คำ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡamᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *ɡamᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨣᩤᩴ (คาํ), ลาว ຄຳ (คำ), ไทลื้อ ᦅᧄ (คัม), ไทดำ ꪁꪾ (กฺำ), ตั่ย cằm, จ้วง gaemz, จ้วงแบบจั่วเจียง kaemz

ᨣ ᩴᩤ

[1] เสียงพูด

กำ

[1] เสียงพูด

sana

[1] เสียงพูด

word

[1] เสียงพูด

ลักษณนามของเสียงพูด

พูดคำหนึ่ง

บอกจำพวกของเคี้ยวของกิน

ข้าวคำหนึ่ง

เรียก 2 วรรคของคำกลอนว่า คำหนึ่ง


ปาก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ปาก, ลาว ປາກ (ปาก), คำเมือง ᨸᩣ᩠ᨠ (ปาก), ไทลื้อ ᦔᦱᧅ (ปาก), ไทดำ ꪜꪱꪀ (ปาก), ไทใหญ่ ပၢၵ်ႇ (ป่าก), อาหม 𑜆𑜀𑜫 (ปก์), แสก ป̄าก, จ้วง bak

/paːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งบางอย่างเช่นแหอวนหรือพยานบุคคล เช่น แหปากหนึ่ง อวน 2 ปาก พยาน 3 ปาก


หน้า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หน้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ (หน้า), ลาว ໜ້າ (หน้า), ไทลื้อ ᦐᦱᧉ (หน้า), ไทดำ ꪘ꫁ꪱ (หน้า), ไทขาว ꪘꪱꫂ, ตั่ย nả, ไทใหญ่ ၼႃႈ (น้า), ไทใต้คง ᥘᥣᥲ (ล้า) หรือ ᥢᥣᥲ (น้า), อาหม 𑜃𑜠 (นะ) หรือ 𑜃𑜡 (นา), จ้วง naj; เทียบเบดั้งเดิม *naːᴮꟲ¹ ซึ่งเป็นรากของเบ na³

/naː˥˩/^((สัมผัส))

บอกจำนวนด้านของแผ่นกระดาษ

หนังสือเล่มนี้มี 200 หน้า


กำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kamᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩣᩴ (กาํ), เขิน ᨠᩣᩴ (กาํ), ลาว ກຳ (กำ), ไทลื้อ ᦂᧄ (กัม), ไทใหญ่ ၵမ် (กัม), ไทใต้คง ᥐᥛ (กัม), พ่าเก ကံ (กํ), อาหม 𑜀𑜪 (กํ), จ้วง gaem, จ้วงแบบหนง gaem, แสก กั๋ม, ตั่ย căm

เรียกผักหรือหญ้าที่มัดไว้

ผักกำหนึ่ง

หญ้า 2 กำ


ฝน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.wɯnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฝน, คำเมือง ᨺᩫ᩠ᨶ (ฝ็น), ลาว ຝົນ (ฝ็น), ไทลื้อ ᦚᦳᧃ (ฝุน), ไทดำ ꪶꪠꪙ (โฝน), ไทใหญ่ ၽူၼ် (ผูน) หรือ ၾူၼ် (ฝูน), อาหม 𑜇𑜤𑜃𑜫 (ผุน์), ปักษ์ใต้ ฟ่น, จ้วง fwn, จ้วงแบบหนง paen, แสก หวึ่น; เทียบสุ่ย fenl, ต้งใต้ bienl

ใช้นับอายุ หมายความว่า รอบปี, ขวบปี, เป็นนัยว่าผ่านฤดูฝนมาแล้วกี่ครั้ง

ควาย 3 ฝน

ควายที่มีอายุ 3 ปี

เขาผ่านร้อนผ่านหนาวมา 18 ฝน


มือ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mɯːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *mwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มือ, ลาว ມື (มื), คำเมือง ᨾᩨ (มื), ไทลื้อ ᦙᦹ (มื), ไทดำ ꪣꪳ (มึ), ไทขาว ꪝꪳ, ไทใหญ่ မိုဝ်း (มึ๊ว), อ่ายตน မိုဝ် (มึว์), ไทใต้คง ᥛᥪᥰ (มื๊), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (มึว์), จ้วง mwz, แสก มื๊อ; เทียบสุ่ย myal, เบดั้งเดิม *məːᴬ², ไหลดั้งเดิม *C-mɯː, ออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *qalima

/mɯː˧/^((สัมผัส))

บอกจำนวนนับ 5 ลูก เป็น 1 มือ (ใช้ในเวลานับผลไม้บางชนิด เช่น มะปราง มังคุด เงาะ)


น้ำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.namꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨶ᩶ᩣᩴ (น้าํ), ปักษ์ใต้ หน่าม, ลาว ນ້ຳ (น้ำ), ไทลื้อ ᦓᧄᧉ (นั้ม), ไทดำ ꪙꪾ꫁ (น้ำ), ไทใหญ่ ၼမ်ႉ (นั๎ม), ไทใต้คง ᥘᥛᥳ (ลั๎ม), คำตี้ ꩫမ်ႇ, อ่ายตน ꩫံ (นํ), พ่าเก ꩫံ (นํ), อาหม 𑜃𑜪 (นํ), จ้วง raemx, จ้วงแบบหนง naemx, จ้วงแบบจั่วเจียง naemx, แสก นัม, ตั่ย nặm; เทียบเบดั้งเดิม *namᴮꟲ², ไหลดั้งเดิม *C-nəmʔ

เรียกเรือที่ใช้มาแล้ว 2 ปี 3 ปี ว่า เรือ 2 น้ำ เรือ 3 น้ำ

ใช้เกี่ยวกับน้ำหมายความว่า ครั้ง

ล้าง 3 น้ำ

ต้ม 3 น้ำ


เจ้า

/t͡ɕaːw˥˩/^((สัมผัส))

ลักษณนามหมายความว่า ราย

มีผู้มาติดต่อ 3 เจ้า


ผล

ยืมมาจากสันสกฤต फल (ผล) หรือบาลี ผล

/pʰon˩˩˦/^((สัมผัส))

บอกจำนวนลูกไม้, หมากไม้

แม่ซื้อมะม่วง 5 ผล


รูป

ยืมมาจากสันสกฤต रूप (รูป) หรือบาลี รูป; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮູບ (ฮูบ), ไทลื้อ ᦷᦣᧇ (โฮบ)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
รูบ-ปะ-

/ruːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ใช้เรียกพระภิกษุสามเณร

พระรูปหนึ่ง

สามเณร 2 รูป


นาย

ใช้เรียกผู้ชาย

กระทาชายนายหนึ่ง


ฟอง

เทียบลาว ຟອງ (ฟอง), เขมร ពង (พง, “ไข่; ออกไข่”), เขมรเหนือ ปวง, ญัฮกุร พอง่

/fɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ใช้เรียกไข่ และฟอง

ไข่ฟองหนึ่ง

ไข่ 2 ฟอง


ซอง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨪᩬᨦ (ซอง), ลาว ຊອງ (ซอง), ไทลื้อ ᦌᦸᧂ (ซอ̂ง)

/sɔːŋ˧/^((สัมผัส))

เรียกเครื่องใช้ที่มีไว้สอดใส่สิ่งของ


น้อง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *nwoːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน น้อง, ลาว ນ້ອງ (น้อง), คำเมือง ᨶᩬ᩶ᨦ (นอ้ง), ไทลื้อ ᦓᦸᧂᧉ (น้อ̂ง), ไทดำ ꪙ꫁ꪮꪉ (น้อง), ไทใหญ่ ၼွင်ႉ (น๎อ̂ง), อาหม 𑜃𑜨𑜂𑜫 (นอ̂ง์), จ้วง nuengx หรือ nongx, ตั่ย noọng

/nɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ใช้นับอายุไม้จำพวกไม้ไผ่

ไม้น้องเดียว

ไม้ที่มีอายุ 2 ปี

ไม้ 2 น้อง

ไม้ที่มีอายุ 3 ปี


ใบ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ໃບ (ใบ), ไทลื้อ ᦺᦢ (ไบ), ไทดำ ꪻꪚ (ใบ), ไทใหญ่ မႂ် (ใม) หรือ ဝႂ် (ใว), อาหม 𑜈𑜧 (บว์), 𑜈𑜨𑜧 (บอ̂ว์), 𑜉𑜧 (มว์), หรือ 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์), จ้วง mbaw, แสก เบ๋อ; เทียบเบดั้งเดิม *ɓəːᴬ², ไหลดั้งเดิม *ɓɯː

ใช้เรียกผลไม้ ภาชนะ เครื่องใช้บางอย่าง หรือแผ่นเอกสาร

มะม่วง 2 ใบ

ถ้วย 3 ใบ

ตู้ 4 ใบ

ใบขับขี่ 5 ใบ


กิ่ง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kiŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩥ᩠᩵ᨦ (กิ่ง), ลาว ກິ່ງ (กิ่ง), ไทลื้อ ᦂᦲᧂᧈ (กี่ง), เขิน ᨠᩥ᩠᩵ᨦ (กิ่ง), ไทใหญ่ ၵိင်ႇ (กิ่ง), ไทใต้คง ᥐᥤᥒᥱ (กี่ง), อ่ายตน ကိင် (กิง์), อาหม 𑜀𑜢𑜂𑜫 (กิง์)， จ้วงแบบจั่วเจียง kingh/hingh , จ้วง hingh/nyingh

/kiŋ˨˩/^((สัมผัส))


กระจุก

เรียกสิ่งที่มัดรวมกันเป็นกลุ่ม

หอมสองกระจุก

กระเทียมสามกระจุก


กระดาน

แผลงมาจาก ขดาน, จากเขมรเก่า ខ្តារ៑ (ขฺตารฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ក្ដារ (กฺฎาร)

ใช้เรียกการแข่งขันที่เดินบนตากระดานซึ่งถึงที่สุดแล้ว

เล่นหมากรุกชนะ 2 กระดาน


ขวบ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡ᩠ᩅᨷ (ขวบ) หรือ ᨢ᩠ᩅᨷ (ฃวบ), ลาว ຂວບ (ขวบ), ไทลื้อ ᦷᦃᧇᧈ (โฃ่บ) (ในคำ ᦷᦃᧇᧈᦔᦲ), ไทใหญ่ ၶူပ်ႇ (ขู่ป), ไทใต้คง ᥑᥨᥙᥱ (โฃ่ป), จ้วง hop, จ้วงแบบจั่วเจียง kuep (ขวบ)

/kʰua̯p̚˨˩/^((สัมผัส))

ใช้แก่อายุของเด็กประมาณ 12 ปีลงมา

เด็กอายุ 5 ขวบ


แว่น

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

/wɛn˥˩/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งกลม ๆ ที่ตัดออกตามขวางเป็นชิ้นบาง ๆ

บอระเพ็ด 7 แว่น

มันเทศ 5 แว่น


สำนวน

ยืมมาจากเขมรเก่า សំន្វរ៑ (สํนฺวรฺ)

ใช้เรียกข้อความหรือบทประพันธ์รายหนึ่ง ๆ

อิเหนามีหลายสำนวน

บทความ 2 สำนวน


เรือน

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɯənᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rɤːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับปักษ์ใต้ เริน, อีสาน เฮือน, ลาว ເຮືອນ (เฮือน), คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᩁ (เรอิร) หรือ ᩁᩮᩥ᩠ᨶ (เริน), เขิน ᩁᩮᩨ᩠ᨶ (เรืน), ไทลื้อ ᦵᦣᦲᧃ (เฮีน), ไทดำ ꪹꪭꪙ (เฮน), ไทขาว ꪭꪷꪙ, ไทใหญ่ ႁိူၼ်း (เหิ๊น), ไทใต้คง ᥞᥫᥢᥰ (เห๊อ̂น), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜃𑜫 (รึน์), ปู้อี raanz, จ้วง ranz, จ้วงแบบจั่วเจียง rwenz; เทียบจีนเก่า廛 (OC *dan),สุ่ย xgaanz, ต้งใต้ yanc, เบดั้งเดิม *zaːnᴬ² (ซึ่งเป็นรากของ Longtang Be zan²)

ใช้เรียกนาฬิกา

นาฬิกาเรือนหนึ่ง

นาฬิกา 2 เรือน


กระบอก

/kra˨˩.bɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ใช้กับของกลมยาวแต่กลวง

ข้าวหลาม 3 กระบอก


กระบุง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກະບຸງ (กะบุง), ไทดำ ꪚꪴꪉ (บุง)

ใช้เปรียบเทียบในความหมายว่า มาก

เขาบ่นไม่รู้กี่กระบุง


กระปุก

เรียกทะลายของผลระกำหรือผลจาก

ผลระกำกระปุกหนึ่ง

ผลจาก 2 กระปุก


กอบ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກອບ (กอบ), ปู้อี goobt，จ้วงแบบจั่วเจียง goep, จ้วง gaep

/kɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกของที่กอบขึ้นครั้งหนึ่ง ๆ ว่า กอบหนึ่ง ๆ

เรียกปริมาณของของที่กอบขึ้นมาเช่นนั้น

ทรายกอบหนึ่ง

ข้าวสาร 2 กอบ


กัณฑ์

* จากบาลี กณฺฑ

ลักษณนามใช้กับเทศน์

เทศน์กัณฑ์หนึ่ง

เทศน์ ๒ กัณฑ์

เรื่องหรือหมวด, ตอน, ส่วนของเรื่อง


แก้ว

/kɛːw˥˩/^((สัมผัส))

ใช้กับเครื่องดื่มที่บรรจุในภาชนะอย่างแก้ว

กาแฟสองแก้ว

เอาน้ำเปล่ามาให้แก้วนึงหน่อย


หลัง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩖᩢᨦ (หลัง), ลาว ຫຼັງ (หลัง), ไทลื้อ ᦜᧂ (หลัง), ไทดำ ꪨꪰꪉ (หลัง), ไทใหญ่ လင် (ลัง), อ่ายตน လင် (ลง์), อาหม 𑜎𑜂𑜫 (ลง์), ปู้อี langl, จ้วง laeng

/laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เรียกเรือนหรือสิ่งที่มีลักษณะอย่างเรือน

บ้าน 1 หลัง

ศาลา 1 หลัง


ขนัด

เรียกสวนที่มีคันดินกั้นเป็นตอน ๆ

สวนขนัดหนึ่ง

สวน 2 ขนัด


ชนิด

ไม่ทราบรากศัพท์; เทียบลาว ຊະນິດ (ซะนิด)
ในอนุกรมวิธาน ยืมความหมายจากอังกฤษ species; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

ᨩᩮᩬᩥ᩶ᩋ

อย่าง, จำพวก, ประเภท

ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ

อย่าง, จำพวก, ประเภท

မဵဝ်း

อย่าง, จำพวก, ประเภท

ၸိူင်ႉ

อย่าง, จำพวก, ประเภท

ຊະນິດ

อย่าง, จำพวก, ประเภท

ແນວ

อย่าง, จำพวก, ประเภท

kind

อย่าง, จำพวก, ประเภท

/t͡ɕʰa˦˥.nit̚˦˥/^((สัมผัส))

อย่าง, จำพวก

ในอ่างปลามีปลาอยู่ 3 ชนิด


แปลง

ไม่ทราบรากศัพท์

/plɛːŋ˧/^((สัมผัส))

เรียกพื้นที่ที่กำหนดไว้

นา 2 แปลง


ขบวน

ใช้กับการเคลื่อนที่เป็นหมู่ เช่นการเดินทางไปเป็นกลุ่มหรือการเดินแถว


บิด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓitᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ບິດ (บิด), ไทลื้อ ᦢᦲᧆ (บีด), ไทใหญ่ မိတ်း (มิ๊ต), อาหม 𑜉𑜢𑜄𑜫 (มิต์), จ้วง mbit, จ้วงแบบจั่วเจียง mbit

เรียกอาการที่ปลากัดปลาเข็มเอาปากต่อปากกัดกันแล้วกลับตัวไปมาเช่นนั้นแต่ละยกว่า บิดหนึ่ง 2 บิด


ที่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *diːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ທີ່ (ที่), คำเมือง ᨴᩦ᩵ (ที่), ไทลื้อ ᦑᦲᧈ (ที่), ไทดำ ꪕꪲ꪿ (ตฺิ่), ไทขาว ꪕꪲꫀ, ไทใหญ่ တီႈ (ตี้), ไทใต้คง ᥖᥤ (ตี), พ่าเก တီ (ตี), อาหม 𑜄𑜣 (ตี), จ้วง deih, จ้วงแบบจั่วเจียง thi; นอกกลุ่มภาษาไท-กะได: เทียบมอญ-เขมรดั้งเดิม *tiʔ ~ tiiʔ ~ tiəʔ, มอญ တေံ (เตํ), เขมร ទី (ที), เวียดนาม thì (ถี่)

/tʰiː˥˩/^((สัมผัส))

ลักษณนามบอกสถานที่หรือสิ่งของเป็นชุด ๆ เป็นต้น

ที่นั่ง 3 ที่

อาหาร 3 ที่


แท่ง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແທ່ງ (แท่ง), ไทลื้อ ᦶᦑᧂᧈ (แท่ง), ไทใหญ่ တႅင်ႈ (แต้ง), อาหม 𑜄𑜢𑜂𑜫 (ติง์)

/tʰɛŋ˥˩/^((สัมผัส))

เรียกของสิ่งที่ตันและกลมยาว หรือแบนหนา

ชอล์กแท่งหนึ่ง

ดินสอ 2 แท่ง


กับ

เรียกใบลานซึ่งจัดเข้าแบบสำหรับจารหนังสือ ประมาณ 800 ใบ


สิ่ง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ສິ່ງ (สิ่ง), ไทลื้อ ᦉᦲᧂᧈ (สี่ง), ไทใหญ่ သိင်ႇ (สิ่ง), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์)

/siŋ˨˩/^((สัมผัส))

ในกระเป๋ามีของกี่สิ่ง


กอง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩬᨦ (กอง), ลาว ກອງ (กอง), ไทลื้อ ᦂᦸᧂ (กอ̂ง), ไทดำ ꪀꪮꪉ (กอง), ไทใหญ่ ၵွင် (กอ̂ง), จ้วง gong，จ้วงแบบจั่วเจียง goeng

/kɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ใช้กับสิ่งที่รวมสุมกันไว้

ผลไม้ห้ากอง

กองฟืนหลายกอง


กอง

/kɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ใช้กับกำลังพลของทหาร ตำรวจ (ส่วนใหญ่จะใช้เจาะจงว่าเป็น กองร้อย กองพัน เป็นต้น)

ตำรวจหลายกอง

ใช้กับส่วนราชการรองจากกรม


จบ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈົບ (จ็บ), เขมร ចប់ (จบ̍)

/t͡ɕop̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกการสิ้นสุดเช่นนั้น

สวดจบหนึ่ง

ตั้งนโม 3 จบ


จอก

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง cog (ฉอก, “แก้ว”), จ้วงแบบจั่วเจียง zog (จอก, “แก้ว”)

/t͡ɕɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ใช้กับสิ่งที่บรรจุในภาชนะเช่นนั้น

เหล้า 3 จอก


นาง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *naːŋᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *naːŋᴬ, จากจีนเก่า娘 (OC *naŋ, “หญิงสาว”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน นาง, ลาว ນາງ (นาง), คำเมือง ᨶᩣ᩠ᨦ (นาง), ไทลื้อ ᦓᦱᧂ (นาง), ไทดำ ꪙꪱꪉ (นาง), ไทใหญ่ ၼၢင်း (น๊าง), ไทใต้คง ᥘᥣᥒᥰ (ล๊าง) หรือ ᥢᥣᥒᥰ (น๊าง), อ่ายตน ꩫင် (นง์), อาหม 𑜃𑜂𑜫 (นง์); ร่วมเชื้อสายผ่านภาษาจีนเก่า: เขมรเก่า នាង (นาง), nâ, nõ, เขมร នាង (นาง), เวียดนาม nàng (หนั่ง), พม่า နန်း (นน์:)

/naːŋ˧/^((สัมผัส))

ใช้กับผู้หญิง


คัน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡalᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄັນ (คัน), ไทใต้คง ᥐᥢᥰ (กั๊น), จ้วงแบบจั่วเจียง kaenz

เรียกรถหรือของที่มีด้ามถือบางอย่าง

รถ 3 คัน

ช้อน 4 คัน

เบ็ด 5 คัน


จับ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *capᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈັບ (จับ), คำเมือง ᨧᩢ᩠ᨷ (จับ), เขิน ᨧᩢ᩠ᨷ (จับ), ไทใหญ่ ၸပ်း (จั๊ป), จ้วง caep (ฉับ), จ้วงแบบจั่วเจียง zaep (จับ)

/t͡ɕap̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกขนมจีนว่า จับ หรือ หัว

ขนมจีน 5 จับ


ราง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮาง, ลาว ຮາງ (ฮาง), คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨦ (ราง), เขิน ᩁᩣ᩠ᨦ (ราง), ไทลื้อ ᦣᦱᧂ (ฮาง), ไทดำ ꪭꪱꪉ (ฮาง), ไทใหญ่ ႁၢင်း (ห๊าง), ไทใต้คง ᥞᥣᥒᥰ (ห๊าง), อาหม 𑜍𑜂𑜫 (รง์), จ้วง rangz

/raːŋ˧/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่มีลักษณะเป็นราง

ลูกคิดรางหนึ่ง

ระนาด 2 ราง

รางรถไฟ 3 ราง


ไฟ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *wɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨼᩱ (ไฟ), ลาว ໄຟ (ไฟ), ไทลื้อ ᦺᦝ (ไฟ), ไทดำ ꪼꪡ (ไฟ), ไทขาว ꪼꪡ, ไทแดง ꪼꪡ, ไทใหญ่ ၽႆး (ไผ๊) หรือ ၾႆး (ไฝ๊), ไทใต้คง ᥜᥭᥰ (ฝั๊ย), พ่าเก ၸႝ (ผย์), อาหม 𑜇𑜩 (ผย์), 𑜇𑜐𑜫 (ผญ์), หรือ 𑜇𑜩𑜤 (ผาย์), จ้วง feiz, ปู้อี fix, แสก วี๊; เทียบเบดั้งเดิม *vəːjᴬ²

ผ่านการอยู่ไฟมาแล้ว

สามไฟ

อยู่ไฟมาแล้ว 3 ครั้ง


งวด

เทียบจีนยุคกลาง月 (MC ngjwot, “ดวงจันทร์; เดือน”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ງວດ (งวด)， จ้วง ngued (งวด-เดือน)

ງວດ

คราวที่กำหนด

/ŋua̯t̚˥˩/^((สัมผัส))

เรียกจำนวนนับของคราวที่กำหนด

แบ่งการชำระหนี้ออกเป็น 5 งวด


งีบ

/ŋiːp̚˥˩/^((สัมผัส))

บอกการหลับไปชั่วขณะหนึ่ง

หลับงีบหนึ่ง

หลับ 2 งีบ


ก้อน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ້ອນ (ก้อน), คำเมือง ᨠᩬ᩶ᩁ (กอ้ร), เขิน ᨠᩬ᩶ᩁ (กอ้ร), ไทลื้อ ᦂᦸᧃᧉ (ก้อ̂น), ไทดำ ꪀ꫁ꪮꪙ (ก้อน), ไทใหญ่ ၵွၼ်ႈ (ก้อ̂น), อาหม 𑜀𑜨𑜃𑜫 (กอ̂น์), จ้วงแบบจั่วเจียง konj-ข้อน, จ้วง gonj-ก้อน

/kɔːn˥˩/^((สัมผัส))

เรียกของเล็ก ๆ ที่เกาะหรือติดรวมกันแน่น

แม่นำหินสองก้อนมาประดับสวน

ข้าวสองก้อนตกลงบนพื้น


กะบิ้ง

เรียกที่ดินแปลงเล็ก ๆ


ผลัด

เทียบเขมร ផ្លាស់ (ผฺลาส̍, “เปลี่ยนแทนที่”)

เรียกการผลัดเปลี่ยนเวรยาม

เปลี่ยนเวรวันละ 3 ผลัด


ลูก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɯ:kᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลูก, ลาว ລູກ (ลูก), คำเมือง ᩃᩪᨠ (ลูก), ไทลื้อ ᦟᦴᧅ (ลูก), ไทดำ ꪩꪴꪀ (ลุก), ไทใหญ่ လုၵ်ႈ (ลุ้ก), ไทใต้คง ᥘᥧᥐ (ลูก), คำตี้ လုက်ႉ, พ่าเก လုက် (ลุก์), อาหม 𑜎𑜤𑜀𑜫 (ลุก์), ปู้อี leg, จ้วง lwg, จ้วงแบบจั่วเจียง lug

ᩃᩪᨠ

ผู้กำเนิดจากพ่อแม่

ꪩꪴꪀ

ผู้กำเนิดจากพ่อแม่

လုၵ်ႈ

ผู้กำเนิดจากพ่อแม่

ລູກ

ผู้กำเนิดจากพ่อแม่

child

ผู้กำเนิดจากพ่อแม่

offspring

สัตว์ที่ยังไม่โต

cub

สัตว์ที่ยังไม่โต

/luːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ใช้แก่ลูกไม้หรือสิ่งที่มีรูปกลม ๆ หรือยาว ๆ หรือคล้ายคลึงเช่นนั้น

มะม่วง 5 ลูก

ลูกหิน 2 ลูก

ขนมจีบ 10 ลูก

แป้งข้าวหมาก 3 ลูก


เลา

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩮᩢᩣ (เลัา), เขิน ᩃᩮᩢᩣ (เลัา), ลาว ເລົາ (เล็า), ไทลื้อ ᦟᧁ (เลา), ไทใหญ่ လဝ်း (ล๊ว)

เรียกเครื่องเป่าที่มีลักษณะยาวตรงและกลมอย่างปี่ ขลุ่ย

ปี่เลาหนึ่ง

ขลุ่ย 2 เลา


กลุ่ม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກຸ່ມ (กุ่ม)

ၸုမ်း

คน สัตว์ หรือสิ่งที่รวมกันเป็นหมู่

ກຸ່ມ

คน สัตว์ หรือสิ่งที่รวมกันเป็นหมู่

cluster

คน สัตว์ หรือสิ่งที่รวมกันเป็นหมู่

aggregation

คน สัตว์ หรือสิ่งที่รวมกันเป็นหมู่

group

คน สัตว์ หรือสิ่งที่รวมกันเป็นหมู่

bloc

คน สัตว์ หรือสิ่งที่รวมกันเป็นหมู่

เรียกของที่เป็นกลุ่ม

ด้าย 3 กลุ่ม


คู่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡuːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄູ່ (คู่), ไทลื้อ ᦅᦴᧈ (คู่), ไทใหญ่ ၵူႈ (กู้), จ้วง gouh (เก่า), จ้วงแบบจั่วเจียง kuh (คู่)

/kʰuː˥˩/^((สัมผัส))

เรียกของที่มีลักษณะเป็น 2

ตะเกียบคู่หนึ่ง

รองเท้าสองคู่


ตอง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tɔːŋᴬ², จากไทดั้งเดิม *k.toːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩬᨦ (ตอง), ลาว ຕອງ (ตอง), ไทใหญ่ တွင် (ตอ̂ง), ไทใต้คง ᥖᥩᥒ (ตอ̂ง), พ่าเก တွင် (ตอ̂ง์), อาหม 𑜄𑜨𑜂𑜫 (ตอ̂ง์), จ้วง dong, จ้วงแบบจั่วเจียง dong

/tɔːŋ˧/^((สัมผัส))

เรียกไพ่ที่เหมือนกัน 3 ใบ

ไพ่ตองหนึ่ง

ไพ่ 2 ตอง


เกม

ยืมมาจากอังกฤษ game (“การเล่น, การแข่งขัน”)

game

(1) การแข่งขัน

เรียกการแข่งขันหรือการเล่นที่จบลงด้วยการแพ้ชนะกันครั้งหนึ่ง ๆ

เล่นแบดมินตัน 3 เกม


กุลี

ผ้าห่อหนึ่งที่รวมกัน 20 ผืน (ใช้แก่ผ้าลาย ผ้าพื้น ผ้าขาวม้า และโสร่ง เป็นต้น)


เส้น

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *selꟲ; เทียบจีนยุคกลาง線 (MC sjenH); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເສັ້ນ (เสั้น), ไทลื้อ ᦉᦲᧃᧉ (สี้น), ไทใหญ่ သဵၼ်ႈ (เส้น), แสก แซ̂น, ไทใต้คง ᥔᥥᥢᥲ (เส้น), จ้วง sienq

เรียกสิ่งที่เป็นสาย แถว แนว


เซต

ยืมมาจากอังกฤษ set

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

ใช้เรียกคนหรือของที่เข้ากลุ่มหรือเข้าชุดกัน

ตัวหนังสือเซตเดียวกัน

ตัวเลข 2 เซต

ใช้เรียกการแข่งขันหรือการเล่นที่จบลงด้วยการแพ้ชนะกันครั้งหนึ่ง ๆ

เขาเล่นเทนนิสชนะคู่แข่ง 2 ต่อ 1 เซต


ทาง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *daːŋᴬ², จากภาษาจีนเก่าช่วงปลายหรือจีนยุคกลาง唐 (MC dang)ร่วมรากกับ ถัง (“ราชวงศ์ถัง”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨴᩤ᩠ᨦ (ทาง), เขิน ᨴᩤ᩠ᨦ (ทาง), อีสาน ทาง, ลาว ທາງ (ทาง), ไทลื้อ ᦑᦱᧂ (ทาง), ไทดำ ꪕꪱꪉ (ตฺาง), ไทใหญ่ တၢင်း (ต๊าง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥰ (ต๊าง), พ่าเก တင် (ตง์), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วงแบบจั่วเจียง tangz (Longzhou)

ᨴᩤ᩠ᨦ

แนวหรือพื้นที่สำหรับใช้สัญจร

weg

แนวหรือพื้นที่สำหรับใช้สัญจร

ꪕꪱꪉ

แนวหรือพื้นที่สำหรับใช้สัญจร

တၢင်း

แนวหรือพื้นที่สำหรับใช้สัญจร

wei

ฟรีเชียตะวันตก

แนวหรือพื้นที่สำหรับใช้สัญจร

ທາງ

แนวหรือพื้นที่สำหรับใช้สัญจร

camino

แนวหรือพื้นที่สำหรับใช้สัญจร

way

แนวหรือพื้นที่สำหรับใช้สัญจร

/tʰaːŋ˧/^((สัมผัส))

ลักษณนามเรียกใบหมาก ใบมะพร้าว ใบกล้วย เป็นต้น ว่า ทาง

ใบกล้วยทางหนึ่ง

ใบมะพร้าว 2 ทาง


ประตู

เป็นไปได้ว่ากร่อนมาจาก ปาก + ตู ซึ่งคำหลังมาจากไทดั้งเดิม *tuːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩪ (ตู) (เก่า) หรือ ᨸᨲᩪ (ปตู) (ใหม่), ปักษ์ใต้ ตู, ลาว ປະຕູ (ปะตู), ไทดำ ꪔꪴ (ตุ) หรือ ꪜꪱꪀꪔꪴ (ปากตุ), ไทใหญ่ တူ (ตู), ปู้อี dul, จ้วง dou หรือ du

ลักษณนามเรียกจำนวนครั้งที่เตะลูกบอลเข้าไปในประตู

ได้ 2 ประตู

เสีย 3 ประตู


ตัว

ยืมมาจากจีนเก่า頭 (OC *doː); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲ᩠ᩅᩫ (ตว็), อีสาน โต, ลาว ໂຕ (โต) หรือ ຕົວ (ต็ว), ไทลื้อ ᦷᦎ (โต), ไทดำ ꪶꪔ (โต), ไทขาว ꪔꪺ, ไทใหญ่ တူဝ် (ตูว), ไทใต้คง ᥖᥨᥝ (โตว), อาหม 𑜄𑜥 (ตู) หรือ 𑜄𑜤 (ตุ), จ้วง duz, แสก ทั๊ว

ลักษณนามใช้เรียกสัตว์และสิ่งของบางอย่าง

ม้า 5 ตัว

ตะปู 3 ตัว

เสื้อ 2 ตัว


ตัว

ลักษณนามใช้เรียกตัวเลข

เลขท้าย 2 ตัว


แง่ง

/ŋɛŋ˥˩/^((สัมผัส))

เรียกขิงข่ากะทือ


เที่ยว

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง deuh (แต่ว), จ้วงแบบจั่วเจียง teuh (แท่ว); สำหรับคำกริยา เทียบจ้วง liuh (ลิ่ว), จ้วงแบบจั่วเจียง lieuh (เลี่ยว)

ลักษณนามบอกอาการเช่นนั้น

ไป ๒ เที่ยว

มา ๓ เที่ยว


รอบ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩬᨷ (รอบ), เขิน ᩁᩬᨷ (รอบ), ลาว ຮອບ (ฮอบ), อีสาน ฮอบ, ไทลื้อ ᦣᦸᧇ (ฮอ̂บ), ไทใหญ่ ႁွပ်ႈ (ห้อ̂ป), ไทใต้คง ᥞᥩᥙ (หอ̂ป), พ่าเก ꩭွပ် (หอ̂ป์), อาหม 𑜍𑜨𑜆𑜫 (รอ̂ป์), จ้วงแบบจั่วเจียง hob

/rɔːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ลักษณนามเรียกลักษณะที่มาบรรจบกันเป็นต้น เช่น รอบหนึ่ง 2 รอบ


ขมวด

เทียบเขมร ក្បួច (กฺบัวจ), ក្របួច (กฺรบัวจ)

เรียกของที่ขมวดอย่างนั้น

หัวหอม 4 ขมวด


ซีก

/siːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ลักษณนามเรียกส่วนที่แยกออกนั้น

มะม่วงซีกหนึ่ง

แตงโม 2 ซีก


อัน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔalᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน อัน, ลาว ອັນ (อัน), คำเมือง ᩋᩢ᩠ᨶ (อัน), เขิน ᩋᩢ᩠ᨶ (อัน), ไทลื้อ ᦀᧃ (อัน), ไทดำ ꪮꪽ (อัน), ไทใหญ่ ဢၼ် (อัน), ไทใต้คง ᥟᥢ (อัน), อาหม 𑜒𑜃𑜫 (อน์), จ้วง aen

ลักษณนามเรียกสิ่งที่มีลักษณะเช่นนั้น

ไม้อันหนึ่ง

ไม้ 2 อัน

เวลากำหนดสำหรับชนไก่พักหนึ่ง ๆ


ชิ้น

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊີ້ນ (ซี้น), ไทลื้อ ᦋᦲᧃᧉ (ชี้น)

/t͡ɕʰin˦˥/^((สัมผัส))

ลักษณนามเรียกสิ่งที่เป็นก้อนเป็นแผ่นเล็ก ๆ เช่นนั้น

ผ้าชิ้นหนึ่ง

เนื้อ 2 ชิ้น


แผ่น

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰɛːnᴮ¹, จากจีนยุคกลาง片 (MC phenH); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨹᩯ᩠᩵ᨶ (แผ่น), ลาว ແຜ່ນ (แผ่น), ไทดำ ꪵꪠ꪿ꪙ (แฝ่น), ไทใหญ่ ၽႅၼ်ႇ (แผ่น), ไทใต้คง ᥚᥦᥢᥱ (แผ่น), อาหม 𑜇𑜢𑜐𑜫 (ผิญ์), ปักษ์ใต้ แพ่น

/pʰɛn˨˩/^((สัมผัส))

ลักษณนามใช้เรียกสิ่งที่มีลักษณะเช่นนั้น

กระดาษแผ่นหนึ่ง

กระดาน 2 แผ่น


ห่อ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰrɔːᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩬᩴ᩵ (หอํ่) หรือ ᩉᩕᩬᩴ᩵ (หรอํ่), ลาว ຫໍ່ (หํ่), ไทลื้อ ᦠᦸᧈ (ห่อ̂), ไทดำ ꪬꪷ꪿ (หํ่), ไทขาว ꪬꪮꫀ, ไทใหญ่ ႁေႃႇ (ห่อ̂), ไทใต้คง ᥞᥨᥝᥱ (โห่ว), พ่าเก ꩭေႃ (หอ̂), อาหม 𑜍𑜦𑜡 (รอ̂), จ้วงแบบจั่วเจียง hoq

/hɔː˨˩/^((สัมผัส))

เรียกของที่หุ้มด้วยใบไม้หรือกระดาษเป็นต้น

ขนมห่อหนึ่ง

ข้าว 2 ห่อ


ตน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕົນ (ต็น), คำเมือง ᨲᩫ᩠ᨶ (ต็น), เขิน ᨲᩫ᩠ᨶ (ต็น), ไทลื้อ ᦎᦳᧃ (ตุน), ไทใหญ่ တူၼ် (ตูน), ไทใต้คง ᥖᥨᥢ (โตน)

ลักษณนามใช้เรียกเทวดา ยักษ์ หรือพวกกายสิทธิ์ เป็นต้น

ยักษ์ตนหนึ่ง

เทวดา 2 ตน


ครั้ง

เทียบปักษ์ใต้ ขรั่ง, ลาว ຄັ້ງ (คั้ง)

/kʰraŋ˦˥/^((สัมผัส))

คราว, หน, ที

ไปเล่นในสนามกี่ครั้งแล้ว


คราว

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄາວ (คาว), ไทลื้อ ᦆᦱᧁ (ฅาว), ไทใหญ่ ၶၢဝ်း (ข๊าว)

สินค้าชนิดนี้ส่งเข้ามา 3 คราว


หน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰrwɤnᴬ (“ทาง, ถนน”); ร่วมเชื้อสายกับปักษ์ใต้ ฮ่น, ลาว ຫົນ (ห็น), ไทลื้อ ᦠᦳᧃ (หุน), จ้วง roen

3 หน


ดุ้น

เรียกท่อนไม้ขนาดเล็กว่า ดุ้น

ฟืนดุ้นหนึ่ง

ฟืน 2 ดุ้น


แพ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *beːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨻᩯ (แพ), เขิน ᨻᩯ (แพ), ลาว ແພ (แพ), ไทลื้อ ᦶᦗ (แพ), ไทใหญ่ ပႄး (แป๊), ไทใต้คง ᥙᥥᥰ (เป๊), พ่าเก ပေ (เป), อาหม 𑜆𑜦𑜧 (เป); เทียบจีนยุคกลาง排 (MC beaj), ไหลดั้งเดิม *ɓəj

/pʰɛː˧/^((สัมผัส))

เรียกของที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

ธูป 3 แพ

ข้าวเม่าทอด 2 แพ


ตับ

เรียกของที่เรียงกันเป็นแถว

ปลาย่างตับหนึ่ง

ปลาย่าง 2 ตับ


อย่าง

จากจีนเก่า樣 (OC *laŋs); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ (อย่าง), ลาว ຢ່າງ (อย่าง), ไทลื้อ ᦊᦱᧂᧈ (หย่าง)

/jaːŋ˨˩/^((สัมผัส))

บอกจำนวน หมายถึง ชนิด, สิ่ง

ทำกับข้าวไว้ 2 อย่าง

ทำงานหลายอย่าง


ไจ

ลักษณนามเรียกด้ายหรือไหมที่แยกออกจากเข็ดแล้วเช่นนั้น

ด้ายไจหนึ่ง

ด้าย 2 ไจ


ทอด

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง dod (ตอด), จ้วงแบบจั่วเจียง tod (ทอด)

/tʰɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ระยะจากจุดหนึ่งถึงอีกจุดหนึ่งหรือจากเวลาหนึ่งถึงอีกเวลาหนึ่ง

ขึ้นรถ 2 ทอด

นอนทอดเดียวตลอดคืน


โรง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩰᩫ᩠ᨦ (โร็ง), ลาว ໂຮງ (โฮง), ไทลื้อ ᦷᦣᧂ (โฮง), ไทใหญ่ ႁူင်း (หู๊ง); เทียบเขมร រោង (โรง), มอญ ရိုၚ် (ริุง์), พม่า ရုံ (รุํ)

/roːŋ˧/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งปลูกสร้างเช่นนั้น

ลิเกโรงหนึ่ง

โรงทอผ้า 2 โรง


กระเบื้อง

ร่วมเชื้อสายกับปักษ์ใต้ เบื้อง, ลาว ກະເບື້ອງ (กะเบื้อง), ไทใหญ่ မိူင်ႈ (เมิ้ง) หรือ ဝိူင်ႈ (เวิ้ง)

/kra˨˩.bɯa̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

เรียกจำนวนข้าวเม่าเป็นต้นที่คั่วครั้งหนึ่ง ๆ

ข้าวเม่ากระเบื้องหนึ่ง

งา 2 กระเบื้อง


ที

/tʰiː˧/^((สัมผัส))

บอกจำนวนครั้ง

เฆี่ยน 3 ที

นาฬิกาตี 5 ที


เชื้อ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩᩮᩬᩥ᩶ᩋ (เชอิ้อ), ลาว ເຊື້ອ (เซื้อ), ไทลื้อ ᦵᦋᦲᧉ (เชี้), ไทดำ ꪹꪋ꫁ (เจฺ้), ไทใหญ่ ၸိူဝ်ႉ (เจิ๎ว), จ้วงแบบจั่วเจียง cwex (เชื้อ, “บรรพบุรุษ”)

/t͡ɕʰɯa̯˦˥/^((สัมผัส))

3 เชื้อ


แห่ง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຫ່ງ (แห่ง), ไทใหญ่ ႁဵင်း (เห๊ง)

/hɛŋ˨˩/^((สัมผัส))

ลักษณนามของที่

มีที่ดินอยู่หลายแห่ง


ขีด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂີດ (ขีด), ไทใหญ่ ၶိတ်ႇ (ขิ่ต)

/kʰiːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ลักษณนามเรียกสิ่งที่เป็นเส้นหรือรอยยาวปรากฏอยู่บนพื้นสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

มีรอย 3 ขีด


แป๊บ

แผลงมาจาก แปล๊บ

/pɛp̚˦˥/^((สัมผัส))

ใช้เรียกชั่วเวลานิดเดียว

รอสักแป๊บหนึ่งนะ เดี๋ยวจะมา


ไม้

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mwajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾᩱ᩶ (ไม้), อีสาน ไม้, ลาว ໄມ້ (ไม้), ไทลื้อ ᦺᦙᧉ (ไม้), ไทดำ ꪼꪣ꫁ (ไม้), ไทขาว ꪼꪝꫂ, ไทใหญ่ မႆႉ (ไม๎), ไทใต้คง ᥛᥭᥳ (มั๎ย), อ่ายตน မႝ (มย์), อาหม 𑜉𑜩 (มย์), จ้วง faex, จ้วงแบบหนง maex, แสก ไม

เรียกของเช่นปลาย่างที่เสียบไม้เรียงเป็นตับ

ปลาไม้หนึ่ง

ปลา 2 ไม้

เรียกผ้าที่ม้วนโดยมีไม้อยู่ข้างใน

ผ้าไม้หนึ่ง

ผ้า 2 ไม้


ผูก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰuːkᴰ¹ᴸ, จากไทดั้งเดิม *cm̩.rukᴰ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨹᩪᨠ (ผูก), เขิน ᨹᩪᨠ (ผูก), ลาว ຜູກ (ผูก), ไทลื้อ ᦕᦳᧅᧈ (ผุ่ก), ไทดำ ꪠꪴꪀ (ฝุก), ไทใหญ่ ၽုၵ်ႇ (ผุ่ก), พ่าเก ၸုက် (ผุก์), อาหม 𑜇𑜤𑜀𑜫 (ผุก์)

/pʰuːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกหนังสือใบลานที่ร้อยหูไว้มัดหนึ่ง ๆ

คัมภีร์เทศนาผูกหนึ่ง


เชือก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɤːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຊືອກ (เซือก), คำเมือง ᨩᩮᩬᩥᨠ (เชอิก), เขิน ᨩᩮᩨ᩠ᨠ (เชืก), ไทลื้อ ᦵᦋᦲᧅ (เชีก), ไทดำ ꪹꪋꪀ (เจฺก), ไทใหญ่ ၸိူၵ်ႈ (เจิ้ก), ไทใต้คง ᥓᥫᥐ (เจอ̂ก), อาหม 𑜋𑜢𑜤𑜀𑜫 (ฉึก์), จ้วงแบบจั่วเจียง cweg, จ้วง cag หรือ cieg, จ้วงแบบหนง zowg; เทียบมอญ ဇုက် (ชุก์) และเวียตติกดั้งเดิม *ɟaːk (ซึ่งเป็นรากของเวียดนาม chạc (จั่ก))

/t͡ɕʰɯa̯k̚˥˩/^((สัมผัส))

ใช้เรียกช้างบ้าน

ช้างเชือกหนึ่ง

ช้าง 2 เชือก


มัด

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *matᴰˢ⁴; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾᩢ᩠ᨯ (มัด), เขิน ᨾᩢ᩠ᨯ (มัด), ลาว ມັດ (มัด), ไทลื้อ ᦙᧆ (มัด), ไทดำ ꪣꪰꪒ (มัด), ไทใหญ่ မတ်ႉ (มั๎ต), ไทใต้คง ᥛᥖ (มัต), พ่าเก မတ် (มต์), อาหม *𑜉𑜄𑜫 (*มต์)

เรียกของบางอย่างที่ผูกรัดเข้าด้วยกัน

ไต้มัดหนึ่ง

ฟืน 2 มัด


สาย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩣ᩠ᨿ (สาย), ลาว ສາຍ (สาย), ไทลื้อ ᦉᦻ (สาย), ไทดำ ꪎꪱꪥ (สาย), ไทขาว ꪎꪱꪥ, ไทแดง ꪎꪱꪥ, ไทใหญ่ သၢႆ (สาย), ไทใต้คง ᥔᥣᥭᥴ (ส๋าย), อ่ายตน ꩬႝ (สย์), พ่าเก ꩬႝ (สย์), อาหม 𑜏𑜩 (สย์), จ้วง sai, จ้วงแบบจั่วเจียง sai

/saːj˩˩˦/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่เป็นแนวหรือเส้นยาว

สายสะพาย 2 สาย

ทาง 3 สาย


ผืน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຜືນ (ผืน), ไทใหญ่ ၽိုၼ် (ผึน), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜃𑜫 (ผึน์)

/pʰɯːn˩˩˦/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่มีลักษณะเช่นนั้น

ผ้า 3 ผืน

เสื่อ 2 ผืน

แผ่นดินผืนนี้

ที่ดินผืนนั้น


หม้อ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmoːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᩴ᩶ (หมอํ้), ลาว ໝໍ້ (หมํ้), ไทลื้อ ᦖᦸᧉ (หม้อ̂), ไทดำ ꪢꪷ꫁ (หมํ้), ไทใหญ่ မေႃႈ (ม้อ̂), ไทใต้คง ᥛᥨᥝᥲ (โม้ว), พ่าเก မေႃ (มอ̂), อาหม 𑜉𑜦𑜡 (มอ̂), จ้วง moj, แสก ม̂อ

/mɔː˥˩/^((สัมผัส))

ใช้เรียกหม้อแปลงไฟฟ้าและหม้อไฟ


ม้วน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mwɯːnꟲ ร่วมเชื้อสายกับลาว ມ້ວນ (ม้วน); ร่วมรากกับ มวน

เรียกสิ่งของ เช่นผ้าหรือกระดาษที่ขดหรือพันห่อตัวอยู่

ผ้าม้วนหนึ่ง

กระดาษ 2 ม้วน


ตำแหน่ง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕຳແໜ່ງ (ตำแหน่ง), เขมร តំណែង (ตํแณง), แผลงมาจาก តែង (แตง), เขมรเหนือ ตัมแนญ

เรียกจำนวนตัวเลขหลังจุดทศนิยม ยกเว้นเลขศูนย์ที่ไม่มีตัวเลขอื่นตามหลัง

5.04 เรียกว่า ทศนิยม 2 ตำแหน่ง

6.108 เรียกว่า ทศนิยม 3 ตำแหน่ง

สิ่งที่บ่งระบุระดับความถูกต้องในการแสดงค่าของจำนวนจริงในรูปของทศนิยม

ทศนิยม 3 ตำแหน่ง หมายถึง ระดับความถูกต้องชนิดที่มีความคลาดเคลื่อนไม่เกิน 1 ใน 1,000


ฉบับ

จากเขมรกลาง ច្បាប្ប (จฺปาปฺป, “การประพฤติที่ถูกกำหนดไว้; คำสอน; ธรรมเนียม; ระเบียบวินัย; จรรยาบรรณ; กฎ; ข้อบังคับ; กฎหมาย”); เทียบเขมร ច្បាប់ (จฺบาบ̍)

/t͡ɕʰa˨˩.bap̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกหนังสือเล่มหรือหนังสือเป็นแผ่นที่ถือว่าเป็นหน่วยหนึ่ง ๆ

จดหมาย 3 ฉบับ

สลากกินแบ่ง 5 ฉบับ

หนังสือสัญญา 2 ฉบับ


ชั้น

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟanꟲ⁴; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩᩢ᩠᩶ᨶ (ชั้น), ลาว ຊັ້ນ (ซั้น), ไทลื้อ ᦋᧃᧉ (ชั้น) หรือ ᦶᦋᧃᧉ (แช้น), ไทใหญ่ ၸၼ်ႉ (จั๎น), อาหม 𑜋𑜃𑜫 (ฉน์)
ในอนุกรมวิธาน ยืมความหมายจากอังกฤษ class; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

/t͡ɕʰan˦˥/^((สัมผัส))

เรียกขั้นที่ลดหลั่นกันหรือซ้อนกัน

ฉัตร 5 ชั้น

บ้าน 2 ชั้น


ท่อน

เทียบอีสาน ต่อน, ลาว ຕ່ອນ (ต่อน), คำเมือง ᨲᩬ᩵ᩁ (ตอ่ร), เขิน ᨲᩬ᩵ᩁ (ตอ่ร, “ย่อย, เล็ก”), ไทลื้อ ᦎᦸᧃᧈ (ต่อ̂น), ไทดำ ꪔ꪿ꪮꪙ (ต่อน), จีนยุคกลาง段 (MC dwanH)

/tʰɔn˥˩/^((สัมผัส))

ลักษณนามเรียกสิ่งที่ตัดแบ่งหรือทอนออกเป็นท่อน ๆ

ฟืนท่อนหนึ่ง

ฟืน 2 ท่อน

เพลง 3 ท่อน


หน่วย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໜ່ວຍ (หน่วย), จ้วง ngveih (งวั่ย, “ผล, ลูก, เมล็ด”), จ้วงแบบจั่วเจียง ngvoiq (หง่วย) / voiq (หว่วย, “ผล, ลูก, เมล็ด”)

ใช้เรียกลูก, ผล

มะม่วง 3 หน่วย


ทบ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *dopᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ທົບ (ท็บ), ไทใหญ่ တူပ်ႉ (ตู๎ป), ไทใต้คง ᥖᥨᥙ (โตป)， ， จ้วงแบบจั่วเจียง toep，จ้วง doep

/tʰop̚˦˥/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่พับเข้ามาหรือเพิ่มเข้ามา

ผ้าทบหนึ่ง

ผ้า 2 ทบ


ริ้ว

เรียกสิ่งที่มีลักษณะเช่นนั้น เช่น เรียกปลาแห้งที่ผ่าเป็น 5 ริ้ว ว่า ปลา 5 ริ้ว หรือเรียกสั้น ๆ ว่า ปลาห้า


รอย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwuːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮอย, ลาว ຮອຍ (ฮอย), คำเมือง ᩁᩬ᩠ᨿ (รอย), เขิน ᩁᩭ (รอย), ไทลื้อ ᦣᦾ (ฮอ̂ย), ไทใหญ่ ႁွႆး (ห๊อ̂ย), ไทใต้คง ᥞᥩᥭᥰ (ห๊อ̂ย), อาหม 𑜍𑜨𑜩 (รอ̂ย์), จ้วง riz/soiz, จ้วงแบบจั่วเจียง roiz

/rɔːj˧/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่เป็นรอย

พระบาท 4 รอย

มีรอยต่อ 3 รอย


ยวง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍວງ (ยวง), คำเมือง ᨿ᩠ᩅᨦ (ยวง), เขิน ᨿ᩠ᩅᨦ (ยวง), ไทลื้อ ᦷᦍᧂ (โยง), ไทใหญ่ ယူင်း (ยู๊ง)

เรียกเนื้อในของขนุน

ขนุนยวงหนึ่ง

ขนุน 2 ยวง


หลอด

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɔːtᴰᴸ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰlwuːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩖᩬᨯ (หลอด), เขิน ᩉᩖᩬᨯ (หลอด), ลาว ຫຼອດ (หลอด), ไทลื้อ ᦜᦸᧆᧈ (หล่อ̂ด), ไทขาว ꪨꪮꪒ, ไทใหญ่ လွတ်ႇ (ล่อ̂ต), จ้วง lwt

/lɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่มีลักษณะเช่นนั้น

ยาฉีด 3 หลอด


ด้าม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗaːmꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨯ᩶ᩣ᩠ᨾ (ด้าม), เขิน ᨯ᩶ᩣ᩠ᨾ (ด้าม), ลาว ດ້າມ (ด้าม), ไทลื้อ ᦡᦱᧄᧉ (ด้าม), ไทดำ ꪒꪾ꫁ (ด้ำ), ไทขาว ꪒꪝꪾꫂ, ไทใหญ่ လၢမ်ႈ (ล้าม), จ้วงแบบจั่วเจียง ndamj

เรียกของบางอย่างที่มีลักษณะเช่นนั้น

ปากกาด้ามหนึ่ง

ปากกา 2 ด้าม

ไม้กวาด 1 ด้าม


ซี่

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siːꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩈᩦ᩶ (สี้), ไทดำ ꪏꪲ꪿ (ซิ่), ไทลื้อ ᦉᦲᧉ (สี้), ไทใหญ่ သီႈ (สี้), ไทใต้คง ᥔᥤᥲ (สี้), พ่าเก ꩬီ (สี), อาหม 𑜏𑜣 (สี)

/siː˥˩/^((สัมผัส))

เรียกของเช่นนั้น

ฟันซี่หนึ่ง

ฟัน 2 ซี่


ขุม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.kumᴬ, จากจีนยุคกลาง坎 (MC khomX); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ขุม, ลาว ຂຸມ (ขุม), ไทใหญ่ ၶုမ် (ขุม), ไทดำ ꪄꪴꪣ (ฃุม), ไทใต้คง ᥑᥧᥛᥴ (ฃู๋ม), อาหม 𑜁𑜤𑜪 (ขุํ), จ้วง gumz, จ้วงแบบจั่วเจียง kumq

/kʰum˩˩˦/^((สัมผัส))

ใช้เรียกหน่วยที่ต่อรองกันในการพนันคราวหนึ่ง ๆ เช่น 5 เอา 1 เป็นหน่วยหนึ่ง เรียกว่า ขุมหนึ่ง


ศรี

ยืมมาจากเขมรกลาง ស្រី (สฺรี), ស្រីយ (สฺรีย), ស្រិយ (สฺริย), ឝ្រី (ศฺรี), ឝ្រិ (ศฺริ), ឝ្រីយ (ศฺรีย, “ผู้หญิง”), จากสันสกฤต स्त्री (สฺตฺรี, “ผู้หญิง; ภรรยา”)

สรี
สรีย
สรีย์

/siː˩˩˦/^((สัมผัส))

พระปิตุราชมาตุรงค์ทรงพระสรวลเห็นสมควรคู่ครองกันสองศรี


บาน

ใช้เรียกของเช่นนั้น

กระจกบานหนึ่ง

หน้าต่าง 2 บาน


ต่อ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕໍ່ (ตํ่), คำเมือง ᨲᩬᩴ᩵ (ตอํ่), ไทลื้อ ᦎᦸᧈ (ต่อ̂), ไทดำ ꪔꪷ꪿ (ตํ่), ไทใหญ่ တေႃႇ (ต่อ̂)

/tɔː˨˩/^((สัมผัส))

เท่าตัว, เท่าทุน

กิน 2 ต่อ

ใช้ 2 ต่อ

ขึ้นรถ 2 ต่อ


เทียบ

ยืมมาจากแคะ 帖 (thiap, “บัตรเชิญ, ประกาศ”); เทียบจ้วง diep (เตียบ, “เทียบ (ยา)”), จ้วงแบบจั่วเจียง tiep (เทียบ, “เทียบ (ยา)”)

/tʰia̯p̚˥˩/^((สัมผัส))

เรียกยาจีนที่จัดเป็นชุด

ยาเทียบหนึ่ง

ยา 2 เทียบ


ต้น

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tonꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩫ᩠᩶ᨶ (ต็้น), เขิน ᨲᩫ᩠᩶ᨶ (ต็้น), ลาว ຕົ້ນ (ต็้น), ไทลื้อ ᦎᦳᧃᧉ (ตุ้น), ไทใหญ่ တူၼ်ႈ (ตู้น), ไทใต้คง ᥖᥨᥢᥲ (โต้น), พ่าเก တုꩫ် (ตุน์), อาหม 𑜄𑜤𑜃𑜫 (ตุน์)

ใช้กับต้นไม้หรือเสา

มะม่วงต้นหนึ่ง

ผักชี 2 ต้น


หาง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *trwɤːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩣ᩠ᨦ (หาง), ลาว ຫາງ (หาง), ไทลื้อ ᦠᦱᧂ (หาง), ไทดำ ꪬꪱꪉ (หาง), ไทใหญ่ ႁၢင် (หาง), อาหม 𑜍𑜂𑜫 (รง์), แสก หร่วง, จ้วง rieng, จ้วงแบบจั่วเจียง hang หรือ tang

/haːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เรียกปลาช่อนตากแห้ง

ปลาช่อนหางหนึ่ง

ปลาช่อน 2 หาง


ตั้ง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩢ᩠᩶ᨦ (ตั้ง), ลาว ຕັ້ງ (ตั้ง), ไทลื้อ ᦎᧂᧉ (ตั้ง), ไทใหญ่ တင်ႈ (ตั้ง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วง daengj

/taŋ˥˩/^((สัมผัส))

เรียกของที่วางซ้อนกันมาก ๆ

หนังสือตั้งหนึ่ง

หนังสือ 2 ตั้ง


ราย

ยืมมาจากเขมร រាយ (ราย, “ราย”)

ใช้แก่สิ่งที่มีลักษณะเช่นนั้น

อุบัติเหตุ 3 ราย

เขามีลูกหนี้หลายราย


โหล

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໂຫຼ (โหล)

/loː˩˩˦/^((สัมผัส))

บอกจำนวนนับหน่วยละ 12

ดินสอโหลหนึ่ง

ปากกา 2 โหล


หยด

ใช้เรียกสิ่งที่ไหลหลุดออกมาเช่นนั้น

น้ำหยดหนึ่ง

น้ำหมึก 2 หยด


เลน

ยืมมาจากอังกฤษ lane

ใช้เรียกช่องทางที่กำหนดให้รถวิ่งในถนน

ถนน 4 เลน


เรียง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮຽງ (ฮยง), อีสาน เฮียง, คำเมือง ᩁ᩠ᨿᨦ (รยง), เขิน ᩁ᩠ᨿᨦ (รยง), ไทลื้อ ᦵᦣᧂ (เฮง); เทียบเขมร រៀង (เรียง, “เรียง”)

ลักษณนามเรียกพลูที่เอามาเรียงซ้อนกันประมาณ 7–8 ใบ

พลูเรียงหนึ่ง

พลู 2 เรียง


คัมภีร์

ร่วมเชื้อสายกับเขมร គម្ពីរ (คมฺพีร)

เรียกหนังสือตำราเหล่านี้

คัมภีร์หนึ่ง

คัมภีร์โหราศาสตร์ 2 คัมภีร์


ปั้น

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *panꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับปักษ์ใต้ ปั้น (“ปั้น; บีบ”), อีสาน ปั้น, ลาว ປັ້ນ (ปั้น), คำเมือง ᨸᩢ᩠᩶ᨶ (ปั้น), เขิน ᨸᩢ᩠᩶ᨶ (ปั้น), ไทลื้อ ᦔᧃᧉ (ปั้น), ไทดำ ꪜ꫁ꪽ (ปั้น), ไทใหญ่ ပၼ်ႈ (ปั้น, “จับ; บีบ”), ไทใต้คง ᥙᥢᥲ (ปั้น), พ่าเก ပꩫ် (ปน์), อาหม 𑜆𑜃𑜫 (ปน์, “จับ; บีบ”), จ้วง baenj (ปั๊น), จ้วงแบบจั่วเจียง baenj (ปั้น)

เรียกสิ่งที่ปั้นเป็นก้อน ๆ

ข้าวเหนียว 3 ปั้น


แหนบ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰnɛːpᴰ¹ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨶᩯᨷ (แหนบ), เขิน ᩉ᩠ᨶᩯᨷ (แหนบ), ลาว ແໜບ (แหนบ), ไทลื้อ ᦶᦐᧇᧈ (แหน่บ), ไทใหญ่ ၼႅပ်ႇ (แน่ป), ไทใต้คง ᥘᥦᥙᥱ (แล่ป), พ่าเก ꩫိပ် (นิป์), อาหม *𑜃𑜢𑜆𑜫 (*นิป์); เทียบภาษาจ้วง nep (แนบ)

/nɛːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกของบางอย่างเช่นซองธูปหรือใบตองที่พับ

ธูปแหนบหนึ่ง

ใบตอง 2 แหนบ


ซอย

/sɔːj˧/^((สัมผัส))

เรียกถนนหรือทางที่แยกจากถนนใหญ่

ถนนสายนี้มีหลายซอย


บ้อง

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ บั้ง และ ปล้อง

/bɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

เรียกการสูบกัญชาหมดครั้งหนึ่งว่า บ้องหนึ่ง


เม็ด

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾᩮᩢ᩠ᨯ (เมัด), ลาว ເມັດ (เมัด), ไทลื้อ ᦵᦙᧆ (เมด), ไทดำ ꪣꪲꪒ (มิด), ไทใหญ่ မဵတ်ႉ (เม๎ต); ร่วมรากกับ เมล็ด and เล็ด

เรียกของที่เป็นก้อนเป็นตุ่มเล็ก ๆ

กรวดเม็ดหนึ่ง

ถั่ว 2 เม็ด


องค์

ยืมมาจากสันสกฤต अङ्ग (องฺค, “ส่วน”) หรือบาลี องฺค (“ส่วน”)

/ʔoŋ˧/^((สัมผัส))

ในราชาศัพท์ใช้เป็นลักษณนามเรียกอวัยวะ สิ่งของ หรือคำพูด เป็นต้น ของกษัตริย์หรือเจ้านาย

พระทนต์ 1 องค์

พระสุพรรณภาชน์ 1 องค์

ภาชนะทองคำ 1 ชุด

พระศรี 1 องค์

พระที่นั่ง 1 องค์

พระบรมราโชวาท 2 องค์

ลักษณนามใช้เรียกสิ่งที่เคารพบูชาบางอย่างในทางศาสนา

พระพุทธรูป 1 องค์

พระเจดีย์ 2 องค์

ลักษณนามใช้เรียกภิกษุสามเณร

ภิกษุ 1 องค์


สำรับ

ของหรือคนที่รวมกันเข้าได้ไม่ผิดหมู่ผิดพวก เป็นชุดเป็นวงเป็นต้น

ไพ่ 2 สำรับ

พระพิธีธรรม 1 สำรับ มี 4 รูป

นักสวดคฤหัสถ์ 1 สำรับ มี 4 คน


เหล้ม

รูปเลิกใช้ของ เล่ม


แฉก

/t͡ɕʰɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่มีลักษณะเป็นแฉก ๆ

ใบมะละกอมี 5 แฉก

รูป 3 แฉก


หอบ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫອບ (หอบ), ไทใหญ่ ႁွပ်ႇ (ห่อ̂ป), อาหม 𑜍𑜨𑜆𑜫 (รอ̂ป์), จ้วง rop, จ้วงแบบจั่วเจียง hop (หอบ), แสก โร̄บ

/hɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ปริมาณของฟืนหรือผักหญ้าเป็นต้นที่พอ 2 แขนรวบได้ เรียกว่า หอบหนึ่ง


ท่าน

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ท่าน, ลาว ທ່ານ (ท่าน), คำเมือง ᨴ᩵ᩤ᩠ᨶ (ท่าน), เขิน ᨴ᩵ᩤ᩠ᨶ (ท่าน), ไทลื้อ ᦑᦱᧃᧈ (ท่าน), ไทดำ ꪕ꪿ꪱꪙ (ตฺ่าน); เทียบอาหม 𑜄𑜃𑜫 (ตน์, “ผู้อื่น”)

/tʰaːn˥˩/^((สัมผัส))

ใช้เรียกคนที่พูดถึงด้วยความเคารพ

มีผู้เข้าร่วมอบรมจำนวน 30 ท่าน


ฉาก

เทียบเขมร ឆាក (ฉาก); ร่วมเชื้อสายกับลาว ສາກ (สาก)

/t͡ɕʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกตอนย่อยของละครในองก์หนึ่ง ๆ หรือตอนหนึ่งของละครที่เปิดม่านหน้าเวทีครั้งหนึ่ง ๆ

ละคร 3 ฉาก


กรึ๊บ

เลียนเสียงธรรมชาติ

/krɯp̚˦˥/^((สัมผัส))

เรียกการดื่มเหล้าอึกหนึ่ง ๆ อย่างรวดเร็ว

พอเขาได้เหล้าสักกรึ๊บสองกรึ๊บก็อารมณ์ดี

เขาดื่มเหล้าวันละ 2 กรึ๊บก่อนกินข้าว


เข็ด

/kʰet̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกด้ายหรือไหมหลาย ๆ ไจรวมกัน


ไขว่

เรียกแผ่นกระดาษที่รองรับแผ่นทองคำเปลวสี่เหลี่ยมเล็ก ๆ จำนวน 20 แผ่น ว่า 1 ไขว่


สำเนา

เรียกจำนวนแผ่นหรือชุดที่ผลิตซ้ำจากต้นแบบหรือต้นฉบับ


ชุด

/t͡ɕʰut̚˦˥/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่กล่าวมาข้างต้น

เสื้อผ้าชุดหนึ่ง

คณะกรรมการชุดหนึ่ง

การแสดง 2 ชุด


ขอน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂອນ (ขอน), ไทดำ ꪄꪮꪙ (ฃอน)

/kʰɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ลักษณนามเรียกข้างหนึ่งของกำไลที่เป็นคู่

กำไลขอนหนึ่ง

ลักษณนามของสังข์

สังข์ขอนหนึ่ง

สังข์ ๒ ขอน

ลักษณนามของไพ่ตองว่า สำรับหนึ่งหรือชุดหนึ่งมี ๒ ขอน


มื้อ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mwɯ:ꟲ (“วัน”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มื้อ, ลาว ມື້ (มื้), คำเมือง ᨾᩨ᩶ (มื้), เขิน ᨾᩨ᩶ (มื้), ไทลื้อ ᦙᦹᧉ (มื้), ไทดำ ꪣꪳ꫁ (มึ้), ไทขาว ꪝꪳꫂ, ไทใหญ่ မိုဝ်ႉ (มึ๎ว), แสก มือ, จ้วง fwx (ฟื้อ)

/mɯː˦˥/^((สัมผัส))

กินยาวันละ 2 มื้อ


เล่ม

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩖᩮ᩶ᨾ (เหล้ม), ลาว ເຫຼັ້ມ (เหลั้ม), ไทลื้อ ᦜᦲᧄᧉ (หลี้ม), ไทใหญ่ လိမ်ႈ (ลิ้ม), อาหม 𑜎𑜢𑜉𑜫 (ลิม์, “ลูกศร”); เป็นไปได้ว่าร่วมรากกับ ลิ่ม

เรียกสิ่งของที่มีลักษณะยาวเรียวอย่างหอก ดาบ มีด เข็ม

ดาบ 2 เล่ม

เรียกเกวียนหรือสมุดหนังสือ

เกวียน 1 เล่ม

หนังสือ 2 เล่ม


รวง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɯːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮวง, ลาว ຮວງ (ฮวง), คำเมือง ᩁ᩠ᩅᨦ (รวง), เขิน ᩁ᩠ᩅᨦ (รวง), ไทลื้อ ᦷᦣᧂ (โฮง), ไทดำ ꪭꪺꪉ (ฮัวง), ไทใหญ่ ႁူင်း (หู๊ง), ไทใต้คง ᥞᥨᥒᥰ (โห๊ง), อาหม 𑜍𑜤𑜂𑜫 (รุง์, “ฟ่อนข้าว”), จ้วงแบบหนง rongz, จ้วงแบบจั่วเจียง ruengz

เรียกช่อของข้าว

ข้าวรวงหนึ่ง

ข้าว 2 รวง


นัด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ນັດ (นัด), คำเมือง ᨶᩢ᩠ᨯ (นัด), เขิน ᨶᩢ᩠ᨯ (นัด), ไทดำ ꪙꪰꪒ (นัด)

ลักษณนามเรียกการกำหนดประชุมครั้งหนึ่ง ๆ

ขาดประชุม 3 นัด


นัด

อาจกร่อนมาจากสินาด

ลักษณนามเรียกกระสุนปืนทั้งที่ยังมิได้ยิงและที่ได้ยิงออกไปแล้ว

กระสุน 3 นัด ยิงสลุต 21 นัด


ค้อร์ส

ยืมมาจากอังกฤษ course

/kʰɔːt̚˦˥/^((สัมผัส))

/kʰɔːs˦˥/^((สัมผัส))

เรียกรายวิชาหนึ่ง ๆ

เขาเรียนภาษาญี่ปุ่นมา 3 ค้อร์สแล้ว


ประการ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रकार (ปฺรการ); เทียบบาลี ปการ

บัญญัติ 10 ประการ

หากมีข้อบกพร่องผิดพลาดประการใด ขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย


จาน

เทียบจีน盞／盏 (zhǎn); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈານ (จาน), เขมร ចាន (จาน)

/t͡ɕaːn˧/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งของที่บรรจุอยู่ในจาน

ข้าวจานหนึ่ง

ข้าว 2 จาน


โขลง

ยืมมาจากเขมร ខ្លោង (ขฺโลง, “หัวหน้า; ผู้นำ; จ่าฝูง”) (ในคำว่า មេខ្លោង (เมขฺโลง, “ช้างตัวเมียที่เป็นจ่าฝูง”))

/kʰloːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ฝูง (ใช้เฉพาะช้าง)


จีบ

เทียบจีนยุคกลาง摺 (MC tsyep); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈີບ (จีบ), คำเมือง ᨧᩦ᩠ᨷ (จีบ), เขิน ᨧᩦ᩠ᨷ (จีบ),1 ไทลื้อ ᦈᦲᧇᧈ (จี่บ), ไทขาว ꪊꪲꪚ, จ้วงแบบจั่วเจียง zip (จีบ-พับ)

/t͡ɕiːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกพลูที่ม้วนพันใยฝ้ายแล้ว

พลูจีบหนึ่ง

พลู 2 จีบ


ฝา

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hwaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฝา, ลาว ຝາ (ฝา), คำเมือง ᨺᩣ (ฝา), เขิน ᨺᩣ (ฝา), ไทลื้อ ᦚᦱ (ฝา), ไทดำ ꪠꪱ (ฝา), ไทขาว ꪠꪱ, ไทใหญ่ ၽႃ (ผา), ไทใต้คง ᥜᥣᥴ (ฝ๋า), อาหม 𑜇𑜡 (ผา) หรือ 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า), จ้วงแบบจั่วเจียง pa, จ้วง fa

/faː˩˩˦/^((สัมผัส))

ใช้เป็นลักษณนาม

ขนมถ้วยฝาหนึ่ง

ขนมถ้วย ๒ ฝา


ตลบ

เดินเสียหลายตลบ


ปอย

/pɔːj˧/^((สัมผัส))

เรียกกระจุกหรือกลุ่มก้อนของสิ่งเช่นนั้น

ผมปอยหนึ่ง

ผม 2 ปอย


ปึก

เทียบกับ จ้วง baek (ปัก "แผ่น ก้อน")

/pɯk̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่จับเกาะรวมกันแน่นเช่นนั้น

นํ้าตาล 3 ปึก


แผล็บ

/pʰlɛp̚˨˩/^((สัมผัส))

ใช้เรียกชั่วเวลานิดเดียว

เด็กคนนี้ขี้เกียจจริง ๆ ทำงานแผล็บ ๒ แผล็บ ก็เลิกเสียแล้ว


โดส

ยืมมาจากอังกฤษ dose

ปริมาณของยากินหรือยาฉีดที่ให้ต่อครั้ง


คูหา

ยืมมาจากสันสกฤต गुहा (คุหา)

/kʰuː˧.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

ลักษณนามเรียกสิ่งก่อสร้างเช่นนั้น

ตึกแถวนี้มี ๑๐ คูหา