪸꪝ, ไทใหญ่ သဵမ် (เสม, “จอบ”)


ᦷᦉᧄᧉ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *suəmꟲ¹ (“ห้อง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้วม (“ห้องขับถ่าย”), ลาว ສ້ວມ (ส้วม, “ห้อง, ห้องขับถ่าย”), อีสาน ส้วม (“ห้องนอน”), เขิน ᩈ᩠ᩅ᩶ᨾ (สว้ม, “ห้องนอน”), ไทใต้คง ᥔᥧᥛᥳ (สู๎ม, “ห้อง”)


ᦌᦴᧈᦈᦲᧈ

ยืมมาจากจีนกลาง 書記／书记

เลขาธิการ (เช่น เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์)


ᦵᦉᧃᧉᦅᦳᧃ

ᦵᦉᧃᧉ (เส้น) + ᦅᦳᧃ (คุน, “คน”); ᦵᦉᧃᧉ (เส้น) อาจมาจากจีน [Term?]


ᦉᦳᧄᧈ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sumᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย สุ่ม, คำเมือง ᩈᩩ᩵ᨾ (สุ่ม), เขิน ᩈᩩ᩵ᨾ (สุ่ม), ᩈᩪ᩵ᨾ (สู่ม), ลาว ສຸ່ມ (สุ่ม), ไทดำ ꪎꪴ꪿ꪣ (สุ่ม), ไทใหญ่ သုမ်ႇ (สุ่ม), ไทใต้คง ᥔᥧᥛᥱ (สู่ม), พ่าเก ꩬုံ (สุํ), อาหม 𑜏𑜤𑜪 (สุํ)

สุ่ม (เครื่องมือจับปลา)

สุ่ม (เครื่องสานสำหรับขังไก่)


ᦎᧁᧉᦠᦴᧉ

ยืมมาจากไทย เต้าหู้, จากแต้จิ๋ว 豆腐 (dao7 hu7)


ᨲᩮᩢ᩶ᩣᩉᩪ᩶

รูปแบบอื่นของ ᦎᧁᧉᦠᦴᧉ (เต้าหู้)