ความระงับ

ความ + ระงับ

คฺวาม-ระ-งับ

คำอาการนามของ ระงับ


ศานติภาพ

/saːn˩˩˦.ti˨˩.pʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))


กพริบ

รูปเลิกใช้ของ กะพริบ


กันโชก

/kan˧.t͡ɕʰoːk̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ กรรโชก


กำโชก

/kam˧.t͡ɕʰoːk̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ กรรโชก


แขม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຂມ (แขม), ไทใหญ่ ၶႅမ် (แขม)

/kʰɛːm˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Saccharum arundinaceum Retz. ในวงศ์ Gramineae มักขึ้นตามชายน้ำ ชายป่า และชายเขาที่ชุ่มชื้น, พง ก็เรียก


แขม

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากเขมร ខ្មែរ (ขฺแมร)

/kʰa˨˩.mɛː˧/^((สัมผัส))


แขมร์

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากเขมร ខ្មែរ (ขฺแมร)

/kʰa˨˩.mɛː˧/^((สัมผัส))


อังกุศ

ยืมมาจากสันสกฤต अङ्कुश (องฺกุศ); เทียบบาลี องฺกุส

/ʔaŋ˧.kut̚˨˩/^((สัมผัส))

ขอเหล็กอย่างขอสับช้าง

ยอหัตถ์เทิดลบองเลบง อังกุศ ไกวแฮ


ควนน

รูปเลิกใช้ของ ควัน


หันหลังชนกัน

หัน + หลัง + ชน + กัน

หัน-หฺลัง-ชน-กัน

ร่วมมือร่วมใจกัน


หันหลังให้กัน

หัน + หลัง + ให้ + กัน

หัน-หฺลัง-ไฮ่-กัน

โกรธกัน, เลิกคบค้ากัน


หันหน้าเข้าวัด

หัน + หน้า + เข้า + วัด

หัน-น่า-เค่า-วัด

มุ่งหน้าเข้าวัดเพื่อถือศีลฟังเทศน์เป็นต้น


หันหน้าเข้าหากัน

หัน + หน้า + เข้า + หา + กัน

หัน-น่า-เค่า-หา-กัน

/han˩˩˦.naː˥˩.kʰaw˥˩.haː˩˩˦.kan˧/^((สัมผัส))

ปรองดองกัน, สมัครสมานกัน

ทุกฝ่ายจะต้องหันหน้าเข้าหากัน


หัมมียะ

ยืมมาจากบาลี หมฺมิย; เทียบสันสกฤต हर्म्य (หรฺมฺย)

เรือนแบบหนึ่ง


ยาหัด

ยืมมาจากชวา jahat (“ข้อบกพร่อง; ความไม่สมบูรณ์”)

หยาบ, ไม่งาม


ฮัจญี

ยืมมาจากอาหรับ حَجِّيّ (ฮัญญิยย)

หัจญี
หะยี
ฮัจญ์ญีย์

เรียกชายที่ได้ไปทำพิธีฮัจญ์แล้ว


หะยี

ยืมมาจากอาหรับ حَجِّيّ (ฮัญญิยย)

รูปแบบอื่นของ ฮัจญี


หัจญี

ยืมมาจากอาหรับ حَجِّيّ (ฮัญญิยย)

รูปแบบอื่นของ ฮัจญี


หย

ยืมมาจากสันสกฤต हय (หย) หรือบาลี หย

[เสียงสมาส]
หะ-ยะ-


หัย

ยืมมาจากสันสกฤต हय (หย) หรือบาลี หย


ฉนาก

/t͡ɕʰa˨˩.naːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อปลาทะเลขนาดใหญ่ในสกุล Anoxypristis และ Pristis วงศ์ Pristidae


นิบาตชาดก

นิ-บาด-ชา-ดก

/ni˦˥.baːt̚˨˩.t͡ɕʰaː˧.dok̚˨˩/^((สัมผัส))

ชาดกที่ปรากฏในพระไตรปิฎกภาษาบาลี ในส่วนพระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก


ชาดก

ยืมมาจากสันสกฤต जातक (ชาตก) หรือบาลี ชาตก

/t͡ɕʰaː˧.dok̚˨˩/^((สัมผัส))

เรื่องพระพุทธเจ้าที่มีมาในพระชาติก่อน ๆ ตามที่กล่าวไว้ในคัมภีร์ชื่อนี้


ชาดก

คำวิสามานยนาม

/t͡ɕʰaː˧.dok̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อคัมภีร์ในพระพุทธศาสนา เป็น 1 ใน 9 ส่วนของคัมภีร์นวังคสัตถุศาสน์


ไนโตรเจนไดออกไซด์

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

ไน-โตฺร-เจน-ได-อ็อก-ไซ

/naj˧.troː˧.t͡ɕeːn˧.daj˧.ʔɔk̚˨˩.saj˧/^((สัมผัส))

สารประกอบเคมีชนิดหนึ่ง


ซูลู

คำวิสามานยนาม

ชื่อชนเผ่ากลุ่มหนึ่งของแอฟริกา

ชื่อภาษาของชนเผ่าชื่อเดียวกัน


ดานูบ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Danube

ชื่อแม่น้ำหนึ่งในทวีปยุโรป ถือว่าเป็นแม่น้ำที่ยาวที่สุดในสหภาพยุโรป


นำเที่ยว

พาเที่ยวชมบ้านชมเมือง


หม่น

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໝົ່ນ (หม็่น), ไทใหญ่ မူၼ်ႇ (มู่น), ไทใต้คง ᥛᥨᥢᥱ (โม่น) , จ้วง monq (หม่อน-มัวๆ ยังไม่สว่างเต็มที่)

มีสีหรือลักษณะมัว, คล้ำ


ความหม่น

คำอาการนามของ หม่น


การนำเที่ยว

การ + นำเที่ยว

กาน-นำ-เที่ยว

คำอาการนามของ นำเที่ยว


คอซอวอ

คำวิสามานยนาม

/kʰɔː˧.sɔː˧.wɔː˧/^((สัมผัส))

ประเทศหนึ่งในเขตบอลข่าน


สกรู

ยืมมาจากอังกฤษ screw


โดฮา

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Doha, จากอาหรับ الدَّوْحَة (อัล-ดัวฮะ, แปลตามตัวอักษรว่า “ต้นไม้ใหญ่”)

เมืองหลวงของประเทศกาตาร์


อัสตานา

คำวิสามานยนาม

(กรุง~) เมืองหลวงของประเทศคาซัคสถาน


บิชเคก

คำวิสามานยนาม

/bit͡ɕʰ˨˩.kʰeːk̚˦˥/^((สัมผัส))

เมืองหลวงของประเทศคีร์กีซสถาน


เอื้อม

/ʔɯa̯m˥˩/^((สัมผัส))

ยื่นมือไปให้ถึงสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่อยู่ไกล


อาจเอื้อม

การอาจเอื้อม (abstract-noun)
ความอาจเอื้อม (abstract-noun)

/ʔaːt̚˨˩.ʔɯa̯m˥˩/^((สัมผัส))

บังอาจ, ล่วงเกินไม่รู้จักที่ต่ำที่สูง

ผู้เขียนมิกล้าอาจเอื้อมวิจารณ์งานชั้นครูนี้ได้


การเอื้อม

การ + เอื้อม

/kaːn˧.ʔɯa̯m˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เอื้อม


ใฝ่สูง

การใฝ่สูง (abstract-noun)
ความใฝ่สูง (abstract-noun)

/faj˨˩.suːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทะเยอทะยานเกินตัว


การใฝ่สูง

การ + ใฝ่สูง

คำอาการนามของ ใฝ่สูง


ความใฝ่สูง

ความ + ใฝ่สูง

คฺวาม-ไฝ่-สูง

คำอาการนามของ ใฝ่สูง


แอ้ม

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

/ʔɛm˥˩/^((สัมผัส))

แอ้มขนมหรือยัง

ได้สมประสงค์ (มักใช้ในความปฏิเสธ)

ไม่ได้แอ้ม


การแอ้ม

/kaːn˧.ʔɛm˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แอ้ม


ต่างชาติ

/taːŋ˨˩.t͡ɕʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ที่ไม่ได้อยู่หรือมาจากประเทศของตน


การเคาะ

/kaːn˧.kʰɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เคาะ


ภย

ยืมมาจากสันสกฤต भय (ภย, “ความกลัว”) หรือบาลี ภย (“ความกลัว”)

[เสียงสมาส]
พะ-ยะ-

ความกลัว, ของที่น่ากลัว


บทเรียน

คำสอนที่กำหนดให้เรียน

ข้อที่เป็นคติเตือนใจ

บทเรียนในชีวิต


สุริยคติ

สุ-ริ-ยะ-คะ-ติ

วิธีนับวันและเดือนแบบสากล โดยถือกำหนดตำแหน่งดวงอาทิตย์เป็นหลัก

วันที่ 1 ถึงวันที่ 31 เป็นการนับวันทางสุริยคติ

เดือนมกราคมถึงเดือนธันวาคม เป็นการนับเดือนทางสุริยคติ


จันทรคติ

จัน-ทฺระ-คะ-ติ

วิธีนับวันและเดือนโดยถือเอาการเดินของดวงจันทร์เป็นหลัก

ขึ้น 1 ค่ำถึงแรม 15 ค่ำ เป็นการนับวันทางจันทรคติ

เดือนอ้ายถึงเดือน 12 เป็นการนับเดือนทางจันทรคติ


การกะเทาะ

การ + กะเทาะ

/kaːn˧.ka˨˩.tʰɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ กะเทาะ


การกล่าวขวัญ

การ + กล่าวขวัญ

กาน-กฺล่าว ขฺวัน

คำอาการนามของ กล่าวขวัญ


ความกว้างใหญ่

ความ + กว้างใหญ่

คฺวาม-กฺว้าง-ไหฺย่

คำอาการนามของ กว้างใหญ่


กฤดาอัญชลี

ยืมมาจากสันสกฤต कृताञ्जली (กฺฤตาญฺชลี); เทียบเท่า กฤด + อัญชลี; เทียบบาลี กตญฺชลี

กฺริ-ดา-อัน-ชะ-ลี

/kri˨˩.daː˧.ʔan˧.t͡ɕʰa˦˥.liː˧/^((สัมผัส))

ขอถวายกฤดาอัญ- ชลีโอนศิโรจร


การกลบเกลื่อน

การ + กลบเกลื่อน

กาน-กฺลบ-เกฺลื่อน

คำอาการนามของ กลบเกลื่อน


ความเกลื่อน

ความ + เกลื่อน

คฺวาม-เกฺลื่อน

คำอาการนามของ เกลื่อน


การเกลื่อน

การ + เกลื่อน

กาน-เกฺลื่อน

คำอาการนามของ เกลื่อน


เกลื่อนความ

เกลื่อน + ความ

เกฺลื่อน-คฺวาม

ทำเนื้อความให้เชือนแชหรือไถลไปเป็นเรื่องอื่น


การเกลื่อนความ

การ + เกลื่อนความ

กาน-เกฺลื่อน-คฺวาม

คำอาการนามของ เกลื่อนความ


การเสความ

การ + เสความ

กาน-เส-คฺวาม

คำอาการนามของ เสความ


ความเชือนแช

ความ + เชือนแช

คฺวาม-เชือน-แช

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰɯa̯n˧.t͡ɕʰɛː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เชือนแช


ความแชเชือน

ความ + แชเชือน

คฺวาม-แช-เชือน

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰɛː˧.t͡ɕʰɯa̯n˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แชเชือน


การไถล

คำอาการนามของ ไถล


ฟลัด

ยืมมาจากอังกฤษ flood

การส่งข้อความแบบเดียวกันซ้ำกันมาก ๆ เป็นการก่อกวนให้เกิดความรำคาญ


บุ๊คมาร์ค

ยืมจากอังกฤษ bookmark

ที่คั่นหน้า, มักใช้ตามเว็บไซต์ต่าง ๆ เพื่อเป็นการบันทึกที่อยู่หน้าไว้ไว้ดูในภายหลัง


คะฉิ่น

/kʰa˦˥.t͡ɕʰin˨˩/^((สัมผัส))

ดูที่: กะฉิ่น


บุ๊กมาร์ค

ดูที่: บุ๊คมาร์ค


สาละวิน

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากพม่า သံလွင် (สํลฺวง์)

ᨤᩫ᩠ᨦ

ชื่อแม่น้ำสายหนึ่ง

ᥑᥨᥒᥰ

ชื่อแม่น้ำสายหนึ่ง

ၶူင်း

ชื่อแม่น้ำสายหนึ่ง

Salween

ชื่อแม่น้ำสายหนึ่ง

(แม่น้ำ~) ชื่อแม่น้ำสายหนึ่ง เป็นเส้นชายแดนระหว่างไทยกับพม่า, ทางตอนเหนือเรียก แม่น้ำนู่ และแม่น้ำคง


ร้านขนมปัง

ร้าน + ขนมปัง

ร้าน-ขะ-หฺนม-ปัง

ร้านค้าที่ผลิตขนมอบต่าง ๆ เช่น ขนมปัง โดนัท คุกกี้


โดนัท

ยืมมาจากอังกฤษ donut หรือ doughnut

donut

ขนมรูปวงแหวน

doughnut

ขนมรูปวงแหวน

ชื่อขนมชนิดหนึ่งทำจากแป้ง เป็นรูปวงแหวน ทอดน้ำมันหรืออบ โรยน้ำตาลทรายหรือเคลือบน้ำตาลสีต่าง ๆ


รัน

ตีรันฟันแทง

อย่าเอาไม้สั้นไปรันขี้


รัน

ยืมมาจากอังกฤษ run

ทำให้โปรแกรมทำงาน


ฅน

การเขียน คน โดยใช้ ฅ; ไม่เคยมีการเขียน คน โดยใช้ ฅ ในประวัติศาสตร์ ซึ่งเกิดจากความเข้าใจผิดจากการเรียกอักษรว่า "ฅอคน" ซึ่งในความจริง ฅอ คือคำที่ใช้ ฅ เขียน

รูปที่เจตนาสะกดผิดของ คน


คนธ์

รูปแบบอื่นของ คันธะ


คล

จากสันสกฤต गल (คล), จากบาลี คล


นคราทร

นะ-คะ-รา-ทอน

ชื่อกรมที่ทำให้บ้านเมืองสะอาด


กดน้ำ

ใช้กำลังกดสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้มิดลงไปในน้ำ

จับหัวกดน้ำ

กดภาชนะเข้าที่หัวจ่ายน้ำเพื่อรองรับน้ำ


กดคอ

/kot̚˨˩.kʰɔː˧/^((สัมผัส))


ชราบ

/t͡ɕʰa˦˥.raːp̚˥˩/^((สัมผัส))


ชราบชรับ

ชะ-ราบ-ชะ-รับ

/t͡ɕʰa˦˥.raːp̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.rap̚˦˥/^((สัมผัส))


รันแทะ

/ran˧.tʰɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

รูปแบบอื่นของ ระแทะ


เสแสร้ง

การเสแสร้ง (abstract-noun)
ความเสแสร้ง (abstract-noun)

/seː˩˩˦.sɛːŋ˥˩/^((สัมผัส))

แกล้งทำให้เข้าใจเป็นอย่างอื่น แกล้งทำไม่ตรงกับใจ


สร้างฐานะ

สร้าง + ฐานะ

/saːŋ˥˩.tʰaː˩˩˦.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

ประกอบอาชีพจนมีทรัพย์สินเป็นหลักฐานมั่นคง


เสกสมรส

บัญญัติขึ้นโดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้สำหรับการแต่งงานของเชื้อพระวงศ์

เศกสมรส
การเสกสมรส (abstract-noun)


เสกสรร

เลือกทำได้ตามที่ตนต้องการ


จัดสรร

/t͡ɕat̚˨˩.san˩˩˦/^((สัมผัส))

แบ่งส่วนไว้, แยกไว้, ปันไว้ เพื่อประโยชน์เฉพาะเจาะจง


รับฟัง

รับไว้พิจารณา


หมอนข้าง

/mɔːn˩˩˦.kʰaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

หมอนที่มีรูปกลมยาว มักจะวางไว้ข้าง ๆ


หมอนทอง

/mɔːn˩˩˦.tʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อมะม่วงพันธุ์หนึ่งในชนิด Mangifera indica L

ชื่อทุเรียนพันธุ์หนึ่ง


หมอนทอง

คำวิสามานยนาม

/mɔːn˩˩˦.tʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา


นากาสาหรี

ยืมมาจากชวา nagasari (“ไม้เนื้อแข็งชนิดหนึ่ง ดอกมีกลิ่นหอม ใช้ทำเครื่องประทินโฉมได้”)

นา-กา-สา-หฺรี

/naː˧.kaː˧.saː˩˩˦.riː˩˩˦/^((สัมผัส))


พะวา

ชื่อไม้ต้นขนาดกลางชนิด Garcinia speciosa Wall. ในวงศ์ Guttiferae เปลือกสีน้ำตาลเข้ม มีน้ำยางสีเหลือง ดอกสีเหลืองอมน้ำตาล ผลคล้ายมังคุดลูกเล็ก ๆ กินได้


สารภีป่า

สา-ระ-พี-ป่า

/saː˩˩˦.ra˦˥.pʰiː˧.paː˨˩/^((สัมผัส))


เลือกสรร

/lɯa̯k̚˥˩.san˩˩˦/^((สัมผัส))

เลือกในสิ่งที่ดี


เยือนยอ

คำกริยาวิเศษณ์

/jɯa̯n˧.jɔː˧/^((สัมผัส))


เยือนยอ

/jɯa̯n˧.jɔː˧/^((สัมผัส))


แคล่วคล่อง

คำกริยาวิเศษณ์

แคฺล็่ว-คฺล็่อง

/kʰlɛw˥˩.kʰlɔŋ˥˩/^((สัมผัส))


แสร้งเส

/sɛːŋ˥˩.seː˩˩˦/^((สัมผัส))


ปีนัง

คำวิสามานยนาม

Pinang

ชื่อรัฐในมาเลเซีย

Penang

ชื่อรัฐในมาเลเซีย

รัฐหนึ่งรัฐ อยู่ทางตะวันตกของมาเลเซีย


โคราช

คำวิสามานยนาม

ไม่ทราบแน่ชัด; สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพเชื่อว่าเพี้ยนมาจาก "โคราฆ" ในคำ "โคราฆปุระ" ซึ่งเป็นชื่อเมืองโบราณในจารึกภาษาเขมรเก่า (ซึ่งอาจรับมาจากสันสกฤต गोरखपुर (โครขปุร) อีกทอดหนึ่ง) แต่ภายหลังสุจิตต์ วงษ์เทศ แย้งว่าเพี้ยนมาจาก "ครราช" ซึ่งตัดทอนจาก นครราชสีมา นั่นเอง

/kʰoː˧.raːt̚˥˩/^((สัมผัส))

คำพ้องความของ นครราชสีมา

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา


โคราช

/kʰoː˧.raːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อเพลงพื้นเมืองเพลงหนึ่ง


ชาชัก

teh tarik

ภาษามาเลเซีย

/t͡ɕʰaː˧.t͡ɕʰak̚˦˥/^((สัมผัส))

ชาใส่นมแบบหนึ่ง หาได้ทั่วไปในมาเลเซีย สิงคโปร์ และไทย


ชานมเย็น

ชา + นม + เย็น


ทฤษฎีบท

ทฺริด-สะ-ดี-บด

ข้อความที่พิสูจน์แล้วว่าเป็นจริง ใช้ในการอ้างอิงได้


ด้วง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗuəŋꟲ (“ด้วงมะพร้าว”); เทียบจีนยุคกลาง蟲 (MC drjuwng, “แมลง”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨯ᩠ᩅ᩶ᨦ (ดว้ง), ลาว ດ້ວງ (ด้วง), ไทลื้อ ᦷᦡᧂᧉ (โด้ง), จ้วง nduengj (“หนอนแมลง”); เทียบเพิ่มเติม เวียดนาม đuông (ดวง), เขมร ដួង (ฎัวง)

/dua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อแมลงในอันดับ Coleoptera มีปีก 2 คู่ ลำตัวและปีกคู่หน้าแข็ง เมื่อพับปีกขอบปีกจะจดกันที่กึ่งกลางสันหลัง ปีกคู่หลังเป็นแผ่นใหญ่บางใสพับซ้อนอยู่ใต้ปีกคู่หน้า ปากเป็นชนิดกัดกิน อกปล้องแรกใหญ่และเห็นได้ชัดเจน เช่น ด้วงแรด ในวงศ์ Scarabaeidae ด้วงดิน ในวงศ์ Carabidae ด้วงงวง ในวงศ์ Curculionidae ด้วงบางชนิดมีชื่อเรียกต่างออกไป เช่น กว่าง ค่อม ตด ทับ แมลงพวกนี้มีมากชนิดกว่าแมลงในอันดับอื่น ๆ, แมลงปีกแข็ง ก็เรียก


ด้วง

จากลักษณะที่คล้ายตัวด้วง

/dua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยแป้งข้าวเจ้า ปั้นเป็นตัวกลมยาวหัวท้ายเรียวคล้ายตัวด้วง ต้มให้สุก ราดหัวกะทิ โรยงาคั่ว น้ำตาลทราย เหยาะเกลือเล็กน้อย และมะพร้าวทึนทึกขูดเป็นเส้น


ด้วง

/dua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อเครื่องดักสัตว์ชนิดหนึ่ง ทำด้วยกระบอกไม้ไผ่ยาวประมาณ 5-6 เซนติเมตร มีคันยาวประมาณ 1 เมตร มีสายห่วงติดกับกระบอกส่วนล่าง โยงไปผูกติดกับปลายคัน มีไม้ค้ำอันหนึ่งเพื่อให้คันโก่ง กับไม้ลิ้นพาดปากกระบอกอีกอันหนึ่งทำหน้าที่เสมือนไก สำหรับดักแย้เป็นต้น


ด้วง

จากลักษณะที่คล้ายด้วงดักสัตว์

/dua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อซอชนิดหนึ่ง มีกระบอกมักทำด้วยไม้เนื้อแข็ง มีลักษณะคล้ายด้วงดักสัตว์ ใช้หนังหรือกระดาษหลาย ๆ ชั้นปิดด้านหนึ่ง มีสาย 2 สาย ขนาดค่อนข้างเล็กเพื่อให้มีเสียงสูงในเวลาสี


น้ำตาลทราย

น้ำตาล + ทราย

น้ำตาลผลึกขาวที่ทำเป็นเม็ดละเอียดเหมือนทราย


เหยาะ

/jɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

หยอดหรือหยดลงแต่น้อยตามต้องการ

เหยาะซีอิ๊ว


การเหยาะ

/kaːn˧.jɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เหยาะ


ชานุ

ยืมมาจากสันสกฤต जानु (ชานุ) หรือบาลี ชานุ

/t͡ɕʰaː˧.nuʔ˦˥/^((สัมผัส))


ชันนุ

/t͡ɕʰan˧.nuʔ˦˥/^((สัมผัส))


ชานุกะ

ยืมมาจากสันสกฤต जानुक (ชานุก) หรือบาลี ชานุก

/t͡ɕʰaː˧.nu˦˥.kaʔ˨˩/^((สัมผัส))


วท.ด.

/wɔː˧.tʰɔː˧.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ วิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต


วท.ม.

/wɔː˧.tʰɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต


วศ.ม.

wɔɔ-sɔ̌ɔ-mɔɔ

/wɔː˧.sɔː˩˩˦.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต


วศ.ด.

wɔɔ-sɔ̌ɔ-dɔɔ

/wɔː˧.sɔː˩˩˦.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ วิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต


ว.ม.

/wɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ วารสารศาสตรมหาบัณฑิต


ว.ด.

/wɔː˧.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ วารสารศาสตรดุษฎีบัณฑิต


พณ.ม.

/pʰɔː˧.nɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ พาณิชยศาสตรมหาบัณฑิต


พณ.ด.

/pʰɔː˧.nɔː˧.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ พาณิชยศาสตรดุษฎีบัณฑิต


พธ.ม.

/pʰɔː˧.tʰɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ พุทธศาสตรมหาบัณฑิต


พธ.ด.

/pʰɔː˧.tʰɔː˧.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต


ภ.ม.

/pʰɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เภสัชศาสตรมหาบัณฑิต


ภ.ด.

/pʰɔː˧.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เภสัชศาสตรดุษฎีบัณฑิต


การอ้างอิง

การ + อ้างอิง

กาน-อ้าง-อิง

/kaːn˧.ʔaːŋ˥˩.ʔiŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ อ้างอิง


ความแน่นอน

ความ + แน่นอน

คฺวาม-แน่-นอน

/kʰwaːm˧.nɛː˥˩.nɔːn˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แน่นอน


การหยด

คำอาการนามของ หยด


แฮะ

/hɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำใช้ประกอบท้ายประโยคเพื่อแสดงว่า ผู้พูดได้รับรู้ข้อมูล หรือเกิดความรู้สึกนึกคิดที่ไม่ได้คาดหมาย

คนเยอะแฮะ

ชอบแฮะ


สมณ

ยืมมาจากบาลี สมณ

[เสียงสมาส]
สะ-มะ-นะ-

รูปแบบอื่นของ สมณะ


วาริ

ยืมมาจากสันสกฤต वारि (วาริ), वारी (วารี) หรือบาลี วาริ


อุร

ยืมมาจากบาลี อุร, อุรสฺ; เทียบสันสกฤต उरस् (อุรสฺ)

[เสียงสมาส]
อุ-ระ-

รูปแบบอื่นของ อุระ


การกระแดะ

การ + กระแดะ

กาน-กฺระ-แดะ

คำอาการนามของ กระแดะ


ความกระแดะ

ความ + กระแดะ

คฺวาม-กฺระ-แดะ

คำอาการนามของ กระแดะ


ดัดจริต

การดัดจริต (abstract-noun)
ความดัดจริต (abstract-noun)

ดัด-จะ-หฺริด

แสร้งทำกิริยาหรือวาจาให้เกินควร


การดัดจริต

การ + ดัดจริต

กาน-ดัด-จะ-หฺริด

คำอาการนามของ ดัดจริต


ความดัดจริต

ความ + ดัดจริต

คฺวาม-ดัด-จะ-หฺริด

/kʰwaːm˧.dat̚˨˩.t͡ɕa˨˩.rit̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ดัดจริต


อัคคิ

ยืมมาจากบาลี อคฺคิ; เทียบสันสกฤต अग्नि (อคฺนิ)

/ʔak̚˨˩.kʰiʔ˦˥/^((สัมผัส))


อัคนิ

ยืมมาจากสันสกฤต अग्नि (อคฺนิ); เทียบบาลี อคฺคิ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/ʔak̚˨˩.kʰa˦˥.niʔ˦˥/^((สัมผัส))

/ʔak̚˨˩.niʔ˦˥/^((สัมผัส))


อัคนิ

คำวิสามานยนาม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/ʔak̚˨˩.kʰa˦˥.niʔ˦˥/^((สัมผัส))

/ʔak̚˨˩.niʔ˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อเทพแห่งไฟ


เจ้าของภาษา

เจ้าของ + ภาษา; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ native speaker

เจ้า-ของ-พา-สา

/t͡ɕaw˥˩.kʰɔːŋ˩˩˦.pʰaː˧.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

คนที่พูดภาษาใดภาษาหนึ่งตั้งแต่เกิด


ภาษามือ

/pʰaː˧.saː˩˩˦.mɯː˧/^((สัมผัส))

การใช้กิริยาของมือแสดงความหมายต่าง ๆ ตามกำหนดของการศึกษาของผู้บกพร่องทางการได้ยิน


ภาษาใบ้

การใช้กิริยาของมือแสดงความหมายต่าง ๆ ตามกำหนดของการศึกษาของผู้บกพร่องทางการพูดหรือการได้ยิน


สิทธิมนุษยชน

แปลตรงตัวจากอังกฤษ human rights; เทียบเท่า สิทธิ + มนุษยชน

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สิด-ทิ-มะ-นุด-สะ-ยะ-ชน

/sit̚˨˩.tʰi˦˥.ma˦˥.nut̚˦˥.sa˨˩.ja˦˥.t͡ɕʰon˧/^((สัมผัส))

สิทธิพื้นฐานที่มนุษย์พึงมี


การเหลียว

การ + เหลียว

คำอาการนามของ เหลียว


การเอี้ยว

การ + เอี้ยว

คำอาการนามของ เอี้ยว


การไพล่

คำอาการนามของ ไพล่


กาแฝ่

/kaː˧.fɛː˨˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ กาแฟ


การะบูร

ยืมมาจากสันสกฤต कर्पूर (กรฺปูร)

รูปเลิกใช้ของ การบูร


ภาชะนะ

/pʰaː˧.t͡ɕʰa˦˥.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ภาชนะ


กากะบาท

รูปเลิกใช้ของ กากบาท


วักกะ

ยืมมาจากบาลี วกฺก (“ไต”); เทียบสันสกฤต वृक्क (วฺฤกฺก)


วักกะ

ยืมมาจากบาลี วกฺก (“คด”); เทียบสันสกฤต वक्र (วกฺร)

คด, ไม่ตรง, โกง, งอ


เกลือหิน

แปลตรงตัวจากอังกฤษ rock salt; เทียบเท่า เกลือ + หิน

เกลือสินเธาว์


สาธารณ

ยืมมาจากสันสกฤต साधारण (สาธารณ) หรือบาลี สาธารณ

[เสียงสมาส]
สา-ทา-ระ-นะ-

รูปแบบอื่นของ สาธารณะ


กาละปังหา

กา-ละ-ปัง-หา

รูปเลิกใช้ของ กะละปังหา


กาฬะกีนี

รูปเลิกใช้ของ กาลกิณี


กุช่าย

/ku˨˩.t͡ɕʰaːj˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ กุยช่าย


กระกูล

รูปเลิกใช้ของ ตระกูล


สับท์

รูปเลิกใช้ของ ศัพท์


กะหาย

รูปเลิกใช้ของ กระหาย


หฤๅ

/rɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ หรือ


สัตว

ยืมมาจากสันสกฤต सत्त्व (สตฺตฺว); เทียบบาลี สตฺต

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
สัด-ตะ-วะ-

รูปแบบอื่นของ สัตว์


สัตว

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
สัด-ตะ-วะ-

รูปเลิกใช้ของ สัตว์


ติรัจฉาน

ยืมมาจากบาลี ติรจฺฉาน, จากสันสกฤต तिरश्चीन (ติรศฺจีน)

ดิรัจฉาน
เดรัจฉาน
เดียรัจฉาน

/ti˨˩.rat̚˦˥.t͡ɕʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

สัตว์เว้นจากมนุษย์ เช่นหมู หมา วัว ควาย


สุขนิสัย

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สุก-ขะ-นิ-ไส

นิสัยที่ก่อให้เกิดสุขลักษณะ


สุขภัณฑ์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

เครื่องอุปกรณ์ที่ใช้สำหรับห้องน้ำ เช่นอ่างล้างหน้า อ่างอาบน้ำ โถส้วม


สุขศึกษา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สุก-ขะ-สึก-สา

/suk̚˨˩.kʰa˨˩.sɯk̚˨˩.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

การศึกษาที่ว่าด้วยกระบวนการที่เกี่ยวกับสุขภาพ


การศึกษา

การ + ศึกษา; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ education

onderwijs

/kaːn˧.sɯk̚˨˩.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ศึกษา

กระบวนการได้รับหรือให้การสอนอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะที่โรงเรียนหรือมหาวิทยาลัย


กุล

จากบาลี กุล; สันสกฤต कुल (กุล)

ตระกูล, สกุล


โหราศาสตร์

โหรา + ศาสตร์

/hoː˩˩˦.raː˧.saːt̚˨˩/^((สัมผัส))

วิชาว่าด้วยการพยากรณ์โดยอาศัยการโคจรของดวงดาวเป็นหลัก


นักษัตรวิทยา

นักษัตร + วิทยา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

นัก-สัด-ตฺระ-วิด-ทะ-ยา

/nak̚˦˥.sat̚˨˩.tra˨˩.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/^((สัมผัส))

ดาราศาสตร์แบบดั้งเดิม


ครุ

จากเขมร គ្រុះ (คฺรุะ); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน คุ, ลาว ຄຸ (คุ), ญ้อ คุ

/kʰruʔ˦˥/^((สัมผัส))

ภาชนะสานชนิดหนึ่ง รูปกลม ๆ เหมือนกะลาตัด ยาชัน มีหูหิ้ว ใช้ตักน้ำ


ครุ

ยืมมาจากบาลี ครุ (“หนัก”)

[เสียงสมาส]
คะ-รุ-

/kʰa˦˥.ruʔ˦˥/^((สัมผัส))

พยางค์ที่มีเสียงหนักในตำราฉันทลักษณ์ คือ พยางค์ที่ประกอบด้วยสระเสียงยาวและสระเกิน และพยางค์ที่มีตัวสะกดทั้งสิ้น, เขียนย่อเป็นรูปตีนเหยียด


ครุ

ยืมมาจากบาลี ครุ (“หนัก”)

[เสียงสมาส]
คะ-รุ-

/kʰa˦˥.ruʔ˦˥/^((สัมผัส))


ครุ

ยืมมาจากบาลี ครุ (“ครู”)

[เสียงสมาส]
คะ-รุ-

/kʰa˦˥.ruʔ˦˥/^((สัมผัส))


คณ

ยืมมาจากสันสกฤต गण (คณ) หรือบาลี คณ

[เสียงสมาส]
คะ-นะ-

รูปแบบอื่นของ คณะ


ผ้าเช็ดหน้า

ผ้า + เช็ด + หน้า

พ่า-เช็ด-น่า

/pʰaː˥˩.t͡ɕʰet̚˦˥.naː˥˩/^((สัมผัส))

ผ้าผืนเล็กรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส สำหรับเช็ดหน้าซับเหงื่อเป็นต้น


นิรันดร์

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมมาจากสันสกฤต निरन्तर (นิรนฺตร) หรือบาลี นิรนฺตร; เทียบเท่า นิร + อันตร

นิรันดร
นิรันตร

ตลอดไปไม่เว้นว่าง; ติดต่อกันตลอดไป

อยู่ด้วยกันนิรันดร์


นิรันดร์

นิรันดร
นิรันตร
ความนิรันดร์ (noun-from-adj)

มีอยู่ตลอดไป, มีอยู่เป็นนิตย์

ชีวิตนิรันดร์


นิรันตร

คำกริยาวิเศษณ์

นิรันดร
นิรันดร์

[เสียงสมาส]
นิ-รัน-ตะ-ระ-

ตลอดไปไม่เว้นว่าง; ติดต่อกันตลอดไป


นิรันดร

คำกริยาวิเศษณ์

นิรันดร์
นิรันตร

ตลอดไปไม่เว้นว่าง; ติดต่อกันตลอดไป


ความนิรันดร์

ความ + นิรันดร์

คฺวาม-นิ-รัน

คำอาการนามของ นิรันดร์


นิปัจการ

ยืมมาจากบาลี นิปจฺจการ

นิ-ปัด-จะ-กาน


นิคาลัย

เป็นไปได้ว่ามาจากบาลี นิคฺคต (“พ้นไปแล้ว; หมดไปแล้ว”) + อาลย (“ความห่วงใย”)

ทราบว่าพี่กับบิดานิคาลัย


อัศเจรีย์

ยืมมาจากสันสกฤต आश्चर्य (อาศฺจรฺย) โดยแผลงสระ

อัด-สะ-เจ-รี

/ʔat̚˨˩.sa˨˩.t͡ɕeː˧.riː˧/^((สัมผัส))

เครื่องหมายวรรคตอนรูปดังนี้ ! สำหรับเขียนกำกับไว้หลังคำอุทาน


เครื่องหมายสงสัย

เครื่องหมาย + สงสัย

เคฺรื่อง-หฺมาย-สง-ไส

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.maːj˩˩˦.soŋ˩˩˦.saj˩˩˦/^((สัมผัส))

เครื่องหมายวรรคตอนรูปดังนี้ ?


การบูชา

คำอาการนามของ บูชา


ความบริสุทธิ์

ความ + บริสุทธิ์

คฺวาม-บอ-ริ-สุด

คำอาการนามของ บริสุทธิ์


การปราบ

คำอาการนามของ ปราบ


การสังเคราะห์

การ + สังเคราะห์

กาน-สัง-เคฺราะ

/kaːn˧.saŋ˩˩˦.kʰrɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สังเคราะห์


สงเคราะห์

ยืมมาจากสันสกฤต संग्रह (สํคฺรห); เทียบบาลี สงฺคห; ร่วมรากกับ สังเคราะห์

/soŋ˩˩˦.kʰrɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

การช่วยเหลือ, การอุดหนุน

ฌาปนกิจสงเคราะห์

หนังสือนามสงเคราะห์


สงเคราะห์

/soŋ˩˩˦.kʰrɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

ช่วยเหลือ, อุดหนุน

สงเคราะห์เด็กกำพร้า


การสงเคราะห์

การ + สงเคราะห์

กาน-สง-เคฺราะ

/kaːn˧.soŋ˩˩˦.kʰrɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สงเคราะห์


การปราบปราม

การ + ปราบปราม

กาน-ปฺราบ-ปฺราม

คำอาการนามของ ปราบปราม


จ้อ

/t͡ɕɔː˥˩/^((สัมผัส))

พูดหรือคุยเรื่อยไปไม่หยุดปาก

ชอบใครก็ไปนั่งจ้อ ลวงให้เขารอ พี่ จ. หลายใจ


โปง

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ โป่ง, พอง, โพรง

/poːŋ˧/^((สัมผัส))

เรียกลักษณะแห่งสิ่งของที่ข้างในเป็นโพรงโป่งออก


โปง

/poːŋ˧/^((สัมผัส))

เครื่องโลหะหรือเครื่องไม้มักมีรูปคล้ายกระดิ่ง มีลูกกระทบแขวนอยู่ภายในหรือห้อยกระหนาบอยู่ภายนอกเพื่อให้เกิดเสียงดัง มักใช้แขวนคอสัตว์เช่นวัวควาย


ดอ

ตัดมาจาก กระดอ

/dɔː˧/^((สัมผัส))

อวัยวะเพศชาย


เยียน

ไปมาหาสู่, มักใช้ควบกับคำ เยี่ยม เป็น เยี่ยมเยียน


ค้อ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄໍ້ (คํ้), ไทลื้อ ᦅᦸᧉ (ค้อ̂)

/kʰɔː˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อปาล์มชนิด Livistona speciosa Kurz ในวงศ์ Palmae ลำต้นตรง ใบออกเป็นกระจุกทรงกลม แต่ละใบแผ่เป็นรูปวงกลมคล้ายพัด ขอบก้านหยักเป็นสันคม ผลกลม ผิวเรียบ ออกเป็นพวงตามง่ามโคนก้านใบ


ความคร้าน

ความ + คร้าน

คฺวาม-คฺร้าน

คำอาการนามของ คร้าน


ป่าน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ປ່ານ (ป่าน), คำเมือง ᨸ᩵ᩣ᩠ᨶ (ป่าน), เขิน ᨸ᩵ᩣ᩠ᨶ (ป่าน), ไทลื้อ ᦔᦱᧃᧈ (ป่าน), ไทใหญ่ ပၢၼ်ႇ (ป่าน), พ่าเก ပꩫ် (ปน์), อาหม 𑜆𑜃𑜫 (ปน์), จ้วง banq, จ้วงแบบจั่วเจียง banq (ป่าน)

ชื่อพรรณไม้หลายชนิดหลายสกุลในหลายวงศ์ เปลือกเป็นใยเหนียว ใช้ทอผ้าและทำเชือก เช่น ป่านรามี [Boehmeria nivea (L.) Gaudich.] ในวงศ์ Urticaceae, ป่านมนิลา (Musa textilis Née.) ในวงศ์ Musaceae

เชือกที่ทำด้วยป่าน, ถ้าใช้ชักว่าว เรียกว่า ป่านว่าว, ถ้าเป็นเส้นเล็ก เรียกว่า ป่านแลบ, ถ้ายังเป็นกาบอยู่ ยังไม่ได้ฟั่นเชือก เรียกว่า ป่านกลีบ

ชื่อผ้าเนื้อละเอียดและบางโปร่งที่ทอจากเส้นใยพืชบางชนิด เรียกว่า ผ้าป่าน


มะนิลา

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Manila, จากสเปน Manila (มานีลา), จากตากาล็อก Maynila, may-nila (“where indigo is found”)

เมืองหลวงของฟิลิปปินส์


มนิลา

คำวิสามานยนาม

รูปล้าสมัยของ มะนิลา


ตอด

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tɔːtᴰᴸ², จากไทดั้งเดิม *tɔːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตอด, ลาว ຕອດ (ตอด), คำเมือง ᨲᩬᨯ (ตอด), เขิน ᨲᩬᨯ (ตอด), ไทลื้อ ᦎᦸᧆᧈ (ต่อ̂ด), ไทดำ ꪔꪮꪒ (ตอด), ไทขาว ꪔꪮꪒ, ไทใหญ่ တွတ်ႇ (ต่อ̂ต), ไทใต้คง ᥖᥩᥖᥱ (ต่อ̂ต), อาหม 𑜄𑜨𑜄𑜫 (ตอ̂ต์), จ้วง duet, duek

/tɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่ปลาขนาดเล็กใช้ปากงับเหยื่อเป็นต้นนิดหนึ่งแล้วดึงมาโดยเร็ว

อาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

ลูกคนนี้งานการไม่ทำ คอยแต่ตอดเงินพ่อแม่

เหน็บแนมเล็ก ๆ น้อย ๆ ไม่หยุดหย่อน

เขาคงไม่ชอบฉัน เลยตอดฉันอยู่เรื่อย


ตอด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕອດ (ตอด)

/tɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ตอดต่อจับไม้ตอด ตับคาลอดพงคา


ตอด

/tɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

การบรรเลงดนตรีแบบหนึ่ง ใช้สำหรับการเป่าปี่ ทำเสียงกระตุกสั้น ๆ สลับจังหวะทำนอง เรียกว่า ลูกตอด

ในการบรรเลงแตรวงมีการใช้แตรเป่าเป็นจังหวะ เรียกว่า แตรตอด


การตอด

/kaːn˧.tɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ตอด


ล่วงเกิน

/lua̯ŋ˥˩.kɤːn˧/^((สัมผัส))

แสดงอาการเกินสมควรต่อผู้อื่น ด้วยการลวนลาม สบประมาท หรือดูหมิ่น เป็นต้น

พูดล่วงเกิน

ทำล่วงเกิน


ความเหี่ยวแห้ง

ความ + เหี่ยวแห้ง

คฺวาม-เหี่ยว-แฮ่ง

คำอาการนามของ เหี่ยวแห้ง


ความแห้งเหี่ยว

ความ + แห้งเหี่ยว

คฺวาม-แฮ่ง-เหี่ยว

คำอาการนามของ แห้งเหี่ยว


การล่วงเกิน

การ + ล่วงเกิน

กาน-ล่วง-เกิน

คำอาการนามของ ล่วงเกิน


คบเพลิง

/kʰop̚˦˥.pʰlɤːŋ˧/^((สัมผัส))

ของใช้สำหรับจุดไฟให้สว่าง ใช้ในพิธีเปิดปิดการแข่งขันกีฬาเป็นต้น


คบไฟ

ของใช้สำหรับจุดไฟให้สว่าง


สถานศึกษา

สถาน + ศึกษา

สะ-ถาน-สึก-สา

/sa˨˩.tʰaːn˩˩˦.sɯk̚˨˩.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

สถานที่สำหรับศึกษา


สามารถใช้ร่วมกับ เ เป็นสระ เออ เออะ ที่มีตัวสะกด

พินทุ์อิ; สระที่ออกเสียง อิ


ไพบูลย์

ยืมมาจากสันสกฤต वैपुल्य (ไวปุลฺย); เทียบบาลี เวปุลฺล

ความเต็มเปี่ยม, ความเต็มที่


ไพบูลย์

ไพรบูลย์
ความไพบูลย์ (noun-from-adj)

เต็มเปี่ยม, เต็มที่


ความไพบูลย์

ความ + ไพบูลย์

คฺวาม-ไพ-บูน

คำอาการนามของ ไพบูลย์


ไพรบูลย์

ความเต็มเปี่ยม, ความเต็มที่


ไพรบูลย์

ไพบูลย์
ความไพรบูลย์ (noun-from-adj)

เต็มเปี่ยม, เต็มที่


ความไพรบูลย์

ความ + ไพรบูลย์

คฺวาม-ไพฺร-บูน

คำอาการนามของ ไพรบูลย์


ความเต็มที่

ความ + เต็มที่

คฺวาม-เต็ม-ที่

คำอาการนามของ เต็มที่


อริยกะ

คำวิสามานยนาม

ชื่อชนชาติหนึ่ง ซึ่งเป็นต้นเค้าของชาวอินเดีย ชาวอิหร่าน และชาวยุโรปบางพวก


ฌลา

ยืมมาจากสันสกฤต झला (ฌลา) หรือบาลี ฌลา

/t͡ɕʰa˦˥.laː˧/^((สัมผัส))

เด็กหญิง, ลูกสาว

แสงอาทิตย์, แสงแวววาว


ขายบ้านขายเมือง

ขาย + บ้าน + ขาย + เมือง

การขายบ้านขายเมือง (abstract-noun)

ขาย-บ้าน-ขาย-เมือง

/kʰaːj˩˩˦.baːn˥˩.kʰaːj˩˩˦.mɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

คำพ้องความของ ขายชาติ


การสงวน

กาน-สะ-หฺงวน

คำอาการนามของ สงวน


การขายชาติ

การ + ขายชาติ

/kaːn˧.kʰaːj˩˩˦.t͡ɕʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ขายชาติ


การอึ๊บ

/kaːn˧.ʔɯp̚˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ อึ๊บ


ตัดรอน

ตัดไมตรี, ตัดความสัมพันธ์


การตัดรอน

การ + ตัดรอน

คำอาการนามของ ตัดรอน


จ่อย

/t͡ɕɔj˨˩/^((สัมผัส))


ซีดเซียว

ไม่แจ่มใส, ไม่สดชื่น

ไม่มีเลือดฝาด


ความซีดเซียว

ความ + ซีดเซียว

คฺวาม-ซีด-เซียว

คำอาการนามของ ซีดเซียว


ความเซียว

ความ + เซียว

คำอาการนามของ เซียว


การรันทด

คำอาการนามของ รันทด


ความรันทด

ความ + รันทด

คฺวาม-รัน-ทด

คำอาการนามของ รันทด


พลั่ว

เครื่องมือสำหรับแทงดิน สาดดิน สาดข้าว รูปแบน ๆ มีด้ามสำหรับถือ


การปน

คำอาการนามของ ปน


ผสมผเส

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมมาจากเขมร ផ្សែផ្សំ (ผฺแสผฺสํ) โดยสลับคำกัน

/pʰa˨˩.som˩˩˦.pʰa˨˩.seː˩˩˦/^((สัมผัส))


โสเภณี

ตัดทอนจาก นครโสเภณี (แปลตามตัวอักษรว่า “หญิงงามแห่งนคร”)

ᨾᩯ᩵ᨿᩥ᩠ᨦᨡᩣ᩠ᨿᨲ᩠ᩅᩫ

ผู้หญิงขายตัว

prostituee

ผู้หญิงขายตัว

hoer

ผู้หญิงขายตัว

ꪠꪴ꫁ꪑꪲꪉꪄꪱꪥꪣꪷ꪿

ผู้หญิงขายตัว

ꪵꪣ꪿ꪑꪲꪉꪄꪱꪥꪣꪷ꪿

ผู้หญิงขายตัว

မႄႈမွၵ်ႇယႃႈ

ผู้หญิงขายตัว

hoer

ฟรีเชียตะวันตก

ผู้หญิงขายตัว

ໂສເພນີ

ผู้หญิงขายตัว

ແມ່ຈ້າງ

ผู้หญิงขายตัว

prostituta

ผู้หญิงขายตัว

puta

ผู้หญิงขายตัว

ramera

ผู้หญิงขายตัว

prostitute

ผู้หญิงขายตัว

whore

ผู้หญิงขายตัว

กระบี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

กะหรี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ไก่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ไก่ตาฟาง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คณิกา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คุณตัว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คุณโส

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โคมเขียว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ช็อกกะรี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ช็อกการี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นครโสภิณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นครโสเภณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางกลางเมือง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางบำเรอ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางโลม

อรรถาภิธาน:โสเภณี

บะหมี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ผีขนุน

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ผีมะขาม

อรรถาภิธาน:โสเภณี

แพศยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

วสลี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

วัณณทาสี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวศยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสิ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสิยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

สำเพ็ง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โสภิณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โสเภณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงขายบริการ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงงามเมือง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงหากิน

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หยำฉ่า

อรรถาภิธาน:โสเภณี

อภิสาริกา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

อีตัว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

/soː˩˩˦.pʰeː˧.niː˧/^((สัมผัส))

ผู้หญิงขายบริการทางเพศ, ผู้หญิงขายตัว


การรีด

คำอาการนามของ รีด


ป่น

เครื่องจิ้มอย่างหนึ่ง ปรุงด้วยน้ำปลาร้า


ป่น

ทำให้แหลกละเอียดด้วยการตำเป็นต้น

ป่นเกลือ

ป่นปลา

ป่นพริก


ป่น

ที่แหลกละเอียด

พริกป่น

ปลาป่น

เกลือป่น


การป่น

คำอาการนามของ ป่น


จิตกาธาน

ยืมมาจากบาลี จิตก + อาธาน

จิด-ตะ-กา-ทาน


การสน

/kaːn˧.sɔː˩˩˦.nɔː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สน


การสลบ

คำอาการนามของ สลบ


ความต่ำช้า

ความ + ต่ำช้า

คฺวาม-ต่ำ-ช้า

คำอาการนามของ ต่ำช้า


การขยุ้ม

คำอาการนามของ ขยุ้ม


การขยัน

กาน-ขะ-หฺยัน

คำอาการนามของ ขยัน


ความขยัน

คฺวาม-ขะ-หฺยัน

คำอาการนามของ ขยัน


ความเซ่อ

/kʰwaːm˧.sɤː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เซ่อ


โทรศัพท์มือถือ

โทรศัพท์ + มือ + ถือ

โท-ระ-สับ-มือ-ถือ

/tʰoː˧.ra˦˥.sap̚˨˩.mɯː˧.tʰɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

โทรศัพท์เคลื่อนที่


สันติภาพ

ความสงบ, ความไม่มีสงคราม

โลกต้องการสันติภาพ

จงร่วมมือกันรักษาสันติภาพของโลก


สัญญี

ยืมมาจากบาลี สญฺญี

มีความหมายรู้ได้, มีความรู้สึก, มีความระลึก, มีความจำได้


พิสัญญี

ยืมมาจากบาลี วิสญฺญี

หมดความรู้สึก, สิ้นสติ, สลบ


วิสัญญีแพทย์

วิสัญญี + แพทย์

วิ-สัน-ยี-แพด

/wi˦˥.san˩˩˦.jiː˧.pʰɛːt̚˥˩/^((สัมผัส))

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญการให้ยาชาและยาสลบ


ยาชา

/jaː˧.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

ยาที่ทาหรือฉีดให้ประสาทชา มักใช้ในการผ่าตัดหรือถอนฟัน เป็นต้น


ยาสลบ

สารเคมีที่ใช้ในการแพทย์เพื่อทำให้สลบ


วางวาย

นรชาติวางวาย มลายสิ้นทั้งอินทรีย์


ยูเทิร์น

ยืมมาจากอังกฤษ U-turn

/juː˧.tʰɤːn˧/^((สัมผัส))


ยูเทิร์น

ยืมมาจากอังกฤษ U-turn

/juː˧.tʰɤːn˧/^((สัมผัส))

กลับ, ไม่ไปต่อ


การยูเทิร์น

การ + ยูเทิร์น

คำอาการนามของ ยูเทิร์น


การขับเคลื่อน

การ + ขับเคลื่อน

กาน-ขับ-เคฺลื่อน

คำอาการนามของ ขับเคลื่อน


ลอมพอก

/lɔːm˧.pʰɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องสวมศีรษะรูปทรงกระบอก มียอดทรงกรวยปลายตัด โครงข้างในสานด้วยไม้ไผ่ พันด้วยผ้าขาวตลอด มี 2 ประเภท คือ ใช้สำหรับเจ้านายทรงหรือขุนนางสวมในงานพระราชพิธี และใช้ในการละเล่นต่าง ๆ


การลอม

คำอาการนามของ ลอม


ศิถิล

ยืมมาจากสันสกฤต शिथिल (ศิถิล); เทียบบาลี สิถิล


สิถิล

ยืมมาจากบาลี สิถิล; เทียบสันสกฤต शिथिल (ศิถิล)


สิถิล

เรียกพยัญชนะในภาษาบาลีและสันสกฤตที่มีเสียงเบาว่า พยัญชนะสิถิล ได้แก่ พยัญชนะตัวที่ 1 และ 3 ของวรรค


ธนิต

ยืมมาจากบาลี ธนิต


ธนิต

ยืมมาจากบาลี ธนิต

เรียกพยัญชนะในภาษาบาลีและสันสกฤตที่มีเสียงหนักว่า พยัญชนะธนิต ได้แก่ พยัญชนะตัวที่ 2 และ 4 ของวรรค


ภักดี

ยืมมาจากสันสกฤต भक्ति (ภกฺติ); เทียบบาลี ภตฺติ

ภักดิ
ภักดิ์

ความจงรัก, ความเลื่อมใสยิ่ง


ภักดิ

ภักดิ์
ภักดี

[เสียงสมาส]
พัก-ดิ-

ความจงรัก, ความเลื่อมใสยิ่ง


ภักดิ์

/pʰak̚˦˥/^((สัมผัส))

ความจงรัก, ความเลื่อมใสยิ่ง


ภัต

ยืมมาจากบาลี ภตฺต

[เสียงสมาส]
พัด-ตะ-

/pʰat̚˦˥/^((สัมผัส))


ภัตต์

ยืมมาจากบาลี ภตฺต

/pʰat̚˦˥/^((สัมผัส))


ภัตร

ยืมมาจากบาลี ภตฺต

/pʰat̚˦˥/^((สัมผัส))


วิทยฐานะ

วิด-ทะ-ยะ-ถา-นะ

/wit̚˦˥.tʰa˦˥.ja˦˥.tʰaː˩˩˦.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

ฐานะในด้านความรู้

สอบเทียบวิทยฐานะ

มีวิทยฐานะในระดับปริญญาตรี


เครดิต

ยืมมาจากอังกฤษ credit

ชื่อเสียงหรือความเชื่อถือในตัวบุคคลหรือในสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

ความเชื่อถือในฐานะทางการเงินของบุคคลหรือสถาบัน


เคลม

ยืมมาจากอังกฤษ claim

เรียกร้อง, อ้างสิทธิ์

เคลมประกัน

อ้างว่าเป็นของตน

เคลมผลงาน

เคลมถั่วดำ

โดนเพื่อนสนิทเคลม


การเคลม

คำอาการนามของ เคลม


ชลาลัย

น้ำ, ห้วงน้ำ


ปรับอากาศ

ปรับ + อากาศ

ปฺรับ-อา-กาด

ที่ปรับอุณหภูมิและความชื้นของอากาศด้วยอุปกรณ์ที่เรียกว่าเครื่องปรับอากาศ


เครื่องปรับอากาศ

เครื่อง + ปรับอากาศ

เคฺรื่อง-ปฺรับ-อา-กาด

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.prap̚˨˩.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

อุปกรณ์สำหรับปรับอุณหภูมิและความชื้นของอากาศ


ความนำ

ความ (“อุปสรรคที่เติมให้เป็นนาม”) + นำ

คำอาการนามของ นำ


ความนำ

ความ (“เรื่อง”) + นำ

ส่วนเริ่มต้นของเรื่องใดเรื่องหนึ่ง โดยเป็นการเกริ่นก่อนที่จะเข้าเรื่อง


การสรรเสริญ

การ + สรรเสริญ

กาน-สัน-เสิน

กาน-สัน-ระ-เสิน

คำอาการนามของ สรรเสริญ


ความสรรเสริญ

ความ + สรรเสริญ

คฺวาม-สัน-เสิน

คฺวาม-สัน-ระ-เสิน

/kʰwaːm˧.san˩˩˦.ra˦˥.sɤːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สรรเสริญ


ลามปาม

คำกริยาวิเศษณ์

ต่อเนื่องไปถึงสิ่งอื่นหรือคนอื่นด้วย

ด่าลามปามไปถึงบุพการี

โดยปริยายหมายถึงอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น ซึ่งแสดงว่าไม่รู้จักที่ต่ำที่สูง

พูดจาลามปาม

แสดงกิริยาลามปามผู้ใหญ่


ความลามปาม

ความ + ลามปาม

คฺวาม-ลาม-ปาม

คำอาการนามของ ลามปาม


รู้จักที่ต่ำที่สูง

รู้จัก + ที่ + ต่ำ + ที่ + สูง

การรู้จักที่ต่ำที่สูง (abstract-noun)

รู้-จัก-ที่-ต่ำ-ที่-สูง

/ruː˦˥.t͡ɕak̚˨˩.tʰiː˥˩.tam˨˩.tʰiː˥˩.suːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

รู้จักเคารพบุคคลและสถานที่ตามควรแก่ฐานะ (มักใช้ในความปฏิเสธ)

เด็กพวกนั้นไม่รู้จักที่ต่ำที่สูง ไปนั่งในที่ที่จัดไว้สำหรับผู้ใหญ่


ถูปารหบุคคล

ยืมมาจากบาลี ถูปารหปุคคล

ถู-ปา-ระ-หะ-บุก-คน

/tʰuː˩˩˦.paː˧.ra˦˥.ha˨˩.buk̚˨˩.kʰon˧/^((สัมผัส))

บุคคลที่ควรนำกระดูกบรรจุสถูปไว้บูชา ได้แก่ พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า พระอรหันตสาวก และพระเจ้าจักรพรรดิ


อรหันตสาวก

อรหันต + สาวก

อะ-ระ-หัน-ตะ-สา-วก

ออ-ระ-หัน-ตะ-สา-วก

/ʔa˨˩.ra˦˥.han˩˩˦.ta˨˩.saː˩˩˦.wok̚˦˥/^((สัมผัส))

/ʔɔː˧.ra˦˥.han˩˩˦.ta˨˩.saː˩˩˦.wok̚˦˥/^((สัมผัส))

สาวกของพระพุทธเจ้าที่บรรลุเป็นพระอรหันต์


ลบหลู่

แสดงอาการเหยียดหยามต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือต่อผู้มีอุปการคุณโดยถือว่าไม่สำคัญควรแก่การเคารพนับถือ

ลบหลู่สิ่งศักดิ์สิทธิ์ของศาสนาที่ตนไม่ได้นับถือ

ลบหลู่พ่อแม่ครูบาอาจารย์

นาย ก ลบหลู่บิดานาย ข


การลบหลู่

การ + ลบหลู่

กาน-ลบ-หฺลู่

คำอาการนามของ ลบหลู่


แหงนคอตั้งบ่า

การแหงนคอตั้งบ่า (abstract-noun)

แหฺงน-คอ-ตั้ง-บ่า

/ŋɛːn˩˩˦.kʰɔː˧.taŋ˥˩.baː˨˩/^((สัมผัส))


การงาบ

/kaːn˧.ŋaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ งาบ


การผอก

/kaːn˧.pʰɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ผอก


การเล็ม

คำอาการนามของ เล็ม


การแทะ

/kaːn˧.tʰɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แทะ


ฝาสุภเรศ

ฝา-สุบ-พะ-เรด

/faː˩˩˦.sup̚˨˩.pʰa˦˥.reːt̚˥˩/^((สัมผัส))


จรุก

ยืมมาจากเขมร ជ្រូក (ชฺรูก)

/t͡ɕa˨˩.ruk̚˨˩/^((สัมผัส))


มักฏะ

ยืมมาจากบาลี มกฺกฏ; เทียบสันสกฤต मर्कट (มรฺกฏ)


มักฏกะ

ยืมมาจากบาลี มกฺกฏก; เทียบสันสกฤต मर्कटक (มรฺกฏก)

มัก-กะ-ตะ-กะ


ไดไฮโดรเจนมอนอกไซด์

ได-ไฮ-โดฺร-เจ็้น-มอ-น็อก-ซาย

/daj˧.haj˧.droː˧.t͡ɕen˥˩.mɔː˧.nɔk̚˦˥.saːj˧/^((สัมผัส))


ไปรษณีย์ลงทะเบียน

ไปรษณีย์ + ลงทะเบียน

ไปฺร-สะ-นี-ลง-ทะ-เบียน

/praj˧.sa˨˩.niː˧.loŋ˧.tʰa˦˥.bia̯n˧/^((สัมผัส))

การส่งไปรษณีย์ที่มีการรับประกันว่าของหรือพัสดุถึงผู้ที่ได้รับ


บุฟเฟต์

ยืมมาจากฝรั่งเศส buffet

อาหารในงานเลี้ยงหรือโอกาสอื่นที่ผู้รับประทานบริการตนเอง


ปรีดา

ยืมมาจากสันสกฤต प्रीत (ปฺรีต); เทียบบาลี ปีต

อิ่มใจ, ปลื้มใจ, ยินดี


ความกลอกกลับ

ความ + กลอกกลับ

คฺวาม-กฺลอก-กฺลับ

คำอาการนามของ กลอกกลับ


ความกลับกลอก

ความ + กลับกลอก

คฺวาม-กฺลับ-กฺลอก

คำอาการนามของ กลับกลอก


ตื่นตัว

การตื่นตัว (abstract-noun)
ความตื่นตัว (abstract-noun)

ไหวทันเหตุการณ์, รู้ตัวทันเหตุการณ์


การตื่นตัว

การ + ตื่นตัว

กาน-ตื่น-ตัว

คำอาการนามของ ตื่นตัว


ความตื่นตัว

ความ + ตื่นตัว

คฺวาม-ตื่น-ตัว

คำอาการนามของ ตื่นตัว


โคกูรยอ

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยเรียนรู้จากเกาหลี 고구려 (goguryeo)

ชื่อหนึ่งในสามอาณาจักรโบราณบนคาบสมุทรเกาหลี


ชิลลา

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยเรียนรู้จากเกาหลี 신라 (silla)


แพ็กเจ

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยเรียนรู้จากเกาหลี 백제 (baekje)

/pʰɛk̚˦˥.t͡ɕeː˧/^((สัมผัส))

/pʰɛk̚˨˩.t͡ɕeː˧/^((สัมผัส))


ดีไซน์

ยืมมาจากอังกฤษ design

การออกแบบ, รูปลักษณะ


ดีไซน์

ยืมมาจากอังกฤษ design


การดีไซน์

การ + ดีไซน์

คำอาการนามของ ดีไซน์


ออกแบบ

設計

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

设计

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

ᦶᦑᧅᦖᦻ

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

ᦎᧂᧉᦞᦱᧆ

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

ၸၼ်ႁၢင်ႈ

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

ອອກແບບ

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

thiết kế

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

design

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

/ʔɔːk̚˨˩.bɛːp̚˨˩/^((สัมผัส))

กำหนดลักษณะและหน้าที่โดยการวาดภาพที่มีรายละเอียดสูง, ประดิษฐ์แบบ, ประดิษฐ์รูปลักษณะ


การออกแบบ

การ + ออกแบบ

/kaːn˧.ʔɔːk̚˨˩.bɛːp̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ออกแบบ


บดินทร์

บดิ + อินทร์

พระเจ้าแผ่นดิน


บดินทร

[เสียงสมาส]
บอ-ดิน-ทฺระ-

รูปแบบอื่นของ บดินทร์


การสันทัด

การ + สันทัด

คำอาการนามของ สันทัด


ความสันทัด

ความ + สันทัด

คฺวาม-สัน-ทัด

คำอาการนามของ สันทัด


ผตร.

pɔ̌ɔ-dtɔɔ-rɔɔ

/pʰɔː˩˩˦.tɔː˧.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ผู้ตรวจราชการ


การเก็บความ

การ + เก็บความ

กาน-เก็บ-คฺวาม

คำอาการนามของ เก็บความ


การชิงชัง

การ + ชิงชัง

/kaːn˧.t͡ɕʰiŋ˧.t͡ɕʰaŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ชิงชัง


ความชิงชัง

ความ + ชิงชัง

คฺวาม-ชิง-ชัง

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰiŋ˧.t͡ɕʰaŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ชิงชัง


ความฉูดฉาด

ความ + ฉูดฉาด

คฺวาม-ฉูด-ฉาด

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰuːt̚˨˩.t͡ɕʰaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ฉูดฉาด


การแสบ

/kaːn˧.sɛːp̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แสบ


ความแสบ

/kʰwaːm˧.sɛːp̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แสบ


การเสื่อมโทรม

การ + เสื่อมโทรม

กาน-เสื่อม-โซม

คำอาการนามของ เสื่อมโทรม


ความเสื่อมโทรม

ความ + เสื่อมโทรม

คฺวาม-เสื่อม-โซม

คำอาการนามของ เสื่อมโทรม


การออกหน้า

การ + ออกหน้า

/kaːn˧.ʔɔːk̚˨˩.naː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ออกหน้า


ความออกนอกหน้า

ความ + ออกนอกหน้า

คฺวาม-ออก-นอก-น่า

/kʰwaːm˧.ʔɔːk̚˨˩.nɔːk̚˥˩.naː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ออกนอกหน้า


การหยอก

/kaːn˧.jɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ หยอก


อืม

/ʔɯːm˧/^((สัมผัส))

คำที่เปล่งออกมาเป็นการรับรู้หรือรับทราบ

คำที่เปล่งออกมาระหว่างครุ่นคิด


สวิง

เทียบมาเลเซีย jaring

/sa˨˩.wiŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เครื่องช้อนปลาชนิดหนึ่ง ถักเป็นร่างแห ลักษณะเป็นถุง มักใช้ไม้หรือหวายทำเป็นขอบปาก


สวิง

ยืมมาจากอังกฤษ swing

แนวดนตรีแนวหนึ่ง มีจังหวะช้า ใช้เครื่องดนตรีน้อยชิ้น


สวิง

ยืมมาจากอังกฤษ swing

เหวี่ยง, หวด (ไม้สำหรับเล่นกีฬา)


การสวิง

กาน-สะ-หฺวิง

คำอาการนามของ สวิง


กรึง

/krɯŋ˧/^((สัมผัส))

ตรึง, ปักแน่น, ทำให้อยู่กับที่

ต้องศรพรหมาสตร์ฤทธิรณ กรึงแน่นทรวงบน ตลอดจนยอดปฤษฎางค์


จรึง

/t͡ɕa˨˩.rɯŋ˧/^((สัมผัส))

ตรึง, ปักแน่น, ทำให้อยู่กับที่

เทียบที่ถมอก่อภูเพียง บรรพตจรึงเรียง


การกอบโกย

การ + กอบโกย

คำอาการนามของ กอบโกย


การก่อตั้ง

การ + ก่อตั้ง

กาน-ก่อ-ตั้ง

/kaːn˧.kɔː˨˩.taŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ก่อตั้ง


การกลับคำ

การ + กลับคำ

กาน-กฺลับ-คำ

คำอาการนามของ กลับคำ


ความกลวง

คำอาการนามของ กลวง


วารวาริ

ยืมมาจากชวา worawari


ปุ๋ยคอก

แปลตรงตัวจากจีน廄肥／厩肥 (jiùféi); เทียบเท่า ปุ๋ย + คอก

/puj˩˩˦.kʰɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ปุ๋ยที่ได้จากมูลสัตว์และเศษซากพืชรองคอก


ความถือตัว

ความ + ถือตัว

คฺวาม-ถือ-ตัว

/kʰwaːm˧.tʰɯː˩˩˦.tua̯˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถือตัว


ความไว้ตัว

ความ + ไว้ตัว

คฺวาม-ไว้-ตัว

คำอาการนามของ ไว้ตัว


มรณ์

ยืมมาจากสันสกฤต मरण (มรณ) หรือบาลี มรณ

มรณ
มรณะ
มรณา

/mɔːn˧/^((สัมผัส))

ความตาย, การตาย


มรณ์

ยืมมาจากสันสกฤต मरण (มรณ) หรือบาลี มรณ

มรณ
มรณะ
มรณา

/mɔːn˧/^((สัมผัส))


มรณา

ยืมมาจากสันสกฤต मरण (มรณ) หรือบาลี มรณ

มรณ
มรณ์
มรณะ

ความตาย, การตาย


มรณา

ยืมมาจากสันสกฤต मरण (มรณ) หรือบาลี มรณ

มรณ
มรณ์
มรณะ

โอ้พ่อพลายแก้วแววตา มรณาแน่แล้วฤๅอย่างไร


อาษาฒ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต आषाढ (อาษาฒ); เทียบบาลี อาสาฬฺห

/ʔaː˧.saːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เดือนที่ 8 แห่งเดือนจันทรคติ


โศษ

ยืมมาจากสันสกฤต शोष (โศษ)

[เสียงสมาส]
โส-สะ-

/soːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ลมหายใจ, ลมปราณ


โศษ

ยืมมาจากสันสกฤต शोष (โศษ)

[เสียงสมาส]
โส-สะ-

/soːt̚˨˩/^((สัมผัส))


อาสาฬห

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากบาลี อาสาฬฺห; เทียบสันสกฤต आषाढ (อาษาฒ)

อาสาฬห์
อาสาฬหะ

[เสียงสมาส]
อา-สาน-หะ-

[เสียงสมาส]
อา-สาน-ละ-หะ-

เดือนที่ 8 แห่งเดือนจันทรคติ


อาสาฬหะ

คำวิสามานยนาม

อาสาฬห
อาสาฬห์

อา-สาน-ละ-หะ

/ʔaː˧.saːn˩˩˦.haʔ˨˩/^((สัมผัส))

/ʔaː˧.saːn˩˩˦.la˦˥.haʔ˨˩/^((สัมผัส))

เดือนที่ 8 แห่งเดือนจันทรคติ


อาสาฬห์

คำวิสามานยนาม

อาสาฬห
อาสาฬหะ

/ʔaː˧.saːn˩˩˦/^((สัมผัส))

เดือนที่ 8 แห่งเดือนจันทรคติ


อุณาโลม

ยืมมาจากบาลี อุณฺณา (“ขน, ขนสัตว์, ขนระหว่างคิ้ว, แต้มระหว่างคิ้ว”) + โลม (“ขน”)

ขนระหว่างคิ้ว

เครื่องหมายดังรูป


วิโรฒ

ยืมมาจากสันสกฤต विरूढ (วิรูฒ) หรือ विरूध (วิรูธ)


ฉลาก

ยืมมาจากเขมร ឆ្លាក (ฉฺลาก), จากสันสกฤต शलाका (ศลากา); เทียบบาลี สลากา

/t͡ɕʰa˨˩.laːk̚˨˩/^((สัมผัส))

สิ่งเช่นติ้ว ตั๋ว หรือแผ่นกระดาษเล็ก ๆ เป็นต้น ซึ่งทำเป็นเครื่องหมายกำหนดไว้เนื่องในการเสี่ยงโชคเสี่ยงทายเป็นต้น

รูป รอยประดิษฐ์ เครื่องหมาย หรือข้อความใด ๆ ที่แสดงไว้ที่ภาชนะหรือหีบห่อบรรจุสินค้า

ฉลากยา

ฉลากเครื่องสำอาง


การสะกิด

คำอาการนามของ สะกิด


วัจน์

ยืมมาจากสันสกฤต वचन (วจน) หรือบาลี วจน

พจน
พจน์
วจนะ
วัจน
วัจนะ

คำพูด, ถ้อยคำ


วัจนะ

ยืมมาจากสันสกฤต वचन (วจน) หรือบาลี วจน

พจน
พจน์
วจนะ
วัจน
วัจน์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/wat̚˦˥.t͡ɕa˨˩.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำพูด, ถ้อยคำ


วจนะ

ยืมมาจากสันสกฤต वचन (วจน) หรือบาลี วจนเป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ verbal

พจน
พจน์
วัจน
วัจน์
วัจนะ

/wa˦˥.t͡ɕa˨˩.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำพูด, ถ้อยคำ


ปรามาส

ปรามาศ
การปรามาส (abstract-noun)


ปรามาส

ยืมมาจากบาลี ปรามาส; เทียบสันสกฤต परामृश् (ปรามฺฤศฺ)

การจับต้อง, การลูบคลำ


การปรามาส

การ + ปรามาส

กาน-ปฺรา-มาด

คำอาการนามของ ปรามาส


ปรามาศ

รูปที่สะกดผิดของ ปรามาส


ปรามาศ

รูปที่สะกดผิดของ ปรามาส


สินทรัพย์

สิน + ทรัพย์; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ asset, assets

บรรดาทรัพย์สินซึ่งบุคคลเป็นเจ้าของ


ลุ้น

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 忍 (lung2, “อดทน”)

เอาใจช่วยเต็มที่

นั่งลุ้นฟุตบอลอยู่ข้างสนาม

ลุ้นให้ได้ตำแหน่ง


การลุ้น

คำอาการนามของ ลุ้น


แปะ

/pɛʔ˨˩/^((สัมผัส))

เอาของแบน ๆ บาง ๆ ทาบเข้าไป


แปะ

เลียนเสียงธรรมชาติ

/pɛʔ˨˩/^((สัมผัส))

เสียงดังอย่างเสียงตบมือ


แปะ

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 伯 (bêh4, “ลุง; พี่ชายคนโต”)

/pɛʔ˨˩/^((สัมผัส))

คำเรียกชายชราชาวจีน

บางครั้งดูหมิ่น


แปะ

คำวิสามานยนาม

จากชื่อต้นไม้ที่ขึ้นอยู่ในท้องถิ่น แต่ระบุไม่ได้ว่าเป็นต้นไม้ชนิดใด

/pɛʔ˨˩/^((สัมผัส))

(เมือง~) ชื่อเก่าของบุรีรัมย์


การแปะ

/kaːn˧.pɛʔ˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แปะ


แป๊ะ

/pɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อเพลงไทย อัตรา 2 ชั้น หน้าทับปรบไก่


แป๊ะ

เลียนเสียงธรรมชาติ

/pɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

เสียงดังอย่างเสียงตบมือ


แป๊ะ

/pɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำเรียกชายชราชาวจีน

บางครั้งดูหมิ่น


ทดรอง

/tʰot̚˦˥.rɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ออกเงินรองจ่ายไปก่อน


การทดรอง

/kaːn˧.tʰot̚˦˥.rɔːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ทดรอง


ศิถี

ยืมมาจากเบงกอล [Term?]

/si˨˩.tʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

พวงดอกไม้, พวงมาลัย


มรรค

ยืมมาจากสันสกฤต मार्ग (มารฺค); เทียบบาลี มคฺค; ร่วมรากกับ มัค, มัคคะ, and มรรคา

[เสียงสมาส]
มัก-คะ-


อนุเสาวรีย์

อะ-นุ-เสา-วะ-รี

รูปที่สะกดผิดของ อนุสาวรีย์


อนุสาวรีย์

ไม่ทราบแน่ชัด; เทียบสันสกฤต अनुस्मृ (อนุสฺมฺฤ)
ชื่อแขวงอ้างถึง อนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญ ที่เคยตั้งอยู่ในพื้นที่

อะ-นุ-สา-วะ-รี

สิ่งที่สร้างไว้เป็นที่ระลึกถึงบุคคลหรือเหตุการณ์สำคัญเป็นต้น เช่น อาคาร หลุมฝังศพ รูปปั้น


อนุสาวรีย์

คำวิสามานยนาม

อะ-นุ-สา-วะ-รี

ชื่อแขวงหนึ่งในเขตบางเขน กรุงเทพมหานคร


การเฝ้า

คำอาการนามของ เฝ้า


การเข้าเฝ้า

การ + เข้าเฝ้า

กาน-เค่า-เฟ่า

คำอาการนามของ เข้าเฝ้า


การเฝ้าแหน

การ + เฝ้าแหน

กาน-เฟ่า-แหน

คำอาการนามของ เฝ้าแหน


นาวี

แผลงมาจาก นาวา


นาวี

ยืมมาจากอังกฤษ navy

ราชนาวี


พจนารถ

พจน + อรรถ โดยสนธิตามกฎภาษาสันสกฤต

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/pʰot̚˦˥.t͡ɕa˨˩.naːt̚˥˩/^((สัมผัส))

เนื้อความของคำพูด


นนทก

ความยินดี, ความรื่นเริง, ความชื่นชม

ชื่อดาบพระกฤษณะ


ดาษ

/daːt̚˨˩/^((สัมผัส))

โรคระบาด มักขึ้นตามตัว เป็นเม็ดเล็ก ๆ ทั่วไป เรียกว่า ฝีดาษ, ไข้ทรพิษ ก็ว่า, โบราณเรียก ไข้หัว.


ดาษ

/daːt̚˨˩/^((สัมผัส))

มากมาย, เกลื่อนกลาด, มีทั่วไป, ดาดาษ หรือ ดารดาษ ก็ใช้.


ดาษ

คำกริยาวิเศษณ์

/daːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เกลื่อนกลาด, ดาษดื่น


เสน่หา

แผลงมาจาก เสน่ห์, จากสันสกฤต स्नेह (สฺเนห)

/sa˨˩.neː˨˩.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

ลักษณะที่ชวนให้รัก


มหิงสา

แผลงมาจาก มหิงส์

/ma˦˥.hiŋ˩˩˦.saː˩˩˦/^((สัมผัส))


โซ้ย

เทียบแต้จิ๋ว 洗 (soi2 โซ่ย, “ล้าง”)


โส้ย

เทียบแต้จิ๋ว 洗 (soi2, “ล้าง”)


หม่ำ

เลียนเสียงธรรมชาติ


อับเฉา

/ʔap̚˨˩.t͡ɕʰaw˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่สดชื่น, ไม่ชื่นบาน


อับเฉา

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากกวางตุ้ง 壓載 (aat3 zoi3)

/ʔap̚˨˩.t͡ɕʰaw˩˩˦/^((สัมผัส))

ของถ่วงเรือกันเรือโคลง มีหินและทรายเป็นต้น


ความอับเฉา

ความ + อับเฉา

คฺวาม-อับ-เฉา

/kʰwaːm˧.ʔap̚˨˩.t͡ɕʰaw˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ อับเฉา


โม

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โม, ลาว ໂມ (โม)


โม

ยืมมาจากอังกฤษ modify

ปรับแต่ง, ดัดแปลง


โม

ยืมมาจากอังกฤษ modify

ที่ปรับแต่งแล้ว, ที่ดัดแปลงแล้ว


คนเจ็บ

ผู้ป่วย, ผู้บาดเจ็บ


วิสัย

ยืมมาจากบาลี วิสย; เทียบสันสกฤต विषय (วิษย)

อยู่ในวิสัยที่จะเลี้ยงดูบุตรภรรยาได้

เป็นเรื่องเหลือวิสัยที่จะทำได้

คามวิสัย

โคจรวิสัย


วิษัย

ยืมมาจากสันสกฤต विषय (วิษย) เทียบบาลี विसय (วิสย)


พลี

ยืมมาจากสันสกฤต बलि (พลิ) หรือบาลี พลิ

เครื่องบวงสรวง, ส่วย


พลี

ยืมมาจากสันสกฤต बलि (พลิ) หรือบาลี พลิ

บวงสรวงเชิญเอามา (ใช้แก่ยาสมุนไพร)

ไปพลียาที่ต้นเทียน

ไปบวงสรวงเก็บต้นเทียนหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของต้นเทียนมาทำยารักษาโรค


พลี

พลีชีพเพื่อชาติ


การพลี

การ + พลี (“บวงสรวง”)

คำอาการนามของ พลี (“การบวงสรวง”)


การพลี

การ + พลี (“เสียสละ”)

คำอาการนามของ พลี (“การเสียสละ”)


สลาก

ยืมมาจากเขมร ស្លាក (สฺลาก), จากบาลี สลากา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
สะ-หฺลาก-กะ-

สลากกินแบ่งรัฐบาล


การเคี่ยว

การ + เคี่ยว

คำอาการนามของ เคี่ยว


การพลุ่ง

คำอาการนามของ พลุ่ง


ศาฐยะ

ยืมมาจากสันสกฤต शाठय (ศาฐย); เทียบบาลี สาเถยฺย

/saː˩˩˦.tʰa˨˩.jaʔ˦˥/^((สัมผัส))

สาไถย, ความคดโกง


สาไถย

ยืมมาจากบาลี สาเถยฺย; เทียบสันสกฤต शाठय (ศาฐย)

/saː˩˩˦.tʰaj˩˩˦/^((สัมผัส))

การแสร้งทำให้เขาหลงผิดเข้าใจผิด


ศัทธนะ

ยืมมาจากเบงกอล [Term?]

พัด (ใช้แก่ลม), มีลมพัดมา


กาบุรุษ

ยืมมาจากสันสกฤต कापुरुष (กาปุรุษ); เทียบบาลี กาปุริส


พฤษภ

ยืมมาจากสันสกฤต वृषभ (วฺฤษภ); เทียบบาลี วสภ

/pʰrɯ˦˥.sop̚˨˩/^((สัมผัส))

/pʰrɯt̚˦˥.sop̚˨˩/^((สัมผัส))


พฤษภ

คำวิสามานยนาม

/pʰrɯ˦˥.sop̚˨˩/^((สัมผัส))

/pʰrɯt̚˦˥.sop̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อกลุ่มดาวรูปวัวเรียกว่า ราศีพฤษภ เป็นราศีที่ 1 ในจักรราศี


การแย้ง

/kaːn˧.jɛːŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แย้ง


อุปัทวเหตุ

อุปัทว + เหตุ

อุ-ปัด-ทะ-วะ-เหด

/ʔu˨˩.pat̚˨˩.tʰa˦˥.wa˦˥.heːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เหตุที่ไม่เป็นมงคล, เหตุร้าย, เหตุอุบาทว์


รัชด

ยืมมาจากสันสกฤต रजत (รชต) หรือบาลี รชต

[เสียงสมาส]
รัด-ชะ-ดะ-


รัชต

ยืมมาจากสันสกฤต रजत (รชต) หรือบาลี รชต

[เสียงสมาส]
รัด-ชะ-ตะ-


ราคะ

ยืมมาจากสันสกฤต राग (ราค) หรือบาลี ราค

/raː˧.kʰaʔ˦˥/^((สัมผัส))

ความกำหนัดยินดีในกามารมณ์, ความใคร่ในกามคุณ


ราค

ยืมมาจากสันสกฤต राग (ราค) หรือบาลี ราค

[เสียงสมาส]
รา-คะ-


การลื่น

คำอาการนามของ ลื่น


ความลื่น

คำอาการนามของ ลื่น


ความเลี่ยน

ความ + เลี่ยน

คฺวาม-เลี่ยน

คำอาการนามของ เลี่ยน


การเตี๊ยม

การ + เตี๊ยม

คำอาการนามของ เตี๊ยม


โรงเตี๊ยม

โรง + เตี๊ยม


การฟื้น

คำอาการนามของ ฟื้น


การฟื้นฟู

การ + ฟื้นฟู

คำอาการนามของ ฟื้นฟู


โรงจำนำ

คำพ้องความของ โรงรับจำนำ


โรงตึ๊ง

/roːŋ˧.tɯŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำพ้องความของ โรงรับจำนำ


ตึ๊ง

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 當 (deng3, “จำนำ; โรงรับจำนำ”)

/tɯŋ˦˥/^((สัมผัส))


ตึ๊ง

/tɯŋ˦˥/^((สัมผัส))


การตึ๊ง

/kaːn˧.tɯŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ตึ๊ง


มิจฉา

ยืมมาจากบาลี มิจฺฉา; เทียบสันสกฤต मिथ्या (มิถฺยา)

/mit̚˦˥.t͡ɕʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))


มฤจฉา

/ma˦˥.rit̚˦˥.t͡ɕʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปแบบอื่นของ มิจฉา


จ่อ

/t͡ɕɔː˨˩/^((สัมผัส))

เอาสิ่งใดสิ่งหนึ่งเข้าไปใกล้หรือเกือบจดสิ่งอื่น

เอายาดมจ่อจมูก

มุ่งอยู่เฉพาะกับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง มักใช้เข้าคู่กับคำ จด เป็น จดจ่อ


จ่อ

/t͡ɕɔː˨˩/^((สัมผัส))

ภาชนะสานชนิดหนึ่ง รูปร่างอย่างกระด้ง มีไส้สานเป็นช่องโค้งอยู่ภายใน ใช้เลี้ยงตัวไหม


การจ่อ

/kaːn˧.t͡ɕɔː˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จ่อ


ภูษิต

ยืมมาจากสันสกฤต भूषित (ภูษิต); เทียบบาลี ภูสิต

ประดับ, แต่ง


ภูษา

ยืมมาจากสันสกฤต भूषा (ภูษา, “เครื่องประดับ”); เทียบบาลี ภูสา (“เครื่องประดับ”)

/pʰuː˧.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

เครื่องนุ่งห่ม, ผ้าทรง


ภูษามาลา

ภูษา + มาลา; จากกฎหมายตราสามดวงซึ่งเรียกแยกเป็น พนักงานพระภูษา และพนักงานพระมาลา

ข้าราชการในราชสำนักมีหน้าที่รักษาเครื่องราชอิสริยยศและเครื่องแต่งพระองค์ของพระมหากษัตริย์ ตลอดจนถวายทรงพระเครื่องใหญ่ ถวายพระกลด ถวายสุกำ ทำสุกำ เปลื้องเครื่องสุกำศพพระบรมศพ พระศพ และเปลื้องเครื่องสุกำศพที่ได้รับพระราชทานโกศ เป็นต้น เรียกว่า เจ้าพนักงานภูษามาลา, โบราณมีหน้าที่ถวายเครื่องต้นด้วย


ไภษัชย์

ยืมมาจากสันสกฤต भैषज्य (ไภษชฺย)

เภสัช, ยาแก้โรค


ดรุษัณฑ์

ยืมมาจากสันสกฤต तरु (ตรุ, “ต้นไม้”) + षण्ड (ษณฺฑ, “ไม้”); เหมือน ดรุ + ษัณฑ์


การแอ๊บ

/kaːn˧.ʔɛp̚˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แอ๊บ


การแอ๊บแบ๊ว

การ + แอ๊บแบ๊ว

กาน-แอ็๊บ-แบ็๊ว

/kaːn˧.ʔɛp̚˦˥.bɛw˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แอ๊บแบ๊ว


ความแอ๊บแบ๊ว

ความ + แอ๊บแบ๊ว

คฺวาม-แอ็๊บ-แบ็๊ว

/kʰwaːm˧.ʔɛp̚˦˥.bɛw˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แอ๊บแบ๊ว


เจ้าหญิง

/t͡ɕaːw˥˩.jiŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

/t͡ɕaw˥˩.jiŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

บุตรสาวของพระราชา


เจ้าชาย

/t͡ɕaːw˥˩.t͡ɕʰaːj˧/^((สัมผัส))

/t͡ɕaw˥˩.t͡ɕʰaːj˧/^((สัมผัส))

บุตรชายของพระราชา


ตัดสิน

ตัด + สิน; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕັດສິນ (ตัดสิน), คำเมือง ᨲᩢ᩠ᨯᩈᩥ᩠ᨶ (ตัดสิน), ไทลื้อ ᦶᦎᧆᦉᦲᧃ (แตดสีน)

ลงความเห็นชี้ขาด


การตัดสิน

การ + ตัดสิน

คำอาการนามของ ตัดสิน


การตัดสินใจ

การ + ตัดสินใจ

กาน-ตัด-สิน-ไจ

คำอาการนามของ ตัดสินใจ


การฝึกงาน

การ + ฝึกงาน

คำอาการนามของ ฝึกงาน


เวท

ยืมมาจากสันสกฤต वेद (เวท) หรือบาลี เวท

[เสียงสมาส]
เว-ทะ-

/weːt̚˥˩/^((สัมผัส))

(พระ~) ความรู้

(พระ~) ความรู้ทางศาสนา

ถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์ที่ผูกขึ้นเป็นมนต์หรือคาถาอาคม เมื่อนำมาเสกเป่าหรือบริกรรมตามลัทธิวิธีที่มีกำหนดไว้ สามารถให้ร้ายหรือดี หรือป้องกันอันตรายต่าง ๆ ตามคติไสยศาสตร์ได้

ร่ายเวท


เวท

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต वेद (เวท) หรือบาลี เวท

[เสียงสมาส]
เว-ทะ-

/weːt̚˥˩/^((สัมผัส))

(พระ~) ชื่อคัมภีร์ภาษาสันสกฤตโบราณซึ่งเป็นพื้นฐานของศาสนาพราหมณ์ยุคแรก มี 4 คัมภีร์ ได้แก่ ฤคเวท ยชุรเวท สามเวท อถรรพเวท/อาถรรพเวท


ตาลปัตร

ยืมมาจากสันสกฤต तालपत्त्र (ตาลปตฺตฺร, “ใบตาล”); เทียบเท่า ตาล + ปัตร; ร่วมเชื้อสายกับเขมร តាលបត្រ (ตาลบตฺร)

พัดทำด้วยใบตาล มีด้ามยาว สำหรับพระภิกษุถือบังหน้าในพิธีกรรมเช่นในเวลาให้ศีล

พัดที่ทำด้วยผ้าหรือไหมซึ่งมีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น


ตาลิปัตร

รูปแบบอื่นของ ตาลปัตร


วิภูษา

ยืมมาจากสันสกฤต विभूषा (วิภูษา); เทียบบาลี วิภูสา

/wi˦˥.pʰuː˧.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

เครื่องประดับ, เครื่องแต่ง


วิภูษิต

ยืมมาจากสันสกฤต विभूषित (วิภูษิต); เทียบบาลี วิภูสิต

แต่งแล้ว, ประดับแล้ว


จ.ช.

/t͡ɕɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ จัตุรถาภรณ์ช้างเผือก


จ.ภ.

/t͡ɕɔː˧.pʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ จตุตถดิเรกคุณาภรณ์


บ.ช.

/bɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เบญจมาภรณ์ช้างเผือก


บช.

/bɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ บัญชี


บ.ม.

/bɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เบญจมาภรณ์มงกุฎไทย


บ.ภ.

/bɔː˧.pʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เบญจมดิเรกคุณาภรณ์


เวทย์

ยืมมาจากสันสกฤต वेद्य (เวทฺย)

/weːt̚˥˩/^((สัมผัส))

พึงรู้, ควรรู้

เกี่ยวกับเวทมนตร์คาถา

วงแหวนเวทย์


ปุจฉา

ยืมมาจากบาลี ปุจฺฉา; เทียบสันสกฤต पृच्छा (ปฺฤจฺฉา)

/put̚˨˩.t͡ɕʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

ขอปุจฉาพระคุณเจ้า


ปฤจฉา

ยืมมาจากสันสกฤต पृच्छा (ปฺฤจฺฉา); เทียบบาลี ปุจฺฉา

/prit̚˨˩.t͡ɕʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำถาม, ข้อสงสัย


พฤฒิ

ยืมมาจากสันสกฤต वृद्धि (วฺฤทฺธิ, “ความเจริญ, ทวีขึ้น”)

/pʰrɯt̚˦˥/^((สัมผัส))

/pʰrɯt̚˦˥.tʰiʔ˦˥/^((สัมผัส))

ความเจริญ, ความมั่งคั่ง, ความสมบูรณ์, ความอวบ


พฤทธิ์

/pʰrɯt̚˦˥/^((สัมผัส))

ในไวยากรณ์หมายถึงเสียงยาวที่สุดของสระต่าง ๆ คือ ในบาลีและสันสกฤตได้แก่ อา เป็นพฤทธิ์ของ อะ เป็นต้น


พฤทธิ์

/pʰrɯt̚˦˥/^((สัมผัส))

กระทำสระให้ยาวเช่นนั้น


เจษฎา

แผลงมาจาก เชษฐา, จากสันสกฤต ज्येष्ठ (ชฺเยษฺฐ, “พี่ชาย; แก่สุด”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/t͡ɕeːt̚˨˩.sa˨˩.daː˧/^((สัมผัส))

ผู้เป็นใหญ่ที่สุด


เจษฎา

ยืมมาจากสันสกฤต चेष्टा (เจษฺฏา, “การเคลื่อนไหว; การกระทำ; การประพฤติ”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/t͡ɕeːt̚˨˩.sa˨˩.daː˧/^((สัมผัส))

การเคลื่อนไหวอวัยวะ, การไหวมือและเท้า, ท่ารำ

กรรม, การทำด้วยตั้งใจ, การประพฤติ, การตั้งใจทำ

ภูบาลทุกทวี- ปก็มาด้วยเจษฎา


ไภษัชคุรุ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต भैषज्यगुरु (ไภษชฺยคุรุ)

ไพ-สัด-ชะ-คุ-รุ

/pʰaj˧.sat̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.kʰu˦˥.ruʔ˦˥/^((สัมผัส))

พระนามพระโพธิสัตว์องค์หนึ่งในพระพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน

ชื่อพระกริ่ง


มารยา

แผลงมาจาก มายา

การลวง, การแสร้งทำ, เล่ห์กล

เจ้ามารยา

มารยามาก

ทำมารยา


การสร้างสรรค์

การ + สร้างสรรค์

กาน-ซ่าง-สัน

คำอาการนามของ สร้างสรรค์


ความสร้างสรรค์

ความ + สร้างสรรค์

คฺวาม-ซ่าง-สัน

คำอาการนามของ สร้างสรรค์


ตั้งเป้า

ตั้ง + (เป้า, ตัดมาจาก เป้าหมาย)

ယိူင်းဢၢၼ်း

กำหนดสิ่งที่หมายไว้

กำหนดเกณฑ์หรือจุดมุ่งหมายไว้ในใจ


โชว์

ยืมมาจากอังกฤษ show

/t͡ɕʰoː˧/^((สัมผัส))

งัดปืนออกมาโชว์

โชว์เก๋า

โชว์โง่

แสดงให้คนทั่วไปได้ดูได้ชม

โชว์สินค้า


โชว์

ยืมมาจากอังกฤษ show

/t͡ɕʰoː˧/^((สัมผัส))

ไปดูโชว์ที่พัทยา


การโชว์

/kaːn˧.t͡ɕʰoː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ โชว์


ปลาหมอแถกเหงือก

ปลาหมอ + แถก + เหงือก

ปฺลา-หฺมอ-แถก-เหฺงือก

/plaː˧.mɔː˩˩˦.tʰɛːk̚˨˩.ŋɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

กระเสือกกระสนดิ้นรน


บรรกวด

ประกวด, แข่งขัน


กลิ้งครกขึ้นเขา

กลิ้ง + ครก + ขึ้น + เขา

กฺลิ้ง-คฺรก-คึ่น-เขา

/kliŋ˥˩.kʰrok̚˦˥.kʰɯn˥˩.kʰaw˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำงานที่ยากลำบากอย่างยิ่งโดยต้องใช้ความเพียรพยายามและอดทนอย่างมาก หรือบางทีก็เกินกำลังความสามารถหรือสติปัญญาของตน


สกรรจ์

แผลงมาจาก ฉกรรจ์

ร้าย, ดุร้าย

เก่งกาจ, แข็งแรง, โดยมากใช้ ฉกรรจ์


ปิศาจ

ยืมมาจากสันสกฤต पिशाच (ปิศาจ)

เรียกวิญญาณร้าย (ตามความเชื่อ)


ปีศาจ

จากสันสกฤต पिशाच (ปิศาจ, “ผี”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ປີສາດ (ปีสาด) / ຜີສາດ (ผีสาด)

เรียกวิญญาณร้าย (ตามความเชื่อ)


ศาป

ยืมมาจากสันสกฤต शाप (ศาป); เทียบบาลี สาป

[เสียงสมาส]
สา-ปะ-

/saːp̚˨˩/^((สัมผัส))

คำแช่ง, การด่า


ขายดิบขายดี

ขาย + ดิบ + ขาย + ดี

ขาย-ดิบ-ขาย-ดี

/kʰaːj˩˩˦.dip̚˨˩.kʰaːj˩˩˦.diː˧/^((สัมผัส))

ขายของได้มาก


ได้ดิบได้ดี

ได้ + ดิบ + ได้ + ดี

ໄດ້ດັບໄດ້ດີ

เจริญก้าวหน้า

ໄດ້ດິບໄດ້ດີ

เจริญก้าวหน้า

ด้าย-ดิบ-ด้าย-ดี

เจริญก้าวหน้า (ใช้แก่บุคคล)


การเสี้ยน

การ + เสี้ยน

คำอาการนามของ เสี้ยน


ความเสี้ยน

ความ + เสี้ยน

คฺวาม-เซี่ยน

คำอาการนามของ เสี้ยน


กาฬโรค

ชื่อโรคระบาดอย่างร้ายแรงชนิดหนึ่ง มักมีอาการบวมนูนที่รักแร้เป็นต้น


การโยก

คำอาการนามของ โยก


อวัยวะเพศ

อวัยวะ + เพศ

อะ-ไว-ยะ-วะ-เพด

/ʔa˨˩.waj˧.ja˦˥.wa˦˥.pʰeːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ส่วนของร่างกายที่บ่งบอกเพศและใช้ในการสืบพันธุ์


อวัยวะสืบพันธุ์

อวัยวะ + สืบพันธุ์

อะ-ไว-ยะ-วะ-สืบ-พัน

/ʔa˨˩.waj˧.ja˦˥.wa˦˥.sɯːp̚˨˩.pʰan˧/^((สัมผัส))


การแกม

คำอาการนามของ แกม


การคละ

คำอาการนามของ คละ


การปะปน

คำอาการนามของ ปะปน


รัฐบาลผสม

รัฐบาล + ผสม

ລັດຖະບານປະສົມ

รัฐบาลที่ตั้งขึ้นจากสมาชิกของพรรคการเมืองหลายพรรครวมกัน

รัด-ถะ-บาน-ผะ-สม

/rat̚˦˥.tʰa˨˩.baːn˧.pʰa˨˩.som˩˩˦/^((สัมผัส))


วิรัติ

ยืมมาจากสันสกฤต विरति (วิรติ) หรือบาลี วิรติ

งดเว้น, เลิก


วิรัติ

การงดเว้น, การเลิก

มังสวิรัติ

สุราวิรัติ


ความเสรี

คำอาการนามของ เสรี


การลี้ภัย

การ + ลี้ภัย

คำอาการนามของ ลี้ภัย


คนที

ยืมมาจากเขมร កុណ្ឌី (กุณฺฑี) โดยถ่ายเสียง [กนดี], จากสันสกฤต कुण्डी (กุณฺฑี) หรือบาลี กุณฺฑี

กุณฑี, หม้อนํ้า, หม้อนํ้ามีหู, เต้านํ้า


เรขาคณิต

เร-ขา-คะ-นิด

/reː˧.kʰaː˩˩˦.kʰa˦˥.nit̚˦˥/^((สัมผัส))

คณิตศาสตร์แขนงหนึ่งที่ว่าด้วยการจำแนกประเภท สมบัติ และโครงสร้างของเซตของจุดที่เรียงกันอย่างมีระเบียบตามกฎเกณฑ์ที่กำหนดให้เป็นรูปทรงต่าง ๆ เช่น เส้นตรง วงกลม รูปสามเหลี่ยม ระนาบ รูปกรวย


เลขคณิต

วิชาเกี่ยวกับเซตจำนวนจริงทั้งในภาคทฤษฎีและภาคประยุกต์


ไอติม

แผลงมาจาก ไอศกรีม


โต้วาที

แสดงคารมโดยมีฝ่ายเสนอและฝ่ายค้านในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง


การโต้วาที

การ + โต้วาที

กาน-โต้-วา-ที

คำอาการนามของ โต้วาที


กินข้าวแดง

กิน + ข้าวแดง

กิน-ค่าว-แดง

จำคุก, ติดคุก

กินข้าวแดงยาว ฎีกาพิพากษากลับจำคุกมือปืนป๊อปคอร์น 37 ปี 4 เดือน


ตะลิงปลิง

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย belimbing (“มะเฟือง”)

ตะ-ลิง-ปฺลิง

ชื่อไม้ต้นชนิด Averrhoa bilimbi L. ในวงศ์ Oxalidaceae ใบคล้ายใบมะยม ผลยาวคล้ายมะดันแต่มีร่องตื้น ๆ รสเปรี้ยว


ภาพถ่าย

/pʰaːp̚˥˩.tʰaːj˨˩/^((สัมผัส))


ไตรจีวร

ไตร + จีวร; เทียบสันสกฤต त्रिचीवर (ตฺริจีวร), บาลี ติจีวร

ผ้า 3 ผืนของภิกษุ คือ อันตรวาสก (สบง คือ ผ้านุ่ง) อุตราสงค์ (จีวร คือ ผ้าห่ม) และสังฆาฏิ (ผ้าทาบ)


ตรีจีวร

ยืมมาจากสันสกฤต त्रिचीवर (ตฺริจีวร); เทียบบาลี ติจีวร


อันตรวาสก

ยืมมาจากบาลี อนฺตรวาสก

อัน-ตะ-ระ-วา-สก


อุตราสงค์

ยืมมาจากบาลี อุตฺตราสงฺค

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อุด-ตะ-รา-สง

/ʔut̚˨˩.ta˨˩.raː˧.soŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

จีวรสำหรับห่ม


ผ้านวม

ผ้าห่มที่มีของอ่อนนุ่มเช่นสำลีอยู่ข้างในเพื่อให้ความอบอุ่น


สาดโคลน

ใส่ร้ายป้ายสี (โดยมากใช้กับการเมือง)


การสาดโคลน

การ + สาดโคลน

กาน-สาด-โคฺลน

คำอาการนามของ สาดโคลน


เหา

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *trawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩮᩢᩣ (เหัา), ลาว ເຫົາ (เห็า), ไทลื้อ ᦠᧁ (เหา), ไทดำ ꪹꪬꪱ (เหา), ไทใหญ่ ႁဝ် (หว), แสก เหร่า， จ้วง haeu/raeu, จ้วงแบบจั่วเจียง haeu

ชื่อแมลงขนาดเล็กหลายชนิด หลายสกุล หลายวงศ์ ในอันดับ Anoplura ส่วนใหญ่ตัวยาวไม่เกิน 5 มิลลิเมตร ตัวแบน หัวแคบกว่าอกและยื่นไปข้างหน้าเห็นได้ชัด ตาเล็กมาก บางชนิดตาไม่เจริญ อกไม่แยกเป็นปล้องให้เห็น ปลายขามีเล็บและหนามใช้ช่วยในการยึดขนหรือผม ปากเป็นชนิดเจาะดูด ดูดกินเลือดคนและสัตว์ อาศัยอยู่ตามบริเวณที่มีขนหรือผม ที่อยู่บนศีรษะของคนเป็น ชนิด Pediculus humanus capitis De Geer ในวงศ์ Pediculidae


อาสัญ

ยืมมาจากบาลี อสญฺญ (“ไม่มีสัญญา”)

/ʔaː˧.san˩˩˦/^((สัมผัส))


อาสัญ

ยืมมาจากบาลี อสญฺญ (“ไม่มีสัญญา”)

/ʔaː˧.san˩˩˦/^((สัมผัส))

โทษลูกนี้ผิดเป็นนักหนา ดังแกล้งผลาญมารดาให้อาสัญ


ร้อยกรอง

/rɔːj˦˥.krɔːŋ˧/^((สัมผัส))

สอดผูกให้ติดต่อกัน, ร้อย ถัก และเย็บงานประเภทประณีตศิลป์เช่นดอกไม้ให้เป็นรูปต่าง ๆ

ร้อยกรองข่ายคลุมไตร

ร้อยกรองสไบ

ตรวจชำระให้ถูกต้อง, สังคายนา

ร้อยกรองพระธรรมวินัย

แต่งหนังสือดีให้มีความไพเราะ

เรียบเรียงถ้อยคำให้เป็นระเบียบตามบัญญัติแห่งฉันทลักษณ์


ร้อยกรอง

/rɔːj˦˥.krɔːŋ˧/^((สัมผัส))

คำประพันธ์, ถ้อยคำที่เรียบเรียงให้เป็นระเบียบตามบัญญัติแห่งฉันทลักษณ์


การร้อยกรอง

การ + ร้อยกรอง

กาน-ร้อย-กฺรอง

/kaːn˧.rɔːj˦˥.krɔːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ร้อยกรอง


ร้อยแก้ว

/rɔːj˦˥.kɛːw˥˩/^((สัมผัส))

ความเรียงที่สละสลวยไพเราะเหมาะเจาะด้วยเสียงและความหมาย เช่น ปฐมสมโพธิกถา

งานเขียนทั่ว ๆ ไปที่ไม่ใช่ร้อยกรอง


ความเรียง

ความ + เรียง, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ essay

essay

ร้อยแก้วให้ความรู้หรือแสดงทัศนะ

ข้อความที่เรียบเรียงเป็นร้อยแก้ว

วรรณกรรมประเภทร้อยแก้วอธิบายความ ซึ่งให้ความรู้หรือแสดงทัศนะอย่างแจ่มแจ้งเกี่ยวกับเรื่องที่นำมาอธิบาย


หนักแผ่นดิน

หนัก + แผ่นดิน

หฺนัก-แผ็่น-ดิน

ไม่รู้คุณของแผ่นดินที่อาศัย, ทรยศต่อบ้านเมืองของตน, เสนียดสังคม


สี่เหลี่ยมคางหมู

สี่เหลี่ยม + คาง + หมู

สี่-เหฺลี่ยม-คาง-หฺมู

/siː˨˩.lia̯m˨˩.kʰaːŋ˧.muː˩˩˦/^((สัมผัส))

(รูป~) รูปสี่เหลี่ยมที่มีด้านขนานกันเพียงคู่เดียว


เจาะยาง

/t͡ɕɔʔ˨˩.jaːŋ˧/^((สัมผัส))

ทำให้ยางรถรั่วโดยวิธีการเจาะ

เตะที่ขาตรงน่องของคู่ต่อสู้ทำให้ยกขาไม่ขึ้น, มักใช้ว่า เตะเจาะยาง


การเจาะยาง

การ + เจาะยาง

กาน-เจาะ-ยาง

/kaːn˧.t͡ɕɔʔ˨˩.jaːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เจาะยาง


การข่มขู่

การ + ข่มขู่

คำอาการนามของ ข่มขู่


การซุก

คำอาการนามของ ซุก


ดาราศาสตร์

ดารา + ศาสตร์

αστρονομία

วิชาว่าด้วยดาว

astronomia

วิชาว่าด้วยดาว

ასტრონომია

วิชาว่าด้วยดาว

天文學

วิชาว่าด้วยดาว

天文学

วิชาว่าด้วยดาว

天文学

วิชาว่าด้วยดาว

gök bilimi

วิชาว่าด้วยดาว

astronomie

วิชาว่าด้วยดาว

နက္ခတ္တဗေဒ

วิชาว่าด้วยดาว

tähtitiede

วิชาว่าด้วยดาว

astronomia

วิชาว่าด้วยดาว

астроно́мия

วิชาว่าด้วยดาว

ດາລາສາດ

วิชาว่าด้วยดาว

falaki

วิชาว่าด้วยดาว

astronomi

วิชาว่าด้วยดาว

astronomía

วิชาว่าด้วยดาว

hvezdárstvo

วิชาว่าด้วยดาว

astronómia

วิชาว่าด้วยดาว

astronomy

วิชาว่าด้วยดาว

աստղագիտություն

วิชาว่าด้วยดาว

astronomia

วิชาว่าด้วยดาว

csillagászat

วิชาว่าด้วยดาว

asztronómia

วิชาว่าด้วยดาว

천문학(天文學)

วิชาว่าด้วยดาว

តារាសាស្ត្រ

วิชาว่าด้วยดาว

នក្ខត្តយោគ

วิชาว่าด้วยดาว

hvězdářství

วิชาว่าด้วยดาว

astronomie

วิชาว่าด้วยดาว

astronomi

วิชาว่าด้วยดาว

thiên văn học

วิชาว่าด้วยดาว

stjørnufrøði

วิชาว่าด้วยดาว

astronomia

วิชาว่าด้วยดาว

astronomie

วิชาว่าด้วยดาว

stjörnufræði

วิชาว่าด้วยดาว

réalteolaíocht

วิชาว่าด้วยดาว

วิชาว่าด้วยดาว


กำกัด

restrict

(1) จำกัดให้แคบเข้า

จำกัดให้แคบเข้า

ของต้องกำกัด


ความหลักแหลม

ความ + หลักแหลม

คฺวาม-หฺลัก-แหฺลม

คำอาการนามของ หลักแหลม


การกำกัด

คำอาการนามของ กำกัด


ใจบุญ

มีใจฝักใฝ่ในการบุญ


ความใจบุญ

ความ + ใจบุญ

คฺวาม-ไจ-บุน

คำอาการนามของ ใจบุญ


ไอยคุปต์

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากกรีก Αίγυπτος (Aígyptos), จากกรีกโบราณ Αἴγυπτος (Aíguptos)

คำพ้องความของ อียิปต์


เช้าชามเย็นชาม

คำกริยาวิเศษณ์

เช้า + ชาม + เย็น + ชาม

ช้าว-ชาม-เย็น-ชาม

/t͡ɕʰaːw˦˥.t͡ɕʰaːm˧.jen˧.t͡ɕʰaːm˧/^((สัมผัส))

ขาดความตั้งใจที่จะทำงาน หรือทำแบบไม่เต็มที่


มัวเมา

การมัวเมา (abstract-noun)
ความมัวเมา (abstract-noun)


การมัวเมา

การ + มัวเมา

คำอาการนามของ มัวเมา


ความมัวเมา

ความ + มัวเมา

คฺวาม-มัว-เมา

คำอาการนามของ มัวเมา


เมามัว

การเมามัว (abstract-noun)
ความเมามัว (abstract-noun)


การเมามัว

การ + เมามัว

คำอาการนามของ เมามัว


ความเมามัว

ความ + เมามัว

คฺวาม-เมา-มัว

คำอาการนามของ เมามัว


ละเลิง

การละเลิง (abstract-noun)
ความละเลิง (abstract-noun)

/la˦˥.lɤːŋ˧/^((สัมผัส))

เหลิงจนลืมตัวเพราะลำพองหรือคึกคะนอง

หลงละเลิงจนลืมอันตราย


การละเลิง

การ + ละเลิง

คำอาการนามของ ละเลิง


ความละเลิง

ความ + ละเลิง

คฺวาม-ละ-เลิง

คำอาการนามของ ละเลิง


ใบอนุญาต

ไบ-อะ-นุ-ยาด

เอกสารอนุญาตให้ทำกิจหรือให้มีสิทธิตามขอ ออกโดยพนักงานเจ้าหน้าที่


พฤตินัย

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ความหมายตามข้อเท็จจริง (de facto)


ฆ่าตัวตาย

ฆ่า + ตัว + ตาย

ทำให้ตนเองเสียชีวิต


การฆ่าตัวตาย

การ + ฆ่าตัวตาย

กาน-ค่า-ตัว-ตาย

คำอาการนามของ ฆ่าตัวตาย


ตำรวจมะเขือเทศ

ตำรวจ + มะเขือเทศ; เริ่มใช้เมื่อ พ.ศ. 2549

ตำ-หฺรวด-มะ-เขือ-เทด

/tam˧.rua̯t̚˨˩.ma˦˥.kʰɯa̯˩˩˦.tʰeːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ตำรวจที่เป็นสมาชิก นปช.


วิทยากร

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

วิด-ทะ-ยา-กอน

ผู้ทรงความรู้ความสามารถในศิลปวิทยาแขนงต่าง ๆ

วิทยากรในการสัมมนาเรื่องเศรษฐกิจ


ศิลปวิทยา

ศิลป + วิทยา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สิน-ละ-ปะ-วิด-ทะ-ยา

/sin˩˩˦.la˦˥.pa˨˩.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/^((สัมผัส))

ศิลปะและวิชาการ


นกเขา

ชื่อนกขนาดกลางหลายชนิดหลายสกุล (ดูที่ เขา)

อวัยวะเพศชาย


อติมานะ

ความเย่อหยิ่ง, ความจองหอง, ความทะนงตัว


หมอตำแย

หมอ + ตำแย ซึ่งเป็นชื่อของพระมหาเถระ ระบุอยู่ในคัมภีร์ประถมจินดา

/mɔː˩˩˦.tam˧.jɛː˧/^((สัมผัส))

หญิงที่มีอาชีพทำคลอดตามแผนโบราณ


ทำคลอด

/tʰam˧.kʰlɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ช่วยให้ทารกคลอดจากครรภ์มารดา


การทำคลอด

การ + ทำคลอด

กาน-ทำ-คฺลอด

คำอาการนามของ ทำคลอด


แม่ทัพ

/mɛː˥˩.tʰap̚˦˥/^((สัมผัส))

นายทัพ, ผู้ทำหน้าที่คุมกองทัพ

แม่ทัพบก

แม่ทัพเรือ

แม่ทัพอากาศ

แม่ทัพภาค


แม่สื่อ

/mɛː˥˩.sɯː˨˩/^((สัมผัส))

หญิงที่ทำหน้าที่ชักนำเพื่อให้ชายหญิงได้แต่งงานกัน


ชักนำ

เกลี้ยกล่อมหรือโน้มนำให้เห็นคล้อยตาม


การชักนำ

คำอาการนามของ ชักนำ


ควาญ

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ គ្វាល៑ (คฺวาลฺ, “คนเลี้ยง(สัตว์); เลี้ยง(สัตว์)”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ឃ្វាល (ฆฺวาล), ลาว ຄວນ (ควน) หรือ ຄວານ (ควาน)

ผู้เลี้ยงและขี่ขับช้าง, คนบังคับช้าง, ใช้กับสัตว์อื่นก็มี

ควาญช้าง

ควาญแรด

ควาญแกะ

ควาญม้า


ควาน

กิริยาที่เอามือหรือสิ่งอื่นค้นหาสิ่งของในน้ำหรือในที่มืดเป็นต้น


การควาน

คำอาการนามของ ควาน


ดบ.

/dɔː˧.bɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ดอกเบี้ย


โษฑศัน

ยืมมาจากสันสกฤต षोडशन् (โษฑศนฺ)

/soː˩˩˦.tʰa˦˥.san˩˩˦/^((สัมผัส))


รังเกลียด

รูปที่สะกดผิดของ รังเกียจ


การจืดจาง

การ + จืดจาง

/kaːn˧.t͡ɕɯːt̚˨˩.t͡ɕaːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จืดจาง


ความจืดจาง

ความ + จืดจาง

คฺวาม-จืด-จาง

/kʰwaːm˧.t͡ɕɯːt̚˨˩.t͡ɕaːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จืดจาง


การห้อมล้อม

การ + ห้อมล้อม

กาน-ฮ่อม-ล้อม

/kaːn˧.hɔːm˥˩.lɔːm˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ห้อมล้อม


ไซเบอร์สเปซ

ยืมมาจากอังกฤษ cyberspace

ciberespaço

ไซ-เบ้อ-สะ-เป๊ส

ไซ-เบ้อ-สะ-เปส

ขอบเขตหรือบริเวณที่เชื่อมต่อกันได้ด้วยระบบคอมพิวเตอร์โดยเฉพาะอย่างยิ่งระบบอินเทอร์เน็ต

โลกเสมือนจริงในบันเทิงคดีแนววิทยาศาสตร์


ไซเบอร์

ยืมมาจากอังกฤษ cyber

คำย่อของ ไซเบอร์สเปซ

คำย่อของ ไซเบอร์เนติกส์


ไซเบอร์เนติกส์

ยืมมาจากอังกฤษ cybernetics

ไซ-เบ้อ-เน-ติกส

ไซ-เบอ-เน-ติกส

วิชาการเกี่ยวกับการควบคุมระบบ เช่น ระบบประสาทของสิ่งมีชีวิต เพื่อนำไปใช้พัฒนาระบบอิเล็กทรอนิกส์ หรือระบบกลไกที่ทำงานคล้ายคลึงกัน


ธุรการ

การจัดกิจการงานโดยส่วนรวมของแต่ละหน่วย ซึ่งมิใช่งานวิชาการ


ธุรกรรม

ธุร + กรรม; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ transaction

กิจกรรมที่เกี่ยวกับการทำนิติกรรม สัญญาหรือการดำเนินการใด ๆ กับผู้อื่น ทางการเงิน ทางธุรกิจ หรือการดำเนินการเกี่ยวกับทรัพย์สิน

การดำเนินการครบหน่วย (atomic operation) ชนิดหนึ่ง คือ ข้อความ การแก้ไขข้อมูล หรือกระบวนงานอื่นที่รับประกันว่าจะกระทำได้สมบูรณ์หรือไม่กระทำเลย (เช่น ธุรกรรมในฐานข้อมูล)


นิติกรรม

การใด ๆ อันทำลงโดยชอบด้วยกฎหมายและด้วยใจสมัคร มุ่งโดยตรงต่อการผูกนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคล เพื่อจะก่อ เปลี่ยนแปลง โอน สงวน หรือระงับซึ่งสิทธิ


นิติการ

สายงานที่มีหน้าที่ปฏิบัติงานทางกฎหมาย


นิติธรรม

หลักพื้นฐานแห่งกฎหมายที่บุคคลทุกคนต้องอยู่ภายใต้บังคับแห่งกฎหมายอย่างเท่าเทียมกัน (rule of law)


นิติบุคคล

แปลตรงตัวจากอังกฤษ legal person; เทียบเท่า นิติ + บุคคล

นิ-ติ-บุก-คน

บุคคลซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยกฎหมายหรือตามกฎหมายแยกต่างหากจากบุคคลธรรมดา โดยมีสิทธิและหน้าที่เช่นเดียวกับบุคคลธรรมดา เว้นแต่สิทธิและหน้าที่ซึ่งโดยสภาพจะพึงมีพึงเป็นได้เฉพาะแก่บุคคลธรรมดาเท่านั้น เช่น กระทรวง ทบวง กรม บริษัทจำกัด สมาคม มูลนิธิ


นิติบัญญัติ

นิติ + บัญญัติ

ນິຕິບັນຍັດ

กระบวนการในการตรากฎหมาย

legislative

กระบวนการในการตรากฎหมาย

นิ-ติ-บัน-หฺยัด

กระบวนการในการตรากฎหมาย


นิติสัมพันธ์

นิติ + สัมพันธ์; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ legal relation, juristic relation

นิ-ติ-สำ-พัน

ความเกี่ยวพันทางกฎหมาย


นิติเวชศาสตร์

นิติ + เวชศาสตร์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

นิ-ติ-เวด-ชะ-สาด

/ni˦˥.ti˨˩.weːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.saːt̚˨˩/^((สัมผัส))

วิชาที่ว่าด้วยการใช้หลักทางการแพทย์ช่วยแก้ปัญหาทางกฎหมาย และการพิสูจน์ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับคดีความ


นิติศาสตร์

นิติ + ศาสตร์


นิติวิทยาศาสตร์

นิติ + วิทยาศาสตร์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

นิ-ติ-วิด-ทะ-ยา-สาด

/ni˦˥.ti˨˩.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧.saːt̚˨˩/^((สัมผัส))

วิชาที่ว่าด้วยการนำหลักวิทยาศาสตร์สาขาต่าง ๆ มาประยุกต์เพื่อแก้ปัญหาทางกฎหมาย และการพิสูจน์ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับคดีความ


นิติกร

ชื่อตำแหน่งผู้มีหน้าที่ปฏิบัติงานเกี่ยวกับกฎหมาย


วีรกรรม

การกระทำที่ได้รับยกย่องว่าเป็นความกล้าหาญ

การกระทำของผู้กล้าหาญ


วีรชน

ผู้ที่ได้รับยกย่องว่ามีความกล้าหาญ


วีรบุรุษ

held

ฟรีเชียตะวันตก

วี-ระ-บุ-หฺรุด

ชายที่ได้รับยกย่องว่ามีความกล้าหาญ


วีรสตรี

วี-ระ-สะ-ตฺรี

[ล้าสม้ย]
วี-ระ-สัด-ตฺรี

หญิงที่ได้รับยกย่องว่ามีความกล้าหาญ


ทาย

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨴ᩠ᩅᩤ᩠ᨿ (ทวาย), เขิน ᨴ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ (ทวาย), ลาว ທວາຍ (ทวาย) หรือ ທາຍ (ทาย), ไทลื้อ ᦑᦻ (ทาย), ไทใต้คง ᥗᥣᥭᥳ (ถ๎าย)
เทียบเขมรกลาง ទាយ (ทาย) (ซึ่งเป็นรากของเขมร ទាយ (ทาย)) แผลงเป็น -ទំនាយ (-ทํนาย) ซึ่งภาษาไทยรับมาเป็น ทำนาย

บอกเหตุการณ์หรือความเป็นไปที่จะเกิดในเบื้องหน้า, ทำนาย ก็ว่า

ทายปัญหา

ทายสิว่ามีอะไรอยู่ในมือ


ทาย

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง daiz (ต้าย), จ้วงแบบจั่วเจียง taiz (ทาย), เทียบกับภาษาจีน 抬(tai2)

ทายกรอำรุงรักษ์ รมเจด งามเอย

ทายธนู


ทาย

ยืมมาจากสันสกฤต दाय (ทาย, “ของให้; มรดก”) หรือบาลี ทาย (“ของให้; มรดก”)

[เสียงสมาส]
ทา-ยะ-

ทายสมบัติ

สมบัติที่ให้มาแล้ว หมายถึง พรสวรรค์


การทาย

คำอาการนามของ ทาย


การฝ่า

คำอาการนามของ ฝ่า


การสักการะ

การ + สักการะ

กาน-สัก-กา-ระ

คำอาการนามของ สักการะ


สักการ

ยืมมาจากบาลี สกฺการ; เทียบสันสกฤต सत्कार (สตฺการ)

[เสียงสมาส]
สัก-กา-ระ-

บูชาด้วยสิ่งหรือเครื่องอันพึงบูชา เช่น ดอกไม้ ธูป เทียน

ข้าขอประณตน้อมสักการ บูรพคณาจารย์ ผู้กอปรเกิดประโยชน์ศึกษา


สัตการ

ยืมมาจากสันสกฤต सत्कार (สตฺการ); เทียบบาลี สกฺการ

การยกย่อง, การนับถือ


สักขี

ยืมมาจากบาลี สกฺขี; เทียบสันสกฤต साक्षिन् (สากฺษินฺ)

/sak̚˨˩.kʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

พยานผู้รู้เห็นเหตุการณ์ด้วยตาตนเอง


สักขี

/sak̚˨˩.kʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อไม้เถาเนื้อแข็งชนิด Dalbergia candenatensis (Dennst.) Prain ในวงศ์ Leguminosae แก่นแดง มีเสี้ยนดำ ใช้ทำยาได้


กรักขี

/krak̚˨˩.kʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

สักขี, ชื่อไม้เถาเนื้อแข็ง


มรณสักขี

martelaar

คนที่ถูกฆ่าเพราะเชื่อศาสนา

mártir

คนที่ถูกฆ่าเพราะเชื่อศาสนา

martyr

คนที่ถูกฆ่าเพราะเชื่อศาสนา

มอ-ระ-นะ-สัก-ขี

/mɔː˧.ra˦˥.na˦˥.sak̚˨˩.kʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

คนที่ถูกทรมานจนตาย ถูกฆ่า หรือถูกลงโทษให้ประหารชีวิต เพราะเชื่อในลัทธิหรือศาสนา


มรณ

ยืมมาจากสันสกฤต मरण (มรณ) หรือบาลี มรณ

มรณ์
มรณะ
มรณา

[เสียงสมาส]
มอ-ระ-นะ-

[เสียงสมาส]
มะ-ระ-นะ-

ความตาย, การตาย


มรณ

ยืมมาจากสันสกฤต मरण (มรณ) หรือบาลี มรณ

มรณ์
มรณะ
มรณา

[เสียงสมาส]
มอ-ระ-นะ-

[เสียงสมาส]
มะ-ระ-นะ-


มรณภาพ

มอ-ระ-นะ-พาบ

/mɔː˧.ra˦˥.na˦˥.pʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))


มรณภาพ

มอ-ระ-นะ-พาบ

/mɔː˧.ra˦˥.na˦˥.pʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ตาย (ใช้แก่พระสงฆ์)


มรณบัตร

death certificate

หนังสือหลักฐานการตาย

มอ-ระ-นะ-บัด

หนังสือสำคัญที่นายทะเบียนผู้รับแจ้งออกให้เป็นหลักฐานการตายของบุคคล


ผลิตกรรม

ᦂᦱᧃᦵᦣᧆᦉᦱᧂᧉ

การทำให้เป็นผล

ຜະລິດຕະກຳ

การทำให้เป็นผล

ການຜະລິດ

การทำให้เป็นผล

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ผะ-หฺลิด-ตะ-กำ

การทำให้เป็นผล

แสดงผลงานและผลิตกรรมของประเทศชาติ

ศิลปะถือเป็นผลิตกรรมที่สร้างขึ้นมาโดยฝีมือมนุษย์


ประดิษฐาน

ยืมมาจากสันสกฤต प्रतिष्ठान (ปฺรติษฺฐาน); เทียบบาลี ปติฏฺฐาน

ปฺระ-ดิด-สะ-ถาน

ตั้งไว้, ตั้งขึ้น, ใช้แก่สิ่งที่เคารพนับถือ

แต่งตั้งไว้ในตำแหน่งสูง


ประดิษฐกรรม

ประดิษฐ + กรรม

ปฺระ-ดิด-ถะ-กำ

การทำสิ่งของขึ้นจากวัตถุดิบ


ความหมิ่นประมาท

ความ + หมิ่นประมาท

คฺวาม-หฺมิ่น-ปฺระ-หฺมาด

/kʰwaːm˧.min˨˩.pra˨˩.maːt̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ หมิ่นประมาท


การประดิษฐาน

การ + ประดิษฐาน

กาน-ปฺระ-ดิด-สะ-ถาน

/kaːn˧.pra˨˩.dit̚˨˩.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ประดิษฐาน


ปัจจามิตร

ยืมมาจากบาลี ปจฺจามิตฺต โดยเปลี่ยนคำหลังเป็น มิตร; เทียบสันสกฤต प्रत्यमित्र (ปฺรตฺยมิตฺร)

ข้าศึก, ศัตรู

ทัศนะของคนไทยต่อพม่าในฐานะปัจจามิตรมีพัฒนาการอย่างสืบเนื่องจนฝั่งรากลึกในสังคมไทย


สมรภูมิ

สะ-หฺมอน-ระ-พูม

สะ-หฺมอ-ระ-พูม

/sa˨˩.mɔː˩˩˦.ra˦˥.pʰuːm˧/^((สัมผัส))


องอาจ

คำกริยาวิเศษณ์

/ʔoŋ˧.ʔaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ผึ่งผาย, มีท่าทางสง่าผ่าเผย

เดินองอาจ


อาจอง

คำกริยาวิเศษณ์

/ʔaːt̚˨˩.ʔoŋ˧/^((สัมผัส))


หวาดไหว

คำกริยาวิเศษณ์

กินกันไม่หวาดไหว


สยามรัฐ

คำวิสามานยนาม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สะ-หฺยาม-มะ-รัด

ประเทศสยาม; ประเทศไทย


น่านเจ้า

คำวิสามานยนาม

လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ

ราชอาณาจักรหนึ่งในจีนใต้และเอเชียอาคเนย์

ชื่อราชอาณาจักรหนึ่งระหว่างศตวรรษที่ 8 ถึง 9 อยู่บริเวณจีนตอนใต้และเอเชียอาคเนย์ เมืองหลวงอยู่ใกล้เมืองต้าหลี่ มณฑลยูนนานของจีนในปัจจุบัน


เปรียบเทียบ

เปรียบ + เทียบ

เปฺรียบ-เทียบ

พิจารณาเทียบเคียงให้เห็นลักษณะที่เหมือนกันและต่างกัน


เปรียบเทียบ

เปรียบ + เทียบ

เปฺรียบ-เทียบ

การที่พนักงานสอบสวนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายกำหนดค่าปรับผู้กระทำผิดในคดีอาญาที่กฎหมายกำหนดให้เปรียบเทียบปรับได้ เมื่อผู้กระทำผิดยินยอมเสียค่าปรับแล้ว คดีอาญาเป็นอันเลิกกัน


การเปรียบเทียบ

การ + เปรียบเทียบ

กาน-เปฺรียบ-เทียบ

คำอาการนามของ เปรียบเทียบ


สี่แยก

/siː˨˩.jɛːk̚˥˩/^((สัมผัส))

จุดที่ถนนสองสายตัดกันเป็นกากบาท, จุดที่ปลายถนนสี่สายบรรจบกัน


ห้าแยก

/haː˥˩.jɛːk̚˥˩/^((สัมผัส))

จุดที่ปลายถนนห้าสายบรรจบกัน


แคล้วคลาด

แคล้ว + คลาด

การแคล้วคลาด (abstract-noun)
ความแคล้วคลาด (abstract-noun)

แคฺล้ว-คฺลาด

/kʰlɛːw˦˥.kʰlaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

รอดไป, พ้นไป


การแคล้วคลาด

การ + แคล้วคลาด

กาน-แคฺล้ว-คฺลาด

คำอาการนามของ แคล้วคลาด


ความแคล้วคลาด

ความ + แคล้วคลาด

คฺวาม-แคฺล้ว-คฺลาด

คำอาการนามของ แคล้วคลาด


คลาดแคล้ว

คลาด + แคล้ว

การคลาดแคล้ว (abstract-noun)
ความคลาดแคล้ว (abstract-noun)

คฺลาด-แคฺล้ว

/kʰlaːt̚˥˩.kʰlɛːw˦˥/^((สัมผัส))

รอดไป, พ้นไป


การคลาดแคล้ว

การ + คลาดแคล้ว

กาน-คฺลาด-แคฺล้ว

คำอาการนามของ คลาดแคล้ว


ความคลาดแคล้ว

ความ + คลาดแคล้ว

คฺวาม-คฺลาด-แคฺล้ว

คำอาการนามของ คลาดแคล้ว


ม.²

มอ-กำ-ลัง-สอง

/mɔː˧.kam˧.laŋ˧.sɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ตารางเมตร


ว.²

วอ-กำ-ลัง-สอง

/wɔː˧.kam˧.laŋ˧.sɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ตารางวา


วา²

วา-กำ-ลัง-สอง

คำย่อของ ตารางวา


ตร.วา

/tɔː˧.rɔː˧.waː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ตารางวา


ตีพิมพ์

ပေႃႉဢွၵ်ႇ

พิมพ์เพื่อออกเผยแพร่

ຕີພິມ

พิมพ์เพื่อออกเผยแพร่

publish

พิมพ์เพื่อออกเผยแพร่

พิมพ์หนังสือ, พิมพ์ด้วยแท่นพิมพ์

พิมพ์เพื่อออกเผยแพร่


วิทยานิพนธ์

วิทยา + นิพนธ์, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ thesis

ฉบับ เล่ม เรื่อง

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

วิด-ทะ-ยา-นิ-พน

/wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧.ni˦˥.pʰon˧/^((สัมผัส))

งานเขียนเชิงวิชาการ ที่เป็นผลงานจากการวิจัย ซึ่งเสนอต่อมหาวิทยาลัยเพื่อรับปริญญา


ดุษฎีนิพนธ์

ดุษฎี + นิพนธ์

ดุด-สะ-ดี-นิ-พน

/dut̚˨˩.sa˨˩.diː˧.ni˦˥.pʰon˧/^((สัมผัส))

วิทยานิพนธ์ของนักศึกษาระดับปริญญาเอก


ปริญญานิพนธ์

ปริญญา + นิพนธ์

ปะ-ริน-ยา-นิ-พน

รายงานการค้นคว้าวิจัยในระดับปริญญาตรีบางสาขาวิชา


การตีพิมพ์

การ + ตีพิมพ์

คำอาการนามของ ตีพิมพ์


การเผยแพร่

การ + เผยแพร่

กาน-เผย-แพฺร่

/kaːn˧.pʰɤːj˩˩˦.pʰrɛː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เผยแพร่


สมมุติฐาน

สมมุติ + ฐาน

สม-มุด-ติ-ถาน

/som˩˩˦.mut̚˦˥.ti˨˩.tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ข้อคิดที่ใช้เป็นมูลฐานเพื่อหาเหตุผล ทดลอง หรือวิจัย


มุ้ง

เทียบลาว ມຸ້ງ (มุ้ง), เขมร មុង (มุง)

/muŋ˦˥/^((สัมผัส))

สิ่งสำหรับกางกันยุงหรือแมลง มักทำด้วยผ้าโปร่งเบา ทอเป็นตาถี่ ๆ

สังกัดย่อยของนักการเมือง

พรรคนี้มีหลายมุ้ง


ลูกอ่อน

ลูก + อ่อน; เทียบไทลื้อ ᦟᦴᧅᦀᦸᧃᧈ (ลูกอ่อ̂น), ไทใหญ่ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ (ลุ้กอ่อ̂น)

/luːk̚˥˩.ʔɔːn˨˩/^((สัมผัส))

ลูกเล็ก ๆ ที่ยังไม่หย่านม, เรียกพ่อหรือแม่ที่มีลูกเล็ก ๆ ยังไม่หย่านม ว่า พ่อลูกอ่อน แม่ลูกอ่อน

โดยปริยายเรียกบุคคลที่ช่วยตัวเองไม่ได้ ต้องมีผู้อื่นคอยดูแลอย่างใกล้ชิด (มักใช้แก่ผู้สูงอายุ)

เวลานี้ไปไหนไม่สะดวก เพราะมีคุณยายเป็นลูกอ่อน ต้องคอยดูแลท่าน


เด็กอ่อน

/dek̚˨˩.ʔɔːn˨˩/^((สัมผัส))

เด็กเล็ก ๆ ที่ยังไม่หย่านม


ตะวัน

แผลงมาจาก ตาวัน; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตาเว็น และ ตะเว็น, ลาว ຕາເວັນ (ตาเวัน), คำเมือง ᨲᩣᩅᩢ᩠ᨶ (ตาวัน), เขิน ᨲᩣᩅᩢ᩠ᨶ (ตาวัน), ไทลื้อ ᦎᦱᦞᧃ (ตาวัน), ไทดำ ꪔꪱꪹꪫꪸꪙ (ตาเวย̂น), จ้วงแบบจั่วเจียง tavaenz (ถาวัน)


ตาวัน

ตา + วัน; เทียบลาว ຕາເວັນ (ตาเวัน), ไทลื้อ ᦎᦱᦞᧃ (ตาวัน)


ปิ่นโต

ไม่ทราบแน่ชัด; เทียบญี่ปุ่น 弁当 (เบ็นโต), กวางตุ้ง 便當 (bin6 dong1) (ซึ่งยืมกลับจากภาษาญี่ปุ่น)

ภาชนะใส่อาหาร ซ้อนกันเป็นชั้น ๆ มีหูสำหรับหิ้ว เรียกว่า ขาปิ่นโต


ม่อง

ยืมมาจากกวางตุ้ง 亡 (mong4); อาจได้รับอิทธิพลจากภาพยนตร์ฮ่องกงที่นำเข้ามาฉาย

/mɔŋ˥˩/^((สัมผัส))


พยานบุคคล

พะ-ยาน-บุก-คน

คนที่ให้การในสิ่งที่ได้เห็น ได้ยิน หรือได้รับรู้มา


จอย

ยืมมาจากอังกฤษ join

/t͡ɕɔːj˧/^((สัมผัส))

สมชายชวนเพื่อน ๆ มาจอยงานเลี้ยงคืนนี้


จอย

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมมาจากอังกฤษ joy

/t͡ɕɔːj˧/^((สัมผัส))

สนุก, เป็นสุข


จอย

ยืมมาจากอังกฤษ joystick

/t͡ɕɔːj˧/^((สัมผัส))

อุปกรณ์ควบคุมสำหรับเล่นวิดีโอเกม


การค้นคว้า

การ + ค้นคว้า

กาน-ค้น-คฺว้า

คำอาการนามของ ค้นคว้า


ชิวหา

ยืมมาจากบาลี ชิวฺหา; เทียบสันสกฤต जिह्वा (ชิหฺวา)

/t͡ɕʰiw˧.haː˩˩˦/^((สัมผัส))


พะทำมะรง

แผลงมาจาก ผู้ + ธำรง

ผู้ควบคุมนักโทษ

ท่านให้สินบนพะทำมะรงเพื่อที่จะเข้าไปเยี่ยมลูกชายที่ถูกคุมขังอยู่


ผลิตภาพ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ผะ-หฺลิด-ตะ-พาบ

ประสิทธิภาพในการผลิตเพื่อให้ผลผลิตมีปริมาณ และ/หรือมูลค่าเพิ่มขึ้น

เศรษฐกิจจะต้องมีผลิตภาพดี และมีพัฒนาการอย่างต่อเนื่อง


โชเฟอร์

ยืมมาจากฝรั่งเศส chauffeur

/t͡ɕʰoː˧.fɤː˥˩/^((สัมผัส))

คนที่จ้างมาให้ขับรถส่วนตัวหรือรถรับจ้าง


สัทวิทยา

สัท + วิทยา; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ phonology

phonology

วิชาที่ศึกษาระบบเสียง

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สัด-ทะ-วิด-ทะ-ยา

/sat̚˨˩.tʰa˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/^((สัมผัส))

วิชาว่าด้วยการศึกษาระบบเสียงของแต่ละภาษา โดยเน้นศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างเสียงต่าง ๆ ที่เป็นส่วนหนึ่งขององค์ประกอบพื้นฐานของภาษา

เขาได้วิเคราะห์วรรณยุกต์สนธิตามทฤษฎีสัทวิทยาอุตมผลในภาษาจีนแคะ


เทววิทยา

theology

วิชาที่ศึกษาพระเป็นเจ้า

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

เท-วะ-วิด-ทะ-ยา

/tʰeː˧.wa˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/^((สัมผัส))

วิชาว่าด้วยพระเป็นเจ้าและความสัมพันธ์ระหว่างพระเป็นเจ้ากับโลก โดยศึกษาลักษณะของพระเป็นเจ้าและความเชื่อทางศาสนา


อเทวนิยม

อ + เทว + นิยม, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ atheism

atheism

ความไม่เชื่อในพระเป็นเจ้า

อะ-เท-วะ-นิ-ยม

ความไม่เชื่อในพระเป็นเจ้าหรือสิ่งเหนือธรรมชาติตนอื่น


พระเป็นเจ้า

พฺระ-เป็น-จ้าว

เทวดาผู้เป็นใหญ่ เช่น พระพรหม


พระเป็นเจ้า

คำวิสามานยนาม

Déu

พระผู้สร้างโลก

ព្រះជាម្ចាស់

พระผู้สร้างโลก

ၸြႃးပီꩫ်ႈꩡဝ်ႛ

พระผู้สร้างโลก

ᨻᩕᨧᩮᩢ᩶ᩣ

พระผู้สร้างโลก

上帝

พระผู้สร้างโลก

God

พระผู้สร้างโลก

ꪹꪊ꫁ꪱꪜꪺꪡ꫁ꪱ

พระผู้สร้างโลก

ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ

พระผู้สร้างโลก

Dieu

พระผู้สร้างโลก

ဘုရားသခင်

พระผู้สร้างโลก

Deus

พระผู้สร้างโลก

ພະເປັນເຈົ້າ

พระผู้สร้างโลก

ພະເຈົ້າ

พระผู้สร้างโลก

Dios

พระผู้สร้างโลก

God

พระผู้สร้างโลก

พฺระ-เป็น-จ้าว

พระผู้สร้างโลก

บิดาและมารดาของเขาได้ภาวนาขอบุตรจากพระเป็นเจ้าเป็นเวลาหลายปี


ความโปร่ง

ความ + โปร่ง

คฺวาม-โปฺร่ง

คำอาการนามของ โปร่ง


ปรัตยุบัน

ยืมมาจากสันสกฤต प्रत्युत्पन्न (ปฺรตฺยุตฺปนฺน)

ปรัตยุตบัน
ปัตยุบัน

ปฺรัด-ตะ-ยุ-บัน

(เลิกใช้) ปัจจุบัน


ค้นพบ

ค้นคว้าจนได้ความรู้หรือสิ่งใหม่

ค้นพบดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะขนาดเล็กใหม่จำนวน 3 ดวง

ค้นพบไดโนเสาร์สายพันธุ์ใหม่


ประการ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रकार (ปฺรการ); เทียบบาลี ปการ

จะคิดอ่านประการใด

ด้วยประการฉะนี้


ประการ

บัญญัติ 10 ประการ

หากมีข้อบกพร่องผิดพลาดประการใด ขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย


ยาน

เทียบจีนยุคกลาง延 (MC yen|yenH); เวียดนาม dang (ซัง)

ที่หย่อน ห้อย ย้อย หรือคล้อยลงกว่าระดับปกติ

นมยาน

หูยาน


ยาน

จากสันสกฤต यान (ยาน)หรือบาลี ยาน; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍານ (ยาน), เขมร យាន (ยาน), พม่า ယာဉ် (ยาญ์)

เครื่องนำไป, เคลื่อนพาไป

พาหนะต่าง ๆ เช่น เกวียน รถ เรือ, มักใช้คู่กับคำว่า พาหนะ เป็น ยานพาหนะ


พิมพ์ใจ

การพิมพ์ใจ (abstract-noun)
ความพิมพ์ใจ (abstract-noun)

ประทับใจ, ติดตรึงใจ

ยืนยิ้มพิมพ์ใจ

รู้สึกปลาบปลื้มมีรอยยิ้มพิมพ์ใจบนใบหน้า


ความยาน

คำอาการนามของ ยาน


การแยกแยะ

การ + แยกแยะ

/kaːn˧.jɛːk̚˥˩.jɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แยกแยะ


ไอซียู

ยืมมาจากอังกฤษ ICU ย่อมาจาก intensive care unit

หน่วยรักษาพยาบาลผู้ป่วยขั้นวิกฤต


ไอคิว

ยืมมาจากอังกฤษ IQ ย่อมาจาก intelligence quotient

ระดับเชาวน์ปัญญา

หน่วยวัดระดับเชาวน์ปัญญา


โอที

ยืมมาจากอังกฤษ OT ย่อมาจาก overtime

/ʔoː˧.tʰiː˧/^((สัมผัส))

การทำงานล่วงเวลา ซึ่งจะได้ค่าตอบแทนเพิ่ม


อีคิว

ยืมมาจากอังกฤษ EQ ย่อมาจาก emotional quotient

ความฉลาดทางอารมณ์, ความสามารถที่จะควบคุมความรู้สึกทางอารมณ์ให้มีความเหมาะสมตามสภาพการณ์


ซีดี

ยืมมาจากอังกฤษ CD ย่อมาจาก compact disc

สื่อบันทึกข้อมูลชนิดหนึ่ง ลักษณะเป็นแผ่นพลาสติกกลม ด้านหนึ่งทึบด้านหนึ่งใส


ดีดีที

ยืมมาจากอังกฤษ DDT ย่อมาจาก dichlorodiphenyltrichloroethane

ยาฆ่าแมลงทั่ว ๆ ไป

ไดคลอโรไดฟีนิลไตรคลอโรอีเทน


ไอที

ยืมมาจากอังกฤษ IT, ย่อมาจาก information technology; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

คำพ้องความของ เทคโนโลยีสารสนเทศ

การคอมพิวเตอร์


ทุกขลาภ

/tʰuk̚˦˥.kʰa˨˩.laːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ลาภที่ได้มาพร้อมกับทุกข์, การที่ต้องรับทุกข์ก่อนได้ลาภ


ติดสินบน

ค้างสินบน, ยังไม่ได้แก้บน


สินน้ำใจ

เงินหรือทรัพย์ที่ให้เป็นรางวัล

ได้สินน้ำใจ 20 บาท

มอบเงินหมื่นเป็นสินน้ำใจ

ให้สินน้ำใจตอบแทนแค่ 5000 บาท


ระบบคุณค่า

ระบบ + คุณค่า; แปลตรงตัวจากอังกฤษ value system

ระ-บบ-คุน-ค่า

ศีลธรรมของส่วนรวมหรือส่วนบุคคล; เกณฑ์การกำหนดคุณค่าให้กับสิ่งต่าง ๆ ซึ่งเป็นเกณฑ์ที่กำหนดโดยบุคคลหรือสังคม

เรากับเขามีระบบคุณค่าที่ไม่เหมือนกัน

ในแต่ละวัฒนธรรมนั้น ต่างก็มีระบบคุณค่าที่ต่างกัน


รังรักษ์

รังรักษ์ความสวยงาม


รังสรรค์

สร้าง, แต่งตั้ง, ประดิษฐ์

รังสรรค์ผ้าไทยท้องถิ่น

นักออกแบบได้รังสรรค์งานดีไซน์ ตัดเย็บ จนออกมาเป็นชิ้นงานจำนวน 100 ชุด


รังสฤษฎ์

รัง-สะ-หฺริด

สร้าง, แต่งตั้ง


สถิติศาสตร์

สถิติ + ศาสตร์

統計學

วิชาว่าด้วยสถิติ

统计学

วิชาว่าด้วยสถิติ

တၢင်းမေႃၽၢႆႇသဵၼ်ႈမၢႆ

วิชาว่าด้วยสถิติ

ສະຖິຕິສາດ

วิชาว่าด้วยสถิติ

statistics

วิชาว่าด้วยสถิติ

สะ–ถิ–ติ-สาด

วิชาว่าด้วยสถิติ


ภาษาในระหว่าง

แปลตรงตัวจากอังกฤษ interlanguage

พา-สา-ไน-ระ-หฺว่าง

/pʰaː˧.saː˩˩˦.naj˧.ra˦˥.waːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ภาษาหรือรูปแบบของภาษาหนึ่ง ที่มีลักษณะของมากกว่า 1 ภาษา เช่น การใช้ภาษาของผู้เรียนภาษาหนึ่งเป็นภาษาต่างประเทศ

ภาษาในระหว่างของผู้เรียนชาวไทยที่เรียนภาษาอังกฤษเป็นภาษาต่างประเทศ


เป้าประสงค์

เป้า + ประสงค์

เป้า-ปฺระ-สง

วัตถุประสงค์หรือจุดหมายที่ตั้งไว้แล้วพยายามทำให้สำเร็จ

กำหนดเป้าประสงค์เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ให้สูงกว่าค่าเฉลี่ยระดับประเทศ

การปฏิบัติเพียงแค่ 12 ขั้นตอนเท่านั้น จะทำให้การเติมพลังรักจากแม่สู่ลูกบรรลุเป้าประสงค์ได้ตามต้องการ


รอก

ยืมมาจากจีนเก่า轆 (OC *roːɡ, “รอก”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร រ៉ក (ร̎ก), มอญ ရံက် (รํก์), เวียดนาม *rọc (*ส็่อก) (ในคำ ròng rọc (ส็่อง ส็่อก)), จ้วง loek (ลก)

/rɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องผ่อนแรงลักษณะคล้ายล้อ มีแกนหมุนรอบตัวได้ ขอบเป็นร่องเพื่อให้เชือก หรือลวดหมุนตามได้สะดวก ใช้ยก ลาก หรือดึงของหนักให้เบาแรงและเร็วขึ้น


สินาด

กร่อนมาจาก สีหนาท; ร่วมเชื้อสายกับลาว ສິນາດ (สินาด) หรือ ນາດ (นาด), คำเมือง ᩈᩥᨶᩣ᩠ᨯ (สินาด), เขิน ᩈᩥᨶᩣ᩠ᨯ (สินาด) หรือ เขิน ᨶᩣ᩠ᨯ (นาด), ไทลื้อ ᦓᦱᧆ (นาด)

หน้าไม้, ปืน

รดมรดาษเที้ยน เถมอลเชอง ชูสินาศดำเกอง กาจกล้า น้าวนกยกชุดเพลอง ไกวกวัด อยู่แฮ หามแล่นแว่นไวถ้า ออกเข้าภมร ฯ


สีหนาท

/siː˩˩˦.ha˨˩.naːt̚˥˩/^((สัมผัส))


คีบ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง挾 (MC hep); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄີບ (คีบ), คำเมือง ᨣᩦ᩠ᨷ (คีบ), เขิน ᨣᩦ᩠ᨷ (คีบ), ไทลื้อ ᦅᦲᧇ (คีบ), ไทใหญ่ ၵိပ်ႈ (กิ้ป) , จ้วงแบบจั่วเจียง kip (คีบ)

/kʰiːp̚˥˩/^((สัมผัส))

หนีบให้อยู่ด้วยปลายง่าม เช่น ของคีมหรือปลายไม้ 2 อัน

ใช้ตะเกียบคีบของกิน


การคีบ

คำอาการนามของ คีบ


มะเขือ

มะ + เขือ; เขือ มาจากจีนยุคกลาง茄 (MC gja|kae); ร่วมเชื้อสายกับจ้วง lwg gw (ลืก/ลูกกือ), จ้วงแบบจั่วเจียง mak kwe (หมากเขือ)

/ma˦˥.kʰɯa̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อไม้พุ่มหลายชนิดในสกุล Solanum วงศ์ Solanaceae ผลกินได้


ขาก

ยืมมาจากจีนยุคกลาง喀 (MC khaek) ซึ่งอาจมาจากเลียนเสียงธรรมชาติ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩣ᩠ᨠ (ขาก), ลาว ຂາກ (ขาก) หรือ ຄາກ (คาก), ไทลื้อ ᦃᦱᧅ (ฃาก), ไทใหญ่ ၶၢၵ်ႇ (ข่าก), จ้วง gak หรือ gag, จ้วงแบบจั่วเจียง hak

/kʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ขับเสมหะหรือสิ่งอื่นในคอให้หลุดออก มีเสียงดังขาก


ขาก

/kʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))


คืนหมาหอน

คืน + หมา + หอน

คืน-หฺมา-หอน

/kʰɯːn˧.maː˩˩˦.hɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คืนสุดท้ายก่อนวันเลือกตั้งซึ่งหัวคะแนนเดินไปตามบ้านต่าง ๆ เพื่อจ่ายเงินซื้อเสียง

กกต. สั่งให้เจ้าหน้าที่เฝ้าระวังการซื้อเสียงในคืนหมาหอน


คะแนนเสียง

คะแนน + เสียง

คะ-แนน-เสียง

/kʰa˦˥.nɛːn˧.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คะแนนที่ลงในการออกเสียง


การโก่ง

คำอาการนามของ โก่ง


ความโก่ง

คำอาการนามของ โก่ง


การโก้งโค้ง

การ + โก้งโค้ง

กาน-ก้ง-โค้ง

/kaːn˧.koŋ˥˩.kʰoːŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ โก้งโค้ง


จอหงวน

ยืมมาจากจีน狀元／状元 (zhuàngyuan) โดยเป็นสำเนียงผสมระหว่างกวางตุ้ง 狀 (zong6) กับแต้จิ๋ว 元 (nguang5 ง้วง)

/t͡ɕɔː˧.ŋua̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

ผู้ที่สอบได้อันดับ 1 ในการสอบคัดเลือกข้าราชการของจีนสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์


สู้หน้า

/suː˥˩.naː˥˩/^((สัมผัส))

เผชิญหน้า, ประจันหน้า

ถูกบังคับให้กลับไปสู้หน้าชาวบ้าน

ไม่กล้าที่จะไปสู้หน้าแม่

ไม่กล้าสู้หน้ากับสังคม


การเผชิญ

/kaːn˧.pʰa˨˩.t͡ɕʰɤːn˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เผชิญ


การสู้หน้า

การ + สู้หน้า

คำอาการนามของ สู้หน้า


การเผชิญหน้า

การ + เผชิญหน้า

กาน-ผะ-เชิน-น่า

/kaːn˧.pʰa˨˩.t͡ɕʰɤːn˧.naː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เผชิญหน้า


การบำบัด

คำอาการนามของ บำบัด


ความเสื่อมคลาย

ความ + เสื่อมคลาย

คฺวาม-เสื่อม-คฺลาย

คำอาการนามของ เสื่อมคลาย


โรคภัยไข้เจ็บ

โรค + ภัย + ไข้ + เจ็บ

โรก-ไพ-ไค่-เจ็บ

/roːk̚˥˩.pʰaj˧.kʰaj˥˩.t͡ɕep̚˨˩/^((สัมผัส))

โรคและความเจ็บป่วยต่าง ๆ


รองเท้าแตะ

รองเท้า + แตะ; "แตะ" คำนี้เป็นการเลียนเสียงธรรมชาติ จากเสียงที่รองเท้าตีฝ่าเท้าของผู้สวม

รอง-ท้าว-แตะ

/rɔːŋ˧.tʰaːw˦˥.tɛʔ˨˩/^((สัมผัส))

รองเท้าชนิดไม่หุ้มส้น


ภัสมะ

ยืมมาจากสันสกฤต भस्मन् (ภสฺมนฺ) หรือบาลี ภสฺม


ภัสมะ

แหลก, ละเอียด


นิ้วกลาง

นิ้วที่ 3 นับแต่หัวแม่มือ


นิ้วนาง

นิ้วที่ 4 นับแต่หัวแม่มือ


นิ้วก้อย

นิ้วที่ 5 นับแต่หัวแม่มือ


จำบัง

แผลงมาจากฉบัง, แผลงมาจากบัง; จากเขมร ចំបាំង (จํบาํง)

กำบังกาย, หายตัวไป


บัณเฑาะก์

ยืมมาจากเขมร បណ្ឌក (บณฺฑก), จากสันสกฤต पण्डक (ปณฺฑก) หรือบาลี ปณฺฑก


บัณเฑาะว์

ยืมมาจากบาลี ปณว โดยเลียนการสะกดของ บัณเฑาะก์; เทียบสันสกฤต प्रणव (ปฺรณว)

กลองสองหน้าขนาดเล็กชนิดหนึ่งมีหลักอยู่ตอนบน ผูกตุ้มห้อยลงมาทางหน้ากลอง ใช้ไกวให้ตุ้มแกว่งกระทบหน้ากลองทั้ง 2 ข้าง ใช้ในพิธีพราหมณ์


ขันที

ไม่ทราบแน่ชัด; เป็นไปได้ว่ามาจากสันสกฤต खण्ड (ขณฺฑ, “ตัด; ถาก; ผ่า; เฉือน”) + -ई (-อี, “ปัจจัยเพศหญิง; ผู้กระทำ”)

/kʰan˩˩˦.tʰiː˧/^((สัมผัส))

ชายที่ถูกตอน บางประเทศทางเอเชียสมัยโบราณใช้สำหรับควบคุมฝ่ายใน


ยูนุค

ยืมมาจากอังกฤษ eunuch, จากฝรั่งเศส eunuque


รณยุทธ์

สู้รบ, ทำสงคราม


รณเกษตร

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

รน-นะ-กะ-เสด


รณสถาน

รน-นะ-สะ-ถาน


ปัตตะ

ยืมมาจากบาลี ปตฺต (“ภาชนะ”); เทียบสันสกฤต पात्र (ปาตฺร, “ภาชนะ”)


สงครามโลก

สงคราม + โลก

สง-คฺราม-โลก

สงครามใหญ่ที่มีประเทศมหาอำนาจเป็นคู่สงคราม


การอุบัติ

การ + อุบัติ

คำอาการนามของ อุบัติ


การรัน

คำอาการนามของ รัน


การเป็น

คำอาการนามของ เป็น


ความเป็น

คำอาการนามของ เป็น


ความเป็น

คำนำหน้าสามานยนามหรือวิสามานยนาม ทำให้เป็นอาการนาม เพื่อแสดงสภาพ

ความเป็นชาย

ความเป็นไทย

ความเป็นมนุษย์

ความเป็นผู้นำ


การเล่นตัว

การ + เล่นตัว

กาน-เล็่น-ตัว

คำอาการนามของ เล่นตัว


ความเล่นตัว

ความ + เล่นตัว

คฺวาม-เล็่น-ตัว

คำอาการนามของ เล่นตัว


หลีกเลี่ยง

หลีก + เลี่ยง

หฺลีก-เลี่ยง

/liːk̚˨˩.lia̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

เลี่ยงให้พ้น, เลี่ยงเพื่อไม่เผชิญหน้า, หนี

หลีกเลี่ยงทางอันตราย

หลีกเลี่ยงการเผชิญหน้า

การตายเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้


การหลีกเลี่ยง

การ + หลีกเลี่ยง

กาน-หฺลีก-เลี่ยง

คำอาการนามของ หลีกเลี่ยง


ตีแผ่

/tiː˧.pʰɛː˨˩/^((สัมผัส))

เปิดเผยรายละเอียด, ขยายเรื่องที่ปกปิดให้รู้ทั่วกัน

เอาความลับมาตีแผ่

ตีแผ่ความจริงต่อสาธารณชน

ปัญหานี้ได้ถูกนำไปตีแผ่ทางสื่อมวลชนเพื่อให้สังคมในวงกว้างรับรู้


ขรัวปู่

/kʰrua̯˩˩˦.puː˨˩/^((สัมผัส))

ภิกษุที่มีอายุมาก (ใช้เหมือนกับ หลวงปู่)


กูปรี

ยืมมาจากเขมร គោព្រៃ (โคพฺไร) โดยถอดเสียง [โกปรึย]

ชื่อวัวป่าขนาดใหญ่ชนิด Bos sauveli Urbain ในวงศ์ Bovidae เมื่อโตเต็มที่ตัวผู้สีดำ มีเขาขนาดใหญ่ ส่วนปลายบิดชี้ขึ้นข้างบน ใช้เขาขุดดินและแทงต้นไม้ทำให้ปลายแตกเป็นเส้น ๆ ร่นลงไปมองเห็นเป็นพู่ ตัวเมียสีน้ำตาลอมเทาหรือน้ำตาลเข้ม เขาเล็กกว่า ปลายไม่แตกเป็นพู่ มีถิ่นอาศัยอยู่บริเวณอีสานใต้ตามชายแดนไทย-กัมพูชา ลาว เวียดนาม เป็นสัตว์ป่าสงวนของไทยที่ใกล้จะสูญพันธุ์


โคไพร

ยืมมาจากเขมร គោព្រៃ (โคพฺไร) โดยถอดรูป; เทียบเท่า โค + ไพร


น้ำอ่อน

แปลตรงตัวจากอังกฤษ soft water; เทียบเท่า น้ำ + อ่อน

/naːm˦˥.ʔɔːn˨˩/^((สัมผัส))

น้ำที่ละลายสบู่ได้ดี ให้ฟองได้ง่าย และไม่เกิดไคลสบู่


ไคล

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໄຄ (ไค)

เหงื่อที่ปนกับฝุ่นละอองติดกรังอยู่กับหนังกำพร้า

ขี้ไคล

เหงื่อไคล

ปูกินไคล


ไคล

ทำให้คลาย ให้อ่อน หรือให้หย่อน โดยใช้นิ้วมือหรือฝ่ามือเป็นต้นคลึงไปมา


การไคล

คำอาการนามของ ไคล


โมฆบุรุษ

โม-คะ-บุ-หฺรุด

คนที่ใช้การไม่ได้, คนโง่เขลา, คนที่พลาดจากประโยชน์อันพึงได้พึงถึง


ตระกูลภาษา

ตระกูล + ภาษา

ตฺระ-กูน-พา-สา

กลุ่มภาษาที่มีวิวัฒนาการมาจากบรรพบุรุษร่วมกัน

ตระกูลภาษาไท

ตระกูลภาษาจีน-ทิเบต

ตระกูลภาษาออสโตรเอเชียติก


สุจิ

จากบาลี สุจิ

/su˨˩.t͡ɕiʔ˨˩/^((สัมผัส))

สะอาด, ผ่องใส, หมดจด


งอกเงย

การงอกเงย (abstract-noun)
ความงอกเงย (abstract-noun)

/ŋɔːk̚˥˩.ŋɤːj˧/^((สัมผัส))

มีผลประโยชน์เพิ่มพูนขึ้น, เพิ่มพูน

มองหาทางเลือกที่ทำให้เงินงอกเงยที่สุด

บริหารหรือวางแผนการเงินเพื่อให้งอกเงยเพิ่มขึ้น


แน่นขนัด

แน็่น-ขะ-หฺนัด

แออัด, ยัดเยียด

เดินทางไปเที่ยวฝรั่งเศสกันแน่นขนัด

บรรยากาศภายในบริเวณนั้นแน่นขนัดไปด้วยผู้คน

ประชาชนอพยพไปอยู่ตามศูนย์ประสบภัยจนแน่นขนัด


เพิ่มพูน

การเพิ่มพูน (abstract-noun)
ความเพิ่มพูน (abstract-noun)

/pʰɤːm˥˩.pʰuːn˧/^((สัมผัส))

เติมให้มากขึ้น, เสริมให้มากขึ้น

เพิ่มพูนความรู้

เพิ่มพูนปัญญา

เพิ่มพูนขีดความสามารถ


แออัด

/ʔɛː˧.ʔat̚˨˩/^((สัมผัส))

ยัดเยียด, เบียดเสียด, เบียดกันแน่น, แน่น

คนแออัดจนเดินไม่ได้


ไทใหญ่

ไท + ใหญ่; เป็นไปได้ว่าแปลตรงตัวจากไทใหญ่ တႆးလူင် (ไต๊ลูง)

(คน~, ชาว~) ชนชาติไทสาขาหนึ่ง อยู่ในรัฐฉาน


ไทใหญ่

คำวิสามานยนาม

(รัฐ~) ชื่อรัฐหนึ่งทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของพม่า ติดกับภาคเหนือของ ไทย

(ภาษา~) ภาษาที่พูดโดยชนชาติดังกล่าว


ชนกลุ่มน้อย

ชน + กลุ่ม + น้อย

ชน-กฺลุ่ม-น้อย

ชนต่างเผ่าหรือเชื้อชาติที่อยู่รวมกับชนเผ่าอื่นหรือเชื้อชาติอื่นที่มีจำนวนมากกว่า

ชนกลุ่มน้อยทุกกลุ่มยังรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีของตัวเองไว้ได้อย่างเข้มงวด


เผ่า

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຜົ່າ (เผ็่า)

เหล่ากอ, กลุ่มคนเชื้อสายเดียวกัน, กลุ่มชน, มักใช้แก่ชนกลุ่มน้อยของประเทศ

ย้อนไปถึงสมัยดึกดำบรรพ์ เผ่าไทกับเผ่าจ้วงได้รวมกันเป็นเผ่าใหญ่

ยังมีเผ่าไทอีกมากมายที่กระจัดกระจายอยู่ในจีน เวียดนาม พม่า และอินเดีย


เชื้อชาติ

เชื้อ + ชาติ; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ race

/t͡ɕʰɯa̯˦˥.t͡ɕʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

กลุ่มคนที่ร่วมเผ่าพันธุ์เดียวกัน มีลักษณะทางกายภาพเหมือนหรือคล้ายกัน

ต่อต้านการเหยียดผิว เหยียดเชื้อชาติ และเหยียดศาสนา

สหรัฐอเมริกามีความหลากหลายทางเชื้อชาติของประชากรมาก


ความเจ๋ง

/kʰwaːm˧.t͡ɕeŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เจ๋ง


เทวนาครี

คำวิสามานยนาม

เท-วะ-นา-คะ-รี

อักษรใช้เขียนภาษาสันสกฤตและภาษาอินเดียบางภาษา


สายาห์

/saː˩˩˦.jaː˧/^((สัมผัส))


ภารต

ยืมมาจากสันสกฤต भारत (ภารต)

[เสียงสมาส]
พา-ระ-ตะ-


ทิวา

ยืมมาจากสันสกฤต दिव (ทิว) หรือบาลี ทิว

รูปแบบอื่นของ ทิวะ


น้ำลาย

น้ำ + ลาย; "ลาย" คำนี้มาจากไทดั้งเดิม *laːjᴬ

ꩫမ်ႇလၢဲး

น้ำย่อยอาหารในปาก

ᨶ᩶ᩣᩴᩃᩣ᩠ᨿ

น้ำย่อยอาหารในปาก

唾液

น้ำย่อยอาหารในปาก

speeksel

น้ำย่อยอาหารในปาก

saliva

น้ำย่อยอาหารในปาก

ၼမ်ႉလၢႆး

น้ำย่อยอาหารในปาก

ນ້ຳລາຍ

น้ำย่อยอาหารในปาก

saliva

น้ำย่อยอาหารในปาก

saliva

น้ำย่อยอาหารในปาก

น้ำย่อยจากต่อมน้ำลายในปาก มีสารช่วยย่อยอาหารจำพวกแป้ง


ลางสังหรณ์

ลาง + สังหรณ์

/laːŋ˧.saŋ˩˩˦.hɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ลางที่ดลใจทำให้เชื่อว่าอาจจะมีเหตุดีหรือเหตุร้ายเกิดขึ้น

จิ้งจกตกมาตายต่อหน้า เชื่อว่าเป็นลางสังหรณ์จะทำให้เกิดเหตุร้าย


ชู้

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟuːꟲ² (“คนรัก; ผู้ล่วงประเวณี”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩᩪ᩶ (ชู้), เขิน ᨩᩪ᩶ (ชู้), ลาว ຊູ້ (ซู้), ไทลื้อ ᦋᦴᧉ (ชู้), ไทใหญ่ ၸူႉ (จู๎), ไทใต้คง ᥓᥧᥳ (จู๎), อาหม 𑜋𑜥 (ฉู)

/t͡ɕʰuː˦˥/^((สัมผัส))

ผู้ล่วงประเวณี

การล่วงประเวณี

ชายที่ร่วมประเวณีกับเมียผู้อื่น เรียกว่า เป็นชู้, หญิงที่มีสามีแล้วแต่ร่วมประเวณีกับชายอื่น เรียกว่า มีชู้

คู่รัก, คนรัก


แตกคอ

การแตกคอ (abstract-noun)
ความแตกคอ (abstract-noun)

/tɛːk̚˨˩.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

หมางใจกันเพราะภายหลังเกิดมีความเห็นหรือรสนิยมไม่ตรงกัน, แตกสามัคคี


การแตกคอ

/kaːn˧.tɛːk̚˨˩.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แตกคอ


ความแตกคอ

ความ + แตกคอ

คฺวาม-แตก-คอ

/kʰwaːm˧.tɛːk̚˨˩.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แตกคอ


กุณโฑ

ยืมมาจากสันสกฤต कुण्डो (กุณฺโฑ) หรือบาลี กุณฺโฑ

คนโท, หม้อนํ้ารูปต่าง ๆ คอยาว


คนโท

ยืมมาจากเขมร កុណ្ឌោ (กุณฺโฑ) โดยถอดเสียง [กนโด], จากสันสกฤต कुण्डो (กุณฺโฑ) หรือบาลี กุณฺโฑ

กุณโฑ, หม้อนํ้ารูปต่าง ๆ คอยาว


โบราญ

รูปที่สะกดผิดของ โบราณ

รูปเลิกใช้ของ โบราณ


ทูต

ยืมมาจากสันสกฤต दूत (ทูต) หรือบาลี ทูต

/tʰuːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ผู้นำข้อความไปแจ้งทั้ง 2 ฝ่าย, ผู้รับใช้ไปเจรจาแทน, ผู้สื่อสาร

ผู้ที่ได้รับมอบหมายให้เป็นผู้แทนไปยังต่างประเทศ เพื่อเจรจาหรือเจริญสัมพันธไมตรีเป็นทางราชการ


มอบหมาย

/mɔːp̚˥˩.maːj˩˩˦/^((สัมผัส))

กำชับสั่งเสีย

มอบหมายการงาน

กะให้, กำหนดให้

มอบหมายหน้าที่ให้แต่ละคนรับผิดชอบ


การมอบหมาย

การ + มอบหมาย

กาน-มอบ-หฺมาย

/kaːn˧.mɔːp̚˥˩.maːj˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ มอบหมาย


การกำชับ

คำอาการนามของ กำชับ


การกระเทือน

การ + กระเทือน

กาน-กฺระ-เทือน

คำอาการนามของ กระเทือน


การสะเทือน

การ + สะเทือน

กาน-สะ-เทือน

คำอาการนามของ สะเทือน


ความสะเทือน

ความ + สะเทือน

คฺวาม-สะ-เทือน

คำอาการนามของ สะเทือน


การกู่

คำอาการนามของ กู่


หลุมดำ

แปลตรงตัวจากอังกฤษ black hole; เทียบเท่า หลุม + ดำ

เทหวัตถุในเอกภพที่มีแรงโน้มถ่วงสูงมาก ไม่มีอะไรออกจากบริเวณนี้ได้แม้แต่แสง

อวัยวะเพศหญิง


น้ำดี

น้ำ + ดี (“ไม่เลว; ไม่ร้าย”)

น้ำสะอาดที่ใช้ในการซักล้าง, น้ำอ่อน


น้ำดี

น้ำ + ดี (“ไม่เลว; ไม่ร้าย”)

ที่ดี, ที่มีคุณภาพ

นักการเมืองน้ำดี

ส.ส. น้ำดี

ที่มีสาระหรือเป็นประโยชน์ต่อสังคม

ละครน้ำดี


น้ำดี

น้ำ + ดี (“น้ำย่อยไขมัน”)

ของเหลวสีเขียว สร้างจากตับแล้วเก็บไว้ในถุงน้ำดี มีหน้าที่ทำให้ไขมันขนาดใหญ่แตกเป็นก้อนเล็ก ๆ เพื่อให้เอนไซม์สามารถย่อยได้ง่ายขึ้น


สิ้นซาก

ไม่เหลือร่องรอย

กำจัดให้สิ้นซาก

ถูกทำลายจนสิ้นซาก


ความสกปรก

ความ + สกปรก

คฺวาม-สก-กะ-ปฺรก

/kʰwaːm˧.sok̚˨˩.ka˨˩.prok̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สกปรก


ความเปลือย

ความ + เปลือย

คฺวาม-เปฺลือย

คำอาการนามของ เปลือย


ลูกหัวปี

ลูกคนแรกของพ่อแม่


หัวปี

หัว + ปี; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫົວປີ (ห็วปี), คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩫᨸᩦ (หว็ปี), ไทลื้อ ᦷᦠᦔᦲ (โหปี), ไทใหญ่ ႁူဝ်ပီ (หูวปี)

เกิดก่อนเพื่อน, ทีแรก


เทวสถาน

เท-วะ-สะ-ถาน

สถานที่ที่เทพเจ้าหรือเทวดาประทับหรือสิงสถิต

สถานที่ประดิษฐานเทวรูป


พัศดี

ผู้ปกครองนักโทษ, ผู้บังคับการเรือนจำ, พะทำมะรง


ศาสนสถาน

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สา-สะ-นะ-สะ-ถาน

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สาด-สะ-นะ-สะ-ถาน

/saː˩˩˦.sa˨˩.na˦˥.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

/saːt̚˨˩.sa˨˩.na˦˥.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

สถานที่สำหรับพิธีกรรมทางศาสนา


ประติมากรรม

雕塑

ศิลปะที่ศึกษางาน 3 มิติที่สร้างโดยการปั้น แกะสลัก หรือผสมผเส

ปฺระ-ติ-มา-กำ

ศิลปะแขนงหนึ่งในพวกวิจิตรศิลป์ ศึกษางานที่สร้างเป็นรูปทรง 3 มิติ โดยการปั้น แกะสลัก หรือผสมผเส

งานประติมากรรม


ตั้งต้น

เริ่มต้นทำ, ขึ้นต้น

ตั้งต้นชีวิตใหม่

ตั้งต้นทำงาน

สารตั้งต้นผลิตยาเสพติด


อนุทิน

อนุ (“เนือง ๆ”) + ทิน (“วัน”)

สมุดบันทึกประจำวัน

อนุทินการเรียนรู้

บันทึกอนุทิน


เทพนิยาย

นิทานหรือตำนานเกี่ยวกับเทวดา, นิทานที่มีเทวดานางฟ้าเป็นตัวละครในเรื่อง


ภาษาศาสตร์

ภาษา + ศาสตร์

언어학(言語學)

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

ភាសាសាស្ត្រ

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

語言學

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

语言学

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

linguística

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

ဘာသာဗေဒ

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

Linguistik

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

Sprachwissenschaft

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

ພາສາສາດ

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

ngôn ngữ học

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

lingüística

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

linguistics

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

լեզվաբանություն

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

تىلشۇناسلىق

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

भाषाविज्ञान

วิชาศึกษาภาษาและโครงสร้างภาษา

/pʰaː˧.saː˩˩˦.saːt̚˨˩/^((สัมผัส))

วิชาที่ศึกษาภาษาและโครงสร้างต่าง ๆ ของภาษา โดยอาศัยวิธีการวิทยาศาสตร์ เช่น ตั้งสมมติฐาน เก็บรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล แบ่งออกเป็นสาขาย่อย ได้แก่ วิทยาหน่วยคำ วากยสัมพันธ์ สัทศาสตร์ สัทวิทยา และอรรถศาสตร์ เป็นต้น


ทิน

[เสียงสมาส]
ทิน-นะ-


มโหรสพ

ยืมมาจากสันสกฤต महोत्सव (มโหตฺสว)

รูปแบบอื่นของ มหรสพ


ตับอ่อน

胰腺

ต่อมที่สร้างและขับน้ำย่อยอาหารและสร้างฮอร์โมนอินซูลินและกลูคากอน

/tap̚˨˩.ʔɔːn˨˩/^((สัมผัส))

อวัยวะประเภทต่อมของระบบทางเดินอาหารของสิ่งมีชีวิต มีหน้าที่สร้างและขับน้ำย่อยอาหารและสร้างฮอร์โมนอินซูลินและกลูคากอน


ความขมุกขมัว

ความ + ขมุกขมัว

คฺวาม-ขะ-หฺมุก-ขะ-หฺมัว

/kʰwaːm˧.kʰa˨˩.muk̚˨˩.kʰa˨˩.mua̯˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ขมุกขมัว


สังฆโลก

/saŋ˩˩˦.kʰa˦˥.loːk̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ สังคโลก


สังคโลก

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก สวรรคโลก

/saŋ˩˩˦.kʰa˦˥.loːk̚˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องปั้นเคลือบที่ผลิตขึ้นในสมัยอาณาจักรสุโขทัย ซึ่งมีแหล่งผลิตที่เมืองศรีสัชนาลัย และเมืองสุโขทัย


เลอศ

/lɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เลิศ


การจ่อม

/kaːn˧.t͡ɕɔm˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จ่อม


จงกลนี

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากทมิฬ செங் (เจ็งฺ, “แดง”) + [Term?] (“บัว”)

บัวดอกคล้ายบัวขม มีเกสรซ้อนหลายชั้น แตกก้านต่อดอกแล้วมีดอกต่อกัน 3 ดอกบ้าง 4 ดอกบ้าง


วัจมรรค

วัจ (“อุจจาระ”) + มรรค (“ทาง”)


บันได

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗrwajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩢ᩠᩶ᨶᨯᩱ (ขั้นได), ᨡᩧ᩠᩶ᨶᨯᩱ (ขึ้นได) หรือ ᨤᩢ᩠ᨶᨯᩱ (ฅันได), ลาว ກະໄດ (กะได) หรือ ຂັ້ນໄດ (ขั้นได), ไทลื้อ ᦃᦹᧃᧉᦺᦡ (ฃื้นได), ไทดำ ꪅꪽꪼꪒ (ฅันได) หรือ ꪅꪽꪼꪨ (ฅันไหล), ไทขาว ꪼꪒ, ไทใหญ่ ၶူဝ်လႆ (ขูวไล) หรือ ၶၼ်ႈလႆ (ขั้นไล), พ่าเก ကႃလႝ (กาลย์), อาหม 𑜁𑜠𑜓𑜩 (ขะดย์), จ้วงแบบหนง lae หรือ mboaklae; ร่วมรากกับ กระได
บัน- (รวมทั้ง บรร- ที่เลิกใช้) ถูกเพิ่มเข้ามา เนื่องจากเคยเชื่อว่ามาจากภาษาเขมร แต่ภาษาเขมรไม่มีคำนี้ (กัมพูชาใช้ ជណ្ដើរ (ชณฺเฎิร))

ជណ្ដើរ

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

ᨡᩢ᩠᩶ᨶᨯᩱ

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

ᨷᩢ᩠ᨶᨯᩱ

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

ᨡᩢ᩠᩶ᨶᨯᩱ

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

樓梯

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

trap

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

ᦃᦹᧃᧉᦺᦡ

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

ၶူဝ်လႆ

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

ၶၼ်ႈလႆ

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

escalier

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

Treppe

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

ຂັ້ນໄດ

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

ກະໄດ

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

ບັນໄດ

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

escalera

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

stair

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

stairs

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ

สิ่งที่ทำเป็นขั้น ๆ สำหรับก้าวขึ้นลง

โดยปริยายหมายถึง บุคคลหรือสิ่งที่อาศัยใช้ไต่เต้าขึ้นไปสู่ฐานะหรือตำแหน่งที่สูงขึ้นไป

บันไดสู่ความสำเร็จ


กระไดเลื่อน

กระได + เลื่อน

กฺระ-ได-เลื่อน


อาจหาญ

/ʔaːt̚˨˩.haːn˩˩˦/^((สัมผัส))

กล้าหาญ, ไม่ครั่นคร้าม


วีร

ยืมมาจากบาลี วีร

วีระ
วีร์
วิร
วิระ
พีร
พีระ
พิร
พิระ

[เสียงสมาส]
วี-ระ-


โทรทรรศน์

โทร + ทรรศน์

กล้องส่องดูสิ่งที่อยู่ไกลให้เห็นใกล้ เรียกว่า กล้องโทรทรรศน์


จุลทรรศน์

จุล + ทรรศน์

กล้องขยายดูของเล็กที่ไม่สามารถเห็นได้ด้วยตาเปล่า เรียกว่า กล้องจุลทรรศน์


ลอดช่อง

/lɔːt̚˥˩.t͡ɕʰɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อขนมอย่างหนึ่งทำด้วยแป้งข้าวเจ้ากวนพอสุก กดลงในกะโหลกที่มีรูให้ไหลออกเป็นตัว ๆ หัวท้ายแหลม กินกับน้ำกะทิ


ขี่หลังเสือแล้วลงยาก

แปลตรงตัวจากจีน騎虎難下／骑虎难下 (qíhǔnánxià); เทียบเท่า ขี่ + หลัง + เสือ + แล้ว + ลง + ยาก

ขี่หลังเสือแล้วลงไม่ได้
ขี่หลังเสือ

ขี่-หฺลัง-เสือ-แล้ว-ลง-ยาก

/kʰiː˨˩.laŋ˩˩˦.sɯa̯˩˩˦.lɛːw˦˥.loŋ˧.jaːk̚˥˩/^((สัมผัส))

กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งแล้วพบอุปสรรค แต่ถูกสถานการณ์บีบบังคับให้ดำเนินต่อไปจนถึงที่สุด โดยไม่อาจหยุดกลางคันได้

th-ขี่หลังเสือแล้วลงยาก-th-verb-e~AGuT7s


ขี่หลังเสือแล้วลงไม่ได้

แปลตรงตัวจากจีน騎虎難下／骑虎难下 (qíhǔnánxià); เทียบเท่า ขี่ + หลัง + เสือ + แล้ว + ลง + ไม่ + ได้

ขี่หลังเสือแล้วลงยาก
ขี่หลังเสือ

ขี่-หฺลัง-เสือ-แล้ว-ลง-ไม่-ด้าย

/kʰiː˨˩.laŋ˩˩˦.sɯa̯˩˩˦.lɛːw˦˥.loŋ˧.maj˥˩.daːj˥˩/^((สัมผัส))

th-ขี่หลังเสือแล้วลงไม่ได้-th-verb-e~AGuT7s


ขี่หลังเสือ

แปลตรงตัวบางส่วนจากจีน騎虎難下／骑虎难下 (qíhǔnánxià) โดยตัดมาเฉพาะสองคำแรก; เทียบเท่า ขี่ + หลัง + เสือ

ขี่หลังเสือแล้วลงยาก
ขี่หลังเสือแล้วลงไม่ได้

ขี่-หฺลัง-เสือ

/kʰiː˨˩.laŋ˩˩˦.sɯa̯˩˩˦/^((สัมผัส))


วิถี

ยืมมาจากสันสกฤต वीथि (วีถิ) หรือ वीथी (วีถี) หรือ บาลี วีถิ

/wi˦˥.tʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

สาย, แนว, ถนน, ทาง, มักใช้ประกอบกับคำอื่น


ม่องเท่ง

ม่อง + (เท่ง, ตัดมาจาก เท่งทึง)

/mɔŋ˥˩.tʰeŋ˥˩/^((สัมผัส))


เท่งทึง

เลียนเสียงธรรมชาติ จากเสียงตะโพนมอญในปี่พาทย์มอญ (นางหงส์) ที่ประโคมในงานศพ

/tʰeŋ˥˩.tʰɯŋ˧/^((สัมผัส))


การบริหาร

การ + บริหาร

กาน-บอ-ริ-หาน

คำอาการนามของ บริหาร


ตะบี้ตะบัน

คำกริยาวิเศษณ์

ตะ-บี้-ตะ-บัน

ซ้ำ ๆ ซาก ๆ, ไม่รู้จักจบจักสิ้น

เถียงตะบี้ตะบัน


ความตะบี้ตะบัน

ความ + ตะบี้ตะบัน

คฺวาม-ตะ-บี้-ตะ-บัน

/kʰwaːm˧.ta˨˩.biː˥˩.ta˨˩.ban˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ตะบี้ตะบัน


ซ้ำซาก

คำกริยาวิเศษณ์

ซ้ำ + ซาก เป็นคำสร้อย

ทำแล้วทำอีกหรือเป็นแล้วเป็นอีกอย่างเดียวกันร่ำไป, จำเจ

เขาชอบพูดจาซ้ำซาก

บางจังหวัดทางภาคอีสานเกิดภัยแล้งซ้ำซาก


ความซ้ำซาก

ความ + ซ้ำซาก

คฺวาม-ซ้ำ-ซาก

คำอาการนามของ ซ้ำซาก


ซ้ำ ๆ ซาก ๆ

คำกริยาวิเศษณ์

คำซ้ำ ของ ซ้ำซาก โดยซ้ำทีละคำ

ซ้ำ-ซ้ำ-ซาก-ซาก

/sam˦˥.sam˦˥.saːk̚˥˩.saːk̚˥˩/^((สัมผัส))


ซ้ำ ๆ

คำกริยาวิเศษณ์

คำซ้ำ ของ ซ้ำ

herhaaldelijk

ทำอย่างเดียวกันอีกหลาย ๆ ครั้ง

repeatedly

ทำอย่างเดียวกันอีกหลาย ๆ ครั้ง

ทำอย่างเดียวกันอีกหลาย ๆ ครั้ง

พูดซ้ำ ๆ

ทำซ้ำ ๆ


กษ.ด.

gɔɔ-sɔ̌ɔ-dɔɔ

/kɔː˧.sɔː˩˩˦.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เกษตรศาสตรดุษฎีบัณฑิต


การเสด็จ

คำอาการนามของ เสด็จ


การเต้าข่าว

การ + เต้าข่าว

กาน-เต้า-ข่าว

คำอาการนามของ เต้าข่าว


บุษบก

ยืมมาจากสันสกฤต पुष्पक (ปุษฺปก)

เรือนยอดแบบหนึ่งมีขนาดต่าง ๆ กัน เป็นอย่างเรือนโกง เป็นที่ประทับของพระมหากษัตริย์ในพระราชพิธี หรือประดิษฐานปูชนียวัตถุเช่นพระพุทธรูปเป็นต้น


การปลุกระดม

การ + ปลุกระดม

กาน-ปฺลุก-ระ-ดม

คำอาการนามของ ปลุกระดม


การปลุกปั่น

การ + ปลุกปั่น

กาน-ปฺลุก-ปั่น

คำอาการนามของ ปลุกปั่น


การยุยง

คำอาการนามของ ยุยง


การปลอมปน

การ + ปลอมปน

กาน-ปฺลอม-ปน

คำอาการนามของ ปลอมปน


ความลวงโลก

ความ + ลวงโลก

คฺวาม-ลวง-โลก

คำอาการนามของ ลวงโลก


อว.

คำวิสามานยนาม

/ʔɔː˧.wɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม


กค.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กระทรวงการคลัง (ประเทศไทย)


กต.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กระทรวงการต่างประเทศ (ประเทศไทย)


พม.

คำวิสามานยนาม

/pʰɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (ประเทศไทย)


ทก.

คำวิสามานยนาม

/tʰɔː˧.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ประเทศไทย)


ดศ.

คำวิสามานยนาม

/dɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม


พน.

/pʰɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ พรุ่งนี้


พน.

คำวิสามานยนาม

/pʰɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กระทรวงพลังงาน (ประเทศไทย)


พณ.

คำวิสามานยนาม

/pʰɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กระทรวงพาณิชย์ (ประเทศไทย)


วธ.

คำวิสามานยนาม

/wɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กระทรวงวัฒนธรรม (ประเทศไทย)


วท.

คำวิสามานยนาม

/wɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ประเทศไทย)


ศธ.

คำวิสามานยนาม

/sɔː˩˩˦.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กระทรวงศึกษาธิการ (ประเทศไทย)


ลค.

/lɔː˧.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ลูกค้า


ชะวา

คำวิสามานยนาม

/t͡ɕʰa˦˥.waː˧/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ชวา


ราชินี

ยืมมาจากบาลี ราชินี; เทียบสันสกฤต राज्ञी (ราชฺญี)

ᩁᩣᨩᩥᨶᩦ

กษัตริย์ผู้หญิง

koningin

กษัตริย์ผู้หญิง

ꪛꪱꪜꪺ

กษัตริย์ผู้หญิง

ၼၢင်းႁေႃၶမ်း

กษัตริย์ผู้หญิง

ລາຊິນີ

กษัตริย์ผู้หญิง

queen

กษัตริย์ผู้หญิง

/raː˧.t͡ɕʰi˦˥.niː˧/^((สัมผัส))

หญิงที่ได้รับการยกย่องในทางใดทางหนึ่ง

ราชินีลูกทุ่ง พุ่มพวง ดวงจันทร์

แมลงตัวเมียที่เป็นหัวหน้าในรัง

ราชินีผึ้ง หรือ ผึ้งราชินี

(พระ~) กษัตริย์ผู้หญิง (ในบางประเทศ)

พระมเหสี, ภรรยาของพระมหากษัตริย์


ราชินี

/raː˧.t͡ɕʰi˦˥.niː˧/^((สัมผัส))

ชื่อปูน้ำจืดชนิด Thaiphusa sirikit (Naiyanetr) ในวงศ์ Potamidae กระดองสีม่วงอมน้ำเงิน ขอบกระดองและขาก้ามสีขาว ขาสีแดง อาศัยอยู่ตามลำห้วย พบที่อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี, ปูสามสี หรือ ปูไตรรงค์ ก็เรียก


ธิดา

ยืมมาจากสันสกฤต धीता (ธีตา) หรือบาลี ธีตา


สุดา

ยืมมาจากสันสกฤต सुता (สุตา) หรือบาลี สุตา


ดนยา

ยืมมาจากสันสกฤต तनया (ตนยา) หรือบาลี ตนยา


ศาสนูปถัมภก

สา-สะ-นู-ปะ-ถำ-พก

สาด-สะ-นู-ปะ-ถำ-พก

/saː˩˩˦.sa˨˩.nuː˧.pa˨˩.tʰam˩˩˦.pʰok̚˦˥/^((สัมผัส))

/saːt̚˨˩.sa˨˩.nuː˧.pa˨˩.tʰam˩˩˦.pʰok̚˦˥/^((สัมผัส))

ผู้ทะนุบำรุงศาสนา, ผู้อุปถัมภ์ศาสนา


บัฏ

ยืมมาจากบาลี ปฏ

ผืนผ้า, แผ่น


บรม

ยืมมาจากสันสกฤต परम (ปรม, “สูงสุด, ยอดเยี่ยมที่สุด, ดีที่สุด, เหนือกว่า”) หรือบาลี ปรม, จากสันสกฤต पर (ปร)

[เสียงสมาส]
บอ-รม-มะ-

อย่างยิ่ง, ที่สุด

บรมศาสดา

บรมบพิตร

บรมราชินี

บรมโพธิสมภาร


บรม

คำกริยาวิเศษณ์

[เสียงสมาส]
บอ-รม-มะ-

ง่วงบรม

บรมหิว


อิสริย

[เสียงสมาส]
อิด-สะ-ริ-ยะ-

ความเป็นใหญ่, ความเป็นเจ้า, ความยิ่งใหญ่


อิสริยะ

อิด-สะ-ริ-ยะ


ลัญจกร

ยืมมาจากบาลี ลญฺฉ (“เครื่องหมาย; รอย”) + กร (“ผู้ทำ”)

ตราใช้ตีหรือประทับ


ลัญฉกร

ตราใช้ตีหรือประทับ


ขัตติย

ยืมมาจากบาลี ขตฺติย

[เสียงสมาส]
ขัด-ติ-ยะ-

รูปแบบอื่นของ ขัตติยะ


สมภพ

ยืมมาจากสันสกฤต सम्भव (สมฺภว) หรือบาลี สมฺภว; เหมือนกับ สม + ภพ


กนิษฐ

[เสียงสมาส]
กะ-นิด-ถะ-


กนิษฐ

[เสียงสมาส]
กะ-นิด-ถะ-

น้อย, น้อยที่สุด


อธิราช

/ʔa˨˩.tʰi˦˥.raːt̚˥˩/^((สัมผัส))

พระเจ้าแผ่นดินผู้ยิ่งใหญ่


ยาตร

/jaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

เดิน, เดินเป็นกระบวน


ยาตรา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

เดิน, เดินเป็นกระบวน


พยุห

พยุหะ
พยู่ห์

[เสียงสมาส]
พะ-ยุ-หะ-

กระบวน, หมู่, กองทัพ, เหล่า


วิริยะ

ยืมมาจากบาลี วิริย, จากสันสกฤต वीर्य (วีรฺย)

พิริย
พิริยะ
วิริย

ความเพียร, ความบากบั่น, ความมานะ, ความพยายาม


วิริยภาพ

วิ-ริ-ยะ-พาบ


ความมานะ

คำอาการนามของ มานะ


ความเพียร

ความ + เพียร

คำอาการนามของ เพียร


ห้าวหาญ

การห้าวหาญ (abstract-noun)
ความห้าวหาญ (abstract-noun)

กล้าเสี่ยงอันตราย, กล้าแกร่งไม่กลัวอันตราย

วีรกรรมห้าวหาญ

ยอดนักรบผู้ห้าวหาญ

มีจิตใจแกร่งและห้าวหาญ

นิสัยห้าวหาญและชอบเสี่ยง


มนท

[เสียงสมาส]
มน-ทะ-


มนท

[เสียงสมาส]
มน-ทะ-


นิษกรม

ยืมมาจากสันสกฤต निष्कर्मन् (นิษฺกรฺมนฺ, “ไม่มีงานทำ; ไม่มีอะไรทำ”)

เฉย, นิ่ง, ปราศจากกิริยา

ใจเน่งนิษกรม


ราชญี

ยืมมาจากสันสกฤต राज्ञी (ราชฺญี); เทียบบาลี ราชินี


อารยะ

ยืมมาจากสันสกฤต आर्य (อารฺย); เทียบบาลี อริย

/ʔaː˧.ra˦˥.jaʔ˦˥/^((สัมผัส))


อารย

[เสียงสมาส]
อา-ระ-ยะ-


ความอารยะ

ความ + อารยะ

คฺวาม-อา-ระ-ยะ

คำอาการนามของ อารยะ


เสียงสะท้อน

เสียง + สะท้อน

เสียง-สะ-ท้อน

/sia̯ŋ˩˩˦.sa˨˩.tʰɔːn˦˥/^((สัมผัส))

เสียงที่ย้อนกลับมามีลักษณะคล้ายเสียงเดิม เนื่องจากคลื่นเสียงไปกระทบสิ่งขวางกั้นแล้วย้อนกลับ อย่างเสียงในถ้ำในหุบเขาเป็นต้น

โดยปริยายหมายถึงความคิดเห็นของกลุ่มชนที่มีปฏิกิริยาต่อการกระทำบางอย่างของอีกฝ่ายหนึ่ง


ปัญจนที

ปัน-จะ-นะ-ที

แม่น้ำ 5 สายในอินเดีย ได้แก่ คงคา ยมนา อจิรวดี สรภู มหี


การสยิว

กาน-สะ-หฺยิว

คำอาการนามของ สยิว


ความสยิว

คฺวาม-สะ-หฺยิว

คำอาการนามของ สยิว


เหิมห้าว

/hɤːm˩˩˦.haːw˥˩/^((สัมผัส))

ลำพองใจด้วยความฮึกหาญหรือความมุทะลุดุดัน


ความฮึกหาญ

ความ + ฮึกหาญ

คฺวาม-ฮึก-หาน

คำอาการนามของ ฮึกหาญ


ความเหิมห้าว

ความ + เหิมห้าว

คฺวาม-เหิม-ห้าว

คำอาการนามของ เหิมห้าว


การกำบัง

คำอาการนามของ กำบัง


การประมูล

การ + ประมูล

กาน-ปฺระ-มูน

คำอาการนามของ ประมูล


นีร

[เสียงสมาส]
นี-ระ-


สันดาล

รูปที่สะกดผิดของ สันดาน


สันดร

รูปที่สะกดผิดของ สันดอน


นีรจร

/niː˧.ra˦˥.t͡ɕɔːn˧/^((สัมผัส))

ปลาหรือสัตว์น้ำอื่น ๆ


นังคัล

ยืมมาจากเขมร នង្គ័ល (นงฺคัล)


ตัวตั้งตัวตี

ตัว + ตั้ง + ตัว + ตี

ตัว-ตั้ง-ตัว-ตี

ผู้เป็นหัวเรี่ยวหัวแรงในการทำกิจกรรมต่าง ๆ

ผู้ที่ตั้งตัวเป็นหัวหน้าในการทำงาน


ตีโพยตีพาย

ตี + โพย + ตี + พาย

ตี-โพย-ตี-พาย

แกล้งร้องหรือทำโวยวายเกินสมควร

แสดงความเสียอกเสียใจจนเกินเหตุ


การตีโพยตีพาย

การ + ตีโพยตีพาย

กาน-ตี-โพย-ตี-พาย

/kaːn˧.tiː˧.pʰoːj˧.tiː˧.pʰaːj˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ตีโพยตีพาย


หัวเรี่ยวหัวแรง

หัว + เรี่ยว + หัว + แรง

หัว-เรี่ยว-หัว-แรง

/hua̯˩˩˦.ria̯w˥˩.hua̯˩˩˦.rɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ผู้เป็นกำลังสำคัญในการทำกิจกรรมต่าง ๆ


หัวแรง

/hua̯˩˩˦.rɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ผู้เป็นกำลังสำคัญในการทำกิจกรรมต่าง ๆ


อุเหม่

/ʔu˨˩.meː˨˩/^((สัมผัส))

คำที่เปล่งออกมาแสดงความโกรธเพื่อขู่หรือตวาด (มักพบในนาฏกรรม)


เหม่

/meː˨˩/^((สัมผัส))


เหม่ ๆ

/meː˨˩.meː˨˩/^((สัมผัส))


ต้มตุ๋น

หลอกลวง, ฉ้อโกง


การต้มตุ๋น

การ + ต้มตุ๋น

กาน-ต้ม-ตุ๋น

คำอาการนามของ ต้มตุ๋น


หงี่

การหงี่ (abstract-noun)
ความหงี่ (abstract-noun)

/ŋiː˨˩/^((สัมผัส))

มีความรู้สึกอยากหรือกระหายเป็นกำลัง (ใช้เฉพาะกามคุณ)


การหงี่

/kaːn˧.ŋiː˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ หงี่


ความหงี่

/kʰwaːm˧.ŋiː˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ หงี่


ค้ำคอ

/kʰam˦˥.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

มีบางสิ่งที่ทำให้อยู่ในฐานะจำใจต้องทำหรืองดเว้น

หน้าที่ค้ำคอ

ศักดิ์ศรีค้ำคอ

ผลประโยชน์ค้ำคอ


ราชสำนัก

ราช + สำนัก โดยผิดกฎสมาส-สนธิ (สำนัก มาจากภาษาเขมร)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ราด-ชะ-สำ-นัก

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.sam˩˩˦.nak̚˦˥/^((สัมผัส))

ที่ทำการของพระเจ้าแผ่นดิน, วัง


ชาววัง

/t͡ɕʰaːw˧.waŋ˧/^((สัมผัส))

หญิงที่อยู่ในวัง


ปโยชนม์

ผู้มีน้ำเป็นที่เกิด หมายถึง เมฆ


ปโย

[เสียงสมาส]
ปะ-โย-


ชนม์

ยืมมาจากสันสกฤต जन्मन् (ชนฺมนฺ)

/t͡ɕʰon˧/^((สัมผัส))


ชนม

ยืมมาจากสันสกฤต जन्मन् (ชนฺมนฺ)

[เสียงสมาส]
ชน-มะ-


พรหมจาริณี

พรหม + จาริณี

พฺรม-มะ-จา-ริ-นี

/pʰrom˧.ma˦˥.t͡ɕaː˧.ri˦˥.niː˧/^((สัมผัส))

หญิงบริสุทธิ์


หมั่นโถว

ยืมมาจากจีนกลาง饅頭／馒头 (mántou)

ของกินอย่างหนึ่งของจีน คล้ายซาลาเปาแต่ไม่มีไส้


มัสมั่น

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากเปอร์เซียคลาสสิก مسلمان (มุซัลมาน, “มุสลิม”), จากอาหรับ مُسْلِم (มุซลิม, “มุสลิม”); ร่วมรากกับ มุสลิม

มัด-สะ-หฺมั่น

(แกง~) ชื่อแกงชนิดหนึ่ง น้ำแกงข้น เป็นแกงอย่างมุสลิม ใช้เนื้อหรือไก่เป็นต้นชิ้นโต ๆ ปรุงด้วยเครื่องเทศ มีรสเค็ม หวาน และออกเปรี้ยวเล็กน้อย


เลเซอร์

ยืมมาจากอังกฤษ laser

/leː˧.sɤː˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องซึ่งแปลงลำแสงที่ผ่านเข้าไปให้ออกมาเป็นลำแสงสีเดียวที่อัดรวมกันจนมีขนาดลำแสงแคบอย่างยิ่ง และมีความเข้มสูงมาก

เรียกลำแสงที่ได้ออกมาลักษณะเช่นนี้ ว่า ลำแสงเลเซอร์


พิชิต

ยืมมาจากสันสกฤต विजित (วิชิต)

[เสียงสมาส]
พิ-ชิด-ตะ-

/pʰi˦˥.t͡ɕʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

ชนะ, ปราบให้แพ้

พิชิตข้าศึกศัตรู