ก็

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກໍ (กํ) หรือ ກໍ່ (กํ่), คำเมือง ᨣᩴ᩵ (คํ่), ไทดำ ꪁꪷ꫁ (กฺํ้), ไทใหญ่ ၵေႃႈ (ก้อ̂) หรือ ၵေႃး (ก๊อ̂), จ้วงแบบจั่วเจียง ko, จ้วง goj, อาหม 𑜀𑜦𑜡 (กอ̂) หรือ 𑜀𑜦𑜨𑜡 (เกอ̂า); เทียบเขมรเก่า ka, *ko, *kar, เขมร ក៏ (ก็)

/kɔʔ˥˩/^((สัมผัส))

/kɔː˥˩/^((สัมผัส))

เมื่อเขาพูดจบ ทุกคนก็ตบมือ


ฤ

/rɯʔ˦˥/^((สัมผัส))

มีฤไม่


จน

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩫ᩠ᨶ (จ็น), ลาว ຈົນ (จ็น)

จนแก่เฒ่า

จนกระทั่ง

จนถึง


จึง

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จั่ง หรือ จิ่ง, ลาว ຈຶ່ງ (จึ่ง), ຈັ່ງ (จั่ง) หรือ ຈິ່ງ (จิ่ง), คำเมือง ᨧᩥ᩠᩵ᨦ (จิ่ง), ไทดำ ꪊꪰ꪿ꪉ (จั่ง), ไทใหญ่ ၸင်ႇ (จั่ง), จ้วง caengq (ฉั่ง, “จั่ง”), จ้วงแบบจั่วเจียง zwngq หรือ zwng (เจิ่ง, เจิง, “จึ่ง, จึง”)

ᨧᩥ᩠᩵ᨦ

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

ꪊꪰ꪿ꪉ

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

ꪥꪸꪙ

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

ၸင်ႇ

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

ຈຶ່ງ

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

then

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

/t͡ɕɯŋ˧/^((สัมผัส))

สำหรับต่อความแสดงกิริยาที่กระทำภายหลัง

กินข้าวแล้วจึงไป

แสดงความที่เป็นผลเนื่องจากเหตุข้างหน้า

ทำดีจึงได้ดี


พอ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พอ, ลาว ພໍ (พํ), คำเมือง ᨻᩬᩴ (พอํ), เขิน ᨻᩳ (พอ), ไทลื้อ ᦗᦸ (พอ̂), ไทดำ ꪝꪷ (ปฺํ), ไทใหญ่ ပေႃး (ป๊อ̂), ไทใต้คง ᥙᥨᥝᥰ (โป๊ว), อาหม 𑜆𑜦𑜡 (ปอ̂)

/pʰɔː˧/^((สัมผัส))

เมื่อ, ครั้นเมื่อ, เพิ่ง

พอฉันมา เขาก็ไป


แล

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແລະ (และ), ไทลื้อ ᧞ (แหล), ไทใหญ่ လႄႈ (แล้), อาหม 𑜎𑜦𑜧 (เล)

/lɛː˧/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ และ

ให้ประกาศแก่พระราชวงศานุวงศ์แลข้าราชการผู้ใหญ่ผู้น้อยฝ่ายหน้าฝ่ายในแลราษฎรในกรุงแลหัวเมืองให้ทราบทั่วกัน

ฝูงเทพยดาถือค้อนแลตระบองเทียรย่อมแก้วมณีรัตนะเป็นบริวาร


ว่า

ยืมมาจากจีนยุคกลาง話 (MC hwaejH); ร่วมเชื้อสายกับลาว ວ່າ (ว่า), คำเมือง ᩅ᩵ᩤ (ว่า), เขิน ᩅ᩵ᩤ (ว่า), ไทลื้อ ᦞᦱᧈ (ว่า), ไทดำ ꪫ꪿ꪱ (ว่า), ไทใหญ่ ဝႃႈ (ว้า), อาหม 𑜈𑜠 (บะ), จ้วง vah

ဝႃႈ

ตัวนําสำนวนเติมเต็ม

ວ່າ

ตัวนําสำนวนเติมเต็ม

that

ตัวนําสำนวนเติมเต็ม

/waː˥˩/^((สัมผัส))

คำเชื่อมประโยค; ตัวนําสำนวนเติมเต็ม (complementizer)

พูดว่า

คิดว่า

หมายความว่า

มีความเห็นว่า


กว่า

ยืมมาจากจีนยุคกลาง過 (MC kwa|kwaH). ร่วมเชื้อสายกับลาว ກວ່າ (กว่า), คำเมือง ᨠ᩠ᩅ᩵ᩣ (กว่า), ไทใหญ่ ၵႂႃႇ (กฺว่า), จ้วง gvaq, เวียดนาม quá (กฺว๊า)

(กับคำ จะ) ก่อนจะ, ยังไม่ทันจะ


แม้

ᨲᩮ᩠ᨾ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ᨾᩯ᩠᩶ᨶᩅ᩵ᩤ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ᨲᩯ᩠ᨾ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ᦐᧂᧉᦞᦱᧈ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ᦶᦙᧃᧉᦞᦱᧈ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ပိၵ်ႉသမ်ႉ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ပဵၵ်ႉသမ်ႉ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

သေတႃႉ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ແມ່ນວ່າ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ເຖິງ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ແມ້

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

ຢຽວ

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

although

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

even though

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

/mɛː˦˥/^((สัมผัส))

ถึง, แม้น, ผิ, หาก

คำสนับสนุนข้ออ้างให้เห็นเด่นขึ้นโดยการเปรียบเทียบ


ถ้า

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳ᩶ᩣ (ถ้า), ลาว ຖ້າ (ถ้า), ไทใหญ่ ထႃႈ (ถ้า), ไทดำ ꪖ꫁ꪱ (ถ้า), ปักษ์ใต้ ท้า

ᨣᩬᩁ

ผิ, แม้, หาก

ᨣᩬᩁᩅ᩵ᩤ

ผิ, แม้, หาก

ᨳ᩶ᩣ

ผิ, แม้, หาก

如果

ผิ, แม้, หาก

ꪖ꫁ꪱꪫ꪿ꪱ

ผิ, แม้, หาก

ᥗᥪᥒᥴᥝᥣ

ผิ, แม้, หาก

ᦅᧃ

ผิ, แม้, หาก

ပေႃး

ผิ, แม้, หาก

ထႃႈ

ผิ, แม้, หาก

se

ผิ, แม้, หาก

si

ผิ, แม้, หาก

ຄັນ

ผิ, แม้, หาก

ຄັນວ່າ

ผิ, แม้, หาก

ຖ້າ

ผิ, แม้, หาก

si

ผิ, แม้, หาก

𑜆𑜦𑜡

ผิ, แม้, หาก

if

ผิ, แม้, หาก

/tʰaː˥˩/^((สัมผัส))

คำแสดงความคาดหมาย คาดคะเน หรือข้อแม้, ผิ, แม้, หาก


หรือ

แผลงมาจาก ฤๅ

/rɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำบอกความให้เลือกเอาอย่างใดอย่างหนึ่ง


กับ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กับ, ลาว ກັບ (กับ), ญ้อ กั๊บ, คำเมือง ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), เขิน ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), ไทลื้อ ᦂᧇ (กับ), ไทดำ ꪀꪚꪾ (กับ), ไทใหญ่ ၵပ်း (กั๊ป), ไทใต้คง ᥐᥙᥴ (กั๋ป), อาหม 𑜀𑜆𑜫 (กป์)

คำที่ใช้เชื่อมคำหรือความเข้าด้วยกัน มีความหมายว่ารวมกันหรือเกี่ยวข้องกัน

แตกต่างราวฟ้ากับดิน


ฐาน

ยืมมาจากบาลี ฐาน; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖານ (ถาน), คำเมือง ᨮᩣᨶ (ฐาน) หรือ ᨮᩣ᩠ᨶ (ฐาน)

[เสียงสมาส]
ถา-นะ-

/tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ถูกลงโทษฐานละเลยหน้าที่


ฤๅ

/rɯː˧/^((สัมผัส))

สองเขือพี่หลับใหล ลืมตื่น ฤๅพี่


ถึง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰɤŋᴬ¹ (Pittayaporn, 2008), จากไทดั้งเดิม *C̬.tɤŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳᩮᩥ᩠ᨦ (เถิง), ลาว ເຖິງ (เถิง), ไทใหญ่ ထိုင် (ถึง), อาหม 𑜌𑜢𑜤𑜂𑜫 (ถึง์), จ้วง daengz, จ้วงแบบจั่วเจียง twng

/tʰɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ถึงเขาจะเป็นเด็ก เขาก็มีความคิด

ทำอย่างนี้ถึงจะดี


ผู้

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰuːꟲ, จากจีนยุคกลาง甫 (MC pjuX); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຜູ້ (ผู้), ไทลื้อ ᦕᦴᧉ (ผู้), ไทดำ ꪠꪴ꫁ (ฝุ้), ไทใหญ่ ၽူႈ (ผู้), ไทใต้คง ᥚᥧᥲ (ผู้), คำตี้ ၸူႛ, อาหม 𑜇𑜥 (ผู), ปักษ์ใต้ พู้, จ้วง boux

/pʰuː˥˩/^((สัมผัส))


เลย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເລີຍ (เลีย), ไทใหญ่ လိူဝ် (เลิว)

/lɤːj˧/^((สัมผัส))


ก่อน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ່ອນ (ก่อน), ไทลื้อ ᦂᦸᧃᧈ (ก่อ̂น), ไทดำ ꪀ꪿ꪮꪙ (ก่อน), ไทใหญ่ ၵွၼ်ႇ (ก่อ̂น), อาหม 𑜀𑜨𑜃𑜫 (กอ̂น์), จ้วง gonq

/kɔːn˨˩/^((สัมผัส))

ใช้นำหน้าประโยคเพื่อบอกเวลา หมายความว่า ยังไม่ถึงเวลานั้น

คุณต้องเอารถไปคืนก่อนเขาตื่น


เกลือก

มักใช้เป็น เกลือกว่า

/klɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

หาก, ถ้า, แม้, บางที, เผื่อว่า

แม่อย่าสามานย์ด้วยวาจา มันจะตามถ้อยคำเข้ามาประสมประสาน เกลือกว่าเหยื่อมันสาธารณ์แม่จะอดสู


หาก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫາກ (หาก), ไทดำ ꪬꪱꪀ (หาก)

/haːk̚˨˩/^((สัมผัส))

หากเธอมาฉันก็จะรอ

หากอักนิฏฐ์พรหมฉ้วย พี่ไว้จึงคง

หากเดช พระจอมจุมพลป้องบไภยันต์


รึ

แผลงมาจาก หรือ

/rɯʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำบอกความให้เลือกเอาอย่างใดอย่างหนึ่ง

อยากกินแกงส้มรึข้าวซอย


อย่างไรก็ดี

อย่างไร + ก็ดี

หฺย่าง-ไร-เก้าะ-ดี

หฺย่าง-ไร-ก้อ-ดี

ถึงเช่นนั้น, แม้กระนั้น, แต่


อย่างไรก็ตาม

อย่างไร + ก็ตาม

หฺย่าง-ไร-เก้าะ-ตาม

หฺย่าง-ไร-ก้อ-ตาม

ถึงเช่นนั้น, แม้กระนั้น, แต่


คือ

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ gi หรือ gī หรือเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ gi, gui หรือ guī; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน คือ, ลาว ຄື (คื), คำเมือง ᨣᩨ (คื), ไทดำ ꪅꪳ (ฅึ), เขมร គឺ (คื)

/kʰɯː˧/^((สัมผัส))

เท่ากับ, ได้แก่

ธาตุทั้งสี่คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ


ส่วน

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ (สว่ร), ลาว ສ່ວນ (ส่วน), ไทลื้อ ᦷᦉᧃᧈ (โส่น)

ฝ่าย, ข้าง, อีกทางหนึ่ง

พอสอบเสร็จเพื่อน ๆ ก็ไปเที่ยวภูเก็ต ส่วนฉันไปเชียงใหม่


เหมือน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເໝືອນ (เหมือน), อีสาน เหมือน หรือ เหมียน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ (เหมอิร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩮᩨᩁ (เหมืร), ไทลื้อ ᦵᦖᦲᧃ (เหมีน), ไทใหญ่ မိူၼ် (เมิน), ไทใต้คง ᥛᥫᥢᥴ (เม๋อ̂น), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์)

/mɯa̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

ดั่ง, เช่น, ดั่งเช่น, อย่าง

เขาทำได้เหมือนใจฉันเลย


ด้วย

Li Fang-Kuei (1977) สืบสร้าง *ʔduəi C1 ในภาษาไทดั้งเดิม; ร่วมเชื้อสายกับลาว ດ້ວຍ (ด้วย), คำเมือง ᨴ᩠ᩅ᩠ᨿ (ทวย), ไทลื้อ ᦑᦽ (โทย), ไทใหญ่ လူၺ်ႈ (ลู้ญ), จ้วง ndij (ดี้-ด้วยกัน และ), จ้วงแบบจั่วเจียง nduij,nduoij (ดู้ย,ด้วย-ด้วยกัน และ), จ้วงแบบจั่วเจียง nduoij gaen (ด้วยกัน พร้อมกัน-Daxin city)

ด้วยปรากฏว่า


และ

แผลงมาจาก แล (กับ); ร่วมเชื้อสายกับลาว ແລະ (และ), ไทลื้อ ᧞ (แหล), ไทใหญ่ လႄႈ (แล้), อาหม 𑜎𑜦𑜧 (เล)

/lɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

กับ, ด้วยกัน


ผิว

/pʰi˨˩.waʔ˦˥/^((สัมผัส))

ถ้าว่า, หากว่า, แม้นว่า


หากว่า

/haːk̚˨˩.waː˥˩/^((สัมผัส))

ถ้าว่า, แม้ว่า

ฉันจะไปชายทะเลหากว่ามีเวลาว่าง


แต่

ၵူၺ်းၵႃႈ

เชื่อมความให้กลับกัน

ແຕ່

เชื่อมความให้กลับกัน

/tɛː˨˩/^((สัมผัส))

เชื่อมความให้กลับกัน ให้ยิ่งหย่อนกว่ากัน หรือให้แย้งกัน, แต่ว่า ก็ว่า

น้ำขึ้นแต่ลมลง

นาย ก รักลูกก็จริงอยู่ แต่นาย ข ยังรักมากกว่า

นาย ก กินข้าว แต่นาย ข นอน

ให้กินแต่เต็มใจ


ครั้น

ครั้นโผล่ดูทางหน้าต่างก็เห็นเสือตัวใหญ่


เยียว

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຢຽວ (อยยว), อีสาน เยียว, เขิน ᨿ᩠ᨿᩴ (ยยํ)

ผิว่า, แม้ว่า, ถ้า

พระโอษฐ์งามยิ่งแต้ม ศศิอยู่เยียวยะแย้ม พระโอษฐ์โอ้งามตรู บารนี

(ลิลิตพระลอ)


เว้นแต่

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

/wen˦˥.tɛː˨˩/^((สัมผัส))

นอกจาก, ยกเว้น

ฉันจะไป เว้นแต่ฝนตก


เพราะ

ยืมมาจากเขมร ព្រោះ (พฺโระ)

ᨿᩬ᩶ᩁ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

ᨻᩕᩰᩬᩡ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

ၵွပ်ႈ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

ယွၼ်ႉ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

parce que

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

weil

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

ຍ້ອນ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

ເພາະ

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

because

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

/pʰrɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

ด้วย, เหตุ, เพื่อ

พลอยโดนตีในโรงเรียนเพราะพลอยนั้นมิได้ทำการบ้านมาเลย


จวบ

ยืมมาจากเขมรเก่า ឆ្វប (ฉฺวป), ចួប្ប (จัวปฺป); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ជួប (ชัวบ), ចួប (จัวบ)

/t͡ɕua̯p̚˨˩/^((สัมผัส))

กระทั่ง, จน, ถึง


คุ้ม

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ คุม, คลุม, กุม

ตราบเท่า, คุง หรือ คุ้ง ก็ว่า

แต่น้อยคุ้มใหญ่


เหตุ

ยืมมาจากสันสกฤต हेतु (เหตุ) หรือบาลี เหตุ

/heːt̚˨˩/^((สัมผัส))


เมื่อ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เมื่อ, ลาว ເມື່ອ (เมื่อ), คำเมือง ᨾᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เมอิ่อ), เขิน ᨾᩮᩬᩨ᩵ (เมอื่), ไทลื้อ ᦵᦙᦲᧈ (เมี่), ไทดำ ꪹꪣ꪿ (เม่), ไทใหญ่ မိူဝ်ႈ (เมิ้ว), ไทใต้คง ᥛᥫ (เมอ̂), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (มึว์), จ้วงแบบจั่วเจียง mweh (เมื่อ)

/mɯa̯˥˩/^((สัมผัส))

ในขณะที่, ครั้น, พอ

เขามาเมื่อฉันเห็น


เนื่องจาก

เนื่อง + จาก

/nɯa̯ŋ˥˩.t͡ɕaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เพราะเหตุที่

โรงเรียนปิดเนื่องจากน้ำท่วม


เนื่องด้วย

เนื่อง + ด้วย

/nɯa̯ŋ˥˩.dua̯j˥˩/^((สัมผัส))

เพราะเหตุที่

เนื่องด้วยเขาป่วยจึงมาไม่ได้


เนื่องแต่

เนื่อง + แต่

/nɯa̯ŋ˥˩.tɛː˨˩/^((สัมผัส))

เพราะเหตุที่

เนื่องแต่เหตุนั้นนั่นเอง


มาตร

สักว่า, แม้ว่า


ผิ

/pʰiʔ˨˩/^((สัมผัส))

ถ้า, หาก, แม้น


และ/หรือ

และ + หรือ โดยเลียนมาจาก and/or

/lɛʔ˦˥.rɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำบอกความให้เลือกเอาอย่างใดอย่างหนึ่งหรือทั้งสองอย่างก็ได้

หนังสือต่ออายุสัญญาค้าประกัน และ/หรือ เพิ่มวงเงินค้าประกัน


ทั้งนี้

/tʰaŋ˦˥.niː˦˥/^((สัมผัส))

ตามที่กล่าวมานี้

ทั้งนี้กล่าวตามที่เขาบันทึกไว้หรือกล่าวตามพจนานุกรม


บั้น

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บั้น, ลาว ບັ້ນ (บั้น), คำเมือง ᨷᩢ᩠᩶ᨶ (บั้น), เขิน ᨷᩢ᩠᩶ᨶ (บั้น); เทียบจีนกลาง半 (bàn)

ฝ่ายว่า, ส่วนว่า


จนกว่า

กระทั่งถึงเวลานั้น ๆ

จนกว่าจะตาย


ยัน

จนถึง, กระทั่งถึง

เที่ยวยันสว่าง


ได้แก่

/daːj˥˩.kɛː˨˩/^((สัมผัส))

/daj˥˩.kɛː˨˩/^((สัมผัส))

คือ, เท่ากับ (มักใช้เพื่อแจกแจงรายการ)

หนังสือสำหรับค้นความหมายของคำที่เรียงลำดับตามตัวอักษร ได้แก่ พจนานุกรม


เผื่อ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຜື່ອ (เผื่อ), จ้วงแบบจั่วเจียง pweq (เผื่อ-ตุนเผื่อไว้)

/pʰɯa̯˨˩/^((สัมผัส))

ถ้า, หาก, สมมุติ, เผื่อว่า ก็ใช้


แม้ว่า

[mɛː˦˥.wäː˥˩]

ผิว่า, หากว่า

แม้ว่าจะไปด้วย ก็ตามใจ


ผิว่า

ถ้าว่า, หากว่า, แม้นว่า


แม้น

/mɛːn˦˥/^((สัมผัส))

แม้นมิไปช่วยจะม้วยมอด ด้วยสังข์ทองไม่ถอดรูปเงาะป่า


สา

/saː˩˩˦/^((สัมผัส))

สาอวรอรวนิดา โดยพี่มานี


ตราบ

จนถึง, เมื่อ

ยังมีลมหายใจอยู่ตราบใด ก็ถือว่ายังมีชีวิตอยู่ตราบนั้น


จนถึง

/t͡ɕon˧.tʰɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ตราบเท่า, ที่สุดถึง


แต่ว่า

但是

/tɛː˨˩.waː˥˩/^((สัมผัส))

เชื่อมความให้กลับกัน ให้ยิ่งหย่อนกว่ากัน หรือให้แย้งกัน, แต่ ก็ว่า

น้ำขึ้นแต่ว่าลมลง

นาย ก รักลูกก็จริงอยู่ แต่ว่านาย ข ยังรักมากกว่า

นาย ก กินข้าว แต่ว่านาย ข นอน


ฉวย

/t͡ɕʰua̯j˩˩˦/^((สัมผัส))


เฉก

/t͡ɕʰeːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เหมือน, เช่น


ผี้ว์

/pʰiː˥˩/^((สัมผัส))

ผิว, ผิว่า, ถ้าว่า, หากว่า, แม้นว่า


ทว่า

แผลงมาจาก ถ้า + ว่า

/tʰa˦˥.waː˥˩/^((สัมผัส))

แต่ถ้าว่า, แต่ว่า

เพื่อนคนนึงเกียจคร้านมากเลย ทว่า เราต้องทำงานร่วมกันเพื่อให้ตัวงานเสร็จอย่างเรียบร้อย


ค่าที่

/kʰaː˥˩.tʰiː˥˩/^((สัมผัส))

เพราะเหตุว่า


หฤๅ

/rɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ หรือ


อนึ่ง

แผลงมาจาก อันหนึ่ง

/ʔa˨˩.nɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

อีกอย่างหนึ่ง, อีกประการหนึ่ง


ติ๋งต่าง

อาจแผลงมาจาก ตี + ต่าง

ตีต่าง
ตี๊ต่าง
ตี๋ต่าง

/tiŋ˩˩˦.taːŋ˨˩/^((สัมผัส))

สมมุติว่า, หากว่า, แม้ว่า


กราบ

กราบเท่ากัลปาวสาน


ภอ

/pʰɔː˧/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ พอ


สมมติ

ยืมมาจากบาลี สมฺมติ ญ.

[เสียงสมาส]
สม-มด-ติ-

รูปแบบอื่นของ สมมุติ


แม้แต่

/mɛː˦˥.tɛː˨˩/^((สัมผัส))


สมมุติ

ยืมมาจากบาลี สมฺมุติ ญ.

[เสียงสมาส]
สม-มุด-ติ-

ต่างว่า, ถือเอาว่า

สมมุติว่าได้มรดกสิบล้าน จะบริจาคช่วยคนยากจน

สมมุติว่าถูกสลากกินแบ่งรางวัลที่ 1 จะไปเที่ยวรอบโลก


สมมต

ยืมมาจากบาลี สมฺมต ช.

รูปแบบอื่นของ สมมุติ


หาไม่

มิฉะนั้น, ไม่เช่นนั้น

เธอต้องออกไปจากบ้านของฉันเดี๋ยวนี้ หาไม่ฉันจะแจ้งตำรวจว่าเธอบุกรุก


จึ่ง

/t͡ɕɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

คำพ้องความของ จึง