ปะทุ

/pa˨˩.tʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))

แตกหรือผุดออกมาด้วยแรงเบ่งดัน

ภูเขาไฟปะทุ

ถ่านปะทุ

โดยปริยายหมายถึง กิริยาที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

เพ่งจนตาจะปะทุ


ขับถ่าย

/kʰap̚˨˩.tʰaːj˨˩/^((สัมผัส))

รุหรือระบายสิ่งที่ไม่ต้องการออกจากร่างกาย


อาเจียร

/ʔaː˧.t͡ɕia̯n˧/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ อาเจียน


ซื้อเสียง

ซื้อ + เสียง

/sɯː˦˥.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

จ่ายเงินเพื่อแลกกับคะแนนเสียงเลือกตั้งของประชาชน


ขายเสียง

/kʰaːj˩˩˦.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ลงคะแนนเลือกตั้งเพื่อแลกกับเงินที่ผู้ซื้อเสียงจ่ายให้


สนอง

จากเขมรเก่า ស្នោង (สฺโนง), ស្នង (สฺนง), ស្នង៑ (สฺนงฺ), ស្នោង៑ (สฺโนงฺ, “แทน, แลก เป็นต้น”) ซึ่งแผลงจาก សង (สง), សោង៑ (โสงฺ), សង៑ (สงฺ, “ให้, แทน, คืน เป็นต้น”); เทียบเขมร ស្នង (สฺนง), សង (สง), សំណង (สํณง)

/sa˨˩.nɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำตามที่ได้รับคำสั่งหรือคำขอร้อง

สนองโครงการในพระราชดำริ

สนองนโยบายของรัฐบาล

กรรมตามสนอง

ตอบรับการเสนอ

เสนอขายสนองซื้อ


สนองไข

/sa˨˩.nɔːŋ˩˩˦.kʰaj˩˩˦/^((สัมผัส))

กล่าวตอบ, อธิบาย


สำนอง

แผลงจาก สนอง

/sam˩˩˦.nɔːŋ˧/^((สัมผัส))

รับผิดชอบ, ต้องรับใช้แทน


เห็นกงจักรเป็นดอกบัว

เห็น + กงจักร + เป็น + ดอกบัว; จากนิทานชาดก "มิตวินทุกะ" ซึ่งเป็นผู้มีบาปหนา เมื่อจะได้รับโทษตามกรรมก็มองเห็นกงจักรบนหัวเปรตตนหนึ่งว่าเป็นดอกบัว จึงขอมาใส่บนหัวตนเอง ทำให้ได้รับทุกข์ทรมานจากกงจักรที่หมุนบาดหัวอยู่ตลอดเวลา ชาดกนี้เป็นที่มาของสำนวนว่า "เห็นกงจักรเป็นดอกบัว"

เห็น-กง-จัก-เป็น-ดอก-บัว

/hen˩˩˦.koŋ˧.t͡ɕak̚˨˩.pen˧.dɔːk̚˨˩.bua̯˧/^((สัมผัส))

เห็นสิ่งที่ไม่ถูกต้องว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้อง, เห็นผิดเป็นชอบ

th-เห็นกงจักรเป็นดอกบัว-th-verb-EgbFU4aR


เดินตามผู้ใหญ่หมาไม่กัด

เดิน + ตาม + ผู้ใหญ่ + หมา + ไม่ + กัด

เดิน-ตาม-พู่-ไหฺย่-หฺมา-ไม่-กัด

/dɤːn˧.taːm˧.pʰuː˥˩.jaj˨˩.maː˩˩˦.maj˥˩.kat̚˨˩/^((สัมผัส))

ประพฤติตามอย่างผู้ใหญ่ย่อมปลอดภัย

th-เดินตามผู้ใหญ่หมาไม่กัด-th-verb-ub6g~2CQ


จับปูใส่กระด้ง

จับ-ปู-ไส่-กฺระ-ด้ง

/t͡ɕap̚˨˩.puː˧.saj˨˩.kra˨˩.doŋ˥˩/^((สัมผัส))

ซนอยู่ไม่นิ่ง


จับปลาสองมือ

จับ + ปลา + สอง + มือ

จับ-ปฺลา-สอง-มือ

/t͡ɕap̚˨˩.plaː˧.sɔːŋ˩˩˦.mɯː˧/^((สัมผัส))

มุ่งทำในสองอย่างในเวลาเดียวกัน


กินกันไม่ลง

กิน + กัน + ไม่ + ลง หรือ กิน…ไม่ลง + กัน

กิน-กัน-ไม่-ลง

เอาชนะไม่ได้


กินกริบ

หาประโยชน์ใส่ตัวได้อย่างแนบเนียน


กินกัน

เอาเงินกันในระหว่างคู่ขาการพนัน


แมวไม่อยู่หนูร่าเริง

ผู้ใหญ่ไม่อยู่ ผู้น้อยก็เหลิง

th-แมวไม่อยู่หนูร่าเริง-th-verb-200iJm8H


พราง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *braːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ພາງ (พาง)

/pʰraːŋ˧/^((สัมผัส))

ทำให้เข้าใจเป็นอื่น

พรางตัว

พรางไฟ


อมพระมาพูด

อม + พระ + มา + พูด

อม-พฺระ-มา-พูด

พูดโดยอ้างพระหรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์มาประกอบเป็นพยาน มักใช้ในความปฏิเสธ

ต่อให้อมพระมาพูดก็ไม่เชื่อ


คบคนพาล พาลพาไปหาผิด คบบัณฑิต บัณฑิตพาไปหาผล

คบ-คน-พาน-พาน-พา-ไป-หา-ผิด-คบ-บัน-ดิด-บัน-ดิด-พา-ไป-หา-ผน

/kʰop̚˦˥.kʰon˧.pʰaːn˧.pʰaːn˧.pʰaː˧.paj˧.haː˩˩˦.pʰit̚˨˩.kʰop̚˦˥.ban˧.dit̚˨˩.ban˧.dit̚˨˩.pʰaː˧.paj˧.haː˩˩˦.pʰon˩˩˦/^((สัมผัส))

การเลือกคบคนต้องพิจารณาให้ดีถ้าคบคนไม่ดีมาเป็นเพื่อน คนไม่ดีก็จะชักนำ พาเราไปในทางที่ไม่ดี ถ้าคบคนดีมีความรู้ คนดีก็จะชักนำ พาเราไปในทางที่ดี

th-คบคนพาล_พาลพาไปหาผิด_คบบัณฑิต_บัณฑิตพาไปหาผล-th-verb-b8zjV8p-


ซุ่ม

ซ่อน, แอบซ่อนคอยทีอยู่

งานชิ้นนี้ซุ่มทำมาหลายปี


ดำริ

แผลงมาจาก ตริ; จากเขมร [Term?]

ดำริห์
การดำริ (abstract-noun)
ความดำริ (abstract-noun)

คิด, ไตร่ตรอง


ดำริห์

รูปเลิกใช้ของ ดำริ


เชื่อม

/t͡ɕʰɯa̯m˥˩/^((สัมผัส))

ทำของหวานอย่างหนึ่ง โดยเอาน้ำตาลใส่น้ำตั้งไฟเคี่ยวให้ละลาย แล้วใส่สิ่งที่ต้องการเคี่ยวจนได้ที่

เชื่อมกล้วย

ต้มน้ำตาลกับน้ำให้ใส เพื่อประสมกับสิ่งอื่น

เชื่อมน้ำตาล


เชื่อม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຊື່ອມ (เซื่อม), ไทใหญ่ ၸိူမ်ႈ (เจิ้ม)

ផ្សារ

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

បញ្ឆេះ

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

ᨧᩬᨯ

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

焊接

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

ꪊꪮꪒ

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

ꪭꪱꪙ

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

ᥓᥪᥐᥳ

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

ᦈᦸᧆᧈ

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

ၸၢပ်ႈ

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

souder

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

ဂဟေဆော်

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

ချဴ

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

verschweißen

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

schweißen

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

ຈອດ

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

ເຊື່ອມ

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

hàn

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

soldar

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

weld

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

/t͡ɕʰɯa̯m˥˩/^((สัมผัส))

ทำให้ต่อติดเป็นเนื้อเดียวกัน

เชื่อมเหล็ก

ทำให้ประสานกัน

เชื่อมสัมพันธไมตรี


เทวอ

ยืมมาจากเขมร ធ្វើ (ธฺเวิ)

/tʰa˦˥.wɤː˧/^((สัมผัส))


บัดบง

ยืมมาจากเขมร បាត់បង់ (บาต̍บง̍, “ตาย, เสียไป”), จาก បាត់ (บาต̍) + បង់ (บง̍)


ประแกก

ยืมมาจากเขมร ប្រកែក (บฺรแกก)

/pra˨˩.kɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

แตกร้าวกัน, วิวาทกัน


ประแอก

ยืมมาจากเขมร ផ្អែក (ผฺแอก)

/pra˨˩.ʔɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))


โผอน

/pʰa˨˩.ʔoːn˧/^((สัมผัส))

น้อมไป, โน้มไป, ทำให้อ่อนตาม


พันลอก

เป็นไปได้ว่ามาจากเขมรกลาง ពន្លក៑ (พนฺลกฺ)

/pʰan˧.lɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))


พิโดร

ยืมมาจากเขมร ពិដោរ (พิโฎร)

ฟุ้งไป (ใช้แก่กลิ่น)


ไพโดร

ยืมมาจากเขมร ពិដោរ (พิโฎร)

ฟุ้งไป (ใช้แก่กลิ่น)


รำจวน

ยืมมาจากเขมร រំជួល (รํชัวล)

สะเทือนใจด้วยความกระสันถึง


เชือด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຊືອດ (เซือด)

/t͡ɕʰɯa̯t̚˥˩/^((สัมผัส))

ใช้ของมีคมเช่นมีดโกนตัดให้ลึกเข้าไปในเนื้อ, โดยปกติทำเพื่อให้ตาย

เชือดคอ

เชือดไก่


ลาโลก

จากโลกไป, ตาย


สอนจระเข้ให้ว่ายน้ำ

สอน + จระเข้ + ให้ + ว่าย + น้ำ

สอน-จอ-ระ-เค่-ไฮ่-ว่าย-น้าม

/sɔːn˩˩˦.t͡ɕɔː˧.ra˦˥.kʰeː˥˩.haj˥˩.waːj˥˩.naːm˦˥/^((สัมผัส))

สอนสิ่งที่เขารู้ดีอยู่แล้ว


มีสลึงพึงบรรจบให้ครบบาท

มี-สะ-หฺลึง-พึง-บัน-จบ-ไฮ่-คฺรบ-บาด

/miː˧.sa˨˩.lɯŋ˩˩˦.pʰɯŋ˧.ban˧.t͡ɕop̚˨˩.haj˥˩.kʰrop̚˦˥.baːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ให้รู้จักประหยัดในการใช้เงิน, ให้รู้จักเก็บหอมรอมริบ

th-มีสลึงพึงบรรจบให้ครบบาท-th-verb-~w2XN9VJ


หยั่งรู้

การหยั่งรู้ (abstract-noun)
ความหยั่งรู้ (abstract-noun)

/jaŋ˨˩.ruː˦˥/^((สัมผัส))

เล็งรู้ความจริง, ค้นหาเพื่อให้รู้ความจริง


หยั่งทราบ

หยั่ง + ทราบ

การหยั่งทราบ (abstract-noun)
ความหยั่งทราบ (abstract-noun)

/jaŋ˨˩.saːp̚˥˩/^((สัมผัส))


ได้คืบจะเอาศอก

ได้ + คืบ + จะ + เอา + ศอก

ด้าย-คืบ-จะ-เอา-สอก

/daːj˥˩.kʰɯːp̚˥˩.t͡ɕa˨˩.ʔaw˧.sɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ต้องการได้มากกว่าที่ได้มาแล้ว


ได้ศอกจะเอาวา

ได้ + ศอก + จะ + เอา + วา

ด้าย-สอก-จะ-เอา-วา

/daːj˥˩.sɔːk̚˨˩.t͡ɕa˨˩.ʔaw˧.waː˧/^((สัมผัส))

ต้องการได้มากกว่าที่ได้มาแล้ว


รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง

ทำไม่ดีหรือทำผิดแล้วไม่รับผิด กลับโทษผู้อื่น

th-รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง-th-verb-64yjL6xd


จับได้คาหนังคาเขา

จับ-ด้าย-คา-หฺนัง-คา-เขา

/t͡ɕap̚˨˩.daːj˥˩.kʰaː˧.naŋ˩˩˦.kʰaː˧.kʰaw˩˩˦/^((สัมผัส))

จับได้ในขณะที่กำลังกระทำผิด หรือพร้อมกับของกลาง


ไม่เอาถ่าน

ไม่รักดี, ไม่ทำงานเป็นเรื่องเป็นราว, ไม่สนใจการงาน, เหลวไหล


ปิดหูปิดตา

ปิด + หู + ปิด + ตา

ปิด-หู-ปิด-ตา

ไม่ยอมรับรู้รับฟัง

ไม่ยอมให้รู้ให้เห็น


ปู้ยี่ปู้ยำ

เทียบจีน痍 (yí, “รอยฟกช้ำ”)

ปู้-ยี่-ปู้-ยำ

ทำให้ชอกช้ำ, ทำให้ยับเยิน


วางยา

ให้กินยาเพื่อรักษาโรค

หมอวางยาคนไข้ได้ถูกกับโรค

ลอบเอายาพิษหรือยาอื่นให้กิน

โดนวางยาในอาหาร

พูดให้เสียหาย

ล่อลวงเพื่อให้ผิด (ใช้ในลักษณะถูกกระทำ)

ครม.โดนวางยา! 'หมอวรงค์'เตือนรีบยกเลิกมติ'ดาวเทียมไทยคม'


ดีดนิ้ว

เอานิ้วหัวแม่มือกดกับนิ้วกลางให้แน่นแล้วสลัดนิ้วกลางเข้ามายังอุ้งมือให้เกิดเสียงดัง


ผิวปาก

/pʰiw˩˩˦.paːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ห่อริมฝีปากให้แคบพอ แล้วเป่าลมออกให้เกิดเสียงตามที่ต้องการ


สำรวจ

สำรวจสำมะโนครัว

สำรวจพฤติกรรม

สำรวจแหล่งแร่


กันเหนียว

กัน + เหนียว

มีแผนสำรองไว้เผื่อวิธีแรกใช้ไม่ได้ผล


บริบาล

ยืมมาจากสันสกฤต परिपाल (ปริปาล) หรือ บาลี ปริปาล; เหมือนกับ บริ + บาล

ดูแลรักษา, ดูแลเลี้ยงดู


ทัวร์

ยืมมาจากอังกฤษ tour


ใบ้กิน

พูดไม่ออก, พูดไม่ได้อย่างที่ตั้งใจ


ใบ้รับประทาน

ใบ้ + รับประทาน

ไบ้-รับ-ปฺระ-ทาน

พูดไม่ออก, พูดไม่ได้อย่างที่ตั้งใจ


ใบ้แดก

/baj˥˩.dɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ใบ้กิน, พูดไม่ออก, พูดไม่ได้อย่างที่ตั้งใจ


หุบ

อาการรวมเข้าของสิ่งที่ขยายออก

หุบร่ม

ใบไม้หุบ

อาการที่แสงอาทิตย์ถูกเมฆบดบัง

แดดหุบ


วิสามัญ

ตัดทอนจาก วิสามัญฆาตกรรม

วิสามัญฯ
การวิสามัญ (abstract-noun)

กระทำวิสามัญฆาตกรรม


เลียบ

ไปตามริม, ไปตามขอบ, ลัดเลาะ


สรวงเส

/sua̯ŋ˩˩˦.seː˩˩˦/^((สัมผัส))


สรวลเส

/sua̯n˩˩˦.seː˩˩˦/^((สัมผัส))

หัวเราะร่าเริง


อดสู

/ʔot̚˨˩.suː˩˩˦/^((สัมผัส))

ละอายใจ, อับอายมาก


เพ็ดทูล

พูดกับเจ้านาย


แพร่งพราย

แพร่ง + พราย

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

แพฺร็่ง-พฺราย

/pʰrɛŋ˥˩.pʰraːj˧/^((สัมผัส))

แยก, กระจายไป, แผ่ไป, รั่วไหล

เปิดเผยความลับ, มักใช้ในความปฏิเสธ


ไม่ลดราวาศอก

ไม่ + ลดราวาศอก

การไม่ลดราวาศอก (abstract-noun)

ไม่-ลด-รา-วา-สอก

/maj˥˩.lot̚˦˥.raː˧.waː˧.sɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ไม่ยอมอ่อนข้อ, ไม่ยอมผ่อนปรนให้

เถียงกันไม่ลดราวาศอก

เขาเป็นพี่ก็ต้องยอมลดราวาศอกให้เขาบ้าง


ไม่ยอมลดราวาศอก

ไม่ + ยอม + ลดราวาศอก

การไม่ยอมลดราวาศอก (abstract-noun)

ไม่-ยอม-ลด-รา-วา-สอก

/maj˥˩.jɔːm˧.lot̚˦˥.raː˧.waː˧.sɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ไม่ยอมอ่อนข้อ, ไม่ยอมผ่อนปรนให้, ไม่ลดราวาศอก

เถียงกันไม่ลดราวาศอก

เขาเป็นพี่ก็ต้องยอมลดราวาศอกให้เขาบ้าง


รับประทาน

รับ + ประทาน

กระเดือก

อรรถาภิธาน:กิน

กลืน

อรรถาภิธาน:กิน

กิน

อรรถาภิธาน:กิน

เขมือบ

อรรถาภิธาน:กิน

เจี๊ยะ

อรรถาภิธาน:กิน

ฉัน

อรรถาภิธาน:กิน

ชิม

อรรถาภิธาน:กิน

ซัด

อรรถาภิธาน:กิน

โซ้ย

อรรถาภิธาน:กิน

แดก

อรรถาภิธาน:กิน

ทาน

อรรถาภิธาน:กิน

บริโภค

อรรถาภิธาน:กิน

ฟัด

อรรถาภิธาน:กิน

ฟาด

อรรถาภิธาน:กิน

โภค

อรรถาภิธาน:กิน

โภคะ

อรรถาภิธาน:กิน

ยัด

อรรถาภิธาน:กิน

ยัดห่า

อรรถาภิธาน:กิน

รองท้อง

อรรถาภิธาน:กิน

รับ

อรรถาภิธาน:กิน

รับทาน

อรรถาภิธาน:กิน

รับประทาน

อรรถาภิธาน:กิน

ล่อ

อรรถาภิธาน:กิน

ลิ้มรส

อรรถาภิธาน:กิน

สวาปาม

อรรถาภิธาน:กิน

เสพ

อรรถาภิธาน:กิน

เสวย

อรรถาภิธาน:กิน

โส้ย

อรรถาภิธาน:กิน

หม่า

อรรถาภิธาน:กิน

หม่ำ

อรรถาภิธาน:กิน

แหลก

อรรถาภิธาน:กิน

แอ้ม

อรรถาภิธาน:กิน

รับ-ปฺระ-ทาน


เหยียบเรือสองแคม

การเหยียบเรือสองแคม (abstract-noun)

ทําทีเข้าด้วยทั้ง ๒ ฝ่าย


กรี

ตัดมาจาก กรีธา

ให้เรานี้กรีพลออกเดินไพร


เปียก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ປຽກ (ปยก), ไทใหญ่ ပဵၵ်ႇ (เป่ก)

มีน้ำชุ่มปนผสมอยู่หรือติดอยู่

เปียกเหงื่อ

เปียกฝน

เปียกน้ำ


เปียก

กวนสิ่งเช่นข้าวหรือแป้งเป็นต้นบนไฟให้สุก

เปียกข้าวเหนียว

เปียกสาคู


วัง

จากเขมรเก่า វាង៑ (วางฺ), វាង្ង៑ (วางฺงฺ), វង៑ (วงฺ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *wa(a)ŋ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร វាំង (วาํง), ពាំង (พาํง), ลาว ວັງ (วัง), คำเมือง ᩅᩢ᩠ᨦ (วัง), เขิน ᩅᩤ᩠ᨦ (วาง), ไทลื้อ ᦞᧂ (วัง); ร่วมรากกับ วง and เวียง

ล้อม, ห้อมล้อม

วังช้าง


ประวิง

หน่วงไว้ให้เนิ่นช้า, ถ่วงเวลา

ประวิงเวลา

ประวิงเรื่อง


ระคาย

การระคาย (abstract-noun)
ความระคาย (abstract-noun)

ทำให้คายคันเหมือนถูกละออง

ระคายตัว

กระทบกระเทือนกายใจให้เกิดรำคาญไม่สุขใจ

ระคายหู


ซ่อนเงื่อน

ซ่อน + เงื่อน

การซ่อนเงื่อน (abstract-noun)
ความซ่อนเงื่อน (abstract-noun)

/sɔːn˥˩.ŋɯa̯n˥˩/^((สัมผัส))

ปิดบังเงื่อนไว้ไม่ให้เห็น, ปิดบังข้อสำคัญไว้, ปิดบังอย่างมีเงื่อนงำ

นวนิยายฆาตกรรมเรื่องนี้ ผู้เขียนซ่อนเงื่อนไว้ตอนต้นเรื่อง


เวรซ้ำกรรมซัด

เวร + ซ้ำ + กรรม + ซัด

เวน-ซ้ำ-กำ-ซัด

ได้รับเคราะห์กรรมซ้ำแล้วซ้ำอีก


บาปซ้ำกรรมซัด

บาป + ซ้ำ + กรรม + ซัด

บาบ-ซ้ำ-กำ-ซัด

ได้รับเคราะห์กรรมซ้ำแล้วซ้ำอีก


ผีซ้ำกรรมซัด

ผี + ซ้ำ + กรรม + ซัด

ผี-ซ้ำ-กำ-ซัด

ได้รับเคราะห์กรรมซ้ำแล้วซ้ำอีก


บรรพชา

ยืมมาจากบาลี ปพฺพชฺชา

/bap̚˨˩.pʰa˦˥.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

พระพุทธเจ้าเสด็จออกบรรพชา

วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนารามจัดบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อน


อุปสมบท

ยืมมาจากบาลี อุปสมฺปทา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อุบ-ปะ-สม-บด

บวชเป็นภิกษุ


ชักกะเย่อ

/t͡ɕʰak̚˦˥.ka˨˩.jɤː˥˩/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ ชักเย่อ


ชักคะเย่อ

/t͡ɕʰak̚˦˥.kʰa˦˥.jɤː˥˩/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ ชักเย่อ


ตอม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕອມ (ตอม), คำเมือง ᨲᩬᨾ (ตอม), เขิน ᨲᩬᨾ (ตอม), ไทลื้อ ᦎᦸᧄ (ตอ̂ม), ไทใหญ่ တွမ် (ตอ̂ม), จ้วง dom (ตอม), จ้วงแบบจั่วเจียง dom (ตอม)

/tɔːm˧/^((สัมผัส))

กิริยาที่แมลงตัวเล็ก ๆ เช่นแมลงวันเป็นต้นมาเกาะหรือจับหรือบินวนเวียนอยู่ใกล้ ๆ สิ่งใดสิ่งหนึ่ง

โดยปริยายหมายถึงกิริยาอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

สาวสวยคนนี้มีชายหนุ่มมารุมตอมมาก


ปาฏิหาริย์

ยืมมาจากบาลี ปาฏิหาริย; เทียบสันสกฤต प्रातिहार्य (ปฺราติหารฺย)

กระทำสิ่งที่ตามปรกติทำไม่ได้

ปาฏิหาริย์ขึ้นไปอยู่บนหลังคา


เหลา

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlawᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຫຼົາ (เหล็า), ไทลื้อ ᦜᧁ (เหลา), ไทใหญ่ လဝ် (ลว), แสก เหล่า, ภาษาจ้วง laeu(เหลา)

ทำให้เกลี้ยงเกลาหรือให้แหลมด้วยเครื่องมือมีมีดเป็นต้น

เหลาตอก

เหลาดินสอ


หน้าผีบอดี้เน่า

หน้า + ผี + บอดี้ + เน่า

น่า-ผี-บอ-ดี้-เน่า

/naː˥˩.pʰiː˩˩˦.bɔː˧.diː˥˩.naw˥˩/^((สัมผัส))

มีหน้าตาขี้เหร่และรูปร่างไม่ดี


หน้าผีบอดี้เริ่ด

หน้า + ผี + บอดี้ + เริ่ด

น่า-ผี-บอ-ดี้-เริ็่ด

/naː˥˩.pʰiː˩˩˦.bɔː˧.diː˥˩.rɤt̚˥˩/^((สัมผัส))

มีหน้าตาขี้เหร่แต่รูปร่างดี


เสี่ยงทาย

เสี่ยง + ทาย

หาคำทำนายโชคชะตาของตนจากสลากหรือใบเซียมซีโดยการสั่นติ้วหรือโยนไม้เสี่ยงทายเป็นต้น


ปลดปล่อย

ปฺลด-ปฺล็่อย

ปล่อยจากที่คุมขังหรือการผูกมัด


ถล่ม

ไม่ทราบแน่ชัด; เทียบเขมร ទ្រោម (ทฺโรม, “จม, ทรุด, ทลาย, เหี่ยว, ห่อเหี่ยว, หย่อน”)

ยุบหรือทำให้ยุบลง

แผ่นดินถล่ม

ทำให้พังทลายหรือล่มจม

ถล่มด้วยปืนใหญ่


เนรมิต

แผลงมาจาก นิรมิต

สร้างหรือบันดาลด้วยอำนาจ ฤทธิ์ หรืออภินิหารให้บังเกิดเป็นขึ้นมีขึ้นโดยฉับพลัน


นิรมิต

ยืมมาจากสันสกฤต निर्मित (นิรฺมิต); เทียบบาลี นิมฺมิต

สร้าง, แปลง, ทำ, บันดาลให้เป็นขึ้นมีขึ้น


นิมิต

ยืมมาจากบาลี นิมฺมิต; เทียบสันสกฤต निर्मित (นิรฺมิต)

สร้าง, แปลง, ทำ


กินบ้านผ่านเมือง

กิน + บ้าน + ผ่าน + เมือง

กิน-บ้าน-ผ่าน-เมือง


สงบปากสงบคำ

สะ-หฺงบ-ปาก-สะ-หฺงบ-คำ

/sa˨˩.ŋop̚˨˩.paːk̚˨˩.sa˨˩.ŋop̚˨˩.kʰam˧/^((สัมผัส))

นิ่ง, ไม่พูดไม่จา, ไม่โต้เถียง


เฟ้น

คัดละเอียดเพื่อเอาแต่ที่ดีหรือที่ต้องการ


ช้าก่อน

/t͡ɕʰaː˦˥.kɔːn˨˩/^((สัมผัส))


แซ่ซ้อง

/sɛː˥˩.sɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

เปล่งเสียงแสดงความยินดีหรือสรรเสริญอื้ออึงไปทั่ว


สรวล

ยืมมาจากเขมร ស្រួល (สฺรัวล, “ง่าย, หัวเราะ”); จากจามตะวันตก srual (“to amuse; to diverse”). แผลงเป็นเขมร សំរួល (สํรัวล)


ฉงน

ฉะงล
การฉงน (abstract-noun)
ความฉงน (abstract-noun)

/t͡ɕʰa˨˩.ŋon˩˩˦/^((สัมผัส))

งุนงงสงสัย, ไม่แน่ใจ, คลางแคลงใจ


พร้อง

/pʰrɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

พูด, ร้อง, กล่าว


แคล้ว

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຄ້ວ (แค้ว)

/kʰlɛːw˦˥/^((สัมผัส))

คลาด, รอดไป, พ้นไป, พลาดไป (มักใช้ในความปฏิเสธ)

ตำรวจตามคนร้ายไปติด ๆ แต่แคล้วกันจนได้

ไม่แคล้วโดนดุ

ไม่แคล้วเสียเงิน


อรรถาธิบาย

อัด-ถา-ทิ-บาย

/ʔat̚˨˩.tʰaː˩˩˦.tʰi˦˥.baːj˧/^((สัมผัส))

ขยายความ, อธิบายความ


ท่องจำ

/tʰɔŋ˥˩.t͡ɕam˧/^((สัมผัส))

ท่องซ้ำไปซ้ำมาจนจำได้


ฟอกเงิน

การผันรูปย้อนกลับ ของ การฟอกเงิน (ซึ่งแปลตรงตัวจาก money laundering); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຟອກເງິນ (ฟอกเงิน); เทียบเท่า ฟอก + เงิน

/fɔːk̚˥˩.ŋɤn˧/^((สัมผัส))

การโอน รับโอน หรือเปลี่ยนสภาพทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิดทางกฎหมายบางประการ เพื่อซุกซ่อนหรือปกปิดแหล่งที่มาของทรัพย์สินนั้น หรือช่วยเหลือผู้อื่นมิให้ต้องรับโทษหรือรับโทษน้อยลง หรือปกปิดอำพรางการได้มา ฯลฯ ซึ่งทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการกระทำความผิด


อำพราง

ปิดบังโดยลวงให้เข้าใจไปทางอื่น, พูดหรือแสดงอาการไม่ให้รู้ความจริง


รู้ดี

การรู้ดี (abstract-noun)
ความรู้ดี (abstract-noun)

รู้เป็นอย่างดี

อวดรู้, สู่รู้

อย่ารู้ดีไปหน่อยเลย


สู่รู้

/suː˨˩.ruː˦˥/^((สัมผัส))

ถ้าไม่รู้จริง อย่าสู่รู้


ริบราชบาต

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ริบ-ราด-ชะ-บาด

/rip̚˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.baːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ยึดทรัพย์สมบัติข้าทาสบริวารทั้งหมดในครอบครองของผู้ต้องโทษถูกริบให้ตกเป็นของหลวง


หอม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hoːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩬᨾ (หอม), เขิน ᩉᩬᨾ (หอม), ลาว ຫອມ (หอม), ไทลื้อ ᦠᦸᧄ (หอ̂ม), ไทดำ ꪬꪮꪣ (หอม), ไทขาว ꪬꪮꪣ, ไทใหญ่ ႁွမ် (หอ̂ม), พ่าเก ꩭွံ (หอ̂ํ), อาหม 𑜑𑜨𑜪 (หอ̂ํ) หรือ 𑜍𑜨𑜪 (รอ̂ํ), จ้วง hom

/hɔːm˩˩˦/^((สัมผัส))

ได้รับกลิ่นดี


หอม

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩬᨾ (หอม), เขิน ᩉᩬᨾ (หอม), ลาว ຫອມ (หอม), ไทลื้อ ᦠᦸᧄ (หอ̂ม), ไทดำ ꪬꪮꪣ (หอม), ไทใหญ่ ႁွမ် (หอ̂ม), พ่าเก ꩭွံ (หอ̂ํ), จ้วง hom, จ้วงแบบจั่วเจียง hom

/hɔːm˩˩˦/^((สัมผัส))

เก็บ, รวบรวม (ในความว่า เก็บหอมรอมริบ)


ถาบ

/tʰaːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ตบ, ตี, ทาบ ก็ว่า

นกถาบปีก


รู้คิด

รู้จักคิดอ่าน


รู้จำ

รู้จักจำ, รู้แล้วจำได้, จำได้เก่ง


แปลตามพยัญชนะ

การแปลตามพยัญชนะ (abstract-noun)

แปฺล-ตาม-พะ-ยัน-ชะ-นะ

/plɛː˧.taːm˧.pʰa˦˥.jan˧.t͡ɕʰa˦˥.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

แปลความหมายของคำ อย่างตรงไปตรงมาแบบคำต่อคำ, แปลตามตัวอักษร


แปลเอาความ

แปฺล-เอา-คฺวาม

แปลภาษาหนึ่งเป็นอีกภาษาหนึ่ง โดยยึดเอาความหมายเป็นหลัก


รู้แจ้ง

รู้ + แจ้ง; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮູ້ແຈ້ງ (ฮู้แจ้ง), คำเมือง ᩁᩪ᩶ᨧᩯ᩠᩶ᨦ (รู้แจ้ง), เขิน ᩁᩪ᩶ᨧᩯ᩠᩶ᨦ (รู้แจ้ง), ไทลื้อ ᦣᦴᧉᦶᦈᧂᧉ (ฮู้แจ้ง), ไทใหญ่ ႁူႉၸႅင်ႈ (หู๎แจ้ง)

การรู้แจ้ง (abstract-noun)
ความรู้แจ้ง (abstract-noun)

/ruː˦˥.t͡ɕɛːŋ˥˩/^((สัมผัส))

เข้าใจดี, รู้ชัด, รู้ประจักษ์

ฟังความหลายด้านย่อมรู้แจ้ง


รู้หาญรู้ขลาด

การรู้หาญรู้ขลาด (abstract-noun)

รู้-หาน-รู้-ขฺลาด

/ruː˦˥.haːn˩˩˦.ruː˦˥.kʰlaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

กล้าในสิ่งที่ควรกล้า กลัวในสิ่งที่ควรกลัว


คิดอ่าน

/kʰit̚˦˥.ʔaːn˨˩/^((สัมผัส))

ใคร่ครวญหาหนทางแก้ไข


ลองใจ

/lɔːŋ˧.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

พิสูจน์น้ำใจ

เขาอยากลองใจเธอว่าเธอจะรักตนจริงจนวันตายหรือไม่


ฟอนเฟ้น

เธอไม่อยากให้เขาฟอนเฟ้น


เชื่อขนมกินได้

การเชื่อขนมกินได้ (abstract-noun)

เชื่อ-ขะ-หฺนม-กิน-ด้าย

/t͡ɕʰɯa̯˥˩.kʰa˨˩.nom˩˩˦.kin˧.daːj˥˩/^((สัมผัส))

มั่นใจได้, เชื่อใจได้, สำเร็จแน่นอน


ตั้งไข่

สอนยืน, ใช้แก่เด็กเล็กที่เพิ่งหัดยืน


จำเลย

แผลงมาจากเฉลย; จากเขมร ចំឡើយ (จํเฬิย, “ตอบ”), แผลงมาจากឆ្លើយ (ฉฺเลิย),


คราส

ยืมมาจากสันสกฤต ग्रास (คฺราส, “การกัด; รอยกัด”)

/kʰraːt̚˥˩/^((สัมผัส))

จันทรคราส

สุริยคราส

สิบนิ้วคราสคนธกำจร เทียนธูปบวร


ชั่งใจ

/t͡ɕʰaŋ˥˩.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

คิดให้ถี่ถ้วนก่อนตัดสินใจ

กำลังชั่งใจว่าจะแอบดูข้อความดีหรือไม่


ตกลงใจ

ยินยอมโดยสมัครใจ, ตัดสินใจเด็ดขาดหลังจากใคร่ครวญแล้ว


ตกลงปลงใจ

ตก-ลง-ปฺลง-ไจ


ถ่อมตัว

ᨳ᩵ᩬᨾᨲᩫ᩠ᩅ

นอบน้อมถ่อมตน

ၶျႃးတႅမ်ႇ

นอบน้อมถ่อมตน

ຖ່ອມຕົວ

นอบน้อมถ่อมตน

ຖ່ອມໂຕ

นอบน้อมถ่อมตน

แสดงฐานะหรือความรู้ความสามารถต่ำกว่าที่เป็นจริง

ที่จริงเขาฉลาดมาก แต่ชอบถ่อมตัวเป็นคนฉลาดน้อย


ถ่อมไส้

กินอาหารไม่มาก


แยกตัว

/jɛːk̚˥˩.tua̯˧/^((สัมผัส))

ผละออก, เลี่ยงออก

เธอชอบแยกตัวออกจากกลุ่มไปอ่านหนังสืออยู่คนเดียว

ไม่ผสมเป็นเนื้อเดียวกัน

น้ำมันแยกตัวออกจากน้ำ


ชาร์จ

ยืมมาจากอังกฤษ charge

/t͡ɕʰaːt̚˦˥/^((สัมผัส))

ประจุไฟฟ้าลงในแบตเตอรี

ชาร์จมือถือไม่เข้า

ตำรวจเข้าชาร์จตัวสารวัตรคลั่งแล้ว


หว่านพืชหวังผล

หว่าน + พืช + หวัง + ผล

หฺว่าน-พืด-หฺวัง-ผน

/waːn˨˩.pʰɯːt̚˥˩.waŋ˩˩˦.pʰon˩˩˦/^((สัมผัส))

ให้ผลประโยชน์แก่ผู้อื่นเพื่อหวังผลตอบแทน


ระคาง

/ra˦˥.kʰaːŋ˧/^((สัมผัส))

หมาง, หมองใจ, เคืองใจ

พี่จะมอบรักไว้ที่ในนาง อย่าระคางข้องแค้นระคายเคือง


จั้ง

/t͡ɕaŋ˥˩/^((สัมผัส))

คือคชกลับกลอกจั้ง จญสีห์


ประยุทธ์

ยืมมาจากสันสกฤต प्रयुद्ध (ปฺรยุทฺธ, “การรบ, การต่อสู้”)


เปลือยกาย

เปลือย + กาย


ฉกชิง

/t͡ɕʰok̚˨˩.t͡ɕʰiŋ˧/^((สัมผัส))

แย่งชิงเอาไปซึ่งหน้า


งุนงง

/ŋun˧.ŋoŋ˧/^((สัมผัส))

งงซึมเซา, ฉงน, มึน


ผลักไส

ดันให้ห่างตัวไป

โดยปริยายหมายความว่า ขับไล่ไป


เกื้อหนุน

เกื้อ + หนุน

การเกื้อหนุน (abstract-noun)
ความเกื้อหนุน (abstract-noun)

/kɯa̯˥˩.nun˩˩˦/^((สัมผัส))

ช่วยเหลือสนับสนุน


ร่ำเรียน

ท่องบ่น, เพาะความรู้, หาความรู้ฝึกหัด


เออออ

/ʔɤː˧.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

เห็นด้วย, พลอยเห็นตามไปด้วย


กพริบ

รูปเลิกใช้ของ กะพริบ


กันโชก

/kan˧.t͡ɕʰoːk̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ กรรโชก


กำโชก

/kam˧.t͡ɕʰoːk̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ กรรโชก


หันหลังชนกัน

หัน + หลัง + ชน + กัน

หัน-หฺลัง-ชน-กัน

ร่วมมือร่วมใจกัน


หันหลังให้กัน

หัน + หลัง + ให้ + กัน

หัน-หฺลัง-ไฮ่-กัน

โกรธกัน, เลิกคบค้ากัน


หันหน้าเข้าวัด

หัน + หน้า + เข้า + วัด

หัน-น่า-เค่า-วัด

มุ่งหน้าเข้าวัดเพื่อถือศีลฟังเทศน์เป็นต้น


หันหน้าเข้าหากัน

หัน + หน้า + เข้า + หา + กัน

หัน-น่า-เค่า-หา-กัน

/han˩˩˦.naː˥˩.kʰaw˥˩.haː˩˩˦.kan˧/^((สัมผัส))

ปรองดองกัน, สมัครสมานกัน

ทุกฝ่ายจะต้องหันหน้าเข้าหากัน


นำเที่ยว

พาเที่ยวชมบ้านชมเมือง


เอื้อม

/ʔɯa̯m˥˩/^((สัมผัส))

ยื่นมือไปให้ถึงสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่อยู่ไกล


อาจเอื้อม

การอาจเอื้อม (abstract-noun)
ความอาจเอื้อม (abstract-noun)

/ʔaːt̚˨˩.ʔɯa̯m˥˩/^((สัมผัส))

บังอาจ, ล่วงเกินไม่รู้จักที่ต่ำที่สูง

ผู้เขียนมิกล้าอาจเอื้อมวิจารณ์งานชั้นครูนี้ได้


ใฝ่สูง

การใฝ่สูง (abstract-noun)
ความใฝ่สูง (abstract-noun)

/faj˨˩.suːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทะเยอทะยานเกินตัว


แอ้ม

/ʔɛm˥˩/^((สัมผัส))

แอ้มขนมหรือยัง

ได้สมประสงค์ (มักใช้ในความปฏิเสธ)

ไม่ได้แอ้ม


กฤดาอัญชลี

ยืมมาจากสันสกฤต कृताञ्जली (กฺฤตาญฺชลี); เทียบเท่า กฤด + อัญชลี; เทียบบาลี กตญฺชลี

กฺริ-ดา-อัน-ชะ-ลี

/kri˨˩.daː˧.ʔan˧.t͡ɕʰa˦˥.liː˧/^((สัมผัส))

ขอถวายกฤดาอัญ- ชลีโอนศิโรจร


เกลื่อนความ

เกลื่อน + ความ

เกฺลื่อน-คฺวาม

ทำเนื้อความให้เชือนแชหรือไถลไปเป็นเรื่องอื่น


ฟลัด

ยืมมาจากอังกฤษ flood

การส่งข้อความแบบเดียวกันซ้ำกันมาก ๆ เป็นการก่อกวนให้เกิดความรำคาญ


รัน

ตีรันฟันแทง

อย่าเอาไม้สั้นไปรันขี้


รัน

ยืมมาจากอังกฤษ run

ทำให้โปรแกรมทำงาน


กดน้ำ

ใช้กำลังกดสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้มิดลงไปในน้ำ

จับหัวกดน้ำ

กดภาชนะเข้าที่หัวจ่ายน้ำเพื่อรองรับน้ำ


กดคอ

/kot̚˨˩.kʰɔː˧/^((สัมผัส))


ชราบ

/t͡ɕʰa˦˥.raːp̚˥˩/^((สัมผัส))


ชราบชรับ

ชะ-ราบ-ชะ-รับ

/t͡ɕʰa˦˥.raːp̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.rap̚˦˥/^((สัมผัส))


เสแสร้ง

การเสแสร้ง (abstract-noun)
ความเสแสร้ง (abstract-noun)

/seː˩˩˦.sɛːŋ˥˩/^((สัมผัส))

แกล้งทำให้เข้าใจเป็นอย่างอื่น แกล้งทำไม่ตรงกับใจ


สร้างฐานะ

สร้าง + ฐานะ

/saːŋ˥˩.tʰaː˩˩˦.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

ประกอบอาชีพจนมีทรัพย์สินเป็นหลักฐานมั่นคง


เสกสมรส

บัญญัติขึ้นโดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้สำหรับการแต่งงานของเชื้อพระวงศ์

เศกสมรส
การเสกสมรส (abstract-noun)


เสกสรร

เลือกทำได้ตามที่ตนต้องการ


จัดสรร

/t͡ɕat̚˨˩.san˩˩˦/^((สัมผัส))

แบ่งส่วนไว้, แยกไว้, ปันไว้ เพื่อประโยชน์เฉพาะเจาะจง


รับฟัง

รับไว้พิจารณา


เลือกสรร

/lɯa̯k̚˥˩.san˩˩˦/^((สัมผัส))

เลือกในสิ่งที่ดี


เยือนยอ

/jɯa̯n˧.jɔː˧/^((สัมผัส))


แสร้งเส

/sɛːŋ˥˩.seː˩˩˦/^((สัมผัส))


เหยาะ

/jɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

หยอดหรือหยดลงแต่น้อยตามต้องการ

เหยาะซีอิ๊ว


ดัดจริต

การดัดจริต (abstract-noun)
ความดัดจริต (abstract-noun)

ดัด-จะ-หฺริด

แสร้งทำกิริยาหรือวาจาให้เกินควร


กะหาย

รูปเลิกใช้ของ กระหาย


นิคาลัย

เป็นไปได้ว่ามาจากบาลี นิคฺคต (“พ้นไปแล้ว; หมดไปแล้ว”) + อาลย (“ความห่วงใย”)

ทราบว่าพี่กับบิดานิคาลัย


สงเคราะห์

ยืมมาจากสันสกฤต संग्रह (สํคฺรห); เทียบบาลี สงฺคห; ร่วมรากกับ สังเคราะห์

/soŋ˩˩˦.kʰrɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

ช่วยเหลือ, อุดหนุน

สงเคราะห์เด็กกำพร้า


จ้อ

/t͡ɕɔː˥˩/^((สัมผัส))

พูดหรือคุยเรื่อยไปไม่หยุดปาก

ชอบใครก็ไปนั่งจ้อ ลวงให้เขารอ พี่ จ. หลายใจ


เยียน

ไปมาหาสู่, มักใช้ควบกับคำ เยี่ยม เป็น เยี่ยมเยียน


ตอด

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tɔːtᴰᴸ², จากไทดั้งเดิม *tɔːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตอด, ลาว ຕອດ (ตอด), คำเมือง ᨲᩬᨯ (ตอด), เขิน ᨲᩬᨯ (ตอด), ไทลื้อ ᦎᦸᧆᧈ (ต่อ̂ด), ไทดำ ꪔꪮꪒ (ตอด), ไทขาว ꪔꪮꪒ, ไทใหญ่ တွတ်ႇ (ต่อ̂ต), ไทใต้คง ᥖᥩᥖᥱ (ต่อ̂ต), อาหม 𑜄𑜨𑜄𑜫 (ตอ̂ต์), จ้วง duet, duek

/tɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่ปลาขนาดเล็กใช้ปากงับเหยื่อเป็นต้นนิดหนึ่งแล้วดึงมาโดยเร็ว

อาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

ลูกคนนี้งานการไม่ทำ คอยแต่ตอดเงินพ่อแม่

เหน็บแนมเล็ก ๆ น้อย ๆ ไม่หยุดหย่อน

เขาคงไม่ชอบฉัน เลยตอดฉันอยู่เรื่อย


ล่วงเกิน

/lua̯ŋ˥˩.kɤːn˧/^((สัมผัส))

แสดงอาการเกินสมควรต่อผู้อื่น ด้วยการลวนลาม สบประมาท หรือดูหมิ่น เป็นต้น

พูดล่วงเกิน

ทำล่วงเกิน


ขายบ้านขายเมือง

ขาย + บ้าน + ขาย + เมือง

การขายบ้านขายเมือง (abstract-noun)

ขาย-บ้าน-ขาย-เมือง

/kʰaːj˩˩˦.baːn˥˩.kʰaːj˩˩˦.mɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

คำพ้องความของ ขายชาติ


ตัดรอน

ตัดไมตรี, ตัดความสัมพันธ์


ป่น

ทำให้แหลกละเอียดด้วยการตำเป็นต้น

ป่นเกลือ

ป่นปลา

ป่นพริก


วางวาย

นรชาติวางวาย มลายสิ้นทั้งอินทรีย์


ยูเทิร์น

ยืมมาจากอังกฤษ U-turn

/juː˧.tʰɤːn˧/^((สัมผัส))

กลับ, ไม่ไปต่อ


เคลม

ยืมมาจากอังกฤษ claim

เรียกร้อง, อ้างสิทธิ์

เคลมประกัน

อ้างว่าเป็นของตน

เคลมผลงาน

เคลมถั่วดำ

โดนเพื่อนสนิทเคลม


รู้จักที่ต่ำที่สูง

รู้จัก + ที่ + ต่ำ + ที่ + สูง

การรู้จักที่ต่ำที่สูง (abstract-noun)

รู้-จัก-ที่-ต่ำ-ที่-สูง

/ruː˦˥.t͡ɕak̚˨˩.tʰiː˥˩.tam˨˩.tʰiː˥˩.suːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

รู้จักเคารพบุคคลและสถานที่ตามควรแก่ฐานะ (มักใช้ในความปฏิเสธ)

เด็กพวกนั้นไม่รู้จักที่ต่ำที่สูง ไปนั่งในที่ที่จัดไว้สำหรับผู้ใหญ่


ลบหลู่

แสดงอาการเหยียดหยามต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือต่อผู้มีอุปการคุณโดยถือว่าไม่สำคัญควรแก่การเคารพนับถือ

ลบหลู่สิ่งศักดิ์สิทธิ์ของศาสนาที่ตนไม่ได้นับถือ

ลบหลู่พ่อแม่ครูบาอาจารย์

นาย ก ลบหลู่บิดานาย ข


แหงนคอตั้งบ่า

การแหงนคอตั้งบ่า (abstract-noun)

แหฺงน-คอ-ตั้ง-บ่า

/ŋɛːn˩˩˦.kʰɔː˧.taŋ˥˩.baː˨˩/^((สัมผัส))


ปรีดา

ยืมมาจากสันสกฤต प्रीत (ปฺรีต); เทียบบาลี ปีต

อิ่มใจ, ปลื้มใจ, ยินดี


ตื่นตัว

การตื่นตัว (abstract-noun)
ความตื่นตัว (abstract-noun)

ไหวทันเหตุการณ์, รู้ตัวทันเหตุการณ์


ดีไซน์

ยืมมาจากอังกฤษ design


ออกแบบ

設計

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

设计

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

ᦶᦑᧅᦖᦻ

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

ᦎᧂᧉᦞᦱᧆ

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

ၸၼ်ႁၢင်ႈ

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

ອອກແບບ

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

thiết kế

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

design

สร้างแบบเพื่อใช้เป็นโครงยึดเหนี่ยว

/ʔɔːk̚˨˩.bɛːp̚˨˩/^((สัมผัส))

กำหนดลักษณะและหน้าที่โดยการวาดภาพที่มีรายละเอียดสูง, ประดิษฐ์แบบ, ประดิษฐ์รูปลักษณะ


สวิง

ยืมมาจากอังกฤษ swing

เหวี่ยง, หวด (ไม้สำหรับเล่นกีฬา)


กรึง

/krɯŋ˧/^((สัมผัส))

ตรึง, ปักแน่น, ทำให้อยู่กับที่

ต้องศรพรหมาสตร์ฤทธิรณ กรึงแน่นทรวงบน ตลอดจนยอดปฤษฎางค์


จรึง

/t͡ɕa˨˩.rɯŋ˧/^((สัมผัส))

ตรึง, ปักแน่น, ทำให้อยู่กับที่

เทียบที่ถมอก่อภูเพียง บรรพตจรึงเรียง


มรณ์

ยืมมาจากสันสกฤต मरण (มรณ) หรือบาลี มรณ

มรณ
มรณะ
มรณา

/mɔːn˧/^((สัมผัส))


มรณา

ยืมมาจากสันสกฤต मरण (มรณ) หรือบาลี มรณ

มรณ
มรณ์
มรณะ

โอ้พ่อพลายแก้วแววตา มรณาแน่แล้วฤๅอย่างไร


ปรามาส

ปรามาศ
การปรามาส (abstract-noun)


ปรามาศ

รูปที่สะกดผิดของ ปรามาส


ลุ้น

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 忍 (lung2, “อดทน”)

เอาใจช่วยเต็มที่

นั่งลุ้นฟุตบอลอยู่ข้างสนาม

ลุ้นให้ได้ตำแหน่ง


แปะ

/pɛʔ˨˩/^((สัมผัส))

เอาของแบน ๆ บาง ๆ ทาบเข้าไป


ทดรอง

/tʰot̚˦˥.rɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ออกเงินรองจ่ายไปก่อน


โซ้ย

เทียบแต้จิ๋ว 洗 (soi2 โซ่ย, “ล้าง”)


โส้ย

เทียบแต้จิ๋ว 洗 (soi2, “ล้าง”)


หม่ำ

เลียนเสียงธรรมชาติ


โม

ยืมมาจากอังกฤษ modify

ปรับแต่ง, ดัดแปลง


พลี

ยืมมาจากสันสกฤต बलि (พลิ) หรือบาลี พลิ

บวงสรวงเชิญเอามา (ใช้แก่ยาสมุนไพร)

ไปพลียาที่ต้นเทียน

ไปบวงสรวงเก็บต้นเทียนหรือส่วนใดส่วนหนึ่งของต้นเทียนมาทำยารักษาโรค


พลี

พลีชีพเพื่อชาติ


ศัทธนะ

ยืมมาจากเบงกอล [Term?]

พัด (ใช้แก่ลม), มีลมพัดมา


ตึ๊ง

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 當 (deng3, “จำนำ; โรงรับจำนำ”)

/tɯŋ˦˥/^((สัมผัส))


จ่อ

/t͡ɕɔː˨˩/^((สัมผัส))

เอาสิ่งใดสิ่งหนึ่งเข้าไปใกล้หรือเกือบจดสิ่งอื่น

เอายาดมจ่อจมูก

มุ่งอยู่เฉพาะกับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง มักใช้เข้าคู่กับคำ จด เป็น จดจ่อ


ภูษิต

ยืมมาจากสันสกฤต भूषित (ภูษิต); เทียบบาลี ภูสิต

ประดับ, แต่ง


ตัดสิน

ตัด + สิน; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕັດສິນ (ตัดสิน), คำเมือง ᨲᩢ᩠ᨯᩈᩥ᩠ᨶ (ตัดสิน), ไทลื้อ ᦶᦎᧆᦉᦲᧃ (แตดสีน)

ลงความเห็นชี้ขาด


ปุจฉา

ยืมมาจากบาลี ปุจฺฉา; เทียบสันสกฤต पृच्छा (ปฺฤจฺฉา)

/put̚˨˩.t͡ɕʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

ขอปุจฉาพระคุณเจ้า


พฤทธิ์

ยืมมาจากสันสกฤต वृद्धि (วฺฤทฺธิ, “ความเจริญ, ทวีขึ้น”)

/pʰrɯt̚˦˥/^((สัมผัส))

กระทำสระให้ยาวเช่นนั้น


ตั้งเป้า

ตั้ง + (เป้า, ตัดมาจาก เป้าหมาย)

ယိူင်းဢၢၼ်း

กำหนดสิ่งที่หมายไว้

กำหนดเกณฑ์หรือจุดมุ่งหมายไว้ในใจ


โชว์

ยืมมาจากอังกฤษ show

/t͡ɕʰoː˧/^((สัมผัส))

งัดปืนออกมาโชว์

โชว์เก๋า

โชว์โง่

แสดงให้คนทั่วไปได้ดูได้ชม

โชว์สินค้า


ปลาหมอแถกเหงือก

ปลาหมอ + แถก + เหงือก

ปฺลา-หฺมอ-แถก-เหฺงือก

/plaː˧.mɔː˩˩˦.tʰɛːk̚˨˩.ŋɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

กระเสือกกระสนดิ้นรน


บรรกวด

ประกวด, แข่งขัน


กลิ้งครกขึ้นเขา

กลิ้ง + ครก + ขึ้น + เขา

กฺลิ้ง-คฺรก-คึ่น-เขา

/kliŋ˥˩.kʰrok̚˦˥.kʰɯn˥˩.kʰaw˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำงานที่ยากลำบากอย่างยิ่งโดยต้องใช้ความเพียรพยายามและอดทนอย่างมาก หรือบางทีก็เกินกำลังความสามารถหรือสติปัญญาของตน


ขายดิบขายดี

ขาย + ดิบ + ขาย + ดี

ขาย-ดิบ-ขาย-ดี

/kʰaːj˩˩˦.dip̚˨˩.kʰaːj˩˩˦.diː˧/^((สัมผัส))

ขายของได้มาก


ได้ดิบได้ดี

ได้ + ดิบ + ได้ + ดี

ໄດ້ດັບໄດ້ດີ

เจริญก้าวหน้า

ໄດ້ດິບໄດ້ດີ

เจริญก้าวหน้า

ด้าย-ดิบ-ด้าย-ดี

เจริญก้าวหน้า (ใช้แก่บุคคล)


วิรัติ

ยืมมาจากสันสกฤต विरति (วิรติ) หรือบาลี วิรติ

งดเว้น, เลิก


โต้วาที

แสดงคารมโดยมีฝ่ายเสนอและฝ่ายค้านในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง


กินข้าวแดง

กิน + ข้าวแดง

กิน-ค่าว-แดง

จำคุก, ติดคุก

กินข้าวแดงยาว ฎีกาพิพากษากลับจำคุกมือปืนป๊อปคอร์น 37 ปี 4 เดือน


สาดโคลน

ใส่ร้ายป้ายสี (โดยมากใช้กับการเมือง)


อาสัญ

ยืมมาจากบาลี อสญฺญ (“ไม่มีสัญญา”)

/ʔaː˧.san˩˩˦/^((สัมผัส))

โทษลูกนี้ผิดเป็นนักหนา ดังแกล้งผลาญมารดาให้อาสัญ


ร้อยกรอง

/rɔːj˦˥.krɔːŋ˧/^((สัมผัส))

สอดผูกให้ติดต่อกัน, ร้อย ถัก และเย็บงานประเภทประณีตศิลป์เช่นดอกไม้ให้เป็นรูปต่าง ๆ

ร้อยกรองข่ายคลุมไตร

ร้อยกรองสไบ

ตรวจชำระให้ถูกต้อง, สังคายนา

ร้อยกรองพระธรรมวินัย

แต่งหนังสือดีให้มีความไพเราะ

เรียบเรียงถ้อยคำให้เป็นระเบียบตามบัญญัติแห่งฉันทลักษณ์


เจาะยาง

/t͡ɕɔʔ˨˩.jaːŋ˧/^((สัมผัส))

ทำให้ยางรถรั่วโดยวิธีการเจาะ

เตะที่ขาตรงน่องของคู่ต่อสู้ทำให้ยกขาไม่ขึ้น, มักใช้ว่า เตะเจาะยาง


กำกัด

restrict

(1) จำกัดให้แคบเข้า

จำกัดให้แคบเข้า

ของต้องกำกัด


มัวเมา

การมัวเมา (abstract-noun)
ความมัวเมา (abstract-noun)


เมามัว

การเมามัว (abstract-noun)
ความเมามัว (abstract-noun)


ละเลิง

การละเลิง (abstract-noun)
ความละเลิง (abstract-noun)

/la˦˥.lɤːŋ˧/^((สัมผัส))

เหลิงจนลืมตัวเพราะลำพองหรือคึกคะนอง

หลงละเลิงจนลืมอันตราย


ฆ่าตัวตาย

ฆ่า + ตัว + ตาย

ทำให้ตนเองเสียชีวิต


ทำคลอด

/tʰam˧.kʰlɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ช่วยให้ทารกคลอดจากครรภ์มารดา


ชักนำ

เกลี้ยกล่อมหรือโน้มนำให้เห็นคล้อยตาม


ควาน

กิริยาที่เอามือหรือสิ่งอื่นค้นหาสิ่งของในน้ำหรือในที่มืดเป็นต้น


รังเกลียด

รูปที่สะกดผิดของ รังเกียจ


ทาย

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨴ᩠ᩅᩤ᩠ᨿ (ทวาย), เขิน ᨴ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ (ทวาย), ลาว ທວາຍ (ทวาย) หรือ ທາຍ (ทาย), ไทลื้อ ᦑᦻ (ทาย), ไทใต้คง ᥗᥣᥭᥳ (ถ๎าย)
เทียบเขมรกลาง ទាយ (ทาย) (ซึ่งเป็นรากของเขมร ទាយ (ทาย)) แผลงเป็น -ទំនាយ (-ทํนาย) ซึ่งภาษาไทยรับมาเป็น ทำนาย

บอกเหตุการณ์หรือความเป็นไปที่จะเกิดในเบื้องหน้า, ทำนาย ก็ว่า

ทายปัญหา

ทายสิว่ามีอะไรอยู่ในมือ


ทาย

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง daiz (ต้าย), จ้วงแบบจั่วเจียง taiz (ทาย), เทียบกับภาษาจีน 抬(tai2)

ทายกรอำรุงรักษ์ รมเจด งามเอย

ทายธนู


ทาย

ยืมมาจากสันสกฤต दाय (ทาย, “ของให้; มรดก”) หรือบาลี ทาย (“ของให้; มรดก”)

[เสียงสมาส]
ทา-ยะ-

ทายสมบัติ

สมบัติที่ให้มาแล้ว หมายถึง พรสวรรค์


สักการ

ยืมมาจากบาลี สกฺการ; เทียบสันสกฤต सत्कार (สตฺการ)

[เสียงสมาส]
สัก-กา-ระ-

บูชาด้วยสิ่งหรือเครื่องอันพึงบูชา เช่น ดอกไม้ ธูป เทียน

ข้าขอประณตน้อมสักการ บูรพคณาจารย์ ผู้กอปรเกิดประโยชน์ศึกษา


มรณ

ยืมมาจากสันสกฤต मरण (มรณ) หรือบาลี มรณ

มรณ์
มรณะ
มรณา

[เสียงสมาส]
มอ-ระ-นะ-

[เสียงสมาส]
มะ-ระ-นะ-


มรณภาพ

มอ-ระ-นะ-พาบ

/mɔː˧.ra˦˥.na˦˥.pʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ตาย (ใช้แก่พระสงฆ์)


ประดิษฐาน

ยืมมาจากสันสกฤต प्रतिष्ठान (ปฺรติษฺฐาน); เทียบบาลี ปติฏฺฐาน

ปฺระ-ดิด-สะ-ถาน

ตั้งไว้, ตั้งขึ้น, ใช้แก่สิ่งที่เคารพนับถือ

แต่งตั้งไว้ในตำแหน่งสูง


เปรียบเทียบ

เปรียบ + เทียบ

เปฺรียบ-เทียบ

พิจารณาเทียบเคียงให้เห็นลักษณะที่เหมือนกันและต่างกัน


แคล้วคลาด

แคล้ว + คลาด

การแคล้วคลาด (abstract-noun)
ความแคล้วคลาด (abstract-noun)

แคฺล้ว-คฺลาด

/kʰlɛːw˦˥.kʰlaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

รอดไป, พ้นไป


คลาดแคล้ว

คลาด + แคล้ว

การคลาดแคล้ว (abstract-noun)
ความคลาดแคล้ว (abstract-noun)

คฺลาด-แคฺล้ว

/kʰlaːt̚˥˩.kʰlɛːw˦˥/^((สัมผัส))

รอดไป, พ้นไป


ตีพิมพ์

ပေႃႉဢွၵ်ႇ

พิมพ์เพื่อออกเผยแพร่

ຕີພິມ

พิมพ์เพื่อออกเผยแพร่

publish

พิมพ์เพื่อออกเผยแพร่

พิมพ์หนังสือ, พิมพ์ด้วยแท่นพิมพ์

พิมพ์เพื่อออกเผยแพร่


ม่อง

ยืมมาจากกวางตุ้ง 亡 (mong4); อาจได้รับอิทธิพลจากภาพยนตร์ฮ่องกงที่นำเข้ามาฉาย

/mɔŋ˥˩/^((สัมผัส))


ค้นพบ

ค้นคว้าจนได้ความรู้หรือสิ่งใหม่

ค้นพบดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะขนาดเล็กใหม่จำนวน 3 ดวง

ค้นพบไดโนเสาร์สายพันธุ์ใหม่


พิมพ์ใจ

การพิมพ์ใจ (abstract-noun)
ความพิมพ์ใจ (abstract-noun)

ประทับใจ, ติดตรึงใจ

ยืนยิ้มพิมพ์ใจ

รู้สึกปลาบปลื้มมีรอยยิ้มพิมพ์ใจบนใบหน้า


ติดสินบน

ค้างสินบน, ยังไม่ได้แก้บน


รังรักษ์

รังรักษ์ความสวยงาม


รังสรรค์

สร้าง, แต่งตั้ง, ประดิษฐ์

รังสรรค์ผ้าไทยท้องถิ่น

นักออกแบบได้รังสรรค์งานดีไซน์ ตัดเย็บ จนออกมาเป็นชิ้นงานจำนวน 100 ชุด


รังสฤษฎ์

รัง-สะ-หฺริด

สร้าง, แต่งตั้ง


คีบ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง挾 (MC hep); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄີບ (คีบ), คำเมือง ᨣᩦ᩠ᨷ (คีบ), เขิน ᨣᩦ᩠ᨷ (คีบ), ไทลื้อ ᦅᦲᧇ (คีบ), ไทใหญ่ ၵိပ်ႈ (กิ้ป) , จ้วงแบบจั่วเจียง kip (คีบ)

/kʰiːp̚˥˩/^((สัมผัส))

หนีบให้อยู่ด้วยปลายง่าม เช่น ของคีมหรือปลายไม้ 2 อัน

ใช้ตะเกียบคีบของกิน


ขาก

ยืมมาจากจีนยุคกลาง喀 (MC khaek) ซึ่งอาจมาจากเลียนเสียงธรรมชาติ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩣ᩠ᨠ (ขาก), ลาว ຂາກ (ขาก) หรือ ຄາກ (คาก), ไทลื้อ ᦃᦱᧅ (ฃาก), ไทใหญ่ ၶၢၵ်ႇ (ข่าก), จ้วง gak หรือ gag, จ้วงแบบจั่วเจียง hak

/kʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ขับเสมหะหรือสิ่งอื่นในคอให้หลุดออก มีเสียงดังขาก


ขาก

/kʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))


สู้หน้า

/suː˥˩.naː˥˩/^((สัมผัส))

เผชิญหน้า, ประจันหน้า

ถูกบังคับให้กลับไปสู้หน้าชาวบ้าน

ไม่กล้าที่จะไปสู้หน้าแม่

ไม่กล้าสู้หน้ากับสังคม


ภัสมะ

ยืมมาจากสันสกฤต भस्मन् (ภสฺมนฺ) หรือบาลี ภสฺม


จำบัง

แผลงมาจากฉบัง, แผลงมาจากบัง; จากเขมร ចំបាំង (จํบาํง)

กำบังกาย, หายตัวไป


รณยุทธ์

สู้รบ, ทำสงคราม


หลีกเลี่ยง

หลีก + เลี่ยง

หฺลีก-เลี่ยง

/liːk̚˨˩.lia̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

เลี่ยงให้พ้น, เลี่ยงเพื่อไม่เผชิญหน้า, หนี

หลีกเลี่ยงทางอันตราย

หลีกเลี่ยงการเผชิญหน้า

การตายเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้


ตีแผ่

/tiː˧.pʰɛː˨˩/^((สัมผัส))

เปิดเผยรายละเอียด, ขยายเรื่องที่ปกปิดให้รู้ทั่วกัน

เอาความลับมาตีแผ่

ตีแผ่ความจริงต่อสาธารณชน

ปัญหานี้ได้ถูกนำไปตีแผ่ทางสื่อมวลชนเพื่อให้สังคมในวงกว้างรับรู้


ไคล

ทำให้คลาย ให้อ่อน หรือให้หย่อน โดยใช้นิ้วมือหรือฝ่ามือเป็นต้นคลึงไปมา


งอกเงย

การงอกเงย (abstract-noun)
ความงอกเงย (abstract-noun)

/ŋɔːk̚˥˩.ŋɤːj˧/^((สัมผัส))

มีผลประโยชน์เพิ่มพูนขึ้น, เพิ่มพูน

มองหาทางเลือกที่ทำให้เงินงอกเงยที่สุด

บริหารหรือวางแผนการเงินเพื่อให้งอกเงยเพิ่มขึ้น


แน่นขนัด

แน็่น-ขะ-หฺนัด

แออัด, ยัดเยียด

เดินทางไปเที่ยวฝรั่งเศสกันแน่นขนัด

บรรยากาศภายในบริเวณนั้นแน่นขนัดไปด้วยผู้คน

ประชาชนอพยพไปอยู่ตามศูนย์ประสบภัยจนแน่นขนัด


เพิ่มพูน

การเพิ่มพูน (abstract-noun)
ความเพิ่มพูน (abstract-noun)

/pʰɤːm˥˩.pʰuːn˧/^((สัมผัส))

เติมให้มากขึ้น, เสริมให้มากขึ้น

เพิ่มพูนความรู้

เพิ่มพูนปัญญา

เพิ่มพูนขีดความสามารถ


แตกคอ

การแตกคอ (abstract-noun)
ความแตกคอ (abstract-noun)

/tɛːk̚˨˩.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

หมางใจกันเพราะภายหลังเกิดมีความเห็นหรือรสนิยมไม่ตรงกัน, แตกสามัคคี


มอบหมาย

/mɔːp̚˥˩.maːj˩˩˦/^((สัมผัส))

กำชับสั่งเสีย

มอบหมายการงาน

กะให้, กำหนดให้

มอบหมายหน้าที่ให้แต่ละคนรับผิดชอบ


สิ้นซาก

ไม่เหลือร่องรอย

กำจัดให้สิ้นซาก

ถูกทำลายจนสิ้นซาก


ตั้งต้น

เริ่มต้นทำ, ขึ้นต้น

ตั้งต้นชีวิตใหม่

ตั้งต้นทำงาน

สารตั้งต้นผลิตยาเสพติด


ขี่หลังเสือแล้วลงยาก

แปลตรงตัวจากจีน騎虎難下／骑虎难下 (qíhǔnánxià); เทียบเท่า ขี่ + หลัง + เสือ + แล้ว + ลง + ยาก

ขี่หลังเสือแล้วลงไม่ได้
ขี่หลังเสือ

ขี่-หฺลัง-เสือ-แล้ว-ลง-ยาก

/kʰiː˨˩.laŋ˩˩˦.sɯa̯˩˩˦.lɛːw˦˥.loŋ˧.jaːk̚˥˩/^((สัมผัส))

กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งแล้วพบอุปสรรค แต่ถูกสถานการณ์บีบบังคับให้ดำเนินต่อไปจนถึงที่สุด โดยไม่อาจหยุดกลางคันได้

th-ขี่หลังเสือแล้วลงยาก-th-verb-e~AGuT7s


ขี่หลังเสือแล้วลงไม่ได้

แปลตรงตัวจากจีน騎虎難下／骑虎难下 (qíhǔnánxià); เทียบเท่า ขี่ + หลัง + เสือ + แล้ว + ลง + ไม่ + ได้

ขี่หลังเสือแล้วลงยาก
ขี่หลังเสือ

ขี่-หฺลัง-เสือ-แล้ว-ลง-ไม่-ด้าย

/kʰiː˨˩.laŋ˩˩˦.sɯa̯˩˩˦.lɛːw˦˥.loŋ˧.maj˥˩.daːj˥˩/^((สัมผัส))

th-ขี่หลังเสือแล้วลงไม่ได้-th-verb-e~AGuT7s


ขี่หลังเสือ

แปลตรงตัวบางส่วนจากจีน騎虎難下／骑虎难下 (qíhǔnánxià) โดยตัดมาเฉพาะสองคำแรก; เทียบเท่า ขี่ + หลัง + เสือ

ขี่หลังเสือแล้วลงยาก
ขี่หลังเสือแล้วลงไม่ได้

ขี่-หฺลัง-เสือ

/kʰiː˨˩.laŋ˩˩˦.sɯa̯˩˩˦/^((สัมผัส))


ม่องเท่ง

ม่อง + (เท่ง, ตัดมาจาก เท่งทึง)

/mɔŋ˥˩.tʰeŋ˥˩/^((สัมผัส))


เท่งทึง

เลียนเสียงธรรมชาติ จากเสียงตะโพนมอญในปี่พาทย์มอญ (นางหงส์) ที่ประโคมในงานศพ

/tʰeŋ˥˩.tʰɯŋ˧/^((สัมผัส))


สมภพ

ยืมมาจากสันสกฤต सम्भव (สมฺภว) หรือบาลี สมฺภว; เหมือนกับ สม + ภพ


ห้าวหาญ

การห้าวหาญ (abstract-noun)
ความห้าวหาญ (abstract-noun)

กล้าเสี่ยงอันตราย, กล้าแกร่งไม่กลัวอันตราย

วีรกรรมห้าวหาญ

ยอดนักรบผู้ห้าวหาญ

มีจิตใจแกร่งและห้าวหาญ

นิสัยห้าวหาญและชอบเสี่ยง


นิษกรม

ยืมมาจากสันสกฤต निष्कर्मन् (นิษฺกรฺมนฺ, “ไม่มีงานทำ; ไม่มีอะไรทำ”)

เฉย, นิ่ง, ปราศจากกิริยา

ใจเน่งนิษกรม


ตีโพยตีพาย

ตี + โพย + ตี + พาย

ตี-โพย-ตี-พาย

แกล้งร้องหรือทำโวยวายเกินสมควร

แสดงความเสียอกเสียใจจนเกินเหตุ


ต้มตุ๋น

หลอกลวง, ฉ้อโกง


หงี่

การหงี่ (abstract-noun)
ความหงี่ (abstract-noun)

/ŋiː˨˩/^((สัมผัส))

มีความรู้สึกอยากหรือกระหายเป็นกำลัง (ใช้เฉพาะกามคุณ)


ค้ำคอ

/kʰam˦˥.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

มีบางสิ่งที่ทำให้อยู่ในฐานะจำใจต้องทำหรืองดเว้น

หน้าที่ค้ำคอ

ศักดิ์ศรีค้ำคอ

ผลประโยชน์ค้ำคอ


พิชิต

ยืมมาจากสันสกฤต विजित (วิชิต)

[เสียงสมาส]
พิ-ชิด-ตะ-

/pʰi˦˥.t͡ɕʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

ชนะ, ปราบให้แพ้

พิชิตข้าศึกศัตรู


บำเรอเชอภักดิ์

การบำเรอเชอภักดิ์ (abstract-noun)

บำ-เรอ-เชอ-พัก

/bam˧.rɤː˧.t͡ɕʰɤː˧.pʰak̚˦˥/^((สัมผัส))

ตั้งใจรับใช้


บำบวง

บนบาน, บูชา, เซ่นสรวง


เซ่น

เทียบจีน獻／献 (xiàn)

เอาอาหารเป็นต้นไปไหว้หรือสังเวยผีหรือเจ้า

เซ่นผี

เซ่นเจ้า

เอาเงินทองหรือสิ่งของไปให้ผู้ที่มีอำนาจเพื่อหวังประโยชน์

งานนี้ถ้าจะให้สำเร็จต้องมีของไปเซ่นหัวหน้าเสียก่อน


ฉีดยา

/t͡ɕʰiːt̚˨˩.jaː˧/^((สัมผัส))

เอายาฉีดเข้าไปในร่างกายทางใต้ผิวหนัง ทางกล้ามเนื้อ หรือทางเส้นเลือด


เจ๊ง

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 腫 (zêng2, “บวม; อืด”), ตัดมาจากสำนวน 腫餃 (zêng2 giao2, “สถานการณ์ที่ไม่อาจเยียวยาได้”, แปลตามตัวอักษรว่า “เกี๊ยวอืด”)

/t͡ɕeŋ˦˥/^((สัมผัส))

เลิกล้มกิจการเพราะหมดทุน


ขยายเสียง

ขยาย + เสียง

ขะ-หฺยาย-เสียง

/kʰa˨˩.jaːj˩˩˦.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำให้เสียงดังและกระจายออกไป


จาน

/t͡ɕaːn˧/^((สัมผัส))

เจือหรือปนด้วยน้ำ

ข้าวจานน้ำ


ช่อ

/t͡ɕʰɔː˥˩/^((สัมผัส))

ตีม้าฬ่อช่อใบใส่เสา วายุพยุเพลา สำเภาก็ใช้ใบไป


จ้าง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈ້າງ (จ้าง), ไทดำ ꪊ꫁ꪱꪉ (จ้าง), ไทใหญ่ ၸၢင်ႈ (จ้าง), ไทใต้คง ᥓᥣᥒᥲ (จ้าง)

/t͡ɕaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ให้ทำงานหรือทำของโดยให้ค่าตอบแทน


แหวกหญ้าให้งูตื่น

แหวก + หญ้า + ให้ + งู + ตื่น; เทียบจีน打草驚蛇／打草惊蛇 (“ตีหญ้าให้งูตื่น”)

แหฺวก-ย่า-ไฮ่-งู-ตื่น

/wɛːk̚˨˩.jaː˥˩.haj˥˩.ŋuː˧.tɯːn˨˩/^((สัมผัส))

ทำสิ่งใด ๆ โจ่งแจ้งเกินไปจนทำให้อีกฝ่ายรู้ตัว


เจ๊า

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 走 (cháu, “เดิน; วิ่ง; จากไป”)

/t͡ɕaw˦˥/^((สัมผัส))

เลิกกันไป, เสมอกัน, หายกัน, ไม่ได้ไม่เสีย, ไม่มีใครได้เปรียบเสียเปรียบ


ชยันโต

ยืมมาจากบาลี ชยนฺโต; เป็นคำขึ้นต้นของบทสวดมนต์ ชยนฺโต โพธิยา มูเล สกฺยานํ นนฺทิวฑฺฒโน ฯลฯ ซึ่งพระสงฆ์จะสวดตอนใกล้จบ


ซี้ซั้ว

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 四散 (si3 suan2, “กระจัดกระจาย; อย่างไม่ระมัดระวัง”)

ทำอะไรอย่างไม่มีหลักการหรือไม่ระมัดระวัง


แต๊ะอั๋ง

เป็นไปได้ว่า
* มาจากแต้จิ๋ว 搭 (dah4, “แนบ”) + 按 (ang3, “กด”)
* แผลงมาจาก แตะ + อัง โดยเล่นคำให้เหมือน แต๊ะเอีย

/tɛʔ˦˥.ʔaŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ฉวยโอกาสถูกเนื้อต้องตัวผู้หญิง


รู้เค้า

รู้เบาะแส, รู้ร่องรอย


เบิกพยาน

/bɤːk̚˨˩.pʰa˦˥.jaːn˧/^((สัมผัส))

นำพยานมาให้ถ้อยคำต่อศาล


เบิกความ

/bɤːk̚˨˩.kʰwaːm˧/^((สัมผัส))

ให้ถ้อยคำต่อศาลในการพิจารณาคดี


พักฟื้น

/pʰak̚˦˥.fɯːn˦˥/^((สัมผัส))

พักผ่อนเพื่อให้ร่างกายแข็งแรงเป็นปรกติ เมื่อหายเจ็บป่วย


บริรักษ์

ดูแล, รักษา, ปกครอง


สอดส่อง

การสอดส่อง (abstract-noun)
ความสอดส่อง (abstract-noun)

/sɔːt̚˨˩.sɔŋ˨˩/^((สัมผัส))

ดูแลเอาใจใส่, ตรวจตราดูทั่ว ๆ


ระย่อ

การระย่อ (abstract-noun)
ความระย่อ (abstract-noun)

/ra˦˥.jɔː˥˩/^((สัมผัส))

ท้อถอย, คร้าม, ไม่สู้, หมดกำลังใจสู้ต่อ


โปรดปราน

การโปรดปราน (abstract-noun)
ความโปรดปราน (abstract-noun)

เอ็นดู, รักใคร่


พร่ำพลอด

/pʰram˥˩.pʰlɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

พูดออดอ้อนด้วยความรัก


บั้ง

เทียบไทลื้อ ᦢᧂᧉ (บั้ง)

/baŋ˥˩/^((สัมผัส))

เชือดหรือฟันให้เป็นแผลตามขวาง

บั้งปลา


ส่งเสียง

/soŋ˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ร้องเสียงดัง, แผดเสียง

ดีใจอะไรส่งเสียงมาแต่ไกล

ส่งเสียงอื้ออึง


ถือปูน

/tʰɯː˩˩˦.puːn˧/^((สัมผัส))

เอาปูนเชื่อมอิฐแต่ละแผ่นหรือสิ่งอื่นอย่างศิลาแลงขึ้นเป็นกำแพงหรือเสาเป็นต้น


ทู่ซี้

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 躇 (tu5, “ทน; ลังเล”) + 死 (si2, “ตาย”)

/tʰuː˥˩.siː˦˥/^((สัมผัส))

ทนไปจนกว่าจะตาย

ทนไปเพราะความจำเป็นหรือเพื่อให้สมประสงค์


เสียเวลา

ใช้เวลาหมดไป

เมื่อคืนเราเสียเวลารอเธออยู่เกือบสามชั่วโมง

ใช้เวลาหมดไปโดยไม่คุ้มประโยชน์

ขี่จักรยานเสียเวลา เลยใช้รถไฟฟ้า


คา

ยืมมาจากจีนเก่า枷 (OC *ɡa, *ɡal, *kraːl); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄາ (คา), ไทลื้อ ᦅᦱ (คา), แสก ค๊า，ภาษาจ้วงใต้ kaz/haz

/kʰaː˧/^((สัมผัส))

ค้างอยู่, ติดอยู่

ข้าวคาปาก

คาถ้วยคาชาม


โด๊ะ

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก เด้า

/doʔ˦˥/^((สัมผัส))

มีเพศสัมพันธ์


ซั่ม

ตัดมาจากอังกฤษ orgasm (“ความเสียวสุดยอดทางเพศ”)

มีเพศสัมพันธ์


ส่งมอบ

/soŋ˨˩.mɔːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ส่งให้, มอบให้


ตายทั้งกลม

ตาย + ทั้งกลม

ตาย-ทั้ง-กฺลม

ตายทั้งหมด, ตายทั้งแม่ทั้งลูก


ลำไย

แผลงมาจาก รำคาญ

ลำใย
การลำไย (abstract-noun)
ความลำไย (abstract-noun)

เป็นที่น่ารำคาญ


เทศน์

ยืมมาจากสันสกฤต देशना (เทศนา)

/tʰeːt̚˥˩/^((สัมผัส))

พระเทศน์

ดุด่าว่ากล่าวอย่างยืดยาว

วันนี้ถูกแม่เทศน์เสียหลายกัณฑ์


เทศนา

ยืมมาจากสันสกฤต देशना (เทศนา)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/tʰeːt̚˥˩.sa˨˩.naː˩˩˦/^((สัมผัส))

ดุด่าว่ากล่าวอย่างยืดยาว


ครหา

ยืมมาจากบาลี ครหา (“การติเตียน”); เทียบสันสกฤต गर्हा (ครฺหา)

/kʰa˦˥.ra˦˥.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

/kʰɔː˧.ra˦˥.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

ติเตียน, ติโทษ


สูญพันธุ์

สูญ + พันธุ์

ไม่มีเหลืออยู่อีกต่อไป (ใช้กับสิ่งมีชีวิต)


ช็อป

ยืมมาจากอังกฤษ shop

/t͡ɕʰɔp̚˦˥/^((สัมผัส))

จับจ่ายใช้สอย


ผลักดัน

พยายามกระตุ้นหรือลงมือลงแรงเต็มที่เพื่อให้สำเร็จ


ลงแรง

/loŋ˧.rɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ออกแรงทำงาน, ทุ่มเททำงาน


นั่งหัวโต๊ะ

นั่ง + หัว + โต๊ะ

นั่ง-หัว-โต๊ะ

/naŋ˥˩.hua̯˩˩˦.toʔ˦˥/^((สัมผัส))

ทำหน้าที่เป็นประธานหรือหัวแรงในการดำเนินกิจกรรมบางอย่าง


ลัด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ລັດ (ลัด), ไทใหญ่ လတ်း (ลั๊ต)

ตัดตรงไปเพื่อย่นทางย่นเวลา

เดินลัดสนาม

ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้เร็วขึ้นกว่าปรกติ

เรียนลัด

ลัดขั้นตอน


ลัด

ผลิออก, แตกออก, (ใช้แก่ต้นไม้ที่เริ่มตั้งตัวผลิใบอ่อน)

ต้นไม้ลัดใบ


เถไถ

/tʰeː˩˩˦.tʰaj˩˩˦/^((สัมผัส))

เถลไถล, เที่ยวแวะโน่นแวะนี่


ออกทุกข์

/ʔɔːk̚˨˩.tʰuk̚˦˥/^((สัมผัส))

เลิกไว้ทุกข์


ปลดทุกข์

ทำให้หมดทุกข์

เยี่ยวหรือขี้


แผ่เมตตา

/pʰɛː˨˩.meːt̚˥˩.taː˧/^((สัมผัส))

ปรารถนาให้ผู้อื่นมีความสุข


มองการณ์ไกล

มอง + การณ์ + ไกล

มอง-กาน-ไกฺล

ใช้ประสบการณ์หรือเหตุผลคาดคะเนเหตุการณ์ในอนาคตได้ใกล้เคียงหรือแม่น


เฟื่อ

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วงแบบจั่วเจียง fwez (เฟือ "ช่วยเหลือ")

/fɯa̯˥˩/^((สัมผัส))

เกื้อกูล, อุดหนุน


ปสด.

bpɔɔ-sɔ̌ɔ-dɔɔ

/pɔː˧.sɔː˩˩˦.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ประสาทแดก


รับหน้าเสื่อ

รับ + หน้า + เสื่อ

รับ-น่า-เสื่อ

/rap̚˦˥.naː˥˩.sɯa̯˨˩/^((สัมผัส))

ทำหน้าที่เป็นหัวเบี้ย เช่นในการเล่นถั่วโปซึ่งสมัยก่อนมักปูเสื่อลำแพนเล่นกัน

ทำหน้าที่เป็นหัวหน้า


ดวล

ยืมมาจากอังกฤษ duel

ต่อสู้, ประลองฝีมือ, แข่งขัน (แบบตัวต่อตัว)


เย้ว

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอังกฤษ yell

ตะโกน, โห่, ร้อง, แผดเสียง


ตื้บ

แผลงมาจาก กระทืบ

/tɯːp̚˥˩/^((สัมผัส))

กระทืบ (ในการชกต่อย)


ฟุน

เทียบจีนยุคกลาง憤 (MC bjunX, “ไม่พอใจ, โกรธเคือง”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฟุน, ลาว ຟຸນ (ฟุน)

ลุกฮือ (ใช้แก่ไฟ)

โกรธเป็นไฟ, โกรธจัด


ทะเยอทะยาน

ไม่ทราบรากศัพท์

การทะเยอทะยาน (abstract-noun)
ความทะเยอทะยาน (abstract-noun)

ทะ-เยอ-ทะ-ยาน

อยากมีฐานะหรือความเป็นอยู่สูงขึ้นกว่าเก่า


ซับ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊັບ (ซับ), คำเมือง ᨪᩢ᩠ᨷ (ซับ), จ้วงแบบจั่วเจียง saep (ซับ)

เอาของเช่นผ้าหรือกระดาษทาบลงที่น้ำหรือที่เปียกหรือสิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้นเพื่อให้ดูดน้ำขึ้นมาหรือเพื่อให้แห้ง

ซับเหงื่อ

ซึมซาบ, กำซาบ


ออกทะเล

/ʔɔːk̚˨˩.tʰa˦˥.leː˧/^((สัมผัส))

ออกไปนอกชายฝั่งทะเลด้วยเรือเป็นต้น

แสดงความคิดเห็นที่ไม่เกี่ยวกับเรื่องหรือเหตุการณ์ขณะนั้นหรือที่แปลกประหลาดอย่างยิ่ง


สนทนา

เทียบบาลี สํสนฺทนา (“การเทียบเคียงกัน”)

พูดคุย, ปรึกษาหารือ, โต้ตอบ


เฬี้ยง

/lia̯ŋ˦˥/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เลี้ยง


ได้ดี

ᨯᩱ᩶ᨯᩦ

ประสบความสำเร็จในชีวิต

成功

ประสบความสำเร็จในชีวิต

ᦺᦡᧉᦡᦲ

ประสบความสำเร็จในชีวิต

လႆႈလီ

ประสบความสำเร็จในชีวิต

ໄດ້ດີ

ประสบความสำเร็จในชีวิต

เจริญก้าวหน้า (ใช้แก่บุคคล), ประสบความสำเร็จ


หนวกหู

ບົນຫູ

รำคาญหูเพราะเสียงดังอื้ออึง

/nua̯k̚˨˩.huː˩˩˦/^((สัมผัส))

รำคาญหูเพราะเสียงดังอื้ออึง


ติดงาน

ຄາວຽກ

มีงานค้างต้องทำ

มีงานค้างต้องทำ และปลีกตัวไม่ได้


เดินหน้า

/dɤːn˧.naː˥˩/^((สัมผัส))

เดินไปข้างหน้า

เดินหน้าจัดกิจกรรมและกระตุ้นกำลังซื้อต่อเนื่อง

เดินหน้านโยบายลดค่าโดยสารรถไฟฟ้า


ปฏิรูป

ยืมมาจากบาลี ปฏิรูป; เทียบเท่า ปฏิ + รูป

改革

ปรับปรุงให้เหมาะสมหรือให้ดีขึ้น, ค่อย ๆ เปลี่ยนแปลง

[เสียงสมาส]
ปะ-ติ-รู-ปะ-

ปฏิรูปบ้านเมือง


實現

ทำให้กลายเป็นจริง, นำไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม, นำไปสู่การปฏิบัติจริง


คุ

/kʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))

ไหม้ระอุอยู่ข้างในอย่างไฟที่ไหม้ขอนไม้ระอุอยู่ข้างใน


คุ

/kʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))

ถูกคุ


ซ่อง

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ ช่อง

/sɔŋ˥˩/^((สัมผัส))


ซ่อง

/sɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ร้องพร้อม ๆ กัน

ร้องสรรเสริญ


เยือน

ร่วมเชื้อสายกับจ้วงแบบจั่วเจียง yweng (เยือง, “เยี่ยม, ไปดู”)

เยียน, เยี่ยม

ลมหนาวมาเยือน

ไปเยือนยุโรป


ลิด

ร่วมเชื้อสายกับปักษ์ใต้ ลิด, ลาว ລິດ (ลิด), เขิน ᩃᩥ᩠ᨯ (ลิด), ไทลื้อ ᦟᦲᧆ (ลีด), ไทใหญ่ လိတ်ႉ (ลิ๎ต); เทียบไหลดั้งเดิม *hliːt, ออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *kuliC

เด็ดหรือตัดเพื่อแต่ง

ลิดกิ่ง

ลิดใบ


หมั้นหมาย

การหมั้นหมาย (abstract-noun)
ความหมั้นหมาย (abstract-noun)

รูปเลิกใช้ของ มั่นหมาย


หนักใจ

วิตก, ลำบากใจ


ลวงล่อ

/lua̯ŋ˧.lɔː˥˩/^((สัมผัส))

ใช้อุบายทุจริตให้หลงเชื่อในสิ่งที่เป็นเท็จ


ยกหยิบ

ยกขึ้นมาอ้าง

จะยกหยิบธิบดีเป็นที่ตั้ง


ละเลง

ป้ายทาหรือไล้ทาให้แผ่ออกไปด้วยวิธีวนเป็นวงกลม ๆ

ละเลงขนมเบื้อง

ทำให้เลอะเทอะ

เอาแป้งละเลงหน้า


สร้อย

/sɔj˥˩/^((สัมผัส))

เศร้าสร้อย

สร้อยเศร้า


ขก.

/kʰɔː˩˩˦.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ขี้เกียจ


โป๊ะแตก

โป๊ะ (“เสียงอย่างของแตก”) + แตก

/poʔ˦˥.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ความลับถูกเปิดเผยโดยตั้งใจหรือไม่ตั้งใจ


เลื่อย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເລື່ອຍ (เลื่อย), ไทใหญ่ လိူဝ်ႈ (เลิ้ว); เทียบพม่า လွှ (ลฺหฺว), จ้วง luih (ลุ่ย "ผ่าแตกออเป็นซีก") , จ้วงแบบจั่วเจียง luoih (ล่วย)

/lɯa̯j˥˩/^((สัมผัส))

ตัดด้วยเลื่อย


เล่นกับไฟ

เล่น + กับ + ไฟ จากกิริยาของแมลงเม่าที่บินเข้ากองไฟ

ลองดีเสี่ยงกับสิ่งที่รู้ว่าจะเป็นอันตราย


ระบาด

ไม่ทราบแน่ชัด; เทียบเขมร រាតត្បាត (ราตตฺบาต) ซึ่งมาจากบาลี รตฺตปาต (“การตกของสีแดง”)

กระจาย, แพร่เร็วและกว้างขวาง


ดาด

/daːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เอาวัตถุเช่นผ้าเป็นต้นขึงหรือปิดบังให้ทั่วตอนเบื้องบน

ดาดเพดาน

ดาดหลังคา


โบย

เฆี่ยนด้วยหวายเป็นต้นเป็นการลงโทษ


โบย

เคลื่อนไหวไปมา

เร่งดยรดาษดยรโดย อาวุธโบยยยาบ


คำราม

เสือคำราม


ขาดลอย

/kʰaːt̚˨˩.lɔːj˧/^((สัมผัส))

สูญไปโดยไม่มีหวังว่าจะได้คืน

ว่าวขาดลอย


จีบ

เทียบจีนยุคกลาง摺 (MC tsyep); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈີບ (จีบ), คำเมือง ᨧᩦ᩠ᨷ (จีบ), เขิน ᨧᩦ᩠ᨷ (จีบ),1 ไทลื้อ ᦈᦲᧇᧈ (จี่บ), ไทขาว ꪊꪲꪚ, จ้วงแบบจั่วเจียง zip (จีบ-พับ)

/t͡ɕiːp̚˨˩/^((สัมผัส))

พับกลับไปกลับมาหรือทำให้ย่นเป็นกลีบเป็นรอย

จีบผ้า

เกี้ยวพาราสี


ลากิจ

ขออนุญาตหยุดงานชั่วคราวเนื่องจากมีกิจธุระ


หยก

ยกขึ้นลงค่อย ๆ

หยกเบ็ด


เจาะไข่แดง

เจาะ + ไข่แดง

เจาะ-ไข่-แดง

/t͡ɕɔʔ˨˩.kʰaj˨˩.dɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ทำลายความบริสุทธิ์ของผู้หญิง

ผู้หญิงคนนี้ถูกเจาะไข่แดงไปแล้ว


อร

[เสียงสมาส]
ออ-ระ-

/ʔɔːn˧/^((สัมผัส))

/ʔɔː˧.ra˦˥./

ทำให้ดีใจ, ทำให้ปลาบปลื้มใจ


เทา

มาจากเขมร ទៅ (เทา)

ยกย่างพลพลันเทา เท่าแล้ว


เทา

ยอบตัวลง, หมอบลง, คุกเข่า


สัปหงก

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ ผงก

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อาการที่หน้าหงุบลงเพราะง่วงนอน


เลี้ยว

หักแยก โค้ง หรือคดเคี้ยวไปจากแนวตรง

เลี้ยวซ้าย

เลี้ยวขวา

ทางตอนที่โค้งหรือคดไปจากแนวตรง

เลยเลี้ยวแรกไป ๕๐ เมตรก็ถึงที่พัก


เส

/seː˩˩˦/^((สัมผัส))

เสไปพูดเรื่องอื่น


เหลิง

/lɤːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

พ่อแม่ตามใจเสียจนเหลิง

มีคนชมมาก ๆ เลยชักเหลิง


ทด

เทียบเขมร ទស់ (ทส̍), มอญ ဒိုအ် (ทิุอ์)

/tʰot̚˦˥/^((สัมผัส))

กันไว้, กั้นไว้, ทำให้น้ำท่วมท้นขึ้นมาด้วยทำนบเป็นต้น

ทดนํ้า

เพิ่ม (ในการคิดเลข)

ทดข้าวทดปลา


เคลิบเคลิ้ม

เคฺลิบ-เคฺลิ้ม

/kʰlɤːp̚˥˩.kʰlɤːm˦˥/^((สัมผัส))

ลืมตัวไปชั่วขณะหนึ่ง, เผลอสติไปชั่วขณะหนึ่ง


อักเสบ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอาหรับ عَذَاب (อะษาบ, “การทรมาน; ความทรมาน”)

/ʔak̚˨˩.seːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เกิดปฏิกิริยาตอบสนองป้องกันเฉพาะที่


กินดอง

กินเลี้ยงในการแต่งงาน


ปล้ำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plamꟲ

ใช้แขนกอดรัดจับกุมเพื่อจะให้อีกฝ่ายหนึ่งล้ม หรือให้อยู่ในอำนาจที่จะทำได้ตามใจตน

พยายามทำกิจการอย่างเต็มกำลัง

มีเพศสัมพันธ์


ดาวน์

ยืมมาจากอังกฤษ down payment

จ่ายเงินจำนวนหนึ่งเพื่อให้ได้ทรัพย์สินมาครอบครองก่อนโดยไม่เต็มราคา ซึ่งจะผ่อนชำระส่วนที่เหลือในภายหลัง

ดาวน์บ้าน

ดาวน์รถ


ตั้งครรภ์

ตั้ง + ครรภ์

เริ่มมีครรภ์


ตระหนก

การตระหนก (abstract-noun)
ความตระหนก (abstract-noun)

หวาด, ผวา, สะดุ้ง, ตกใจ


ส่าย

ส่ายผ้าอ้อมในน้ำ

ส่ายหัว

ส่ายสะโพก

ว่าวส่าย


ตลบ

เอาสิ่งที่เป็นแผ่นเป็นผืนเช่นชายม่านตีนมุ้งที่อยู่ข้างล่างหกกลบไปพาดไว้ข้างบนทั้งผืนทั้งแผ่น

ตลบม่าน

ตลบมุ้ง

ยกกลับ, หกกลับ

ตีตลบ

ฟุ้งไป, กระจายไป

ฝุ่นตลบ

กลิ่นตลบ


อัง

/ʔaŋ˧/^((สัมผัส))

นำไปใกล้ ๆ ไฟเพื่อให้ร้อนหรือบรรเทาความหนาวเป็นต้น

อาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

เอามืออังหน้าผากดูว่าร้อนหรือไม่


ฝันเฟื่อง

ฝัน + เฟื่อง

/fan˩˩˦.fɯa̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

คิดฟุ้งซ่านไปเรื่อยเปื่อย


สานฝัน

ทำความคิดฝันให้เป็นจริง


พุ

/pʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))

อาการที่น้ำหรือแก๊สเป็นต้นผุดขึ้นมา

น้ำร้อนพุขึ้นมา

แก๊สธรรมชาติพุขึ้นมา

อาการที่น้ำเหลืองเป็นต้นผุดขึ้นมา

ฝีฝักบัวพุ


จินตนาการ

ยืมมาจากบาลี จินฺตนาการ; เทียบเท่า จินตน + อาการ

จิน-ตะ-นา-กาน

สร้างภาพขึ้นอยู่ในใจ, คิดเอา


ป่วยการเมือง

ป่วย + การเมือง

ป่วย-กาน-เมือง

ไม่ไปเรียนหรือทำงาน โดยแจ้งว่าตนป่วย แต่แท้จริงแล้วไม่ได้ป่วย


ใหม้

รูปที่สะกดผิดของ ไหม้


อำ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩣᩴ (อาํ), ลาว ອຳ (อำ), เขิน ᩋᩣᩴ (อาํ), ไทลื้อ ᦀᧄ (อัม), ไทใหญ่ ဢမ် (อัม)

ปิดบัง, ปกปิด

พูดหลอกเพื่อให้ตกใจหรือขบขันเป็นต้น, พูดดักคอ


ดักคอ

/dak̚˨˩.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

พูดสกัดหรือกันไว้ล่วงหน้า


ดัก

คอยตรงเส้นทางที่ผู้ต้องการพบจะผ่านมา

ดักพบ

ดักทำร้าย

วางเครื่องมือสำหรับจับสัตว์มีกับ แร้ว เป็นต้น ตรงทางที่สัตว์จะผ่านมา เพื่อให้สัตว์เข้ามาติด

ดักไก่

ดักนก


ทวนสาบาน

ไม่ทำตามคำสาบาน


ทวน

ฝ่ากระแสน้ำหรือกระแสลม

ทวนน้ำ

ทวนลม

เอาใบพายราน้ำไว้เพื่อชะลอให้เรือหยุด

กลับมาตั้งต้นใหม่, กลับซ้ำใหม่

อ่านทวน

ทวนเพลง

ทวนเข็มนาฬิกา

ทวนแสง


ผสมพันธุ์

ผสม + พันธุ์

สืบพันธุ์ (ใช้กับสัตว์หรือพืช)

คัดเลือกพันธุ์ที่มีคุณภาพมาผสมกัน


ประสมพันธุ์

ประสม + พันธุ์


ผสมเทียม

ผสมพันธุ์ด้วยวิธีฉีดน้ำอสุจิเข้าอวัยวะสืบพันธุ์ของสตรีหรือสัตว์ตัวเมียโดยไม่ได้ร่วมสัมพันธ์ทางเพศกัน


ร่ำ

พูดซ้ำ ๆ, พร่ำ

ร่ำว่า

ร่ำสั่ง

ร่ำสอน

รํ่าด้วยไม้


ร่ำ

ร่ำแป้ง

ร่ำผ้า


ละเลงขนมเบื้องด้วยปาก

ละเลง + ขนมเบื้อง + ด้วย + ปาก

ละ-เลง-ขะ-หฺมน-เบื้อง-ด้วย-ปาก

/la˦˥.leːŋ˧.kʰa˨˩.mon˩˩˦.bɯa̯ŋ˥˩.dua̯j˥˩.paːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ดีแต่พูด แต่ทำไม่ได้

th-ละเลงขนมเบื้องด้วยปาก-th-verb-gz9HyaAs


สูสี

ร่วมเชื้อสายกับลาว ສູສີ (สูสี)

/suː˩˩˦.siː˩˩˦/^((สัมผัส))

เกี่ยวพัน, ข้องแวะ

อย่าไปสูสีกับคนพาล

ไล่เลี่ย, พอ ๆ กัน

ฝีมือของ ๒ คนนี้สูสีกัน

สอบได้คะแนนสูสีกัน


ข้องแวะ

/kʰɔŋ˥˩.wɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

ติดต่อ, เอาใจใส่, เกี่ยวพัน, เกี่ยวข้อง


แวะ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แว่, ลาว ແວ່ (แว่), คำเมือง ᩅᩯ᩵ (แว่), เขิน ᩅᩯᩬᩡ (แวอะ, “หยุดชั่วคราวระหว่างทาง”), ไทลื้อ ᦶᦞᧈ (แว่), ไทใหญ่ ဝႄႉ (แว๎), ไทใต้คง ᥝᥥᥳ (เว๎)

/wɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

หยุดชั่วคราวระหว่างทาง

แวะตลาดก่อนกลับบ้าน

แวะรับส่งคนโดยสาร


ปกคลุม

แผ่คลุมอยู่เบื้องบน


ห้อ

เทียบแต้จิ๋ว 飛 (hui1, “บิน”) (ในคำ 飛馳 (“วิ่งด้วยความเร็วเต็มที่”))

/hɔː˥˩/^((สัมผัส))

วิ่งเต็มเหยียด, วิ่งเต็มที่ (ใช้แก่ม้า)

ห้อไปรับลูกที่โรงเรียน


ห้อ

/hɔː˥˩/^((สัมผัส))

ระบมเพราะถูกกระทบอย่างแรง มักใช้คู่กับคำ เลือด เป็น ห้อเลือด


อนุวัต

ยืมมาจากบาลี อนุวตฺต (“ตาม, ตามแบบอย่าง, เชื่อฟัง; ปฏิบัติ, กระทำการ”), จาก อนุ (“ตาม”) + วตฺต (“หมุน”)

อนุวรรตน์
อนุวัตน์
อนุวัตร
อนุวัติ
การอนุวัต (abstract-noun)

ทำตาม, ปฏิบัติตาม, ประพฤติตาม, เจริญรอย


ดำเนินการ

ดำเนิน + การ

ทำตามที่คิดไว้, ทำให้เป็นไป

ดำเนินการตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด


จำนง

แผลงมาจาก จง. จากเขมร ចំណង (จํณง)

การจำนง (abstract-noun)
ความจำนง (abstract-noun)

หมาย, ตั้งใจ, ประสงค์, มุ่งหวัง


เคียน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄຽນ (คยน), คำเมือง ᨤ᩠ᨿᩁ (ฅยร), เขิน ᨤ᩠ᨿᩁ (ฅยร), ไทลื้อ ᦵᦆᧃ (เฅน), ไทใหญ่ ၶဵၼ်း (เข๊น)

เคียนหัวด้วยผ้าสีอ่อน


ซา

ลดน้อยลงกว่าที่เป็นอยู่, บรรเทาเบาลงกว่าที่เป็นอยู่

ฝนซา

คนซา


เปิบ

/pɤːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ใช้ปลายนิ้วขยุ้มข้าวใส่ปากตนเอง


ระบายสี

ลงสี, แต้มสี, ป้ายสี

ระบายสีภาพทิวทัศน์ด้วยสีน้ำ

เสริมแต่งเกินความจริง

เขาระบายสีข่าวเสียจนเชื่อไม่ลง


ลงสี

/loŋ˧.siː˩˩˦/^((สัมผัส))

ระบายสีเป็นรูปภาพ


ป้ายสี

/paːj˥˩.siː˩˩˦/^((สัมผัส))

ใส่ความผู้อื่นโดยไม่มีมูลความจริง


พรม

เทียบเขมร ព្រំ (พฺรํ) (ในคำ ប្រោះព្រំ (บฺโระพฺรํ) และ បំព្រំ (บํพฺรํ))

เอาสิ่งที่มีลักษณะเป็นน้ำประโปรยให้กระจายเป็นเม็ดเล็ก ๆ

น้ำพรมผ้า

พรมน้ำมนต์


ย้อย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍ້ອຍ (ย้อย), ไทลื้อ ᦍᦾᧉ (ย้อ̂ย), ไทใหญ่ ယွႆႉ (ย๎อ̂ย), ไทใต้คง ᥕᥩᥭᥳ (ย๎อ̂ย), อาหม 𑜊𑜨𑜩 (ยอ̂ย์), จ้วง yoix

/jɔːj˦˥/^((สัมผัส))

ห้อยเป็นทางลงมา

รากไทรย้อยลงมา

พวงมะไฟห้อยย้อย

รวงผึ้งย้อยลงมา

ผมย้อยลงปรกหน้า

ไหลเป็นทางยืดลงมา

น้ำมูกย้อย

น้ำตาลย้อย

หยาดห้อยลงมาจวนจะหยด

น้ำหมากย้อย

น้ำตาย้อย


สะดุด

ไม่ทราบรากศัพท์

อาการที่เดินหรือวิ่ง ปลายเท้าไปกระทบสิ่งที่ขวางหน้า ทำให้ก้าวผิดจังหวะ เซ ถลา หรือหกล้ม เป็นต้น

เขาสะดุดก้อนหินล้มลง

เด็กวิ่งไปสะดุดตอไม้


หกล้ม

ล้มลง, ทรุดตัวลงเพราะเสียการทรงตัว


โล่งอก

/loːŋ˥˩.ʔok̚˨˩/^((สัมผัส))

รู้สึกปลอดโปร่งใจเพราะปลดเปลื้องภาระหนักได้แล้ว


ล้อเลียน

เอาอย่างเพื่อยั่วเย้าเล่น

พูดทำเสียงล้อเลียนคนติดอ่างหรือคนพูดไม่ชัด

แสดงกิริยาเดินขากะเผลกล้อเลียนคนขาเป๋


คลั่งไคล้

คลั่ง + ไคล้

การคลั่งไคล้ (abstract-noun)
ความคลั่งไคล้ (abstract-noun)

คฺลั่ง-ไคฺล้

หลงใหลในบุคคลหรือสิ่งใดสิ่งหนึ่ง, หมกมุ่นอยู่กับงานหรือสิ่งใดสิ่งหนึ่ง


คลั่ง

การคลั่ง (abstract-noun)
ความคลั่ง (abstract-noun)

/kʰlaŋ˥˩/^((สัมผัส))

แสดงอาการผิดปรกติอย่างคนบ้า, เสียสติ

คลั่งดารา

คลั่งอำนาจ

คลั่งเล่นกล้วยไม้


คลั่ง

/kʰlaŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชลเนตรคลั่งคลอนัยนา


เลือน

ร่วมเชื้อสายกับจ้วงแบบจั่วเจียง lwenz (เลือน-แถว แผง ตั้งเป็นแถว)

มีกำแพงแลงเลือน ต่อต้าย (ยวนพ่าย)


สะสาง

คำซ้ำ ของ สาง (“ทำให้แจ้งให้กระจ่าง; ทำให้หายยุ่ง”) แบบอัพภาส

/sa˨˩.saːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำเรื่องที่มีปัญหาหรือสิ่งที่สะสมหมักหมมอยู่ให้เสร็จสิ้นไป

สะสางงานที่คั่งค้าง

สะสางคดี


เพ่งเล็ง

/pʰeŋ˥˩.leŋ˧/^((สัมผัส))

มุ่งจะเอา, มุ่งจะติโทษ, มุ่งถึง


มอด

อาจเกี่ยวข้องกับ วอด; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มอด, ลาว ມອດ (มอด), คำเมือง ᨾᩬᨯ (มอด), ไทดำ ꪣꪮꪒ (มอด)

/mɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))


ลั่น

มล่นน
มลั่น
การลั่น (abstract-noun)

มีเสียงดัง, ทำให้มีเสียงดังหรือทำให้เกิดเสียงดัง

ฟ้าลั่น

ไม้ลั่น

กระดานลั่น

ลงบันได บันไดลั่น

บิดตัวจนกระดูกลั่น

ลั่นธนู

ลั่นปืน

ปริออกแตกออกเป็นทางยาวและมีเสียงดัง

จั่นลั่น

แก้วใส่น้ำร้อนลั่น

โดยปริยายหมายถึงมีเสียงดังคล้ายคลึงเช่นนั้น

ลือลั่น


เจอตอ

/t͡ɕɤː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

สืบสาวเรื่องใดเรื่องหนึ่งแล้วพบว่าตัวการคือผู้มีอิทธิพล ทำให้ดำเนินการต่อไปไม่ได้


ซีเครียด

การหลอมคำ ของ ซีเรียส + เครียด, (ซีเรียส มาจากอังกฤษ serious)

เอาจริงเอาจังมากจนเกิดอาการเครียด


ปะทะปะทัง

ปะ-ทะ-ปะ-ทัง

พยุงไว้, ทานไว้, ประคองไว้


ประคอง

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ផ្គង៑ (ผฺคงฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ផ្គង់ (ผฺคง̍), ลาว ປະຄອງ (ปะคอง)

/pra˨˩.kʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

พยุงให้ทรงตัวอยู่, ช่วยพยุงไม่ให้เซไม่ให้ล้มเป็นต้น, ระมัดระวังไม่ให้หกหรือพลั้งพลาด, โอบรัดเบา ๆ

ประคองตัวเอง

ประคองคนเจ็บให้ลุก

ประคองคนแก่เดิน

ประคองชามแกงให้ดี

หนุ่มสาวเดินประคองกันไป

โดยปริยายหมายถึงอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

ประคองสถานการณ์บ้านเมืองไว้ให้ดี


พลั้งพลาด

พลั้ง + พลาด

การพลั้งพลาด (abstract-noun)
ความพลั้งพลาด (abstract-noun)

พฺลั้ง-พฺลาด

/pʰlaŋ˦˥.pʰlaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ผิดพลาดไปโดยไม่ตั้งใจหรือไม่ทันคิด


แหวก

/wɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

แยกให้เป็นช่อง, แยกสิ่งที่ปิดบังหรือกีดขวางให้เป็นช่องทาง

แหวกม่าน

แหวกหญ้า

แหวกผม

ฝ่าสิ่งที่กีดขวางเข้ามาหรือออกไป

แหวกวงล้อมข้าศึก


โฉบ

/t͡ɕʰoːp̚˨˩/^((สัมผัส))

โผลงมาคว้าเอาสิ่งของไป, ฉวยเอาไปอย่างรวดเร็ว

กาโฉบลูกไก่

เด็กโฉบมะม่วงนอกรั้วไปเสียแล้ว

เจตนาไปที่ใดที่หนึ่ง

โฉบไปหน้าโรงเรียน


รานคาน

เทียบเขมร រានកាន (รานกาน), រានទន្ទ្រាន (รานทนฺทฺราน)

รุกราน, ระราน, ก้าวร้าว

คนใดใจซ่านฟุ้ง รานคาน รุกราศร้ายระราน เร่าร้อน


ลาเพ

ไม่ทราบรากศัพท์

เล้าโลม, ปลอบโยน

สนฺตานํ วิสเมนฺตานํ อาจโลมลาเพโลกย์ อันร้อนโรคลำเค็ญ

สองสมสมพาส ลาเพพิลาส เล้าโลมโลมใจ


ลาเพา

ไม่ทราบรากศัพท์

เล้าโลม, ปลอบโยน


สิน

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩥ᩠ᨶ (สิน), ลาว ສີນ (สีน), ไทลื้อ ᦉᦲᧃ (สีน), เขิน ᩈᩥ᩠ᨶ (สิน), ไทใหญ่ သိၼ် (สิน), ไทใต้คง ᥔᥤᥢᥴ (สี๋น)

ตัด, ฟันให้ขาด, ใช้ของมีคมตัดและแต่งให้เรียบร้อย

สินมือสินเท้า

สินหัวไม้


แมลบ

/ma˦˥.lɛːp̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ แลบ


ถูกต้อง

/tʰuːk̚˨˩.tɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

โดน, แตะต้อง, สัมผัส

อย่ามาถูกต้องตัวฉัน


บดขยี้

ทำลายให้ย่อยยับแหลกลาญ


ชูรส

/t͡ɕʰuː˧.rot̚˦˥/^((สัมผัส))

ทำให้มีรสชาติดีขึ้น

แกงบวดถ้าเดาะเกลือเล็กน้อย จะชูรสขึ้น


ตีความ

ชี้หรือกำหนดความหมาย

ให้ความหมายหรืออธิบาย

ใช้หรือปรับให้เข้าใจเจตนาและความมุ่งหมายเพื่อความถูกต้องเป็นต้น

วิเคราะห์ถ้อยคำ ข้อความ และความมุ่งหมายของบทกฎหมาย นิติกรรม สัญญา หรือเอกสารอื่น ๆ ที่มีปัญหาสงสัย หรือที่มีความหมายไม่ชัดเจน เพื่อให้ทราบความหมายของถ้อยคำหรือข้อความนั้น ๆ


ใส่ไฟ

เติมเชื้อเพลิง

คอยเอาฟืนใส่ไฟไว้นะ อย่าให้ไฟดับ

โดยปริยายหมายถึงให้ร้ายผู้อื่นทำให้ได้รับความเสียหาย

เขาใส่ไฟผม อย่าไปเชื่อ


ให้ร้าย

หาความร้ายป้ายผู้อื่นให้ได้รับความเสียหาย


ถีบตัว

พุ่งหรือดันขึ้นเร็ว

ยกระดับฐานะโดยเร็ว


ไต่เต้า

ค่อย ๆ เดินไป

ค่อย ๆ เขยิบฐานะและยกระดับการงานไปตามลำดับ


เขยิบฐานะ

เขยิบ + ฐานะ

ขะ-เหฺยิ็บ-ถา-นะ

/kʰa˨˩.jɤp̚˨˩.tʰaː˩˩˦.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

เลื่อนฐานะให้ดีกว่าเก่า


นั่งเมือง

นั่ง + เมือง; ร่วมเชื้อสายกับลาว ນັ່ງເມືອງ (นั่งเมือง), เขิน ᨶᩢ᩠᩵ᨦᨾᩮᩨ᩠ᨦ (นั่งเมืง), ไทลื้อ ᦓᧂᧈᦵᦙᦲᧂ (นั่งเมีง); เทียบไทใหญ่ ၼင်ႈႁေႃ (นั้งหอ̂)

/naŋ˥˩.mɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

ครองเมือง, กินเมือง


เสก

เทียบเขมร សេក (เสก), សែក (แสก)

/seːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ร่ายมนตร์เพื่อทำให้ขลังหรือศักดิ์สิทธิ์

เสกน้ำล้างหน้า

เสกแป้งผัดหน้า

ร่ายมนตร์เพื่อทำให้สิ่งหนึ่งกลายเป็นอีกสิ่งหนึ่ง

เสกหญ้าให้เป็นหุ่นพยนต์

เสกใบมะขามให้เป็นตัวต่อตัวแตน

ร่ายมนตร์เพื่อให้เกิดพลังส่งสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปทำร้ายศัตรู

เสกหนังเข้าท้อง


ร่าย

บริกรรมเวทมนตร์คาถาเพื่อทำให้ศักดิ์สิทธิ์

ร่ายเวท

ร่ายมนตร์

ร่ายคาถา


บริกรรม

สำรวมใจสวดมนต์ภาวนา, สำรวมใจร่ายมนตร์หรือเสกคาถาซ้ำ ๆ หลายคาบหลายหนเพื่อให้เกิดความขลังความศักดิ์สิทธิ์


สิริ

เทียบเขมร សិរិ (สิริ)

ผสม, รวม (ใช้เฉพาะอายุ)

สามีภรรยาสิริอายุเข้าด้วยกัน ๑๕๐ ปี

สิริอายุได้ ๗๒ ปี


สำรวมใจ

ทำใจให้แน่วแน่, ทำใจให้สงบ

เวลานั่งสมาธิต้องสำรวมใจ


ภาวนา

ยืมมาจากบาลี ภาวนา

การทำให้มีขึ้นให้เป็นขึ้นทางจิตใจ

สำรวมใจให้แน่วแน่เป็นสมาธิ, สำรวมใจตั้งความปรารถนา

สวดมนต์ภาวนา

นั่งภาวนาขอให้พระช่วย


คาบ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄາບ (คาบ), คำเมือง ᨤᩣ᩠ᨷ (ฅาบ), ไทใหญ่ ၵၢပ်ႈ (ก้าป)

/kʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

กลั้นใจบริกรรมเวทมนตร์ครั้งหนึ่ง ๆ


คาบ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄາບ (คาบ), คำเมือง ᨣᩤ᩠ᨷ (คาบ), ไทขาว ꪁꪱꪚ, ไทใหญ่ ၵၢပ်ႈ (ก้าป)

/kʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

เอาปากหรือสิ่งที่มีลักษณะอย่างปากงับหนีบไว้, โดยปริยายหมายถึงอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

คาบข่าวไปบอก


ถา

/tʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

ถลา, บินโฉบลงมา

นกถาไปเกาะกิ่งไม้

พอเห็นของถูกใจก็ถาเข้าไป


ถา

/tʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

ถูให้เกลี้ยง

ถาไม้

ลับ, ถูให้คม

ถามีด

ถาขวาน


พวย

สูง, พุ่ง, ไปโดยเร็ว


เด็ดดอกฟ้า

รักผู้หญิงที่มีฐานะสูงกว่าตน


สำลัก

อาการที่เกิดเมื่ออาหารหรือน้ำเข้าไปหลอดลม

แช่จมอยู่ในน้ำนาน ๆ

ผักบุ้งสำลักน้ำ

ต้นข้าวสำลักน้ำ


บริหาร

ยืมมาจากบาลี ปริหาร (“การเอาใจใส่, ความสนใจ, การดูแล”), จาก ปริ (“รอบ”) + หร (“เอาไป, นำไป”)

/bɔː˧.ri˦˥.haːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ดำเนิน, จัดการ, ควบคุม


เซาะ

/sɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

ทำให้กร่อนหรือร่อยหรอเข้าไปทีละน้อย

นํ้าเซาะตลิ่ง

เซาะรูให้กว้าง


ดุน

ดันเบา ๆ, ทำให้เคลื่อนที่ไป

ทำให้เกิดลวดลายที่นูนขึ้นจากผิวพื้นวัสดุ

ดุนลาย


แร

/rɛː˧/^((สัมผัส))

เขียนหรือทำเป็นเส้นเป็นเหลี่ยม


ริเริ่ม

/ri˦˥.rɤːm˥˩/^((สัมผัส))

เริ่มคิดเริ่มทำเป็นคนแรก

นายเลื่อน พงษ์โสภณ ริเริ่มทำรถจักรยานสามล้อ


ริ

/riʔ˦˥/^((สัมผัส))

เริ่มคิดหรือทำแปลกจากปรกติ

ริสูบบุหรี่

ริเที่ยวกลางคืน


หยวน

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 允 (rung2)

ยอมตามข้อเสนอของอีกฝ่ายหนึ่ง


น้ำเดิน

มีน้ำใสไหลออกมาทางโยนี เนื่องจากถุงน้ำคร่ำแตก เป็นสัญญาณว่าใกล้คลอด


ตระบัดสัตย์

ตระบัด + สัตย์

ตฺระ-บัด-สัด

ไม่รักษาคำมั่นสัญญา


แข็งข้อ

/kʰɛŋ˩˩˦.kʰɔː˥˩/^((สัมผัส))

ไม่ยอมตาม, ตั้งข้อสู้


ขอบใจ

/kʰɔːp̚˨˩.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

แสดงความรู้สึกพอใจ ด้วยการพูดว่า ขอบใจ


ดริฟต์

บังคับเลี้ยวไถล, ทำให้ยานพาหนะไวโค้ง ทำให้เสียแรงเสียดทาน ขณะที่ยังรักษาการควบคุมตั้งแต่เข้าถึงออกมุม

แถ, เถียงหรือชี้แจงไปข้าง ๆ คู ๆ


มายด์

ยืมมาจากอังกฤษ mind

ถือสา, ใส่ใจ (มักใช้ในความปฏิเสธ)


สตรอว์เบอร์รี

พยางค์ "ตรอ" พ้องกับ ตอแหล

สะ-ตฺรอ-เบอ-รี่

/sa˨˩.trɔː˧.bɤː˧.riː˥˩/^((สัมผัส))


แว้น

เลียนเสียงธรรมชาติ จากเสียงเร่งเครื่องรถจักรยานยนต์

/wɛn˦˥/^((สัมผัส))

เร่งเครื่องรถจักรยานยนต์ให้มีเสียงดัง

เที่ยวเตร่ไปด้วยรถจักรยานยนต์


พาล

หาเรื่องทำให้วุ่นวาย, หาเรื่องทำให้เดือดร้อน


กินตับ

กิน + ตับ; "ตับ" เป็นคำเลียนเสียงเนื้อหนังกระทบกัน

มีเพศสัมพันธ์


น้ำแตก

/naːm˦˥.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่น้ำอสุจิไหลออกมาเวลาเกิดความเสียวสุดยอดทางเพศ


ไลฟ์สด

อังกฤษ live + สด

ถ่ายทอดสดทางสื่อสังคม


ถ่ายทอดสด

ถ่ายทอด + สด

/tʰaːj˨˩.tʰɔːt̚˥˩.sot̚˨˩/^((สัมผัส))

แพร่สัญญาณภาพและเสียง หรืออย่างใดอย่างหนึ่ง ขณะมีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ


จัดฉาก

/t͡ɕat̚˨˩.t͡ɕʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

หลอกผู้อื่นให้กระทำการบางอย่าง


บรรลัย

ยืมมาจากสันสกฤต प्रलय (ปฺรลย)

ฉิบหาย, วอดวาย, ย่อยยับ, มอดม้วย


เงี่ย

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ငေႈ (เง้)

/ŋia̯˥˩/^((สัมผัส))

เอียง, ตะแคง


ระมัดระวัง

ระ-มัด-ระ-วัง

ดูแลให้ปลอดภัย, ดูแลอย่างรอบคอบไม่ให้พลั้งพลาด

ระมัดระวังให้ดีเวลาข้ามถนน

ระมัดระวังเรื่องสายไฟฟ้ารั่วให้มาก


คำนึง

คิดทบทวน, นึกตรอง


เตี่ยว

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲ᩠ᨿ᩵ᩅ (ตย่ว), ลาว ຕ່ຽວ (ต่ยว) หรือ ກະຕ່ຽວ (กะต่ยว), อีสาน เตี่ยว หรือ กะเตี่ยว, เขิน ᨲ᩠ᨿ᩵ᩴ (ตย่ํ), ไทลื้อ ᦵᦎᧁᧈ (เต่ว), ไทใหญ่ တဵဝ်ႇ (เต่ว)

มัดด้วยผ้าเตี่ยว


รู้หนังสือ

รู้ + หนังสือ

รู้-หฺนัง-สือ

/ruː˦˥.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

อ่านออกเขียนได้, อ่านและเขียนหนังสือได้


ประสานงาน

ประสาน + งาน; รูปอาการนามเป็นเป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ coordination

ปฺระ-สาน-งาน

สร้างความสัมพันธ์ระหว่างส่วนประกอบต่าง ๆ (ของการงานหรือองค์การที่มีความซับซ้อน) เพื่อให้มีประสิทธิภาพหรือความบรรสาน


ถอดถอน

/tʰɔːt̚˨˩.tʰɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ถอดออกจากตำแหน่ง


พิมพ์ดีด

พิมพ์ด้วยเครื่องพิมพ์ดีด


บี้

/biː˥˩/^((สัมผัส))

กดหรือบีบให้แบนหรือผิดจากรูปเดิม

เข้มงวด, กวดขัน, เร่งเร้า


มลาก

รูปแบบอื่นของ ลาก


อุทิศ

ยืมมาจากสันสกฤต उद्दिश्य (อุทฺทิศฺย); เทียบบาลี อุทฺทิสฺส

/ʔu˨˩.tʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

อุทิศส่วนบุญให้แก่ผู้ตายตามประเพณี

ทำเพื่อ, สละให้โดยเจาะจง


คุกคาม

ไม่ทราบรากศัพท์

แสดงอำนาจด้วยกิริยาหรือวาจาให้หวาดกลัว, ทำให้หวาดกลัว

คุกคามสื่อ

คุกคามพยาน

ก่อกวน, รังควาน, ทำให้อยู่ไม่เป็นสุข

ถูกคุกคามทางเพศ


ม่าย

เกี่ยวข้องกับ บ่าย

มองผ่านเลยไป

ยังมีพอคู่คล้อม ชายา สองฝ่ายหนมัคคา ม่ายแย้ม


สำรวล

แผลงมาจากสรวล; จากเขมร សំរួល (สํรัวล), แผลงมาจากស្រួល (สฺรัวล, “ง่าย, หัวเราะ”); จากจามตะวันตก srual (“to amuse; to diverse”). แผลงเป็นเขมร សំរួល (สํรัวล)


แนะ

/nɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

ชี้แนวทางหรือวิธีการให้รู้โดยตรงหรือโดยอ้อม

แนะให้ไปหาหมอ

แนะให้รู้เป็นนัย ๆ


ม้าง

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ม้าง, ลาว ມ້າງ (ม้าง), คำเมือง ᨾ᩶ᩣ᩠ᨦ (ม้าง), เขิน ᨾ᩶ᩣ᩠ᨦ (ม้าง), ไทลื้อ ᦙᦱᧂᧉ (ม้าง)

/maːŋ˦˥/^((สัมผัส))

มล้าง, ทำลาย, รื้อ, ล้าง


คุปต์

ยืมมาจากสันสกฤต गुप्त (คุปฺต)

/kʰup̚˦˥/^((สัมผัส))

คุ้มครอง, ดูแล, รักษา, ปกป้อง, ปกครอง


โดยสาร

ยืมมาจากเขมร [Term?]

อาศัยไปด้วย, เดินทางไปโดยยานพาหนะโดยเสียค่าเดินทาง

ผมขอโดยสารเพื่อนไป

โดยสารรถเมล์


สรุป

ยืมมาจากเขมร សរុប (สรุบ) หรือ សរូប (สรูบ), จากบาลี สรูป, ความหมายและความออกเสียงเหมือนกัน သရုပ် (สรุป์)

สรูป
สรวป
การสรุป (abstract-noun)

ย่อเอาเฉพาะใจความสำคัญของเรื่องเป็นประเด็น ๆ ไป

สรุปข่าว

สรุปสถานการณ์


ทวง

การแบ่งพยางค์ ทวง
 การแผลงเป็น
อักษรโรมัน ไพบูลย์พับบลิชชิง tuuang
 ราชบัณฑิตยสภา thuang
 (มาตรฐาน) สัทอักษรสากล^((คำอธิบาย)) /tʰua̯ŋ˧/^((สัมผัส))

เรียกเอาสิ่งที่เป็นของตนหรือที่ติดค้างกลับคืน

ทวงหนี้

ทวงเงิน

ทวงค่าเช่า

เรียกร้องเอาสิ่งที่จะพึงมีพึงได้

ทวงสิทธิ

ทวงบุญทวงคุณ


คับอกคับใจ

คับ + อก + คับ + ใจ

คับ-อก-คับ-ไจ

/kʰap̚˦˥.ʔok̚˨˩.kʰap̚˦˥.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

อึดอัดใจ, รู้สึกอัดอั้นตันใจ, รู้สึกคับแค้นอยู่ในอกในใจ


อัดอั้นตันใจ

อัด + อั้น + ตัน + ใจ

การอัดอั้นตันใจ (abstract-noun)

อัด-อั้น-ตัน-ไจ

เก็บอัดความรู้สึกแน่นอยู่ในใจ เพราะไม่สามารถพูดหรือกระทำตามต้องการได้เนื่องจากอยู่ในภาวะจำทน


อั้น

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອັ້ນ (อั้น), คำเมือง ᩋᩢ᩠᩶ᨶ (อั้น), เขิน ᩋᩢ᩠᩶ᨶ (อั้น), ไทลื้อ ᦀᧃᧉ (อั้น), ไทใหญ่ ဢၼ်ႈ (อั้น)

/ʔan˥˩/^((สัมผัส))

ยั้ง, กลั้น, อัดไว้

พูดไม่อั้น

อั้นปัสสาวะ

อั้นลมหายใจ

อั้นไว้ในใจ

จ่ายไม่อั้น

กำหนดจำนวนสูงสุด

อั้น ๕ บาท

แทงไม่อั้น

อั้นทางน้ำไว้ไม่ให้ไหล


เจื่อน

/t͡ɕɯa̯n˨˩/^((สัมผัส))

เข้าหน้าไม่สนิทเพราะห่างเหินไปนาน

หมู่นี้เขาเจื่อนไป

วางหน้าไม่สนิทเพราะกระดากอายเนื่องจากถูกจับผิดได้เป็นต้น

หน้าเขาเจื่อนไป


ห่างเหิน

/haːŋ˨˩.hɤːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่สนิทสนมดังเก่า, ไม่ค่อยได้ไปมาหาสู่หรือติดต่อกันเหมือนเดิม, จืดจาง

ทำตัวห่างเหิน


ชด

/t͡ɕʰot̚˦˥/^((สัมผัส))

ทำให้ชุ่มชื่น

ใช้แทนที่เสียไป


ค็อมเม้นต์

ยืมมาจากอังกฤษ comment


อึ๊

เลียนเสียงธรรมชาติ จากเสียงของการเบ่งอุจจาระ

/ʔɯʔ˦˥/^((สัมผัส))

ถ่ายอุจจาระ (มักใช้กับเด็ก)


ตั้งธง

/taŋ˥˩.tʰoŋ˧/^((สัมผัส))

กำหนดไว้ให้เป็นเช่นนั้น


ยกธงขาว

ยก + ธง + ขาว

/jok̚˦˥.tʰoŋ˧.kʰaːw˩˩˦/^((สัมผัส))


รอมชอม

ลอมชอม
ออมชอม
การรอมชอม (abstract-noun)

/rɔːm˧.t͡ɕʰɔːm˧/^((สัมผัส))

ปรองดองกัน, ประนีประนอมกัน, ตกลงกันด้วยการไกล่เกลี่ย


ลอมชอม

รอมชอม
ออมชอม
การลอมชอม (abstract-noun)

/lɔːm˧.t͡ɕʰɔːm˧/^((สัมผัส))


ออมชอม

รอมชอม
ลอมชอม
การออมชอม (abstract-noun)

/ʔɔːm˧.t͡ɕʰɔːm˧/^((สัมผัส))


ประนีประนอม

เทียบมอญ ပ္ညဳပ္ညပ် (ปฺญีปฺญป์, “เจรจาต่อรอง, ไกล่เกลี่ย”)

การประนีประนอม (abstract-noun)
ความประนีประนอม (abstract-noun)

ปฺระ-นี-ปฺระ-นอม

ผ่อนหนักผ่อนเบาให้แก่กัน, ปรองดองกัน, อะลุ้มอล่วยกัน

เราไม่ควรประนีประนอมกับคนชั่ว


เข้าเฝ้ายมบาล

เข้าเฝ้า + ยมบาล

เค่า-เฟ่า-ยม-มะ-บาน

/kʰaw˥˩.faw˥˩.jom˧.ma˦˥.baːn˧/^((สัมผัส))


นอนคุยกับรากมะม่วง

นอน + คุย + กับ + ราก + มะม่วง

นอน-คุย-กับ-ราก-มะ-ม่วง

/nɔːn˧.kʰuj˧.kap̚˨˩.raːk̚˥˩.ma˦˥.mua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))


นอนห่มหนังสือพิมพ์

นอน + ห่ม + หนังสือพิมพ์

นอน-ห่ม-หฺนัง-สือ-พิม

/nɔːn˧.hom˨˩.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.pʰim˧/^((สัมผัส))

ตายด้วยอุบัติเหตุบนท้องถนน ศพมักจะวางไว้ริมถนนโดยมีหนังสือพิมพ์ปิด


นอนอ่านหนังสือพิมพ์

นอน + อ่าน + หนังสือพิมพ์

นอน-อ่าน-หฺนัง-สือ-พิม

/nɔːn˧.ʔaːn˨˩.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.pʰim˧/^((สัมผัส))

ตายด้วยอุบัติเหตุบนถนน ศพมักจะวางไว้ริมถนนโดยมีหนังสือพิมพ์ปิด


ซี้บ้องเซ็ก

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 死亡 (sí-bông, “ตาย”) + 熟 (se̍k, “สุก”)

ซี้-บ็้อง-เซ็ก

/siː˦˥.bɔŋ˥˩.sek̚˦˥/^((สัมผัส))


เด๊ดสะมอเร่

จากชื่อเพลง That's Amore (“นั่นคือความรัก”) ขับร้องโดย ดีน มาร์ติน ซึ่งคำแรกเพี้ยนไปพ้องกับอังกฤษ dead (“ตายแล้ว; คนตาย”) ส่วนที่เหลือเป็นอิตาลี amore (“ความรัก”)

เด๊ด-สะ-มอ-เร่

/deːt̚˦˥.sa˨˩.mɔː˧.reː˥˩/^((สัมผัส))


หายไปจากโลก

หาย + ไป + จาก + โลก

หาย-ไป-จาก-โลก

/haːj˩˩˦.paj˧.t͡ɕaːk̚˨˩.loːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ไม่ปรากฏขึ้นอีก, ไม่มีอีกต่อไป


เงียบเหงา

เงียบ + เหงา

การเงียบเหงา (abstract-noun)
ความเงียบเหงา (abstract-noun)

/ŋia̯p̚˥˩.ŋaw˩˩˦/^((สัมผัส))

เปล่าเปลี่ยว, ว้าเหว่, อ้างว้าง

มีคนน้อย, มีคนไปมาหาสู่น้อย


ต่อว่า

/tɔː˨˩.waː˥˩/^((สัมผัส))

ตำหนิว่าทำไม่ถูกต้อง

ตำหนิว่าไม่เป็นไปตามที่พูดหรือที่ให้สัญญาไว้


ด้อง

การหลอมคำ ของ เดี้ยง + ม่อง

/dɔŋ˥˩/^((สัมผัส))


โพย

ตีโพยตีพาย


ผชุม

แผลงมาจาก ประชุม

/pʰa˨˩.t͡ɕʰum˧/^((สัมผัส))


เบิกไพร

ทำพิธีก่อนจะเข้าป่าเพื่อไปจับช้างป่า


ทาสี

/tʰaː˧.siː˩˩˦/^((สัมผัส))

ปกคลุมพื้นผิวด้วยสีโดยการทาหรือป้าย


เดินหมาก

/dɤːn˧.maːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ดำเนินการหรือเคลื่อนไหวอย่างมีแผน

คุณมีเวลาสำหรับยุทธวิธีในการเดินหมากทั้งชีวิต


วางหมาก

/waːŋ˧.maːk̚˨˩/^((สัมผัส))

กำหนดตัวบุคคลให้เหมาะแก่งานเพื่อให้ได้ผลตามแผนการที่กำหนดไว้

วิลสันเป็นคนวางหมากให้เราเดิน

ผมวางหมากไว้ ธุรกิจนี้จะไม่มีใครจ้างคุณ


แถก

เทียบภาษาจ้วงใต้ tek （แถก，ไถไป）

/tʰɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ปลาแถกเหงือก

เสือกไป, ไถไป, ดิ้นรน

บพิตรพณเกล้า ข้าเห็นพราหมณ์เถ้าแถกมาถึง ชาวกาลึงคราษฎร์ฦๅ

หมาแถกเอา

แทะด้วยหน้าฟัน

หมาแถกกะลามะพร้าว

โกนผมโดยใช้มีดกดลงอย่างแรงและลากไปเป็นทางยาวอย่างไม่ประณีต

กระเสือกกระสน


ลาออก

/laː˧.ʔɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ขออนุญาตให้พ้นจากสภาพที่ดำรงอยู่

ลาออกจากการเป็นกรรมการ

นักเรียนลาออกจากโรงเรียน


โจษ

/t͡ɕoːt̚˨˩/^((สัมผัส))

พูดอึง, พูดกันเซ็งแซ่, เล่าลือกันอื้ออึง


เสาะ

/sɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

ค้น, สืบ, แสวง

เสาะหา


เสาะ

เทียบเขมร [Term?]

/sɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

ทรุดลง, ห่อเหี่ยวลง

ก็เสาะและเสราะใจจง (สมุทรโฆษ)


ลากเข้าความ

ลาก + เข้า + ความ

ลาก-เค่า-คฺวาม

พยายามอธิบายหรือหาเหตุผลมาดึงให้เข้าหลักการของตน


ย่อหน้า

/jɔː˥˩.naː˥˩/^((สัมผัส))

เขียนหรือพิมพ์หนังสือขึ้นบรรทัดใหม่และร่นจากแนวซ้ายสุดเข้าไปพอสมควร เพื่อแสดงว่าขึ้นความตอนใหม่


ล้างสมอง

แปลตรงตัวจากอังกฤษ brainwash, แปลตรงตัวจากจีน 洗腦／洗脑 (xǐnǎo); เทียบเท่า ล้าง + สมอง

ล้าง-สะ-หฺมอง

/laːŋ˦˥.sa˨˩.mɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำให้บุคคลเปลี่ยนความคิดเห็นหรือความเชื่อถือของตนโดยเฉพาะในลัทธิการเมือง สังคม หรือศาสนาไปอย่างสิ้นเชิง และยอมรับความคิดเห็นหรือความเชื่อใหม่โดยใช้วิธีการต่าง ๆ รวมทั้งอาจมีการทรมานจิตใจอย่างรุนแรง

คสช.สั่งล้างสมอง 83,000 หมู่บ้าน ปูทางเลือกตั้งพ้น “ประชาธิปไตย” จอมปลอม


นิพนธ์

ยืมมาจากสันสกฤต निबन्ध (นิพนฺธ) หรือบาลี นิพนฺธ (“ความผูกพัน, การยึดมั่น, ความต่อเนื่อง”)

ร้อยกรองถ้อยคำ, แต่งหนังสือ


เหงี้ยน

/ŋia̯n˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เงี่ยน


ประเคน

ยืมมาจากเขมรเก่า ព្រគេន (พฺรเคน), ប្រគេន (ปฺรเคน) ซึ่งแผลงมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ គេន៑ (เคนฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ប្រគេន (บฺรเคน), มอญ ဗ္ဂိန် (พฺคิน์)

ถวายของพระโดยวิธียกส่งให้ตามพิธีการที่กำหนดไว้

ประเคนอาหาร

ส่งให้ถึงมือ (ใช้ในความแดกดัน)

ต้องเอาไปประเคนให้จนถึงที่

ประเคนกระบาล 3 ที


ฉันทา

ตัดทอนจาก ฉันทาคติ

/t͡ɕʰan˩˩˦.tʰaː˧/^((สัมผัส))

ลำเอียงเพราะรักใคร่ชอบใจ

พระแก่วันชันษากว่าข้านี้ นึกว่าพี่น้องกันไม่ฉันทา


จรัล

เทียบเขมร ច្រាល់ (จฺราล̍, “ล่าถอย, ห่างออก; กระฉอก, ล้น”)

แปดโสตรสี่ภักตร์ทรงพา หนหงษ์เหินคลา วิหาศจรัลผันผาย


จาบ

ไม่ทราบรากศัพท์

/t͡ɕaːp̚˨˩/^((สัมผัส))


ดับขันธ์

ตาย (ใช้แก่พระพุทธเจ้าและพระอรหันต์)


สุ

[เสียงสมาส]
สุ-

ซักสบงจีวรวิธีหนึ่งโดยใช้น้ำร้อนหรือมะกรูดมะนาวเป็นต้น, มักใช้ว่า ซักสุ


คบคนพาล พาลพาไปหาผิด

คบ-คน-พาน-พาน-พา-ไป-หา-ผิด

/kʰop̚˦˥.kʰon˧.pʰaːn˧.pʰaːn˧.pʰaː˧.paj˧.haː˩˩˦.pʰit̚˨˩/^((สัมผัส))

คำตัดทอนของ คบคนพาล พาลไปหาผิด คบบัณฑิต บัณฑิตพาไปหาผล

th-คบคนพาล_พาลพาไปหาผิด-th-verb-oahUFnP3


ให้อภัย

อภัย, ยกโทษ, เลิกโกรธ (ใครบางคน) ที่กระทำผิดหรือมีข้อบกพร่อง


ลักศพ

นำศพไปอย่างเงียบ ๆ เพื่อปลง


หักคอ

/hak̚˨˩.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

ทำให้คอ (ของสิ่งมีชีวิตหรือวัตถุ) หักหรือผิดรูป

ถือวิสาสะบังคับเอา


เอาหน้า

อยากให้คนยกย่องสรรเสริญ

ทำบุญเอาหน้า

อยากได้บุญคุณ

เขามาเอาหน้ากับฉันว่าเป็นคนเสนอชื่อฉันให้ได้รับรางวัล

เรียกการทำงานเฉพาะงานที่ผู้ใหญ่รู้เห็นเพื่อหวังประโยชน์ ว่า ทำงานเอาหน้า


ไปไม่กลับ

ไป + ไม่ + กลับ

ไป-ไม่-กฺลับ

ตาย (มักต่อด้วย หลับไม่ตื่น)


ดาม

ทาบประกอบหรือประกับให้แข็ง

ดามไม้คาน

ทาบหรือปะให้หนาเพื่อให้คงทน

ดามผ้า

ด้อม, เดินประกับไป

มาอยู่ดามด้อมหน


ด้อม

/dɔm˥˩/^((สัมผัส))

อาการเดินที่มีลักษณะก้ม ๆ เงย ๆ


จี้

เทียบจีนยุคกลาง刺 (MC tshjeH, “หนาม”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩦ᩶ (จี้), เขิน ᨧᩦ᩶ (จี้), ลาว ຈີ້ (จี้), ไทลื้อ ᦈᦲᧉ (จี้), ไทใหญ่ ၸီႈ (จี้)

/t͡ɕiː˥˩/^((สัมผัส))

เอานิ้วมือหรือสิ่งของจดหรือแหย่เข้าไป

เอามือแหย่ให้รู้ตัวหรือให้สะดุ้ง

จี้เอว

ติดตามอย่างกระชั้นชิด

วิ่งจี้หลังมา

ใช้อาวุธขู่เข็ญบังคับให้ทำตาม

จี้ชิงทรัพย์

เข้มงวด, กวดขัน, เร่งเร้า, ติดตามเร่งรัด

จี้ให้ทำงาน


ติดสัด

อาการสืบพันธุ์ของสัตว์ที่เป็นไปตามฤดูกาล


ร่วมประเวณี

ร่วม + ประเวณี

ร่วม-ปฺระ-เว-นี

เสพสังวาส, เป็นผัวเมียกัน


สังวาส

ยืมมาจากสันสกฤต संवास (สํวาส) หรือบาลี สํวาส

/saŋ˩˩˦.waːt̚˥˩/^((สัมผัส))


หมิ่นพระบรมเดชานุภาพ

หมิ่น + พระ + บรม + เดชานุภาพ

หฺมิ่น-พฺระ-บอ-รม-มะ-เด-ชา-นุ-พาบ

/min˨˩.pʰra˦˥.bɔː˧.rom˧.ma˦˥.deː˧.t͡ɕʰaː˧.nu˦˥.pʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

กระทำการอันเป็นการหมิ่นประมาทหรือดูหมิ่นองค์พระมหากษัตริย์

th-หมิ่นพระบรมเดชานุภาพ-th-verb-kIvRaINh


กระดึ๊บ

เคลื่อนตัวไปอย่างหนอน

เคลื่อนไปอย่างช้ามาก

แม้ต้องคอยผจญกับรถติด ค่อยกระดึ๊บไปทีละนิด ใจยิ่งคิดถึงเธอ


รุก

ยืมมาจากเขมรเก่า *រុក៑ (*รุกฺ) หรือเขมรเก่าสมัยอังกอร์ រុក៑ (รุกฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร រុក (รุก)

ล่วงล้ำเข้าไปในเขตแดนของผู้อื่น, บุกเข้าไปในเขตของฝ่ายตรงข้ามเพื่อให้ได้ชัยชนะ

รุกที่ดิน

ทำไร่รุกเข้าไปในเขตหวงห้าม

กองทัพรุกฝ่ายตรงข้าม

ฟุตบอลทีมนี้เป็นฝ่ายรุกอยู่ตลอดเวลา

เริ่มดำเนินการโดยวางแผนล่วงหน้า

ทำงานในเชิงรุกเพื่อพัฒนาองค์กร

นโยบายเชิงรุก

ทำให้ถอยร่นหรือต้อนให้จนมุม

เขาถูกนายรุกเสียจนตั้งตัวไม่ติด

เดินตัวหมากรุกเข้าไปในตาซึ่งจะสามารถกินตัวขุนได้ในการเดินครั้งต่อไป


รุก

ทำเส้นให้เล็ก (ใช้แก่แกะตรา)

รุกลายเส้นในตราให้ชัด


บุก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ບຸກ (บุก)

ฝ่าเข้าไปในบริเวณที่มีขอบเขตกั้นไว้หรือมีสิ่งกีดขวางเป็นต้น, โดยปริยายหมายถึง ไปถึงด้วยความลำบาก

บุกป่า

บุกเข้าไปในค่ายทหาร

อุตส่าห์บุกมาถึงบ้าน


ออกดอก

/ʔɔːk̚˨˩.dɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เกิดเป็นเม็ดตามผิวหนังเนื่องจากกามโรคเรื้อรัง

เอาเงินให้กู้เพื่อเก็บดอกเบี้ย


เคน

สิ่งสินเวนเคน


เคล็ด

อาการที่กล้ามเนื้อแพลง

ขาเคล็ด

คอเคล็ด


ก่อตัว

/kɔː˨˩.tua̯˧/^((สัมผัส))

รวมตัว, เกิด

เมฆก่อตัว

พายุดีเปรสชันก่อตัวขึ้นในทะเลจีนใต้


ก่อฤกษ์

/kɔː˨˩.rɤːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ทำพิธีเริ่มก่อสร้าง


ก่ออิฐเปลือย

ก่อ + อิฐ + เปลือย

การก่ออิฐเปลือย (abstract-noun)

ก่อ-อิด-เปฺลือย

/kɔː˨˩.ʔit̚˨˩.plɯa̯j˧/^((สัมผัส))

ก่ออิฐโดยไม่ฉาบปูน


ฉาบ

/t͡ɕʰaːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ทา, เกลือก, เคลือบแต่ผิว ๆ

ฉาบปูน

ฉาบกล้วย


ฉาบหน้า

/t͡ɕʰaːp̚˨˩.naː˥˩/^((สัมผัส))

เสแสร้งเพื่อให้เข้าใจว่ามีสถานะดีกว่าที่เป็นจริง


หลอมละลาย

หลอม + ละลาย

หฺลอม-ละ-ลาย

เปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นของเหลว


รณรงค์

ยืมมาจากสันสกฤต रणरङ्ग (รณรงฺค) หรือบาลี รณรงฺค; เทียบเท่า รณ + รงค์

โฆษณาชักชวนอย่างต่อเนื่อง โดยมีเจตนาที่จะต่อสู้เพื่อให้บรรลุเป้าหมายตามที่ต้องการ

รณรงค์หาเสียงในการเลือกตั้ง

รณรงค์ให้คนไทยใช้ของไทย


พยัก

อาการที่ก้มหน้าลงเล็กน้อยแล้วเงยหน้าขึ้นโดยเร็วเป็นการแสดงความรับรู้

พยักหน้า


พยักพเยิด

พะ-ยัก-พะ-เยิด

/pʰa˦˥.jak̚˦˥.pʰa˦˥.jɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))

แสดงกิริยาหน้าตาพลอยรับรู้เห็นกับเขาด้วย, ไม่แสดงอาการให้ชัดเจนเป็นแต่พยักหน้า หรือทำบุ้ยใบ้ไม้มือเพื่อให้รู้


พยักยิ้ม

แสดงกิริยาพยักพเยิดพร้อมทั้งยิ้มอยู่ในหน้าเป็นเชิงเย้ยหยัน


หลงกล

แพ้รู้ในกลอุบาย


แพ้รู้

/pʰɛː˦˥.ruː˦˥/^((สัมผัส))

แพ้ความคิด, เสียที, เสียรู้


พยาบาท

ยืมมาจากบาลี พฺยาปาท, วฺยาปาท หรือสันสกฤต व्यापाद (วฺยาปาท, “ความปองร้าย”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ព្យាបាទ (พฺยาบาท)

การพยาบาท (abstract-noun)
ความพยาบาท (abstract-noun)

ผูกใจเจ็บและอยากแก้แค้น, ปองร้าย

อย่าไปพยาบาทเขาเลย


พรวด

กิริยาที่เป็นไปอย่างรวดเร็วโดยทันที

ตำรวจพรวดเข้ามา


เอาแต่ได้

เอาแต่ + ได้

การเอาแต่ได้ (abstract-noun)
ความเอาแต่ได้ (abstract-noun)

เอา-แต่-ด้าย

/ʔaw˧.tɛː˨˩.daːj˥˩/^((สัมผัส))

คำนึงถึงแต่ส่วนได้ของตน


ยัก

อาการที่คิ้ว ไหล่ หรือก้น เป็นต้น ยกขึ้นยกลง, ทำให้คิ้ว ไหล่ หรือก้น เป็นต้น ยกขึ้นยกลง

ยักคิ้ว

ยักไหล่

เดินก้นยักไปยักมา

อาการที่ของบางอย่างเยื้องไม่ได้ระดับกัน

สวมเสื้อไหล่ยักไปข้างหนึ่ง

ย้ายข้างไปมา

ยักเอว

ว่าวปักเป้ายักไปยักมา

แว้งแทงด้วยเงี่ยง

ปลาดุกยัก

แยกหรือกันเอาไว้เสียเอง

ยักเงิน

ย้ายที่จากที่เขาแทงไว้เดิมไปลงที่ใหม่ (ใช้ในการแทงถั่วโปเป็นต้น)

ยัก ๒ ไป ๓ ยัก ๓ ไป ๔ ซึ่งเรียกว่า ยัก ๓ ไปครบ

เอาทรัพย์ของผู้อื่นที่อยู่ในความดูแลรักษาของตนไปโดยทุจริต


ดูใจ

ดูใจซิว่าในยามที่ตกทุกข์ได้ยาก เพื่อนจะช่วยเราไหม

ดูผู้รักใคร่สนิทสนมที่กำลังจะสิ้นใจ

รีบไปดูใจเพื่อนที่โรงพยาบาล


สะอิดสะเอียน

การสะอิดสะเอียน (abstract-noun)
ความสะอิดสะเอียน (abstract-noun)

สะ-อิด-สะ-เอียน

ชวนให้คลื่นไส้อย่างรุนแรง ทั้งโดยตรงและโดยปริยายต่อสิ่งที่เร้าเร่งให้เกิดอารมณ์เช่นนั้น

เห็นหมาเน่าแล้วสะอิดสะเอียน

เห็นคนฉ้อราษฎร์บังหลวงแล้วสะอิดสะเอียนไม่อยากเข้าใกล้


ห่อตัว

/hɔː˨˩.tua̯˧/^((สัมผัส))

ก้มนิดหน่อยพร้อมทั้งโค้งไหล่เข้าหากัน


ส่งท้าย

/soŋ˨˩.tʰaːj˦˥/^((สัมผัส))

พายกระตุ้นท้ายเรือเพื่อให้แล่นเร็ว

เมื่อใกล้จะถึงเส้นชัยนายท้ายก็เร่งพายส่งท้าย

พูดหรือทำท้ายสุดเพื่ออำลา

เขียนบทส่งท้ายต้องไว้ฝีมือหน่อย

ส่งท้ายการเลี้ยงด้วยการให้พร


อำลา

ไม่ทราบรากศัพท์


พึ่ง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ພຶ່ງ (พึ่ง)

/pʰɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

อาศัย, พักพิง, ขอความช่วยเหลือ

พึ่งบารมีคนอื่น

ไปพึ่งเขาอยู่

หนีร้อนมาพึ่งเย็น


พักพิง

/pʰak̚˦˥.pʰiŋ˧/^((สัมผัส))

อาศัยอยู่ชั่วคราว


ได้กลิ่น

รับรู้ถึงกลิ่น

ตำรวจได้กลิ่นว่าคนร้ายมาหลบซ่อนอยู่แถวนี้

รู้ระแคะระคาย

ฉันชักได้กลิ่นว่าโครงการนี้ไม่ตรงไปตรงมา


น้อยใจ

การน้อยใจ (abstract-noun)
ความน้อยใจ (abstract-noun)

/nɔːj˦˥.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

รู้สึกเสียใจที่ไม่ได้รับความเป็นธรรมเป็นต้น


เสียสายตา

เสีย + สายตา

ทำให้ตาเสื่อม

ไม่สมควรแก่การดู


ราข้อ

/raː˧.kʰɔː˥˩/^((สัมผัส))

เลิกไปเอง, หยุดเอง


โรมรัน

รบพุ่ง, สู้กัน


สมัคร

ยืมมาจากมอญ ? (“เต็มใจ”), จากบาลี สมคฺค (“ทั้งหมด; พร้อม”), จากสันสกฤต समग्र (สมคฺร, “เต็ม; ทั้งหมด; พร้อม”) และเปลี่ยนการสะกดให้พ้องกับภาษาสันสกฤต

ยื่นความจำนงขอเข้าร่วมเป็นสมาชิกหรือร่วมในกิจกรรมอย่างใดอย่างหนึ่งเป็นต้น

สมัครเป็นสมาชิกสมาคม

สมัครเข้าทำงาน


ย่าม

เหิม, ทะยาน, ได้ใจ

ย่ามใจ


ล่วงละเมิด

ล่วง + ละเมิด

ล่วง-ละ-เมิด

/lua̯ŋ˥˩.la˦˥.mɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))


ปลาสนาการ

ยืมมาจากบาลี ปลาสนาการ, จาก ปลาสน + อาการ

ปะ-ลาด-สะ-นา-กาน

/pa˨˩.laːt̚˥˩.sa˨˩.naː˧.kaːn˧/^((สัมผัส))


เหมา

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩢᩣ (เหมัา), เขิน ᩉ᩠ᨾᩮᩢᩣ (เหมัา), ลาว ເໝົາ (เหม็า), ไทลื้อ ᦖᧁ (เหมา)

คิดเป็นจำนวนรวม

รับเหมา

เหมาผลไม้ทั้งเข่ง

อย่าเหมาว่าฉันผิดคนเดียว


หาความ

กล่าวโทษ, ใส่ความ

หาเรื่องไม่จริงมาว่า


ซน

การซน (abstract-noun)
ความซน (abstract-noun)

อาการที่อยู่ไม่สุขจับโน่นฉวยนี่หรือเล่นไม่เป็นเรื่องเป็นราวทำให้เดือดร้อนเสียหาย


ซน

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง soenh (ซ่น), จ้วงแบบจั่วเจียง swnh (เซิ่น)

รุนฟืนที่ไหม้ไฟบ้างแล้วซุกเข้าไปในกองไฟเรียกว่า ซนฟืน หรือ ซนไฟ


ล้วงลูก

/lua̯ŋ˦˥.luːk̚˥˩/^((สัมผัส))

เข้าไปก้าวก่ายในงานที่อยู่ในความรับผิดชอบของผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาโดยผิดขั้นตอน หรือไม่โปร่งใส

เจาะลึกเรื่องที่เขาไม่อยากเปิดเผย


เอื้อเฟื้อ

เอื้อ + เฟื้อ

การเอื้อเฟื้อ (abstract-noun)
ความเอื้อเฟื้อ (abstract-noun)

/ʔɯa̯˥˩.fɯa̯˦˥/^((สัมผัส))

แสดงน้ำใจดีต่อผู้อื่น

เขามีเพื่อนบ้านดี มีอะไรก็เอื้อเฟื้อกันเสมอ


เฟื้อ

/fɯa̯˦˥/^((สัมผัส))


ตกยาก

ตก + ยาก ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕົກຍາກ (ต็กยาก)

ลำบาก, ยากจน, ขัดสน


เว้าวอน

วิงวอน, ออดอ้อน


ติง

ทักไว้, ท้วงไว้


ติง

ขยับเขยื้อน, ไหว


ยู้

เทียบคำเมือง ᨿᩪ᩶ (ยู้)

/juː˦˥/^((สัมผัส))


เลี้ยงผี

/lia̯ŋ˦˥.pʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

เลี้ยงวิญญาณของคนที่ตายแล้วเพื่อเอามาใช้ประโยชน์เช่นการเสี่ยงทายเป็นต้น


เลี้ยงผม

/lia̯ŋ˦˥.pʰom˩˩˦/^((สัมผัส))

ไว้ผมยาวโดยไม่ตัด


เลี้ยงส่ง

เลี้ยง + ส่ง

/lia̯ŋ˦˥.soŋ˨˩/^((สัมผัส))

เลี้ยงอาหารแก่ผู้ที่จะจากไปอย่างเดินทางไปต่างประเทศเป็นต้น

เลี้ยงส่งเพื่อนไปศึกษาต่างประเทศ


เลี้ยงไว้ดูเล่น

เลี้ยง + ไว้ + ดู + เล่น

การเลี้ยงไว้ดูเล่น (abstract-noun)

เลี้ยง-ไว้-ดู-เล็่น

เลี้ยงไว้ก็ไม่เสียหายอะไร


ยิบ

ยักเอาไว้, ริบไว้

ไม่รู้ว่าใครเอาของมาลืมทิ้งไว้ เลยยิบเอาไปเสียเลย


เจียน

เทียบเขมร ចៀរ (เจียร), จีนยุคกลาง剪 (MC tsjenX)

ตัด ขริบ หรือเฉือนให้ไปตามแนวหรือให้ได้รูปตามที่ต้องการ

เจียนพลู

เจียนใบตอง


เจิ่ง

/t͡ɕɤːŋ˨˩/^((สัมผัส))

แผ่ไปมากกว่าปรกติ ใช้แก่ น้ำ


คุด

/kʰut̚˦˥/^((สัมผัส))

งอกงออยู่ภายในไม่โผล่ออกมาตามปรกติ

หนวดคุด

รากคุด

ฟันคุด

คุดขาเข้ามา


งอง

แผลงมาจาก งง

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/ŋɔːŋ˧/^((สัมผัส))

/ŋɔŋ˧/^((สัมผัส))

งง, ไม่เข้าใจ


โซม

การโซม (abstract-noun)
ความโซม (abstract-noun)

เปียกชุ่มไปทั่ว

แฟร์รี่วิ่งเล่นจนเหงื่อโซมกาย

คำบอกให้ช้างย่อตัว


ชอน

ไม่ทราบรากศัพท์

/t͡ɕʰɔːn˧/^((สัมผัส))

ไชคดเคี้ยวไปในดินหรือภายในสิ่งอื่นด้วยอาการเช่นนั้น

รากไม้ชอนไปในดิน


เฉด

ไม่ทราบรากศัพท์

/t͡ɕʰeːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เฉดหัวไป


ล่องหน

/lɔŋ˥˩.hon˩˩˦/^((สัมผัส))

หายตัวไปด้วยเวทมนตร์, โดยปริยายหมายความว่า หายไปโดยไม่มีร่องรอย

กระเป๋าสตางค์บนโต๊ะล่องหนไปแล้ว


พยุหยาตรา

พยุห + ยาตรา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

พะ-ยุ-หะ-ยาด-ตฺรา

/pʰa˦˥.ju˦˥.ha˨˩.jaːt̚˥˩.traː˧/^((สัมผัส))

ไปเป็นกระบวนทัพใหญ่


เจ็บปวด

การเจ็บปวด (abstract-noun)
ความเจ็บปวด (abstract-noun)

/t͡ɕep̚˨˩.pua̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

รู้สึกเจ็บใจเพราะผิดหวัง


อาสา

ยืมมาจากบาลี อาสา, จากสันสกฤต आशा (อาศา)

/ʔaː˧.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

เสนอตัวเข้ารับทำ


อุปมา

ยืมมาจากบาลี อุปมา หรือสันสกฤต उपमा (อุปมา)


หลอน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫຼອນ (หลอน)

การหลอน (abstract-noun)
ความหลอน (abstract-noun)

/lɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

อาการที่ภาพซึ่งน่ากลัวหรือน่าสะเทือนใจคงอยู่ในมโนภาพ

ภาพที่เด็กถูกรถทับตายต่อหน้าต่อตามาหลอนอยู่ตลอดเวลา

หลอกล่อให้ติดกับ ให้หลงเชื่อ


สะเทือนใจ

สะเทือน + ใจ

ไม่สบายใจเพราะมีสิ่งใดสิ่งหนึ่งมากระทบ

เห็นภาพแม่กอดศพลูกร้องไห้แล้วรู้สึกสะเทือนใจ


หยอด

น่าจะเกี่ยวข้องกับ หยด และ หยาด; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หยอด, ลาว ຢອດ (อยอด), คำเมือง ᩀᩬᨯ (อยอด), เขิน ᩉ᩠ᨿᩬᨯ (หยอด), ไทลื้อ ᦊᦸᧆᧈ (หย่อ̂ด), ไทใหญ่ ယွတ်ႇ (ย่อ̂ต) หรือ ယွတ်း (ย๊อ̂ต)

/jɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ใส่ลงหรือเทลงคราวละน้อย ๆ

แถมคำชมหรือคำพูดคมคาย


ลอกคราบ

/lɔːk̚˥˩.kʰraːp̚˥˩/^((สัมผัส))

กิริยาที่สัตว์บางชนิดเอาคราบเก่าออก เพื่อเจริญเติบโต

งูลอกคราบ

ปูลอกคราบ

กุ้งลอกคราบ

บังคับหรือล่อลวงให้ถอดหรือปลดเครื่องแต่งตัวหรือทรัพย์สินไปจนหมดตัว

รวบ ป้าX จอมรูด มอมยาลอกคราบฝรั่ง

เปิดเผยตัวตนจากบทบาทที่แสร้งทำ

หอพักรับสมัคร รปภ. ใหม่ ผ่านไป 2 วันลอกคราบเป็นโจร

ประจานพลเมืองดี ลอกคราบทำเนียนช่วยผู้ประสบเหตุ ลักหมวกกันน็อก


เซ็ต

รูปแบบอื่นของ เซต


ปูนหมายหัว

ปูน + หมาย + หัว

ปูน-หฺมาย-หัว

คาดเดาไว้ล่วงหน้า, เดาถูก


คฤโฆษ

แผลงมาจาก โฆษ, "คฤ" ไม่มีความหมาย

/kʰa˦˥.rɯ˦˥.kʰoːt̚˥˩/^((สัมผัส))

กึกก้อง, ดังลั่น

คฤโฆษกลองฆ้องเคล้า คลี่ดูริย


จดจ่อ

/t͡ɕot̚˨˩.t͡ɕɔː˨˩/^((สัมผัส))

มีใจฝักใฝ่ผูกพันอยู่


มีท้อง

/miː˧.tʰɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

มีลูกอยู่ในท้อง


ล่า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ລ່າ (ล่า)

/laː˥˩/^((สัมผัส))

ถอย (ใช้แก่คนจำนวนมาก ๆ)

ล่าทัพ

เที่ยวติดตามหา (เพื่อจับ ฆ่า หรือเพื่อการกีฬา เป็นต้น), โดยปริยายหมายความว่า เที่ยวแสวงหาในลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

ล่าสัตว์

ตำรวจล่าผู้ร้าย

ล่าเมืองขึ้น

ล่าผู้หญิง

มาช้ากว่าปรกติ

ฝนล่า

ทุเรียนล่า


ติ่ง

ตัดมาจาก ติ่งหู ซึ่งเป็นทรงผมของนักเรียนหญิงระดับประถมถึง ม.ต้น โดยผมยาวไม่เกินติ่งหู และเยาวชนในวัยนี้มักจะคลั่งไคล้ดารานักร้องมาก

/tiŋ˨˩/^((สัมผัส))

การไปชื่นชมการแสดงของศิลปินนั้นๆ ตามคอนเสิร์ตหรืองานต่างๆ ที่จัดขึ้นในสถานที่หรือผ่านทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์

ไปติ่งที่อิมแพ็ค

ตามติ่งหน้าจอ


ร้าง

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮ้าง หรือ ฮ่าง, ลาว ຮ້າງ (ฮ้าง), คำเมือง ᩁ᩶ᩣ᩠ᨦ (ร้าง), เขิน ᩁ᩶ᩣ᩠ᨦ (ร้าง), ไทลื้อ ᦣᦱᧂᧉ (ฮ้าง), ไทดำ ꪭ꫁ꪱꪉ (ฮ้าง), ไทใหญ่ ႁၢင်ႉ (ห๎าง), อาหม 𑜑𑜂𑜫 (หง์)

/raːŋ˦˥/^((สัมผัส))

จากไปชั่วคราว

นิราศร้างห่างเหเสน่หา

แยกกันอยู่แต่ยังไม่หย่าขาดจากกัน

ผัวเมียร้างกัน


หว้าย

รูปเลิกใช้ของ ว่าย

รฦกกระลาแถง จยรจาก เจบมา รยมร่ำหว้ายฟ้าหว้าย แผ่นดิน


ว่ายฟ้า

เคลื่อนไปในอากาศ


วนเวียน

วนไปวนมา, กลับไปกลับมา

เดินวนเวียนอยู่ระหว่างบ้านกับตลาด

กระเป๋าสตางค์หล่นหายเดินวนเวียนหาอยู่หลายรอบ


แรเงา

/rɛː˧.ŋaw˧/^((สัมผัส))

เขียนเส้นเพื่อให้เห็นเป็นเงา


หน้าแตก

/naː˥˩.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่ต้องได้รับความอับอายขายหน้าอย่างยิ่งเพราะผิดหวังอย่างมากหรือเพราะถูกโต้ถูกย้อนกลับมาอย่างเถียงไม่ขึ้นเป็นต้น

เมื่อพบว่าเรื่องที่เขาพูดทุกคนรู้มาก่อนหน้านั้นแล้วก็ทำให้เขาหน้าแตกพอสมควร


หน้าแหก

/naː˥˩.hɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เขาหน้าแหกจนไม่รู้จะเอาหน้าไปซุกไว้ที่ไหน

มีแผลฉกรรจ์บนใบหน้า

ฉันจะซัดแกให้หน้าแหก


ลาก่อน

/laː˧.kɔːn˨˩/^((สัมผัส))

เหงือกจ๋าฟันลาก่อน

ไม่ยุ่งเกี่ยวด้วย

เผยสถานที่กักตัวโควิดธีมซาฟารี ไม่ต้องหรูหรา แต่เจอแบบนี้ก็ขอลาก่อน


บ๊ายบาย

ยืมมาจากอังกฤษ bye-bye

บาย
บัยม์
บัยส์
บรัยส์
ลาก่อน
ลาก่อย

ไม่ยุ่งเกี่ยวด้วย


คุ้มกัน

การคุ้มกัน (abstract-noun)
ความคุ้มกัน (abstract-noun)

คอยป้องกันให้ปลอดภัย, คุ้มครองให้พ้นจากบางสิ่งบางอย่าง

คุ้มกันโรค

คุ้มกันไม่ให้ถูกฟ้องร้อง


ทูน

เทิน, เอาของไว้บนศีรษะ

เอาของทูนหัว


ทูน

ชิดซ้าย (บอกวัวควายเวลาไถนา พร้อมดึงเชือก)


ยกพื้น

/jok̚˦˥.pʰɯːn˦˥/^((สัมผัส))

ทำพื้นให้สูงขึ้น


วก

หักเลี้ยวกลับ

รถเลยที่หมายแล้ววกกลับ


ทอย

/tʰɔːj˧/^((สัมผัส))

โยนให้เรียดหรือเรี่ยดินไปให้ถูกเป้าหรือไปยังตำแหน่งที่ต้องการ

ทอยเบี้ยในการเล่นทอยกอง

ทอยเบี้ยเล่นต้องเต

ปาให้ถูกเป้า

ทอยลูกข่าง


ทอย

/tʰɔːj˧/^((สัมผัส))

กิริยาที่ตอกลูกประสักหรือตะปูเป็นต้นให้หลุดออกมาจากที่เดิม


ทุ่น

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก ทุน

ผ่อนหรือช่วยให้สิ้นเปลืองน้อยลง

ทุ่นแรง

ทุ่นเวลา

ทุ่นสตางค์


สอดแนม

/sɔːt̚˨˩.nɛːm˧/^((สัมผัส))

ลอบเข้าไปสืบความ

ส่งทหารไปสอดแนมข้าศึก


ตั้งตัว

ตั้งฐานะหรือตั้งหลักฐาน

ยกย่องตัว, สถาปนาตัว

ตั้งตัวเป็นหัวหน้า

ตั้งตัวเป็นใหญ่


ออเดอร์

ยืมมาจากอังกฤษ order

/ʔɔː˧.dɤː˥˩/^((สัมผัส))

สั่งซื้อ (สินค้าและบริการ)


ปล่อยวาง

การปล่อยวาง (abstract-noun)
ความปล่อยวาง (abstract-noun)

พิจารณาจนเห็นจริงแล้วปล่อยไปตามสภาพ


แล้วเสร็จ

แล้ว + เสร็จ

/lɛːw˦˥.set̚˨˩/^((สัมผัส))

เสร็จ, ทำจนสิ้นสุด


ผูกขาด

/pʰuːk̚˨˩.kʰaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

สงวนสิทธิไว้แต่ผู้เดียว, โดยมากผิดกฎหมายเนื่องจากกีดกันทางการค้า


กราด

เทียบเขมร ច្រាស (จฺราส); เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับกวาดและคราด

กวาดด้วยกราด


กราด

กวดให้แน่น, กวดให้อยู่ในบังคับ

กราดลิ่ม

กราดควาย

กราดเด็ก

พ่นนํ้านกและไก่แล้วเอาออกผึ่งแดด

ตากอยู่กลางแดดกลางลม


กราบ

แสดงความเคารพด้วยวิธีนั่งประนมมือขึ้นเสมอหน้าผาก แล้วน้อมศีรษะลงจดพื้น, ถ้าหมอบแล้วน้อมศีรษะลงจดมือที่ประนมอยู่กับพื้น เรียกว่า หมอบกราบ, ประนมมือเสมอหน้าผาก แล้วน้อมศีรษะลงจดมือที่วางอยู่ ณ ที่ใดที่หนึ่ง ก็อนุโลมถือว่าเป็นกราบ เช่น กราบลงบนตัก, เรียกกราบโดยให้อวัยวะทั้ง 5 คือ เข่าทั้ง 2 มือทั้ง 2 และหน้าผาก จดลงกับพื้นว่า กราบโดยเบญจางคประดิษฐ์ เป็นอาการแสดงความเคารพอย่างสูงสุด

โดยปริยายใช้เป็นคำแสดงอาการเคารพเหมือนอย่างกราบ

กราบทูล

กราบเรียน


กราบ

เถ้าก็กราบกรนอึงอยู่นั้น


กลับคืน

กลับที่เดิม, สู่สภาพเดิม


กลับหลังหัน

กลับ + หลัง + หัน

กฺลับ-หฺลัง-หัน

หมุนตัวกลับให้ด้านหลังไปอยู่แทนในตำแหน่งด้านหน้า


ตายใจ

หลงเชื่ออย่างไม่สงสัย


ร่อนเร่

/rɔn˥˩.reː˥˩/^((สัมผัส))

ไปไม่เป็นตำแหน่งแห่งที่

เขาร่อนเร่ค้าขาย

ร่อนเร่ไปในกลางทะเลทราย


ชะเง้อ

/t͡ɕʰa˦˥.ŋɤː˦˥/^((สัมผัส))


เปิดตัว

/pɤːt̚˨˩.tua̯˧/^((สัมผัส))

(คนหรือสิ่งของ) แสดงตัวครั้งแรกต่อสาธารณะ

เจ ชนาธิป เปิดตัวแฟนใหม่หลังเมย์เปิดตัวหวานใจ

เปิดตัวแอป กทม. คอนเนกต์ แอปใหม่ตอบโจทย์ชีวิตคนกรุงเทพฯ

ทช. เปิดตัวป่าในเมืองแห่งแรก จ. กระบี่เพิ่มปอดแห่งใหม่ให้คนเมือง


ขยว

/kʰia̯w˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เขียว


ผจญภัย

ออกไปเสี่ยงสู้ภัยอันตราย


มอบตัว

/mɔːp̚˥˩.tua̯˧/^((สัมผัส))

นำเด็กนักเรียนไปมอบให้อยู่ในความปกครองของโรงเรียน

มอบตัวนักเรียน

ยอมตัวให้อยู่ในความควบคุมของเจ้าหน้าที่เพื่อสู้คดี

ผู้ร้ายเข้ามอบตัว


ลบล้าง

/lop̚˦˥.laːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ทำให้หมดไปสิ้นไป

ลบล้างความผิด

ทำให้เป็นโมฆะ

ลบล้างหนี้สิน

ลบล้างมลทิน


ถือหาง

/tʰɯː˩˩˦.haːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เข้าทางฝ่ายที่ตนพอใจ


เท้าความ

อ้างถึงหรือย้อนกล่าวเรื่องเดิม


กลายพันธุ์

กลาย + พันธุ์

เปลี่ยนแปลงลักษณะทางพันธุกรรม


คิดสั้น

คิดทำลายตนเองเพราะหาทางออกไม่ได้


ออกลาย

/ʔɔːk̚˨˩.laːj˧/^((สัมผัส))

เริ่มแสดงความไม่ดีให้ปรากฏหลังจากที่แสร้งทำดีมาแล้ว


หยัก

เฉือนหรือควั่นให้เป็นรอยคอด, ทำให้เป็นรอยเป็นแง่

หยักไม้


รู้เท่าทัน

รู้ + เท่าทัน

รู้-เท่า-ทัน


รู้เท่า

รู้สึกสภาพที่เป็นจริง, รู้ตามความเป็นจริง

รู้เท่าสังขาร

รู้เท่าความคิดของผู้อื่น


รู้เท่าไม่ถึงการณ์

รู้เท่า + ไม่ + ถึง + การณ์

การรู้เท่าไม่ถึงการณ์ (abstract-noun)

รู้-เท่า-ไม่-ถึง-กาน

/ruː˦˥.tʰaw˥˩.maj˥˩.tʰɯŋ˩˩˦.kaːn˧/^((สัมผัส))

เขลา, คาดไม่ถึงว่าจะเกิดเหตุร้ายขึ้น

รับฝากของโจรไว้โดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ว่าของนั้นเป็นของโจร


คาดไม่ถึง

คาด + ไม่ + ถึง

/kʰaːt̚˥˩.maj˥˩.tʰɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่คิดว่าจะเป็นไปได้เช่นนั้น


รู้เท่าไม่ถึงการ

รู้เท่า + ไม่ + ถึง + การ

การรู้เท่าไม่ถึงการ (abstract-noun)

รู้-เท่า-ไม่-ถึง-กาน

รู้ไม่ถึงว่าอะไรควรทำอะไรไม่ควรทำ


เอะใจ

/ʔeʔ˨˩.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

เฉลียวใจ, ฉุกคิด, สะดุดใจ


เฉลียวใจ

ฉะ-เหฺลียว-ไจ

/t͡ɕʰa˨˩.lia̯w˩˩˦.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

นึกระแวงขึ้นมา, ชักจะสงสัย


ฉุกคิด

/t͡ɕʰuk̚˨˩.kʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

คิดขึ้นมาทันที, คิดได้ในขณะนั้น, บังเอิญคิดได้


ฉุก

/t͡ɕʰuk̚˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่เกิดขึ้นโดยพลัน


สะดุดใจ

ฉุกคิดขึ้นมาได้, ฉุกใจได้คิดเมื่อมีบางสิ่งบางอย่างมากระทบใจทำให้รู้สึกสงสัยตงิด ๆ


ฉุกใจ

/t͡ɕʰuk̚˨˩.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))


รู้ใจ

รู้อัธยาศัยใจคอว่าเป็นอย่างไร หรือชอบอะไร ไม่ชอบอะไร

ลูกน้องรู้ใจนาย


เบียดบัง

ยักเอาไว้เป็นประโยชน์ของตัว


บดบัง

บังแสง, บังรัศมี


รึง

/rɯŋ˧/^((สัมผัส))


แจ้งความ

/t͡ɕɛːŋ˥˩.kʰwaːm˧/^((สัมผัส))

บอกให้ทราบความ

แจ้งเหตุต่อเจ้าพนักงาน


ทรงเจ้า

/soŋ˧.t͡ɕaːw˥˩/^((สัมผัส))

ทำพิธีเชิญเจ้าเข้าสิงคนทรงเพื่อถามเหตุร้ายเหตุดี


หายเข้ากลีบเมฆ

หาย + เข้า + กลีบ + เมฆ

หาย-เค่า-กฺลีบ-เมก

/haːj˩˩˦.kʰaw˥˩.kliːp̚˨˩.meːk̚˥˩/^((สัมผัส))

หายลับไปไม่ได้พบอีก

ตั้งแต่เขายืมเงินไปแล้วก็หายเข้ากลีบเมฆไปเลย


พะว้าพะวัง

การพะว้าพะวัง (abstract-noun)
ความพะว้าพะวัง (abstract-noun)

พะ-ว้า-พะ-วัง

พะวงใจหรือกังวลใจไปหมดทุกเรื่อง, ห่วงเรื่องต่าง ๆ จนวุ่นวายใจ


พะวงหน้าพะวงหลัง

พะวง + หน้า + พะวง + หลัง

การพะวงหน้าพะวงหลัง (abstract-noun)
ความพะวงหน้าพะวงหลัง (abstract-noun)

พะ-วง-น่า-พะ-วง-หฺลัง

/pʰa˦˥.woŋ˧.naː˥˩.pʰa˦˥.woŋ˧.laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))


พะวักพะวน

การพะวักพะวน (abstract-noun)
ความพะวักพะวน (abstract-noun)

พะ-วัก-พะ-วน


ละล้าละลัง

การละล้าละลัง (abstract-noun)
ความละล้าละลัง (abstract-noun)

ละ-ล้า-ละ-ลัง


หาห่วงมาคล้องคอ

หา + ห่วง + มา + คล้อง + คอ

หา-ห่วง-มา-คฺล้อง-คอ

/haː˩˩˦.hua̯ŋ˨˩.maː˧.kʰlɔːŋ˦˥.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

รนหาภาระผูกพันมาใส่ตน


แขม่ว

/kʰa˨˩.mɛw˨˩/^((สัมผัส))

ผ่อนลมหายใจให้ท้องยุบลง

บังคับกล้ามเนื้อท้องให้ท้องยุบลง


ปรานี

เทียบเขมร ប្រណី (บฺรณี), ลาว ປານີ (ปานี)

เอ็นดูด้วยความสงสาร


เฉ่ง

/t͡ɕʰeŋ˨˩/^((สัมผัส))

ชำระเงินที่ได้เสียกัน, ชำระเงินที่ติดค้างกันอยู่

โดยปริยายหมายความว่า ด่า ว่า หรือทำร้ายร่างกาย


รุด

ยืมมาจากเขมรเก่า rūta; ร่วมเชื้อสายกับเขมร រូត (รูต); ลาว ຮຸດ (ฮุด)

กิริยาที่เป็นไปอย่างรวดเร็ว

เจ้าหน้าที่รุดไปตรวจสอบความเสียหาย


รุม

อาการที่คนหลายคนหรือสัตว์หลายตัวรวมกันเข้ามาทำอย่างใดอย่างหนึ่งแก่ผู้หนึ่งหรือสิ่งหนึ่งอย่างไม่มีระเบียบ

รุมตี

รุมด่า

แมลงวันรุมตอมเมล็ดทุเรียน

ประดังห้อมล้อมเข้ามา

กลุ้มรุม

รุมกันเข้าไปซื้อของ

ประดังกันเข้ามา

โดนโรครุมเสียแย่


รุม

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ รุ่ม; อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ႁုမ်း (หุ๊ม, “อังไฟ”)

กรุ่นอยู่ภายในเพราะพิษไข้เป็นต้น

เป็นไข้ร้อนรุมอยู่หลายวัน


ยัดเยียด

เบียดกันแน่น, แออัดกันแน่น

คนเบียดเสียดยัดเยียดกัน

ขืนหรือแค่นให้โดยผู้รับไม่เต็มใจรับ

ยัดเยียดขายให้


สุ่ม

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sumᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩩ᩵ᨾ (สุ่ม), เขิน ᩈᩩ᩵ᨾ (สุ่ม), ᩈᩪ᩵ᨾ (สู่ม), ลาว ສຸ່ມ (สุ่ม), ไทลื้อ ᦉᦳᧄᧈ (สุ่ม), ไทดำ ꪎꪴ꪿ꪣ (สุ่ม), ไทใหญ่ သုမ်ႇ (สุ่ม), ไทใต้คง ᥔᥧᥛᥱ (สู่ม), พ่าเก ꩬုံ (สุํ), อาหม 𑜏𑜤𑜪 (สุํ), จ้วง camj(ส้าม), จ้วงแบบจั่วเจียง zamj(จ้าม)

อาการที่เอาสุ่มครอบเพื่อจับปลาเป็นต้น

อาการที่เดาโดยนึกเอาเองอย่างสุ่มปลา

เดาสุ่ม

พูนสูงขึ้นจนล้น

ข้าวสุ่มจาน

อาการที่กระทำไปโดยไม่เจาะจง

สุ่มกลุ่มตัวอย่างจากประชากร


อดกลั้น

การอดกลั้น (abstract-noun)
ความอดกลั้น (abstract-noun)


ดูดาย

เพิกเฉย, ไม่เอาเป็นธุระ

อยู่บ้านท่านอย่าดูดาย ปั้นวัวปั้นควายให้ลูกท่านเล่น


เพลีย

การเพลีย (abstract-noun)
ความเพลีย (abstract-noun)

อ่อนแรง, ถอยกำลัง, มีอาการเมื่อยล้า

เดินจนเพลีย

ทำงานมาก ๆ รู้สึกเพลีย


เมื่อยล้า

เมื่อย + ล้า

/mɯa̯j˥˩.laː˦˥/^((สัมผัส))

อาการที่เมื่อยมากทำให้เดินเคลื่อนไหวได้ช้าลง


เอาปูนหมายหัว

เอา + ปูน + หมาย + หัว

เอา-ปูน-หฺมาย-หัว

ผูกอาฆาตไว้, คาดโทษไว้

เชื่อแน่ว่าจะเป็นไปตามที่คาดหมายไว้

ประมาทหน้าว่าไม่มีทางจะเอาดีได้


หมายหัว

ตัดทอนจาก เอาปูนหมายหัว; เทียบเท่า หมาย + หัว

/maːj˩˩˦.hua̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ผูกอาฆาตไว้, คาดโทษไว้


คาดโทษ

/kʰaːt̚˥˩.tʰoːt̚˥˩/^((สัมผัส))

หมายไว้ว่าถ้ากระทำผิดอีกจะลงโทษเท่าใด


ตกทอด

/tok̚˨˩.tʰɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

สืบต่อกันมาเป็นทอด ๆ, สืบต่อจากผู้หนึ่งไปยังอีกผู้หนึ่ง

มรดกตกทอด


จมปลัก

ติดอยู่กับที่, ไม่ก้าวหน้า


ไหลหลั่ง

การไหลหลั่ง (abstract-noun)
ความไหลหลั่ง (abstract-noun)

ไหลไม่ขาดสาย

สายน้ำไหลหลั่ง

เงินทองไหลหลั่ง

โดยปริยายหมายถึง มาอย่างต่อเนื่องไม่ขาดสาย

ผู้คนไหลหลั่งกันมามืดฟ้ามัวดิน


ประจัน

กั้นเป็นส่วนสัด

ฝาประจันห้อง

ประชัน, ประเชิญ, เผชิญ

หันหน้าประจันกัน

(ไม้~) เรียกไม้ที่ใช้ค้ำแคมเรือที่เบิกได้ที่แล้วเพื่อไม่ให้หุบ


ประชัน

ไม่ทราบรากศัพท์

อาการที่แข่งขันเพื่อให้รู้ว่าใครจะแสดงได้ดีกว่าหรือเก่งกว่ากัน, โดยปริยายหมายถึง อาการคล้ายคลึงเช่นนั้น

งิ้ว 2 โรงประชันกัน

อย่าเอาเป็ดขันประชันไก่

เด็กร้องไห้ประชันกัน


ประเชิญ

/pra˨˩.t͡ɕʰɤːn˧/^((สัมผัส))

ชนกัน, ปะทะกัน, เจอหน้ากัน

เอาผ้านุ่ง ผ้าขาวม้าเป็นต้นที่ขาดกลางผืนมาตัดตรงขาดออก แล้วเอาชายมาต่อกันเข้าใหม่


เหน็บ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເໜັບ (เหนับ), ไทลื้อ ᦵᦐᧇ (เหนบ), ไทใหญ่ ၼဵပ်း (เน๊ป), ไทใต้คง ᥘᥥᥙᥱ (เล่ป), พ่าเก ꩫိပ် (นิป์), อาหม 𑜃𑜢𑜆𑜫 (นิป์)

เสียบ, สอดไว้ในที่บังคับ

กิริยาที่เอาสิ่งใดสิ่งหนึ่งมีสบู่เป็นต้นสอดเข้าไปในช่องทวารหนักเพื่อให้อุจจาระออก


เหน็บ

พูดเสียดสีแคะไค้

เขาชอบมาเหน็บให้เจ็บใจ


สาปส่ง

/saːp̚˨˩.soŋ˨˩/^((สัมผัส))

ตัดขาดไม่เกี่ยวข้องด้วย

คนคนนี้ฉันขอสาปส่งไม่คบอีก


สาปแช่ง

/saːp̚˨˩.t͡ɕʰɛŋ˥˩/^((สัมผัส))

กล่าวมุ่งร้ายให้ผู้อื่นเป็นอันตรายอย่างร้ายแรง

สาปแช่งไม่ให้ผุดให้เกิด


ออเซาะ

การออเซาะ (abstract-noun)
ความออเซาะ (abstract-noun)

/ʔɔː˧.sɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

ฉอเลาะ, ประจบประแจง


ประโลม

ยืมมาจากเขมร ប្រលោម (บฺรโลม)

ทำให้เป็นที่เบิกบานพึงอกพึงใจ


พุ้ย

พายโดยแรงให้เรือไปโดยเร็ว, โดยปริยายหมายถึงอาการที่เอาตะเกียบเขี่ยข้าวเข้าปาก


หลับใน

อาการที่คล้าย ๆ กับหลับ แต่ตายังลืมอยู่


ประเดิม

มาจากภาษาเขมร ផ្ដើម (เผฺฎิม,"เริ่มต้น")

เริ่มต้นหรือเริ่มแรกในการซื้อหรือขายเป็นต้น

ประเดิมซื้อ

ประเดิมขาย

ประเดิมฝาก


ถือสา

/tʰɯː˩˩˦.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

ยึดเอาเป็นเรื่องเป็นราว, ถือเอาเป็นโทษ, (มักใช้ในทางปฏิเสธ)

เรื่องเล็กน้อยไม่ควรถือสา


สร้างวิมานในอากาศ

สร้าง + วิมาน + ใน + อากาศ

ซ่าง-วิ-มาน-ไน-อา-กาด

/saːŋ˥˩.wi˦˥.maːn˧.naj˧.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ใฝ่ฝันถึงความมั่งมี

คิดคาดหรือหวังจะมีหรือเป็นอะไรอย่างเลิศลอย


สร้างสถานการณ์

สร้าง + สถานการณ์

การสร้างสถานการณ์ (abstract-noun)

ซ่าง-สะ-ถา-นะ-กาน

ซ่าง-สะ-ถาน-นะ-กาน

/saːŋ˥˩.sa˨˩.tʰaː˩˩˦.na˦˥.kaːn˧/^((สัมผัส))

/saːŋ˥˩.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦.na˦˥.kaːn˧/^((สัมผัส))

สร้างให้เป็นเรื่องเป็นข่าวขึ้นมาโดยไม่มีมูล เพื่อหวังประโยชน์อย่างใดอย่างหนึ่ง


บรรจง

ตั้งใจทำ, ทำโดยระมัดระวัง

บรรจงเขียน

มีน้อยใช้น้อยค่อยบรรจง


เต้นกินรำกิน

เต้น + กิน + รำ + กิน

เต็้น-กิน-รำ-กิน

หากินด้วยการเล่นลิเก ละคร เป็นต้น


เห็นเขาขึ้นคานหาม เอามือประสานก้น

เห็น + เขา + ขึ้น + คาน + หาม + เอา + มือ + ประสาน + ก้น

เห็น-เขา-คึ่น-คาน-หาม-เอา-มือ-ปฺระ-สาน-ก้น

/hen˩˩˦.kʰaw˩˩˦.kʰɯn˥˩.kʰaːn˧.haːm˩˩˦.ʔaw˧.mɯː˧.pra˨˩.saːn˩˩˦.kon˥˩/^((สัมผัส))

ทำเลียนแบบคนใหญ่คนโตหรือคนมั่งมีทั้ง ๆ ที่ตนไม่มีกำลังทรัพย์หรือความสามารถพอ

th-เห็นเขาขึ้นคานหาม_เอามือประสานก้น-th-verb-iOc9XGU1


เห็นเขาขึ้นคานหาม เอามือประสานรัดก้น

เห็น + เขา + ขึ้น + คาน + หาม + เอา + มือ + ประสาน + รัด + ก้น

เห็น-เขา-คึ่น-คาน-หาม-เอา-มือ-ปฺระ-สาน-รัด-ก้น

/hen˩˩˦.kʰaw˩˩˦.kʰɯn˥˩.kʰaːn˧.haːm˩˩˦.ʔaw˧.mɯː˧.pra˨˩.saːn˩˩˦.rat̚˦˥.kon˥˩/^((สัมผัส))

th-เห็นเขาขึ้นคานหาม_เอามือประสานรัดก้น-th-verb-iOc9XGU1


ทัด

/tʰat̚˦˥/^((สัมผัส))

เอาสิ่งของหรือดอกไม้เหน็บหูตรงบริเวณที่เรียกว่า ทัดดอกไม้


ทัด

/tʰat̚˦˥/^((สัมผัส))

ต้านไว้, ทานไว้


หลี

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 麗 (li6, “สวยงาม, งดงาม”)

/liː˩˩˦/^((สัมผัส))

จีบ, เกี้ยว (สาว)


งัดข้อ

/ŋat̚˦˥.kʰɔː˥˩/^((สัมผัส))

เกร็งแขนขัดกัน แล้วออกกำลังกดให้แขนอีกฝ่ายหนึ่งล้มลง

โดยปริยายหมายความว่า โต้เถียงกัน, มีความเห็นขัดแย้งกัน, ไม่ลงรอยกัน


สีซอให้ควายฟัง

สี + ซอ + ให้ + ควาย + ฟัง; เป็นไปได้ว่าแปลตรงตัวบางส่วนจากจีน對牛彈琴／对牛弹琴 (“ดีดพิณให้วัวฟัง”)

การสีซอให้ควายฟัง (abstract-noun)

สี-ซอ-ไฮ่-คฺวาย-ฟัง

/siː˩˩˦.sɔː˧.haj˥˩.kʰwaːj˧.faŋ˧/^((สัมผัส))

สั่งสอนแนะนำคนโง่มักไม่ได้ผล เสียเวลาเปล่า


ท้าทาย

การท้าทาย (abstract-noun)
ความท้าทาย (abstract-noun)

/tʰaː˦˥.tʰaːj˧/^((สัมผัส))

เพราะเขาว่าท้าทายว่าจะทำอันตรายแก่ท่านไท้บรมนาถราชบิดา

ชวนให้ทดลองความรู้ความสามารถ

ท้าทายปัญญา

ท้าทายความสามารถ


เชอญ

/t͡ɕʰɤːn˧/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เชิญ


เชืญ

/t͡ɕʰɤːn˧/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เชิญ


อัฐยายซื้อขนมยาย

อัฐ + ยาย + ซื้อ + ขนม + ยาย

อัด-ยาย-ซื้อ-ขะ-หฺนม-ยาย

/ʔat̚˨˩.jaːj˧.sɯː˦˥.kʰa˨˩.nom˩˩˦.jaːj˧/^((สัมผัส))

เอาทรัพย์จากผู้ปกครองหญิงที่จะขอแต่งงานด้วย มอบให้เป็นสินสอดทองหมั้นแก่ผู้ปกครองหญิงนั้นโดยสมรู้กัน

โดยปริยายหมายถึงการกระทำอย่างอื่นในทำนองเดียวกันนี้ เช่น เอาทรัพย์จากผู้ใดผู้หนึ่งซื้อหรือแลกสิ่งของอื่นของผู้นั้น


มุสา

ยืมมาจากบาลี มุสา; เทียบสันสกฤต मृषा (มฺฤษา); ร่วมรากกับ มฤษา

/mu˦˥.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

พูดเท็จ, พูดปด


เรียบเรียง

เรียบ + เรียง

เรียบเรียงข้อความ

เรียบเรียงถ้อยคำ

ตกแต่งถ้อยคำให้สละสลวยและเรียงลำดับความให้ชัดเจน

แปลและเรียบเรียงหนังสือ

จัดเสียงเพิ่มเติมจากทำนองที่มีอยู่แล้วตามหลักวิชาการดนตรีเพื่อให้บทเพลงไพเราะขึ้น ในความว่า เรียบเรียงเสียงประสาน


แยแส

ไม่ทราบรากศัพท์

การแยแส (abstract-noun)
ความแยแส (abstract-noun)

/jɛː˧.sɛː˩˩˦/^((สัมผัส))

เอาเป็นธุระ, เกี่ยวข้อง, สนใจ, เอาใจใส่, (มักใช้ในประโยคปฏิเสธ)

เขาไม่แยแสว่าใครจะคิดอย่างไร


เนียน

แสร้งทำได้อย่างแนบเนียน

ไม่ได้เป็นนักข่าว แต่ไปสัมภาษณ์เขาเฉยเลย เนียนจริง ๆ


ทำเนียน

ทำ + เนียน (“แสร้งทำอย่างแนบเนียน”)

ทำตัวเสมือนเป็นสมาชิกของกลุ่มอื่นได้อย่างกลมกลืนและแนบเนียน

เขาชอบทำเนียนแต่งตัวดี ๆ เข้าไปร่วมกินเลี้ยงในงานแต่งงานของคนอื่น

แสร้งเข้าไปตีสนิทราวกับว่าคุ้นเคยกันอย่างดี

ถึงไม่รู้จักแต่ฉันก็ทำเนียนเข้าไปจับมือและขอถ่ายรูปกับนางเอกคนนั้นมาแล้ว


ทำตัว

วางตัว, ประพฤติ

ทำตัวดี

ทำตัวไม่ดี


ตีสนิท

เข้าไปทำเป็นสนิทชิดชอบเพื่อหวังผลอย่างใดอย่างหนึ่ง


วางตัว

ประพฤติตน, ปฏิบัติตน

วางตัวไม่ดี คนอื่นจะดูถูกได้

วางตัวเป็นกลาง ไม่เข้าข้างใคร


ทำเป็น

ทำเป็นหลับ

ทำเป็นว่าหลับ

เขาเข้าไปทำเป็นสนิทชิดชอบเพื่อหวังผล

ทำเป็นคุณนาย

ทำเป็นสาว


ฆ่าปิดปาก

ฆ่า + ปิดปาก

/kʰaː˥˩.pit̚˨˩.paːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ทำให้ตายเพื่อไม่ให้เปิดเผยความลับ


แซง

/sɛːŋ˧/^((สัมผัส))

เบียดหรือเฉียดเพื่อจะขึ้นหน้า

เดินแซง

ขับรถแซง

แซงคิว

สอดแทรกเข้ามาในระหว่าง

พูดแซง


นัดหมาย

กำหนดและกะกันไว้


ติดตัว

มีอยู่กับตัว

มีเงินติดตัว

มีอาวุธติดตัว


เป่าปาก

เอานิ้วมือใส่ปากแล้วเป่าให้เกิดเสียง

หายใจทางปากเพราะเหนื่อยมาก


สมรส

ยืมมาจากสันสกฤต समरस (สมรส)

ก สมรสกับนางสาว ข


จดทะเบียน

จด + ทะเบียน

ลงบันทึกข้อความไว้กับทางราชการเพื่อให้การใดเกิดผล บังคับกันได้ ได้รับการคุ้มครอง หรือเป็นหลักฐานตามที่กฎหมายกำหนด

จดทะเบียนรถยนต์

จดทะเบียนสมรส

จดทะเบียนหุ้นส่วนและบริษัท

จดทะเบียนเครื่องจักร


อนุโลม

ใช้แทนกันได้ตามความเหมาะสม, คล้อยตาม

นำมาใช้โดยอาศัยหลักการอย่างเดียวกันแต่ให้แก้ไขในรายละเอียดได้ตามควรแก่กรณี


ถูกคอ

/tʰuːk̚˨˩.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

ชอบพอ, ถูกอัธยาศัยกัน, มีรสนิยมเข้ากันได้


แท้ง

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก ท้อง; เทียบจ้วงแบบจั่วเจียง tengx (แท้ง, “เลือดไหลหนัก”)

/tʰɛːŋ˦˥/^((สัมผัส))

สิ้นสุดการตั้งครรภ์ก่อนกำหนดคลอด โดยที่ลูกในท้องไม่สามารถมีชีวิตอยู่ได้


ทำแท้ง

/tʰam˧.tʰɛːŋ˦˥/^((สัมผัส))

รีดลูก, มีเจตนาทำให้ทารกออกจากครรภ์มารดาก่อนกำหนดและตาย


พากย์

ยืมมาจากบาลี วากฺย

/pʰaːk̚˥˩/^((สัมผัส))

พูดแทนผู้แสดงหรือตามบทบาทของผู้แสดงโขน หนัง หรือภาพยนตร์ เป็นต้น

พากย์โขน

พากย์หนังตะลุง

พากย์หนังใหญ่

พากย์ภาพยนตร์

บรรยายถ่ายทอดในการแข่งขันกีฬาหรือการแสดงบางอย่าง

พากย์มวย

พากย์ฟุตบอล

กล่าวเรื่องราวเป็นทำนองเมื่อเวลาแสดงโขนเล่นหนัง


ผิดผี

/pʰit̚˨˩.pʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ผิดจารีตประเพณี (มักใช้ในทางชู้สาว)


อัดลม

อัดแก๊สเข้าไป


เอาชีวิต

/ʔaw˧.t͡ɕʰiː˧.wit̚˦˥/^((สัมผัส))

ฆ่า, ทำให้ถึงตาย


อ่อนข้อ

การอ่อนข้อ (abstract-noun)
ความอ่อนข้อ (abstract-noun)

/ʔɔːn˨˩.kʰɔː˥˩/^((สัมผัส))

ยอมผ่อนปรนให้


ชำแหละ

แผลงมาจาก แฉละ

/t͡ɕʰam˧.lɛʔ˨˩/^((สัมผัส))

เลาะเนื้อออกจากกระดูก, แล่แล้วแบะออก, เฉือนเป็นชิ้น ๆ, เชือด, ตัดแยกออกเป็นส่วน ๆ

ชำแหละเนื้อสุกร

ชำแหละศพ

ฝ่ายค้านชำแหละงบประมาณแผ่นดิน


รุมสกรัม

รุม + อังกฤษ scrum (เป็นศัพท์กีฬารักบี้)

รุม-สะ-กฺรัม

กลุ้มรุมทำร้าย


มุ่งร้าย

การมุ่งร้าย (abstract-noun)
ความมุ่งร้าย (abstract-noun)

คิดร้าย, คิดปองร้าย


มุ่งร้ายหมายขวัญ

มุ่งร้าย + หมาย + ขวัญ

การมุ่งร้ายหมายขวัญ (abstract-noun)
ความมุ่งร้ายหมายขวัญ (abstract-noun)

มุ่ง-ร้าย-หฺมาย-ขฺวัน

/muŋ˥˩.raːj˦˥.maːj˩˩˦.kʰwan˩˩˦/^((สัมผัส))

คิดร้าย, คิดปองร้าย


หน้ามืดตามัว

หน้า + มืด + ตา + มัว

การหน้ามืดตามัว (abstract-noun)
ความหน้ามืดตามัว (abstract-noun)

น่า-มืด-ตา-มัว

อาการที่เป็นลมหมดสติ

มัวเมาจนขาดสติทำสิ่งที่ไม่ควรทำ


ย่ำรุ่ง

ตีกลอง ฆ้อง หรือระฆังถี่ ๆ หลายครั้งเพื่อบอกเวลาในเวลาเช้า (ราว 6 นาฬิกา)


เล่นชู้

/len˥˩.t͡ɕʰuː˦˥/^((สัมผัส))

คบชู้, มีชู้, (ใช้แก่ผู้หญิง)


เร่

เทียบลาว ເຮ່ (เฮ่) (ในคำว่า ຮ່ວນເຮ່ (ฮ่วนเฮ่), ເຮ່ຮ່ອນ (เฮ่ฮ่อน))

/reː˥˩/^((สัมผัส))

เที่ยวไปหลายแห่งไม่ประจำเป็นตำแหน่งแห่งที่ (ใช้แก่การค้าย่อย หรือรับจ้างขนส่งซึ่งไม่ประจำที่)

เร่ขายของ

เตร่, เดินไปมาไม่เป็นตำแหน่งแห่งที่

เร่ไปคุยที่โต๊ะโน้นบ้างโต๊ะนี้บ้าง

อาการที่หันเหและเวียนเคลื่อนที่จากจุดเดิมไปสู่อีกที่หนึ่ง

เดินกลับบ้านเห็นคนเล่นหมากรุกก็เลยเร่ไปเล่นด้วย


เข้าฝัน

มาบันดาลให้ฝันเห็น


ตะเวน

รูปแบบอื่นของ ตระเวน


ทะเวน

รูปแบบอื่นของ ตระเวน


ขายตัว

เอาตัวแลกเงิน (เช่น เป็นทาสหรือโสเภณี)

เอาชื่อเสียงแลกเงิน


ขายเพื่อน

/kʰaːj˩˩˦.pʰɯa̯n˥˩/^((สัมผัส))

หักหลังเพื่อน


หักหลัง

/hak̚˨˩.laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ร่วมใจกันมาก่อนแล้วกลับทำร้ายให้ในภายหลัง


ถอก

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/tʰɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

/tʰɔk̚˨˩/^((สัมผัส))

รั้น, ร่นเข้าไป


ถอก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰɔːkᴰ¹ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳᩬᨠ (ถอก), เขิน ᨳᩬᨠ (ถอก), อีสาน ถอก, ลาว ຖອກ (ถอก), ไทลื้อ ᦏᦸᧅᧈ (ถ่อ̂ก), ไทใหญ่ ထွၵ်ႇ (ถ่อ̂ก), ไทใต้คง ᥗᥩᥐᥱ (ถ่อ̂ก), พ่าเก ထွက် (ถอ̂ก์), อาหม 𑜌𑜨𑜀𑜫 (ถอ̂ก์, “ทำให้หมดไป”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/tʰɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

/tʰɔk̚˨˩/^((สัมผัส))


รั้น

ร่นเข้าไป, ท้นเข้าไป

จมูกรั้น


มีแก่ใจ

มี + แก่ + ใจ

/miː˧.kɛː˨˩.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

เอาใจเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่, มีน้ำใจ


ไต่สวน

ไต่ + สวน (“ถาม”)

สอบสวนข้อเท็จจริงเพื่อวินิจฉัยว่าถูกต้องหรือไม่


หิวแสง

การหิวแสง (abstract-noun)
ความหิวแสง (abstract-noun)

/hiw˩˩˦.sɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ต้องการให้เป็นที่สนใจในสังคม เปรียบดั่งต้องการให้แสงสปอตไลต์ฉายใส่ตน


ไฟเขียว

อนุมัติหรืออนุญาตให้ดำเนินการ

ครม. ไฟเขียว ปรับเพิ่มงบปี 65 รวม 1.24 แสนล้าน

ศบค. ไฟเขียวเปิดห้าง-ร้านอาหาร นั่งทานในร้านได้ 50%


ดัดตน

บริหารร่างกาย


จองเวร

/t͡ɕɔːŋ˧.weːn˧/^((สัมผัส))

ผูกอาฆาตพยาบาท


หู่

/huː˨˩/^((สัมผัส))

ยู่เข้า, หดเข้า, ห่อเข้า


ตายตัว

การตายตัว (abstract-noun)
ความตายตัว (abstract-noun)

คงที่อยู่อย่างนั้น

ราคาตายตัว

อัตราตายตัว


ขันชเนาะ

/kʰan˩˩˦.t͡ɕʰa˦˥.nɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ ขันชะเนาะ


ชักเย่อ

ชักกะเย่อ
ชักคะเย่อ
การชักเย่อ (abstract-noun)

/t͡ɕʰak̚˦˥.ka˨˩.jɤː˥˩/^((สัมผัส))

ดึงหรือรั้งไปมา


ประจาญ

รูปที่สะกดผิดของ ประจาน


ตระเวณ

รูปที่สะกดผิดของ ตระเวน


ลาดตระเวน

ลาด + ตระเวน

ลาดตระเวณ
การลาดตระเวน (abstract-noun)

ลาด-ตฺระ-เวน

เที่ยวตรวจไปทั่วเพื่อป้องกันข้าศึกศัตรูเป็นต้น

หน่วยลาดตระเวน

เครื่องบินออกลาดตระเวน

ตำรวจทหารลาดตระเวนไปตามชายแดน


ลาดตระเวณ

ลาด-ตฺระ-เวน

รูปที่สะกดผิดของ ลาดตระเวน


สำมนา

รูปที่สะกดผิดของ สัมมนา


สำมะนา

รูปที่สะกดผิดของ สัมมนา


ปราถนา

ปฺราด-ถะ-หฺนา

/praːt̚˨˩.tʰa˨˩.naː˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ ปรารถนา


รำคาน

รูปที่สะกดผิดของ รำคาญ


อวศานติ์

/ʔa˨˩.wa˦˥.saːn˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ อวสาน


อวสาณ

/ʔa˨˩.wa˦˥.saːn˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ อวสาน


อวสานต์

/ʔa˨˩.wa˦˥.saːn˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ อวสาน


โขมย

รูปที่สะกดผิดของ ขโมย


ขะโมย

รูปเลิกใช้ของ ขโมย


พเนจร

ยืมมาจากสันสกฤต वनेचर (วเนจร) หรือบาลี วเนจร

/pʰa˦˥.neː˧.t͡ɕɔːn˧/^((สัมผัส))

เที่ยวไปเรื่อย ๆ, ไม่อยู่เป็นหลักแหล่ง

ร่อนเร่พเนจรไป เหมือนนกไพรไร้พงพนา


บิณฑบาต

ยืมมาจากสันสกฤต पिण्डपात (ปิณฺฑปาต, “การตกแห่งก้อนข้าว”) หรือบาลี ปิณฺฑปาต (“idem”); เทียบเท่า บิณฑ + บาต

บิณฑบาตร
การบิณฑบาต (abstract-noun)

กิริยาที่พระภิกษุสามเณรรับของที่เขานำมาใส่บาตร

พระต้องออกบิณฑบาตทุกเช้า

(ขอ~) กิริยาที่พระภิกษุสามเณรขอหรือขอร้อง, ขอให้ละเว้นการกระทำ

เรื่องนี้ขอบิณฑบาตให้เลิกแล้วต่อกัน

ท่านบิณฑบาตไม่ให้ฆ่าลูกกวางที่ล่ามาได้


ลือ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ລື (ลื), คำเมือง ᩃᩨ (ลื), เขิน ᩃᩨ (ลื), ไทลื้อ ᦟᦹ (ลื), ไทใหญ่ လိုဝ်း (ลึ๊ว)

/lɯː˧/^((สัมผัส))

พูดกันทั่วไป แต่ยังไม่มีอะไรยืนยันได้แน่นอน

เขาลือว่าจะเกิดเหตุที่ท่าน้ำ


เสริมสวย

/sɤːm˩˩˦.sua̯j˩˩˦/^((สัมผัส))

ตกแต่งให้ดูสวยงามขึ้น (มักใช้แก่สตรี)


นุ่งลมห่มฟ้า

นุ่ง + ลม + ห่ม + ฟ้า

นุ่ง-ลม-ห่ม-ฟ้า

ไม่นุ่งผ้า, แก้ผ้า

บริษัทสุราได้คัดเอาบรรดาสาวสวยมานุ่งลมห่มฟ้าถ่ายภาพปลุกใจเสือป่าเพื่อทำเป็นปฏิทินในปีใหม่นี้


ไล่หลัง

ตามมาติด ๆ, ตามมาใกล้ ๆ

ฝนไล่หลังมา

มีคะแนนไล่หลังมา

ด่าไล่หลัง


งมงาย

เทียบลาว ງົມງວາຍ (ง็มงวาย)

การงมงาย (abstract-noun)
ความงมงาย (abstract-noun)

หลงเชื่อโดยไม่มีเหตุผล หรือโดยไม่ยอมรับฟังความคิดเห็นหรือเหตุผลของผู้อื่น


รับน้อง

/rap̚˦˥.nɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ต้อนรับรุ่นน้องที่เข้ามาใหม่


เข้าพรรษา

เข้า + พรรษา

เข้าอยู่ประจำที่ 3 เดือนในฤดูฝน (ใช้แก่พระสงฆ์)


เฉลี่ย

/t͡ɕʰa˨˩.lia̯˨˩/^((สัมผัส))

แบ่งส่วนให้เท่ากัน, แจกจ่ายให้ทั่วกัน


ลงแดง

/loŋ˧.dɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ท้องเดินและถ่ายเป็นเลือดออกมามาก (มักใช้แก่คนอดฝิ่น)

อยากมากจนทุรนทุราย (มักใช้แก่คนอดสิ่งเสพติด หรือสิ่งอื่น ๆ ที่ตนติด)


ขุดรากถอนโคน

ขุด + ราก + ถอน + โคน

ขุด-ราก-ถอน-โคน

/kʰut̚˨˩.raːk̚˥˩.tʰɔːn˩˩˦.kʰoːn˧/^((สัมผัส))

ทำลายให้หมดสิ้น, ทำลายให้สิ้นเสี้ยนหนาม


ซัดทอด

/sat̚˦˥.tʰɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

อ้างถึง, บ่งถึง

ให้การพาดพิงถึงบุคคลอื่นว่าได้ร่วมหรือมีส่วนในการกระทำความผิดหรือเป็นผู้กระทำความผิด


ละอาย

การละอาย (abstract-noun)
ความละอาย (abstract-noun)

ᩋᩣ᩠ᨿ

รู้สึกอายที่จะทำสิ่งไม่ถูกไม่ควร

ဢၢႆ

รู้สึกอายที่จะทำสิ่งไม่ถูกไม่ควร

ລະອາຍ

รู้สึกอายที่จะทำสิ่งไม่ถูกไม่ควร

ashamed

รู้สึกอายที่จะทำสิ่งไม่ถูกไม่ควร

รู้สึกอายที่จะทำสิ่งไม่ถูกไม่ควร, ละอายใจ ก็ว่า

ละอายที่จะทำผิด


เซฟ

ยืมมาจากอังกฤษ save

/seːp̚˦˥/^((สัมผัส))

บันทึก (ข้อมูล)


เป็นห่วง

การเป็นห่วง (abstract-noun)
ความเป็นห่วง (abstract-noun)


เข้าที่

/kʰaw˥˩.tʰiː˥˩/^((สัมผัส))

นั่งภาวนากรรมฐาน

กลับเหมือนเดิม

เอาเข้าที่

ซ้อมจนเข้าที่

เข้าที่พระบรรทม


พิมพ์สัมผัส

พิมพ์ + สัมผัส

ใช้ปลายนิ้วมือทั้ง 10 เคาะแป้นอักษรโดยไม่ต้องมองแป้น


เหวี่ยงแห

เหวี่ยง + แห

/wia̯ŋ˨˩.hɛː˩˩˦/^((สัมผัส))

โยนแหแผ่ลงน้ำ, ใช้ว่า ทอดแห ก็ได้


เดบิวต์

ยืมมาจากอังกฤษ début หรือ debut, จากฝรั่งเศส début

เริ่มต้นทำงานในฐานะศิลปินนักร้องนักแสดง