พิชิต

ยืมมาจากสันสกฤต विजित (วิชิต)

[เสียงสมาส]
พิ-ชิด-ตะ-

/pʰi˦˥.t͡ɕʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

แว่นแคว้นที่ปราบปรามแล้ว, แว่นแคว้น


บำเรอเชอภักดิ์

การบำเรอเชอภักดิ์ (abstract-noun)

บำ-เรอ-เชอ-พัก

/bam˧.rɤː˧.t͡ɕʰɤː˧.pʰak̚˦˥/^((สัมผัส))

ตั้งใจรับใช้


บำเทิง

/bam˧.tʰɤːŋ˧/^((สัมผัส))

บันเทิง, รื่นเริง, เบิกบาน, สนุกสนาน


สนุกสนาน

สนุก + สนาน เป็นคำสร้อย

สะ-หฺนุก-สะ-หฺนาน

เพลิดเพลินใจ, ร่าเริงบันเทิงใจ


บำบวง

บนบาน, บูชา, เซ่นสรวง


การพิชิต

/kaːn˧.pʰi˦˥.t͡ɕʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ พิชิต


ความสนุกสนาน

ความ + สนุกสนาน

คฺวาม-สะ-หฺนุก-สะ-หฺนาน

/kʰwaːm˧.sa˨˩.nuk̚˨˩.sa˨˩.naːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สนุกสนาน


เซ่น

เทียบจีน獻／献 (xiàn)

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

เอาอาหารเป็นต้นไปไหว้หรือสังเวยผีหรือเจ้า

เซ่นผี

เซ่นเจ้า

เอาเงินทองหรือสิ่งของไปให้ผู้ที่มีอำนาจเพื่อหวังประโยชน์

งานนี้ถ้าจะให้สำเร็จต้องมีของไปเซ่นหัวหน้าเสียก่อน


การเซ่น

คำอาการนามของ เซ่น


บรรณาคม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}


บรรณ

ยืมมาจากบาลี ปณฺณ (“ใบไม้; ขนปีก; หนังสือ”) หรือสันสกฤต पर्ण (ปรฺณ, “ขนปีก, ปีก; ใบไม้”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
บัน-นะ-


ปัณณะ

ยืมมาจากบาลี ปณฺณ


ปัณหิ

ยืมมาจากบาลี ปณฺหิ

(พระ~) ส้นเท้า


บุระ

ป้อม, หอ, วัง, เมือง


ปุระ

ป้อม, หอ, วัง, เมือง


หลอดไฟ

อุปกรณ์ที่ให้ความสว่างโดยใช้พลังงานไฟฟ้า


หลอดไฟฟ้า

หลอด + ไฟฟ้า

หฺลอด-ไฟ-ฟ้า


รัฐสภา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

รัด-ถะ-สะ-พา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

องค์กรนิติบัญญัติ ทำหน้าที่บัญญัติกฎหมาย ประกอบด้วยวุฒิสภาและสภาผู้แทนราษฎร


วุฒิสภา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

วุด-ทิ-สะ-พา

สภานิติบัญญัติสภาหนึ่ง อาจประกอบด้วยสมาชิกที่มาจากการแต่งตั้ง เลือกตั้ง หรือแต่งตั้งและเลือกตั้งผสมกัน มีหน้าที่กลั่นกรองกฎหมายและหน้าที่อื่นตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด


เข็มฉีดยา

เข็ม + ฉีดยา

/kʰem˩˩˦.t͡ɕʰiːt̚˨˩.jaː˧/^((สัมผัส))

อุปกรณ์ทางการแพทย์ชนิดหนึ่ง ด้านหนึ่งเป็นกระบอกสำหรับบรรจุของเหลว มีแกนใช้ฉีดหรือดูดของเหลว อีกด้านหนึ่งเป็นเข็มกลวงปลายแหลม ใช้แทงผ่านผิวหนัง

บางครั้งหมายถึงเฉพาะส่วนเข็มอย่างเดียว


กระบอกฉีดยา

กระบอก + ฉีดยา

กฺระ-บอก-ฉีด-ยา

/kra˨˩.bɔːk̚˨˩.t͡ɕʰiːt̚˨˩.jaː˧/^((สัมผัส))

บางครั้งหมายถึงเฉพาะส่วนกระบอกอย่างเดียว


ฉีดยา

/t͡ɕʰiːt̚˨˩.jaː˧/^((สัมผัส))

เอายาฉีดเข้าไปในร่างกายทางใต้ผิวหนัง ทางกล้ามเนื้อ หรือทางเส้นเลือด


การฉีดยา

/kaːn˧.t͡ɕʰiːt̚˨˩.jaː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ฉีดยา


เซรุ่ม

ยืมมาจากอังกฤษ serum; ร่วมรากกับ ซีรัม

น้ำเลือดสีเหลืองใส มีภูมิต้านทานต่อชีวพิษหรือต่อเชื้อโรค แยกได้จากเลือดที่แข็งตัวแล้วของสัตว์เช่นม้าหรือกระต่ายที่ได้รับการกระตุ้นด้วยชีวพิษเช่นพิษงู หรือเชื้อโรคเพื่อให้เกิดภูมิต้านทาน ใช้ฉีดรักษาผู้ป่วยที่ได้รับชีวพิษหรือเชื้อโรคดังกล่าวเพื่อลดพิษหรือทำลายเชื้อโรค


การกระตุ้น

การ + กระตุ้น

กาน-กฺระ-ตุ้น

คำอาการนามของ กระตุ้น


การตักเตือน

การ + ตักเตือน

กาน-ตัก-เตือน

คำอาการนามของ ตักเตือน


เจ๊ง

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 腫 (zêng2, “บวม; อืด”), ตัดมาจากสำนวน 腫餃 (zêng2 giao2, “สถานการณ์ที่ไม่อาจเยียวยาได้”, แปลตามตัวอักษรว่า “เกี๊ยวอืด”)

/t͡ɕeŋ˦˥/^((สัมผัส))

เลิกล้มกิจการเพราะหมดทุน


การเจ๊ง

/kaːn˧.t͡ɕeŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เจ๊ง


การเพาะ

/kaːn˧.pʰɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เพาะ


ขยายเสียง

ขยาย + เสียง

ขะ-หฺยาย-เสียง

/kʰa˨˩.jaːj˩˩˦.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำให้เสียงดังและกระจายออกไป


การขยายเสียง

การ + ขยายเสียง

กาน-ขะ-หฺยาย-เสียง

/kaːn˧.kʰa˨˩.jaːj˩˩˦.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ขยายเสียง


จาน

เทียบจีน盞／盏 (zhǎn); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈານ (จาน), เขมร ចាន (จาน)

/t͡ɕaːn˧/^((สัมผัส))

ภาชนะรูปแบน ๆ สำหรับใส่สิ่งของต่าง ๆ

เรียกของที่มีลักษณะเช่นนั้น

จานเสียง

เรียกมะเขือชนิดหนึ่ง ว่า มะเขือจาน, คู่กับ มะเขือถ้วย


จาน

/t͡ɕaːn˧/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งของที่บรรจุอยู่ในจาน

ข้าวจานหนึ่ง

ข้าว 2 จาน


จาน

/t͡ɕaːn˧/^((สัมผัส))

เจือหรือปนด้วยน้ำ

ข้าวจานน้ำ


จาน

/t͡ɕaːn˧/^((สัมผัส))

ทอง, ชื่อพรรณไม้ในสกุล Butea วงศ์ Leguminosae


การจาน

คำอาการนามของ จาน


กาละมัง

รูปที่สะกดผิดของ กะละมัง


กาละแม

รูปที่สะกดผิดของ กะละแม


การล่อ

/kaːn˧.lɔː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ล่อ


ตระคัร

ยืมมาจากสันสกฤต तगर (ตคร) หรือ บาลี ตคร


ตรคัล

ยืมมาจากสันสกฤต तगर (ตคร) หรือ บาลี ตคร

กฤษณาขาวแลตรคัลก็มี


พฤภูษิต

แผลงมาจาก วิภูษิต, จากสันสกฤต विभूषित (วิภูษิต)

/pʰrɯ˦˥.pʰuː˧.sit̚˨˩/^((สัมผัส))

แต่งแล้ว, ประดับแล้ว


ไภษัชยคุรุ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต भैषज्यगुरु (ไภษชฺยคุรุ)

ไพ-สัด-ชะ-ยะ-คุ-รุ

/pʰaj˧.sat̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.ja˦˥.kʰu˦˥.ruʔ˦˥/^((สัมผัส))

พระนามพระโพธิสัตว์องค์หนึ่งในพระพุทธศาสนาฝ่ายมหายาน

ชื่อพระกริ่ง


การลวง

คำอาการนามของ ลวง


ม่าน

ไม่ทราบรากศัพท์; เทียบไทดำ ꪣ꪿ꪱꪙ (ม่าน), จีน幔 (màn)

เครื่องกั้นบัง โดยปรกติทำด้วยผ้า ใช้ห้อยกั้นห้องหรือประตูหน้าต่างเป็นต้น

โดยปริยายใช้เรียกสิ่งอื่นที่มีลักษณะเช่นนั้น

ม่านควัน


ม่าน

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾ᩵ᩣ᩠ᨶ (ม่าน), ลาว ມ່ານ (ม่าน), เขิน ᨾ᩵ᩣ᩠ᨶ (ม่าน), ไทลื้อ ᦙᦱᧃᧈ (ม่าน), ไทใหญ่ မၢၼ်ႈ (ม้าน)


ช่อ

เทียบจีนยุคกลาง束 (MC syowk); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊໍ່ (ซํ่); อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၸေႃႈ (จ้อ̂)

/t͡ɕʰɔː˥˩/^((สัมผัส))

ใบไม้หรือดอกไม้ที่แตกออกเป็นพวง

เรียกดอกของต้นไม้บางชนิดเช่นมะม่วงและสะเดาที่ออกดอกเล็ก ๆ เป็นกลุ่มหรือเป็นพวง

ช่อมะม่วง

ช่อสะเดา

ใบไม้หรือดอกไม้ที่ผูกเป็นกลุ่มหรือเป็นพวง

โดยปริยายเรียกสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

ช่อดอกไม้ไฟ

โคมช่อองุ่น


ช่อ

/t͡ɕʰɔː˥˩/^((สัมผัส))

ตีม้าฬ่อช่อใบใส่เสา วายุพยุเพลา สำเภาก็ใช้ใบไป


แรด

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩯ᩠ᨯ (แรด), อีสาน แฮด, ลาว ແຮດ (แฮด), ไทใหญ่ ႁႅတ်ႈ (แห้ต), ไทดำ ꪵꪭꪒ (แฮด)

/rɛːt̚˥˩/^((สัมผัส))

/rɛt̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมขนาดใหญ่ในวงศ์ Rhinocerotidae เป็นสัตว์กีบคี่ มีนิ้ว 3 นิ้ว หนังหนา ขาสั้น ตาเล็ก หูตั้ง ประสาทการมองเห็นไม่ค่อยดีแต่ประสาทการดมกลิ่นดีมาก ชอบนอนแช่ปลักโคลนตามหนองน้ำ ในประเทศไทย มี 2 ชนิด คือ แรดนอเดียว เรียกทั่วไปว่า แรด หรือแรดชวา (Rhinoceros sondaicus) และกระซู่หรือแรดสุมาตรา (Dicerorhinus sumatrensis) มีนอ 2 นอ

(ปลา~) ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Osphronemus gouramy Lacepède ในวงศ์ Osphronemidae ลำตัวแบนข้างหนา ปากเชิด ปลายครีบท้องยื่นยาวเป็นเส้น มีลายแถบสีเข้มพาดขวางลำตัวเห็นได้ชัดโดยเฉพาะปลาขนาดเล็ก ปลาตัวผู้ขนาดใหญ่มีโหนกที่สันหัวคล้ายนอและมีสีส้ม พื้นลำตัวและครีบสีน้ำตาล ขนาดยาวได้ถึง 70 เซนติเมตร


คอซอง

/kʰɔː˧.sɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ผ้าผูกคอแบบหนึ่ง ผูกใต้คอปกเสื้อกะลาสี

ซอกที่อยู่หัวเรือหรือท้ายเรือ


อคติ

ยืมมาจากบาลี อคติ; เทียบเท่า อ + คติ

/ʔa˨˩.kʰa˦˥.tiʔ˨˩/^((สัมผัส))

ความลำเอียง (โดยทั่วไป)

ความลำเอียง มี 4 อย่าง คือ ฉันทาคติ โทสาคติ ภยาคติ โมหาคติ


การลำเอียง

การ + ลำเอียง

กาน-ลำ-เอียง

คำอาการนามของ ลำเอียง


ความลำเอียง

ความ + ลำเอียง

คฺวาม-ลำ-เอียง

คำอาการนามของ ลำเอียง


ขานาง

/kʰaː˩˩˦.naːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Homalium tomentosum (Vent.) Benth. ในวงศ์ Flacourtiaceae ดอกเล็ก สีเหลืองอ่อน กลิ่นเหม็น


สรรพ

ยืมมาจากสันสกฤต सर्व (สรฺว)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
สับ-พะ-

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
สัน-พะ-

ทุกสิ่ง, ทั้งปวง, ทั้งหมด, ทั้งมวล


การย้วย

คำอาการนามของ ย้วย


การยวบ

คำอาการนามของ ยวบ


สัพ

ยืมมาจากบาลี สพฺพ

ทุกสิ่ง, ทั้งปวง, ทั้งหมด


สัพพะ

ยืมมาจากบาลี สพฺพ

/sap̚˨˩.pʰaʔ˦˥/^((สัมผัส))

ทุกสิ่ง, ทั้งปวง, ทั้งหมด


สรรพ์

ยืมมาจากสันสกฤต सर्व (สรฺว)

ทุกสิ่ง, ทั้งปวง, ทั้งหมด, ทั้งมวล

หมู่มัจฉกัจฉปะทุกสิ่งสรรพ์


ละหุ่ง

ยืมมาจากเขมร ល្ហុង (ลฺหุง)

ชื่อไม้พุ่มชนิด Ricinus communis L. ในวงศ์ Euphorbiaceae เมล็ดเป็นพิษ น้ำมันที่ได้จากการหีบโดยไม่ใช้ความร้อนใช้ทำยาได้


สลอด

/sa˨˩.lɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้พุ่มชนิด Croton tiglium L. ในวงศ์ Euphorbiaceae เมล็ดเป็นพิษ


มะไฟ

แผลงมาจาก หมากไฟ; ร่วมเชื้อสายกับจ้วง mak faez (หมากไฟ), จ้วงแบบจั่วเจียง mak faez (หมากไฟ)

ชื่อไม้ต้นชนิด Baccaurea ramiflora Lour. ในวงศ์ Euphorbiaceae ผลกลมออกเป็นพวง รสเปรี้ยว ๆ หวาน ๆ


เต็งหนาม

ชื่อไม้ต้นชนิด Bridelia retusa ในวงศ์ Phyllanthaceae ลำต้นมีหนามใหญ่แข็ง


มะขวิด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂວິດ (ขวิด); เทียบเขมร ខ្វិត (ขฺวิต), มอญ ကွိတ် (กฺวิต์), อินโดนีเซีย kawista, ชวา kawis, ฮินดี कबिट (กพิฏ), สันสกฤต कपित्थ (กปิตฺถ)

slonova jabuka

เซอร์โบ-โครเอเชีย

ชื่อไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ชนิด Limonia acidissima L. ในวงศ์ Rutaceae ต้นและกิ่งมีหนาม ผลกลม เปลือกแข็ง กินได้ ยางใช้ทำยาได้


ทานาคา

ยืมมาจากอังกฤษ thanaka, จากพม่า သနပ်ခါး (สนป์ขา:)

檀娜卡

เครื่องประทินผิว

タナカ

เครื่องประทินผิว

thanaka

เครื่องประทินผิว

thanaka

เครื่องประทินผิว

သနပ်ခါး

เครื่องประทินผิว

thanaka

เครื่องประทินผิว

thanaka

เครื่องประทินผิว

thanaka

เครื่องประทินผิว

thanaka

เครื่องประทินผิว

thanaka

เครื่องประทินผิว

타나카

เครื่องประทินผิว

Thanaka

เครื่องประทินผิว

ႀၼၢပ်ႈၶႃး

เครื่องประทินผิว

thanaka

เครื่องประทินผิว

เครื่องประทินผิวสีขาวนวล ใช้ทาอย่างแป้ง ทำจากเปลือกของต้นมะขวิดบดเป็นผง


ไก่ได้พลอย

ไก่ + ได้ + พลอย; แนวคิดต้นกำเนิดจากหนึ่งในนิทานอีสป

ไก่-ด้าย-พฺลอย

การที่ได้ของมีค่ามาแต่ไม้รู้คุณค่าของสิ่งนั้น


ซ้อ

/sɔː˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นชนิด Gmelina arborea


ซ้อ

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 嫂 (so2, “พี่สะใภ้”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร សោ (โส), ลาว ຊໍ້ (ซํ้)

/sɔː˦˥/^((สัมผัส))


ลำตัว

ส่วนกลางของตัวสัตว์ ซึ่งไม่รวมหัว แขน ขา และหาง


ยอง

คำกริยาวิเศษณ์

เทียบคำเมือง ᩀᩬᨦ (อยอง, “วางทับ”), ลาว ຢອງ (อยอง, “วางทับ”)

/jɔːŋ˧/^((สัมผัส))

อาการที่นั่งชันเข่าทั้ง 2 โดยก้นไม่ถึงพื้น

นั่งยองอยู่ในท้องแม่


ยอง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍອງ (ยอง); เทียบจีนยุคกลาง羊 (MC yang, “แพะ”), ไทดำ ꪹꪥꪉ (เยง)

/jɔːŋ˧/^((สัมผัส))

สัตว์ในจำพวกอีเก้ง


ยอง

/jɔːŋ˧/^((สัมผัส))


ยอง

/jɔːŋ˧/^((สัมผัส))


การเกี้ยว

การ + เกี้ยว

คำอาการนามของ เกี้ยว


จ้าง

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 粽 (chàng)

/t͡ɕaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

(ขนม~) ชื่อขนมของจีนชนิดหนึ่ง ทำด้วยข้าวเหนียวที่แช่น้ำด่างแล้วล้างให้สะอาด นำมาผึ่งให้สะเด็ดน้ำ ห่อด้วยใบไผ่แล้วต้มให้สุก


จ้าง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈ້າງ (จ้าง), ไทดำ ꪊ꫁ꪱꪉ (จ้าง), ไทใหญ่ ၸၢင်ႈ (จ้าง), ไทใต้คง ᥓᥣᥒᥲ (จ้าง)

/t͡ɕaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ให้ทำงานหรือทำของโดยให้ค่าตอบแทน


การจ้าง

/kaːn˧.t͡ɕaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จ้าง


ปั้นจั่น

ไม่ทราบรากศัพท์

เครื่องยกของหนักประกอบด้วยเสาและรอกเป็นต้น, เครื่องจักรสำหรับยกของหนัก


เครน

กลัวว่าจะคร่ำเครนครืนโครมลง


เครน

ยืมมาจากอังกฤษ crane


การลบ

คำอาการนามของ ลบ


แหวกหญ้าให้งูตื่น

แหวก + หญ้า + ให้ + งู + ตื่น; เทียบจีน打草驚蛇／打草惊蛇 (“ตีหญ้าให้งูตื่น”)

แหฺวก-ย่า-ไฮ่-งู-ตื่น

/wɛːk̚˨˩.jaː˥˩.haj˥˩.ŋuː˧.tɯːn˨˩/^((สัมผัส))

ทำสิ่งใด ๆ โจ่งแจ้งเกินไปจนทำให้อีกฝ่ายรู้ตัว


วยัญชนะ

ยืมมาจากบาลี วฺยญฺชน (“ลักษณะ, สัญลักษณ์”) หรือสันสกฤต व्यञ्जन (วฺยญฺชน)

วะ-ยัน-ชะ-นะ

รูปแบบอื่นของ พยัญชนะ


เงินสด

เงิน + สด; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ cash, ready money

/ŋɤn˧.sot̚˨˩/^((สัมผัส))

ตัวเงินที่มีอยู่ซึ่งใช้ได้ทันที

เงินที่ชำระให้ทันทีเมื่อซื้อหรือขายกัน


การผ้าย

คำอาการนามของ ผ้าย


ฉิบ

คำกริยาวิเศษณ์

/t͡ɕʰip̚˨˩/^((สัมผัส))

ลักษณะที่จากไปหรือหายไปเร็วเกินคาด


การฟ้อง

/kaːn˧.fɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ฟ้อง


อนึ่ง

แผลงมาจาก อันหนึ่ง

/ʔa˨˩.nɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

อีกอย่างหนึ่ง, อีกประการหนึ่ง


รุ่ม

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ รุม


รุ่ม

คำกริยาวิเศษณ์

เรื่อย, บ่อย

เรียกใช้เสียรุ่ม

รวยรุ่ม


ความเสี่ยง

ความ + เสี่ยง; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ risk

風險

รูปผันอาการนามของ เสี่ยง

风险

รูปผันอาการนามของ เสี่ยง

ຄວາມສ່ຽງ

รูปผันอาการนามของ เสี่ยง

risk

รูปผันอาการนามของ เสี่ยง

คฺวาม-เสี่ยง

คำอาการนามของ เสี่ยง


สาธารณสมบัติ

สาธารณ + สมบัติ; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ public domain

สา-ทา-ระ-นะ-สม-บัด

/saː˩˩˦.tʰaː˧.ra˦˥.na˦˥.som˩˩˦.bat̚˨˩/^((สัมผัส))

ทรัพย์สินของรัฐมีไว้เพื่อประโยชน์ร่วมกันของประชาชน เช่น ถนนสาธารณะ แม่น้ำ ลำคลอง

ผลงานที่ไม่มีลิขสิทธิ์ หรือประกาศให้ปลอดลิขสิทธิ์ ซึ่งสามารถนำไปใช้ได้ทันทีโดยไม่ต้องขออนุญาต


ดีปลี

ยืมมาจากสันสกฤต पिप्पली (ปิปฺปลี)

ชื่อไม้เถาในสกุล Piper วงศ์ Piperaceae คือ ชนิด P. retrofractum Vahl มีรากตามข้อของลำต้นเพื่อยึดเกาะ ผลอัดแน่นเป็นช่อ ทุกส่วนมีกลิ่น โดยเฉพาะผลกลิ่นหอมฉุน รสเผ็ดร้อน ใช้เป็นเครื่องเทศและทำยาได้


ซ่าหริ่ม

เป็นไปได้ว่ามาจากชวา [Term?]

ส้าหริ่ม
ซาหริ่ม

ชื่อขนมอย่างหนึ่ง ทำด้วยแป้งถั่วเขียว ลักษณะเป็นเส้นเล็กและยาว มีหลายสี กินกับน้ำกะทิผสมน้ำเชื่อมใส่น้ำแข็ง


ซาหริ่ม

รูปแบบอื่นของ ซ่าหริ่ม


ชบา

ยืมมาจากสันสกฤต जपा (ชปา)

/t͡ɕʰa˦˥.baː˧/^((สัมผัส))

ชื่อไม้พุ่มชนิด Hibiscus rosasinensis L. ในวงศ์ Malvaceae ดอกมีสีต่าง ๆ พันธุ์ที่สีแดงดอกและยอดใช้ทำยาได้


โป๊ยเซียน

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 八仙 (boih4 siêng1 / boih4 siang1)

เทพเจ้าจีน 8 องค์ตามความเชื่อในลัทธิเต๋า


โป๊ยเซียน

ชื่อไม้พุ่มชนิด Euphorbia milii Des Moul. ในวงศ์ Euphorbiaceae ต้นเป็นเหลี่ยม มีหนามแหลมเรียงเวียนรอบต้น มียางขาว ช่อดอกมีหลายสี เช่น สีแดง ชมพู เหลืองอ่อน

ชื่ออาหารอย่างหนึ่ง ใช้ปลาหมึกสด เนื้อไก่ กุ้ง และเครื่องในหมูอีก 5 อย่าง คือ หัวใจ เซ่งจี๊ ไส้ตัน ตับ และกระเพาะ ผัดรวมกับถั่วงอก ใบขึ้นฉ่าย ปรุงรสด้วยซีอิ๊วขาวและน้ำมันหอย


เซ่งจี๊

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 腎 (siang6 / siêng6, “ไต”) + 子 (ze2 / zi2, “วัตถุเล็ก ๆ”)

/seŋ˥˩.t͡ɕiː˦˥/^((สัมผัส))

ไตหมู (ใช้เป็นอาหาร)


เซี่ยงจี๊

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 腎 (siang6 / siêng6 เสียง, “ไต”) + 子 (ze2 / zi2 จื้อ/จี้, “วัตถุเล็ก ๆ”)

/sia̯ŋ˥˩.t͡ɕiː˦˥/^((สัมผัส))

ไตหมู (ใช้เป็นอาหาร)


นิษิต

รูปเลิกใช้ของ นิสิต


นิษัย

รูปเลิกใช้ของ นิสัย


ปลัดขิก

ปลัด, แผลงมาจาก ปรัศว์ (“สีข้าง”) + ขิก

ปะ-หฺลัด-ขิก

คำพ้องความของ ขิก


เจ๊า

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 走 (cháu, “เดิน; วิ่ง; จากไป”)

/t͡ɕaw˦˥/^((สัมผัส))

เลิกกันไป, เสมอกัน, หายกัน, ไม่ได้ไม่เสีย, ไม่มีใครได้เปรียบเสียเปรียบ


ชยันโต

ยืมมาจากบาลี ชยนฺโต; เป็นคำขึ้นต้นของบทสวดมนต์ ชยนฺโต โพธิยา มูเล สกฺยานํ นนฺทิวฑฺฒโน ฯลฯ ซึ่งพระสงฆ์จะสวดตอนใกล้จบ


เทพเจ้า

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/tʰeːp̚˥˩.pʰa˦˥.t͡ɕaːw˥˩/^((สัมผัส))

เทวดาผู้เป็นใหญ่


เครื่องใน

เครื่อง + ใน

ingewanden

อวัยวะภายในของสัตว์บางชนิด

ၶူင်းၼႂ်း

อวัยวะภายในของสัตว์บางชนิด

ເຄື່ອງໃນ

อวัยวะภายในของสัตว์บางชนิด

internal organs

อวัยวะภายในของสัตว์บางชนิด

อวัยวะภายในของสัตว์บางชนิด เช่น ตับ ไต ไส้ ของวัวและควาย

ตลับสำหรับใส่เครื่องกินหมากที่อยู่ภายในหีบหมากเครื่องยศของฝ่ายใน


ฝ่ายใน

สตรีผู้มีตำแหน่งเฝ้า


เครื่องยศ

เครื่อง + ยศ

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.jot̚˦˥/^((สัมผัส))

เครื่องประดับหรือเครื่องแต่งกายตามบรรดาศักดิ์


ไต

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *taɰᴬ² (“กึ๋น; ไต”), จากไทดั้งเดิม *p.taɰᴬ (“กึ๋น”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ໃຕ (ใต), ໄຕ (ไต), หรือ ເຕີ (เตี), ญ้อ ไต๋, ไทลื้อ ᦺᦎ (ไต, “กึ๋น; ไต”), ไทดำ ꪻꪔ (ใต, “กึ๋น”), ไทขาว ꪻꪔ (“กึ๋น”), พ่าเก တၞ် (ใต, “ไต”), จ้วง daw (“กึ๋น”), แสก เต๋อ (“กึ๋น; ไต”); เทียบไทใหญ่ တႂ် (ใต, “การแข็งหรือด้านที่เกิดจากการเสียดสีของผิวหนัง”) สำหรับความหมาย 2

dubhag

แกลิกแบบสกอตแลนด์

бу̀брег

เซอร์โบ-โครเอเชีย

bùbreg

เซอร์โบ-โครเอเชีย

بوبرك

ตุรกีแบบออตโตมัน

Nier

ลักเซมเบิร์ก

böyrək

อาเซอร์ไบจาน

ren

อินเทอร์ลิงกวา

อวัยวะคู่หนึ่งของคนและสัตว์ อยู่ในช่องท้องใกล้กระดูกสันหลัง ทำหน้าที่ขับของเสียออกมากับน้ำปัสสาวะ

สิ่งซึ่งเป็นก้อนแข็งอยู่ในเนื้อ


ความกลมกลึง

ความ + กลมกลึง

คฺวาม-กฺลม-กฺลึง

คำอาการนามของ กลมกลึง


อั๊วะ

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 我 (ua2) หรือฮกเกี้ยน 我 (óa)

/ʔua̯ʔ˦˥/^((สัมผัส))

ฉัน (ใช้โดยชาวไทยเชื้อสายจีน)


ซี้ซั้ว

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 四散 (si3 suan2, “กระจัดกระจาย; อย่างไม่ระมัดระวัง”)

ทำอะไรอย่างไม่มีหลักการหรือไม่ระมัดระวัง


ซี้ซั้ว

คำกริยาวิเศษณ์

อย่างไม่มีหลักการหรือไม่ระมัดระวัง


การซี้ซั้ว

การ + ซี้ซั้ว

กาน-ซี้-ซั้ว

คำอาการนามของ ซี้ซั้ว


ความซี้ซั้ว

ความ + ซี้ซั้ว

คฺวาม-ซี้-ซั้ว

คำอาการนามของ ซี้ซั้ว


บ๊วย

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 梅 (bhuê5)

ชื่อไม้ต้นชนิด Myrica esculenta Buch.-Ham. ex D. Don. ในวงศ์ Myricaceae ผลกลม ผิวขรุขระ สุกสีแดงคล้ำ กินได้ รสเปรี้ยว ๆ หวาน ๆ, ส้มสา ก็เรียก

ชื่อไม้ต้นชนิด Prunus mume Siebold. et Zucc. ในวงศ์ Rosaceae ผลกลมแบน มีขน ผลสุกสีเหลือง รสเปรี้ยวจัดและขม ดองเกลือแล้วกินได้


บ๊วย

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 尾 (bhuê2, “หาง; ปลาย; สุดท้าย”)

ที่สุดท้าย, ล้าหลังที่สุด


โบ๋

/boː˩˩˦/^((สัมผัส))

เป็นรูลึกเข้าไป

สะดือโบ๋

ตาโบ๋


โบ๋

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 無 (bho5)

/boː˩˩˦/^((สัมผัส))

หมดเกลี้ยง, ว่างเปล่า


โบ้

/boː˥˩/^((สัมผัส))

เป็นรูลึกเข้าไป

แผลลึกเป็นรูโบ้


โบ้

จาก "แรมโบ้" (Rambo) หรือ "จัมโบ้" (jumbo) ซึ่งมักจะใช้ตั้งชื่อสุนัข

/boː˥˩/^((สัมผัส))


แต๊ะอั๋ง

เป็นไปได้ว่า
* มาจากแต้จิ๋ว 搭 (dah4, “แนบ”) + 按 (ang3, “กด”)
* แผลงมาจาก แตะ + อัง โดยเล่นคำให้เหมือน แต๊ะเอีย

/tɛʔ˦˥.ʔaŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ฉวยโอกาสถูกเนื้อต้องตัวผู้หญิง


การแต๊ะอั๋ง

การ + แต๊ะอั๋ง

กาน-แต๊ะ-อั๋ง

/kaːn˧.tɛʔ˦˥.ʔaŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แต๊ะอั๋ง


ตลาดน้ำ

ตะ-หฺลาด-น้าม

ที่ชุมนุมเพื่อซื้อขายของต่าง ๆ ทางน้ำ มีเรือเป็นพาหนะบรรทุกสิ่งของ


จะเข้

แผลงมาจาก จระเข้

/t͡ɕa˨˩.kʰeː˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องดนตรีไทยชนิดหนึ่ง มีรูปร่างคล้ายตัวจระเข้ ตัวเป็นโพรง วางยาวไปกับพื้น มีสาย 3 สาย มีนม 11 นมเป็นฐานรองรับสายเมื่อกดนิ้วขณะดีดทำให้มีเสียงสูงต่ำ มีขา 5 ขา ใช้บรรเลงผสมอยู่ในวงเครื่องสายและมโหรี


วัปปะ

ยืมมาจากบาลี วปฺป; เทียบสันสกฤต वाप्य (วาปฺย)


วัปป

[เสียงสมาส]
วับ-ปะ-


แขกเมือง

/kʰɛːk̚˨˩.mɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

แขกของบ้านเมือง, แขกของรัฐบาล


ครึน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄຶນ (คึน)/ຄືນ (คืน), คำเมือง ᨣᩕᩨ᩠ᨶ (ครืน), เขิน ᨤᩨ᩠ᨶ (ฅืน)

เครื่องดักสัตว์ปีก เช่น ไก่ป่าหรือนก เป็นบ่วงผูกติดกับหลักไม้ที่ปักไว้บนพื้นดิน


รู้เค้า

รู้เบาะแส, รู้ร่องรอย


การลู่

คำอาการนามของ ลู่


ลู่ทาง

/luː˥˩.tʰaːŋ˧/^((สัมผัส))

ช่องทาง, ลาดเลา

ดูลู่ทางทำมาหากิน

ผู้ร้ายหาลู่ทางเข้าไปโจรกรรม


ลาดเลา

trace

ลู่ทาง, เค้าเงื่อน

clue

ลู่ทาง, เค้าเงื่อน

ลู่ทาง, เค้าเงื่อน (มักใช้คู่กับกริยา ดู)

ตำรวจดูลาดเลาก่อนจับการพนัน


นอกลู่นอกทาง

คำกริยาวิเศษณ์

นอก + ลู่ + นอก + ทาง

นอก-ลู่-นอก-ทาง

/nɔːk̚˥˩.luː˥˩.nɔːk̚˥˩.tʰaːŋ˧/^((สัมผัส))

ไม่ประพฤติตามแนวทางที่พ่อแม่หรือครูอาจารย์ได้เคยดำเนินมา


เบิกพยาน

/bɤːk̚˨˩.pʰa˦˥.jaːn˧/^((สัมผัส))

นำพยานมาให้ถ้อยคำต่อศาล


การเบิกพยาน

การ + เบิกพยาน

กาน-เบิก-พะ-ยาน

คำอาการนามของ เบิกพยาน


เบิกความ

/bɤːk̚˨˩.kʰwaːm˧/^((สัมผัส))

ให้ถ้อยคำต่อศาลในการพิจารณาคดี


การเบิกความ

การ + เบิกความ

กาน-เบิก-คฺวาม

คำอาการนามของ เบิกความ


การเก็บกวาด

การ + เก็บกวาด

กาน-เก็บ-กฺวาด

คำอาการนามของ เก็บกวาด


มะระ

เทียบเขมร ម្រះ (มฺระ)

ชื่อไม้เถาชนิด Momordica charantia L. ในวงศ์ Cucurbitaceae ผลขรุขระ รสขม กินได้, ผักไห่ ก็เรียก


พักฟื้น

/pʰak̚˦˥.fɯːn˦˥/^((สัมผัส))

พักผ่อนเพื่อให้ร่างกายแข็งแรงเป็นปรกติ เมื่อหายเจ็บป่วย


การพักฟื้น

การ + พักฟื้น

กาน-พัก-ฟื้น

คำอาการนามของ พักฟื้น


บวบ

เทียบเวียดนาม mướp (เมื้อป); ร่วมเชื้อสายกับลาว ບວບ (บวบ) หรือ ບອບ (บอบ, “บวบกลม”), ไทดำ ꪚꪺꪚ (บัวบ), ไทขาว ꪚꪺꪚ, ไทใหญ่ မၢၵ်ႇမူပ်ႇ (ม่ากมู่ป)

ชื่อไม้เถาหลายชนิดในสกุล Luffa วงศ์ Cucurbitaceae ดอกสีเหลือง ผลกินได้ เช่น บวบเหลี่ยม [L. acutangula (L.) Roxb.] บวบกลมหรือบวบหอม (L. cylindrica M. Roem)

อวัยวะเพศชาย


ไม้เถา

เขา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

เครือเขา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

ฉุป

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

เชือกเขา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

เถา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

เถาวัลย์

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

ไม้เลื้อย

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

ไม้เถา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

วัลย์

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

วัลลี

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

พืชที่ทอดตัวไปตามพื้นดินหรือยึดเกี่ยวสิ่งต่าง ๆ


ไม้เลื้อย

ไม้ + เลื้อย

เขา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

เครือเขา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

ฉุป

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

เชือกเขา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

เถา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

เถาวัลย์

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

ไม้เลื้อย

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

ไม้เถา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

วัลย์

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

วัลลี

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์


พรั่งพรู

เข้าหรือออกพร้อมกันอย่างแออัด

คนพรั่งพรู

หลั่งไหลออกต่อเนื่องกัน

น้ำตาพรั่งพรู

ไอเดียพรั่งพรู


ความฮึกเหิม

ความ + ฮึกเหิม

คฺวาม-ฮึก-เหิม

/kʰwaːm˧.hɯk̚˦˥.hɤːm˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ฮึกเหิม


ความเหิมฮึก

ความ + เหิมฮึก

คฺวาม-เหิม-ฮึก

/kʰwaːm˧.hɤːm˩˩˦.hɯk̚˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เหิมฮึก


อัชฌัตติกญาณ

อัชฌัตติก + ญาณ, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ intuition

อัด-ชัด-ติ-กะ-ยาน

/ʔat̚˨˩.t͡ɕʰat̚˦˥.ti˨˩.ka˨˩.jaːn˧/^((สัมผัส))

ความรู้ที่ผุดขึ้นในใจโดยตรง


บริรักษ์

ดูแล, รักษา, ปกครอง


การบริรักษ์

การ + บริรักษ์

กาน-บอ-ริ-รัก

คำอาการนามของ บริรักษ์


สอดส่อง

การสอดส่อง (abstract-noun)
ความสอดส่อง (abstract-noun)

/sɔːt̚˨˩.sɔŋ˨˩/^((สัมผัส))

ดูแลเอาใจใส่, ตรวจตราดูทั่ว ๆ


การสอดส่อง

การ + สอดส่อง

กาน-สอด-ส็่อง

/kaːn˧.sɔːt̚˨˩.sɔŋ˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สอดส่อง


การฟูมฟัก

การ + ฟูมฟัก

คำอาการนามของ ฟูมฟัก


การฟักฟูม

การ + ฟักฟูม

คำอาการนามของ ฟักฟูม


อไญยนิยม

เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ agnosticism

อะ-ไย-ยะ-นิ-ยม

แนวคิดว่ามนุษย์ไม่รู้พอที่จะตัดสินว่าพระเป็นเจ้าผู้สร้างโลกหรือสิ่งเหนือธรรมชาติอื่นมีจริงหรือไม่


ศัลยกรรมเสริมสวย

ศัลยกรรม + เสริมสวย, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ cosmetic surgery

สัน-ละ-ยะ-กำ-เสิม-สวย

สัน-ยะ-กำ-เสิม-สวย

/san˩˩˦.la˦˥.ja˦˥.kam˧.sɤːm˩˩˦.sua̯j˩˩˦/^((สัมผัส))

/san˩˩˦.ja˦˥.kam˧.sɤːm˩˩˦.sua̯j˩˩˦/^((สัมผัส))

การผ่าตัดเพื่อตกแต่งให้สวยงามดูดีขึ้น


การผ่าตัด

การ + ผ่าตัด

คำอาการนามของ ผ่าตัด


ศาสตราจารย์

ศาสตร + อาจารย์

สาด-ตฺรา-จาน

สาด-สะ-ตฺรา-จาน

ตำแหน่งทางวิชาการชั้นสูงสุดของสถาบันระดับอุดมศึกษา


ข่าวลือ

/kʰaːw˨˩.lɯː˧/^((สัมผัส))

ข่าวที่พูดกันไปทั่ว แต่ไร้หลักฐานยืนยัน


อาร์ตเวิร์ก

จากอังกฤษ artwork, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ artwork

/ʔaːt̚˦˥.wɤːk̚˦˥/^((สัมผัส))

ต้นแบบที่ใช้ในการผลิตสิ่งพิมพ์ในปริมาณมาก


งานศิลป์

งาน + ศิลป์, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ artwork

งานด้านศิลปะ


การสืบสวน

การ + สืบสวน, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ investigation

คำอาการนามของ สืบสวน


สมีระ

ยืมมาจากสันสกฤต समीर (สมีร) หรือบาลี สมีร


บิงซู

ยืมโดยเรียนรู้จากเกาหลี 빙수 (bingsu) (ฮันจา: 氷水), จากจีน冰水

น้ำแข็งไสที่มีเครื่องเคียงวางจนพูน


เครื่องเคียง

เครื่อง + เคียง

เคฺรื่อง-เคียง

/kʰrɯa̯ŋ˥˩.kʰia̯ŋ˧/^((สัมผัส))

ของกินที่เอามาตั้งเทียบข้างเพื่อกินประกอบกับอาหารบางชนิด


ของเคียง

/kʰɔːŋ˩˩˦.kʰia̯ŋ˧/^((สัมผัส))


น้ำแข็งไส

น้ำแข็ง + ไส

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦.saj˩˩˦/^((สัมผัส))

น้ำแข็งที่ได้จากการไสก้อนน้ำแข็งไปบนเครื่องไส มีลักษณะเป็นเกล็ดฝอย

ของหวานทำจากเกล็ดของน้ำแข็งราดน้ำหวานสีต่าง ๆ อาจมีเครื่องเคียงด้วยก็ได้


น้ำแข็งใส

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦.saj˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ น้ำแข็งไส


ความจุ๋มจิ๋ม

ความ + จุ๋มจิ๋ม

คฺวาม-จุ๋ม-จิ๋ม

/kʰwaːm˧.t͡ɕum˩˩˦.t͡ɕim˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จุ๋มจิ๋ม


ความกระจุ๋มกระจิ๋ม

ความ + กระจุ๋มกระจิ๋ม

คฺวาม-กฺระ-จุ๋ม-กฺระ-จิ๋ม

/kʰwaːm˧.kra˨˩.t͡ɕum˩˩˦.kra˨˩.t͡ɕim˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ กระจุ๋มกระจิ๋ม


นินจา

ยืมมาจากญี่ปุ่น 忍者 (นินจะ)

นักฆ่าญี่ปุ่นสมัยโบราณ เชี่ยวชาญการใช้อาวุธ ยาพิษ และคาถามนต์ดำ


ระย่อ

การระย่อ (abstract-noun)
ความระย่อ (abstract-noun)

/ra˦˥.jɔː˥˩/^((สัมผัส))

ท้อถอย, คร้าม, ไม่สู้, หมดกำลังใจสู้ต่อ


ยมโลก

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}


มัจจุราช

ยืมมาจากบาลี มจฺจุราช; เทียบเท่า มัจจุ + ราช

/mat̚˦˥.t͡ɕu˨˩.raːt̚˥˩/^((สัมผัส))

เจ้าแห่งความตาย คือ พญายม


คล่องแคล่ว

คฺล็่อง-แคฺล็่ว

/kʰlɔŋ˥˩.kʰlɛw˥˩/^((สัมผัส))

ว่องไว, รวดเร็วเพราะเชี่ยวชาญ

เขาเป็นคนที่คล่องแคล่วในการงานทุกอย่าง


คล่องแคล่ว

คำกริยาวิเศษณ์

คฺล็่อง-แคฺล็่ว

/kʰlɔŋ˥˩.kʰlɛw˥˩/^((สัมผัส))

ว่องไว, รวดเร็วเพราะเชี่ยวชาญ

ทำงานคล่องแคล่ว


ความคล่องแคล่ว

ความ + คล่องแคล่ว

คฺวาม-คฺล็่อง-แคฺล็่ว

/kʰwaːm˧.kʰlɔŋ˥˩.kʰlɛw˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ คล่องแคล่ว


โปรดปราน

การโปรดปราน (abstract-noun)
ความโปรดปราน (abstract-noun)

เอ็นดู, รักใคร่


เทวษ

ยืมมาจากสันสกฤต द्वेष (ทฺเวษ); เทียบบาลี เทสฺส

/tʰa˦˥.weːt̚˥˩/^((สัมผัส))

การคร่ำครวญ, ความยากลำบาก


เรืองรอง

/rɯa̯ŋ˧.rɔːŋ˧/^((สัมผัส))

สุกปลั่ง, มีรัศมีเรือง ๆ, สว่าง


พร่ำพลอด

/pʰram˥˩.pʰlɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

พูดออดอ้อนด้วยความรัก


การเฮ

คำอาการนามของ เฮ


ความเพียบ

ความ + เพียบ

คำอาการนามของ เพียบ


ความกำยำ

คำอาการนามของ กำยำ


เจ้าพระยา

เจ้า + พระยา
เทียบเขมร ចៅព្រះយា (เจาพฺระยา), ลาว ເຈົ້າພະຍາ (เจ็้าพะยา)

จ้าว-พฺระ-ยา

บรรดาศักดิ์ข้าราชการผู้ใหญ่ สูงกว่าพระยา ต่ำกว่าสมเด็จเจ้าพระยา เช่น เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี.


เจ้าพระยา

คำวิสามานยนาม

จ้าว-พฺระ-ยา

ชื่อแม่น้ำในภาคกลางของไทย


ยมราช

ยม + ราช; เทียบเขมร យោមរាជ (โยมราช)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

เทพผู้เป็นใหญ่ประจำยมโลก


จักรี

จากสันสกฤต चक्री (จกฺรี)
เทียบเขมร ចក្រី (จกฺรี)

ผู้มีจักร หมายถึง พระนารายณ์, ต่อมาหมายถึง พระราชา ตามคติความเชื่อของไทยที่ถือว่าเป็นพระนารายณ์อวตาร


เจ้าฟ้า

เจ้า + ฟ้า; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຈົ້າຟ້າ (เจ็้าฟ้า), ไทใหญ่ ၸဝ်ႈၽႃႉ (จ้วผ๎า), เขมร ចៅហ្វា (เจาหฺวา), พม่า စော်ဘွား (เจา์ภฺวา:)

องค์ พระองค์

/t͡ɕaːw˥˩.faː˦˥/^((สัมผัส))

สกุลยศของพระราชโอรสหรือพระราช-ธิดาที่ประสูติแต่พระมเหสี หรือประสูติแต่พระมารดาที่เป็นพระราชธิดาหรือพระราชนัดดาของพระมหากษัตริย์, สกุลยศของพระราชนัดดาของพระมหากษัตริย์ที่ทั้งพระบิดาและพระมารดาเป็นเจ้าฟ้า

เรียกเจ้าผู้ครองแคว้นไทยถิ่นอื่น เช่น เจ้าฟ้าเชียงตุง


เดโช

แผลงมาจาก เดช, จากบาลี เตช

/deː˧.t͡ɕʰoː˧/^((สัมผัส))

ความร้อน, ไฟ


เดช

ยืมมาจากบาลี เตช; เทียบสันสกฤต तेजस् (เตชสฺ)

เดชะ
เดชา
เดโช
เตช
เตโช

[เสียงสมาส]
เด-ชะ-

/deːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ความร้อน, ไฟ


เตช

เดช
เดชะ
เดชา
เดโช
เตโช

[เสียงสมาส]
เต-ชะ-

/teːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ความร้อน, ไฟ


เดชา

แผลงมาจาก เดช, จากบาลี เตช

/deː˧.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

ความร้อน, ไฟ


เตโช

แผลงมาจาก เตช, จากบาลี เตช

/teː˧.t͡ɕʰoː˧/^((สัมผัส))

ความร้อน, ไฟ


เดชะ

เดช
เดชา
เดโช
เตช
เตโช

/deː˧.t͡ɕʰaʔ˦˥/^((สัมผัส))

ความร้อน, ไฟ


เดชานุภาพ

เดช + อานุภาพ

เด-ชา-นุ-พาบ

/deː˧.t͡ɕʰaː˧.nu˦˥.pʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

อำนาจของพระมหากษัตริย์

อำนาจของพระผู้เป็นเจ้า


ราชอำนาจ

ราช + อำนาจ โดยผิดกฎสมาส-สนธิ (อำนาจ มาจากภาษาเขมร)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ราด-ชะ-อำ-นาด

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ʔam˧.naːt̚˥˩/^((สัมผัส))

อำนาจของพระมหากษัตริย์


อมตภาพ

อมต + ภาพ, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ immortality

อะ-มะ-ตะ-พาบ

/ʔa˨˩.ma˦˥.ta˨˩.pʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ความเป็นอมตะ, ความอมตะ, ชีวิตอมตะ


มัคคุเทศก์

มัคคะ + อุเทศ + ก (“ผู้, ผู้ทำ”)

/mak̚˦˥.kʰu˦˥.tʰeːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ผู้นำทาง, ผู้ชี้ทาง, ผู้บอกทาง, ผู้นำเที่ยว


อฏวี

ยืมมาจากสันสกฤต अटवी (อฏวี)


สัญนิยม

สัน-ยะ-นิ-ยม

การปฏิบัติหรือธรรมเนียมทั่วไปที่ใช้กันอยู่ในกลุ่มสังคมในขณะนั้น

การไหว้เป็นสัญนิยมอย่างหนึ่งของคนไทย

การใช้ตะเกียบคีบอาหารเป็นสัญนิยมในการกินอาหารของคนจีน


ชุดอักขระ

แปลตรงตัวจากอังกฤษ character set; เทียบเท่า ชุด + อักขระ

ชุด-อัก-ขะ-หฺระ

/t͡ɕʰut̚˦˥.ʔak̚˨˩.kʰa˨˩.raʔ˨˩/^((สัมผัส))

สัญลักษณ์ต่าง ๆ ที่จัดรวบรวมไว้อย่างเป็นระบบ มีตัวอักษร ตัวเลข และอักขระพิเศษต่าง ๆ เช่น เครื่องหมาย สระ วรรณยุกต์


สัตว์สี่เท้า

สัตว์ + สี่ + เท้า, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ quadruped

สัด-สี่-ท้าว

สัตว์จำพวกที่มีสี่เท้าไว้เดิน ไม่นับมนุษย์เพราะถือว่าเป็นสัตว์สองเท้า


อุปราช

ยืมมาจากสันสกฤต उपराज (อุปราช). เทียบเขมร ឧបរាជ (อุบราช); พม่า ဥပရာဇာ (อุปราชา); ลาว ອຸບປະຫຣາດ (อุบปะหราด), ອຸປະລາດ (อุปะลาด)

คน พระองค์ องค์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อุบ-ปะ-หฺราด

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/ʔup̚˨˩.pa˨˩.raːt̚˨˩/^((สัมผัส))

/ʔu˨˩.pa˨˩.raːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ผู้สำเร็จราชการต่างพระองค์ประจำภาคหนึ่ง ๆ ในอาณาจักร


อุปยุวราช

อุป (“รอง”) + ยุว (“ชายหนุ่ม”) + ราช (“พระเจ้าแผ่นดิน”). เทียบเขมร ឧបយុវរាជ (อุบยุวราช)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อุ-ปะ-ยุ-วะ-ราด

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อุบ-ปะ-ยุ-วะ-ราด

/ʔu˨˩.pa˨˩.ju˦˥.wa˦˥.raːt̚˥˩/^((สัมผัส))

/ʔup̚˨˩.pa˨˩.ju˦˥.wa˦˥.raːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ตำแหน่งเจ้าในนครล้านช้างรองพระเจ้าแผ่นดิน แต่อยู่เหนืออุปราช


หลาว

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫຼາວ (หลาว), ไทลื้อ ᦜᦱᧁ (หลาว)

/laːw˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม้ที่เสี้ยมแหลม เป็นอาวุธสำหรับแทง

โดยปริยายเรียกสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

หลาวทองเหลือง


เทวัสนิยม

เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ deism

เท-วัด-นิ-ยม

ความเชื่อว่าพระเป็นเจ้าผู้สร้างทุกสิ่งในเอกภพมีอยู่จริง แต่พระองค์ไม่มีบทบาทอื่นในเอกภพ


สิบแปดมงกุฎ

สิบแปด + มงกุฎ; จากเรื่องรามเกียรติ์

สิบ-แปด-มง-กุด

เหล่าเสนาวานรของกองทัพพระรามในเรื่องรามเกียรติ์ มี 18 ตน

พวกมิจฉาชีพที่ทำมาหากินโดยใช้เล่ห์เหลี่ยมกลอุบายหลอกลวงผู้อื่น


บั้ง

เทียบไทลื้อ ᦢᧂᧉ (บั้ง)

/baŋ˥˩/^((สัมผัส))

เชือดหรือฟันให้เป็นแผลตามขวาง

บั้งปลา


บั้ง

เทียบไทลื้อ ᦢᧂᧉ (บั้ง)

/baŋ˥˩/^((สัมผัส))

รอยเชือดเป็นแผลตามขวาง

กรีดยางเป็นบั้ง ๆ

เครื่องมือสำหรับถูไม้ คล้ายบุ้ง แต่มีฟันเป็นแถว ๆ

สิ่งที่เป็นแถบ ๆ อย่างเครื่องหมายยศทหารหรือตำรวจชั้นประทวนเป็นต้น


บั้ง

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บั้ง, ลาว ບັ້ງ (บั้ง), คำเมือง ᨷᩢ᩠᩶ᨦ (บั้ง), เขิน ᨷᩢ᩠᩶ᨦ (บั้ง), ไทลื้อ ᦢᧂᧉ (บั้ง), ไทใหญ่ ဝင်ႈ (วั้ง), จ้วง mbaengq

/baŋ˥˩/^((สัมผัส))


การบั้ง

คำอาการนามของ บั้ง


ปล้อง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ປ້ອງ (ป้อง), ไทลื้อ ᦔᦸᧂᧉ (ป้อ̂ง), ไทใหญ่ ပွင်ႈ (ป้อ̂ง), อาหม 𑜆𑜨𑜂𑜫 (ปอ̂ง์); เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ บ้อง

/plɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ช่วงระยะระหว่างข้อของไม้ไผ่หรืออ้อย

โดยปริยายใช้เรียกสิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

คอปล้อง

คอที่มีริ้วรอยเห็นเป็นปล้อง ๆ

(หญ้า~) ชื่อหญ้าชนิด Hymenachne amplexicaule (Rudge) Nees ในวงศ์ Gramineae ชอบขึ้นในที่ชื้นแฉะ ต้นเป็นข้อ ๆ มีไส้ในระหว่างข้อเป็นปุยขาว


ปล้อง

คำวิสามานยนาม

/plɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย


รยะ

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมมาจากสันสกฤต रय (รย) หรือบาลี รย

เร็ว, พลัน, ไว, ด่วน


การุณย

ยืมมาจากสันสกฤต कारुण्य (การุณฺย); เทียบบาลี การุญฺญ

[เสียงสมาส]
กา-รุน-ยะ-


การกระเพื่อม

การ + กระเพื่อม

กาน-กฺระ-เพื่อม

คำอาการนามของ กระเพื่อม


ความเงียบเชียบ

ความ + เงียบเชียบ

คฺวาม-เงียบ-เชียบ

/kʰwaːm˧.ŋia̯p̚˥˩.t͡ɕʰia̯p̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เงียบเชียบ


การถือศีล

การ + ถือศีล

/kaːn˧.tʰɯː˩˩˦.siːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถือศีล


การจิก

คำอาการนามของ จิก


ฌาปนสถาน

ชา-ปะ-นะ-สะ-ถาน

/t͡ɕʰaː˧.pa˨˩.na˦˥.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

สถานที่เผาศพ, เมรุ


การบรรทม

คำอาการนามของ บรรทม


การปลุกปล้ำ

การ + ปลุกปล้ำ

กาน-ปฺลุก-ปฺล้ำ

คำอาการนามของ ปลุกปล้ำ


การปล้ำปลุก

การ + ปล้ำปลุก

กาน-ปฺล้ำ-ปฺลุก

คำอาการนามของ ปล้ำปลุก


การโวย

คำอาการนามของ โวย


ส่งเสียง

/soŋ˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ร้องเสียงดัง, แผดเสียง

ดีใจอะไรส่งเสียงมาแต่ไกล

ส่งเสียงอื้ออึง


การส่งเสียง

การ + ส่งเสียง

กาน-ส่ง-เสียง

คำอาการนามของ ส่งเสียง


สัตยาบันสาร

สัตยาบัน + สาร

สัด-ตะ-ยา-บัน-นะ-สาน

/sat̚˨˩.ta˨˩.jaː˧.ban˧.na˦˥.saːn˩˩˦/^((สัมผัส))

หนังสือแสดงความยินยอมที่จะผูกพันทางสนธิสัญญาหลังจากลงนามในสนธิสัญญาแล้ว


การหลบหน้า

การ + หลบหน้า

กาน-หฺลบ-น่า

คำอาการนามของ หลบหน้า


อิทธิพลมืด

อิทธิพล + มืด

อิด-ทิ-พน-มืด

/ʔit̚˨˩.tʰi˦˥.pʰon˧.mɯːt̚˥˩/^((สัมผัส))

อิทธิพลที่ไม่ถูกต้องตามกฎหมายหรือระเบียบเป็นต้น ที่บังคับให้ผู้อื่นต้องยอมทำตาม


การลุล่วง

การ + ลุล่วง

คำอาการนามของ ลุล่วง


ความลุล่วง

ความ + ลุล่วง

คฺวาม-ลุ-ล่วง

คำอาการนามของ ลุล่วง


รัถยา

ยืมมาจากสันสกฤต रथ्या (รถฺยา); เทียบบาลี รจฺฉา


การโยกย้าย

การ + โยกย้าย

กาน-โยก-ย้าย

คำอาการนามของ โยกย้าย


พุทธศก

คำวิสามานยนาม


การปล้น

คำอาการนามของ ปล้น


ตรอก

เทียบเขมร ច្រក (จฺรก)

/trɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ทางแคบมีบ้านเรือนอยู่ 2 ข้าง


การกราย

คำอาการนามของ กราย


การเก็บตัว

การ + เก็บตัว

กาน-เก็บ-ตัว

คำอาการนามของ เก็บตัว


การเก็บเนื้อเก็บตัว

การ + เก็บเนื้อเก็บตัว

กาน-เก็บ-เนื้อ-เก็บ-ตัว

/kaːn˧.kep̚˨˩.nɯa̯˦˥.kep̚˨˩.tua̯˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เก็บเนื้อเก็บตัว


การซวน

คำอาการนามของ ซวน


การเซซวน

คำอาการนามของ เซซวน


การซวนเซ

คำอาการนามของ ซวนเซ


ตัวตลก

ผู้แสดงที่ทำให้ผู้ชมขบขัน

โดยปริยายหมายถึงผู้ที่คนอื่นหัวเราะเยาะ


ความล้ำลึก

ความ + ล้ำลึก

คฺวาม-ล้ำ-ลึก

คำอาการนามของ ล้ำลึก


ลึกล้ำ

ลึกมากจนยากที่จะหยั่งถึง


ความลึกล้ำ

ความ + ลึกล้ำ

คฺวาม-ลึก-ล้ำ

คำอาการนามของ ลึกล้ำ


การสะดม

คำอาการนามของ สะดม


ความสลัว

คฺวาม-สะ-หฺลัว

คำอาการนามของ สลัว


ความมัว

คำอาการนามของ มัว


ความอวดตัว

ความ + อวดตัว

คฺวาม-อวด-ตัว

คำอาการนามของ อวดตัว


การเลียน

คำอาการนามของ เลียน


ถือปูน

/tʰɯː˩˩˦.puːn˧/^((สัมผัส))

เอาปูนเชื่อมอิฐแต่ละแผ่นหรือสิ่งอื่นอย่างศิลาแลงขึ้นเป็นกำแพงหรือเสาเป็นต้น


การถือปูน

การ + ถือปูน

/kaːn˧.tʰɯː˩˩˦.puːn˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถือปูน


ความเผ็ดร้อน

ความ + เผ็ดร้อน

คฺวาม-เผ็ด-ร้อน

คำอาการนามของ เผ็ดร้อน


ความกระจอก

ความ + กระจอก

คฺวาม-กฺระ-จอก

/kʰwaːm˧.kra˨˩.t͡ɕɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ กระจอก


การพิจารณา

การ + พิจารณา

กาน-พิ-จา-ระ-นา

/kaːn˧.pʰi˦˥.t͡ɕaː˧.ra˦˥.naː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ พิจารณา


การวินิจฉัย

การ + วินิจฉัย

กาน-วิ-นิด-ไฉ

/kaːn˧.wi˦˥.nit̚˦˥.t͡ɕʰaj˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ วินิจฉัย


การใคร่ครวญ

การ + ใคร่ครวญ

กาน-ไคฺร่-คฺรวน

คำอาการนามของ ใคร่ครวญ


การสอบสวน

การ + สอบสวน

คำอาการนามของ สอบสวน


พนักงานสอบสวน

พนักงาน + สอบสวน

พะ-นัก-งาน-สอบ-สวน

/pʰa˦˥.nak̚˦˥.ŋaːn˧.sɔːp̚˨˩.sua̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

เจ้าพนักงานซึ่งกฎหมายให้มีอำนาจและหน้าที่ทำการสอบสวน


การสู่

คำอาการนามของ สู่


น้ำมันพืช

น้ำมัน + พืช

น้ำมันที่สกัดจากส่วนของพืชที่ให้น้ำมันได้ เช่น ปาล์มน้ำมัน ถั่วเหลือง มะกอก เมล็ดทานตะวัน เป็นต้น, ส่วนมากใช้ประกอบอาหาร


พรุ่ง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟm̩.rukᴰ ซึ่ง /-k/ กลายเป็น /-ŋ/; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨻᩕᩪᨠ (พรูก) หรือ ᨽᩪᨠ (ภูก), ลาว ພຸກ (พุก) (ในคำ ພຸກນີ້ (พุกนี้)), ไทลื้อ ᦘᦳᧅ (ภุก), ไทใหญ่ ၽုၵ်ႈ (ผุ้ก), จ้วง byug (ในคำ ngoenzbyug), จ้วงแบบจั่วเจียง pyug

/pʰruŋ˥˩/^((สัมผัส))

วันถัดจากวันนี้ไปวันหนึ่ง

ผัดวันประกันพรุ่ง

ตายวันตายพรุ่ง


พรุก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟm̩.rukᴰ， ，จ้วงแบบจั่วเจียง pyug/cug， จ้วง byug/cog

วันถัดจากวันนี้ไปวันหนึ่ง


เศิก

/sɤk̚˨˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ศึก


ภวะ

ยืมมาจากสันสกฤต भव (ภว) หรือบาลี ภว

/pʰa˦˥.waʔ˦˥/^((สัมผัส))

โลก, แผ่นดิน


ภว

ยืมมาจากสันสกฤต भव (ภว) หรือบาลี ภว

[เสียงสมาส]
พะ-วะ-

โลก, แผ่นดิน


การกำแหง

คำอาการนามของ กำแหง


ความกำแหง

ความ + กำแหง

คฺวาม-กำ-แหง

คำอาการนามของ กำแหง


การละเว้น

การ + ละเว้น

กาน-ละ-เว็้น

คำอาการนามของ ละเว้น


ยุง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲuŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨿᩩᨦ (ยุง), ลาว ຍຸງ (ยุง), ญ้อ ญุงไทลื้อ ᦍᦳᧂ (ยุง), ไทใหญ่ ယုင်း (ยุ๊ง), ไทดำ ꪑꪴꪉ (ญุง), ไทใต้คง ᥕᥧᥒᥰ (ยู๊ง), อ่ายตน ယုင် (ยุง์), อาหม 𑜐𑜤𑜂𑜫 (ญุง์), จ้วง nyungz, จ้วงแบบหนง nyongz, แสก ญุ๊ง; เทียบไหลดั้งเดิม *C-ɲuːŋ

วงศ์ Culicidae โดยทั่วไปลำตัวยาว 3-6 มิลลิเมตร มีปีก 1 คู่ ปีกมีส่วนคล้ายเกล็ดปกคลุมอยู่ตามเส้นปีกและอาจคลุมไปถึงหัวและลำตัวด้วย หนวดยาวลักษณะเป็นพู่ พู่ขนของเพศเมียสั้น ของเพศผู้ยาว ปากเป็นชนิดเจาะดูด เฉพาะตัวเมียดูดกินเลือดและเป็นพาหะนำโรคสู่คนและสัตว์ เพศผู้ดูดกินน้ำหวานจากเกสรดอกไม้ เช่น ยุงรำคาญ ในสกุล Culex ยุงลาย ในสกุล Aedes ยุงก้นปล่อง ในสกุล Anopheles.


ทำนองเสียง

ทำนอง + เสียง, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ intonation

ทำ-นอง-เสียง

/tʰam˧.nɔːŋ˧.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

การขึ้นและลงของเสียงขณะที่พูด


อนันต

ยืมมาจากบาลี อนนฺต; เทียบสันสกฤต अनन्त (อนนฺต) หรือ अनन्त्य (อนนฺตฺย)

[เสียงสมาส]
อะ-นัน-ตะ-

ไม่มีสิ้นสุด, มากล้น

อนันตคุณ


การรีบเร่ง

การ + รีบเร่ง

กาน-รีบ-เร็่ง

คำอาการนามของ รีบเร่ง


ความรีบเร่ง

ความ + รีบเร่ง

คฺวาม-รีบ-เร็่ง

คำอาการนามของ รีบเร่ง


เบ้าฟัน

เบ้า + ฟัน, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ alveolus

แอ่งกระดูกที่ฟันฝังอยู่

ทันตแพทยศาสตร์


โอษฐภัย

/ʔoːt̚˨˩.tʰa˨˩.pʰaj˧/^((สัมผัส))

ภัยที่เกิดจากคำพูด


โอษฐ์

ยืมมาจากสันสกฤต ओष्ठ (โอษฺฐ, “ริมฝีปาก”); เทียบบาลี โอฏฺฐ (“ริมฝีปาก”)

/ʔoːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ริมฝีปาก, ปาก


โอษฐ

[เสียงสมาส]
โอด-ถะ-

/ʔoːt̚˨˩.tʰa˨˩./

ริมฝีปาก, ปาก


ที่ดินของรัฐ

การแบ่งพยางค์ ที่-ดิน-ของ-รัด
 การแผลงเป็น
อักษรโรมัน ไพบูลย์พับบลิชชิง tîi-din-kɔ̌ɔng-rát
 ราชบัณฑิตยสภา thi-din-khong-rat
 (มาตรฐาน) สัทอักษรสากล^((คำอธิบาย)) /tʰiː˥˩.din˧.kʰɔːŋ˩˩˦.rat̚˦˥/^((สัมผัส))

ที่ดินซึ่งมิได้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของบุคคลหนึ่งบุคคลใด


…หนึ่ง…ใด

… + หนึ่ง + … + ใด

…-หฺนึ่ง-…-ได

ใครก็ได้, อะไรก็ได้ เพียงสิ่งเดียว (เทียบเท่า a/an)

คนหนึ่งคนใด

สิ่งหนึ่งสิ่งใด

อย่างหนึ่งอย่างใด


ทู่ซี้

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 躇 (tu5, “ทน; ลังเล”) + 死 (si2, “ตาย”)

/tʰuː˥˩.siː˦˥/^((สัมผัส))

ทนไปจนกว่าจะตาย

ทนไปเพราะความจำเป็นหรือเพื่อให้สมประสงค์


การพิง

คำอาการนามของ พิง


การเพิก

/kaːn˧.pʰɤːk̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เพิก


การหวงแหน

การ + หวงแหน

/kaːn˧.hua̯ŋ˩˩˦.hɛːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ หวงแหน


การหวง

คำอาการนามของ หวง


การแหน

/kaːn˧.hɛːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แหน


อิสตรี

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อิด-สัด-ตฺรี


อิสัตรี

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อิด-สัด-ตฺรี


เสียเวลา

ใช้เวลาหมดไป

เมื่อคืนเราเสียเวลารอเธออยู่เกือบสามชั่วโมง

ใช้เวลาหมดไปโดยไม่คุ้มประโยชน์

ขี่จักรยานเสียเวลา เลยใช้รถไฟฟ้า


การเสียเวลา

การ + เสียเวลา

กาน-เสีย-เว-ลา

คำอาการนามของ เสียเวลา


คา

ยืมมาจากจีนเก่า枷 (OC *ɡa, *ɡal, *kraːl); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄາ (คา), ไทลื้อ ᦅᦱ (คา), แสก ค๊า，ภาษาจ้วงใต้ kaz/haz

/kʰaː˧/^((สัมผัส))

เครื่องจำคอนักโทษ ทำด้วยไม้


คา

/kʰaː˧/^((สัมผัส))

ค้างอยู่, ติดอยู่

ข้าวคาปาก

คาถ้วยคาชาม


คา

คำกริยาวิเศษณ์

/kʰaː˧/^((สัมผัส))

ยังไม่พ้นไปจากที่นั้น ๆ

ยืนคาประตู

สุกคาต้น

ตายคาที่


คา

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤᩣ (ฅา), ลาว ຄາ (คา), ไทลื้อ ᦆᦱ (ฅา), ไทใหญ่ ၶႃး (ข๊า), ไทใต้คง ᥑᥣᥰ (ฃ๊า), อาหม 𑜁𑜡 (ขา); เทียบไหลดั้งเดิม *Ciɦaː, สุ่ย yal，จ้วง haz（ฮา）

/kʰaː˧/^((สัมผัส))

(หญ้า~) ชื่อหญ้าชนิด Imperata cylindrica (L.) P. Beauv. ในวงศ์ Gramineae ใบคาย แข็ง เอามากรองเป็นตับมุงหลังคา เหง้าใช้ทำยาได้


การคา

คำอาการนามของ คา


คำอ่าน

การออกเสียงของคำหนึ่ง ๆ


การหักโหม

การ + หักโหม

คำอาการนามของ หักโหม


ความหักโหม

ความ + หักโหม

คฺวาม-หัก-โหม

คำอาการนามของ หักโหม


กล่องเสียง

กล่อง + เสียง, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ larynx

กฺล็่อง-เสียง

/klɔŋ˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

อวัยวะใช้เปล่งเสียงพูด อยู่บริเวณส่วนบนของหลอดลม


ยี่ปั๊ว

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 二盤 (ri6 buan5, แปลตามตัวอักษรว่า “จานที่สอง”)

ผู้ค้าส่งหรือพ่อค้าคนกลางที่รับสินค้าจากผู้ผลิต (ซึ่งเรียกว่า เถาปั๊ว)


ซาปั๊ว

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 三盤 (san1 buan5, แปลตามตัวอักษรว่า “จานที่สาม”)

ผู้ค้าปลีกหรือพ่อค้าคนกลางที่รับสินค้าจากยี่ปั๊ว


เถาปั๊ว

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 頭盤 (tao5 buan5, แปลตามตัวอักษรว่า “จานหัว (หมายถึงจานแรก)”)

ผู้ผลิตสินค้า


วิภา

ยืมมาจากสันสกฤต विभा (วิภา) หรือบาลี วิภา

รัศมี, แสงสว่าง

ความแจ่มแจ้ง


รามสูร

คำวิสามานยนาม

ชื่อยักษ์ตนหนึ่งตามเทพนิยายของอินเดีย เชื่อกันว่าเสียงฟ้าร้องเป็นเสียงรามสูรขว้างขวาน (ในอินเดียเรียก ปรศุราม)


หนุมาน

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต हनुमान् (หนุมานฺ)

ชื่อตัวละครลิงซึ่งเป็นทหารเอกของพระรามในเรื่องรามเกียรติ์


มรกต

ยืมมาจากสันสกฤต मरकत (มรกต) หรือบาลี มรกต

ชื่อรัตนะอย่างหนึ่งในจำพวกนพรัตน์ มีสีเขียว


ปรศุ

ยืมมาจากสันสกฤต परशु (ปรศุ); เทียบบาลี ปรสุ


การรบกวน

คำอาการนามของ รบกวน


การกระเด้า

การ + กระเด้า

กาน-กฺระ-เด้า

คำอาการนามของ กระเด้า


การเด้า

คำอาการนามของ เด้า


โด๊ะ

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก เด้า

/doʔ˦˥/^((สัมผัส))

มีเพศสัมพันธ์


ซั่ม

ตัดมาจากอังกฤษ orgasm (“ความเสียวสุดยอดทางเพศ”)

มีเพศสัมพันธ์


ซั่ม

แผลงมาจาก สาม

สาม (ใช้ในการนับเลข สำหรับการเตรียมตัว)


สัญญาซื้อขายล่วงหน้า

สัญญา + ซื้อ + ขาย + ล่วงหน้า; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ futures contract (หรือ futures) และ forward contract

สัน-ยา-ซื้อ-ขาย-ล่วง-น่า

/san˩˩˦.jaː˧.sɯː˦˥.kʰaːj˩˩˦.lua̯ŋ˥˩.naː˥˩/^((สัมผัส))

สัญญาระหว่างคู่สัญญาสองฝ่ายตกลงราคากัน ณ ปัจจุบัน และจะมีการส่งมอบสินทรัพย์และชำระเงินในอนาคตตามราคาที่ตกลงไว้ไม่ว่าราคาในขณะนั้นจะเป็นเท่าไรก็ตาม

th-สัญญาซื้อขายล่วงหน้า-th-noun-ZkaQ8D5S


ส่งมอบ

/soŋ˨˩.mɔːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ส่งให้, มอบให้


การส่งมอบ

การ + ส่งมอบ

/kaːn˧.soŋ˨˩.mɔːp̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ส่งมอบ


อมตะ

ยืมมาจากบาลี อมต

/ʔa˨˩.ma˦˥.taʔ˨˩/^((สัมผัส))

เป็นอมตะ

เป็นที่นิยมยั่งยืน

เพลงอมตะ


อมตะ

ยืมมาจากบาลี อมต

/ʔa˨˩.ma˦˥.taʔ˨˩/^((สัมผัส))


ความอมตะ

คฺวาม-อะ-มะ-ตะ

คำอาการนามของ อมตะ


อมต

ยืมมาจากบาลี อมต

[เสียงสมาส]
อะ-มะ-ตะ-

อมตธรรม

อมตบท


อมต

ยืมมาจากบาลี อมต

[เสียงสมาส]
อะ-มะ-ตะ-


จิมิ

แผลงมาจาก จิ๋ม, ตัดมาจาก จุ๋มจิ๋ม

/t͡ɕi˨˩.miʔ˦˥/^((สัมผัส))

อวัยวะเพศหญิง


จิ๊มิ

แผลงมาจาก จิ๋ม, ตัดมาจาก จุ๋มจิ๋ม

/t͡ɕi˦˥.miʔ˦˥/^((สัมผัส))

อวัยวะเพศหญิง


ภูมิศาสตร์การเมือง

ภูมิศาสตร์ + การเมือง

พู-มิ-สาด-กาน-เมือง

/pʰuː˧.mi˦˥.saːt̚˨˩.kaːn˧.mɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

วิชาภูมิศาสตร์แขนงหนึ่ง ศึกษาเน้นหนักในเรื่องเกี่ยวกับการเมืองของรัฐต่าง ๆ ในโลก


โบราณวัตถุ

โบราณ + วัตถุ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

โบ-ราน-นะ-วัด-ถุ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

โบ-ราน-วัด-ถุ

/boː˧.raːn˧.na˦˥.wat̚˦˥.tʰuʔ˨˩/^((สัมผัส))

สิ่งของโบราณที่เคลื่อนที่ได้ เช่น เทวรูป ศิลาจารึก มีอายุเก่ากว่า 100 ปีขึ้นไป

สังหาริมทรัพย์ที่เป็นของโบราณไม่ว่าจะเป็นสิ่งประดิษฐ์หรือเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ หรือที่เป็นส่วนหนึ่งส่วนใดของโบราณสถาน ซากมนุษย์ หรือซากสัตว์ ซึ่งโดยอายุหรือโดยลักษณะแห่งการประดิษฐ์หรือโดยหลักฐานเกี่ยวกับประวัติของสังหาริมทรัพย์นั้นเป็นประโยชน์ในทางศิลปะ ประวัติศาสตร์ หรือโบราณคดี


การนั่งเทียน

การ + นั่งเทียน

กาน-นั่ง-เทียน

คำอาการนามของ นั่งเทียน


นายเรือ

ผู้เป็นหัวหน้าในการเดินเรือ


ทหารเรือ

/tʰa˦˥.haːn˩˩˦.rɯa̯˧/^((สัมผัส))

ทหารที่รบทางภาคน่านน้ำ

กองทหารที่ป้องกันประเทศภาคน่านน้ำ


ทัพเรือ

/tʰap̚˦˥.rɯa̯˧/^((สัมผัส))

กองทหารที่ป้องกันประเทศภาคน่านน้ำ


กองทัพเรือ

กองทัพ + เรือ

กอง-ทับ-เรือ

/kɔːŋ˧.tʰap̚˦˥.rɯa̯˧/^((สัมผัส))

กองทหารที่ป้องกันประเทศภาคน่านน้ำ


ทหารบก

ทหารที่รบทางภาคพื้นดิน

กองทหารที่ป้องกันประเทศภาคพื้นดิน


ทัพบก

กองทหารที่ป้องกันประเทศภาคพื้นดิน


กองทัพบก

/kɔːŋ˧.tʰap̚˦˥.bok̚˨˩/^((สัมผัส))

กองทหารที่ป้องกันประเทศภาคพื้นดิน


ทหารอากาศ

ทหาร + อากาศ

ทะ-หาน-อา-กาด

/tʰa˦˥.haːn˩˩˦.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ทหารที่รบทางภาคน่านฟ้า

กองทหารที่ป้องกันประเทศภาคน่านฟ้า


ทัพฟ้า

/tʰap̚˦˥.faː˦˥/^((สัมผัส))

กองทหารที่ป้องกันประเทศภาคน่านฟ้า


ทัพอากาศ

/tʰap̚˦˥.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

กองทหารที่ป้องกันประเทศภาคน่านฟ้า


กองทัพอากาศ

กองทัพ + อากาศ

กอง-ทับ-อา-กาด

/kɔːŋ˧.tʰap̚˦˥.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

กองทหารที่ป้องกันประเทศภาคน่านฟ้า


คณะลูกขุน

คณะ + ลูกขุน

คะ-นะ-ลูก-ขุน

กลุ่มผู้พิจารณาผิดชอบในอรรถคดี ก่อนที่ผู้พิพากษาจะตัดสิน มีในสมัยก่อนและต่างประเทศ


การกลั่นกรอง

การ + กลั่นกรอง

กาน-กฺลั่น-กฺรอง

คำอาการนามของ กลั่นกรอง


ทำเนียบขาว

คำวิสามานยนาม

แปลตรงตัวจากอังกฤษ White House; เทียบเท่า ทำเนียบ + ขาว

ทำ-เนียบ-ขาว

ที่พักและที่ทำงานทางการของประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา


อินทผลัม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากทมิฬ ஈந்தம் பழம் (อีนฺตมฺ ปฬ̱มฺ)

อิน-ทะ-ผะ-ลำ

ชื่อปาล์มชนิด Phoenix dactylifera L. ในวงศ์ Palmae ผลกินได้


จิตร

ยืมมาจากสันสกฤต चित्र (จิตฺร)

[เสียงสมาส]
จิด-ตฺระ-

/t͡ɕit̚˨˩/^((สัมผัส))


จิตร

ยืมมาจากสันสกฤต चित्र (จิตฺร)

[เสียงสมาส]
จิด-ตฺระ-

/t͡ɕit̚˨˩/^((สัมผัส))

ที่เขียนงดงาม


จิตร

ยืมมาจากสันสกฤต चित्त (จิตฺต) หรือบาลี จิตฺต

จิต
จิตต
จิตต์

[เสียงสมาส]
จิด-ตฺระ-

/t͡ɕit̚˨˩/^((สัมผัส))

ใจ, สิ่งที่มีหน้าที่รู้ คิดและนึก


ศิวะ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต शिव (ศิว)

ศิพ
ศิว
สิวะ

(พระ~) หนึ่งในตรีมูรติ หรือเทพเจ้าสูงสุดสามองค์ตามความเชื่อในศาสนาฮินดู (อีกสององค์ได้แก่พระพรหมและพระวิษณุ)


ศิวะ

ยืมมาจากสันสกฤต शिव (ศิว)

ศิพ
ศิว
สิวะ

ชื่อนกหลายชนิดในสกุล Minla วงศ์ Leiothrichidae


การแย่

/kaːn˧.jɛː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แย่


ความแย่

/kʰwaːm˧.jɛː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แย่


ตายทั้งกลม

ตาย + ทั้งกลม

ตาย-ทั้ง-กฺลม

ตายทั้งหมด, ตายทั้งแม่ทั้งลูก


ตายทั้งกลม

ตาย + ทั้งกลม

ตาย-ทั้ง-กฺลม

ที่ตายพร้อมกับลูกที่อยู่ในท้อง

ผีตายทั้งกลม


ลำไย

เป็นไปได้ว่ามาจากจีน龍眼／龙眼 (lóngyǎn)

ชื่อไม้ต้นชนิด Dimocarpus longan Lour. ในวงศ์ Sapindaceae ผลกลม รสหวาน, พันธุ์ที่เป็นไม้เถาเรียก ลำไยเครือ [D. longan Lour. var. obtusus (Pierre) Leenh.]

ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Mangifera caesia Jack ในวงศ์ Anacardiaceae ดอกสีม่วงอ่อนผลสุกกินได้, บินยา หรือ ลำยา ก็เรียก


ลำไย

แผลงมาจาก รำคาญ

ลำใย
การลำไย (abstract-noun)
ความลำไย (abstract-noun)

เป็นที่น่ารำคาญ


การลำไย

คำอาการนามของ ลำไย


ความลำไย

คำอาการนามของ ลำไย


ซ่อนชู้

/sɔːn˥˩.t͡ɕʰuː˦˥/^((สัมผัส))


ความกระชับ

ความ + กระชับ

คฺวาม-กฺระ-ชับ

คำอาการนามของ กระชับ


เทศน์

ยืมมาจากสันสกฤต देशना (เทศนา)

/tʰeːt̚˥˩/^((สัมผัส))

การแสดงธรรมสั่งสอนในทางศาสนา


เทศน์

ยืมมาจากสันสกฤต देशना (เทศนา)

/tʰeːt̚˥˩/^((สัมผัส))

พระเทศน์

ดุด่าว่ากล่าวอย่างยืดยาว

วันนี้ถูกแม่เทศน์เสียหลายกัณฑ์


การเทศน์

คำอาการนามของ เทศน์


เทศนา

ยืมมาจากสันสกฤต देशना (เทศนา)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/tʰeːt̚˥˩.sa˨˩.naː˩˩˦/^((สัมผัส))

การแสดงธรรมสั่งสอนในทางศาสนา

พระธรรมเทศนา


เทศนา

ยืมมาจากสันสกฤต देशना (เทศนา)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/tʰeːt̚˥˩.sa˨˩.naː˩˩˦/^((สัมผัส))

ดุด่าว่ากล่าวอย่างยืดยาว


การเทศนา

กาน-เท-สะ-นา

กาน-เทด-สะ-หฺนา

คำอาการนามของ เทศนา


เมอริเดียน

ยืมมาจากอังกฤษ meridian

เมอ-ริ-เดี้ยน

รูปแบบอื่นของ เมริเดียน


เมริเดียน

ยืมมาจากอังกฤษ meridian

เม-ริ-เดี้ยน

(เส้น~) ขอบของครึ่งวงกลมใหญ่ที่ผ่านขั้วเหนือและขั้วใต้ของโลก ใช้เป็นเครื่องกำหนดแนวเหนือ-ใต้ของโลกซึ่งเรียกว่า เหนือจริง ใต้จริง หรือเหนือภูมิศาสตร์ ใต้ภูมิศาสตร์ ตำแหน่งเส้นเมริเดียนบนผิวโลกแต่ละเส้นกำหนดได้ด้วยค่าลองจิจูดของเมริเดียนนั้น


ป้อม

/pɔm˥˩/^((สัมผัส))

ที่อยู่หรือที่พักซึ่งทำขึ้นใช้กันแดดกันฝน

ป้อมตำรวจ

ป้อมยาม


ป้อม

/pɔm˥˩/^((สัมผัส))

มะขามป้อม


ความป้อม

คำอาการนามของ ป้อม


ปิฎก

ยืมมาจากบาลี ปิฏก

หมวดแห่งคำสอนในพระพุทธศาสนา


ยางมะตอย

ยาง + มะตอย จากฝรั่งเศส Maltoy ซึ่งเป็นบริษัทแรกในประเทศไทยที่ผลิตยางมะตอยมาใช้ในการทำถนน

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

สารผสมประกอบด้วยสารไฮโดรคาร์บอนมากชนิด และสารอินทรีย์อื่น ๆ ซึ่งเรียกรวม ๆ กันว่า สารบิทูเมน ลักษณะเป็นของเหลวข้นหนืด หรือเป็นกึ่งของแข็ง สีดำ หรือสีน้ำตาลแก่แกมดำ เกิดตามธรรมชาติ และเป็นผลพลอยได้จากการกลั่นน้ำมันปิโตรเลียม ใช้ประโยชน์ราดทำผิวถนนหรือใช้ผสมกับหินขนาดเล็กทำพื้นถนนได้


ความอนาจาร

ความ + อนาจาร

คฺวาม-อะ-นา-จาน

คำอาการนามของ อนาจาร


น้องชาย

/nɔːŋ˦˥.t͡ɕʰaːj˧/^((สัมผัส))

น้องซึ่งเป็นเพศชาย

อวัยวะเพศชาย


น้องสาว

/nɔːŋ˦˥.saːw˩˩˦/^((สัมผัส))

น้องซึ่งเป็นเพศหญิง

อวัยวะเพศหญิง


การเกษียณ

การ + เกษียณ

กาน-กะ-เสียน

คำอาการนามของ เกษียณ


ครหา

ยืมมาจากบาลี ครหา (“การติเตียน”); เทียบสันสกฤต गर्हा (ครฺหา)

/kʰa˦˥.ra˦˥.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

/kʰɔː˧.ra˦˥.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

ติเตียน, ติโทษ


การครหา

กาน-คะ-ระ-หา

กาน-คอ-ระ-หา

/kaːn˧.kʰɔː˧.ra˦˥.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ครหา


ปารมี

ยืมมาจากบาลี ปารมี

รูปแบบอื่นของ บารมี


ปัจถรณ์

ยืมมาจากบาลี ปจฺจตฺถรณ

/pat̚˨˩.t͡ɕa˨˩.tʰɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

เครื่องลาด, เครื่องปู, ที่นอน


ดือ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ လီ (ลี) (ในคำว่า သၢႆလီ (สายลี)), ไทใต้คง ᥘᥤ (ลี) (ในคำว่า ᥔᥣᥭᥴᥘᥤ (ส๋ายลี)), จ้วง ndw; เทียบไหลดั้งเดิม *Cuɾɯː, ออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *puja ~ *pujek (“สะดือ, สายสะดือ”) (ซึ่งเป็นรากของ ไปวัน pudek)

/dɯː˧/^((สัมผัส))

สายดือ, สะดือ


ดือ

แผลงมาจาก ดี

/dɯː˧/^((สัมผัส))

รูปที่เจตนาสะกดผิดของ ดี

สู่ขิตในวันที่ดือ


การบังคับบัญชา

การ + บังคับบัญชา

กาน-บัง-คับ-บัน-ชา

/kaːn˧.baŋ˧.kʰap̚˦˥.ban˧.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ บังคับบัญชา


สมัน

เทียบเขมร ស្មាន់ (สฺมาน̍), พม่า သမင် (สมง์)

ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิด Rucervus schomburgki (Blyth) ในวงศ์ Cervidae เป็นสัตว์เคี้ยวเอื้อง ขนาดเล็กกว่ากวางป่า เขาสวยงามแตกแขนงมากกว่ากวางชนิดอื่น ขนสีน้ำตาล หางสั้น มีถิ่นกำเนิดเฉพาะในประเทศไทยเท่านั้น เป็นสัตว์ป่าสงวน ซึ่งสูญพันธุ์แล้ว


สูญพันธุ์

สูญ + พันธุ์

ไม่มีเหลืออยู่อีกต่อไป (ใช้กับสิ่งมีชีวิต)


การสูญพันธุ์

การ + สูญพันธุ์

คำอาการนามของ สูญพันธุ์


อุสา

เทียบมาเลเซีย rusa (“กวาง”)

/ʔu˨˩.saː˩˩˦/^((สัมผัส))


ละองละมั่ง

ละอง + ละมั่ง

ละ-อง-ละ-มั่ง

ชื่อกวางชนิด Cervus eldi McClelland ในวงศ์ Cervidae เป็นกวางขนาดกลาง ตัวสีน้ำตาลอ่อน คอยาวกว่ากวางชนิดอื่น ตัวผู้เขาโค้งปลายชี้ไปด้านหน้า ตัวเมียไม่มีเขา ลูกเกิดใหม่มีจุดขาวตามลำตัว กินหญ้าและใบไม้ เป็นสัตว์ป่าสงวนของไทย, บ้างเรียกเพศผู้ว่า ละอง เรียกเพศเมียว่า ละมั่ง


ละมั่ง

ยืมมาจากเขมร រមាំង (รมาํง)

ละองละมั่งตัวเมีย


ละอง

/la˦˥.ʔoŋ˧/^((สัมผัส))

ละองละมั่งตัวผู้


สัตว์ป่า

สัตว์ที่อยู่ตามป่า

สัตว์ที่มนุษย์ไม่ได้เลี้ยงไว้


เบเรต์

ยืมมาจากฝรั่งเศส béret

หมวกกลมแบนไม่มีปีก มักทำจากผ้าสักหลาด


สักหลาด

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากเปอร์เซียคลาสสิก سقرلات (ซะก̤ิรลาต), จากอาหรับ سِقِلَّات (ซิกิลลาต)

สัก-กะ-หฺลาด

ผ้าทำด้วยขนสัตว์


กุฏไต

เทียบเปอร์เซีย کرته (โก็รฺเต, “เสื้อชั้นนอกของทหาร”)

เสื้อชนิดหนึ่ง

ห่มกุฏไตขอหง้า


ช็อป

ยืมมาจากอังกฤษ shop

/t͡ɕʰɔp̚˦˥/^((สัมผัส))

จับจ่ายใช้สอย


การช็อป

/kaːn˧.t͡ɕʰɔp̚˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ช็อป


ผลักดัน

พยายามกระตุ้นหรือลงมือลงแรงเต็มที่เพื่อให้สำเร็จ


การผลักดัน

การ + ผลักดัน

กาน-ผฺลัก-ดัน

คำอาการนามของ ผลักดัน


สังค์

ยืมมาจากบาลี สงฺค

/saŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ความข้องอยู่


สังค

ยืมมาจากบาลี สงฺค

[เสียงสมาส]
สัง-คะ-

ความข้องอยู่


สงค์

ยืมมาจากบาลี สงฺค

/soŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ความข้องอยู่


การข้อง

/kaːn˧.kʰɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ข้อง


ความข้อง

/kʰwaːm˧.kʰɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ข้อง


ลงแรง

/loŋ˧.rɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ออกแรงทำงาน, ทุ่มเททำงาน


การลงแรง

คำอาการนามของ ลงแรง


วิตถาร

ยืมมาจากบาลี วิตฺถาร (“การแผ่ไป”); เทียบสันสกฤต विस्तार (วิสฺตาร)

/wit̚˦˥.tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

กว้างขวาง, มากเกินไป, พิสดาร

นอกแบบ, นอกทาง, (เกินวิสัยปรกติ)

พวกวิตถาร

เฒ่าวิตถาร


วิตถาร

คำกริยาวิเศษณ์

/wit̚˦˥.tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

นอกแบบ, นอกทาง, (เกินวิสัยปรกติ)

พวกเด็ก ๆ ชอบเล่นวิตถาร


ความวิตถาร

ความ + วิตถาร

คฺวาม-วิด-ถาน

คำอาการนามของ วิตถาร


การสาธยาย

การ + สาธยาย

กาน-สา-ทะ-ยาย

กาน-สาด-ทะ-ยาย

คำอาการนามของ สาธยาย


ความวิลิศมาหรา

ความ + วิลิศมาหรา

คฺวาม-วิ-ลิด-สะ-มา-หฺรา

/kʰwaːm˧.wi˦˥.lit̚˦˥.sa˨˩.maː˧.raː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ วิลิศมาหรา


อิดโรย

อ่อนเพลีย, อ่อนแรง, ไม่สดชื่น, ละเหี่ย


ความอิดโรย

ความ + อิดโรย

คฺวาม-อิด-โรย

คำอาการนามของ อิดโรย


การขยาย

กาน-ขะ-หฺยาย

คำอาการนามของ ขยาย


นั่งหัวโต๊ะ

นั่ง + หัว + โต๊ะ

นั่ง-หัว-โต๊ะ

/naŋ˥˩.hua̯˩˩˦.toʔ˦˥/^((สัมผัส))

ทำหน้าที่เป็นประธานหรือหัวแรงในการดำเนินกิจกรรมบางอย่าง


สเต็ก

ยืมมาจากอังกฤษ steak

รูปที่สะกดผิดของ สเต๊ก


ความเกร่อ

ความ + เกร่อ

คฺวาม-เกฺร่อ

คำอาการนามของ เกร่อ


ลัด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ລັດ (ลัด), ไทใหญ่ လတ်း (ลั๊ต)

ตัดตรงไปเพื่อย่นทางย่นเวลา

เดินลัดสนาม

ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้เร็วขึ้นกว่าปรกติ

เรียนลัด

ลัดขั้นตอน


ลัด

ผลิออก, แตกออก, (ใช้แก่ต้นไม้ที่เริ่มตั้งตัวผลิใบอ่อน)

ต้นไม้ลัดใบ


การลัด

คำอาการนามของ ลัด


การเถลไถล

การ + เถลไถล

กาน-ถะ-เหฺล-ถะ-ไหฺล

/kaːn˧.tʰa˨˩.leː˩˩˦.tʰa˨˩.laj˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เถลไถล


โปสต์การ์ด

ยืมมาจากอังกฤษ postcard; การสะกดเช่นนี้มาจากพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน

โป๊ด-สะ-ก๊าด

/poːt̚˦˥.kaːt̚˦˥/^((สัมผัส))


โปสต์การ์ด

โป๊ด-สะ-ก๊าด

/poːt̚˦˥.kaːt̚˦˥/^((สัมผัส))

เรียกขนาดภาพถ่ายเป็นต้น ที่มีความกว้างยาวประมาณ 3'×5' ว่า ขนาดโปสต์การ์ด


เจ้ายศ

/t͡ɕaːw˥˩.jot̚˦˥/^((สัมผัส))

ถือยศถือศักดิ์


ความเจ้ายศ

ความ + เจ้ายศ

คฺวาม-จ้าว-ยด

คำอาการนามของ เจ้ายศ


เจ้ายศเจ้าอย่าง

เจ้า + ยศ + เจ้า + อย่าง

ความเจ้ายศเจ้าอย่าง (noun-from-adj)

จ้าว-ยด-จ้าว-หฺย่าง

/t͡ɕaːw˥˩.jot̚˦˥.t͡ɕaːw˥˩.jaːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ถือยศถือศักดิ์


ความเจ้ายศเจ้าอย่าง

ความ + เจ้ายศเจ้าอย่าง

คฺวาม-จ้าว-ยด-จ้าว-หฺย่าง

/kʰwaːm˧.t͡ɕaːw˥˩.jot̚˦˥.t͡ɕaːw˥˩.jaːŋ˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เจ้ายศเจ้าอย่าง


เถไถ

/tʰeː˩˩˦.tʰaj˩˩˦/^((สัมผัส))

เถลไถล, เที่ยวแวะโน่นแวะนี่


การเถไถ

/kaːn˧.tʰeː˩˩˦.tʰaj˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เถไถ


หล้า

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หล้า, ลาว ຫຼ້າ (หล้า), คำเมือง ᩉᩖ᩶ᩣ (หล้า), เขิน ᩉᩖ᩶ᩣ (หล้า); เทียบจีนเก่า土 (OC *l̥ʰaːʔ, *l'aːʔ)

/laː˥˩/^((สัมผัส))

โลก, แผ่นดิน


สังสารวัฏ

ยืมมาจากบาลี สํสารวฏฺฏ; เทียบเท่า สังสาร + วัฏ

สัง-สา-ระ-วัด

/saŋ˩˩˦.saː˩˩˦.ra˦˥.wat̚˦˥/^((สัมผัส))

การเวียนว่ายตายเกิด


สงสารวัฏ

ยืมมาจากบาลี สํสารวฏฺฏ; เทียบเท่า สงสาร + วัฏ

สง-สา-ระ-วัด

/soŋ˩˩˦.saː˩˩˦.ra˦˥.wat̚˦˥/^((สัมผัส))

การเวียนว่ายตายเกิด


อุเบกขา

ยืมมาจากบาลี อุเปกฺขา, จากสันสกฤต उपेक्षा (อุเปกฺษา)

/ʔu˨˩.beːk̚˨˩.kʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

ความวางใจเฉยอยู่

ความเที่ยงธรรม

ความวางตัวเป็นกลาง


มุทิตา

ยืมมาจากบาลี มุทิตา, จากสันสกฤต मुदिता (มุทิตา)

ความมีจิตพลอยยินดีในลาภยศสรรเสริญสุขของผู้อื่น


ความปัญญาอ่อน

ความ + ปัญญาอ่อน

คฺวาม-ปัน-ยา-อ่อน

คำอาการนามของ ปัญญาอ่อน


บุทคล

ยืมมาจากสันสกฤต पुद्गल (ปุทฺคล)


การผัดวันประกันพรุ่ง

การ + ผัดวันประกันพรุ่ง

กาน-ผัด-วัน-ปฺระ-กัน-พฺรุ่ง

/kaːn˧.pʰat̚˨˩.wan˧.pra˨˩.kan˧.pʰruŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ผัดวันประกันพรุ่ง

th-การผัดวันประกันพรุ่ง-th-noun-qjXkPIa~


ทุกข

ยืมมาจากบาลี ทุกฺข

[เสียงสมาส]
ทุก-ขะ-

ความยากลำบาก, ความไม่สบายกายไม่สบายใจ, ความทนได้ยาก, ความทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้


ทุกข์

ยืมมาจากบาลี ทุกฺข, จากสันสกฤต दुःख (ทุะข)

/tʰuk̚˦˥/^((สัมผัส))


ทุกข์

/tʰuk̚˦˥/^((สัมผัส))

ยากลำบาก, ไม่สบายกายไม่สบายใจ


ความทุกข์

ความ + ทุกข์

คำอาการนามของ ทุกข์


ออกทุกข์

/ʔɔːk̚˨˩.tʰuk̚˦˥/^((สัมผัส))

เลิกไว้ทุกข์


การออกทุกข์

การ + ออกทุกข์

/kaːn˧.ʔɔːk̚˨˩.tʰuk̚˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ออกทุกข์


เศวดีภ

ยืมมาจากสันสกฤต श्वेत (ศฺเวต) + इभ (อิภ)

/sa˨˩.weː˩˩˦.diːp̚˨˩/^((สัมผัส))


ปลดทุกข์

ทำให้หมดทุกข์

เยี่ยวหรือขี้


การปลดทุกข์

การ + ปลดทุกข์

กาน-ปฺลด-ทุก

คำอาการนามของ ปลดทุกข์


ผู้สร้างสรรค์

ผู้ + สร้างสรรค์

พู่-ซ่าง-สัน

/pʰuː˥˩.saːŋ˥˩.san˩˩˦/^((สัมผัส))

ผู้ทำหรือผู้ก่อให้เกิดงาน โดยความคิดริเริ่มของตนเอง


การสร้างฐานะ

การ + สร้างฐานะ

กาน-ซ่าง-ถา-นะ

/kaːn˧.saːŋ˥˩.tʰaː˩˩˦.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สร้างฐานะ


แผ่เมตตา

/pʰɛː˨˩.meːt̚˥˩.taː˧/^((สัมผัส))

ปรารถนาให้ผู้อื่นมีความสุข


การแผ่เมตตา

การ + แผ่เมตตา

กาน-แผ่-เมด-ตา

/kaːn˧.pʰɛː˨˩.meːt̚˥˩.taː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แผ่เมตตา


การชักว่าว

การ + ชักว่าว

กาน-ชัก-ว่าว

กาน-ชัก-เว่า

คำอาการนามของ ชักว่าว


ความเซอะ

/kʰwaːm˧.sɤʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เซอะ


ทัพ

ยืมมาจากเขมรเก่า ទប្ប (ทปฺป); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ទ័ព (ทัพ), มอญ ဒပ် (ทป์)

/tʰap̚˦˥/^((สัมผัส))


ทัพ

ยืมมาจากบาลี ทพฺพ; เทียบสันสกฤต द्रव्य (ทฺรวฺย)

[เสียงสมาส]
ทับ-พะ-

สมบัติ, เงิน, เครื่องใช้ต่าง ๆ


ทัพพะ

/tʰap̚˦˥.pʰaʔ˦˥/^((สัมผัส))

สมบัติ, เงิน, เครื่องใช้ต่าง ๆ


กติโกง

การหลอมคำ ของ กติกา + โกง

กฎเกณฑ์ที่ตั้งขึ้นเพื่อให้ตนเองหรือพวกพ้องได้เปรียบ


มิตรภาพ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

มิด-ตฺระ-พาบ

ความเป็นเพื่อน, ความเป็นมิตร

ทั้งสองฝ่ายต่างมีมิตรภาพที่ดีต่อกัน


มิตรภาพ

คำวิสามานยนาม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

มิด-ตฺระ-พาบ

ชื่อเรียกของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2 ซึ่งมุ่งสู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา


อมฤตยู

ยืมมาจากเขมร អម្រឹត្យុ (อมฺรึตฺยุ), จากสันสกฤต अमृत्यु (อมฺฤตฺยุ, “ความไม่ตาย”); เทียบเท่า อ + มฤตยู

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อะ-มะ-รึด-ตะ-ยู

ความไม่ตาย, ความยั่งยืน


มฤตยู

ยืมมาจากเขมร ម្រឹត្យុ (มฺรึตฺยุ), จากสันสกฤต मृत्यु (มฺฤตฺยุ, “ความตาย”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

มะ-รึด-ตะ-ยู

ชื่อหนึ่งของดาวยูเรนัส


มองการณ์ไกล

มอง + การณ์ + ไกล

มอง-กาน-ไกฺล

ใช้ประสบการณ์หรือเหตุผลคาดคะเนเหตุการณ์ในอนาคตได้ใกล้เคียงหรือแม่น


ดกดื่น

/dok̚˨˩.dɯːn˨˩/^((สัมผัส))

มากมาย, มากหลาย, มีอยู่ทั่วไป, ดาษดื่น

มีผลเล็กขึ้นอยู่ดกดื่น

ต้นมะนาวที่ดกดื่นอยู่แถวนี้


ความดกดื่น

ความ + ดกดื่น

คฺวาม-ดก-ดื่น

คำอาการนามของ ดกดื่น


เหลือเฟือ

เหลือ + เฟือ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຫຼືອເຟືອ (เหลือเฟือ)

/lɯa̯˩˩˦.fɯa̯˧/^((สัมผัส))

มากเกินพอดี, มากเกินต้องการ

มีเวลาว่างเหลือเฟือ

พลังอันเหลือเฟือ


เฟื่อ

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วงแบบจั่วเจียง fwez (เฟือ "ช่วยเหลือ")

/fɯa̯˥˩/^((สัมผัส))

เกื้อกูล, อุดหนุน


วงศ

ยืมมาจากสันสกฤต वंश (วํศ); เทียบบาลี วํส

พงศ
พงศ์
วงศ์
วังศะ

[เสียงสมาส]
วง-สะ-

เชื้อสาย, เหล่ากอ, ตระกูล


พงศ

พงศ์
วงศ
วงศ์
วังศะ

[เสียงสมาส]
พง-สะ-

เชื้อสาย, เหล่ากอ, ตระกูล


วงก์

ยืมมาจากบาลี วงฺก; เทียบสันสกฤต वक्र (วกฺร)


วงก์

คด, โค้ง, ลดเลี้ยว

คดโกง, ไม่ซื่อตรง


วังศะ

พงศ
พงศ์
วงศ
วงศ์

เชื้อสาย, เหล่ากอ, ตระกูล


วงศา

แผลงมาจาก วงศ, จากสันสกฤต वंश (วํศ)

/woŋ˧.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

เชื้อสาย, เหล่ากอ, ตระกูล


กงเวียน

วงเวียน (อุปกรณ์)


วัฏสงสาร

วัฏ + สงสาร; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩅᨭ᩠ᨭᩈᩫ᩠ᨦᩈᩣ᩠ᩁ (วฏฏส็งสาร)/ᩅᨭ᩠ᨭᩈᩘᩈᩣ᩠ᩁ (วฏฏสงสาร), ลาว ວັດຕະສົງສານ (วัดตะส็งสาน), เขิน ᩅᨭ᩠ᨭᩈᩫ᩠ᨦᩈᩣ᩠ᩁ (วฏฏส็งสาร), เขมร វដ្ដសង្សារ (วฎฺฎสงฺสาร)

วัด-ตะ-สง-สาน

การเวียนว่ายตายเกิด


วัฏ

จากบาลี วฏฺฏ; เทียบสันสกฤต वृत्त (วฺฤตฺต)

[เสียงสมาส]
วัด-ตะ-

การหมุน, การเวียนไป, รอบของการเวียนว่ายตายเกิด


วัฏ

[เสียงสมาส]
วัด-ตะ-


ฝุ่นเมือง

ฝุ่น + เมือง

ประชาชน, พลเมือง, ไพร่ฟ้า


ฮ่า ๆ

เลียนเสียงธรรมชาติ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

๕๕๕

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ก๊าก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ขิก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คัก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คั่ก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คั่ก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คิก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คิกคัก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ถถถ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ห้า ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หึ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หึ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หุ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หุยฮา

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

แหะ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

แหะ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

อิ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

เอิ๊ก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

เอิ๊กอ๊าก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ฮ่า ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ฮิ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

/haː˥˩.haː˥˩/^((สัมผัส))

เสียงที่เปล่งออกมาขณะหัวเราะ


เลิ่กลั่ก

คำกริยาวิเศษณ์

/lɤk̚˥˩.lak̚˥˩/^((สัมผัส))

แสดงอาการทำหน้าตาตื่นเพราะอัศจรรย์ใจ แปลกใจ หรือตกใจ เป็นต้น


ความเลิ่กลั่ก

ความ + เลิ่กลั่ก

คฺวาม-เลิ็่ก-ลั่ก

คำอาการนามของ เลิ่กลั่ก


ความล่อกแล่ก

ความ + ล่อกแล่ก

คฺวาม-ล็่อก-แล็่ก

/kʰwaːm˧.lɔk̚˥˩.lɛk̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ล่อกแล่ก


ปจด.

bpɔɔ-jɔɔ-dɔɔ

/pɔː˧.t͡ɕɔː˧.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ประจำเดือน


ปสก.

bpɔɔ-sɔ̌ɔ-gɔɔ

/pɔː˧.sɔː˩˩˦.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ประสบการณ์


ปสด.

bpɔɔ-sɔ̌ɔ-dɔɔ

/pɔː˧.sɔː˩˩˦.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ประสาทแดก


ประจำเดือน

ประจำ + เดือน

ต่อมโลหิต

อรรถาภิธาน:ระดู

ประจำเดือน

อรรถาภิธาน:ระดู

ไฟแดง

อรรถาภิธาน:ระดู

เมนส์

อรรถาภิธาน:ระดู

รอบเดือน

อรรถาภิธาน:ระดู

ระดู

อรรถาภิธาน:ระดู

เลือดล้างหน้า

อรรถาภิธาน:ระดู

เลือดเสีย

อรรถาภิธาน:ระดู

วันนั้นของเดือน

อรรถาภิธาน:ระดู

อุหลบ

อรรถาภิธาน:ระดู

ปฺระ-จำ-เดือน


ประจำเดือน

ประจำ + เดือน

ปฺระ-จำ-เดือน

ที่จัดหรือทำขึ้นเป็นประจำทุกเดือน


ชายพก

/t͡ɕʰaːj˧.pʰok̚˦˥/^((สัมผัส))

ริมผ้านุ่งที่ดึงรวบขึ้นมาไขว้กัน เหน็บไว้ที่บริเวณสะดือ แล้วดึงชายข้างใดข้างหนึ่งให้ยาวกว่า มีลักษณะคล้ายถุงเล็ก ๆ เหน็บไว้ที่เอว ใส่เงินหรือหมากเป็นต้นได้


แมงกะพรุน

แมง-กะ-พฺรุน

ชื่อสัตว์น้ำไม่มีกระดูกสันหลัง ใสคล้ายวุ้น ด้านบนเป็นวงโค้งคล้ายร่ม ด้านล่างตอนกลางเป็นอวัยวะทำหน้าที่กินและย่อยอาหาร มีหลายชนิด


ทศกรรณ

คำวิสามานยนาม

รูปที่สะกดผิดของ ทศกัณฐ์


ทศกัณฑ์

คำวิสามานยนาม

รูปที่สะกดผิดของ ทศกัณฐ์


ทศกรรณฐ์

คำวิสามานยนาม

รูปที่สะกดผิดของ ทศกัณฐ์


ทศกรรฐ์

คำวิสามานยนาม

รูปที่สะกดผิดของ ทศกัณฐ์


ศักย์

ยืมมาจากสันสกฤต शक्य (ศกฺย)


ศักย์

ยืมมาจากสันสกฤต शक्य (ศกฺย)

พลังงานที่ใช้ดันกระแสไฟฟ้า ณ จุดใดจุดหนึ่ง มีหน่วยเป็นโวลต์


ศักยะ

ยืมมาจากสันสกฤต शक्य (ศกฺย)


ศักยะ

ยืมมาจากสันสกฤต शक्य (ศกฺย)


ศักย

ยืมมาจากสันสกฤต शक्य (ศกฺย)

[เสียงสมาส]
สัก-กะ-ยะ-


การอำนวย

คำอาการนามของ อำนวย


รับหน้าเสื่อ

รับ + หน้า + เสื่อ

รับ-น่า-เสื่อ

/rap̚˦˥.naː˥˩.sɯa̯˨˩/^((สัมผัส))

ทำหน้าที่เป็นหัวเบี้ย เช่นในการเล่นถั่วโปซึ่งสมัยก่อนมักปูเสื่อลำแพนเล่นกัน

ทำหน้าที่เป็นหัวหน้า


ดวล

ยืมมาจากอังกฤษ duel

ต่อสู้, ประลองฝีมือ, แข่งขัน (แบบตัวต่อตัว)


การดวล

คำอาการนามของ ดวล


การสำแดง

คำอาการนามของ สำแดง


การเบิ่ง

/kaːn˧.bɤŋ˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เบิ่ง


เย้ว

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอังกฤษ yell

ตะโกน, โห่, ร้อง, แผดเสียง


การย่อง

/kaːn˧.jɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ย่อง


แดดเดียว

การตากของไว้กลางแดดเพียงวันเดียว

เสื้อบาง ๆ อย่างนี้ ตากแดดเดียวก็แห้ง

เรียกเนื้อสัตว์เช่นเนื้อหมู เนื้อวัว หรือปลา ที่เคล้าเกลือหรือน้ำปลา ตากแดดจัด ๆ เพียงวันเดียว ว่า เนื้อแดดเดียว ปลาแดดเดียว


ภากร

ยืมมาจากบาลี ภากร

/pʰaː˧.kɔːn˧/^((สัมผัส))


การเท้า

คำอาการนามของ เท้า


การรม

คำอาการนามของ รม


การถีบ

คำอาการนามของ ถีบ


ตื้บ

แผลงมาจาก กระทืบ

/tɯːp̚˥˩/^((สัมผัส))

กระทืบ (ในการชกต่อย)


คฤสตศักราช

คำวิสามานยนาม

คฺริด-ตะ-สัก-กะ-หฺราด

/kʰrit̚˦˥.ta˨˩.sak̚˨˩.ka˨˩.raːt̚˨˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ คริสต์ศักราช

ขอพระราชทานกราบบังคมทูลพระกรุณามาแต่ ณ วันพฤหัสบดี แรม ๘ ค่ำ เดือน ๒ ปีวอก ฉศก ศักราช ๑๒๔๖
ตรงวันที่ ๘ เดือนเยนนุอารี คฤสตศักราช ๑๘๘๕ ๚


การข่ม

คำอาการนามของ ข่ม


ผลข้างเคียง

ผล + ข้าง + เคียง

ผน-ค่าง-เคียง

/pʰon˩˩˦.kʰaːŋ˥˩.kʰia̯ŋ˧/^((สัมผัส))

ผลที่ได้รับจากสิ่งหนึ่งและส่งผลอีกสิ่งหนึ่งตามมา

วัคซีนมีผลข้างเคียงที่เราไม่ได้คาดคิด


โศผะ

ยืมมาจากสันสกฤต शोफ (โศผ)

/soː˩˩˦.pʰaʔ˨˩/^((สัมผัส))

ความบวม, ความพอง (ใช้อธิบายอาการของโรค)


ความบวม

คำอาการนามของ บวม


อรรฆย์

ยืมมาจากสันสกฤต अर्घ्य (อรฺฆฺย)

/ʔak̚˨˩/^((สัมผัส))

มีค่า, มีราคา


อรรฆ

ยืมมาจากสันสกฤต अर्घ (อรฺฆ); ร่วมรากกับ ราคา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
อัก-คะ-

/ʔak̚˨˩/^((สัมผัส))


วยัสย์

ยืมมาจากสันสกฤต वयस्य (วยสฺย)

ผู้รุ่นราวคราวเดียวกัน

เพื่อน, เกลอ, สหาย


มุคธ์

ยืมมาจากสันสกฤต मुग्ध (มุคฺธ)

ไม่รู้เดียงสา


กษีรารณพ

ยืมมาจากสันสกฤต क्षीरार्णव (กฺษีรารฺณว); เทียบเท่า กษีร (“น้ำนม”) + อรรณพ (“ทะเล; มหาสมุทร”)

กะ-สี-รา-ระ-นบ

/ka˨˩.siː˩˩˦.raː˧.ra˦˥.nop̚˦˥/^((สัมผัส))

เทพปกรณัมฮินดู


ดอก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓloːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨯᩬᨠ (ดอก), ลาว ດອກ (ดอก), ไทลื้อ ᦡᦸᧅᧈ (ด่อ̂ก), ไทดำ ꪚꪮꪀ (บอก), ꪒꪮꪀ (ดอก), ไทใหญ่ မွၵ်ႇ (ม่อ̂ก), ဝွၵ်ႇ (ว่อ̂ก), ไทใต้คง ᥛᥩᥐᥱ (ม่อ̂ก), พ่าเก မွက် (มอ̂ก์), อาหม 𑜉𑜨𑜀𑜫 (มอ̂ก์), 𑜈𑜨𑜀𑜫 (บอ̂ก์), จ้วงแบบหนง ndog, จ้วงแบบจั่วเจียง ndok (ดอก) (Jingxi) หรือ mbyok (บลอก) (Daxin); ร่วมรากกับ กระบอก and ตระบอก ในความหมาย “ดอกไม้”

กรรณิกา

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

กระบอก

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

กะบัง

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

กำบัง

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

กุสุม

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

กุสุมา

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

กุสุมาลย์

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

โกศ

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

โกสุม

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

จราว

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

จาว

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

ดอก

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

ดอกไม้

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

ตระบอก

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

บุปผ

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

บุปผะ

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

บุปผา

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

บุปผชาติ

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

บุษบ

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

บุษบง

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

บุษบัน

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

บุษบา

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

บุษป

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

บุษปะ

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

บุหงัน

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

บุหงา

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

ประลมพ์

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

ปลี

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

ปสพ

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

ปุปผะ

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

ผกา

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

พบู

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

พเยีย

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

พันลอก

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

มาลย์

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

มาลา

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

มาลี

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

มุกุละ

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

ศิถี

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

สร้อย

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

สะการะ

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

สะบู

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

สุมนะ

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

สุมนา

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

สุมาลี

อรรถาภิธาน:ดอกไม้

/dɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ส่วนหนึ่งของต้นไม้ที่ผลิออกจากต้นหรือกิ่ง มีหน้าที่ทำให้เกิดผลและเมล็ดเพื่อสืบพันธุ์ มีเกสรและเรณูเป็นเครื่องสืบพันธุ์

ลวดลายบนผืนผ้าเป็นต้น ที่มีลักษณะเป็นดอกเป็นดวง


ฟุน

เทียบจีนยุคกลาง憤 (MC bjunX, “ไม่พอใจ, โกรธเคือง”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฟุน, ลาว ຟຸນ (ฟุน)

ลุกฮือ (ใช้แก่ไฟ)

โกรธเป็นไฟ, โกรธจัด


การขาดทุน

การ + ขาดทุน

คำอาการนามของ ขาดทุน


การเขี่ย

คำอาการนามของ เขี่ย


การคู้

คำอาการนามของ คู้


การคุ้ย

คำอาการนามของ คุ้ย


การติดตาม

การ + ติดตาม

คำอาการนามของ ติดตาม


การท้า

คำอาการนามของ ท้า


การโถม

คำอาการนามของ โถม


การเผื่อ

/kaːn˧.pʰɯa̯˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เผื่อ


ความปริ่ม

ความ + ปริ่ม

คฺวาม-ปฺริ่ม

คำอาการนามของ ปริ่ม


การแหกกฎ

คำอาการนามของ แหกกฎ


การเสียดสี

การ + เสียดสี

กาน-เสียด-สี

คำอาการนามของ เสียดสี


การเหม่อ

/kaːn˧.mɤː˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เหม่อ


ทะเยอทะยาน

ไม่ทราบรากศัพท์

การทะเยอทะยาน (abstract-noun)
ความทะเยอทะยาน (abstract-noun)

ทะ-เยอ-ทะ-ยาน

อยากมีฐานะหรือความเป็นอยู่สูงขึ้นกว่าเก่า


การดิ้นรน

การ + ดิ้นรน

คำอาการนามของ ดิ้นรน


ซับ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊັບ (ซับ), คำเมือง ᨪᩢ᩠ᨷ (ซับ), จ้วงแบบจั่วเจียง saep (ซับ)

เอาของเช่นผ้าหรือกระดาษทาบลงที่น้ำหรือที่เปียกหรือสิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้นเพื่อให้ดูดน้ำขึ้นมาหรือเพื่อให้แห้ง

ซับเหงื่อ

ซึมซาบ, กำซาบ


ซับ

สีที่ใช้รองในกระเปาะแหวนในการฝังเพชรหรือพลอย

เรียกกระดาษที่ใช้ซับหมึกให้แห้ง ว่า กระดาษซับ

เรียกที่ที่มีน้ำซึมซาบอยู่ภายใต้ ว่า ที่น้ำซับ


ซับ

ยืมมาจากอังกฤษ sub ตัดมาจาก subtitle

ข้อความแสดงประกอบขณะเล่นภาพยนตร์ ซึ่งอาจเป็นคำพูดหรือคำบรรยายภาพ และอาจต่างภาษาก็ได้


การซับ

คำอาการนามของ ซับ


ความชอบธรรม

ความ + ชอบธรรม

คฺวาม-ชอบ-ทำ

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰɔːp̚˥˩.tʰam˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ชอบธรรม


ออกทะเล

/ʔɔːk̚˨˩.tʰa˦˥.leː˧/^((สัมผัส))

ออกไปนอกชายฝั่งทะเลด้วยเรือเป็นต้น

แสดงความคิดเห็นที่ไม่เกี่ยวกับเรื่องหรือเหตุการณ์ขณะนั้นหรือที่แปลกประหลาดอย่างยิ่ง


การออกทะเล

การ + ออกทะเล

กาน-ออก-ทะ-เล

/kaːn˧.ʔɔːk̚˨˩.tʰa˦˥.leː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ออกทะเล


หลักเมือง

หลัก + เมือง

လၵ်းမိူင်း

เสาตั้งเป็นเครื่องหมายว่าจะตั้งเมืองที่นั้น

/lak̚˨˩.mɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

(เสา~) เสาหินหรือไม้เป็นต้น ยกตั้งเป็นเครื่องหมายว่าจะตั้งเมืองที่นั้นแน่นอน


หลักเมือง

คำวิสามานยนาม

หลัก + เมือง

/lak̚˨˩.mɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์


สนทนา

เทียบบาลี สํสนฺทนา (“การเทียบเคียงกัน”)

พูดคุย, ปรึกษาหารือ, โต้ตอบ


น้ำแข็งแห้ง

แปลตรงตัวจากอังกฤษ dry ice ซึ่งเคยเป็นเครื่องหมายการค้าของ DryIce Corporation of America; เทียบเท่า น้ำแข็ง + แห้ง

น้ำ-แข็ง-แฮ่ง

/nam˦˥.kʰɛŋ˩˩˦.hɛːŋ˥˩/^((สัมผัส))

คาร์บอนไดออกไซด์ซึ่งอยู่ในสภาพเป็นของแข็ง เย็นจัด ลักษณะคล้ายน้ำแข็ง ใช้ประโยชน์เป็นตัวทำความเย็น

น้ำแข็งก้อนเล็ก ๆ ใส่แก้วเป็นต้น ไม่ใส่น้ำ


การค้าขาย

การ + ค้าขาย

/kaːn˧.kʰaː˦˥.kʰaːj˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ค้าขาย


ความมุ่งมั่น

ความ + มุ่งมั่น

คฺวาม-มุ่ง-มั่น

คำอาการนามของ มุ่งมั่น


การมุ่งมั่น

การ + มุ่งมั่น

กาน-มุ่ง-มั่น

คำอาการนามของ มุ่งมั่น


การออกแรง

การ + ออกแรง

/kaːn˧.ʔɔːk̚˨˩.rɛːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ออกแรง


เรี่ยวแรง

เรี่ยว + แรง

/ria̯w˥˩.rɛːŋ˧/^((สัมผัส))


การหม่า

คำอาการนามของ หม่า


เฬี้ยง

/lia̯ŋ˦˥/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เลี้ยง


ระยะทาง

ᨤᩣ᩠ᩅᨴᩤ᩠ᨦ

ความไกลระหว่างสองจุด

ᥑᥣᥝᥰᥖᥣᥒᥰ

ความไกลระหว่างสองจุด

ᦆᦱᧁᦑᦱᧂ

ความไกลระหว่างสองจุด

ၶၢဝ်းတၢင်း

ความไกลระหว่างสองจุด

ໄລຍະທາງ

ความไกลระหว่างสองจุด

ໄລຍະຫ່າງ

ความไกลระหว่างสองจุด

ຄາວທາງ

ความไกลระหว่างสองจุด

ความไกลระหว่างสองจุด, ระยะที่เดินทางได้


ผู้เชี่ยวชาญ

ผู้ + เชี่ยวชาญ

專家

ผู้มีความรู้เชี่ยวชาญในด้านเฉพาะ

专家

ผู้มีความรู้เชี่ยวชาญในด้านเฉพาะ

ຜູ້ຊ່ຽວຊານ

ผู้มีความรู้เชี่ยวชาญในด้านเฉพาะ

expert

ผู้มีความรู้เชี่ยวชาญในด้านเฉพาะ

ผู้-เชี่ยว-ชาน

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰia̯w˥˩.t͡ɕʰaːn˧/^((สัมผัส))

ผู้มีความรู้เชี่ยวชาญในด้านเฉพาะ

ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐกิจ


การโขกสับ

การ + โขกสับ

คำอาการนามของ โขกสับ


ได้ดี

ᨯᩱ᩶ᨯᩦ

ประสบความสำเร็จในชีวิต

成功

ประสบความสำเร็จในชีวิต

ᦺᦡᧉᦡᦲ

ประสบความสำเร็จในชีวิต

လႆႈလီ

ประสบความสำเร็จในชีวิต

ໄດ້ດີ

ประสบความสำเร็จในชีวิต

เจริญก้าวหน้า (ใช้แก่บุคคล), ประสบความสำเร็จ


หนวกหู

ບົນຫູ

รำคาญหูเพราะเสียงดังอื้ออึง

/nua̯k̚˨˩.huː˩˩˦/^((สัมผัส))

รำคาญหูเพราะเสียงดังอื้ออึง


หนวกหู

คำกริยาวิเศษณ์

/nua̯k̚˨˩.huː˩˩˦/^((สัมผัส))


ติดงาน

ຄາວຽກ

มีงานค้างต้องทำ

มีงานค้างต้องทำ และปลีกตัวไม่ได้


เดินหน้า

/dɤːn˧.naː˥˩/^((สัมผัส))

เดินไปข้างหน้า

เดินหน้าจัดกิจกรรมและกระตุ้นกำลังซื้อต่อเนื่อง

เดินหน้านโยบายลดค่าโดยสารรถไฟฟ้า


ปฏิรูป

ยืมมาจากบาลี ปฏิรูป; เทียบเท่า ปฏิ + รูป

改革

ปรับปรุงให้เหมาะสมหรือให้ดีขึ้น, ค่อย ๆ เปลี่ยนแปลง

[เสียงสมาส]
ปะ-ติ-รู-ปะ-

ปฏิรูปบ้านเมือง


ปฏิรูป

[เสียงสมาส]
ปะ-ติ-รู-ปะ-

ปฏิรูปเทส

มิตรปฏิรูป


การยืนหยัด

การ + ยืนหยัด

กาน-ยืน-หฺยัด

คำอาการนามของ ยืนหยัด


ขยันหมั่นเพียร

ขยัน + หมั่น + เพียร

ความขยันหมั่นเพียร (noun-from-adj)

努力

พยายามตั้งใจทำ

ດຸໝັ່ນຂະຫຍັນພຽນ

พยายามตั้งใจทำ

ขะ-หฺยัน-หฺมั่น-เพียน

มีมานะอุตสาหะ, พยายามตั้งใจทำ


สนามรบ

ပၢင်တိုၵ်း

พื้นที่ที่ใช้เพื่อสู้รบกันของคู่ศึก

battlefield

พื้นที่ที่ใช้เพื่อสู้รบกันของคู่ศึก

ยุทธภูมิ

อรรถาภิธาน:สนามรบ

รงค

อรรถาภิธาน:สนามรบ

รงค์

อรรถาภิธาน:สนามรบ

รณเกษตร

อรรถาภิธาน:สนามรบ

รณภู

อรรถาภิธาน:สนามรบ

รณภูมิ

อรรถาภิธาน:สนามรบ

รณรงค์

อรรถาภิธาน:สนามรบ

รณสถาน

อรรถาภิธาน:สนามรบ

สนามรบ

อรรถาภิธาน:สนามรบ

สมรภูมิ

อรรถาภิธาน:สนามรบ

อชิระ

อรรถาภิธาน:สนามรบ

บริเวณที่ใช้เพื่อสู้รบกันของคู่สงคราม


ครุย

ชายผ้าที่ทำให้รุ่ยเป็นเส้น ๆ, ชายครุย ก็ว่า

ชื่อเสื้อจำพวกหนึ่ง ใช้สวมหรือคลุม มีหลายชนิด ใช้เป็นเครื่องประกอบเกียรติยศหรือแสดงหน้าที่ในพิธีการหรือแสดงวิทยฐานะ


ระรัว

คำกริยาวิเศษณ์

คำซ้ำ ของ รัว แบบอัพภาส

รัว ๆ, สั่นถี่ ๆ, สั่นสะท้าน


實現

ทำให้กลายเป็นจริง, นำไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม, นำไปสู่การปฏิบัติจริง


ความเอนเอียง

ความ + เอนเอียง

คฺวาม-เอน-เอียง

คำอาการนามของ เอนเอียง


การเอนเอียง

การ + เอนเอียง

กาน-เอน-เอียง

คำอาการนามของ เอนเอียง


ความเอียงเอน

ความ + เอียงเอน

คฺวาม-เอียง-เอน

คำอาการนามของ เอียงเอน


การเอียงเอน

การ + เอียงเอน

กาน-เอียง-เอน

คำอาการนามของ เอียงเอน


ความฉุกเฉิน

ความ + ฉุกเฉิน

คฺวาม-ฉุก-เฉิน

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰuk̚˨˩.t͡ɕʰɤːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ฉุกเฉิน


ตูม

คำวิสามานยนาม

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา


ตูม

ไม่บาน, ยังไม่บาน

บัวตูมบัวบาน


ตูม

เลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงดังเช่นนั้น

โดดน้ำดังตูม

เสียงปืนใหญ่ดังตูม


ความตูม

คำอาการนามของ ตูม


การรุน

คำอาการนามของ รุน


โขลง

ยืมมาจากเขมร ខ្លោង (ขฺโลง, “หัวหน้า; ผู้นำ; จ่าฝูง”) (ในคำว่า មេខ្លោង (เมขฺโลง, “ช้างตัวเมียที่เป็นจ่าฝูง”))

/kʰloːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ฝูง (ใช้เฉพาะช้าง)


โขลง

/kʰloːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ฝูง (ใช้เฉพาะช้าง)


โขลง

/kʰloːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

มีกลิ่นเหม็นอย่างเนื้อเน่าที่ค้างหลายวัน


การเกี่ยว

การ + เกี่ยว

คำอาการนามของ เกี่ยว


ความร่าเริง

ความ + ร่าเริง

คฺวาม-ร่า-เริง

/kʰwaːm˧.raː˥˩.rɤːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ร่าเริง


ความงอม

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/kʰwaːm˧.ŋɔːm˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ งอม


การจำลอง

คำอาการนามของ จำลอง


…แล้ว…เล่า

… + แล้ว + … + เล่า

…-แล้ว-…-เล่า

ทีละ, แต่ละ, ทุก ๆ

คนแล้วคนเล่า

ครั้งแล้วครั้งเล่า

วันแล้ววันเล่า

ปีแล้วปีเล่า


…แล้ว…เล่า

คำกริยาวิเศษณ์

… + แล้ว + … + เล่า

…-แล้ว-…-เล่า

ยังกระทำหรือเป็นเช่นนั้นอยู่

รอแล้วรอเล่า

ซ้ำแล้วซ้ำเล่า


คุ

/kʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))

ไหม้ระอุอยู่ข้างในอย่างไฟที่ไหม้ขอนไม้ระอุอยู่ข้างใน


คุ

/kʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))

ถูกคุ


การคุ

คำอาการนามของ คุ


ตุ่น

ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ในวงศ์ Talpidae รูปร่างคล้ายหนูตะเภา ลำตัวอ้วนป้อม หัวเล็ก ตาเล็กมาก จมูกแหลม ขนอ่อนนุ่ม เล็บตีนหน้ายาวใหญ่เห็นได้ชัด ขุดรูเป็นที่อยู่อาศัย กินพืช, ติ่ง ก็เรียก


ตุ่น

สีมัว ๆ อย่างสีเทาหม่น ๆ


บรรดา

ทั้งหลาย, ทั้งปวง, ทั้งหมด, (มักใช้อยู่ข้างหน้า)

บรรดามนุษย์

บรรดาทรัพย์สมบัติที่มีอยู่


อินทร์

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต इन्द्र (อินฺทฺร); เทียบบาลี อินฺท

โกษีย์

อรรถาภิธาน:อินทร์

โกสินทร์

อรรถาภิธาน:อินทร์

โกสีย์

อรรถาภิธาน:อินทร์

เทพบดี

อรรถาภิธาน:อินทร์

พันตา

อรรถาภิธาน:อินทร์

พันเนตร

อรรถาภิธาน:อินทร์

เพชรปาณี

อรรถาภิธาน:อินทร์

เพชรายุธ

อรรถาภิธาน:อินทร์

มฆวัน

อรรถาภิธาน:อินทร์

มหินท์

อรรถาภิธาน:อินทร์

มเหนทร์

อรรถาภิธาน:อินทร์

มัฆวา

อรรถาภิธาน:อินทร์

มัฆวาน

อรรถาภิธาน:อินทร์

วชิรปาณี

อรรถาภิธาน:อินทร์

วชิรหัตถ์

อรรถาภิธาน:อินทร์

วชิราวุธ

อรรถาภิธาน:อินทร์

วัชรปาณี

อรรถาภิธาน:อินทร์

วัชรินทร์

อรรถาภิธาน:อินทร์

วัชรี

อรรถาภิธาน:อินทร์

วัชเรนทร์

อรรถาภิธาน:อินทร์

วาสพ

อรรถาภิธาน:อินทร์

ศักร

อรรถาภิธาน:อินทร์

ศักรินทร์

อรรถาภิธาน:อินทร์

ศักเรนทร์

อรรถาภิธาน:อินทร์

สวรรคบดี

อรรถาภิธาน:อินทร์

สหัสนัยน์

อรรถาภิธาน:อินทร์

สหัสเนตร

อรรถาภิธาน:อินทร์

สักกะ

อรรถาภิธาน:อินทร์

สุชัมบดี

อรรถาภิธาน:อินทร์

สุรบดี

อรรถาภิธาน:อินทร์

สุรินทร์

อรรถาภิธาน:อินทร์

สุเรนทร์

อรรถาภิธาน:อินทร์

อมรบดี

อรรถาภิธาน:อินทร์

อมรราช

อรรถาภิธาน:อินทร์

อมรินทร์

อรรถาภิธาน:อินทร์

อมเรนทร์

อรรถาภิธาน:อินทร์

อมเรศ

อรรถาภิธาน:อินทร์

อมเรศวร

อรรถาภิธาน:อินทร์

อินท์

อรรถาภิธาน:อินทร์

อินทร

อรรถาภิธาน:อินทร์

อินทร์

อรรถาภิธาน:อินทร์

อินทรา

อรรถาภิธาน:อินทร์

ชื่อเทวราชผู้เป็นใหญ่ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์และชั้นจาตุมหาราช


การฉก

/kaːn˧.t͡ɕʰok̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ฉก


ตัจฉก

ยืมมาจากบาลี ตจฺฉก

/tat̚˨˩.t͡ɕʰok̚˨˩/^((สัมผัส))


ดักษก

ยืมมาจากสันสกฤต तक्षक (ตกฺษก)


ซ่อง

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ ช่อง

/sɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ที่มั่วสุมชุมนุมกันลับ ๆ (มักใช้ในทางไม่ดี)

ซ่องการพนัน

ซ่องโจร

ซ่องโสเภณี


ซ่อง

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ ช่อง

/sɔŋ˥˩/^((สัมผัส))


ซ่อง

คำกริยาวิเศษณ์

/sɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

เงื่อง, เซื่อง

นกยางเดินซ่อง


ซ่อง

/sɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ร้องพร้อม ๆ กัน

ร้องสรรเสริญ


การซ่อง

/kaːn˧.sɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ซ่อง


ความเซื่อง

ความ + เซื่อง

คฺวาม-เซื่อง

/kʰwaːm˧.sɯa̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เซื่อง


ความเลอะ

/kʰwaːm˧.lɤʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เลอะ


ความเขรอะ

ความ + เขรอะ

คฺวาม-เขฺรอะ

/kʰwaːm˧.kʰrɤʔ˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เขรอะ


ความเขลอะ

ความ + เขลอะ

คฺวาม-เขฺลอะ

/kʰwaːm˧.kʰlɤʔ˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เขลอะ


ความเปรอะ

ความ + เปรอะ

คฺวาม-เปฺรอะ

คำอาการนามของ เปรอะ


เข็ม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qemᴬ; จากจีนยุคกลาง針 (MC tsyim|tsyimH); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຂັມ (เขัม), ไทลื้อ ᦃᦲᧄ (ฃีม), ไทดำ ꪹꪄꪸꪣ (เฃย̂ม), ไทใหญ่ ၶဵမ် (เขม), ไทใต้คง ᥑᥥᥛᥴ (เฃ๋ม) หรือ ᥔᥥᥛᥴ (เส๋ม), อาหม 𑜁𑜢𑜉𑜫 (ขิม์), จ้วง cim หรือ caemz,จ้วงแบบจั่วเจียง kim, จ้วงแบบหนง chaem; เทียบเวียดนาม kim (กีม)

needle

เหล็กแหลมใช้เย็บผ้าเป็นต้นหรือกลัดสิ่งของ

เญะ

เลอเวือะตะวันออก

/kʰem˩˩˦/^((สัมผัส))

ของอื่น ๆ ที่มีรูปร่างคล้ายเข็ม

เข็มนาฬิกา

เข็มฉีดยา

(เสา~) ไม้ที่เสี้ยมให้แหลมหรือวัตถุอื่นที่มีลักษณะเช่นนั้นสำหรับฝังเป็นรากสิ่งก่อสร้างกันทรุด

เครื่องประดับสำหรับกลัดเป็นเครื่องหมาย

เข็มข้าหลวงเดิม

เข็มกิตติมศักดิ์

เข็มวิทยฐานะ

โดยปริยายหมายความว่า จุดมุ่งหมาย

ตั้งเข็มชีวิต

ชื่อไม้พุ่มหลายชนิดในสกุล Ixora วงศ์ Rubiaceae ดอกตูมมีลักษณะคล้ายเข็ม ดอกมี 4 กลีบ สีต่าง ๆ เช่น เข็มพวงขาว (I. finlaysoniana Wall. ex G. Don) ดอกสีขาว กลิ่นหอม ใช้ทำยาได้, เข็มเศรษฐี (I. congesta Roxb.) ดอกสีแดง ออกเป็นช่อใหญ่

ชื่อปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิด Dermogenys pusillus van Hasselt ในวงศ์ Hemiramphidae ปากล่างยื่นยาวแหลม ลำตัวกลมเรียวยาวคล้ายเข็ม ขอบหางกลม ขนาดยาวได้ถึง 8 เซนติเมตร ออกลูกเป็นตัว พบว่ายตามผิวน้ำในแหล่งน้ำนิ่งทั่วไป


ลาย

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːjᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩣ᩠ᨿ (ลาย), ลาว ລາຍ (ลาย), ไทลื้อ ᦟᦻ (ลาย), ไทดำ ꪩꪱꪥ (ลาย), ไทใหญ่ လၢႆး (ล๊าย), ไทใต้คง ᥘᥣᥭᥰ (ล๊าย), พ่าเก လႝ (ลย์), อาหม 𑜎𑜩 (ลย์)

รูปแบบทางทัศนศิลป์ประเภทหนึ่ง ประกอบขึ้นด้วยเส้นเป็นสำคัญ ลักษณะเป็นแบบซ้ำ ๆ เป็นหมู่ ๆ หรือต่อเนื่องกันไปก็มี มีทั้งลายแบบธรรมชาติและลายแบบประดิษฐ์ ใช้เขียน ปั้น หรือแกะสลัก เป็นต้น เพื่อตกแต่งให้สวยงาม

กรรมวิธีประดิษฐ์สิ่งต่าง ๆ ให้เป็นลวดลาย


ลาย

เป็นแนวยาว ๆ

เป็นแผลยาว ๆ

เป็นจุด ๆ เป็นแต้ม ๆ เป็นดวง ๆ หรือเป็นเส้น ๆ


ชะมัด

คำกริยาวิเศษณ์

เป็นไปได้ว่ามาจากเปอร์เซียคลาสสิก شاباش (ชาบาช, “ดีมาก (คำชม)”)

/t͡ɕʰa˦˥.mat̚˦˥/^((สัมผัส))

เก่งชะมัด

ร้อนชะมัด

น่ารักชะมัด


ชะมัดยาด

คำกริยาวิเศษณ์

เป็นไปได้ว่ามาจากเปอร์เซียคลาสสิก شاباش (ชาบาช, “ดีมาก (คำชม)”) + جار (จฺาร, “เพื่อนบ้าน; หุ้นส่วน”)

/t͡ɕʰa˦˥.mat̚˦˥.jaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

เก่งชะมัดยาด

ร้อนชะมัดยาด

น่ารักชะมัดยาด


เยือน

ร่วมเชื้อสายกับจ้วงแบบจั่วเจียง yweng (เยือง, “เยี่ยม, ไปดู”)

เยียน, เยี่ยม

ลมหนาวมาเยือน

ไปเยือนยุโรป


วิก

ยืมมาจากอังกฤษ wig


วิก

ยืมมาจากอังกฤษ week; จากการแสดงละครพันทางในโรงละครเรื่องเดียวกันเป็นเวลา 7 วัน

โรงละคร, โรงมหรสพ

สถานีโทรทัศน์


การสื่อ

/kaːn˧.sɯː˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สื่อ


ความโลภ

คำอาการนามของ โลภ


บอส

ยืมมาจากอังกฤษ boss

/bɔːt̚˦˥/^((สัมผัส))

/bɔːs˦˥/^((สัมผัส))

หัวหน้า (ในการงานหรือวิดีโอเกมเป็นต้น)


การเกร็ง

คำอาการนามของ เกร็ง


ความเกร็ง

ความ + เกร็ง

คฺวาม-เกฺร็ง

คำอาการนามของ เกร็ง


การขบถ

คำอาการนามของ ขบถ


ปสาน

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากเปอร์เซียคลาสสิก بازار (บาซฺาร)

ตลาดของแห้ง, ที่ขายของแห้ง


แวตร

ยืมมาจากสันสกฤต वेत्र (เวตฺร, “ไม้เท้า; หวาย”)

/wɛːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ไม้ถือที่ทำด้วยหวาย


เวตร

/weːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ไม้ถือที่ทำด้วยหวาย


ข้าวหมาก

ข้าว + (หมาก, แผลงมาจาก หมัก)

/kʰaːw˥˩.maːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ของกินอย่างหนึ่ง ทำด้วยข้าวเหนียวนึ่งแล้วหมักกับแป้งเชื้อ


การทิ่ม

คำอาการนามของ ทิ่ม


ลิด

ร่วมเชื้อสายกับปักษ์ใต้ ลิด, ลาว ລິດ (ลิด), เขิน ᩃᩥ᩠ᨯ (ลิด), ไทลื้อ ᦟᦲᧆ (ลีด), ไทใหญ่ လိတ်ႉ (ลิ๎ต); เทียบไหลดั้งเดิม *hliːt, ออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *kuliC

เด็ดหรือตัดเพื่อแต่ง

ลิดกิ่ง

ลิดใบ


การลิด

คำอาการนามของ ลิด


เพรา

ร่วมเชื้อสายกับภาษาจ้วงใต้ pyaeuz (het pyaeuz(เฮ็ดเพรา)-ทำอาหารเย็น), ภาษาจ้วงเหนือ byaeuz

เกลออย่ากินเข้าเพราเลย เกลออดเข้าเพราให้เถิงรุ่ง


หมาจนตรอก

หมา + จน + ตรอก

หฺมา-จน-ตฺรอก

/maː˩˩˦.t͡ɕon˧.trɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คนที่ฮึดสู้อย่างสุดชีวิตเพราะไม่มีทางเลือก


สุนัขจนตรอก

สุนัข + จน + ตรอก

สุ-นัก-จน-ตฺรอก

/su˨˩.nak̚˦˥.t͡ɕon˧.trɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))


ทางเลือก

/tʰaːŋ˧.lɯa̯k̚˥˩/^((สัมผัส))

วิถีทางที่จะเลือกตัดสินใจ


การก่าย

คำอาการนามของ ก่าย


การเสร่อ

กาน-สะ-เหฺร่อ

คำอาการนามของ เสร่อ


ความเสร่อ

ความ + เสร่อ

คฺวาม-สะ-เหฺร่อ

คำอาการนามของ เสร่อ


ความกลาดเกลื่อน

ความ + กลาดเกลื่อน

คฺวาม-กฺลาด-เกฺลื่อน

คำอาการนามของ กลาดเกลื่อน


ความเกลื่อนกลาด

ความ + เกลื่อนกลาด

คฺวาม-เกฺลื่อน-กฺลาด

คำอาการนามของ เกลื่อนกลาด


หมั้นหมาย

การหมั้นหมาย (abstract-noun)
ความหมั้นหมาย (abstract-noun)

รูปเลิกใช้ของ มั่นหมาย


การหมั้นหมาย

การ + หมั้นหมาย

กาน-มั่น-หฺมาย

คำอาการนามของ หมั้นหมาย


ความหมั้นหมาย

ความ + หมั้นหมาย

คฺวาม-มั่น-หฺมาย

คำอาการนามของ หมั้นหมาย


การข่มขี่

การ + ข่มขี่

คำอาการนามของ ข่มขี่


ความข่มขี่

ความ + ข่มขี่

คฺวาม-ข่ม-ขี่

คำอาการนามของ ข่มขี่


การผึ่ง

/kaːn˧.pʰɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ผึ่ง


การเบาใจ

คำอาการนามของ เบาใจ


หนักใจ

วิตก, ลำบากใจ


หนักใจ

วิตก, ลำบากใจ


การหนักใจ

การ + หนักใจ

กาน-หฺนัก-ไจ

คำอาการนามของ หนักใจ


ความหนักใจ

ความ + หนักใจ

คฺวาม-หฺนัก-ไจ

คำอาการนามของ หนักใจ


ประดิชญา

ยืมมาจากสันสกฤต प्रतिज्ञा (ปฺรติชฺญา)

ปฺระ-ดิด-ชะ-ยา


ประติชญา

ยืมมาจากสันสกฤต प्रतिज्ञा (ปฺรติชฺญา)

ปฺระ-ติด-ชะ-ยา


การล่อลวง

การ + ล่อลวง

คำอาการนามของ ล่อลวง


ลวงล่อ

/lua̯ŋ˧.lɔː˥˩/^((สัมผัส))

ใช้อุบายทุจริตให้หลงเชื่อในสิ่งที่เป็นเท็จ


การลวงล่อ

การ + ลวงล่อ

คำอาการนามของ ลวงล่อ


การหยิบยก

การ + หยิบยก

กาน-หฺยิบ-ยก

คำอาการนามของ หยิบยก


ยกหยิบ

ยกขึ้นมาอ้าง

จะยกหยิบธิบดีเป็นที่ตั้ง


การยกหยิบ

การ + ยกหยิบ

กาน-ยก-หฺยิบ

คำอาการนามของ ยกหยิบ


ละเลง

ป้ายทาหรือไล้ทาให้แผ่ออกไปด้วยวิธีวนเป็นวงกลม ๆ

ละเลงขนมเบื้อง

ทำให้เลอะเทอะ

เอาแป้งละเลงหน้า


อำพัน

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากเปอร์เซียคลาสสิก عنبر (อฺัมบัร), จากอาหรับ عَنْبَر (อันบัร, “อำพันขี้ปลา”)

ยางไม้ที่แข็งเป็นก้อน สีเหลืองใสเป็นเงา


อำพัน

สีเหลืองปนส้มอย่างอำพัน


ไข่มุก

วัตถุมีค่า มักมีลักษณะกลม ๆ เกิดจากหอยบางชนิด ที่รู้จักกันทั่วไปมีสีขาว ที่เป็นสีขาวอมชมพูหรือสีดำก็มี ใช้ทำเป็นเครื่องประดับ

แป้งมันสำปะหลังปั้นเป็นลูกกลม ๆ แล้วต้ม คล้ายไข่มุก สำหรับใส่ในชาไข่มุก


สร้อย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ສ້ອຍ (ส้อย), อาหม 𑜏𑜨𑜐𑜫 (สอ̂ญ์, “ขนคอสัตว์”), จ้วง soij (ส้อย-สายสร้อย); เทียบไทใหญ่ သွႆႉ (ส๎อ̂ย, “มาลัย, สายลูกปัด”) และ သွႆႈ (ส้อ̂ย, “พู่”)

/sɔj˥˩/^((สัมผัส))

สร้อยคอไก่

สร้อยคอสิงโต

เครื่องประดับที่ทำเป็นเส้น

สร้อยคอ

สร้อยข้อมือ


สร้อย

/sɔj˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อปลาน้ำจืดหลายชนิดหลายสกุล ในวงศ์ Cyprinidae มีพฤติกรรมรวมกันเป็นฝูงในลำน้ำใหญ่ในฤดูน้ำ และว่ายทวนน้ำขึ้นไปหากินหรือสืบพันธุ์ในแหล่งน้ำที่ไหลเอ่อนองหรือท่วมขังในตอนกลางและปลายฤดูน้ำหลาก ส่วนใหญ่ลำตัวสีขาวเงินและมีจุดคล้ำหรือจุดดำบนเกล็ดจนเห็นเป็นเส้นสายหลายแถบพาดตามยาวอยู่ข้างตัว


สร้อย

/sɔj˥˩/^((สัมผัส))

คำหรือวลีที่ใช้ลงท้ายวรรค ท้ายบาท หรือท้ายบทร้อยกรอง เพื่อให้ครบตามจำนวน เพื่อความไพเราะของเสียงและความหมายหรือเพื่อแสดงว่าจบตอน เช่น นา เฮย ฤๅ บารนี แก่แม่นา โสตถิ์เทอญ

คำที่เติมหรือประกอบคำอื่นเพื่อให้ไพเราะหรือเต็มความ เช่น เสื้อแสง หนังสือหนังหา

คำต่อท้ายราชทินนาม

บทลูกคู่ บทซ้ำ หรือบทรับ ในเพลงหรือบทกวี


สร้อย

/sɔj˥˩/^((สัมผัส))

ผู้หญิง, นาง

จำใจจำจากสร้อย


สร้อย

/sɔj˥˩/^((สัมผัส))

สร้อยสลา


สร้อย

/sɔj˥˩/^((สัมผัส))

เศร้าสร้อย

สร้อยเศร้า


นาฬิกา

ไม่ทราบรากศัพท์. น่าจะมาจากสันสกฤต नाडीका (นาฑีกา) หรือ नालिका (นาลิกา, “ช่วงเวลา 24 นาที”), หรือ บาลี นาฬิกา; เทียบเขมร នាឡិកា (นาฬิกา), ลาว ນາລິກາ (นาลิกา), พม่า နာရီ (นารี)

นาลิกา
นาริกา

relógio

เครื่องบอกเวลา

ນາລິກາ

เครื่องบอกเวลา

reloj

เครื่องบอกเวลา

clock

เครื่องบอกเวลา

เครื่องบอกเวลา

นาฬิกาปลุก

นาฬิกาพก

นาฬิกาข้อมือ

ช่วงเวลาคิดตามชั่วโมง


การละเลง

คำอาการนามของ ละเลง


อำพันขี้ปลา

อำพัน + ขี้ + ปลา

อำ-พัน-คี่-ปฺลา

วัตถุสีเทาและสีเหลือง มีกลิ่นหอม ลอยอยู่ในทะเลหรือริมฝั่งทะเลของประเทศแถบร้อน เข้าใจว่าเป็นขี้ปลาวาฬชนิดหนึ่ง ใช้เป็นเครื่องยาไทย


ความกำกวม

ความ + กำกวม

คฺวาม-กำ-กวม

คำอาการนามของ กำกวม


ก้าบ

เลียนเสียงธรรมชาติ

/kaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

เสียงร้องของเป็ด


เรือบิน

อากาศยานชนิดหนึ่ง สามารถลอยไปด้วยถุงบรรจุแก๊สขนาดใหญ่


ดุเหว่า

เลียนเสียงธรรมชาติ

ชื่อนกขนาดกลางชนิด Eudynamis scolopacea (Linn.) ในวงศ์ Cuculidae ตัวเล็กกว่ากาเล็กน้อย ตาแดง หางยาว ตัวผู้สีดำ ตัวเมียสีน้ำตาล มีลายจุดสีขาวพาดตลอดลำตัว วางไข่ให้นกชนิดอื่นฟัก มักหากินตามลำพัง กินแมลงและผลไม้


แต้แว้ด

เลียนเสียงธรรมชาติ

/tɛː˥˩.wɛːt̚˦˥/^((สัมผัส))

กระแตแต้แว้ด


ต้อยตีวิด

เลียนเสียงธรรมชาติ

ต็้อย-ตี-วิด

กระแตแต้แว้ด


การร้องเพลง

การ + ร้องเพลง

กาน-ร้อง-เพฺลง

/kaːn˧.rɔːŋ˦˥.pʰleːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ร้องเพลง


หนังสติ๊ก

หนัง + อังกฤษ stick

หฺนัง-สะ-ติ๊ก

เครื่องยิงชนิดหนึ่ง ทำด้วยแถบยางผูกติดกับสิ่งที่เป็นง่าม ซึ่งมักเป็นไม้ ยิงด้วยลูกกระสุนที่ตามปรกติเป็นลูกดินปั้นกลม ๆ


ฐานข้อมูล

แปลตรงตัวจากอังกฤษ database; เทียบเท่า ฐาน + ข้อมูล

/tʰaːn˩˩˦.kʰɔː˥˩.muːn˧/^((สัมผัส))

แหล่งรวมข้อมูลหรือสารสนเทศที่มีโครงสร้างและความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน


ร้อยละ

/rɔːj˦˥.laʔ˦˥/^((สัมผัส))

ต่อร้อย, จำนวนส่วนในร้อยส่วน

ร้อยละ 10

10 ต่อ 100 หรือ 10 ส่วนใน 100 ส่วน


เฮกโตเมตร

ยืมมาจากฝรั่งเศส hectomètre

ชื่อมาตราวัดตามวิธีเมตริก มีอัตราเท่ากับ 100 เมตร, อักษรย่อว่า ฮม.


ฮม.

/hɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เฮกโตเมตร


ดคม.

/dɔː˧.kʰɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เดคาเมตร


ดม.

/dɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เดซิเมตร


ทาก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *daːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ທາກ (ทาก), ไทใหญ่ တၢၵ်ႈ (ต้าก); เทียบเบดั้งเดิม *ɗaːkᴰ¹, ไหลดั้งเดิม *tʰaːk (จาก Pre-Hlai *taːk), ออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *-matek (ซึ่งเป็นรากของเซบัวโน alimatok, มาลากาซี dimaty)

/tʰaːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังพวกปลิง ในชั้น Hirudinea ลำตัวกลมยาวเป็นปล้อง ยืดหดได้มาก อาศัยบนบก ตามป่า ต่อมน้ำลายสร้างสารฮิรูดิน (hirudin) เมื่อดูดกินเลือดสัตว์เลือดอุ่นทำให้เลือดไม่แข็งตัว


ไขกระดูก

เนื้อส่วนในของกระดูก บางแห่งเป็นที่สร้างเม็ดเลือดชนิดต่าง ๆ ของร่างกาย


การแพร่งพราย

การ + แพร่งพราย

กาน-แพฺร็่ง-พฺราย

คำอาการนามของ แพร่งพราย


การปิ้ง

คำอาการนามของ ปิ้ง


การผิง

/kaːn˧.pʰiŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ผิง


ทัณฑฆาต

ยืมมาจากสันสกฤต दण्डाघात (ทณฺฑาฆาต) หรือบาลี ทณฺฑฆาต; เทียบเท่า ทัณฑ + ฆาต

ชื่อเครื่องหมายสำหรับฆ่าอักษรที่ไม่ต้องการออกเสียง มีรูปดังนี้ ◌์

การประหารโดยใช้ท่อนไม้ตีจนตาย


เติบ

/tɤːp̚˨˩/^((สัมผัส))

มากเกินสมควร

เด็ก ๆ กินกับเติบ ไม่ค่อยกินข้าว


เปะปะ

คำกริยาวิเศษณ์

/peʔ˨˩.paʔ˨˩/^((สัมผัส))

ไม่ตรงเป้า ไม่ตรงประเด็น ไม่ตรงทาง ไม่เป็นระเบียบ

ชกเปะปะ

พูดเปะปะ

เมาเหล้าเดินเปะปะ

นอนมือเท้าเปะปะ


ขก.

/kʰɔː˩˩˦.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ขี้เกียจ


การขี้เกียจ

การ + ขี้เกียจ

กาน-คี่-เกียด

คำอาการนามของ ขี้เกียจ


โป๊ะแตก

โป๊ะ (“ที่สำหรับดักปลาทะเล”) + แตก

/poʔ˦˥.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออาหารอย่างหนึ่ง ใช้ของทะเล เช่น หอยแมลงภู่สด ปลากะพง ปูม้า ปลาหมึก กุ้ง ต้มในน้ำเดือดซึ่งมีตะไคร้ ใบมะกรูด หัวหอม รากผักชี ปรุงรสเปรี้ยวเค็มด้วยมะขามหรือมะนาว น้ำปลา พริกขี้หนู พริกแห้งเผา


โป๊ะแตก

โป๊ะ (“เสียงอย่างของแตก”) + แตก

/poʔ˦˥.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ความลับถูกเปิดเผยโดยตั้งใจหรือไม่ตั้งใจ


โป๊ะ

/poʔ˦˥/^((สัมผัส))

ที่สำหรับดักปลาทะเล ทำด้วยเสาไม้จริงปักเป็นวง ใช้ไม้ไผ่ทำเป็นเฝือกกรุข้างใน มีประตูตรงกลาง ข้างประตูโป๊ะใช้เสาไม้จริงปักยาวเหยียดออกไปทั้ง 2 ข้าง เพื่อกั้นปลาให้ว่ายเลียบเลาะมาเข้าโป๊ะ เรียกว่า ปีกโป๊ะ

เรียกเรือสำหรับจับปลาในโป๊ะ ว่า เรือโป๊ะ

ทุ่นสำหรับเทียบเรือเพื่อขนถ่ายสินค้าหรือให้คนขึ้นลง

เครื่องครอบตะเกียงเพื่อบังลมหรือบังคับแสงไฟ


โป๊ะ

/poʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำย่อของ โป๊ะจ้าย


โป๊ะ

เลียนเสียงธรรมชาติ

/poʔ˦˥/^((สัมผัส))

เสียงอย่างของแตก


เลื่อย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເລື່ອຍ (เลื่อย), ไทใหญ่ လိူဝ်ႈ (เลิ้ว); เทียบพม่า လွှ (ลฺหฺว), จ้วง luih (ลุ่ย "ผ่าแตกออเป็นซีก") , จ้วงแบบจั่วเจียง luoih (ล่วย)

လိူဝ်ႈ

เครื่องมือสำหรับตัด

scie

เครื่องมือสำหรับตัด

Säge

เครื่องมือสำหรับตัด

gergaji

เครื่องมือสำหรับตัด

ເລື່ອຍ

เครื่องมือสำหรับตัด

saw

เครื่องมือสำหรับตัด

/lɯa̯j˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องมือสำหรับตัด มีหลายชนิด ใบเลื่อยทำด้วยเหล็กกล้า ด้านที่ใช้เลื่อยมีคมเป็นฟันจัก ๆ


เลื่อย

/lɯa̯j˥˩/^((สัมผัส))

ตัดด้วยเลื่อย


ดวง

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ดวง, ลาว ດວງ (ดวง), คำเมือง ᨯ᩠ᩅᨦ (ดวง), ไทดำ ꪒꪺꪉ (ดัวง), ไทขาว ꪒꪺꪉ, เขมร ដួង (ฎัวง)

คำเรียกสิ่งที่มีลักษณะเป็นรูปกลม ๆ หรือที่เห็นเป็นวง ๆ, และบางสิ่งที่ไม่มีรูป

ดวงดาว

ดวงไฟ

ดวงตรา

ดวงกสิณ

ดวงชีวิต

ดวงวิญญาณ

ใช้ประกอบคำอื่นเป็นคำเปรียบเทียบ หมายความถึงสิ่งที่เป็นที่รักยิ่ง หญิงที่รัก หรือลูกที่รัก

ดวงใจ

ดวงตา

ดวงสมร

ผังที่แสดงตำแหน่งของดาวพระเคราะห์ต่าง ๆ ในท้องฟ้าขณะที่เกิดเหตุการณ์บางอย่าง โดยเฉพาะดวงชะตากำเนิด ซึ่งกำหนดความเป็นไปในชีวิตของบุคคลต่าง ๆ ตามความเชื่อทางโหราศาสตร์, เรียกเต็มว่า ดวงชะตา

ความเป็นไปในชีวิตตามกำหนดของดวงชะตา


การเลื่อย

การ + เลื่อย

คำอาการนามของ เลื่อย


ลูกน้อง

/luːk̚˥˩.nɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

บริวาร, ผู้อยู่ในปกครองหรือใต้บังคับบัญชา

ผู้ใกล้ชิดเป็นกำลังสำคัญในการงาน


เหรื่อ

เทียบไทใหญ่ လိူဝ်ႈ (เลิ้ว)

/rɯa̯˨˩/^((สัมผัส))

ผู้ชายรายเหรื่อ


ดอน

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ดอน, ลาว ດອນ (ดอน), ไทลื้อ ᦡᦸᧃ (ดอ̂น), จ้วง ndon (ดอน, “พื้นที่ที่น้ำท่วมไม่ถึง”)

/dɔːn˧/^((สัมผัส))

พื้นที่ที่น้ำท่วมไม่ถึง

หาดที่มีลักษณะราบซึ่งจะปรากฏให้เห็นเมื่อน้ำลด


ดอน

คำวิสามานยนาม

/dɔːn˧/^((สัมผัส))

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา


ดอน

ยืมมาจากอังกฤษ don

/dɔːn˧/^((สัมผัส))

หัวหน้าใหญ่ของแก๊งค์เจ้าพ่อ


ผีน้อย

ผี + น้อย; มาจากการที่กลุ่มบุคคลเหล่านั้นเรียกตัวเอง

/pʰiː˩˩˦.nɔːj˦˥/^((สัมผัส))

คนไทยที่ไปทำงานในต่างประเทศ (โดยเฉพาะเกาหลีใต้) อย่างผิดกฎหมาย


ประปา

ยืมมาจากสันสกฤต प्रपा (ปฺรปา, “น้ำพุ; บ่อน้ำ”); เทียบบาลี ปปา

น้ำที่เกรอะกรองให้สะอาดปราศจากเชื้อโรคแล้วจ่ายไปให้ประชาชนบริโภคใช้สอย เรียกว่า น้ำประปา

เรียกรัฐวิสาหกิจซึ่งมีหน้าที่จัดทำและจำหน่ายน้ำประปา ว่า การประปา

เรียกสิ่งอื่น ๆ ที่เกี่ยวกับการนี้

ก๊อกประปา

ท่อประปา

ช่างประปา


ความปัง

คำอาการนามของ ปัง


หัวงาน

/hua̯˩˩˦.ŋaːn˧/^((สัมผัส))

เวลาตั้งต้นทำงาน

เนื้อที่นาตรงเริ่มไถหรือคราด

สถานที่เริ่มต้นทำงาน


ขาหยั่ง

/kʰaː˩˩˦.jaŋ˨˩/^((สัมผัส))

ไม้ ๓ อันผูกปลายรวมกันและกางออกไป สำหรับตั้งหรือห้อยของต่าง ๆ


การร่อน

คำอาการนามของ ร่อน


แฟนพันธุ์แท้

แฟน + พันธุ์แท้; จากชื่อรายการเกมโชว์ แฟนพันธุ์แท้

/fɛːn˧.pʰan˧.tʰɛː˦˥/^((สัมผัส))

ผู้รู้ สนใจ เข้าใจ ชื่นชมสิ่งใดสิ่งหนึ่งหรือผู้ใดผู้หนึ่งอย่างแท้จริง

เขาเป็นแฟนพันธุ์แท้เพลงสุนทราภรณ์จึงร้องได้จำได้ทุกเพลง


การเบรก

คำอาการนามของ เบรก


พร้อย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ພ້ອຍ (พ้อย), เขิน ᨽᩭ᩶ (ภอย้), ไทลื้อ ᦘᦾᧉ (ภ้อ̂ย)

/pʰrɔːj˦˥/^((สัมผัส))

ประไปทั่ว, ลายกระเป็นจุดประปราย, วาว, พราย

ลายพร้อย

ด่างพร้อย


จุหรุด

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากทมิฬ சுருட்டு (จุรุฏฺฏุ)

/t͡ɕu˨˩.rut̚˨˩/^((สัมผัส))


ตุหรุด

/t͡ɕu˨˩.rut̚˨˩/^((สัมผัส))


ปะวะหล่ำ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากทมิฬ பவளம் (ปวฬมฺ, “แกนของปะการังสีแดงชนิด Corallium rubrum”), จากสันสกฤต प्रवाल (ปฺรวาล, “ปะการัง”)

เครื่องประดับสำหรับผูกข้อมือ มักทำเป็นลูกกลม ๆ หรือเป็นกลีบอย่างลูกมะยม หรือเป็นเหลี่ยมเป็นต้น สลักเป็นลวดลาย เดิมมีสีแดง ๆ


ปะการัง

แผลงมาจาก กะรัง, จากมาเลเซีย karang (“พืดหินปะการัง”)

ชื่อสัตว์ทะเลไม่มีกระดูกสันหลังหลายชนิด ในชั้น Anthozoa ส่วนมากตัวมีขนาดเล็ก พวกเดียวกับดอกไม้ทะเล รูปทรงกระบอก อาศัยอยู่เดี่ยว ๆ หรืออยู่รวมกันเป็นกลุ่ม สร้างหินปูนห่อหุ้มตัวเป็นโครงร่างหลายแบบ อาศัยและเจริญเติบโตในทะเลเขตร้อน บริเวณชายฝั่งและรอบ ๆ เกาะ เช่น ปะการังเห็ด [Fungia fungites (Linn.)] ปะการังเขากวาง [Acropora formasa (Dana)] ในโครงสร้างที่ทับถมกันเพิ่มมากขึ้น เรียกว่า หินปะการัง, ถ้ามากจนเป็นโขด เกาะ หรือเทือก ก็เรียกว่า โขดปะการัง เกาะปะการัง หรือเทือกปะการัง


กะรัง

ยืมมาจากมาเลเซีย karang (“พืดหินปะการัง”)


ซิการ์

ยืมมาจากอังกฤษ cigar, จากสเปน cigarro (ซฺีกฺาร์โร)

ใบยาสูบซึ่งมวนแน่น มีขนาดโตกว่าบุหรี่ ปลาย 2 ข้างค่อนข้างเรียว


เล่นกับไฟ

เล่น + กับ + ไฟ จากกิริยาของแมลงเม่าที่บินเข้ากองไฟ

ลองดีเสี่ยงกับสิ่งที่รู้ว่าจะเป็นอันตราย


ระบาด

ไม่ทราบแน่ชัด; เทียบเขมร រាតត្បាត (ราตตฺบาต) ซึ่งมาจากบาลี รตฺตปาต (“การตกของสีแดง”)

กระจาย, แพร่เร็วและกว้างขวาง


การระบาด

คำอาการนามของ ระบาด


การกักตัว

การ + กักตัว

คำอาการนามของ กักตัว


ดาด

/daːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เอาวัตถุเช่นผ้าเป็นต้นขึงหรือปิดบังให้ทั่วตอนเบื้องบน

ดาดเพดาน

ดาดหลังคา


ดาด

/daːt̚˨˩/^((สัมผัส))

หลังคาดาด


ดาด

/daːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ธรรมดา ๆ, พื้น ๆ

สำนวนดาด ๆ


ความดาด

คำอาการนามของ ดาด


การดาด

คำอาการนามของ ดาด


โบย

เฆี่ยนด้วยหวายเป็นต้นเป็นการลงโทษ


โบย

เคลื่อนไหวไปมา

เร่งดยรดาษดยรโดย อาวุธโบยยยาบ


การโบย

คำอาการนามของ โบย


ดาษเดียร

คำกริยาวิเศษณ์

ดาด-สะ-เดียน

เกลื่อนกลาด, เกลื่อน, ดื่นดาษ


การลงโทษ

คำอาการนามของ ลงโทษ


การจ่า

/kaːn˧.t͡ɕaː˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จ่า


คำราม

เสือคำราม


การคำราม

คำอาการนามของ คำราม


ขาดลอย

/kʰaːt̚˨˩.lɔːj˧/^((สัมผัส))

สูญไปโดยไม่มีหวังว่าจะได้คืน

ว่าวขาดลอย


ขาดลอย

คำกริยาวิเศษณ์

/kʰaːt̚˨˩.lɔːj˧/^((สัมผัส))

ชนะขาดลอย


ความเด็ดขาด

ความ + เด็ดขาด

คฺวาม-เด็ด-ขาด

คำอาการนามของ เด็ดขาด


จีบ

เทียบจีนยุคกลาง摺 (MC tsyep); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈີບ (จีบ), คำเมือง ᨧᩦ᩠ᨷ (จีบ), เขิน ᨧᩦ᩠ᨷ (จีบ),1 ไทลื้อ ᦈᦲᧇᧈ (จี่บ), ไทขาว ꪊꪲꪚ, จ้วงแบบจั่วเจียง zip (จีบ-พับ)

/t͡ɕiːp̚˨˩/^((สัมผัส))

พับกลับไปกลับมาหรือทำให้ย่นเป็นกลีบเป็นรอย

จีบผ้า

เกี้ยวพาราสี


จีบ

/t͡ɕiːp̚˨˩/^((สัมผัส))

กลีบหรือรอยพับ

เรียกผ้าที่จีบในลักษณะเช่นนั้น ว่า ผ้าจีบ

เรียกเหล็กแหลมคือลูกชนักสำหรับใช้ในการขี่ช้างตกมัน ว่า พระแสงจีบ


จีบ

/t͡ɕiːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกพลูที่ม้วนพันใยฝ้ายแล้ว

พลูจีบหนึ่ง

พลู 2 จีบ


จีบ

/t͡ɕiːp̚˨˩/^((สัมผัส))


การจีบ

/kaːn˧.t͡ɕiːp̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จีบ


การเกี่ยวก้อย

การ + เกี่ยวก้อย

กาน-เกี่ยว-ก็้อย

คำอาการนามของ เกี่ยวก้อย


ภาคิไนย

ยืมมาจากบาลี ภาคิเนยฺย

หลานที่เกิดจากพี่สาวหรือน้องสาว


ภาติยะ

ยืมมาจากบาลี ภาติย

หลานที่เป็นลูกพี่ชายหรือน้องชาย


เต่าล้านปี

เต่า + ล้าน + ปี

เต่า-ล้าน-ปี

ผู้มีความคิดล้าสมัย

ไดโนเสาร์เต่าล้านปี

ข้าราชการในกระทรวงถูกประณามว่าเป็นเต่าล้านปีไม่ยอมรับความคิดสมัยใหม่


หวัดแกมบรรจง

หวัด + แกม + บรรจง

หฺวัด-แกม-บัน-จง

เขียนตัวอักษรครึ่งบรรทัดเล็กน้อย เป็นการเขียนตามความถนัด ต้องการความรวดเร็ว แต่ยังต้องเขียนตัวอักษรให้เป็นตัว คือ ตัวอักษรต้องชัดเจน

ค่อนข้างบรรจง (ใช้กับลายมือ)

เขาเขียนด้วยลายมือหวัดแกมบรรจงเลยอ่านไม่ออก


หวัดกิน

อาการที่เยื่อของอวัยวะที่เป็นเครื่องหายใจอักเสบ มักทำให้เสียงแห้งและนํ้ามูกไหล

ถูกฝนหน่อยเดียว หวัดกินเสียแล้ว

เขาก็ดูแข็งแรงดี ทำไมถูกหวัดกินเอาได้


ทรอ

/sɔː˧/^((สัมผัส))

สยงสารสงงคีตขับทรอท่อ

แจรงทรอทรในสารสยงยิ่ง จเข้ดิ่งสารสวรรค์


รถเมล์

รถ + อังกฤษ mail

ยานพาหนะประจำทางที่ออกตามกำหนดเวลา


ปักขพิฬาร

ปักข + พิฬาร

ปัก-ขะ-พิ-ลาน


โธวนกรรม

การซักผ้า, การล้าง


ทล.

/tʰɔː˧.lɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ทางหลวง


พระราชกำหนด

พระ + ราช + กำหนด; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ Emergency Decree, Royal Ordinance

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

พฺระ-ราด-ชะ-กำ-หฺนด

/pʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.kam˧.not̚˨˩/^((สัมผัส))

รูปแบบของกฎหมายที่พระมหากษัตริย์ทรงตราขึ้นให้มีผลใช้บังคับไปพลางก่อนตามคำแนะนำของฝ่ายบริหาร เนื่องจากเป็นกรณีฉุกเฉินที่มีความจำเป็นเร่งด่วนเพื่อประโยชน์ในอันที่จะรักษาความปลอดภัยของประเทศ ความปลอดภัยสาธารณะ ความมั่นคงในทางเศรษฐกิจของประเทศ หรือป้องปัดภัยพิบัติสาธารณะ ตามเงื่อนไขที่กำหนดในรัฐธรรมนูญ พระราชกำหนดเมื่อได้รับความเห็นชอบจากรัฐสภาแล้วมีผลใช้บังคับเป็นพระราชบัญญัติ


ลิ่วล้อ

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 嘍囉 (liu5 lo5, “ผู้ใต้บังคับบัญชา”)

/liw˥˩.lɔː˦˥/^((สัมผัส))

ลูกน้อง, สมุน, บริวาร, พรรคพวก


โชก

คำกริยาวิเศษณ์

/t͡ɕʰoːk̚˥˩/^((สัมผัส))

มากจนไหลอาบไปทั่ว

เสื้อเปียกโชก

ราดน้ำแกงโชก ๆ


โชก

/t͡ɕʰoːk̚˥˩/^((สัมผัส))

มากจนไหลอาบไปทั่ว

เหงื่อโชก


โชก ๆ

คำกริยาวิเศษณ์

คำซ้ำของ โชก

/t͡ɕʰoːk̚˥˩.t͡ɕʰoːk̚˥˩/^((สัมผัส))

มากจนไหลอาบไปทั่ว

ราดน้ำแกงโชก ๆ


ความโชก

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰoːk̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ โชก


โชกโชน

คำกริยาวิเศษณ์

/t͡ɕʰoːk̚˥˩.t͡ɕʰoːn˧/^((สัมผัส))

ลักษณะที่ได้ผ่านการต่อสู้หรือมีประสบการณ์มาอย่างมากมาย

ต่อสู้มาอย่างโชกโชน

ผจญภัยมาอย่างโชกโชน


ความโชกโชน

ความ + โชกโชน

คฺวาม-โชก-โชน

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰoːk̚˥˩.t͡ɕʰoːn˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ โชกโชน


อนุชน

/ʔa˨˩.nu˦˥.t͡ɕʰon˧/^((สัมผัส))

คนรุ่นหลัง, คนรุ่นต่อไป


อนุภรรยา

อะ-นุ-พัน-ยา

อะ-นุ-พัน-ระ-ยา

คำพ้องความของ เมียน้อย


อนุภริยา

อะ-นุ-พะ-ริ-ยา

คำพ้องความของ เมียน้อย


อนุกรรมการ

อนุ + กรรมการ

อะ-นุ-กำ-มะ-กาน

กรรมการสาขาของคณะกรรมการ


ข้าวกล้อง

ข้าว + กล้อง; เทียบจีนยุคกลาง糠 (MC khang, “แกลบ, รำ”)

ค่าว-กฺล็้อง

/kʰaːw˥˩.klɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ข้าวที่ตำหรือสีเอาเปลือกออกครั้งแรก ยังมีจมูกข้าวและเยื่อสีแดง ๆ หุ้มเมล็ดข้าวอยู่


เลนส์

ยืมมาจากอังกฤษ lens

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

วัตถุโปร่งใสซึ่งมีพื้นหน้าเป็นผิวนูนหรือเว้า โดยทั่วไปมักทำด้วยแก้ว มีสมบัติหักลำแสงที่ผ่านไปให้ลู่เข้าหรือถ่างออกได้


โวทาน

ยืมมาจากบาลี โวทาน

การทำให้สะอาด

ความบริสุทธิ์


ลากิจ

ขออนุญาตหยุดงานชั่วคราวเนื่องจากมีกิจธุระ


การลากิจ

คำอาการนามของ ลากิจ


หยก

ยืมมาจากจีนยุคกลาง玉 (MC ngjowk); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຢົກ (อย็ก), เขมร យក់ (ยก̍), ชวา giok, อินโดนีเซีย giok

หินแก้วมีลักษณะแข็งเป็นสีต่าง ๆ ใช้ทำเครื่องประดับและเครื่องใช้เป็นต้น ถือว่าเป็นของมีราคา


หยก

ยกขึ้นลงค่อย ๆ

หยกเบ็ด


หยก

รูปเลิกใช้ของ เหียก


เจล

ยืมมาจากอังกฤษ gel

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/t͡ɕeːl˧/^((สัมผัส))

คอลลอยด์ชนิดหนึ่ง มีอนุภาคของของแข็งกระจายเป็นโครงตาข่ายอยู่ทั่ว ๆ ไปในตัวกลางที่เป็นของเหลว เช่น วุ้น เป็นต้น


วิจิกิจฉา

ยืมมาจากบาลี วิจิกิจฺฉา

วิ-จิ-กิด-ฉา

/wi˦˥.t͡ɕi˨˩.kit̚˨˩.t͡ɕʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

ความสงสัย, ความไม่แน่ใจ, ความเคลือบแคลง, ความลังเล


อุคห

ยืมมาจากบาลี อุคฺคห

[เสียงสมาส]
อุก-คะ-หะ-

การเล่าเรียน


อุคห

ยืมมาจากบาลี อุคฺคห

[เสียงสมาส]
อุก-คะ-หะ-


เวรมณี

ยืมมาจากบาลี เวรมณี

การงดเว้น, การละเว้น


เจาะไข่แดง

เจาะ + ไข่แดง

เจาะ-ไข่-แดง

/t͡ɕɔʔ˨˩.kʰaj˨˩.dɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ทำลายความบริสุทธิ์ของผู้หญิง

ผู้หญิงคนนี้ถูกเจาะไข่แดงไปแล้ว


ทริป

ยืมมาจากอังกฤษ trip

การเดินทางแต่ละครั้ง

การเดินทางท่องเที่ยวแต่ละครั้ง


การเลื้อยคลาน

การ + เลื้อยคลาน

กาน-เลื้อย-คฺลาน

คำอาการนามของ เลื้อยคลาน


อร

[เสียงสมาส]
ออ-ระ-

/ʔɔːn˧/^((สัมผัส))

/ʔɔː˧.ra˦˥./

ผู้หญิง, หญิงงาม


อร

[เสียงสมาส]
ออ-ระ-

/ʔɔːn˧/^((สัมผัส))

/ʔɔː˧.ra˦˥./

ทำให้ดีใจ, ทำให้ปลาบปลื้มใจ


อร

[เสียงสมาส]
ออ-ระ-

/ʔɔːn˧/^((สัมผัส))

/ʔɔː˧.ra˦˥./

พระองค์กลมกล้องแกล้ง เอวอ่อนอรอรรแถ้ง ถ้วนแห่งเจ้ากูงาม บารนี

(ลิลิตพระลอ)


อร

[เสียงสมาส]
อะ-ระ-

กำ, ซี่ล้อรถหรือเกวียน


เทา

มาจากเขมร ទៅ (เทา)

ยกย่างพลพลันเทา เท่าแล้ว


เทา

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເທົາ (เท็า), คำเมือง ᨴᩮᩢᩤ (เทัา), เขิน ᨴᩮᩢᩤ (เทัา), ไทลื้อ ᦑᧁ (เทา), ไทใหญ่ တဝ်း (ต๊ว), ไทใต้คง ᥖᥝᥰ (เต๊า)

ชื่อสาหร่ายสีเขียวน้ำจืดชนิดหนึ่งในสกุล Spirogyra วงศ์ Zygnemataceae เป็นเส้นละเอียดสีเขียว มีเมือกลื่น บางชนิดกินได้


เทา

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເທົາ (เท็า); เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ เถ้า

สีหม่น ๆ อย่างสีขี้เถ้า

ดีเลวหรือถูกผิดปนเปกันอยู่

ธุรกิจสีเทา


เทา

ยอบตัวลง, หมอบลง, คุกเข่า


เทา

คำกริยาวิเศษณ์

มีอาการสั่นรัว ๆ อย่างคนเป็นไข้

สั่นเทา


ความเทา

คำอาการนามของ เทา


สัปหงก

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ ผงก

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อาการที่หน้าหงุบลงเพราะง่วงนอน


การสัปหงก

การ + สัปหงก

กาน-สับ-ปะ-หฺงก

คำอาการนามของ สัปหงก


มอเตอร์เวย์

ยืมมาจากอังกฤษ motorway

/mɔː˧.tɤː˥˩.weː˧/^((สัมผัส))

ทางด่วนที่รองรับการจราจรความเร็วสูง ซึ่งจำกัดไว้ให้ยานพาหนะบางประเภท


เปราะ

ยืมมาจากเขมร ប្រោះ (บฺโระ, “Kaempferia galanga”)

/prɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ล้มลุกมีเหง้าชนิด Kaempferia galanga L. ในวงศ์ Zingiberaceae เหง้าและใบมีกลิ่นหอม ใช้เป็นอาหารและทำยาได้


เปราะ

แผลงมาจาก เผาะ

/prɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

หักง่าย, แตกง่าย

ไส้ดินสอเปราะ


เปราะ

แผลงมาจาก เผาะ

/prɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

(มะเขือ~) ชื่อมะเขือพันธุ์หนึ่งของชนิด Solanum melongena L. ในวงศ์ Solanaceae


เลี้ยว

หักแยก โค้ง หรือคดเคี้ยวไปจากแนวตรง

เลี้ยวซ้าย

เลี้ยวขวา

ทางตอนที่โค้งหรือคดไปจากแนวตรง

เลยเลี้ยวแรกไป ๕๐ เมตรก็ถึงที่พัก


คูปอง

ยืมมาจากฝรั่งเศส coupon

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/kʰuː˧.pɔːŋ˧/^((สัมผัส))

/kʰuː˧.pɔŋ˧/^((สัมผัส))

บัตรหรือตั๋วชนิดหนึ่งที่ใช้แลกของ ซื้อของ หรือใช้บริการขึ้นดอกเบี้ยหรือปันส่วนเครื่องอุปโภคบริโภคในเมื่อมีการควบคุม


ตลิ่ง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰliŋᴮ (“ชัน”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕະລິ່ງ (ตะลิ่ง), ຕະຫຼິ່ງ (ตะหลิ่ง), ຫຼິ່ງ (หลิ่ง), ไทลื้อ ᦜᦲᧂᧈ (หลี่ง, “ชัน”), ไทใหญ่ လိင်ႇ (ลิ่ง, “ไม่เสมอกัน; ลาดเอียง”), ไทใต้คง ᥘᥤᥒᥱ (ลี่ง, “ชัน”), จ้วง lingq (“ชัน”), จ้วงแบบจั่วเจียง lingq (“ชัน”)

ตาหลิ่ง
หลิ่ง

ส่วนของฝั่งริมแม่น้ำลำคลอง


เรื้อน

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เฮื้อน, ลาว ເຮື້ອນ (เฮื้อน), คำเมือง ᩁᩮᩬᩥ᩶ᩁ (เรอิ้ร), เขิน ᩁᩮᩨ᩠᩶ᨶ (เรื้น), ไทลื้อ ᦵᦣᦲᧃᧉ (เฮี้น), ไทดำ ꪹꪭ꫁ꪙ (เฮ้น), ไทใหญ่ ႁိူၼ်ႉ (เหิ๎น, “อาการคัน”), ไทใต้คง ᥞᥫᥢᥳ (เห๎อ̂น)

ᨡᩦ᩶ᨴᩪᨯ

โรคที่มีผลต่อผิวหนัง

ꪹꪭ꫁ꪙ

โรคที่มีผลต่อผิวหนัง

တုတ်ႈ

โรคที่มีผลต่อผิวหนัง

lepra

โรคที่มีผลต่อผิวหนัง

ພະຍາດຂີ້ທູດ

โรคที่มีผลต่อผิวหนัง

lepra

โรคที่มีผลต่อผิวหนัง

leprosy

โรคที่มีผลต่อผิวหนัง

/rɯa̯n˦˥/^((สัมผัส))

โรคติดต่อเรื้อรัง เกิดจากเชื้อแบคทีเรียชนิด Mycobacterium leprae ทำให้เกิดอาการที่ผิวหนังเป็นผื่น วงด่างสีขาวหรือแดง หรือนูนหนาเป็นตุ่มหรือเป็นแผ่น ไม่เจ็บไม่คัน แห้ง เหงื่อไม่ออก และขนร่วง อาจทำให้เกิดความพิการที่นิ้วมือนิ้วเท้างอหรือกุดได้


ห่อหมก

/hɔː˨˩.mok̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อกับข้าวชนิดหนึ่ง ใช้น้ำพริกกับเนื้อปลาเป็นต้นกวนกับน้ำกะทิมีผักรองแล้วห่อนึ่ง


การงม

คำอาการนามของ งม


การงัด

คำอาการนามของ งัด


การงีบ

/kaːn˧.ŋiːp̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ งีบ


เส

/seː˩˩˦/^((สัมผัส))

เสไปพูดเรื่องอื่น


เหลิง

/lɤːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

พ่อแม่ตามใจเสียจนเหลิง

มีคนชมมาก ๆ เลยชักเหลิง


ทด

เทียบเขมร ទស់ (ทส̍), มอญ ဒိုအ် (ทิุอ์)

/tʰot̚˦˥/^((สัมผัส))

กันไว้, กั้นไว้, ทำให้น้ำท่วมท้นขึ้นมาด้วยทำนบเป็นต้น

ทดนํ้า

เพิ่ม (ในการคิดเลข)

ทดข้าวทดปลา


เคลิบเคลิ้ม

เคฺลิบ-เคฺลิ้ม

/kʰlɤːp̚˥˩.kʰlɤːm˦˥/^((สัมผัส))

ลืมตัวไปชั่วขณะหนึ่ง, เผลอสติไปชั่วขณะหนึ่ง


เลก

/leːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ชายฉกรรจ์, พลเมืองชั้นสามัญ


หมึก

จากจีนเก่า墨 (OC *mlɯːɡ, “ink”), ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง maeg (มัก) , จ้วงแบบจั่วเจียง mwg (มึก)

/mɯk̚˨˩/^((สัมผัส))

น้ำที่ใช้ในการขีดเขียนหรือการสักลวดลายตามตัว ปรกติมีสีดำจัด จึงใช้เปรียบกับของดำว่า ดำเป็นหมึก

โดยปริยายหมายถึงสิ่งอื่น ๆ ที่ใช้ขีดเขียนหรือพิมพ์หนังสือเป็นต้น

หมึกแดง

หมึกแห้ง

หมึกพิมพ์

หมึกพิมพ์ลายมือ

ชื่อสัตว์ทะเลที่ไม่ใช่ปลา ไม่มีกระดูกสันหลัง ชั้น Cephalopoda ไฟลัม Mollurea มีอวัยวะที่เรียกกันว่า หนวดหรือแขน อยู่รอบปาก ใช้พยุงตัวและจับเหยื่อ มีถุงบรรจุน้ำสีดำคล้ายหมึกสำหรับปล่อยลงน้ำเพื่อพรางตัว มีหลายชนิด


อักเสบ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอาหรับ عَذَاب (อะษาบ, “การทรมาน; ความทรมาน”)

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เกิดปฏิกิริยาตอบสนองป้องกันเฉพาะที่


อักเสบ

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/^((สัมผัส))

มีพิษกำเริบเนื่องจากแผลเป็นต้น

มีปฏิกิริยาตอบสนองป้องกันเฉพาะที่ชนิดเฉียบพลัน มีอาการปวด บวม แดง ร้อน และอาจมีไข้, ชนิดเรื้อรัง การดำเนินโรคเป็นไปช้า ๆ ไม่รุนแรง และมักมีเนื้อพังผืดเกิดขึ้น

ข้ออักเสบเฉียบพลัน

ข้ออักเสบเรื้อรัง


เรื้อรัง

/rɯa̯˦˥.raŋ˧/^((สัมผัส))

ยืดเยื้อ, นานหาย


พังผืด

พั้งผืด
ภังผืด

/pʰaŋ˧.pʰɯːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เยื่อเหนียวที่ยึดกล้ามเนื้อให้ติดกัน


การอักเสบ

การ + อักเสบ

คำอาการนามของ อักเสบ


การซอก

/kaːn˧.sɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ซอก


ความเรื้อรัง

ความ + เรื้อรัง

คฺวาม-เรื้อ-รัง

คำอาการนามของ เรื้อรัง


เสือสิ้นลาย

เสือ + สิ้น + ลาย

เสือ-ซิ่น-ลาย

เสือแก่ที่หมดลายดูคล้ายเสือขาวออกหากินตามปรกติไม่ได้

โดยปริยายหมายถึงคนที่เคยมีความเก่งกล้าสามารถมาก่อน ต่อมาเมื่อร่างกายทุพพลภาพหรืออายุมากขึ้น ความเก่งกล้าสามารถก็เสื่อมลง


โกหร่าน

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากเปอร์เซียคลาสสิก قرآن (กุ̈รอาน), จากอาหรับ قُرْآن (กุรอาน); ร่วมรากกับ โก้หร่าน


อัลกุรอาน

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยเรียนรู้จากอาหรับ الْقُرْآن (อัล-กุรอาน)

อัน-กุ-ระ-อาน

คัมภีร์ในศาสนาอิสลาม


ปัตหล่า

เทียบอาหรับ بَدْلَة (บัดละ) หรือ بَذْلَة (บัษละ, “เสื้อสูท”)

ปัด-ตะ-หฺล่า

ผ้าริ้วทอด้วยไหมกับทองแล่งมีเนื้อบาง โดยมากทำเป็นเสื้อครุย


ระยำ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย rejam (“ปาหิน; ลงโทษโดยปาหิน”), จากอาหรับ رَجْم (รัญม, “การลงโทษโดยปาหิน”)

ชั่วช้า, ตํ่าช้า, เลวทราม, อัปมงคล

คนระยำ

เรื่องระยำ

ทำระยำ

ยับเยิน, แหลก

ดังดวงแก้วตกต้องแผ่นผา ร้าวระยำช้ำจิตเจ็บอุรา


ความระยำ

คำอาการนามของ ระยำ


ครึ่ง ๆ กลาง ๆ

คำกริยาวิเศษณ์

คำซ้ำ ของ ครึ่ง +คำซ้ำ ของ กลาง

คฺรึ่ง-คฺรึ่ง-กฺลาง-กฺลาง

/kʰrɯŋ˥˩.kʰrɯŋ˥˩.klaːŋ˧.klaːŋ˧/^((สัมผัส))

ไม่ตลอด, ไม่เต็มที่


ความครึ่ง ๆ กลาง ๆ

ความ + ครึ่ง ๆ กลาง ๆ

คฺวาม-คฺรึ่ง-คฺรึ่ง-กฺลาง-กฺลาง

/kʰwaːm˧.kʰrɯŋ˥˩.kʰrɯŋ˥˩.klaːŋ˧.klaːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ครึ่ง ๆ กลาง ๆ


ท้ายทอย

/tʰaːj˦˥.tʰɔːj˧/^((สัมผัส))

ส่วนสุดของกะโหลกศีรษะด้านหลัง


กำด้น

ท้ายทอย, ส่วนที่คอกับศีรษะต่อกัน

เหมือนกดคอยอกำด้นลูกสาวศรี


กินดอง

กินเลี้ยงในการแต่งงาน


กินดอง

พิธีอย่างหนึ่ง ทำเมื่อผัวเมียมีบุตรด้วยกันคนหนึ่ง หรือไม่มีบุตร แต่ได้ทำพิธีแปลงออกครบ 3 ปี


ขี้แมลงวัน

ขี้ + แมลงวัน

คี่-มะ-แลง-วัน

จุดดำเล็ก ๆ ที่ขึ้นตามร่างกาย


ขี้เสียด

เทียบคำเมือง ᨡᩦ᩶ᩈ᩠ᨿᨯ (ขี้สยด) หรือ ᩈᩦᩈ᩠ᨿᨯ (สีสยด), ลาว ສີສຽດ (สีสยด) หรือ ສຽດ (สยด)

/kʰiː˥˩.sia̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

คำพ้องความของ สีเสียด


แคม

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แคม, ลาว ແຄມ (แคม), คำเมือง ᨤᩯ᩠ᨾ (แฅม), เขิน ᨤᩯ᩠ᨾ (แฅม), ไทลื้อ ᦶᦆᧄ (แฅม), ไทดำ ꪵꪁꪣ (แกฺม), เขมร គែម (แคม)

/kʰɛːm˧/^((สัมผัส))

ส่วนริมทั้ง 2 ข้างเรือ

เรียกของอื่นที่มีลักษณะคล้ายริมเรือ

แคมร่อง

ส่วนริมของอวัยวะเพศหญิงภายนอก


แคม

ยืมมาจากอังกฤษ camera

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/kʰɛm˧/^((สัมผัส))

กล้องบันทึกภาพ


เหล็กกล้า

เหล็ก + กล้า

aço

เหฺล็ก-กฺล้า

เหล็กที่มีธาตุคาร์บอนเจืออยู่ประมาณร้อยละ 0.15-1.5 สมบัติของเหล็กกล้าแตกต่างกันไปตามจำนวนร้อยละของธาตุคาร์บอนและของโลหะอื่นที่เจือปนอยู่ ทั้งยังขึ้นอยู่กับอุณหภูมิที่ใช้ในการเตรียมเหล็กกล้านั้น ๆ ด้วย


เหล็กใน

เดือยแหลมที่มีในก้นหรือปลายหางสัตว์บางชนิด มีผึ้ง แมงป่อง เป็นต้น


หินเหล็กไฟ

หิน + เหล็ก + ไฟ

หิน-เหฺล็ก-ไฟ

หินสำหรับใช้เหล็กตีให้เกิดประกายไฟเพื่อให้ติดชุดซึ่งทำด้วยด้ายหรือนุ่นเป็นต้น


คอมมิวนิสต์

ยืมมาจากอังกฤษ communist

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

ค็อม-มิว-นิ๊ส

ระบบเศรษฐกิจการเมืองและสังคมแบบหนึ่งของลัทธิสังคมนิยมที่มีอุดมการณ์ให้รวมทรัพย์สินทั้งปวงเป็นสมบัติส่วนกลางของชุมชน ไม่ให้มีกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคล และให้จัดสรรรายได้แก่บุคคลอย่างเสมอภาคกัน ทั้งนี้เพื่อแก้ปัญหาความทุกข์ยากของคนในสังคมอันเป็นผลจากความไม่เสมอภาคในทรัพย์สิน

ผู้ที่นิยมระบบคอมมิวนิสต์


คอมมิวนิสต์

ยืมมาจากอังกฤษ communist

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

ค็อม-มิว-นิ๊ส

เกี่ยวกับระบบคอมมิวนิสต์


ภูว

ยืมมาจากสันสกฤต भुव (ภุว)

[เสียงสมาส]
พู-วะ-


ภูวน

ยืมมาจากสันสกฤต भुवन (ภุวน)

[เสียงสมาส]
พู-วะ-นะ-

โลก, แผ่นดิน


ภูวนาถ

พระเจ้าแผ่นดิน


ภูวเนตร

พระเจ้าแผ่นดิน


ยันต์

ยืมมาจากบาลี ยนฺต, จากสันสกฤต यन्त्र (ยนฺตฺร); ร่วมรากกับ ยนต์ and ยนตร/ยนตร์

ตารางหรือลายเส้นเป็นตัวเลข อักขระหรือรูปภาพที่เขียน สัก หรือแกะสลักลงบนแผ่นผ้า ผิวหนัง ไม้ โลหะ เป็นต้น ถือว่าเป็นของขลัง เช่น ยันต์ตรีนิสิงเห ยันต์พระเจ้า 5 พระองค์, เรียกเสื้อหรือผ้าเป็นต้นที่มีลวดลายเช่นนั้น ว่า เสื้อยันต์ ผ้ายันต์, เรียกกิริยาที่ทำเช่นนั้น ว่า ลงเลข ลงยันต์


ค่อย

คำกริยาวิเศษณ์

/kʰɔj˥˩/^((สัมผัส))

ใช้ประกอบหลังนามหรือกริยา หมายความว่า ไม่ดัง, เบา

เสียงค่อย

พูดค่อย

เดินค่อย ๆ อย่าลงส้น

ไม่แรง, เบามือ

นวดค่อย ๆ

จับค่อย ๆ


ค่อย

คำกริยาวิเศษณ์

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *gɔːjᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄ່ອຍ (ค่อย), ไทใหญ่ ၵွႆႈ (ก้อ̂ย), ภาษาจ้วงใต้ koih (ค่อย)

/kʰɔj˥˩/^((สัมผัส))

ใช้นำหน้ากริยาหมายความว่า ไม่รีบร้อน, อย่างระมัดระวัง, ช้า ๆ

ค่อยคิด

ค่อยทำ

ค่อย ๆ เดิน


ค่อย

คำกริยาวิเศษณ์

/kʰɔj˥˩/^((สัมผัส))

คำนำหน้าความข้างท้ายให้ติดต่อกับความข้างหน้า แสดงกิริยาที่กระทำภายหลัง, ถ้าใช้ในความปฏิเสธว่า ไม่ค่อย หมายความว่า น้อย, บ้าง

กินข้าวแล้วค่อยไป

ไม่ค่อยมี

ไม่ค่อยพูด


การถลำ

คำอาการนามของ ถลำ


มะพร้าวห้าว

มะพร้าว + ห้าว

มะ-พฺร้าว-ฮ่าว

ผลมะพร้าวที่แก่จัด


ปุย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ປຸຍ (ปุย), เขิน ᨸ᩠ᨿᩪ (ปยู)

ของที่เป็นใยฟูอย่างสำลีหรือขนสัตว์บางชนิด

ปุยฝ้าย

ปุยสำลี

สุนัขขนเป็นปุย


นิสสิต

รูปเลิกใช้ของ นิสิต


มวยปล้ำ

กีฬาต่อสู้ด้วยมือเปล่าอย่างหนึ่ง คู่ต่อสู้ต้องพยายามทำให้อีกฝ่ายล้มลงจนไหล่ด้านหลังทั้ง 2 ข้างแตะพื้นตลอดช่วงเวลาที่กำหนดจึงจะเป็นฝ่ายชนะ


ปล้ำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plamꟲ

ใช้แขนกอดรัดจับกุมเพื่อจะให้อีกฝ่ายหนึ่งล้ม หรือให้อยู่ในอำนาจที่จะทำได้ตามใจตน

พยายามทำกิจการอย่างเต็มกำลัง

มีเพศสัมพันธ์


มือเปล่า

มือที่ไม่ได้ถืออาวุธ

สู้มือเปล่า

มือที่ไม่ได้ถือของติดไปด้วย

มามือเปล่า

จับเสือมือเปล่า


ติ๋งต่าง

อาจแผลงมาจาก ตี + ต่าง

ตีต่าง
ตี๊ต่าง
ตี๋ต่าง

/tiŋ˩˩˦.taːŋ˨˩/^((สัมผัส))

สมมุติว่า, หากว่า, แม้ว่า


รหัสย์

ยืมมาจากสันสกฤต रहस्य (รหสฺย); ร่วมรากกับ รหัส


ดาวน์

ยืมมาจากอังกฤษ down payment

จ่ายเงินจำนวนหนึ่งเพื่อให้ได้ทรัพย์สินมาครอบครองก่อนโดยไม่เต็มราคา ซึ่งจะผ่อนชำระส่วนที่เหลือในภายหลัง

ดาวน์บ้าน

ดาวน์รถ


การดาวน์

คำอาการนามของ ดาวน์


มดลูก

อวัยวะภายในอันเป็นที่ตั้งครรภ์


ตั้งครรภ์

ตั้ง + ครรภ์

เริ่มมีครรภ์


ฝา

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hwaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฝา, ลาว ຝາ (ฝา), คำเมือง ᨺᩣ (ฝา), เขิน ᨺᩣ (ฝา), ไทลื้อ ᦚᦱ (ฝา), ไทดำ ꪠꪱ (ฝา), ไทขาว ꪠꪱ, ไทใหญ่ ၽႃ (ผา), ไทใต้คง ᥜᥣᥴ (ฝ๋า), อาหม 𑜇𑜡 (ผา) หรือ 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า), จ้วงแบบจั่วเจียง pa, จ้วง fa

/faː˩˩˦/^((สัมผัส))

เครื่องปิดภาชนะต่าง ๆ หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

ฝาโอ่ง

ฝาหม้อ

ฝาท่อ

ฝ้าหรือเยื่อที่จับอยู่ข้างบนของเหลวเช่นนํ้านมเป็นต้น

เครื่องกั้นด้านนอกหรือเครื่องกั้นแบ่งห้องของตัวเรือนโรงเป็นต้น

ฝาบ้าน

ฝาเรือน

ฝาห้อง

ส่วนที่ปิดปากหอยหรือหุ้มตัวหอยซึ่งเปิดได้