กระพือ

/kra˨˩.pʰɯː˧/^((สัมผัส))

เอาสิ่งที่เป็นผืนแผ่นบาง ๆ โบกขึ้นลง

พัดหรือโบกด้วยอาการเช่นนั้น

โดยปริยายหมายถึงแพร่กระจาย

ข่าวนี้กระพือไปอย่างรวดเร็ว


กระพุ้ง

ส่วนที่ป่องออกมา เช่น กระพุ้งแก้ม


กระพุ่ม

ลักษณะของสิ่งที่เป็นพุ่มยอดแหลมอย่างดอกบัวตูม

ดอกพวงเผล็ดช่อ กระพุ่มห่อเกสร สลอนบุษบาบาน (ลอ)

สองถันกระพุ่มกาญ- จนแมนมาเลขา (อนิรุทธ์)


กระเพาะ

maag

อวัยวะภายในของคนและสัตว์ รูปเป็นถุง

mage

ฟรีเชียตะวันตก

อวัยวะภายในของคนและสัตว์ รูปเป็นถุง

ກະເພາະ

อวัยวะภายในของคนและสัตว์ รูปเป็นถุง

estómago

อวัยวะภายในของคนและสัตว์ รูปเป็นถุง

stomach

อวัยวะภายในของคนและสัตว์ รูปเป็นถุง

/kra˨˩.pʰɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

อวัยวะภายในของคนและสัตว์ รูปเป็นถุง คือ กระเพาะอาหาร และกระเพาะปัสสาวะ

ภาชนะสานสำหรับตวงข้าว มีอัตราจุ 4 กระผีก


กระเพิง

/kra˨˩.pʰɤːŋ˧/^((สัมผัส))

บ้างก็เป็นกระพักกระเพิงกระพังพุ


กระเพื่อม

อาการของสิ่งเหลวหรือนุ่มที่ไหวขึ้น ๆ ลง ๆ

น้ำกระเพื่อม


กระมล

แผลงมาจาก กมล


กระมอมกระแมม

ความกระมอมกระแมม (noun-from-adj)

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

กฺระ-ม็อม-กฺระ-แม็ม

มอมแมม, เลอะเทอะเปรอะเปื้อน, สกปรก


กระมัง

คำแสดงความไม่แน่ใจ, คำแสดงความคาดคะเน, (ใช้ไว้ท้ายประโยค), ในบทกลอนใช้ว่า กระหมั่ง ก็มี

เป็นเช่นนี้กระมัง


กระมัง

ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Puntioplites proctozysron (Bleeker) ในวงศ์ Cyprinidae รูปร่างคล้ายปลาตะเพียน มีกระดูกครีบก้นใหญ่แข็งและเป็นหยัก ครีบหลังมีขนาดใหญ่ พื้นลำตัวเป็นสีขาว ขนาดยาวได้ถึง 25 เซนติเมตร, เหลี่ยม ก็เรียก


กระมิดกระเมี้ยน

อาการหลบๆ ซ่อนๆ ลับๆ ล่อๆ


กระย่อน

แผลงมาจาก ขย้อน

ขย้อน คือ อาการขยับขึ้นขยับลง, กระหย่อน ก็ใช้

ยวบยาบ, แกว่ง

ลมไกวกิ่งกลฟ้อนก็กระย่อนอยู่ยานโยน

ยกค้อนกระย่อนดูบริพาร


กระยา

ยืมมาจากเขมรเก่า ក្រយា (กฺรยา), ក្រាយា (กฺรายา), ក្រ្យា (กฺรฺยา), เป็นไปได้ว่ามาจากสันสกฤต क्रयणक (กฺรยณก, “ของซื้อ”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ក្រយា (กฺรยา)

เครื่อง, สิ่งของ, เครื่องกิน

เทียนธูปแลประทีปชวาลา เครื่องโภชนกระยา สังเวยประดับทุกพรรณ


กระยาทาน

เครื่องบริจาค


กระยาเลย

ต่าง ๆ, ปะปนกัน, (ใช้แก่ต้นไม้มีแก่น แต่ไม่รวมไม้สัก)

ไม้กระยาเลยแปรรูป


กระยาสารท

กระยา + สารท

ขนมทำด้วยถั่วงาและข้าวเม่าข้าวตอกกวนกับน้ำตาล แต่เดิมนิยมทำเฉพาะในเทศกาลสารท


กระยาหาร

การหลอมคำ ของ กระยา + อาหาร

เครื่องกินมีอาหารคาวอาหารหวาน


กระยาจก

แผลงมาจาก ยาจก, จากบาลี ยาจก (“ผู้ขอ”)

ยาจก, คนขอทาน

ตัวอ้ายพราหมณ์เถ้ากระยาจก


กระยิ้มกระย่อง

แผลงมาจาก ยิ้มย่อง

การกระยิ้มกระย่อง (abstract-noun)

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

กฺระ-ยิ้ม-กฺระ-ย็่อง

ยิ้มด้วยความอิ่มใจ


กระยืดกระยาด

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-ยืด-กฺระ-ยาด

/kra˨˩.jɯːt̚˥˩.kra˨˩.jaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ยืดยาด, เสียเวลานาน, ช้า, ไม่ฉับไว


กระเรียน

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากเขมรเก่า ក្រ្យេល៑ (กฺรฺเยลฺ) หรือเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ក្រ្យល៑ (กฺรฺยลฺ), ក្រ្យាល៑ (กฺรฺยาลฺ), កយ៌្យល៑ (กรฺยฺยลฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ក្រៀល (กฺเรียล)

(นก~) ชื่อนกขนาดใหญ่ชนิด Grus antigone (Linn.) ในวงศ์ Gruidae ขนลำตัวสีเทา หนังหัวและต้นคอสีแดง คอยาว ขายาว ปีกกว้าง หางกว้างและสั้น เวลาบินคอเหยียดตรง หากินตามที่ราบลุ่ม กินพืช แมลง และสัตว์ขนาดเล็ก


กระลอม

ภาชนะสานด้วยหวาย รูปแบน มีฝาเชิง


กระลัมพร

โทษใหญ่, ความฉิบหาย


กระลำพัก

ส่วนของเนื้อไม้ มีสีดำ


กระลี

ยืมมาจากสันสกฤต कलि (กลิ) หรือบาลี กลิ

รูปแบบอื่นของ กลี (“สิ่งร้าย; โทษ”)


กระวน

วนเวียน วุ่น หวน


กระวาน

ยืมมาจากเขมร ក្រវាញ (กฺรวาญ)

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Amomum testaceum Ridl. ในวงศ์ Zingiberaceae ชอบขึ้นในป่าดิบชื้นตามภูมิประเทศที่เป็นเขาทางจันทบุรีและตราด ผลค่อนข้างกลม สีนวล มี 3 พู มีกลิ่นหอมฉุน ใช้ปรุงอาหารและทำยา ชื่อเรียกอื่น เช่น กระวานไทย, กระวานขาว, กระวานจันท์, กระวานโพธิสัตว์ เป็นต้น

ชื่อเรียกใบของไม้ต้นชนิด Laurus nobilis L. ในวงศ์ Lauraceae กลิ่นคล้ายกระวาน ใช้เป็นเครื่องเทศและแต่งกลิ่นยา


กระวาน

ชื่อนกชนิดหนึ่ง

กระวานกระแวนแกลนกลัว


กระวาย

คำกริยาวิเศษณ์


กระวิน

ห่วงที่เกี่ยวกันสำหรับโยงสัปคับช้าง


กระเวน

รูปแบบอื่นของ ตระเวน


กระเวน

ชื่อนกชนิดหนึ่ง

กระเวนวังนัวกระเวนดง ช่างทองลงจับทองยั้ว


กระษัตริย์

แผลงมาจาก กษัตริย์


กระษาปณ์

ยืมมาจากสันสกฤต कार्षापण (การฺษาปณ)

รูปแบบอื่นของ กษาปณ์


กระษิร

ยืมมาจากสันสกฤต क्षीर (กฺษีร)

รูปแบบอื่นของ กษีระ


กระสง

(ปลา~) ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Channa lucius (Cuvier) ในวงศ์ Channidae รูปร่างคล้ายปลาช่อนซึ่งอยู่ในวงศ์เดียวกัน แต่หัวแหลมกว่าและแอ่นงอนขึ้นเล็กน้อย มีลายพาดขวางลำตัวข้างละ 7-12 แถบ ทุกครีบมีจุดประหรือริ้วสีดำ ขนาดยาวได้ถึง 40 เซนติเมตร


กระสวน

อาจร่วมเชื้อสายกับลาว ກະສວນ (กะสวน, “ส่วน”)

แบบตัวอย่างสำหรับทำของจริง


กระสวย

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กระสวย หรือ สวย, ลาว ກະສວຍ (กะสวย) หรือ ສວຍ (สวย), คำเมือง ᩈ᩠ᩅ᩠ᨿ (สวย), ไทลื้อ ᦉᦽ (โสย)

ກະສວຍ

ที่บรรจุด้าย

ສວຍ

ที่บรรจุด้าย

shuttle

ที่บรรจุด้าย

ที่บรรจุด้ายสำหรับเย็บหรือทอผ้า


กระสัง

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Piperomia pellucida (L.) Humb. Bonpl. et Kunth ในวงศ์ Piperaceae ขึ้นอยู่ทั่วไปตามที่ชื้น ลำต้นอวบน้ำ


กระสัง

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดบุรีรัมย์


กระสัง

ชื่อนกชนิดหนึ่ง

กระสังกระสาสาว กระสันจับกระลับดู


กระสา

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากโปรตุเกส garça; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ក្រសារ (กฺรสาร)

ชื่อนกขนาดใหญ่หลายชนิดในวงศ์ Ciconiidae ปากหนาแบนข้าง ยาว ปลายแหลมตรง คอและขายาว เวลาบินคอเหยียดตรง ทำรังด้วยกิ่งไม้อยู่บนยอดไม้สูง กินปลาและสัตว์น้ำขนาดเล็ก ในประเทศไทยมีหลายชนิด เช่น กระสาคอขาว [Ciconia episcopus (Boddaert)] กระสาคอดำ [Ephippiorhynchus asiaticus (Latham)]

ชื่อนกยางขนาดใหญ่ในวงศ์ Ardeidae ปากยาว ปลายแหลม ฤดูผสมพันธุ์เพศผู้มีขนยาวบริเวณท้ายทอย 2 เส้น คอยาว เวลาบินคอโค้งงอ ขายาว เล็บของนิ้วกลางที่หันไปข้างหน้าหยักคล้ายซี่หวี ทำรังด้วยกิ่งไม้บนยอดไม้สูงปานกลาง กินปลาและสัตว์น้ำ ในประเทศไทยมี 3 ชนิด คือ กระสานวล (Ardea cinerea Linn.) กระสาแดง (A. purpurea Linn.) และกระสาใหญ่ (A. sumatrana Raffles)


กระสา

แผลงมาจาก สา (“ชื่อต้นไม้”)

paper mulberry

ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ

mûrier à papier

ภาษาฝรั่งเศส|ฝรั่งเศส

Papiermaulbeerbaum

ภาษาเยอรมัน|เยอรมัน

gelso da carta

ภาษาอิตาลี|อิตาลี

morera del papel

ภาษาสเปน|สเปน

dướng

ภาษาเวียดนาม|เวียดนาม

ชื่อไม้ต้นขนาดกลางชนิด Broussonetia papyrifera (L.) Vent. ในวงศ์ Moraceae ชอบขึ้นในที่ชื้นแฉะตามริมแม่น้ำลำคลอง ใบเท่าฝ่ามือหรือใหญ่กว่านั้นบ้าง รูปไข่ปลายแหลม ขอบใบเป็นจัก ๆ หรือเว้าเป็น 3 แฉก มีขนทั้ง 2 ด้าน เปลือกใช้ทำกระดาษได้ (เรียก กระดาษสา)


กระสา

แผลงมาจาก สา (“ชื่องู”)

คำพ้องความของ สา

งูไซงูกระสา (ไตรภูมิพระร่วง)


กระสานติ์

กรสานต์
ความกระสานติ์ (noun-from-adj)


กระสาย

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากทมิฬ கஷாயம் (กษายมฺ), จากสันสกฤต कषाय (กษาย)

เครื่องแทรกยา เช่น น้ำเหล้า


กระสุน

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย kesul (เกอซุล)

เครื่องยิงมีสายโก่ง ยิงด้วยลูกดินปั้นกลม

ลูกปืน, ลูกกระสุน, ลูกกระสุนปืน

สมรรถภาพทางเพศ

อายุยังไม่ถึง 60 เลย หมดกระสุนเสียแล้ว

เงินสำหรับซื้อเสียงจากผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง

เขาถูกกล่าวหาว่าที่ได้รับคะแนนเสียงมากขนาดนี้ เพราะกระแสพรรคดี และกระสุนก็หนาด้วย

เงินจำนวนมากสำหรับใช้ในกิจการต่าง ๆ

พอเจ้าของทีมฟุตบอลเห็นว่าทีมจะตกชั้น ก็เร่งเติมกระสุนเพื่อปรับปรุงทีม


กระเส็นกระสาย

เศษเล็กเศษน้อย


กระเส่า

สั่นเครือและเบา


กระเสาะกระแสะ

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-เสาะ-กฺระ-แสะ

/kra˨˩.sɔʔ˨˩.kra˨˩.sɛʔ˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่ป่วยอยู่บ่อย ๆ, เสาะแสะ ก็ว่า


กระเสือกกระสน

การกระเสือกกระสน (abstract-noun)

กฺระ-เสือก-กฺระ-สน

/kra˨˩.sɯa̯k̚˨˩.kra˨˩.son˩˩˦/^((สัมผัส))

ดิ้นรนเพื่อให้พ้นทุกข์


กระแส

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ខ្សេ (ขฺเส), ក្សេ (กฺเส) หรือ ក្ឞេ (กฺเษ, “เชือก, เส้น”), แผลงมาจาก *សេ (*เส); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກະແສ (กะแส), เขมร ខ្សែ (ขฺแส, “สาย, เส้น”)

/kra˨˩.sɛː˩˩˦/^((สัมผัส))

น้ำหรือลมที่ไหลหรือพัดเรื่อยไปไม่ขาดสาย

เส้น, สาย, แนว, ทาง

ความนิยมเรื่องใดเรื่องหนึ่งในช่วงเวลาหนึ่ง

ดารามักทำธุรกิจตามกระแส


กระหน่ำ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง naemq (หน่ำ-ฝนตกกระหน่ำ)

ซ้ำ ๆ ลงอย่างหนัก


กระหมวด

เทียบเขมร ក្របួច (กฺรบัวจ), ក្បួច (กฺบัวจ)

บิดม้วนแล้วขอดให้เป็นปม


กระหม่อม

จาก ขม่อม; ร่วมเชื้อสายกับจ้วง momq (หม่อม, “ขม่อม”), จ้วงแบบจั่วเจียง momq (หม่อม, “ขม่อม”)

กฺระ-หฺม็่อม

ส่วนสูงสุดของศีรษะตอนกลาง


กระหม่อม

กระผม

อรรถาภิธาน:ฉัน

กระหม่อม

อรรถาภิธาน:ฉัน

กระหม่อมฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

กรู

อรรถาภิธาน:ฉัน

กัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

กู

อรรถาภิธาน:ฉัน

เกล้าฯ

อรรถาภิธาน:ฉัน

เกล้ากระผม

อรรถาภิธาน:ฉัน

เกล้ากระหม่อม

อรรถาภิธาน:ฉัน

เกล้ากระหม่อมฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ขยม

อรรถาภิธาน:ฉัน

ขยุม

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้อย

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าฯ

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าน้อย

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าพเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าพระพุทธเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าวรพุทธเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ฃ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ฃ้าพเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

เค้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ฉาน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ชั้น

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดนุ

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดนู

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดำนู

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดิฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดีฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดีฉาน

อรรถาภิธาน:ฉัน

เดี๊ยน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตนเอง

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตนุ

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตัว

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตัวเอง

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตู

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตูข้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

นี่

อรรถาภิธาน:ฉัน

เปิ้น

อรรถาภิธาน:ฉัน

ผม

อรรถาภิธาน:ฉัน

ม่อน

อรรถาภิธาน:ฉัน

รูป

อรรถาภิธาน:ฉัน

เรา

อรรถาภิธาน:ฉัน

เรียม

อรรถาภิธาน:ฉัน

ลูกช้าง

อรรถาภิธาน:ฉัน

หนู

อรรถาภิธาน:ฉัน

หม่อมฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

อ้าย

อรรถาภิธาน:ฉัน

อัญขยม

อรรถาภิธาน:ฉัน

อั๊ว

อรรถาภิธาน:ฉัน

อั๊วะ

อรรถาภิธาน:ฉัน

อาตม

อรรถาภิธาน:ฉัน

อาตม์

อรรถาภิธาน:ฉัน

อาตมภาพ

อรรถาภิธาน:ฉัน

อาตมา

อรรถาภิธาน:ฉัน

อิฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

อีฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

กฺระ-หฺม็่อม

คำสรรพนามบุรุษที่ 1 ใช้แทนชื่อผู้พูดเพศชายเวลาเพ็ดทูลเจ้านายชั้นพระวรวงศ์เธอที่มิได้ทรงกรมและหม่อมเจ้า


กระหมิบ

ทำปากหรือช่องทวารให้เม้มอยู่


กระหมุดกระหมิด

การกระหมุดกระหมิด (abstract-noun)


กระหย่ง

ทำตัวให้สูงขึ้น


กระหยับ

แผลงมาจาก ขยับ

มือถือธนูกระหยับลั่น


กระหัง

ไม่ทราบรากศัพท์

ผีชนิดหนึ่งที่ถือว่าเข้าสิงในตัวผู้ชาย เชื่อกันว่าเดิมเป็นผู้ชายที่เรียนวิชาอาคมแก่กล้าเข้าก็มีปีกมีหาง จะไปไหนก็ใช้กระด้งต่างปีก สากตำข้าวต่างขา สากกะเบือต่างหาง ชอบกินของโสโครก, คู่กับ กระสือ ซึ่งเข้าสิงในตัวผู้หญิง


กระหาย

กรรหาย
กัลหาย
การกระหาย (abstract-noun)
ความกระหาย (abstract-noun)

รู้สึกคอแห้งอยากดื่มน้ำมาก

อยากได้มาก, อยากเป็นกำลัง

กระหายอำนาจ

กระหายเงิน


กระหึม

เสียงดังก้อง


กระหึ่ม

คำกริยาวิเศษณ์

เสียงดังหึ่มอย่างน่ากลัว, เสียงก้องกังวาน

พายุพัดกระหึ่ม

เสียงดนตรีดังกระหึ่ม


กระหึ่ม

โด่งดัง, รู้กันไปทั่ว

นักร้องคนนนี้มีชื่อเสียงกระหึ่ม

เรื่องคอร์รัปชั่นตอนนี้กำลังกระหึ่มไปทั่ว


กระเหม็ดกระแหม่

การกระเหม็ดกระแหม่ (abstract-noun)

ใช้จ่ายอย่างประหยัด


กระเหม่น

อาการกล้ามเนื่อกระตุก


กระเหว่า

เลียนเสียงธรรมชาติ


กระเหิม

/kra˨˩.hɤːm˩˩˦/^((สัมผัส))


กระแห

/kra˨˩.hɛː˩˩˦/^((สัมผัส))

ปลาตะเพียนขนาดกลางชนิด Barbonymus schwanefeldi (Bleeker) หรือ Puntius schwanefeldi (Bleeker) ในวงศ์ Cyprinidae ลำตัวสั้นกว้างคล้ายปลาตะเพียนขาว มักมีสีแดงอ่อนบนครีบเฉพาะส่วนปลายของครีบหลังและขอบทั้งบนและล่างของครีบ หางมีสีดำ ขนาดยาวได้ถึง 40 เซนติเมตร, ตะเพียนหางแดง หรือ เลียนไฟ ก็เรียก, ปักษ์ใต้เรียก ลำปำ


กระแหน่

แง่งอน เล่ห์กล


กระแหนะกระแหน

การกระแหนะกระแหน (abstract-noun)

พูดเป็นเชิงกระทบหรือเสียดสี


กระแหม่ว

แผลงมาจาก แขม่ว

กฺระ-แหฺม็่ว

ผ่อนลมหายใจให้ท้องยุบลง

บังคับกล้ามเนื้อท้องให้ท้องยุบลง


กระโห้

เทียบเขมร កាហោ (กาโห)

(ปลา~) ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Catlocarpio siamensis Boulenger ในวงศ์ Cyprinidae หัวโตมากโดยเฉพาะปลาขนาดเล็ก เกล็ดใหญ่ ลำตัวด้านหลังสีเทาดำ หางและครีบสีแดงคล้ำหรือส้ม พบในแม่น้ำใหญ่หลายสายของประเทศไทย เคยพบขนาดยาวได้ถึง 3 เมตร จัดเป็นปลาน้ำจืดในกลุ่มปลาตะเพียนที่ใหญ่ที่สุดในโลก


กระอวล

อวล, อบอวล, หอมตลบ


กระออดกระแอด

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-ออด-กฺระ-แอด

/kra˨˩.ʔɔːt̚˨˩.kra˨˩.ʔɛːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ออดแอด, อาการที่บ่นไม่รู้จักจบ

ออดแอด, อาการที่ป่วยอยู่บ่อย ๆ


กระออม

ตัดทอนจาก โคกกระออม

/kra˨˩.ʔɔːm˧/^((สัมผัส))

โคกกระออม (ไม้เถา)


กระออม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากทมิฬ கலயம் (กลยมฺ, “หม้อ”)

กะละออม
กะออม
กัลออม

/kra˨˩.ʔɔːm˧/^((สัมผัส))

ภาชนะสานด้วยไม้ไผ่ ยาชัน รูปคล้ายกระบุงขนาดย่อม ปากสอบ ใช้ใส่น้ำ

สรงสนานน้ำทิพย์สิบกระออม


กระอัก

เทียบเขมร ក្អក (กฺอก, “ไอ”)

ทะลักออกมาจากคอ

กระอักเลือด

กินอิ่มจนแทบกระอัก


กระอักกระอ่วน

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-อัก-กฺระ-อ่วน

ป่วน, พิพักพิพ่วน, ลังเลใจ, ตกลงใจไม่ได้, อักอ่วน ก็ว่า


กระอักกระไอ

อิดเอื้อนไม่กล้าพูด


กระอิดกระเอื้อน

แผลงมาจาก อิดเอื้อน

การกระอิดกระเอื้อน (abstract-noun)
ความกระอิดกระเอื้อน (abstract-noun)

กฺระ-อิด-กฺระ-เอื้อน

ไม่กล้าที่จะพูด, กล่าวไม่เต็มปาก

แสดงอาการไม่สู้เต็มใจ


กระอึด

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง saek wk (สักอึก-สะอึก)


กระอืด

ร้องไห้ร่ำไร


กระเอิก

/kra˨˩.ʔɤːk̚˨˩/^((สัมผัส))


กระแอม

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/kra˨˩.ʔɛːm˧/^((สัมผัส))

ทำเสียงแอมในคอคล้ายไอ เพื่อให้โปร่งคอ ให้เสียงหายเครือ เพื่อให้เขารู้ หรือระวัง เป็นต้น


กระแอม

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/kra˨˩.ʔɛːm˧/^((สัมผัส))

ลายที่ผูกเป็นตัวลอย ๆ อยู่ในรูปทรงสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน คล้ายลายกระหนกหางโต ใช้สำหรับอุดหรือปิดช่องไฟระหว่างปลายกระหนกเครือวัลย์ เรียกว่า ลูกกระแอม หรือ ตัวกระแอม


กระไอ

กลิ่นเหม็นแสดงว่าจวนจะบูด

แกงมีกระไอจวนจะบูดแล้ว


กระไอ

มีกลิ่นเหม็นแสดงว่าจวนจะบูด

ข้าวเหม็นกระไอ


กระไอ

ไอ, ใช้เข้าคู่กับคำ กระอัก หรือ กระแอม เป็น กระอักกระไอ กระแอมกระไอ หรือ กระไอกระแอม


กรัก

แก่นขนุนที่ใช้ย้อมผ้า


กรัง

เทียบเขมร ក្រាំង (กฺราํง, “(จระเข้)ผึ่งแดด”)

เสบียงกรัง

แห้งติดแน่นอยู่

ขี้มูกขี้ตากรัง


กรัง

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ក្រង៑ (กฺรงฺ), ក្រាង៑ (กฺรางฺ), ករង៑ (กรงฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ក្រាំង (กฺราํง)

กึกก้องไพรกรัง

อเนกทั่วไพรกรัง


กรัชกาย

ยืมมาจากบาลี ก (“น้ำ”) + รช (“ธุลี”) + กาย (“ร่างกาย”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กะ-รัด-ชะ-กาย

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กะ-หฺรัด-ชะ-กาย

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กฺรัด-ชะ-กาย

เจ้างามยามประจงจัดกรัชกาย


กรัณฑ์

ยืมมาจากสันสกฤต करण्ड (กรณฺฑ) หรือบาลี กรณฺฑ

ภาชนะที่มีฝาปิด


กรัณย์

ยืมมาจากบาลี กรณีย

กรณีย
กรณีย์
กรณียะ


กรัณย์

ยืมมาจากบาลี กรณีย

กรณีย
กรณีย์
กรณียะ


กรัน

กรวดกรันขราราย


กรัน

ชื่อกล้วยพันธุ์หนึ่งของชนิด Musa sapientum L. ผลสั้นป้อมมีเมล็ดมาก, กล้วยเต่า ก็เรียก


กรับ

จากเสียงตีหรือขยับของเครื่องดนตรีชนิดนี้

ไม้สำหรับตีให้อาณัติสัญญาณหรือขยับเป็นจังหวะ ทำด้วยไม้ไผ่ซีกหรือไม้แก่น 2 อัน รูปร่างแบนยาวประมาณ 40 เซนติเมตร กว้าง 3-4 เซนติเมตร หนาประมาณ 1.5 เซนติเมตร เมื่อตีหรือขยับให้ไม้ทั้ง 2 อันนั้นกระทบกันจะได้ยินเสียงเป็น กรับ ๆ

รัวกรับ

ขยับกรับ


กรับ

แห้งติดอยู่เหมือนกาวติดชาม ว่า กรับแห้ง (ปรัดเล)


กราก

ตรงเข้าไปโดยเร็ว

กรากเข้าไป


กราก

คำกริยาวิเศษณ์

น้ำไหลเชี่ยวกราก


กราก

เรียกสิ่งที่หุงหรือนึ่งสวยมากเกินไปว่า สวยกราก

ข้าวสวยกราก

ถั่วสวยกราก

แข็งอย่างผ้าลายที่ยังไม่ได้ซักหรือผ้าที่ลงแป้งจนแข็ง


กราก

เสียงอย่างเสียงลากกิ่งไม้


กร่าง

/kraːŋ˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่ทำท่าทางหรือพูดจาวางโต

เขาชอบทำกร่างอยู่เรื่อย


กร่าง

/kraːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ชนิด Ficus altissima Blume ในวงศ์ Moraceae เปลือกเรียบสีเทา ใบกว้างหนารูปไข่ ปลายมน ไม่มีขน ผลกลม เมื่อสุกสีส้มออกแดง


กราน

เชิงกราน

ธุมาก็ปรากฏแก่กราน


กราน

ทอดตัว, ล้มตัวลงราบ

ก้มกราน

หมอบกราน

ก็กรานในกลางรณภู

ยันกราน

ยืนกราน

พระรามตัดตีนสินมือเสีย กรานคอไปไว้ที่นอกเมือง


วินาที

秒鐘

ส่วน 1 ใน 60 ของนาที

秒钟

ส่วน 1 ใน 60 ของนาที

秒

ส่วน 1 ใน 60 ของนาที

ᦶᦙᧁ

ส่วน 1 ใน 60 ของนาที

သိၵ်ႈ

ส่วน 1 ใน 60 ของนาที

ວິນາທີ

ส่วน 1 ใน 60 ของนาที

second

ส่วน 1 ใน 60 ของนาที

ส่วน 1 ใน 60 ของนาที


เสรี

ยืมมาจากบาลี เสรี; เทียบสันสกฤต स्वैरिन् (สฺไวรินฺ)

/seː˩˩˦.riː˧/^((สัมผัส))

ที่ทำได้โดยอิสระ, มีสิทธิที่จะทำจะพูดได้โดยไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่น


อาหารเช้า

อาหารที่ทานในช่วงเช้าของวัน


ทวารหนัก

ทะ-วาน-หฺนัก

อวัยวะหนึ่ง เป็นส่วนท้ายสุดของระบบขับถ่าย ซึ่งทำหน้าที่เป็นช่องทางขับถ่ายอุจจาระ


แหลก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຫຼກ (แหลก), อาหม 𑜎𑜢𑜀𑜫 (ลิก์)

/lɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย

ข้าวแหลก


แหลก

คำกริยาวิเศษณ์

/lɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ละเอียดเป็นผง

บดยาให้แหลก

ตีกันแหลก

มากอย่างไม่น่าเชื่อ

โม้แหลก

ดะไป, ไม่เลือก

กินแหลก

ลุยแหลก


แหลก

แผลงมาจาก แดก

/lɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))


ริมฝีปาก

ริม + ฝี + ปาก

ᩁᩥ᩠ᨾᨸᩣ᩠ᨠ

เนื้อส่วนที่เป็นขอบรอบปาก

lip

เนื้อส่วนที่เป็นขอบรอบปาก

သီႇသူပ်း

เนื้อส่วนที่เป็นขอบรอบปาก

lip

ฟรีเชียตะวันตก

เนื้อส่วนที่เป็นขอบรอบปาก

ຮີມສົບ

เนื้อส่วนที่เป็นขอบรอบปาก

labio

เนื้อส่วนที่เป็นขอบรอบปาก

lip

เนื้อส่วนที่เป็นขอบรอบปาก

เนื้อส่วนที่เป็นขอบรอบปาก ส่วนบนเรียกว่า ริมฝีปากบน ส่วนล่างเรียกว่า ริมฝีปากล่าง มีเส้นขอบรอบที่เรียกว่า เส้นขอบริมฝีปาก


รัก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮັກ (ฮัก); เทียบสันสกฤต आर्क (อารฺก), บาลี อกฺก

ชื่อไม้พุ่มชนิด Calotropis gigantea (L.) Aiton f. ในวงศ์ Asclepiadaceae ดอกใช้ร้อยกรอง มี 2 พันธุ์ คือ พันธุ์ดอกลา และพันธุ์ดอกซ้อน ยางเป็นพิษ


รัก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rakᴰ; เทียบสันสกฤต लाक्षा (ลากฺษา)

ชื่อไม้ต้นชนิด Melanorrhoea usitata (Wallich) Ding Hou ในวงศ์ Anacardiaceae ยางเป็นพิษ ใช้ลงพื้นหรือทาสิ่งต่าง ๆ เรียกว่า น้ำรัก


รัก

จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *r(a)k; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮัก, ลาว ຮັກ (ฮัก), คำเมือง ᩁᩢ᩠ᨠ (รัก), ไทลื้อ ᦣᧅ (ฮัก), ไทดำ ꪭꪰꪀ (ฮัก), ไทใหญ่ ႁၵ်ႉ (หั๎ก), ไทใต้คง ᥞᥐ (หัก); นอกกลุ่มภาษาไท-กะได: ร่วมเชื้อสายกับเขมร រាក់ (ราก̍)

การรัก (abstract-noun)
ความรัก (abstract-noun)

มีใจผูกพันด้วยความห่วงใย

พ่อแม่รักลูก

รักชาติ

รักชื่อเสียง

มีใจผูกพันด้วยความเสน่หา, มีใจผูกพันฉันชู้สาว

ชายรักหญิง

รักสนุก

รักสงบ


กราฟ

ยืมมาจากอังกฤษ graph

แผนภูมิที่ใช้เส้น จุด หรือภาพเป็นต้น เพื่อแสดงความเปลี่ยนแปลงค่าของตัวแปรตัวหนึ่งเทียบกับความเปลี่ยนแปลงค่าของตัวแปรตัวอื่น

เซตของจุดที่เรียงกันอย่างมีระเบียบตามที่กำหนดขึ้นด้วยสมการหรืออสมการ

แผนภูมิที่ใช้จุดกับเส้น เพื่อแสดงการเชื่อมโยงระหว่างกัน


กราม

ฟันที่ใช้บดเคี้ยวอาหาร


กราย

เทียบเขมร ក្រាយ (กฺราย)

ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Chitata ornata (Gray) วงศ์ Notopteridae หัวและลำตัวแบนข้างมาก สันหัวแอ่นลง ท้องเป็นสันคม ครีบท้องเล็กมาก ครีบก้นยาวต่อเนื่องกับครีบหางซึ่งเล็กและมีขอบมน บริเวณเหนือครีบก้นมีจุดสีดำ 5-10 จุดเรียงเป็นแถวตามยาว ขนาดยาวได้ถึง 1 เมตร


กราย

โรคซางจรชนิดหนึ่ง มีอาการตัวร้อน ลงราก กระหายน้ำ


กราย

เดินอย่างมีท่าทางด้วยการทอดแขนไปข้างหน้าและข้างหลังอย่างช้า ๆ

ลอยชายกรายแขนเข้าในห้อง (คาวี)

วัน ๆ ไม่ทำอะไรได้แต่กรายไปกรายมา

เดินเฉียดเข้าไปใกล้ ๆ

เขาทำอะไรกัน กรายเข้าไปดูซิ


กราย

เทียบเขมร ក្រាយ (กฺราย)

ชื่อไม้ต้นขนาดกลางชนิด Xylopia malayana Hook. f. et Thomson ในวงศ์ Annonaceae เนื้อไม้ผ่าง่าย ใช้ทำฟืนและกระเบื้องไม้มุงหลังคา


กราสิก

ยืมมาจากบาลี กาสิก; เทียบสันสกฤต काशिक (กาศิก)

ผ้าด้ายแกมไหม

พัสตรากราสิกศรี


กร่ำ

เครื่องดักปลาชิดหนึ่ง


กริ่ง

เครื่องบอกสัญญาณ


กริช

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย keris, จากชวา keris, จากชวาเก่า ngiris

อาวุธชนิดหนึ่ง เป็นของชาวชวาและมลายู มีลักษณะด้ามโค้ง มักทำเป็นรูปหัวสัตว์ คล้ายมีด 2 คม ปลายแหลม ใบมีดตรงก็มี คดไปคดมาก็มี


กริน

ยืมมาจากสันสกฤต करिन् (กรินฺ)

ช้าง, ช้างพลาย

กรินไกรอาสนอัศวาชี


กริม

ชื่อปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง


กริ้ว

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ เกรี้ยว

การกริ้ว (abstract-noun)
ความกริ้ว (abstract-noun)


กรีฑา

ยืมมาจากสันสกฤต क्रीडा (กฺรีฑา, “การเล่น”)

กีฬาประเภทหนึ่ง แบ่งเป็น ประเภทลู่และลาน ประเภทลู่ เช่น วิ่งระยะทางต่าง ๆ ประเภทลาน เช่น ขว้างจักร กระโดดสูง ทุ่มน้ำหนัก

การร่วมประเวณี เช่น กามกรีฑา

การประลองฝีมือ


กรีษ

ยืมมาจากสันสกฤต करीष (กรีษ) < ภาษาบาลี กรีส

คูถ, อุจจาระ, ขี้


กรีส

ยืมมาจากบาลี กรีส; เทียบสันสกฤต कारीष (การีษ)

อาหารเก่า, คูถ, อุจจาระ, ขี้

หนึ่งน้ำมูตรกรีส ฤๅเกียจฤๅกีด คำคนติฉิน

มาตราวัดความยาวเท่ากับ 1 เส้น 11 วา 1 ศอก หรือ 125 ศอก

มาตราวัดความจุเท่ากับ 4 อัมพณะ คือ ประมาณ 44 ทะนาน (ลิปิ)


กรุ

ห้องที่ทำไว้ใต้ดิน ใต้พระเจดีย์ เป็นต้น สำหรับเก็บพระพุทธรูปและสิ่งมีค่าอื่น ๆ

โดยปริยายหมายถึงกระทรวง ทบวง กรม ที่ข้าราชการในสังกัดถูกเรียกตัวเข้ามาอยู่ประจำ โดยมิได้มีตำแหน่งหน้าที่ใด ๆ เพื่อเป็นการลงโทษหรือก่อนเกษียณอายุราชการ

เรียกเก็บเข้ากรุ


กรุ

เทียบเขมร គ្រុះ (คฺรุะ, “ครุ, ชะลอมตักน้ำ”)

รองไว้ข้างล่าง

กรุก้นชะลอม

ปิดกันช่องโหว่หรือที่ว่าง

กรุฝาเรือน

กรุบ่อ


กรุ

เรียกบ่อที่ใช้อิฐเป็นต้นเรียงเป็นผนังบ่อเพื่อกันดินทลาย ว่า บ่อกรุ


กรุงเขมา

กฺรุง-ขะ-เหฺมา

ชื่อไม้เถาชนิด Cissampelos pareira ในวงศ์ Menispermaceae


กรุณา

ยืมมาจากเขมร ករុណា (กรุณา), จากบาลี กรุณา (“ความสงสาร, ความเห็นใจ”), จากสันสกฤต करुणा (กรุณา, “ความสงสาร, (ภาษาพระเวท) การกระทำที่ศักดิ์สิทธิ์”), จาก कृ (กฺฤ)

(ความ~) ความสงสารคิดจะช่วยให้พ้นทุกข์


กรุณา

ください

ใช้ประกอบหน้ากริยาแสดงความขอร้องอย่างสุภาพ

กรุณาส่ง

ใช้ร่วมกับคำ พระ เป็นสรรพนามสำหรับพระเจ้าแผ่นดิน

กราบบังคมทูลพระกรุณา


กรุ่น

ยังเหลืออยู่บ้าง


กรุบ

เสียงดังที่เกิดจากการเคี้ยวของกรอบ


กรุ่ม

ขันบ่อย ๆ (ปรกติใช้แก่นกเขา แต่ใช้แก่นกอื่นก็มีบ้าง)

บางพวกจับเป็นคู่คูขันกันโดยธรรมดา เวลากรุ่มกำลังที่ตั้งขึ้นตามฤดู

โดยปริยายหมายความว่า สบายเรื่อย ๆ ไป

มีเงินตรากินกรุ่มเป็นภูมิฐาน

รุ่มร้อน, ระอุ

นรกเท่ากรุ่ม เปลวร้อนเหมือนไฟ

นิ่งเฉยคิดอยู่ในใจ, มักใช้คู่กับ เฉย เป็น เฉยกรุ่ม


กรุย

หลักที่ปักรายไว้เป็นเครื่องหมาย


กรู

คำกริยาวิเศษณ์

อาการที่ไปพร้อม ๆ กันอย่างเร็วโดยมีจุดหมาย

วิ่งกรูกันไป

มดพรูออกจากรังแล้วกรูเข้าไปกัดศัตรู


กรู

ข้าวชนิดที่ทำเพื่ออุทิศให้ปรทัตตูปชีวีเปรตในพิธีสารท เรียกว่า ข้าวกรู


กรู

แผลงมาจาก กู

รูปที่เจตนาสะกดผิดของ กู


กฤดาญชลี

ยืมมาจากสันสกฤต कृताञ्जली (กฺฤตาญฺชลี); เทียบเท่า กฤด + อัญชลี; เทียบบาลี กตญฺชลี

กฺริ-ดาน-ชะ-ลี


กฤดาธิการ

บารมีที่มีไว้


กฤดาภินิหาร

อภินิหาร (บุญอันยิ่ง) ที่ทำไว้


กฤดาภินิหาร

มีอภินิหารที่ทำไว้


กฤติกา

ชื่อดาวฤกษ์หมู่ที่ 3 ตามหลักการแบ่งหมู่ดาวของตำนานดาวไทย ดาวกฤติกา มี 8 ดวง เห็นเป็นรูปธงสามเหลี่ยมมีหางเรียวยาว, ดาวธงสามเหลี่ยม, ดาวลูกไก่


กฤษฎีกา

แผลงมาจาก กติกา

กฤดีกา
กฤตยฎีกา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กฺริด-สะ-ดี-กา


กฤษณา

ยืมมาจากสันสกฤต कृष्ण (กฺฤษฺณ, “ชื่อไม้หอม; สีน้ำเงินเข้ม, สีดำ”); ร่วมรากกับ กฤษณะ

กฺริด-สะ-หฺนา

ส่วนของเนื้อไม้ซึ่งมีสีดำ เกิดเมื่อต้นไม้มีบาดแผล พบเฉพาะในต้นไม้สกุล Aquilaria โดยเฉพาะชนิด A. crassna Pierre ex Lecomte. และ A. malaccensis Lam. ในวงศ์ Thymelaeaceae กลิ่นหอม ใช้ทำยาได้


กฤษณา

คำวิสามานยนาม

กฺริด-สะ-หฺนา

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา


กล

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
กน-ละ-

การลวงหรือล่อลวงให้หลง

การเล่นที่ลวงตา, เล่นกล

เครื่องกลไก, เครื่องจักร, เครื่องยนต์


กล

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
กน-ละ-

เช่น, อย่าง, เหมือน

รู้น้อยว่ามากรู้ เริงใจ กลกบเกิดอยู่ใน สระจ้อย


กลเม็ด

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

วิธีที่แยบคายหรือพลิกแพลง


กลยุทธ์

วิธีการต่อสู้ที่ต้องใช้กลอุบายต่าง ๆ


กลอักษร

กน-ละ-อัก-สอน

/kon˧.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

กลบทที่ซ่อนเงื่อนไว้ให้อ่านฉงน


กลด

จากเขมร ក្រុត (กฺรุต)

ร่ม, ร่มขนาดใหญ่สำหรับพระธุดงค์, ร่มขนาดใหญ่ใช้กั้นเวลาแห่นาค

หม้อน้ำเทพมนตร์ของพราหมณ์


กลม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກົມ (ก็ม), ไทใหญ่ ၵူမ် (กูม)

ชื่อเพลงไทยของเก่าที่ใช้เครื่องปี่พาทย์ ทำตอนตัวละครรำออกจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งโดยตัวคนเดียว จะเหาะหรือเดินก็ได้, และใช้เป็นเพลงประจำกัณฑ์สักบรรพ ในเวลามีเทศน์มหาชาติ

ชื่อไม้ต้นขนาดเล็กชนิดหนึ่ง


กลม

มีสัณฐานโดยรอบไม่เป็นเหลี่ยม

ปวง, หมด, สิ้น


กลวม

บงงเมฆกลวมกลุ้มหล้าหล่อแสง


กลศ

ยืมมาจากสันสกฤต कलश (กลศ); เทียบบาลี กลส

ภาชนะใส่น้ำเทพมนตร์ของพราหมณ์


กลเหย

/ka˨˩.la˦˥.hɤːj˩˩˦/^((สัมผัส))

ระเหย, ซ่านออก


กล่อง

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กล่อง, คำเมือง ᨠᩖᩬ᩵ᨦ (กลอ่ง), ลาว ກ່ອງ (ก่อง), จ้วง gyongq (Jingxi)

တိူၵ်ႈ

ภาชนะใส่ของรูปกลมหรือเหลี่ยม อาจมีฝาปิด

ກ່ອງ

ภาชนะใส่ของรูปกลมหรือเหลี่ยม อาจมีฝาปิด

box

ภาชนะใส่ของรูปกลมหรือเหลี่ยม อาจมีฝาปิด

/klɔŋ˨˩/^((สัมผัส))

ภาชนะใส่ของรูปกลมหรือเหลี่ยม อาจมีฝาปิด


กล้อง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ້ອງ (ก้อง), ไทใหญ่ ၵွင်ႈ (ก้อ̂ง)

/klɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

วัตถุลักษณะยาวกลวงตลอด

เรียกของใช้บางอย่างที่มีลักษณะเช่นนั้น

กล้องเป่าแล่น

กล้องส่อง

กล้องสูบยา

เครื่องที่มีรูปร่างต่าง ๆ ประกอบด้วยเลนส์สำหรับถ่ายภาพหรือขยายภาพ

กล้องถ่ายรูป

กล้องจุลทรรศน์

กล้องเกียง


กล้อง

เทียบจีนยุคกลาง糠 (MC khang, “แกลบ, รำ”)

/klɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ตำหรือสีข้าวเปลือกให้เปลือกหลุด

ทุบ, บุ, ตีแผ่เป็นแผ่น


กล่อน

ชื่อโรคชนิดหนึ่ง


กล้อน

ตัดหรือทำให้เกรียน


กล้อน

เลี่ยน, โล้น


กล่อม

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กล่อม, ลาว ກ່ອມ (ก่อม), คำเมือง ᨠᩖᩬ᩵ᨾ (กลอ่ม) หรือ ᨠᩬ᩵ᨾ (กอ่ม), เขิน ᨠᩬ᩵ᨾ (กอ่ม), ไทลื้อ ᦂᦸᧄᧈ (ก่อ̂ม), ไทใหญ่ ၵွမ်ႇ (ก่อ̂ม), ไทใต้คง ᥐᥩᥛᥱ (ก่อ̂ม), จ้วง gyomq (กล่อม, “ร้องเพลงกล่อมเด็กนอน”)

ชื่อเพลงเครื่องปี่พาทย์ ทำตอนพระเข้าหานาง ซึ่งเรียกว่า โลม หรือตอนขับบำเรอ เรียกว่า กล่อมมโหรี อันใช้เป็นเครื่องสายประสมในภายหลังและมีชื่อเป็นชนิดต่าง ๆ คือ กล่อมช้าง กล่อมพระยา กล่อมนารี และกล่อมในพิธีพราหมณ์ เรียกว่า ช้าหงส์ หรือ ช้าเจ้าหงส์, ชาวบ้านมักเรียกว่า กล่อมหงส์


กล่อม

ร้องเป็นทำนองเพื่อเล้าโลมใจหรือให้เพลิน

พูดให้น้อมใจตาม หรือทำให้เพลิดเพลิน

กล่อมใจ

กล่อมอารมณ์


กล่อม

ถากแต่งให้กลมงาม

กล่อมเสา

กล่อมไม้

น้ำหอมกล่อมกลิ่นดอกไม้กลั่น


กล่อม

ชื่อมาตราชั่งของไทยโบราณ 4 เมล็ดข้าวเปลือก เป็น 1 กล่อม, 2 กล่อม เป็น 1 กล่ำ


กลอย

ชื่อไม้เถามีหนามชนิด Dioscorea hispida Dennst. ในวงศ์ Dioscoreaceae มีหัวกลมใหญ่อยู่ใต้ดิน ใบเป็นใบประกอบ มีใบย่อย 3 ใบ หัวดิบมีพิษเบื่อเมา แต่เมื่อฝานแช่น้ำไหลและนำมานึ่งหรือต้มให้สุกแล้วกินได้


กลัก

ภาชนะรูปกระบอกมีฝาปิด


กลัด

สวะที่ติดขวางคลองแน่นอยู่


กลัด

เสียบขัดไว้ให้อยู่ด้วยของแหลม

ใช้ไม้กลัดกลัดกระทง

ทำให้ติดขวางไว้ไม่ให้หลุดออก

กลัดกระดุม

โดยปริยายเรียกอาการที่สิ่งบางอย่างคั่งอยู่ข้างใน

กลัดหนอง


กลั่น

เทียบจีนเก่า揀 (OC *kreːnʔ, *ɡ·reːns, “เลือก”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກັ່ນ (กั่น), จ้วงแบบจั่วเจียง genj, จ้วง genj

คัดเอาแต่ส่วนหรือสิ่งที่สำคัญหรือที่เป็นเนื้อแท้ด้วยวิธีต้มให้ออกเป็นไอ แล้วใช้ความเย็นบังคับให้เป็นของเหลว

กลั่นน้ำ

โดยปริยายหมายความว่า คัดเอา เลือกเอา


กลั่น

ที่คัดเลือกไว้แล้ว


กลั้น

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *klanꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກັ້ນ (กั้น), อีสาน กลั้น, คำเมือง ᨠᩖᩢ᩶ᩁ (กลั้ร), เขิน ᨠᩢ᩠᩶ᨶ (กั้น), ไทลื้อ ᦂᧃᧉ (กั้น), ไทใหญ่ ၵၼ်ႈ (กั้น), ไทใต้คง ᥐᥢᥲ (กั้น), อาหม 𑜀𑜃𑜫 (กน์), จ้วงแบบจั่วเจียง gyaenj, จ้วง gyaenj

บังคับความรู้สึกหรือสิ่งที่อยู่ภายในร่างกายไม่ให้แสดงออกหรือหลุดออกมา


กลา

เสี้ยวที่สิบหกแห่งดวงจันทร์.


กล้า

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *klaːꟲ, จากไทดั้งเดิม *klaːꟲ, จากจีนเก่า稼 (OC *kraːs); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩖ᩶ᩣ (กล้า), ลาว ກ້າ (ก้า), ไทลื้อ ᦂᦱᧉ (ก้า), ไทใหญ่ ၵႃႈ (ก้า), จ้วงแบบจั่วเจียง gyaj, จ้วง gyaj

ต้นข้าวอ่อนที่เพาะจากข้าวเปลือกสำหรับย้ายไปปลูกที่อื่น

โดยอนุโลมเรียกพืชที่เพาะไว้สำหรับย้ายไปปลูกในที่อื่น ว่า กล้า

กล้าพริก

กล้ามะเขือ


กล้า

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩖ᩶ᩣ (กล้า), ลาว ກ້າ (ก้า), ไทลื้อ ᦂᦱᧉ (ก้า)

การกล้า (abstract-noun)
ความกล้า (abstract-noun)

dapper

ฟรีเชียตะวันตก

moedich

ฟรีเชียตะวันตก

ไม่กลัว, ไม่ครั่นคร้าม


กล้า

เหล็กกล้า

เวทนากล้า

แดดกล้า


กลาบาต

การตามไฟรักษายาม


กลาป

ยืมมาจากบาลี กลาป

รูปที่เกิดจากจิตเป็นสมุฏฐาน มี 6 กลาป

ฟ่อน, กำ, มัด


กล่าว

ยืมมาจากจีนยุคกลาง告 (MC kawH|kowk, “รายงาน”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩖ᩵ᩣ᩠ᩅ (กล่าว), ลาว ກ່າວ (ก่าว), ไทลื้อ ᦂᦱᧁᧈ (ก่าว), ไทใหญ่ ၵၢဝ်ႇ (ก่าว), อาหม 𑜀𑜈𑜫 (กว์), 𑜀𑜨𑜧 (กอ̂ว์) หรือ 𑜀𑜨𑜈𑜫 (กอ̂ว์), จ้วงแบบจั่วเจียง gauq, จ้วง gauq; เทียบพ่าเก ကွ် (เกา, “บนบานศาลกล่าว”)

บอก, แจ้ง, พูด


กลาโหม

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ក្រឡា (กฺรฬา, “พื้นที่เปิดโล่ง”) + ហោម (โหม, “ปลุกเสกให้กองทหาร”) หมายถึง มณฑลพิธีการบูชาไฟ ซึ่งพิธีจะกระทำขึ้นก่อนออกรบ

การชุมนุมพลรบ

ชื่อมหาเสนาบดีฝ่ายทหาร ดำรงฐานะเป็น สมุหพระกลาโหม


กลาโหม

คำวิสามานยนาม

ชื่อกรมฝ่ายทหาร คือ กรมพระกลาโหม

(กระทรวง~) ชื่อกระทรวงที่มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการป้องกันและรักษาความมั่นคงของราชอาณาจักรจากภัยคุกคามทั้งภายนอกและภายในประเทศ


กลิ่น

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩖᩥ᩵ᩁ (กลิ่ร), เขิน ᨠᩥ᩠᩵ᨶ (กิ่น), ลาว ກິ່ນ (กิ่น), ไทลื้อ ᦂᦲᧃᧈ (กี่น)

สิ่งที่รู้ได้ด้วยจมูก คือ เหม็น หอม และอื่น ๆ

บางทีใช้หมายความว่า เหม็น

แกงหม้อนี้เริ่มมีกลิ่น

โดยปริยายหมายความว่า ลักษณะไม่น่าไว้วางใจ

เรื่องนี้ชักมีกลิ่น

การประมูลครั้งนี้เริ่มส่งกลิ่น


กลิ่น

ชื่อพวงดอกไม้ร้อยมีรูปแบนประกอบด้วยอุบะ, ถ้าทำให้ผูกแขวนคว่ำลงมา เรียกว่า กลิ่นคว่ำ, ถ้าทำให้ผูกแขวนตะแคง เรียกว่า กลิ่นตะแคง


กลี

ยืมมาจากสันสกฤต कलि (กลิ) หรือบาลี กลิ

สิ่งร้าย, โทษ

เรียกโรคห่าที่เป็นแก่สัตว์เลี้ยงเช่นเป็ด ไก่ วัว ควาย

ด้านของลูกสกาที่มีแต้มเดียว คือมีแต่ทางแพ้

ชื่อผีร้ายหรือผีการพนันตามคติของพราหมณ์


กลี

ยืมมาจากสันสกฤต कलि (กลิ) หรือบาลี กลิ

ชั่วร้าย, ไม่เป็นมงคล


ก๋วยเตี๋ยว

ยืมมาจากหมิ่นใต้ 粿條

ชื่อของกินชนิดหนึ่ง ทำด้วยแป้งข้าวเจ้า เป็นเส้น ๆ ถ้าลวกสุกแล้วปรุงด้วยเครื่อง มีหมูเป็นต้น เรียกว่า ก๋วยเตี๋ยวแห้ง ถ้าใส่น้ำซุปเรียกว่า ก๋วยเตี๋ยวน้ำ ถ้านำเส้นมาผัด เรียกว่า ก๋วยเตี๋ยวผัด


กวัด

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง gvaet (กวัด, “กระดิก, สะบัด”), จ้วงแบบจั่วเจียง gvaet (กวัด, “กระดิก, สะบัด”)

จับด้ามวัตถุแล้วปัดไปมา, ใช้เข้าคู่กับคำ แกว่ง เป็น กวัดแกว่ง หรือ แกว่งกวัด หรือใช้เข้าคู่กับคำ ไกว เป็น กวัดไกว


กวัดแกว่ง

กวัด + แกว่ง

กฺวัด-แกฺว็่ง

จับด้ามวัตถุให้ปลายตั้งขึ้นแล้วปัดไปมา

กวัดแกว่งอาวุธ

จิตกวัดแกว่ง


กวัดไกว

วัดเหวี่ยงไปมา

ใบไม้ต้องลมกวัดไกวไปมา


กวา

จากจีน瓜 (kôa, “แตง”), จ้วงแบบจั่วเจียง gva, จ้วง gva

แตงกวา, ชื่อไม้เถาล้มลุกชนิด (Cucumis sativus L.) ผลเล็ก ใช้เป็นผัก


กว่า

ยืมมาจากจีนยุคกลาง過 (MC kwa|kwaH). ร่วมเชื้อสายกับลาว ກວ່າ (กว่า), คำเมือง ᨠ᩠ᩅ᩵ᩣ (กว่า), ไทใหญ่ ၵႂႃႇ (กฺว่า), จ้วง gvaq, เวียดนาม quá (กฺว๊า)

8 โมงกว่า


กว่า

คำกริยาวิเศษณ์

ใช้เปรียบเทียบ

มากกว่า

น้อยกว่า

ล้มหายตายกว่า


กว่า

แทบทางที่จกว่า


กว่า

เลยไป, พ้นไป


กว่า

(กับคำ จะ) ก่อนจะ, ยังไม่ทันจะ


กวาง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kwɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠ᩠ᩅᩣ᩠ᨦ (กวาง), ลาว ກວາງ (กวาง), ไทลื้อ ᦦᦱᧂ (กวาง), ไทดำ ꪀꪫꪱꪉ (กวาง), ไทขาว ꪀꪫꪱꪉ, ไทแดง ꪀꪫꪱꪉ, ไทใหญ่ ၵႂၢင် (กฺวาง), ไทใต้คง ᥐᥣᥒ (กาง), พ่าเก ကင် (กง์), อาหม 𑜀𑜤𑜨𑜂𑜫 (กุอ̂ง์), จ้วง gvang, จ้วงแบบหนง gvang

鹿

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิดหนึ่ง

hert

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิดหนึ่ง

ၵႂၢင်

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิดหนึ่ง

ກວາງ

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิดหนึ่ง

deer

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิดหนึ่ง

ชื่อสัตว์เคี้ยวเอื้องชนิดหนึ่ง, กวางป่า

ชื่อปลางัวบางชนิด


กว่าง

ไม่ทราบรากศัพท์

/kwaːŋ˨˩/^((สัมผัส))

(ด้วง~, แมง~) ชื่อแมลงพวกด้วงหลายชนิดหลายสกุล ในวงศ์ Scarabaeidae ตัวผู้มีเขาที่หลังอก ตัวเมียไม่มีเขา


กวางตุ้ง

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากกวางตุ้ง廣東／广东 (gwong² dung¹)

ชื่อมณฑลทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศจีน

ชื่อภาษาชนิดหนึ่งในกลุ่มภาษาจีน เป็นภาษาราชการของฮ่องกงและมาเก๊า, จีนกวางตุ้ง ก็เรียก


กวางตุ้ง

ชื่อชนชาติจีนเผ่าหนึ่ง

ชื่อผักกาดชนิด Brassica rapa subsp. chinensis เรียกว่า ผักกาดกวางตุ้ง หรือ ผักกวางตุ้ง


กวาดล้าง

กวาด (“ทำให้เตียนหรือหมดฝุ่นละออง”) + ล้าง (“ทำให้หมดสิ้นไปโดยใช้สิ่งเช่นน้ำหรือไฟเป็นต้น”)

/kwaːt̚˨˩.laːŋ˦˥/^((สัมผัส))


กว้าน

เครื่องสำหรับฉุดดึงและยกของหนัก


กว้าน

ฉุดด้วยกว้าน

รวบรวมจากที่ต่าง ๆ มาไว้เป็นจำนวนมาก


กว๊าน

ยืมมาจากคำเมือง ᨣ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᨶ (คว้าน)


กษณะ

ครู่, ครั้ง, คราว


กษมา

ยืมมาจากสันสกฤต क्षमा (กฺษมา, “ความอดทน; ความอภัย; แผ่นดิน”); เทียบบาลี ขมา, ฉมา; ร่วมรากกับ ขมา and ฉมา

ความอดกลั้น, ความอดโทษ


กษมา

กล่าวคำขอโทษ


กษัตร

ยืมมาจากสันสกฤต क्षत्र (กฺษตฺร)

พระเจ้าแผ่นดิน


กษัตราธิราช

กษัตร + อธิราช

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กะ-สัด-ตฺรา-ทิ-ราด

/ka˨˩.sat̚˨˩.traː˧.tʰi˦˥.raːt̚˥˩/^((สัมผัส))

พระเจ้าแผ่นดิน


กษัตรี

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กษัตริย์ผู้หญิง


กษัตรีย์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กษัตริย์ผู้หญิง


กษัย

จากสันสกฤต क्षय (กฺษย); เทียบบาลี ขย

การสิ้นไป, การหมดไป, การเสื่อมไป, การน้อยไป

ชื่อโรคชนิดหนึ่ง


กษาปณ์

ยืมมาจากสันสกฤต कार्षापण (การฺษาปณ)

กษาปณ
กระษาปณ์
กรสาปน
กรสาปน์
กษาปน์

เงินตราที่ทำด้วยโลหะ


กษีร

ยืมมาจากสันสกฤต क्षीर (กฺษีร)

[เสียงสมาส]
กะ-สี-ระ-

รูปแบบอื่นของ กษีระ


กสิกร

ผู้ทำไร่ไถนา


กสิกรรม

ยืมมาจากบาลี กสิกมฺม; เทียบเท่า กสิ + กรรม

การทำไร่ไถนา, การเพาะปลูก


กสิณ

สมถกรรมฐานหมวดหนึ่ง ว่าด้วยอารมณ์


กอก

/kɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ดูดเลือด หนอง หรือลมออกจากร่างกาย หรือดูดเอาน้ำนมออกจากเต้านม โดยใช้ถ้วย กระบอก ฯลฯ เป็นเครื่องดูด


กอก

เทียบคำเมือง ᨠᩬᨠ (กอก), ลาว ກອກ (กอก)

/kɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))


ก๊อก

ยืมมาจากอังกฤษ cock (“เครื่องเปิดปิดน้ำ”)

cock

(1) เครื่องเปิดปิดน้ำ

/kɔk̚˦˥/^((สัมผัส))

เครื่องเปิดปิดน้ำจากท่อหรือภาชนะ

ก๊อกในห้องน้ำเสีย ต้องตามช่างมาซ่อม

กลยุทธ์, วิธีการ, เทคนิค

มีกี่ก๊อกกี่ก๊อกก็ใส่มาให้หมดนะ จะได้ชนะอีกฝ่ายหนึ่ง

เกมแรกเราพลาดไปหน่อย เกมนี้ต้องใช้ก๊อก 2 มาสู้


ก๊อก

ยืมมาจากอังกฤษ cork (“ไม้ก๊อก”)

/kɔk̚˦˥/^((สัมผัส))

เปลือกต้นก่อชนิด Quercus suber ในวงศ์ Fagaceae ที่ใช้ทำจุกขวดและอื่น ๆ


กองกอย

/kɔːŋ˧.kɔːj˧/^((สัมผัส))

ผีชนิดหนึ่ง เชื่อกันว่ามีตีนเดียว ไม่มีสะบ้าหัวเข่า จึงต้องเดินเขย่งเกงกอย ชอบออกมาดูดเลือดที่หัวแม่เท้าของคนที่นอนหลับพักแรมในป่า


กอบ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກອບ (กอบ), ปู้อี goobt，จ้วงแบบจั่วเจียง goep, จ้วง gaep

/kɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เอามือ 2 ข้างรวบสิ่งของเข้ามาจนสันมือชิดกันแล้วยกขึ้น


กอบ

/kɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกของที่กอบขึ้นครั้งหนึ่ง ๆ ว่า กอบหนึ่ง ๆ

เรียกปริมาณของของที่กอบขึ้นมาเช่นนั้น

ทรายกอบหนึ่ง

ข้าวสาร 2 กอบ


กอบ

/kɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อมาตราตวง 4 กอบ เป็น 1 ทะนาน


กอปร

แผลงมาจาก ประกอบ

/kɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))


ก้อม

/kɔːm˥˩/^((สัมผัส))


ก้อม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ້ອມ (ก้อม)

/kɔːm˥˩/^((สัมผัส))


ก้อม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ້ອມ (ก้อม)

/kɔːm˥˩/^((สัมผัส))


กะแช่

น้ำตาลเมา, น้ำเมาหมักเชื้อ แต่ยังมิได้กลั่นเป็นสุรา


กะทันหัน

คำกริยาวิเศษณ์

ทันทีทันใด, ปัจจุบันทันด่วน, จวนแจ


กะทือ

ไม่ทราบรากศัพท์

/ka˨˩.tʰɯː˧/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Zingiber zerumbet (L.) Roscoe ex Sm. ในวงศ์ Zingiberaceae ดอกสีเหลือง ผลกลมสีแดง เหง้าสีเหลืองอ่อน กลิ่นหอม ใช้ทำยาได้ เมื่ออ่อนใช้ปรุงอาหาร ช่อดอกอ่อนใช้เป็นผัก


กะทุน

ชื่อแมลงชนิดหนึ่ง มีหนวดยาว


กะเทย

ยืมมาจากเขมร ខ្ទើយ (ขฺเทิย) ร่วมเชื้อสายกับลาว ກະເທີຍ (กะเทีย)

hermaphrodite

สิ่งมีชีวิตที่มีอวัยวะเพศทั้งชายและหญิง

/ka˨˩.tʰɤːj˧/^((สัมผัส))

ผู้ชายที่มีจิตใจและกิริยาอาการเป็นหญิง

บางครั้งดูหมิ่น

เห็นเป็นผู้หญิงผมยาวสวย ที่แท้เป็นกะเทย พูดออกมาเสียงห้าวเชียว

ตอนเล็ก ๆ ก็เป็นเด็กชายน่ารัก ทำไมโตขึ้นจึงเป็นกะเทยไปไม่รู้

ผู้ชายที่แปลงเพศเป็นหญิง

บางครั้งดูหมิ่น

ผู้ชายรักเพศเดียวกัน

… และพวกกะเทยที่ยังเหลืออยู่ คือ ผู้ที่ยังเหลือในสมัยของอาสาราชบิดานั้น พระองค์ก็ทรงกำจัดเสียจากแผ่นดิน

สิ่งมีชีวิตที่มีอวัยวะเพศทั้งชายและหญิง

มะละกอกะเทย

ผลไม้ที่เมล็ดลีบ

ลำไยกะเทย


กะเทาะ

/ka˨˩.tʰɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

ล่อนหลุดออกมาเป็นชิ้น ๆ หรือเป็นแผ่น ๆ, ทำให้ล่อนหลุดออก

กะเทาะเม็ดบัว


กะเทาะ

/ka˨˩.tʰɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

สิ่งของหรือเปลือกไม้ที่หลุดล่อนออกมาจากพื้นเดิมหรือจากต้น

กะเทาะมะขาม


กะแท้

ชื่อแมลงพวกมวนขนาดเล็ก


กะบังหน้า

กรอบหน้าเป็นเครื่องประดับ


กะบิล

ระเบียบ, หมู่


กะปริบกะปรอย

ออกมาทีละเล็กละน้อย


กะปลกกะเปลี้ย

tired

(1) อ่อนเพลีย, อ่อนเปลี้ย

exhausted

(1) อ่อนเพลีย, อ่อนเปลี้ย

อ่อนเพลีย, อ่อนเปลี้ย, ไม่แข็งแรง


กะปะ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย ular kapak

ชื่องูพิษขนาดเล็กชนิด Calloselasma rhodostoma (Boie) ในวงศ์ Viperidae ตัวยาว 50-80 เซนติเมตร สีน้ำตาลอมแดงลายสีน้ำตาลเข้ม บนหลังมีลายรูปสามเหลี่ยมสีน้ำตาลแก่เรียงสลับเยื้องกันเป็นคู่ ๆ จมูกงอน ริมฝีปากเหลือง และมีแนวสีเหลืองพาดบนลูกตาถึงมุมปาก, ตัวที่มีสีคล้ำเรียก งูปะบุก


กะปิ

ยืมมาจากพม่า ငါးပိ (งา:ปิ)

ของเค็มทำด้วยเคยกับเกลือโขลกและหมักไว้ใช้ปรุงอาหาร, เยื่อเคย ก็ว่า


กะแป้น

เรือหางแมงป่องขนาดเล็ก


กะเผลก

เดินเอียงไปข้างใดข้างหนึ่ง


กะพง

เป็นไปได้ว่ามาจากมอญ ကဂဗံင် (กคพํง์)

ชื่อปลาหลายชนิดในหลายวงศ์ที่มีก้านครีบเป็นกระดูกแข็ง ขนาดยาวได้ถึง 2 เมตร ลำตัวหนา แบนข้างเล็กน้อย หัวโตลาดลงมาจากด้านหลัง ตาค่อนข้างโต ปากกว้าง เช่น กะพงแดง (Lutjanus malabaricus Schneider) ในวงศ์ Lutjanidae, กะพงขาว [Lates calcarifer (Bloch)] ในวงศ์ Centropomidae, กะพงลาย [Datnioides quadrifasciatus (Sevastianov)] ในวงศ์ Lobotidae


กะพง

ชื่อหอยทะเลกาบคู่ชนิด Musculista senhousia (Benson) ในวงศ์ Mytilidae เปลือกบางรูปยาวรี สีเขียวหรือเขียวอมเหลือง มีลายเป็นเส้นสีน้ำตาล อาศัยอยู่ตามพื้นท้องทะเลที่เป็นเลนปนทราย โดยยึดติดกันเองเป็นกระจุกหรือแผ่เป็นแผ่นใหญ่


กะพง

สมพง, ชื่อไม้ต้น


กะพร่องกะแพร่ง

ขาด ๆ วิ่น ๆ, ไม่สม่ำเสมอ, ไม่เต็มที่, ไม่ครบถ้วน, ไม่พอเพียง


กะพริบ

กพริบ
กระพริบ
การกะพริบ (abstract-noun)

blink

ปิดและเปิดตา

ปิดและเปิดหนังตาโดยเร็ว

โดยปริยายหมายถึงอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

ไฟกะพริบ


กะพ้อ

/ka˨˩.pʰɔː˦˥/^((สัมผัส))

กระบอกไม้ไผ่มีด้ามยาวในตัว ใช้สำหรับตักน้ำปลาหรือน้ำตาลสดเป็นต้น


กะพ้อ

/ka˨˩.pʰɔː˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อปาล์มขนาดย่อมในสกุล Licuala วงศ์ Palmae มีหลายชนิด เช่น ชนิด L. spinosa Thunb. มักขึ้นเป็นกออยู่ริมทะเล หรือในที่ซึ่งน้ำเค็มขึ้นถึง ลำต้นสูงถึง 4 เมตร ใบกลม เส้นผ่านศูนย์กลาง 60-110 เซนติเมตร เว้าเป็นแฉกลึก ก้านใบยาว ขอบก้านมีหนาม, ชนิด L. peltata Roxb. ขึ้นตามป่าดอนในที่ชุ่มชื้นและที่แฉะ ลักษณะคล้ายชนิดแรก แต่ก้านใบล้ำอยู่ใต้โคนใบ ทั้ง 2 ชนิดใบใช้ห่อทำไต้ ห่อของ เย็บเป็นร่ม มุงหลังคาชั่วคราว ใบอ่อนใช้มวนบุหรี่


กะพ้อ

คำวิสามานยนาม

/ka˨˩.pʰɔː˦˥/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดปัตตานี


กะพ้อ

/ka˨˩.pʰɔː˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อนกชนิดหนึ่ง


กะเพรา

เทียบลาว ກະເພົາ (กะเพ็า), เขมร ម្រះព្រៅ (มฺระพฺเรา), เขมรเหนือ มเรี็ยฮปเริ็ว

กระเพา
กระเพรา
กะเพา

ᨠᩬ᩶ᨾᨣᩬᩴ᩵

ชื่อไม้ล้มลุก

holy basil

ชื่อไม้ล้มลุก

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Ocimum tenuiflorum L. ในวงศ์ Labiatae กลิ่นฉุน ใช้ปรุงอาหาร พันธุ์ที่กิ่งและก้านใบสีเขียวอมแดงเรียก กะเพราแดง ใช้ทำยาได้


กะรัต

หน่วยมาตราชั่งเพชรพลอย 1 กะรัตเท่ากับ 20 เซนติกรัมหรือ 3.0865 เกรน

ปริมาณทองคำแท้ที่ประสมอยู่กับธาตุอื่น โดยกำหนดทองคำและโลหะที่ประสมกันนั้น รวมเป็น 24 ส่วน

ทองคำ 14 กะรัต

มีเนื้อทองคำ 14 ส่วน นอกนั้นอีก 10 ส่วนเป็นธาตุอื่นประสม

ปี (มักใช้กับผู้หญิงที่อายุค่อนข้างมากแต่ยังดูสาวและสวยอยู่)

งานวันนั้นมีสาวสี่สิบกะรัตมากันหลายคน


กะล่อน

ชื่อมะม่วงชนิดหนึ่ง


กะล่อน

พูดคล่อง แต่ไม่จริงเป็นส่วนมาก


กะละมัง

ไม่ทราบรากศัพท์

ภาชนะที่ทำด้วยโลหะเคลือบ มีขนาดต่าง ๆ กัน

ชามกะละมัง

ถาดกะละมัง

อ่าง, ภาชนะที่ใหญ่เตี้ยและปากผาย


กะละแม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากโปรตุเกส caramelo

ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยข้าวเหนียว กะทิ และน้ำตาลโตนดหรือน้ำตาลมะพร้าว กวนจนเหนียวเป็นสีดำ


กะล้น

เครื่องดักปลาไหล


กะลา

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກະລາ (กะลา); เทียบมาเลเซีย kelapa (“มะพร้าว”), อินโดนีเซีย kelapa (“มะพร้าว”)

ส่วนแข็งที่หุ้มเนื้อมะพร้าว ถ้าผ่าซีก ซีกที่มีตา เรียกว่า กะลาตัวผู้ ซีกที่ตัน เรียกว่า กะลาตัวเมีย

เปลือกแข็งที่หุ้มเนื้อในเมล็ดกาแฟ

เรียกชามเนื้อกระเบื้อง รูปร่างคล้ายกะลา ด้านนอกสีน้ำตาลแก่ ด้านในสีขาว เขียนลายสีคราม มีขนาดต่าง ๆ กัน ว่า ชามกะลา

เรียกผมที่ตัดเป็นรูปกะลาครอบ ว่า ผมทรงกะลาครอบ

เรียกหมวกที่มีรูปคล้ายกะลาครอบ ว่า หมวกกะลา หรือ หมวกกะลาครอบ


กะลา

เก่ากะลา


กะลา

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Etlingera elatior (Jack) R. M. Sm. ในวงศ์ Zingiberaceae ต้นคล้ายข่า สูง 3-4 เมตร ช่อดอกคล้ายบัวตูมแต่กลีบแข็ง สีชมพูหรือแดง มีดอกเล็ก ๆ แน่นเป็นกระจุกอยู่ภายใน ก้านช่อดอกผุดขึ้นจากดินและยาวได้ถึง 1 เมตร หน่อและดอกอ่อนใช้เป็นอาหาร


กะลา

ตัดมาจาก กบในกะลา หรือ กบในกะลาครอบ

กรอบความคิดที่ตนคิดว่าดีแล้ว ประเสริฐแล้ว เมื่อพบเจอสิ่งอื่นที่อยู่นอกกรอบก็มองว่าสิ่งนั้นไม่ดีงาม ไม่สมควร


กะลาสี

ยืมมาจากมาเลเซีย kelasi (เกอลาซี, “ลูกเรือ”), จากเปอร์เซียคลาสสิก خلاصی (ฅะลาซี); ร่วมเชื้อสายกับฮินดี ख़लासी (ฃลาสี), อูรดู خلاصی, พม่า ခလာသီ (ขลาสี), มลยาฬัม ഖലാസി (ขลาสิ)


กะลาสี

อย่างเครื่องแต่งกายกะลาสีสมัยโบราณหรือพลทหารเรือปัจจุบัน

หมวกกะลาสี

เงื่อนกะลาสี

คอเสื้อกะลาสี


กะลิง

ชื่อนกปากงุ้มเป็นขอชนิดหนึ่ง วงศ์เดียวกับนกแก้ว


กะลิ้มกะเหลี่ย

แสดงอาการให้รู้ว่าอยากได้


กะเลียว

สีของม้าชนิดหนึ่ง ลักษณะเขียวอมดำ


กะโล่

ชื่อภาชนะสานโบราณคล้ายกระด้ง แต่มีรูปแป้นปากคลุ่ม

ชื่อหมวกกันแดดชนิดหนึ่ง


กะหลาป๋า

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอินโดนีเซีย Kelapa (ในคำ Sunda Kelapa), จากซุนดา ᮊᮜᮕ (กลป)

/ka˨˩.laː˩˩˦.paː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อเรียกเมืองจาการ์ตาบนเกาะชวาในสมัยโบราณ ซึ่งต่อมาเรียก ปัตตาเวีย และปัจจุบันเป็น จาการ์ตา


กะหลาป๋า

/ka˨˩.laː˩˩˦.paː˩˩˦/^((สัมผัส))

หมวกชนิดหนึ่งสานด้วยไม้ไผ่อย่างละเอียด รูปทรงสูง ผู้หญิงนิยมใช้ในเวลาแข่งเรือ มีดอกไม้จีนเสียบ เป็นของเก่าในสมัยต้นรัชกาลที่ 5 ขึ้นไป

ขวดแก้วสำหรับใช้ใส่น้ำอบ ทรงกระบอกแปดเหลี่ยม มีสีต่าง ๆ มีจุกแก้ว เถาหนึ่งมี 3 ใบ

ชื่อชมพู่พันธุ์หนึ่งของชนิด Syzygium samarangense ผลสีเขียว รสหวาน เป็นพรรณไม้ชวา


กระเหรี่ยง

คำวิสามานยนาม

กฺระ-เหฺรี่ยง

รูปที่สะกดผิดของ กะเหรี่ยง


กะโหลก

เทียบเขมร ត្រឡោក (ตฺรโฬก, ความหมายทั้งหมดด้านล่าง), มาเลเซีย gelok (“ภาชนะใส่น้ำทำจากกะลามะพร้าว”)

ส่วนแข็งที่หุ้มเนื้อมะพร้าวหรือตาล เป็นต้น

ภาชนะที่ทำด้วยกะโหลกมะพร้าว โดยตัดทางตาออกพอเป็นช่องกว้างเพื่อใช้ตักน้ำ

กระดูกที่หุ้มมันสมอง

โดยปริยายหมายความถึงวัตถุที่มีลักษณะเช่นนั้น เช่น กะโหลกหุ่นหัวโขน

ลำไย ลิ้นจี่ หรือพรรณไม้บางชนิดที่มีผลโต เนื้อหนากว่าปรกติ


กะไหล่

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากทมิฬ கலாயி (กลายิ, “การเคลือบเงินหลังกระจก”)

กรรมวิธีเคลือบสิ่งที่เป็นโลหะด้วยเงินหรือทอง เป็นต้น โดยใช้ปรอทละลายเงินหรือทองให้เป็นของเหลว แล้วทาลงบนโลหะที่ต้องการเคลือบ จากนั้นไล่ปรอทออกโดยใช้ความร้อน


กะไหล่

ซึ่งเคลือบเงินหรือทองด้วยกรรมวิธีกะไหล่ ใช้กับของเช่นพาน เป็นต้น


กะแอ

เครื่องบังแดดมีคันปักดิน หมุนได้


กั๊ก

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 角 (“มุม”)

one-fourth

ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ

ส่วนหนึ่งในสี่

เรียกทางสี่แยกว่า สี่กั๊ก

ส่วน 1 ใน 4 ของเหล้าเทหนึ่ง

ส่วน 1 ใน 4 ของเหล้าขวดใหญ่ขนาด 750 ซีซี.

ส่วน 1 ใน 4 ของน้ำแข็งซองหนึ่ง แบ่งออกได้เป็น 4 มือ

วิธีแทงโปวิธีหนึ่ง ถ้าลูกค้าแทงกั๊ก 2 ประตูใด โปออกประตูใดประตูหนึ่งใน 2 ประตูนั้น เจ้ามือจ่าย 1 ต่อ ถ้าโปออกประตูอื่นนอกจาก 2 ประตูที่แทงไว้ เจ้ามือกิน


กั๊ก

ยืมมาจากกวางตุ้ง 革 (gaak3, gaap3, “หนังสัตว์”)

vest

ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ

เสื้อชนิดหนึ่ง ตัวสั้นเสมอเอว ไม่มีแขน ไม่มีปก ผ่าอกตลอด ติดกระดุมหรือไม่ติดก็ได้ มักใช้สวมทับเสื้อเชิ้ต เรียกว่า เสื้อกั๊ก


กั๊ก

แผลงมาจาก กิ๊ก

แน่ใจหรือว่ากิ๊กของเธอไม่มีกั๊ก


กั๊ก

แผลงมาจาก กัก

mumble

ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ

กักไว้ส่วนหนึ่ง

เขาบอกเราเหมือนกันว่าจะแต่งงาน แต่ยังกั๊กชื่อเจ้าสาวไว้


กักขฬะ

ยืมมาจากบาลี กกฺขฬ (“แข็ง, กระด้าง”); เทียบสันสกฤต कक्खट (กกฺขฏ, “แข็ง, กระด้าง”)

หยาบคาย, หยาบช้า, ป่าเถื่อน, ถ่อย

บางครั้ง ดูหมิ่น หรือ คุกคาม


กั้ง

แผลงมาจาก กุ้ง

/kaŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์น้ำไม่มีกระดูกสันหลังในชั้น Crustacea อันดับ Stomatopoda มีหลายวงศ์ ส่วนใหญ่อยู่ในวงศ์ Squillidae หายใจด้วยเหงือก ลำตัวแบนหรือกลม แบ่งเป็นปล้อง ๆ เปลือกที่หุ้มท่อนหัวและอกคลุมมาถึงอกปล้องที่ 5 แต่ไม่ถึงปล้องที่ 8 กรีมีลักษณะแบนราบ มี 6 ขา


กั้ง

ยืมมาจากพม่า ကရင် (กรง์) โดยถอดรูป

/kaŋ˥˩/^((สัมผัส))


กั้ง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩢ᩠᩶ᨦ (กั้ง), ลาว ກັ້ງ (กั้ง), เขิน ᨠᩢ᩠᩶ᨦ (กั้ง), ไทลื้อ ᦂᧂᧉ (กั้ง), ไทใหญ่ ၵင်ႈ (กั้ง)

/kaŋ˥˩/^((สัมผัส))


กังขา

จากบาลี กงฺข

/kaŋ˧.kʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

ความเคลือบแคลง, ความสงสัย


กังขา

จากบาลี กงฺข

/kaŋ˧.kʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

เคลือบแคลง, สงสัย


กังฉิน

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 奸臣 (gang1 cing5, “อำมาตย์ทุจริต/ทรยศ”)

/kaŋ˧.t͡ɕʰin˩˩˦/^((สัมผัส))

คดโกง, ไม่ซื่อตรง


กังวล

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ kaṅval หรือเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ kaṅval, แผลงมาจาก khval, แผลงมาจาก val; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກັງວົນ (กังว็น), เขมร កង្វល់ (กงฺวล̍)

การกังวล (abstract-noun)
ความกังวล (abstract-noun)

ห่วงใย, มีใจพะวงอยู่


กังสดาล

ระฆังวงเดือน

แว่วสำเนียงเสียงระฆังกังสดาล

ยูงทองร้องกะโต้งโห่งดัง เพียงฆ้องกลองระฆัง แตรสังข์กังสดาลขานเสียง


กังไส

ยืมมาจากหมิ่นใต้ 江西 (Kang-sai, “(มณฑล)เจียงซี”)

เครื่องถ้วยปั้นที่ทำมาจากมณฑลเจียงซีในประเทศจีน


กังหัน

ยืมมาจากเขมร កង្ហារ (กงฺหาร)

สิ่งที่ประกอบด้วยใบพัดหมุนได้ด้วยกำลังลม

เครื่องหมุนบางชนิดมีรูปทำนองกังหัน ทำให้เกิดกำลังงาน

ใช้เรียกเครื่องจักรที่หมุนอย่างกังหัน

ชื่อดอกไม้ไฟชนิดที่จุดแล้วหมุนอย่างกังหัน


กัจฉะ

ยืมมาจากบาลี กจฺฉ

/kat̚˨˩.t͡ɕʰaʔ˨˩/^((สัมผัส))


กัญญา

ยืมมาจากบาลี กญฺญา

สาวรุ่น, สาวน้อย


กัญญา

girl

สาวรุ่น, สาวน้อย

young woman

สาวรุ่น, สาวน้อย

เครื่องบังแดดรูปหลังคา ใช้สำหรับแคร่หามหรือเรือยาวเพื่อเป็นเกียรติยศ

ใช้เรียกข้าวเหนียวดำพันธุ์หนึ่งที่เมล็ดดำเป็นมัน


กัทลี

ยืมมาจากสันสกฤต कदली (กทลี) หรือบาลี กทลี


กัณฑ์

* จากบาลี กณฺฑ

ข้อความที่แต่งเป็นคำเทศน์เรื่องหนึ่ง ๆ ที่จบลงคราวหนึ่ง ๆ

ตอนหนึ่ง ๆ ของคำเทศน์ที่เป็นเรื่องยาว

มหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์ทศพร กัณฑ์หิมพานต์


กัณฑ์

* จากบาลี กณฺฑ

ลักษณนามใช้กับเทศน์

เทศน์กัณฑ์หนึ่ง

เทศน์ ๒ กัณฑ์

เรื่องหรือหมวด, ตอน, ส่วนของเรื่อง


กัน

สรรพนามบุรุษที่ 1 ใช้แทนตัวผู้พูดเพศชาย พูดกับผู้เสมอกันหรือผู้น้อยในทำนองกันเอง


กัน

คำกริยาวิเศษณ์

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับปักษ์ใต้ กั๋น, อีสาน กัน, ลาว ກັນ (กัน), คำเมือง ᨠᩢ᩠ᨶ (กัน), ไทลื้อ ᦂᧃ (กัน), ไทดำ ꪀꪽ (กัน), ไทขาว ꪀꪽ, ไทใหญ่ ၵၼ် (กัน), ไทใต้คง ᥐᥢ (กัน), อาหม 𑜀𑜃𑜫 (กน์), จ้วงแบบจั่วเจียง gaen (nduij gaen-ด้วยกัน)

คำประกอบท้ายกริยาของผู้กระทำตั้งแต่ 2 คนขึ้นไปแสดงการกระทำร่วมกัน อย่างเดียวกันหรือต่อกัน

คิดกัน

หารือกัน


กัน

ยืมมาจากจีนยุคกลาง干 (MC kan); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກັນ (กัน), ไทดำ ꪀꪽ (กัน), ไทใหญ่ ၵၼ် (กัน), เขมร កាល់ (กาล̍)

protéger

ภาษาฝรั่งเศส

กีดขวางไว้ไม่ให้เข้ามาหรือออกไป หรือไม่ให้เกิดมีขึ้น

กันฝน, กันสนิม, กันภัย

กันเงินไว้ 500 บาทเพื่อจ่ายในสิ่งที่จำเป็น

กันเอาไว้เป็นพยาน


กัน

ชื่อช้างศึกพวกหนึ่งมีหน้าที่ป้องกันและล้อมทัพ

ชื่อเรือซึ่งกำหนดให้เข้ากระบวนเสด็จทางชลมารค ทำหน้าที่ถวายอารักขา มีหลายลำ ตั้งเป็นแถวขนาบกระบวนเรือพระที่นั่งทั้ง 2 ข้างและกันอยู่ท้ายกระบวนระหว่างเรือของเจ้านายที่ตามเสด็จ


กัน

ยืมมาจากเขมร កាល់ (กาล̍, “โกนให้เสมอ”)

โกนให้เป็นเขตเสมอ

กันคิ้ว

กันคอ

กันหน้า


กันเกรา

ชื่อไม้ต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ชนิด Fagraea fragrans Roxb. ในวงศ์ Gentianaceae ชอบขึ้นในที่ชื้นแฉะทั่วไปในป่าดิบ ใบสีเขียวแก่ ค่อนข้างหนา ยาวราว 5-7 เซนติเมตร ดอกดก สีขาว แล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลือง หอมมาก ออกเป็นช่อคล้ายช่อดอกเข็ม ผลเท่าเมล็ดถั่วลันเตา เมื่อสุกสีแดง เนื้อไม้สีเหลืองละเอียด แน่น เป็นมัน แข็งและทนทาน นิยมใช้ในการก่อสร้าง


กันดาร

ยืมมาจากบาลี กนฺตาร

[เสียงสมาส]
กัน-ดาน-

[เสียงสมาส]
กัน-ดา-ระ-

อัตคัด, ฝืดเคือง

กันดารข้าว

ลำบาก, แห้งแล้ง

ที่มีลักษณะอัตคัด ลำบาก แห้งแล้ง (ใช้แก่เวลา ท้องที่ หรือถิ่น)

คราวกันดาร, ทางกันดาร


กันดาร

ยืมมาจากบาลี กนฺตาร

[เสียงสมาส]
กัน-ดาน-

[เสียงสมาส]
กัน-ดา-ระ-


กันดาล

ยืมมาจากเขมร កណ្ដាល (กณฺฎาล)

กลาง, ท่ามกลาง

ในกันดาลท้าวทงงหลายผู้ก่อนน้นน


กันต์

เกศากันต์

สุนทรกันต์

มุทุกันต์


กันต์

น่าใคร่, น่าพอใจ, งดงาม

กันตาภิรมย์

ยินดียิ่งในสิ่งที่น่าพอใจ


กันทร

ยืมมาจากสันสกฤต कन्दर (กนฺทร) หรือบาลี กนฺทร

[เสียงสมาส]
กัน-ทะ-ระ-

[เสียงสมาส]
กัน-ทฺระ-


กันยา

ยืมมาจากสันสกฤต कन्या (กนฺยา)

สาวรุ่น, สาวน้อย


กันยา

คำวิสามานยนาม

คำตัดทอนของ กันยายน


กั้นหยั่น

ยืมมาจากอาหรับ خَنْجَر (คันญัร), จากเปอร์เซียคลาสสิก خنجر (ฅันจฺัร)

มีดปลายแหลม มีคม 2 ข้าง ส่วนของใบมีดตั้งแต่กั่นถึงปลายใหญ่เท่ากัน เป็นอาวุธ สอดเข้าฝัก ใช้เหน็บเอว


กัป

ยืมมาจากบาลี กปฺป; เทียบกับสันสกฤต कल्प (กลฺป)

บางทีใช้เข้าคู่กับ กัลป์ เช่น ชั่วกัปชั่วกัลป์ นานนับกัปกัลป์พุทธันดร

อายุของโลกตั้งแต่เมื่อพระพรหมสร้างเสร็จจนถึงเวลาที่ไฟประลัยกัลป์มาล้างโลก


กัมปนาท

เสียงดังกึกก้องไปทั่ว


กัมประโด

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากโปรตุเกส comprador (กงปฺราโดรฺ, “ผู้ซื้อ”)

นายหน้าหรือตัวแทนรับติดต่อให้แก่บริษัทต่างชาติที่ทำธุรกิจในประเทศต่าง ๆ ด้วยเหตุที่บริษัทเหล่านี้ขาดพนักงานที่สามารถติดต่อกับบริษัทหรือคนพื้นเมืองได้โดยตรงเพราะอุปสรรคทางด้านภาษาและธรรมเนียมปฏิบัติ

ผู้ทำหน้าที่หาลูกค้าให้บริษัทหรือธนาคาร มักเป็นนักธุรกิจหรือพ่อค้าที่มีฐานะมั่นคงและเป็นที่ยอมรับในถิ่นนั้น ๆ

นายหน้าซื้อขาย


กัมพล

ยืมมาจากบาลี กมฺพล, จากสันสกฤต कम्बल (กมฺพล)

ผ้าทอด้วยขนสัตว์


กัมมัชวาต

ยืมมาจากบาลี กมฺมชฺชวาต

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กำ-มัด-ชะ-วาด

/kam˧.mat̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥.waːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ลมเกิดแต่กรรม คือ ลมเกิดในครรภ์เวลาคลอดบุตร ได้แก่ ลมเบ่ง


กัมลาศ

รูปแบบอื่นของ กมลาสน์


กัลป์

จากสันสกฤต कल्प (กลฺป), เปรียบเทียบกับบาลี กปฺป

เวลาอันยาวนานมาก

อายุของโลกตั้งแต่เมื่อพระพรหมสร้างเสร็จจนถึงเวลาที่ไฟประลัยกัลป์ล้างโลก ซึ่งได้แก่ช่วงเวลากลางวัน วันหนึ่งของพระพรหม คือ 1,000 มหายุค (เท่ากับ 4,320,000,000 ปีมนุษย์) เมื่อสิ้นกัลป์ พระอิศวรจะล้างโลกด้วยไฟประลัยกัลป์ โลกจะไร้สิ่งมีชีวิตและอยู่ในความมืดมนจนถึงรุ่งเช้าของวันใหม่ แล้วพระพรหมก็จะสร้างโลกเป็นการขึ้นต้นกัลป์ใหม่ โลกจะถูกสร้างและถูกทำลายเช่นนี้สลับกันตลอดอายุของพระพรหม ทั้งนี้ตามคติของพราหมณ์


กัลปพฤกษ์

ยืมมาจากสันสกฤต कल्पवृक्ष (กลฺปวฺฤกฺษ); เทียบบาลี กปฺปรุกฺข

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กัน-ละ-ปะ-พฺรึก

ต้นไม้ซึ่งเชื่อกันว่าให้ผลสำเร็จตามความปรารถนา

ต้นไม้ที่ทำขึ้นเนื่องในการทิ้งทานในงานเมรุหลวง และมีลูกมะนาวบรรจุเงินตราห้อยอยู่ตามกิ่งต่าง ๆ ของต้นไม้นั้น (เรียก ลูกกัลปพฤกษ์)

ชื่อต้นไม้ชนิด Cassia bakeriana ในวงศ์ถั่ว (Fabaceae) มีมากทางภาคอีสานและภาคเหนือ ดอกสีชมพูอ่อนออกเป็นช่อในระหว่างทิ้งใบหรือผลิใบใหม่ ฝักมีขนนุ่ม


กัลปนา

ยืมมาจากสันสกฤต कल्पना (กลฺปนา); เทียบบาลี กปฺปนา

กัน-ละ-ปะ-นา


กัลปนา

กัน-ละ-ปะ-นา

ที่ดินหรือสิ่งอื่น เช่น อาคาร ซึ่งเจ้าของอุทิศผลประโยชน์ให้แก่วัดหรือศาสนา

ส่วนบุญที่ผู้ทำอุทิศให้แก่ผู้ตาย


กัลยา

ตัดทอนจาก กัลยาณี

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}


กัลยาณี

ยืมมาจากสันสกฤต कल्याणी (กลฺยาณี, “ผู้มีความดี; ผู้มีความงาม”) หรือ บาลี กลฺยาณี (“ผู้มีความดี; ผู้มีความงาม”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กัน-ละ-ยา-นี

นางงาม, หญิงงาม


กัลหาย

กระหาย
กรรหาย

กระหาย, อยากได้

ชายใดเดอรร้อนรนน จวนจวบ สร้อยสรสวรก็หายกัลหายหื่นหรรษ์. — กัณฑ์จุลพน มหาชาติคำหลวง ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๐


กัลโหย

โหย, คร่ำครวญ

สารเสียงหงสกัลโหย. — สมุทรโฆษคำฉันท์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๘


กัษณ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ในเมื่อกาลกัษณ. — กัณฑ์สักบรรพ มหาชาติคำหลวง ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๐


กา

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kaːᴬ, แรกเริ่มมาจากการเลียนเสียงธรรมชาติ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກາ (กา), คำเมือง ᨠᩣ (กา), ไทลื้อ ᦂᦱ (กา), ไทใหญ่ ၵႃ (กา), ไทใต้คง ᥐᥣ (กา), ไทดำ ꪀꪱ (กา), จ้วง roegga

Kueb

ลักเซมเบิร์ก

(อี~, นก~) ชื่อนกชนิด Corvus macrorhynchos ในวงศ์ Corvidae ปากใหญ่หนาแบนข้าง ตาสีดำ ร้องเสียง "กา ๆ"

ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Labeo chrysophekadion ในวงศ์ Cyprinidae (วงศ์ปลาตะเพียน) ปากงุ้มต่ำ ตาเล็กตลอดทั้งหัว ตัว และครีบหลังเป็นแผนใหญ่ เฉพาะเกล็ดมีจุดสีเหลืองประปราย ขนาดยาวได้ถึง 60 เซนติเมตร พบในแหล่งน้ำที่มีระดับน้ำตื้น ๆ และมีพันธุ์ไม้น้ำ

ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์ธนิษฐา เห็นเป็นรูปอีกา

แม้นดาวกามาใกล้ในมนุษย์ — พระอภัยมณี

ภาชนะสำหรับใส่น้ำหรือต้มน้ำ มีพวยและหูสำหรับหิ้วหรือจับ

คำกำกับชื่อปีในวิธีนับศักราชของชาวไทยเหนือ ตรงกับเลข 0


กา

ทำเครื่องหมายเป็นรูปกากบาท ทำเครื่องหมายไว้ให้สังเกตได้

ดูเฉพาะที่กาไว้


กาก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກາກ (กาก), ไทลื้อ ᦂᦱᧅ (กาก)， จ้วง gak (กาก) , จ้วงแบบจั่วเจียง gak (กาก)

/kaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

สิ่งที่เหลือเมื่อคั้นหรือคัดเอาส่วนดีออกแล้ว

กากมะพร้าว

เดนเลือก (ใช้เป็นคำด่า)

กากมนุษย์

คนกาก


กาก

/kaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

แย่, ไม่ดี, คุณภาพต่ำ


กาก

ยืมมาจากสันสกฤต काक (กาก) หรือบาลี กาก

[เสียงสมาส]
กา-กะ-


กากขยาก

กาก-ขะ-หฺยาก

/kaːk̚˨˩.kʰa˨˩.jaːk̚˨˩/^((สัมผัส))


กากณึก

* จากบาลี กากณิกา

ทรัพย์มีค่าเท่าค่าแห่งชิ้นเนื้อพอกาพาไปได้

ชื่อมาตราเงินอย่างต่ำที่สุด


กากะเยีย

เครื่องสำหรับวางหนังสือใบลาน ทำด้วยไม้ 8 อันร้อยเชือกไขว้กัน


กากี

ยืมมาจากสันสกฤต काकी (กากี) หรือบาลี กากี


กากี

ยืมมาจากสันสกฤต काकी (กากี); ชื่อตัวละครใน กากาติชาดก

หญิงมากชู้หลายผัว (เป็นคำด่า)


กากี

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากฮินดี ख़ाकी (ฃากี, “สีอย่างดิน”), จากเปอร์เซียคลาสสิก خاکی (ฅากี, “สีอย่างดิน”)

สีน้ำตาลปนเหลือง, สีสนิมเหล็ก


ก้าง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kaːŋꟲ, จากจีนยุคกลาง鯁 (MC kaengX); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ້າງ (ก้าง), คำเมือง ᨠ᩶ᩣ᩠ᨦ (ก้าง), ไทใหญ่ ၵၢင်ႈ (ก้าง)，จ้วงแบบจั่วเจียง gangj, จ้วง gangj

/kaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ส่วนแข็งที่ประกอบเป็นโครงร่างของปลา โดยปรกติหมายเอาชิ้นที่แหลมเล็ก ๆ

ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Channa gachua ในวงศ์ Channidae คล้ายปลาช่อนหรือปลากระสงซึ่งเป็นปลาสกุลเดียวกัน เว้นแต่ปลาก้างนั้นเกล็ดข้างตัวมีราว 41-45 เกล็ด ขอบครีบต่าง ๆ เป็นสีส้ม


ก้าง

/kaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

กั้ง, กั้น, ขวาง

สองท้าวยินสองสายใจ จักก้างกลใด บดีบันโดยดังถวิล — สรรพสิทธิ์คำฉันท์ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส ทรงนิพนธ์ ฉบับหอพระสมุดวชิรญาณ พ.ศ. ๒๔๖๗


กางเกง

ไม่ทราบรากศัพท์

ᨲ᩠ᨿ᩵ᩴ

ส่วนประกอบที่รวมเข้าเป็นรูปร่างเดียวกัน

ᨠᩫ᩠ᨶ

ส่วนประกอบที่รวมเข้าเป็นรูปร่างเดียวกัน

ᨲ᩠ᨿ᩵ᩅ

ส่วนประกอบที่รวมเข้าเป็นรูปร่างเดียวกัน

褲子

ส่วนประกอบที่รวมเข้าเป็นรูปร่างเดียวกัน

ꪎ꫁ꪺꪉ

ส่วนประกอบที่รวมเข้าเป็นรูปร่างเดียวกัน

ᥐᥨᥢ

ส่วนประกอบที่รวมเข้าเป็นรูปร่างเดียวกัน

ᦵᦎᧁᧈ

ส่วนประกอบที่รวมเข้าเป็นรูปร่างเดียวกัน

ၵူၼ်

ส่วนประกอบที่รวมเข้าเป็นรูปร่างเดียวกัน

ໂສ້ງ

ส่วนประกอบที่รวมเข้าเป็นรูปร่างเดียวกัน

ສົ້ງ

ส่วนประกอบที่รวมเข้าเป็นรูปร่างเดียวกัน

pantalones

ส่วนประกอบที่รวมเข้าเป็นรูปร่างเดียวกัน

pants

ส่วนประกอบที่รวมเข้าเป็นรูปร่างเดียวกัน

trousers

ส่วนประกอบที่รวมเข้าเป็นรูปร่างเดียวกัน

/kaːŋ˧.keːŋ˧/^((สัมผัส))

เครื่องนุ่งมี 2 ขา


กางเขน

/kaːŋ˧.kʰeːn˩˩˦/^((สัมผัส))

(นก~) นกชนิด Copsychus saularis ในวงศ์ Turdidae ตัวขนาด นกปรอด ส่วนบนลำตัวสีดำ ส่วนล่างตั้งแต่หน้าอกลงไปสีขาวหม่น ปีกมีลายพาดสีขาว มักอยู่เป็นคู่หรือกลุ่มเล็ก ๆ กินแมลง


ก๊าด

/kaːt̚˦˥/^((สัมผัส))

เรียกนํ้ามันชนิดหนึ่งที่ใช้จุดไฟตะเกียงเป็นต้น ว่า นํ้ามันก๊าด


กาน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ການ (กาน)

ตัดเพื่อให้แตกใหม่

กานต้นมะขาม

ตัดเพื่อให้ลำต้นเปลา

กานต้นสน

ควั่นเปลือกและกระพี้ต้นไม้เพื่อให้ยืนต้นตาย

กานต้นสัก

ควั่นเปลือกและกระพี้ต้นไม้เพื่อให้มีลูก

กานต้นมะพร้าว


ก้าน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kaːnꟲ, จากจีนยุคกลาง幹 (MC kanH); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ້ານ (ก้าน), ไทใหญ่ ၵၢၼ်ႈ (ก้าน)，จ้วงแบบจั่วเจียง kaenz/gaenj

ส่วนที่ต่อดอก หรือใบ หรือผล กับกิ่งไม้

เรียกสิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

ก้านตุ้มหู

ก้านไม้ขีด

กระดูกกลางแห่งใบไม้บางอย่าง เช่น มะพร้าว จาก


ก้าน

รู้ไป่ทันแก่ก้าน กล่าวถ้อยกลางสนาม


กานต์

ยืมมาจากสันสกฤต कान्त (กานฺต, “ที่รัก”)

เป็นที่รัก, โดยมากใช้เป็นส่วนท้ายของสมาส

จันทรกานต์

เป็นที่รักของพระจันทร์ ได้แก่แก้วผลึกที่ถูกแสงจันทร์แล้วมีเหงื่อ

สูรยกานต์

เป็นที่รักของพระอาทิตย์ ได้แก่แก้วที่รวมแสงอาทิตย์ให้เกิดไฟได้


กาน้า

ชื่อไม้ต้นจีนชนิดหนึ่ง ผลคล้ายสมอ


กาบ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง甲 (MC kaep, “เปลือก; เกราะ”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩣ᩠ᨷ (กาบ), ลาว ກາບ (กาบ), เขิน ᨠᩣ᩠ᨷ (กาบ), ไทลื้อ ᦂᦱᧇ (กาบ), ไทใหญ่ ၵၢပ်ႇ (ก่าป), อาหม 𑜀𑜆𑜫 (กป์), จ้วงแบบหนง gap, จ้วงแบบจั่วเจียง gap, จ้วง gap

/kaːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เปลือกหุ้มชั้นนอกของผลไม้ หรือดอกของต้นไม้บางชนิด

ชื่อหอยชนิดหนึ่ง

ชื่อลายกระหนกตัวที่สอง


กาพย์

ยืมมาจากสันสกฤต काव्य (กาวฺย)

poem

คำร้อยกรองประเภทหนึ่ง

/kaːp̚˨˩/^((สัมผัส))

คำร้อยกรองประเภทหนึ่ง มีหลายชนิด

กาพย์ฉบัง

กาพย์สุรางคนางค์

กาพย์ยานี

กาพย์ขับไม้


กาม

ยืมมาจากสันสกฤต काम (กาม, “ความใคร่”), จากบาลี กาม (“ความใคร่”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
กาม-มะ-

ความใคร่ทางเมถุน


กามฉันท์

ยืมมาจากบาลี กามฉนฺท; เทียบเท่า กาม + ฉันท์

ความพอใจในกามคุณทั้ง 5 คือ รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส


กามราค

ความกำหนัดในกาม


ก้าม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ້າມ (ก้าม), จ้วง gemz, จ้วงแบบจั่วเจียง kimz

อวัยวะส่วนที่ใช้หนีบของสัตว์ เช่น ปู หรือกุ้ง


กามินี

ยืมมาจากบาลี กามินี (“กิริยาทำให้ใคร่, มารยาหญิง”)

จงกามินีปน รสร่วม กันนา


กาเมสุมิจฉาจาร

ยืมมาจากบาลี กาเมสุมิจฺฉาจาร (กาเมสุ (อธิกรณการก พหุวจนะของ กาม) + มิจฺฉา + จาร)

กา-เม-สุ-มิด-ฉา-จาน

/kaː˧.meː˧.su˨˩.mit̚˦˥.t͡ɕʰaː˩˩˦.t͡ɕaːn˧/^((สัมผัส))

การประพฤติผิดในกาม


กาย

ยืมมาจากสันสกฤต काय (กาย) หรือบาลี กาย

กรชกาย

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

กรัชกาย

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

กาย

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

กายา

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

กายิน

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

กายี

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

ขลวน

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

ขันธ์

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

คิง

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

แง่

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

ตน

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

ตนุ

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

ตัว

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

ตัวตน

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

เทห

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

เทห์

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

เท่ห์

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

เนื้อตัว

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

พบู

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

พระองค์

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

มูรดี

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

มูรติ

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

ร่าง

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

ร่างกาย

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

วปุ

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

วิคหะ

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

สกนธ์

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

สรรพางค์

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

สรีร

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

สรีระ

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

สังขาร

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

สารพางค์

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

องค

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

องค์

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

อินทรีย

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

อินทรีย์

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

อุปธิ

อรรถาภิธาน:ร่างกาย

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
กาย-ยะ-

ร่างกาย

ไม่มีผ้าพันกาย

พลกาย


กายกรรม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การดัดตนเพื่อให้ร่างกายแข็งแรง

การเล่นห้อยโหนโยนตัวเป็นต้น


กายสิทธิ์

กาย + สิทธิ์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

มีฤทธิ์เดชอยู่ในตัว


กายาพยพ

ส่วนในร่างกาย


กายินทรีย์

กาย + อินทรีย์

ร่างกายซึ่งเป็นใหญ่ในการรับสัมผัส


กาเยนทรีย์

กาย + อินทรีย์ และแผลงสระ

ร่างกายซึ่งเป็นใหญ่ในการรับสัมผัส


การก

ยืมมาจากบาลี การก


การณ์

ยืมมาจากสันสกฤต कारण (การณ), จากบาลี การณ

เค้า, มูล, เหตุ


การย์

ยืมมาจากสันสกฤต कार्य (การฺย, “หน้าที่”)

หน้าที่, กิจ, ธุระ, งาน


ภาษาโรมานซ์

คำวิสามานยนาม

กลุ่มภาษาที่กลายพันธุ์มาจากภาษาละติน ประกอบด้วย ภาษาฝรั่งเศส ภาษาอิตาลี ภาษาสเปน ภาษาโปรตุเกส ภาษาโรมาเนีย และ ภาษากาตาลา เป็นต้น


มาดริด

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสเปน Madrid (มาด๎ริด)

เมืองหลวงของสเปน


ปารีส

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Paris, จากอังกฤษกลาง Parys, Paris, จากฝรั่งเศสเก่า Paris, จากละตินช่วงปลาย, Lutetia Parisiorum (ลูเตตีอา ปารีซีโอรุม, “ลูเทเชียแห่งปารีซี”), จาก ละติน Parīsiī (ปารี̄ซีอี̄), จากกอล [Term?], จากเคลติกดั้งเดิม [Term?]

เมืองหลวงของฝรั่งเศส


โรม

ยืมมาจากบาลี โรม


โรม

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Rome, จากอังกฤษกลาง Rome, จากอังกฤษเก่า Rōm, Rūm, จากเจอร์แมนิกดั้งเดิม *Rūmō, จากละตินช่วงปลาย Rōma (โร̄มา, “โรม, คอนสแตนติโนเปิล”), จากละติน Rōma (โร̄มา, “โรม”)

เมืองหลวงของอิตาลี


เวียงจันทน์

คำวิสามานยนาม

เวียง + จันทน์

ვიენტიანი

เมืองหลวงของประเทศลาว

ວຽງຈັນ

เมืองหลวงของประเทศลาว

Vientiane

เมืองหลวงของประเทศลาว

Viangchan

เมืองหลวงของประเทศลาว

Վիենտյան

เมืองหลวงของประเทศลาว

Vientián

เมืองหลวงของประเทศลาว

เมืองหลวงของประเทศลาว


ลิสบอน

คำวิสามานยนาม

เมืองหลวงของประเทศโปรตุเกส


ลอนดอน

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ London

ទីក្រុងឡុងដ៍

เมืองหลวงของอังกฤษ

倫敦

เมืองหลวงของอังกฤษ

伦敦

เมืองหลวงของอังกฤษ

London

เมืองหลวงของอังกฤษ

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

เมืองหลวงของอังกฤษ และสหราชอาณาจักร ชื่อเต็มคือ นครลอนดอนและปริมณฑล


อันดาลูเซีย

คำวิสามานยนาม

ป็นแคว้นปกครองตนเองของประเทศสเปน


โซล

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Seoul, จากเกาหลี 서울 (seoul)

เมืองหลวงของเกาหลีใต้


โตเกียว

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยเรียนรู้จากญี่ปุ่น 東京 (โทเกียว)

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Τόκιο

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Τόκυο

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ತೊಕ್ಯೋ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tòquio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Toquio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

도쿄

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

동경(東京)

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

토쿄

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

도꾜

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

តូក្យូ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ᑐᑭᔪ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokiu

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tochiu

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Токио

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Токио

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

تۆکیۆ

เคิร์ดตอนกลาง

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Dunghgingh

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ტოკიო

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

東京

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

東京

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

東京

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

東京

หมิ่นตะวันออก

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

東京

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

東京

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ᏙᎩᏲ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ཊོ་ཀི་ཡ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tochiu

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

То̏кио

อักษรซีริลลิก

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tȍkio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokjo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

東京

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Токио

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

తొక్యో

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

தோக்கியோ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Токио

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ཐོ་ཁེ་ཡོ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

То́кио

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

টোকিও

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

То́кіа

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

То́кіё

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ਟੋਕੀਓ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

توکیو

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

توکیو

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tóquio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tōkyō

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

တိုကျို

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Toquio

ฟร็องโก-พรอว็องส์

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

ฟรีเชียตะวันตก

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

टोकियो

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

तोकियो

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Токио

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokjo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ޓޯކިޔޯ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Токио

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

טאָקיאָ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

То́кіо

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

แบบแอเลอแมนนี

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

То́кио

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

То́кіо

รูซินแบบคาร์พาเทีย

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tocium

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokium

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokija

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

טוקיו

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ໂຕກຽວ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokijas

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tô-ki-ô

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Đông Kinh

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

東京

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokío

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ᱴᱚᱠᱭᱚ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

टोक्यो

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ටෝකියෝ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ٽوڪو

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ቶክዮ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

টকিঅ’

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

อาเซอร์ไบจาน

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Տոկիո

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

طُوكْيُو

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

تُوكْيُو

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

طوكيو

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

طوكيو

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tochio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ᑑᑭᐅ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tòquio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

توكيو

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ٹوکیو

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokyo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokio

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

東京

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

ଟୋକିଓ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tókýó

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tókíó

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tóiceo

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

Tokió

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

टोक्यो

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

तोक्यो

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

טוֹקְיוֹ

เมืองหลวงของญี่ปุ่น

เมืองหลวงของญี่ปุ่น


โตเกียว

ยืมโดยเรียนรู้จากญี่ปุ่น 東京 (โทเกียว)

ขนมชนิดหนึ่งคล้ายแพนเค้ก ม้วนห่อไส้ต่าง ๆ เช่น ไส้กรอก เนื้อหมู หมูหย็อง ปูอัด ไข่ ครีม เป็นต้น


ปักกิ่ง

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยเรียนรู้จากกวางตุ้ง 北京 (bak1 ging1)

ប៉េកាំង

เมืองหลวงของจีน

ប៉ីជិង

เมืองหลวงของจีน

北京

เมืองหลวงของจีน

北京

เมืองหลวงของจีน

北京

เมืองหลวงของจีน

北京

เมืองหลวงของจีน

北京

เมืองหลวงของจีน

北京

เมืองหลวงของจีน

ᦵᦗᦲᧉᦋᦲᧃᧈ

เมืองหลวงของจีน

ပေကျင်းမြို့

เมืองหลวงของจีน

ပီကင်း

เมืองหลวงของจีน

ປັກກິງ

เมืองหลวงของจีน

Beijing

เมืองหลวงของจีน

Peking

เมืองหลวงของจีน

بِكِين

เมืองหลวงของจีน

بِكِين

เมืองหลวงของจีน

بِكِين

เมืองหลวงของจีน

بَيْجِين

เมืองหลวงของจีน

بِيجِين

เมืองหลวงของจีน

بِيجِينْغ

เมืองหลวงของจีน

بَيْجِينْغ

เมืองหลวงของจีน

بِيجِينْغ

เมืองหลวงของจีน

بِيكِين

เมืองหลวงของจีน

بِيكِين

เมืองหลวงของจีน

เมืองหลวงของจีน


พนมเปญ

คำวิสามานยนาม

จากเขมร ភ្នំពេញ (ภฺนํเพญ)

เมืองหลวงของกัมพูชา


ไพเราะ

แผลงมาจาก พิเราะ, จากเขมร ពីរោះ (พีโระ)

ไพเราะห์
ความไพเราะ (noun-from-adj)

/pʰaj˧.rɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

เพราะ, เสนาะ, น่าฟัง

สำเนียงไพเราะ


ไพเราะ

คำกริยาวิเศษณ์

แผลงมาจาก พิเราะ, จากเขมร ពីរោះ (พีโระ)

/pʰaj˧.rɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

เพราะ, เสนาะ, น่าฟัง

ร้องเพลงได้ไพเราะ


โพรง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໂພງ (โพง); เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ โปง, โป่ง, พอง

/pʰroːŋ˧/^((สัมผัส))

ช่องที่กลวงเข้าไป

โพรงไม้

โพรงจมูก


โพล้เพล้

เวลาพลบค่ำ, เวลาใกล้ค่ำ


เพียบพร้อม

เพียบ-พฺร้อม

/pʰia̯p̚˥˩.pʰrɔːm˦˥/^((สัมผัส))

เต็มเปี่ยม, ครบทุกอย่าง


เพิกเฉย

การเพิกเฉย (abstract-noun)
ความเพิกเฉย (abstract-noun)

pə̂ək-chə̌əi

/pʰɤːk̚˥˩.t͡ɕʰɤːj˩˩˦/^((สัมผัส))

/pʰɤːk̚˥˩.t͡ɕʰɤj˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่เอาใจใส่, ละเลย, ไม่นำพา

เพิกเฉยต่อหน้าที่


อัคนี

ยืมมาจากสันสกฤต अग्नि (อคฺนิ); เทียบบาลี อคฺคิ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/ʔak̚˨˩.kʰa˦˥.niː˧/^((สัมผัส))

/ʔak̚˨˩.niː˧/^((สัมผัส))


อัคนี

คำวิสามานยนาม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/ʔak̚˨˩.kʰa˦˥.niː˧/^((สัมผัส))

/ʔak̚˨˩.niː˧/^((สัมผัส))

ชื่อเทพแห่งไฟ


นที

ยืมมาจากสันสกฤต नदी (นที) หรือบาลี นที


อุทยาน

ยืมมาจากสันสกฤต उद्यान (อุทฺยาน); เทียบบาลี อุยฺยาน


ภูต

ยืมมาจากสันสกฤต भूत (ภูต, “ผี”) หรือบาลี ภูต (“ผี”)

[เสียงสมาส]
พู-ตะ-

/pʰuːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ผี, มักใช้เข้าคู่กันเป็น ภูตผี


ภูต

ยืมมาจากสันสกฤต भूत (ภูต, “มีแล้ว, เป็นแล้ว”) หรือบาลี ภูต (“มีแล้ว, เป็นแล้ว”)

[เสียงสมาส]
พู-ตะ-

/pʰuːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ซึ่งเกิดแล้ว, ซึ่งเป็นแล้ว


สิงห์

เป็นไปได้ว่ามาจากเขมรเก่า សិង្ហ (สิงฺห), សិង៑ (สิงฺ), จากสันสกฤต सिंह (สิํห)

/siŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

สัตว์ในนิยาย ถือว่ามีความดุร้ายและมีกำลังมาก, ราชสีห์ ก็เรียก


สิงห์

คำวิสามานยนาม

/siŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อกลุ่มดาวรูปสิงห์ เรียกว่า ราศีสิงห์ เป็นราศีที่ 4 ในจักรราศี

คำตัดทอนของ สิงห์บุรี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี


อากาศ

ยืมมาจากสันสกฤต आकाश (อากาศ); เทียบบาลี อากาส

loft

ฟรีเชียตะวันตก

သၢႆငၢႆၽူၼ်လူမ်း

สภาพดินฟ้าอากาศ

ဢႃးၵၢတ်ႇ

สภาพดินฟ้าอากาศ

ၾူၼ်လူမ်း

สภาพดินฟ้าอากาศ

ອາກາດ

สภาพดินฟ้าอากาศ

[เสียงสมาส]
อา-กาด-สะ-

/ʔaː˧.kaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

แก๊สผสมที่ประกอบด้วยไนโตรเจนและออกซิเจนเป็นส่วนใหญ่ ใช้หายใจหรือช่วยในการเผาไหม้เป็นต้น

ที่ที่ว่างเปล่าซึ่งมีอยู่เป็นเอกเทศจากสสาร, เป็นธาตุอย่าง 1 ใน 6 คือ ปฐวีธาตุ (ธาตุดิน) อาโปธาตุ (ธาตุน้ำ) เตโชธาตุ (ธาตุไฟ) วาโยธาตุ (ธาตุลม) อากาศธาตุ (ที่ว่างเปล่า) และวิญญาณธาตุ (ธาตุรู้)

นกบินไปในอากาศ

บางทีใช้หมายถึงสภาพดินฟ้าอากาศโดยทั่ว ๆ ไป

เช้านี้อากาศดีจัง


ชล

ยืมมาจากสันสกฤต जल (ชล) หรือบาลี ชล

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
ชน-ละ-

/t͡ɕʰon˧/^((สัมผัส))


ชล

คำวิสามานยนาม

คำตัดทอนของ ชลบุรี


ชน

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩᩫ᩠ᨶ (ช็น), ลาว ຊົນ (ซ็น); เทียบเขมร ជល់ (ชล̍), จีนยุคกลาง衝 (MC tsyhowng), จ้วงแบบจั่วเจียง cwnj (เฉิ้น, “พุ่งเขาไปชนอย่างแรง”)

/t͡ɕʰon˧/^((สัมผัส))

รถยนต์ชนต้นไม้

ตั้งตู้ชนฝา

ชนขวบ

ให้ต่อสู้กัน (ใช้กับสัตว์บางชนิด)

ชนโค

ชนไก่


ชน

/t͡ɕʰon˧/^((สัมผัส))

เรียกไก่อูชนิดหนึ่งที่เลี้ยงไว้ชนกันว่า ไก่ชน


ชน

ยืมมาจากสันสกฤต जन (ชน, “คน”) หรือบาลี ชน (“คน”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊົນ (ซ็น)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
ชน-นะ-

/t͡ɕʰon˧/^((สัมผัส))


ชน

คำวิสามานยนาม

/t͡ɕʰɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ชัยนาท


กุมาร

ยืมมาจากสันสกฤต कुमार (กุมาร) หรือบาลี กุมาร; ร่วมเชื้อสายกับเขมร កុមារ (กุมาร)


กุมาร

คำวิสามานยนาม

ชื่อกัณฑ์ที่ 8 แห่งมหาเวสสันดรชาดก


กุมารี

ยืมมาจากสันสกฤต कुमारी (กุมารี), จากบาลี กุมารี


บุตร

ยืมมาจากสันสกฤต पुत्र (ปุตฺร)

[เสียงสมาส]
บุด-ตฺระ-

ลูก (ชายหรือหญิง)


บุตรี

ยืมมาจากสันสกฤต पुत्री (ปุตฺรี)


ราตรี

ยืมมาจากสันสกฤต रात्रि (ราตฺริ, “กลางคืน”); เทียบเขมร រាត្រី (ราตฺรี)

กลางคืน, เวลามืดค่ำ


ราตรี

ชื่อไม้พุ่มชนิด Cestrum nocturnum L. ในวงศ์ Solanaceae ดอกเล็ก สีขาวปนเขียว ออกเป็นช่อ กลิ่นหอมแรงเฉพาะเวลากลางคืน


ปัทมา

ยืมมาจากสันสกฤต पद्म (ปทฺม)


บุษบา

ยืมมาจากสันสกฤต पुष्प (ปุษฺป)


นคร

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ នគរ (นคร) (เขมรเก่าปรากฏครั้งประมาณปี ค.ศ. 878-977), จากสันสกฤต नगर (นคร)

ณคร
ณคอร
นครา

[เสียงสมาส]
นะ-คะ-ระ-

/na˦˥.kʰɔːn˧/^((สัมผัส))

เมืองใหญ่, กรุง


คช

ยืมมาจากสันสกฤต गज (คช) หรือ บาลี คช

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
คด-ชะ-

/kʰot̚˦˥/^((สัมผัส))

/kʰot̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥./

ช้าง, ช้างพลาย


หฤทัย

ยืมมาจากสันสกฤต हृदय (หฺฤทย); เทียบบาลี หทย

[เสียงสมาส]
หะ-รึ-ไท-ยะ-

หัวใจ, ใจ (อวัยวะหรือความรู้สึก)


ดารา

ยืมมาจากสันสกฤต तारा (ตารา) หรือบาลี ตารา (“ดาวฤกษ์, ดาวเคราะห์”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ດາຣາ (ดารา), เขมร តារា (ตารา)

เรียกบุคคลที่แสดงนำหรือมีชื่อเสียงในศิลปะการแสดงในทางใดทางหนึ่ง

ดาราภาพยนตร์

เครื่องประกอบราชอิสริยาภรณ์ตั้งแต่ชั้นทวีติยาภรณ์ขึ้นไป มีลักษณะเป็นดาวรัศมี 8 แฉกบ้าง 16 แฉกบ้าง, ถ้าเป็นดาราจักรี ก็ทำเป็นรูปจักร 10 กลีบ


ศิลปะ

ยืมมาจากสันสกฤต शिल्प (ศิลฺป); เทียบบาลี สิปฺป

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

รูปแบบอื่นของ ศิลป์


หงส์

ยืมมาจากบาลี หํส, จากสันสกฤต हंस (หํส)

หงส
หังส
หังส์
หงษ์

/hoŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

นกในนิยายถือว่าเป็นนกในตระกูลสูง มีเสียงไพเราะ เป็นพาหนะของพระพรหม

บุคคลที่มีชาติตระกูลสูงและเปรียบการเดินที่งดงามอ่อนช้อยและเป็นสง่าเทียบด้วยการเดินของหงส์

ชื่อนกจำพวกเป็ดขนาดใหญ่หลายชนิด วงศ์ย่อย Cygninae ในวงศ์ Anatidae คอยาว เป็นนกที่นำเข้ามาในประเทศไทย มีถิ่นกำเนิดในทวีปยุโรป อเมริกา และตอนเหนือของทวีปเอเชีย เช่น หงส์ขาว [Cygnus olor (Gmelin)] หงส์ดำ [C. atratus (Latham)] หงส์คอดำ [C. melanocorypha (Molina)]


ทัก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ທັກ (ทัก), คำเมือง ᨴ᩠ᩅᩢᨠ (ทวัก)

/tʰak̚˦˥/^((สัมผัส))

กล่าวเป็นเชิงเตือน

พูดโอภาปราศรัยด้วยอัธยาศัยไมตรีเมื่อพบหน้ากัน

กล่าวหรือออกเสียงให้ระวังหรือสังเกตว่าจะเป็นภัยตามลัทธิที่ถือกัน

จิ้งจกทัก


ทัก

/tʰak̚˦˥/^((สัมผัส))

ตะกร้าเก็บเกลือ ทำด้วยไม้ไผ่สาน ตาห่างคล้ายชะลอม ทรงสูงคล้ายชะลอม (วิทยาจารย์)


เยซู

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฮีบรู יֵשׁוּ (เยฌู)

ศาสดาของศาสนาคริสต์


เป็ด

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *petᴰˢ², จากไทดั้งเดิม *pitᴰ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸᩮᩢ᩠ᨯ (เปัด), เขิน ᨸᩮ᩠ᨯ (เปด), ลาว ເປັດ (เปัด), อีสาน เป็ด, ไทลื้อ ᦵᦔᧆ (เปด), ไทดำ ꪹꪜꪸꪒ (เปย̂ด), ไทใหญ่ ပဵတ်း (เป๊ต), ไทใต้คง ᥙᥥᥖᥱ (เป่ต), อาหม 𑜆𑜢𑜄𑜫 (ปิต์), จ้วง bit, จ้วงแบบหนง baet, byet, จ้วงแบบจั่วเจียง bet, ปู้อี bidt, แสก ปิ๊ด
เทียบจีนเก่า鴄 (OC *pʰid), เบดั้งเดิม *ɓitᴰ¹

오리

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

ទា

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

鴨

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

鸭

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

鴨子

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

鴨

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

カモ

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

家鴨

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

アヒル

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

itik

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

itik

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

bibi

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

ပဵတ်း

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

pato

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

pata

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

canard

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

ဘဲ

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

Ente

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

у́тка

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

се́лезень

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

ка́чка

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

ເປັດ

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

(con) vịt

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

vịt

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

pato

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

duck

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

بَطَّة

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

anatra

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

bebek

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

बतख़

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

बत्तख

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

बतख

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

बत्तख़

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

बत्तक

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

Ent

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนก

ชื่อสัตว์ปีกจำพวกนกขนาดเล็กถึงขนาดใหญ่ มีหลายวงศ์ ปากแบน ตัวมีหลายสี เช่น น้ำตาล ขาว เขียว ขนาดเล็กกว่าห่าน มีพังผืดนิ้วแบบตีนพัดและตีนกลีบช่วยในการว่ายน้ำ ว่ายน้ำเก่ง กินปลา พืชน้ำ และสัตว์เล็ก ๆ เฉพาะเป็ดที่เลี้ยงตามบ้านมีต้นตระกูลมาจากเป็ดหัวเขียว (Anas platyrhynchos Linn.) ในวงศ์ Anatidae


เป็ด

ชื่อไม้ล้มลุก 2 ชนิดในสกุล Alternanthera วงศ์ Amaranthaceae เรียกว่า ผักเป็ด คือ ผักเป็ดขาว [A. sessilis (L.) DC.] ใบสีเขียว กินได้และใช้ทำยาได้, ผักเป็ดไทย ก็เรียก และผักเป็ดแดง [A. bettzickiana (Regel) G. Nicholson] ใบสีแดง ปลูกเป็นไม้ประดับ


เป็ด

ชื่อเรือต่อหรือเรือขุดต่อกระดานเสริมกราบชนิดหนึ่ง หัวท้ายแบน ๆ ก็มี หัวท้ายแหลมก็มี กลางป่องดูรูปร่างคล้ายเป็ด, อีเป็ด ก็เรียก


รุ้ง

เทียบจีนยุคกลาง虹 (MC huwng|kuwngH|kaewngH); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮຸ້ງ (ฮุ้ง)

/ruŋ˦˥/^((สัมผัส))

แสงที่ปรากฏบนท้องฟ้าเป็นแถบโค้งสีต่าง ๆ 7สี คือ ม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง ส้ม แดง

สีเช่นนั้นที่ปรากฏในเพชร


รุ้ง

/ruŋ˦˥/^((สัมผัส))

กว้างโค้ง, โค้ง

ขุดรุ้งรางเข้าไป


รุ้ง

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮุ้ง, ลาว ຮຸ້ງ (ฮุ้ง), คำเมือง ᩁᩩ᩶ᨦ (รุ้ง), เขิน ᩁᩩ᩶ᨦ (รุ้ง), ไทลื้อ ᦣᦳᧂᧉ (ฮุ้ง), ไทใหญ่ ႁုင်ႉ (หุ๎ง)
ซึ่งในสมัยโบราณเชื่อว่า "รุ้ง" เป็นสัตว์ปีกในตำนานชนิดหนึ่ง

/ruŋ˦˥/^((สัมผัส))

(นก~, อี~) ชื่อเหยี่ยวขนาดใหญ่ชนิด Spilornis cheela (Latham) ในวงศ์ Accipitridae มีลายจุดขาวที่หัว ปีก และท้อง มีหงอนขนบริเวณท้ายทอยซึ่งจะแผ่ออกเห็นได้ชัดเจนขณะโกรธ ตกใจ หรือต่อสู้กัน ตัวสีน้ำตาลเข้ม หางสีน้ำตาลพาดขาว ทำรังแบบง่าย ๆ ด้วยกิ่งไม้บนต้นไม้สูง กินสัตว์ขนาดเล็ก โดยเฉพาะงู


สายรุ้ง

/saːj˩˩˦.ruŋ˦˥/^((สัมผัส))

กระดาษม้วนสีต่างๆ ทำเป็นแถบเล็กยาว ใช้ตกแต่งสถานที่หรือใช้ขว้างให้คลี่ออกแสดงความรื่นเริง


ตระหนี่

หวงไม่อยากให้ง่ายๆ เช่น ตระหนี่ทรัพย์, ขี้เหนียว


หวง

การหวง (abstract-noun)
ความหวง (abstract-noun)

/hua̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่อยากให้, สงวนไว้, กันไว้


หวัง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᩅᩢᨦ (หวัง), ลาว ຫວັງ (หวัง), ไทลื้อ ᦛᧂ (หวัง)

การหวัง (abstract-noun)
ความหวัง (abstract-noun)

/waŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คาดว่าจะได้, ปองไว้, หมายไว้


ปอง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸᩬᨦ (ปอง), เขิน ᨸᩬᨦ (ปอง), ลาว ປອງ (ปอง), ไทลื้อ ᦔᦸᧂ (ปอ̂ง), ไทใหญ่ ပွင် (ปอ̂ง)

/pɔːŋ˧/^((สัมผัส))


ปอง

/pɔːŋ˧/^((สัมผัส))

เสาเตี้ยๆ สำหรับผูกเท้าหลังของช้าง เรียกว่า เสาปอง


เสา

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເສົາ (เส็า), ไทลื้อ ᦉᧁ (เสา), ไทใหญ่ သဝ် (สว), ไทใต้คง ᥔᥝᥴ (เส๋า), อาหม 𑜏𑜧 (สว์), จ้วง saeu, จ้วงแบบจั่วเจียง sieu

ท่อนไม้สำหรับใช้เป็นหลักหรือเป็นเครื่องรองรับสิ่งอื่นมีเรือนเป็นต้น

เสาเรือน

เสาโทรเลข

เรียกสิ่งอื่น ๆ ที่ใช้ในลักษณะเช่นนั้น


เสา

ชื่อมันชนิด Dioscorea alata L. ในวงศ์ Dioscoreaceae เถามีครีบ หัวมีขนาดและรูปร่างต่าง ๆ กัน ผิวเรียบ, มันจาวมะพร้าว ก็เรียก


แสง

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แสง, ลาว ແສງ (แสง), คำเมือง ᩈᩯ᩠ᨦ (แสง), ไทลื้อ ᦶᦉᧂ (แสง), ไทดำ ꪵꪎꪉ (แสง), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์), เขมร សែង (แสง)

φως

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

ពន្លឺ

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

ᩈᩯ᩠ᨦ

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

光

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

光

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

光

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

licht

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

lys

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

ışık

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

ஒளி

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

ꪵꪎꪉ

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

လႅင်း

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

luz

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

światło

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

lumière

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

clarté

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

မီး

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

valo

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

Licht

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

свет

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

ແສງ

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

luz

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

mwanga

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

nuru

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

ljus

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

light

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

نُور

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

ضَوْء

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

luce

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

cahaya

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

ljós

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

प्रकाश

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

रौशनी

สิ่งที่ทำให้ตามองเห็น

/sɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ความสว่าง, สิ่งที่ทำให้ดวงตาแลเห็น


แสง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແສງ (แสง), คำเมือง ᩈᩯ᩠ᨦ (แสง), เขิน ᩈᩯ᩠ᨦ (แสง), ไทลื้อ ᦶᦉᧂ (แสง), ไทดำ ꪵꪎꪉ (แสง), ไทขาว ꪵꪎꪉ, ไทใหญ่ သႅင် (แสง), ไทใต้คง ᥔᥦᥒᥴ (แส๋ง), อ่ายตน ꩬျိင် (สฺยิง์), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์)

/sɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ตาวจิ้มแสง


แสง

ยืมมาจากเขมรเก่า សេង៑ (เสงฺ, “แบกหรือสวมไว้บนบ่า”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ແສງ (แสง), เขมร សែង (แสง)

/sɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

อาวุธ, ศัสตรา, เครื่องมีคม

คลังแสง

พระแสงดาบ

พระแสงปืน


แสง

/sɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

กางเกง, มักใช้เข้าคู่กับคำ เสื้อ

เสื้อแสง

เสื้อและกางเกง


สว่าง

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ស្វាង (สฺวาง) หรือเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ស្វាង (สฺวาง), សិវាង (สิวาง); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ស្វាង (สฺวาง), ลาว ສະຫວ່າງ (สะหว่าง)

/sa˨˩.waːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ระยะเวลาฟ้าสาง, ระยะเวลาเมื่อรุ่งอรุณ

สว่างแล้ว

กระจ่าง, มีแสงมาก

แสงไฟสว่าง

แสงจันทร์สว่าง

แจ้ง, รู้แจ้ง

ปัญญาสว่าง

หายจากความหลงผิด

หูตาสว่าง

โล่ง, ปลอดโปร่ง

สว่างอก

สว่างใจ

หายง่วง ในคำว่า ตาสว่าง


นักกีฬา

atleet

ผู้เข้าแข่งขันกีฬา

ນັກກິລາ

ผู้เข้าแข่งขันกีฬา

athlete

ผู้เข้าแข่งขันกีฬา

ผู้ชอบเล่นกีฬา

ผู้เข้าแข่งขันกีฬา

ผู้มีน้ำใจไม่เอาเปรียบผู้อื่น


นักเรียน

學生

ผู้ศึกษาเล่าเรียน

学生

ผู้ศึกษาเล่าเรียน

လုၵ်ႈႁဵၼ်း

ผู้ศึกษาเล่าเรียน

ᦟᦴᧅᦵᦣᧃ

ผู้ศึกษาเล่าเรียน

ນັກຮຽນ

ผู้ศึกษาเล่าเรียน

estudiante

ผู้ศึกษาเล่าเรียน

alumno

ผู้ศึกษาเล่าเรียน

pupilo

ผู้ศึกษาเล่าเรียน

student

ผู้ศึกษาเล่าเรียน

ผู้ศึกษาเล่าเรียน

ผู้รับการศึกษาจากโรงเรียน


แรง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *reːŋᴬ (“แข็งแรง; ความแข็งแรง”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩯ᩠ᨦ (แรง), เขิน ᩁᩯ᩠ᨦ (แรง), อีสาน แฮง, ลาว ແຮງ (แฮง), ไทลื้อ ᦶᦣᧂ (แฮง), ไทดำ ꪵꪭꪉ (แฮง), ไทใหญ่ ႁႅင်း (แห๊ง), ไทใต้คง ᥞᥦᥒᥰ (แห๊ง), อาหม 𑜍𑜢𑜂𑜫 (ริง์), ปู้อี reengz, จ้วง rengz, แสก เร๊ง

/rɛːŋ˧/^((สัมผัส))

แรงคน

ไม่มีแรง

มีแรงมาก

ออกแรง

แรงเจ้าที่

แรงกรรม

อิทธิพลภายนอกใด ๆ ที่เปลี่ยนแปลงหรือพยายามทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสถานะอยู่นิ่งหรือสถานะการเคลื่อนที่ของเทหวัตถุ ด้วยอัตราเร็วสม่ำเสมอในแนวเส้นตรง

อัตราการทำงาน กำหนดเป็นกำลังคนต่อช่วงเวลาหนึ่ง

งานนี้ต้องใช้ 10 แรง


แรง

/rɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ฉุน, จัด, กล้า

กลิ่นแรง

แข็ง, มีกำลัง

ศักดิ์สิทธิ์

ที่นี่เจ้าที่แรง


แรง

คำกริยาวิเศษณ์

/rɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ใช้กำลังกระทำถึงขีด

อย่าทำแรง

ตีแรง ๆ


แรง

/rɛːŋ˧/^((สัมผัส))

แรงเสพ

แรงเล่น


ศักดิ์สิทธิ์

ศักดิ์ + สิทธิ์

ความศักดิ์สิทธิ์ (noun-from-adj)

ขลัง, ที่เชื่อว่าสามารถดลบันดาลให้ เกิดขึ้นสำเร็จ หรือเป็นจริงได้

สิ่งศักดิ์สิทธิ์

พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์


บันดาล

ยืมมาจากเขมร បណ្ដាល (บณฺฎาล)

ให้เกิดมีขึ้นเป็นขึ้นด้วยแรงอำนาจของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

บุญบันดาล

บันดาลโทสะ


อำนาจ

แผลงมาจาก อาจ; จากเขมร អំណាច (อํณาจ), แผลงมาจาก អាច (อาจ)

poder

มอบอำนาจ

อิทธิพลที่จะบังคับให้ผู้อื่นต้องยอมทำตามไม่ว่าจะด้วยความสมัครใจหรือไม่ หรือความที่สามารถบันดาลให้เป็นไปตามความประสงค์

อำนาจบังคับของกฎหมาย

อำนาจบังคับบัญชา

ความสามารถหรือสิ่งที่สามารถทำหรือบันดาลให้เกิดสิ่งใดสิ่งหนึ่งได้

อำนาจคุณพระศรีรัตนตรัย

อำนาจสิ่งศักดิ์สิทธิ์

อำนาจจิต

อำนาจฝ่ายสูง

อำนาจฝ่ายต่ำ

ชอบใช้อำนาจ

การบังคับบัญชา

อยู่ใต้อำนาจ

ขออำนาจศาล


อำนาจ

คำวิสามานยนาม

คำตัดทอนของ อำนาจเจริญ


คอนเสิร์ต

ยืมมาจากอังกฤษ concert

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/kʰɔːn˧.sɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))

/kʰɔn˧.sɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))

การแสดงดนตรีสากลแบบหนึ่ง ใช้เครื่องดนตรีวงใหญ่ อาจมีนักร้องร่วมด้วย

การแสดงดนตรีประเภทใด ๆ ก็ตามที่มีผู้ชม

คอนเสิร์ตเปิดอัลบั้มนักร้องใหม่เมื่อวาน คนดูเยอะมากเลย


คำประสม

composto

คำที่ประกอบด้วยคำอื่น

compuesto

คำที่ประกอบด้วยคำอื่น

palabra compuesta

คำที่ประกอบด้วยคำอื่น

compound

คำที่ประกอบด้วยคำอื่น

คำที่เกิดจากการนำคำมูลที่เกิดอิสระได้ตั้งแต่ 2 คำขึ้นไปมาประสมกัน แล้วกลายเป็นคำใหม่ที่มีความหมายใหม่ขึ้นมาอีกคำหนึ่ง เช่น ลูกเสือ ลูกน้ำ แขกยาม เครื่องใน ไฟฟ้า


สัปดาห์

ยืมมาจากสันสกฤต सप्ताह (สปฺตาห), จาก सप्त (สปฺต, “เจ็ด”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ระยะ 7 วัน ตั้งแต่ วันอาทิตย์ถึงวันเสาร์


ศาล

ยืมมาจากสันสกฤต शाल (ศาล) หรือ शाला (ศาลา); ร่วมรากกับ ศาลา

/saːn˩˩˦/^((สัมผัส))

องค์กรฝ่ายตุลาการซึ่งมีอำนาจพิจารณาพิพากษาอรรถคดี

ผู้พิพากษาหรือตุลาการซึ่งมีอำนาจพิจารณาพิพากษาอรรถคดี

ศาลแพ่ง

ศาลอาญา

ที่สิงสถิตของเทวดา เทพารักษ์ หรือเจ้าผี เป็นต้น

ศาลเทพารักษ์

ศาลเจ้า

ศาลเจ้าแม่ทับทิม


ตัวแทน

ผู้ที่ได้รับมอบให้ทำการแทนบุคคลอื่น

ชื่อสัญญาซึ่งให้บุคคลคนหนึ่ง เรียกว่า ตัวแทน มีอำนาจทำการแทนบุคคลอีกคนหนึ่ง เรียกว่า ตัวการ และตัวแทนตกลงจะทำการนั้น

บุคคลผู้มีอำนาจทำการแทนบุคคลอื่นตามกฎหมาย


ลม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.lɯmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩫ᩠ᨾ (ล็ม), ลาว ລົມ (ล็ม), ไทลื้อ ᦟᦳᧄ (ลุม), ไทดำ ꪶꪩꪣ (โลม), ไทใหญ่ လူမ်း (ลู๊ม), พ่าเก လုံ (ลุํ), อาหม 𑜎𑜤𑜪 (ลุํ), ปู้อี ndumx หรือ rumx, จ้วง rumz; เทียบสุ่ย luml และจีนเก่า風 (OC *plum)

άνεμος

ปรากฏการณ์ของอากาศที่มีการเคลื่อนไหว

ᩃᩫ᩠ᨾ

ปรากฏการณ์ของอากาศที่มีการเคลื่อนไหว

ꪶꪩꪣ

ปรากฏการณ์ของอากาศที่มีการเคลื่อนไหว

လူမ်း

ปรากฏการณ์ของอากาศที่มีการเคลื่อนไหว

རླུང

ปรากฏการณ์ของอากาศที่มีการเคลื่อนไหว

vent

ปรากฏการณ์ของอากาศที่มีการเคลื่อนไหว

ខ្យល់

ปรากฏการณ์ของอากาศที่มีการเคลื่อนไหว

Wind

ปรากฏการณ์ของอากาศที่มีการเคลื่อนไหว

လေ

ปรากฏการณ์ของอากาศที่มีการเคลื่อนไหว

ລົມ

ปรากฏการณ์ของอากาศที่มีการเคลื่อนไหว

wind

ปรากฏการณ์ของอากาศที่มีการเคลื่อนไหว

ปรากฏการณ์ของอากาศที่มีการเคลื่อนไหว


แก้ว

Glas

(4) ภาชนะทำจากแก้ว

glass

(4) ภาชนะทำจากแก้ว

Psittaciformes

ชื่อวิทยาศาสตร์

月橘

(10) ต้นแก้ว

七里香

(10) ต้นแก้ว

九里香

(10) ต้นแก้ว

千里香

(10) ต้นแก้ว

ゲッキツ

(10) ต้นแก้ว

buis de Chine

(10) ต้นแก้ว

bois jasmin

(10) ต้นแก้ว

orange jessamine

ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ

(10) ต้นแก้ว

satin-wood

ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ

(10) ต้นแก้ว

cosmetic bark tree

ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ

(10) ต้นแก้ว

แก้วขาว

(10) ต้นแก้ว

แก้วพริก

(10) ต้นแก้ว

ตะไหลแก้ว

(10) ต้นแก้ว

กะมูนิง

(10) ต้นแก้ว

แก้วขี้ไก่

(10) ต้นแก้ว

จ๊าพริก

(10) ต้นแก้ว

แก้วลาย

(10) ต้นแก้ว

/kɛːw˥˩/^((สัมผัส))

หินแข็งใส แลลอดเข้าไปข้างในได้ ได้แก่จำพวกเพชรพลอย

ของที่ทำเทียมให้มีลักษณะอย่างแก้ว

ของที่ได้จากการใช้ทรายขาว เป็นส่วนประกอบสำคัญมาหลอมกับสารที่มีสมบัติเป็นด่าง เช่น ออกไซด์ของโซเดียม ออกไซด์ของแคลเซียม แล้วมีลักษณะอย่างแก้ว

ภาชนะชนิดหนึ่งทำด้วยแก้ว พลาสติก ฯลฯ สำหรับใส่น้ำกิน เป็นต้น

ใช้เรียกของใสบางชนิด

กระดาษแก้ว, ผ้าแก้ว, ข้าวเหนียวแก้ว

โดยปริยายหมายถึงสิ่งที่เคารพนับถือยิ่ง มีค่ามาก, เป็นที่รัก หรือดีเยี่ยม

นางแก้ว, ช้างแก้ว, ม้าแก้ว, ลูกแก้ว

ชื่อนกปากงุ้มเป็นขอในวงศ์ Psittacidae ตัวสีเขียว ปากมีหลายสี เช่น แดง เหลือง อยู่รวมกันเป็นฝูง กินเมล็ดพืช และผลไม้ ในประเทศไทยมีหลายชนิด, นกแก้ว

ชื่อตัวหนอนซึ่งเป็นตัวอ่อนของผีเสื้อ ตามลำตัวมีขนน้อยและมักเป็นขนสั้น ๆ ผิวลำตัวเป็นมันเลื่อมคล้ายแก้ว มีสีสันต่าง ๆ กัน บางชนิดสีเขียว เขียวปนเหลือง และบางชนิดมีลายเป็นดวง ๆ บางชนิดจะปล่อยสารใสคล้ายแก้วเห็นเป็นทางเมื่อเคลื่อนผ่านไป, หนอนแก้ว

ชื่อปลาทะเลพวกปลาจวดชนิด Otolithoides biauritus ในวงศ์ Sciaenidae ลำตัวยาวเรียว ปากเล็ก ทู่ ฟันเล็ก ครีบหางแหลม ก้านครีบก้นมีขนาดเล็ก เกล็ดในแนวเส้นข้างตัวขยายใหญ่และนูนเป็นสัน ลำตัวสีเทา ใกล้สันท้องมีสีเงินคล้ายปลาจวดชนิดอื่น ยาวได้ถึง 1 เมตร, ปลาแก้ว

ชื่อไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดกลางชนิด Murraya paniculata ในวงศ์ Rutaceae ขึ้นตามป่าดิบ กิ่งก้านสีขาว ใบสีเขียวสดเป็นมัน ดอกสีขาว กลิ่นหอม เนื้อไม้แข็งใส เหนียว มีลาย ใช้ทำด้ามมีดและไม้ถือ

ชื่อมะม่วงพันธุ์หนึ่งของชนิด Mangifera indica นิยมกินดิบ ๆ หรือดอง

ชื่อส้มชนิด Citrus nobilis ในวงศ์ Rutaceae, ส้มแก้ว


แก้ว

/kɛːw˥˩/^((สัมผัส))

ใช้กับเครื่องดื่มที่บรรจุในภาชนะอย่างแก้ว

กาแฟสองแก้ว

เอาน้ำเปล่ามาให้แก้วนึงหน่อย


แก้ว

คำวิสามานยนาม

/kɛːw˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อบุคคลชายหญิง


หิน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *triːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩥ᩠ᨶ (หิน), ลาว ຫີນ (หีน), ไทลื้อ ᦠᦲᧃ (หีน), ไทดำ ꪬꪲꪙ (หิน), ไทใหญ่ ႁိၼ် (หิน), ไทใต้คง ᥞᥤᥢᥴ (หี๋น), อาหม 𑜍𑜢𑜃𑜫 (ริน์), จ้วง rin, แสก หรี่น, จ้วงแบบจั่วเจียง hin

ᨷ᩵ᩤᩉᩥ᩠ᨶ

ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่

steen

ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่

rots

ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่

ꪒ꪿ꪱꪙ

ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่

ꪬꪲꪙ

ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่

မၢၵ်ႇႁိၼ်

ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่

ຫີນ

ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่

stone

ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่

rock

ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่

ของแข็งที่ประกอบด้วยแร่ชนิดเดียวหรือหลายชนิดรวมตัวกันอยู่ตามธรรมชาติ


หิน

ข้อสอบหิน

ครูคนนี้หิน

เหี้ยมมาก, แข็งมาก

เขาเป็นคนใจหิน


หิน

เปลี่ยนจากทิศทางเดิมไปเล็กน้อย


หิน

ยืมมาจากสันสกฤต हीन (หีน) หรือบาลี หีน

[เสียงสมาส]
หิน-นะ-

เลว, ทราม, ต่ำช้า


เค้ก

ยืมมาจากอังกฤษ cake

/kʰeːk̚˦˥/^((สัมผัส))

ขนมฝรั่งชนิดหนึ่ง ทำด้วยแป้งสาลีผสมไข่ เนย น้ำตาล เป็นต้น แล้วผิงหรืออบให้สุก


ผึ้ง

ยืมมาจากจีนยุคกลาง蜂 (MC phjowng); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เผิ้ง, ลาว ເຜິ້ງ (เผิ้ง) หรือ ເຜີ້ງ (เผี้ง), คำเมือง ᨹᩮᩥ᩠᩶ᨦ (เผิ้ง), เขิน ᨹᩨ᩠᩶ᨦ (ผื้ง), ไทลื้อ ᦕᦹᧂᧉ (ผื้ง), ไทดำ ꪹꪠꪷ꫁ꪉ (เฝํ้ง), ไทใหญ่ ၽိုင်ႈ (ผึ้ง), ไทใต้คง ᥚᥪᥒᥲ (ผื้ง), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜂𑜫 (ผึง์), จ้วงแบบจั่วเจียง paengj (ผั้ง) (Jingxi)

/pʰɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อแมลงหลายชนิดในวงศ์ Apidae มีปีกบางใส ๒ คู่ ปีกคู่หลังเล็กกว่าปีกคู่หน้า ปากใช้ทั้งกัดอาหารและดูดกินของเหลวได้ ท้องปล้องแรกที่ติดกับอกเล็กมาก ปล้องที่ ๒ มีขนาดไล่เลี่ยกัน ปล้องที่เหลือมีขนาดไล่เลี่ยกับอก ยกเว้นปล้องสุดท้ายที่มีขนาดเล็กกว่ามีขนปกคลุมตามลำตัว รวมตัวอยู่เป็นฝูง แบ่งชั้นวรรณะ เก็บเกสรและน้ำหวานดอกไม้มาทำน้ำผึ้ง


หวี

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰrwɯːjᴬ; เทียบจีนเก่า篦 (OC *piː, *bis); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫວີ (หวี), ไทลื้อ ᦛᦲ (หวี), ไทดำ ꪪꪲ (หวิ), ไทใหญ่ ဝီ (วี), อาหม 𑜈𑜣 (บี) , จ้วงแบบจั่วเจียง vi (หวี)

/wiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ของใช้ชนิดหนึ่ง มีลักษณะเป็นซี่ ๆ เรียงต่อกันเป็นปื้น ใช้สางผมหรือเส้นด้ายเป็นต้น

กลุ่มผลกล้วยที่มีขั้วติดเรียงกันอยู่

โดยปริยายเรียกสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น


หวี

/wiː˩˩˦/^((สัมผัส))

แต่งผมด้วยหวี, สางผม


คลื่นนิ่ง

คลื่นที่เกิดจากการรวมของคลื่น 2 ขบวนที่มีความยาวคลื่นและความถี่เท่ากัน เคลื่อนที่ในทิศทางตรงกันข้าม คลื่นนิ่งมีตำแหน่งบัพและปฏิบัพคงที่


แอคคอเดียน

เครื่องดนตรีประเภทลิ่มนิ้วเช่นเดียวกับเปียโน เสียงของแอคคอเดี้ยนเกิดจากการสั่นสะเทือนของลิ้นทองเหลืองเล็ก ๆ ภายในตัวเครื่อง


ห้าสิบ

จำนวน 50 คือ 10 ห้าหนรวมกัน


มหาสมุทรแปซิฟิก

คำวิสามานยนาม

มะ-หา-สะ-หฺมุด-แป-ซิ-ฝิก

/ma˦˥.haː˩˩˦.sa˨˩.mut̚˨˩.pɛː˧.si˦˥.fik̚˨˩/^((สัมผัส))

มหาสมุทรที่ใหญ่ที่สุดในโลก, อยู่ทางตะวันออกของทวีปเอเชียและเขตโอเชียเนีย และอยู่ทางตะวันตกของทวีปอเมริกาเหนือและใต้


มหาสมุทรอาร์กติก

คำวิสามานยนาม

มหาสมุทรที่เล็กที่สุดในโลก, อยู่รอบๆขั้วโลกเหนือ และอยู่ระหว่างทวีปเอเชีย ทวีปยุโรป และทวีปอเมริกาเหนือ


มหาสมุทรแอตแลนติก

คำวิสามานยนาม

มหาสมุทรที่อยู่ทางตะวันตกของทวีปอเมริกาเหนือและใต้ และอยู่ทางตะวันออกของทวีปยุโรปและทวีปแอฟริกา


มหาสมุทรอินเดีย

คำวิสามานยนาม

มหาสมุทร + อินเดีย

มะ-หา-สะ-หฺมุด-อิน-เดีย

/ma˦˥.haː˩˩˦.sa˨˩.mut̚˨˩.ʔin˧.dia̯˧/^((สัมผัส))

มหาสมุทรที่มีทวีปแอฟริกา เอเชียใต้ ทวีปโอเชียเนีย และทวีปแอนตาร์กติกาอยู่รอบข้าง


มหาสมุทรใต้

คำวิสามานยนาม

มหาสมุทรที่ล้อมรอบทวีปแอนตาร์กติกา และอยู่ใต้มหาสมุทรแอตแลนติก, มหาสมุทรแปซิฟิก และมหาสมุทรอินเดีย


จ๊าบ

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากอังกฤษ sharp

/t͡ɕaːp̚˦˥/^((สัมผัส))

สีฉูดฉาดสดใส

รถคันนี้สีจ๊าบถูกใจจริง ๆ

สวยและทันสมัย

ผู้หญิงคนนี้แต่งตัวจ๊าบมาก เดินไปไหนก็มีแต่คนมอง

เข้าท่า, น่าสนใจ

ความคิดของเธอจ๊าบมาก


สุดตีน

ที่สุดของที่สุด


เย

แผลงมาจาก เย็ด


อโณทัย

ตัดทอนจาก อรุโณทัย

เวลาตั้งขึ้นแห่งอรุณ, เวลาพระอาทิตย์เพิ่งขึ้น, เวลาเช้าตรู่


เปรียบ

ร่วมเชื้อสายกับภาษาเขมรปัจจุบัน ប្រៀប (บฺเรียบ, “เทียบเคียงกัน”)

ᨷᩕ᩠ᨿᨷ

เอาเทียบเพื่อวัดความเหมือนหรือแตกต่าง

ꪵꪫꪒꪻꪎ꪿

เอาเทียบเพื่อวัดความเหมือนหรือแตกต่าง

တႅၵ်ႈၼိူင်း

เอาเทียบเพื่อวัดความเหมือนหรือแตกต่าง

တႅၵ်ႈတိူင်း

เอาเทียบเพื่อวัดความเหมือนหรือแตกต่าง

ປຽບ

เอาเทียบเพื่อวัดความเหมือนหรือแตกต่าง

comparar

เอาเทียบเพื่อวัดความเหมือนหรือแตกต่าง

compare

เอาเทียบเพื่อวัดความเหมือนหรือแตกต่าง

เอาสิ่งหนึ่งเข้ามาเทียบกับอีกสิ่งหนึ่งเพื่อให้เห็นว่าใกล้กัน เสมอกัน หรือผิดกัน, ถ้าเอามาเทียบกันดูแล้ว ฝ่ายที่มีภาษีกว่า เรียกว่า ได้เปรียบ ฝ่ายที่เป็นรอง เรียกว่า เสียเปรียบ, ถ้าจะเอาฝ่ายตนให้มีภาษีข้างเดียว เรียกว่า เอาเปรียบ


เปรต

ยืมมาจากสันสกฤต प्रेत (ปฺเรต); เทียบบาลี เปต

[เสียงสมาส]
เปฺรด-ตะ-

สัตว์พวกหนึ่งเกิดในอบายภูมิ คือ แดนทุกข์

ผีเลวจำพวกหนึ่ง มีหลายชนิด ชนิดหนึ่งตามที่ว่ากันว่ามีรูปร่างสูงโย่งเย่งเท่าต้นตาล ผมยาวหย็อกหย็อย คอยาว ผอมโซ มีปากเท่ารูเข็ม มือเท่าใบตาล กินแต่เลือดและหนองเป็นอาหาร มักร้องเสียงดังวี้ด ๆ ในตอนกลางคืน

คำเรียกเป็นเชิงด่าหรือปรามาสคนที่อดอยากผอมโซ เที่ยวรบกวนขอเขากิน หรือเมื่อมีใครได้โชคลาภก็เข้ามาขอแบ่งปันเป็นอย่างขอแบ่งส่วนบุญหรือในทำนองเช่นนั้น ว่า เปรต หรือ อ้ายเปรต


อิ ๆ

เลียนเสียงธรรมชาติ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

๕๕๕

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ก๊าก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ขิก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คัก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คั่ก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คั่ก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คิก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คิกคัก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ถถถ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ห้า ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หึ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หึ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หุ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หุยฮา

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

แหะ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

แหะ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

อิ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

เอิ๊ก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

เอิ๊กอ๊าก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ฮ่า ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ฮิ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

/ʔi˨˩.ʔiʔ˨˩/^((สัมผัส))

(ศัพท์สแลงทางอินเทอร์เน็ต) เสียงหัวเราะ


เจ๋งเป้ง

/t͡ɕeŋ˩˩˦.peːŋ˥˩/^((สัมผัส))

/t͡ɕeŋ˩˩˦.peŋ˥˩/^((สัมผัส))

สุดยอด, ดีเยี่ยม, ดีเลิศ, ดีมาก

งานเลี้ยงวันนี้จัดได้เจ๋งเป้งไปเลย


กช

ตัดทอนจาก บงกช, จากบาลี ปงฺกช (“บัว”)

[เสียงสมาส]
กด-ชะ-

ดอกบัว, โดยมากใช้เข้าคู่กับคำ กร เป็น กรกช

ดุจบัวอันบานชู กชกรรณิกามาศ

กรกชชุลีคัล


จักรพันธุ์

คำวิสามานยนาม

จัก-กฺระ-พัน

ชื่อบุคคลชาย


เลียนเสียงธรรมชาติ โดยที่เลข 5 (ห้า) เป็นคำพ้องเสียงกับ ฮ่า ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

๕๕๕

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ก๊าก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ขิก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คัก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คั่ก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คั่ก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คิก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คิกคัก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ถถถ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ห้า ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หึ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หึ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หุ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หุยฮา

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

แหะ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

แหะ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

อิ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

เอิ๊ก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

เอิ๊กอ๊าก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ฮ่า ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ฮิ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

/haː˥˩.haː˥˩.haː˥˩/^((สัมผัส))

เสียงหัวเราะ


ปอน

/pɔːn˧/^((สัมผัส))

ซอมซ่อ, มีลักษณะประหนึ่งว่าอัตคัด ขัดสน

แต่งตัวปอน


ปอน ๆ

ซอมซ่อ, มีลักษณะประหนึ่งว่าอัตคัด ขัดสน

แต่งตัวปอน ๆ

เรียกของเลว ๆ ว่า ของปอน ๆ


เฮลิคอปเตอร์

ยืมมาจากอังกฤษ helicopter

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

เฮ-ลิ-ค็อบ-เต้อ

/heː˧.li˦˥.kʰɔp̚˦˥.tɤː˥˩/^((สัมผัส))

อากาศยานชนิดหนึ่งซึ่งหนักกว่าอากาศ ไม่มีปีก มีใบพัดขนาดใหญ่ติดตั้งเหนือลำตัว ใบพัดหมุนรอบตัวในแนวนอน ทำหน้าที่ช่วยพยุงตัว และบังคับให้บินไปตามทิศทางที่ต้องการได้ ใช้เครื่องยนต์ขับเคลื่อน และบินขึ้นลงในแนวยืนได้


ฮกเกี้ยน

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 福建 (Hok-kiàn)

ชาวจีนในมณฑลฮกเกี้ยนของประเทศจีน, ชาวจีนที่มีถิ่นฐานเดิม อยู่ในมณฑลฮกเกี้ยน (มณฑลฝูเจี้ยน)


ฮกเกี้ยน

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 福建 (Hok-kiàn)

ภาษาแม่ของชาวจีนในมณฑลฮกเกี้ยนของประเทศจีน


ฮ้วนหมู

กระทุงหมาบ้า (ไม้เถาชนิด Dregea volubilis)


กระทุงหมาบ้า

กระทุง + หมา + บ้า

กฺระ-ทุง-หฺมา-บ้า

ชื่อไม้เถาชนิด Dregea volubilis (L.f.) Benth. ex Hook.f. ในวงศ์ Asclepiadoideae มียางขาวเป็นพิษ ใบมนหรือรูปไข่ ปลายแหลม โคนใบเว้าหรือป้าน ออกเป็นคู่ตรงข้ามกันตามลำต้น ดอกสีเขียวอ่อนเป็นพวงกลม ใช้ทำยา


ฮวบ

คำกริยาวิเศษณ์

อย่างรวดเร็ว (มักใช้แก่กริยาลงหรือทรุด)

ลงฮวบ

ทรุดฮวบ


ฮ้อ

จากหมิ่นใต้好 (ฮ่อ, “ดี”)


ฮ้อ

จากหมิ่นใต้好 (ฮ่อ, “ดี”)


ฮอกกี้

ยืมมาจากอังกฤษ hockey

hocaidh

แกลิกแบบสกอตแลนด์

xokkey

อาเซอร์ไบจาน

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/hɔk̚˦˥.kiː˥˩/^((สัมผัส))

กีฬากลางแจ้งชนิดหนึ่ง เล่นในสนามหรือบนลานน้ำแข็งก็ได้ ผู้เล่นแบ่งออกเป็น 2 ฝ่าย ฝ่ายละ 11 คน ทั้ง 2 ฝ่ายพยายามใช้ไม้ตีลูกให้เข้าไปในประตูของฝ่ายตรงข้าม, ถ้าเล่นบนลานน้ำแข็งเรียก ฮอกกี้น้ำแข็ง


ฮอร์โมน

ยืมมาจากอังกฤษ hormone

สารที่สร้างขึ้นโดยต่อมไร้ท่อของมนุษย์และสัตว์ชั้นสูงอื่น ๆ แล้วหลั่งเข้าสู่กระแสเลือดโดยตรงเพื่อนำไปยังส่วนต่าง ๆ มีหน้าที่ควบคุมการทำงานของร่างกาย มีหลายชนิด บางชนิดเป็นโปรตีน เช่น อินซูลิน บางชนิดเป็นสารเคมีธรรมดา เช่น อะดรีนาลีน


ฮะ

/haʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำที่เปล่งออกมาเมื่อรู้สึกสะดุดใจ แปลกใจ หรือเมื่อชะงัก เป็นต้น


ฮะ

/haʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำรับแบบห้วน ๆ

มาแล้วฮะ


ครับ

กร่อนมาจาก ขอรับ

คำรับหรือคำลงท้ายอย่างสุภาพที่ผู้ชายใช้


ฮังเล

ยืมมาจากคำเมือง ᩌᩢ᩠ᨦᩃᩮ (ฮังเล), จากพม่า ဟင်းလေး (หง์:เล:); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ႁၢင်းလေး (ห๊างเล๊)

แกงชนิดหนึ่ง มักใช้หมูสามชั้นหั่นเป็นชิ้นโต ๆ ปรุงด้วยเครื่องแกงเข้าผงกะหรี่ น้ำแกงข้นและมันมาก


เปล

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເປ (เป)

เครื่องสำหรับนอน ใช้ไกวหรือโยก

เครื่องสำหรับหามคนบาดเจ็บ

เรียกภาชนะบางอย่างที่มีรูปลักษณะอย่างเปล เช่น ชามเปล


เปตอง

ยืมมาจากฝรั่งเศส pétanque

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/peː˧.tɔːŋ˧/^((สัมผัส))

/peː˧.tɔŋ˧/^((สัมผัส))

กีฬากลางแจ้งชนิดหนึ่ง มักเล่นในสนามที่เป็นดินแข็ง มีผู้เล่นฝ่ายละไม่เกิน 3 คน โยนลูกโลหะกลมซึ่งข้างในกลวงจำนวน 12 ลูก ให้เข้าใกล้ลูกเป้าซึ่งเป็นลูกทรงกลมทำด้วยไม้เนื้อแข็งให้มากที่สุด ฝ่ายที่ทำคะแนนถึงเกม คือ 13 คะแนนได้ก่อนเป็นฝ่ายชนะ


แน่น

คำกริยาวิเศษณ์

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰnɛːnꟲ¹ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨶᩯ᩶ᩁ (แหน้ร), อีสาน แหน้น, ลาว ແໜ້ນ (แหน้น), ไทลื้อ ᦶᦐᧃᧉ (แหน้น), ไทดำ ꪵꪘ꫁ꪙ (แหน้น), ไทใหญ่ ၼႅၼ်ႉ (แน๎น), พ่าเก ꩫိꩫ် (นิน์), อาหม 𑜃𑜢𑜐𑜫 (นิญ์)

/nɛn˥˩/^((สัมผัส))

อาการที่แออัดยัดเยียดหรือเบียดเสียดจนแทบไม่มีที่ว่าง

คนแน่น

ต้นไม้ขึ้นแน่น

อยู่กับที่หรือทำให้อยู่กับที่อย่างมั่นคงไม่ให้หลุดไม่ให้คลอน

เกาะแน่น

ปักเสาแน่น

ลักษณะของเสียงดังแบบหนึ่งที่เนื่องมาจากมีการอัดแน่นเป็นพิเศษอย่างเสียงพลุเสียงระเบิด


งก

/ŋok̚˦˥/^((สัมผัส))

ไม้รูปคล้ายตะลุมพุกสำหรับควาญช้างท้ายตีช้างเมื่อต้องการให้ช้างไปเร็ว เรียกว่า ไม้งก


งก

การงก (abstract-noun)
ความงก (abstract-noun)

/ŋok̚˦˥/^((สัมผัส))

แสดงอาการอยากได้หรือไม่อยากเสียจนเกินควร

ตระหนี่ ขี้เหนียว เรียกว่า ขี้งก


งก

คำกริยาวิเศษณ์

/ŋok̚˦˥/^((สัมผัส))

มีอาการสั่นอย่างคนแก่ หรืออย่างกลัวหรืออย่างหนาวมาก


ฆ้อง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄ້ອງ (ค้อง), ไทลื้อ ᦅᦸᧂᧉ (ค้อ̂ง), ไทดำ ꪁ꫁ꪮꪉ (กฺ้อง); เทียบมาเลเซีย gong, เขมร គង (คง); การสะกดคำปนเปื้อน

γκονγκ

(1) เครื่องตี

징

(1) เครื่องตี

გონგი

(1) เครื่องตี

鑼

(1) เครื่องตี

锣

(1) เครื่องตี

どら

(1) เครื่องตี

gong

(1) เครื่องตี

gong

(1) เครื่องตี

gongo

(1) เครื่องตี

gong

(1) เครื่องตี

gongi

(1) เครื่องตี

gong

(1) เครื่องตี

Klingel

(1) เครื่องตี

гонг

(1) เครื่องตี

gong

(1) เครื่องตี

gong

(1) เครื่องตี

gong

(1) เครื่องตี

جَرَس

(1) เครื่องตี

ناقُوس

(1) เครื่องตี

cheaw jak

(1) เครื่องตี

gong

(1) เครื่องตี

gong

(1) เครื่องตี

घंटा

(1) เครื่องตี

גונג

(1) เครื่องตี

/kʰɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

เครื่องตีให้เกิดเสียงอย่างหนึ่ง ทำด้วยโลหะผสม รูปร่างเป็นแผ่นวงกลม มีขอบยื่นลงมารอบตัว เรียกว่า ใบฉัตร มีปุ่มกลมตรงกลางสำหรับตี มีหลายชนิด เช่น ฆ้องกระแต ฆ้องชัย ฆ้องวง


ตีนคู้

รูปสระดังนี้ “◌ู”


ตีนจก

ชื่อเชิงซิ่นที่ทอจกลายโดยใช้ขนเม่นควักและใช้ด้ายหรือไหมสอดลาย แล้วนำมาเย็บติดกับซิ่น, เรียกผ้าที่มีเชิงเช่นนั้นว่า ผ้าตีนจก


ตีนเหยียด

ตีน + เหยียด

รูปสระดังนี้ “◌ุ”


ตีบ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦎᦲᧇᧈ (ตี่บ)

/tiːp̚˨˩/^((สัมผัส))

มีอาการแคบเข้าผิดปรกติ (ใช้แก่สิ่งที่เป็นช่องกลวง)

คอตีบ

เส้นเลือดตีบ

ไส้ตีบ


ตีบ

/tiːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อกล้วยพันธุ์หนึ่งซึ่งพัฒนามาจากลูกผสมระหว่างกล้วยป่ากับกล้วยตานี


ปีแสง

ปี + แสง; แปลตรงตัวจากอังกฤษ light year

lichtjaar

หน่วยวัดระยะทาง

အလင်းနှစ်

หน่วยวัดระยะทาง

ປີແສງ

หน่วยวัดระยะทาง

light year

หน่วยวัดระยะทาง

Lichtjahr

หน่วยวัดระยะทาง

lumjaro

หน่วยวัดระยะทาง

/piː˧.sɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

หน่วยวัดระยะซึ่งใช้ในวิชาดาราศาสตร์ โดยกำหนดว่าระยะ 1 ปีแสง คือ ระยะที่แสงเคลื่อนที่ไปได้ในเวลา 1 ปี ซึ่งเป็นระยะ 5.87848 × 10¹² ไมล์ หรือ 9.4605 × 10¹² กิโลเมตร

ดาวพร็อกซิมาคนครึ่งม้าอยู่ห่างจากระบบสุริยะประมาณ 4.2 ปีแสง


ฆ้องกระแต

ฆ้อง + กระแต

ค้อง-กฺระ-แต

/kʰɔːŋ˦˥.kra˨˩.tɛː˧/^((สัมผัส))

ฆ้องขนาดเล็ก ใช้บรรเลงในวงปี่พาทย์มอญ โดยทำร้านฆ้องโค้งงอขึ้นเหมือนฆ้องมอญแต่ปลายสั้นกว่า วงหนึ่งมีลูกฆ้อง 11 ลูก หรือใช้แขวนกับไม้สำหรับถือตีเป็นสัญญาณในการอยู่เวรยามหรือแจ้งข่าวสารต่าง ๆ


ฆ้องชัย

/kʰɔːŋ˦˥.t͡ɕʰaj˧/^((สัมผัส))

ฆ้องขนาดใหญ่ สมัยโบราณใช้ตีเป็นสัญญาณในกองทัพ ในปัจจุบันใช้ตีในงานพิธีมงคลต่าง ๆ


ฆ้องชัย

คำวิสามานยนาม

/kʰɔːŋ˦˥.t͡ɕʰaj˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดกาฬสินธุ์


ฆ่า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂ້າ (ข้า), ไทลื้อ ᦃᦱᧉ (ฃ้า), ไทดำ ꪄ꫁ꪱ (ฃ้า), ไทขาว ꪄꪱꫂ, ไทใหญ่ ၶႃႈ (ข้า), ไทใต้คง ᥑᥣᥲ (ฃ้า), อาหม 𑜁𑜠 (ขะ, “ตัด; ฆ่า”), จ้วง gaj, จ้วงแบบหนง kaj; การสะกดคำถูกปนเปื้อนมาจาก ฆาต ซึ่งเป็นคำยืมจากภาษาบาลี

deadzje

ฟรีเชียตะวันตก

กำจัด

อรรถาภิธาน:ฆ่า

เก็บ

อรรถาภิธาน:ฆ่า

เข่นฆ่า

อรรถาภิธาน:ฆ่า

ฆ่า

อรรถาภิธาน:ฆ่า

ฆ่าแกง

อรรถาภิธาน:ฆ่า

ฆ่าฟัน

อรรถาภิธาน:ฆ่า

จัดการ

อรรถาภิธาน:ฆ่า

เชือด

อรรถาภิธาน:ฆ่า

ดับชีพ

อรรถาภิธาน:ฆ่า

เด็ดชีพ

อรรถาภิธาน:ฆ่า

เด็ดหัว

อรรถาภิธาน:ฆ่า

ทำลาย

อรรถาภิธาน:ฆ่า

แบหลา

อรรถาภิธาน:ฆ่า

ประหาร

อรรถาภิธาน:ฆ่า

ประหารชีวิต

อรรถาภิธาน:ฆ่า

ปลงชีวิต

อรรถาภิธาน:ฆ่า

ปลงพระชนม์

อรรถาภิธาน:ฆ่า

ปลิดชีพ

อรรถาภิธาน:ฆ่า

ปลิดปลง

อรรถาภิธาน:ฆ่า

ผลง

อรรถาภิธาน:ฆ่า

พิฆาต

อรรถาภิธาน:ฆ่า

มล้าง

อรรถาภิธาน:ฆ่า

ล้ม

อรรถาภิธาน:ฆ่า

วธ

อรรถาภิธาน:ฆ่า

วัชฌ์

อรรถาภิธาน:ฆ่า

วิฆาต

อรรถาภิธาน:ฆ่า

สังหาร

อรรถาภิธาน:ฆ่า

หตะ

อรรถาภิธาน:ฆ่า

อภิฆาต

อรรถาภิธาน:ฆ่า

เอาชีวิต

อรรถาภิธาน:ฆ่า

/kʰaː˥˩/^((สัมผัส))

ฆ่าคน

ฆ่าสัตว์

ทำให้หมดไป, ทำให้สิ้นไป

ฆ่าเวลา

ฆ่ากลิ่น

ฆ่าข้อความ

ทำให้อับอาย, ทำให้เสียหน้า

เอากูมาฆ่าชัด ๆ


ฆาตกร

assassí

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

ùbojica

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

凶手

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

vrah

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

olmmošgoddi

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

人殺し

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

moordenaar

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

morder

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

assassino

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

assassina

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

homicida

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

morderca

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

meurtrier

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

murhaaja

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

Mörder

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

убийца

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

homocīda

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

slepkava

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

ຄາດຕະກອນ

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

mördare

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

asesino

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

vrah

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

assassino

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

murdinto

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

aatiibi

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

gyilkos

คำแปลของคำว่า ฆาตกร

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/kʰaːt̚˥˩.ta˨˩.kɔːn˧/^((สัมผัส))

ผู้ร้ายฆ่าคน

ตำรวจจับฆาตกรที่ซึ่งฆ่าคนไปแล้วมากมาย


ฆาตกรรม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}


กุ๊กกิ๊ก

กลุ่มวัยรุ่นที่หมายถึงการออกไปเที่ยว หรือไปใช้เวลาร่วมกัน


นอย

จากอังกฤษ annoy (“ทำให้รำคาญ”) หรือจากอังกฤษ paranoid (“มีปัญหาทางจิต, หวาดระแวง”)

/nɔːj˧/^((สัมผัส))

ก่อความรำคาญ


นอย

/nɔːj˧/^((สัมผัส))

หงุดหงิดงุ่นง่าน


กีด

เกี่ยวข้องกับ เกียด

/kiːt̚˨˩/^((สัมผัส))

กั้น, ขวาง, เกะกะ


ทวิตเตอร์

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Twitter

/tʰa˦˥.wit̚˦˥.tɤː˥˩/^((สัมผัส))

เว็บไซต์ผู้ให้บริการฝากส่งข้อความผ่านทางเครือข่ายสังคม ซึ่งข้อความที่ฝากส่งสามารถยาวได้ครั้งละ 140 ตัวอักษร สามารถเข้าถึงได้ทางคอมพิวเตอร์และเครือข่ายมือถือ


ทวีต

ยืมมาจากอังกฤษ tweet (“เสียงนกร้อง”)

/tʰa˦˥.wiːt̚˦˥/^((สัมผัส))

ข้อความยาวไม่เกิน 280 ตัวอักษรที่ส่งไปยังเว็บไซต์ทวิตเตอร์


ทวีต

ยืมมาจากอังกฤษ tweet (“เสียงนกร้อง”)

/tʰa˦˥.wiːt̚˦˥/^((สัมผัส))

ส่งข้อความไปยังเว็บไซต์ทวิตเตอร์


ขงจื๊อ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 孔子 (Khóng-chír)

/kʰoŋ˩˩˦.t͡ɕɯː˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อนักปราชญ์ชาวจีน มีชีวิตอยู่ในช่วง 551 – 479 ปีก่อน ค.ศ.

ชื่อศาสนาที่ก่อตั้งโดยขงจื๊อ


ขจร

ยืมมาจากเขมร ខ្ចរ (ขฺจร), จากสันสกฤต खचर (ขจร) หรือ บาลี ขจร

/kʰa˨˩.t͡ɕɔːn˧/^((สัมผัส))


ขจร

/kʰa˨˩.t͡ɕɔːn˧/^((สัมผัส))

สลิด, ชื่อไม้เถา


ขจอก

/kʰa˨˩.t͡ɕɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ง่อย, ขาเขยก


ขจัด

ยืมมาจากเขมร ខ្ចាត់ (ขฺจาต̍, “แยก, เคลื่อน, กระจาย, หก”)

/kʰa˨˩.t͡ɕat̚˨˩/^((สัมผัส))

น้ำยาล้างห้องน้ำขวดนี้ ขจัดสิ่งสกปรกได้ดีมาก

กระจัด, แยกย้ายออกไป


ขจัดขจาย

ขะ-จัด-ขะ-จาย

/kʰa˨˩.t͡ɕat̚˨˩.kʰa˨˩.t͡ɕaːj˧/^((สัมผัส))

กระจัดกระจาย


ขจาย

ยืมมาจากเขมร ខ្ចាយ (ขฺจาย)

/kʰa˨˩.t͡ɕaːj˧/^((สัมผัส))


ขจิต

* จากภาษาบาลี

/kʰa˨˩.t͡ɕit̚˨˩/^((สัมผัส))

ประดับ, ตกแต่ง


ขจิริด

/kʰa˨˩.t͡ɕi˨˩.rit̚˦˥/^((สัมผัส))


ขจุย

มักใช้คู่กับคำว่า ขจาย เป็น ขจุยขจาย


ขจุยขจาย

* มาจากคำว่า ขจุย (กระจุย) + ขจาย (กระจาย)

กระจุยกระจาย


ขด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂົດ (ข็ด), ไทใหญ่ ၶူတ်း (ขู๊ต), จ้วง gyoet, จ้วงแบบจั่วเจียง koet

/kʰot̚˨˩/^((สัมผัส))

ม้วนตัวให้เป็นวง ๆ

งูเห่าขดตัวอยู่ใต้กองไม้

ทำให้เป็นวง ๆ

เอาลวดมาขด

นอนขด

ขดให้เป็นลวดลาย


ขด

/kʰot̚˨˩/^((สัมผัส))

สิ่งที่เป็นวง ๆ


ขตอย

ยืมมาจากเขมร ខ្ទួយ (ขฺทัวย)

/kʰa˨˩.tɔːj˧/^((สัมผัส))


ขน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *q.pɯlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂົນ (ข็น), ไทลื้อ ᦃᦳᧃ (ฃุน), ไทดำ ꪶꪄꪙ (โฃน), ไทใหญ่ ၶူၼ် (ขูน), อ่ายตน ၵုꩫ် (ขุน์), อาหม 𑜁𑜤𑜃𑜫 (ขุน์), ปู้อี benl, จ้วง bwn, จ้วงแบบจั่วเจียง koen (“ขน”), จ้วงแบบหนง koan, แสก ปุ๋น

ၶူၼ်

สิ่งที่เป็นเส้นขึ้นตามผิว

ຂົນ

สิ่งที่เป็นเส้นขึ้นตามผิว

hair

สิ่งที่เป็นเส้นขึ้นตามผิว

fur

สิ่งที่เป็นเส้นขึ้นตามผิว

/kʰon˩˩˦/^((สัมผัส))

สิ่งที่เป็นเส้นขึ้นตามผิวหนังคนและสัตว์ และใช้ตลอดไปจนถึงที่ขึ้นบนผิวต้นไม้ ผลไม้ ใบไม้ และอื่น ๆ, ราชาศัพท์ว่า พระโลมา

ขนตา

ขนนก

ขนเม่น


ขน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂົນ (ข็น), แสก ขุ่น，จ้วงแบบจั่วเจียง konz, จ้วง gonz

/kʰon˩˩˦/^((สัมผัส))

เอาสิ่งของเป็นต้นจำนวนมากจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งโดยบรรทุก หาบ หาม หรือด้วยวิธีอื่น


ขน

/kʰon˩˩˦/^((สัมผัส))

(หญ้า~) ชื่อหญ้าชนิด Brachiaria mutica (Forssk.) Stapf ในวงศ์ Gramineae ขึ้นในที่ชื้นและชายน้ำ ข้อ กาบใบ และใบมีขน ใช้เป็นอาหารสัตว์, ปล้องขน ก็เรียก


ข้นแค้น

มักใช้เข้าคู่กับคำว่า "ยากจน" รวมเป็น ยากจนข้นแค้น

/kʰon˥˩.kʰɛːn˦˥/^((สัมผัส))

อัตคัด, ขัดสน, ยากจน


ยากจน

ไม่มีเงิน, ไร้ทรัพย์


อัตคัด

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/ʔat̚˨˩.ta˨˩.kʰat̚˦˥/^((สัมผัส))

ขัดสน, ฝืดเคือง, ยากจน

เขาเป็นคนอัตคัด


อัตคัด

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/ʔat̚˨˩.ta˨˩.kʰat̚˦˥/^((สัมผัส))

อัตคัดน้ำ


ขนง

/kʰa˨˩.noŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม้สำหรับขึ้นรูปเครื่องจักสาน บางทีเรียกว่า ขนอง


ขนด

โคนหางงู มักเรียกว่า ขนดหาง


ถ่าย

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳ᩵ᩣ᩠ᨿ (ถ่าย), เขิน ᨳ᩵ᩣ᩠ᨿ (ถ่าย), ลาว ຖ່າຍ (ถ่าย), ไทลื้อ ᦏᦻᧈ (ถ่าย)

/tʰaːj˨˩/^((สัมผัส))

เอาออกจากที่หนึ่งไปใส่อีกที่หนึ่ง

ถ่ายรถ

ถ่ายเรือ

เอาสิ่งหนึ่งออกแล้วเอาอีกสิ่งหนึ่งใส่เข้าไปแทนที่

ถ่ายน้ำ

ถ่ายเลือด

ถ่ายยา


ถ่าย

/tʰaːj˨˩/^((สัมผัส))

ถ่ายเดียว


รุ

/ruʔ˦˥/^((สัมผัส))

ระบายสิ่งที่ไม่ต้องการออกไป

บริษัทรุคนงานเก่าออก

พี่รุเสื้อผ้าให้น้อง


ขนบ

ยืมมาจากเขมร ខ្នប់ (ขฺนบ̍, “สิ่งที่อยู่ในห่อ, ที่หมก”)

แบบอย่าง, แผน, ระเบียบ

กลีบ, รอยที่พับ (ของสมุดข่อย หรือผ้าจีบ หรือจีวร เป็นต้น)

ขนบหิน


แบบอย่าง

/bɛːp̚˨˩.jaːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ตัวอย่างที่จะอ้างเป็นบรรทัดฐานได้

พี่ต้องทำตัวให้เป็นแบบอย่างแก่น้อง


แผน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຜນ (แผน), คำเมือง ᨹᩯ᩠ᨶ (แผน), ไทใหญ่ ၽႅၼ် (แผน)

/pʰɛːn˩˩˦/^((สัมผัส))

สิ่งที่กำหนดถือเป็นแนวดำเนิน

วางแผน

แผนโบราณ

แผนปัจจุบัน


แผน

/pʰɛːn˩˩˦/^((สัมผัส))

เรียกพระพรหมว่า ขุนแผน

ขุนแผนแรกเอาดินดูที่


ระเบียบ

แผลงมาจาก เรียบ; จากเขมร របៀប (รเบียบ, “ระเบียบ, ความเรียบ”), แผลงมาจาก រៀប (เรียบ, “เรียบ”)

ပၵ်းပိူင်

แบบแผนที่วางไว้เป็นแนวปฏิบัติ

ລະບຽບ

แบบแผนที่วางไว้เป็นแนวปฏิบัติ

order

แบบแผนที่วางไว้เป็นแนวปฏิบัติ

regulation

แบบแผนที่วางไว้เป็นแนวปฏิบัติ

rule

แบบแผนที่วางไว้เป็นแนวปฏิบัติ

procedure

แบบแผนที่วางไว้เป็นแนวปฏิบัติ

แบบแผนที่วางไว้เป็นแนวปฏิบัติหรือดำเนินการ

ระเบียบวินัย

ระเบียบข้อบังคับ

ต้องปฏิบัติตามระเบียบ


ระเบียบ

คำกริยาวิเศษณ์

ถูกลำดับ, ถูกที่เป็นแถวเป็นแนว

นักเรียนเข้าแถวอย่างเป็นระเบียบ

มีลักษณะเรียบร้อย

เขาทำงานอย่างมีระเบียบ


ประเพณี

ยืมมาจากสันสกฤต प्रवेणि (ปฺรเวณิ); เทียบบาลี ปเวณิ; ร่วมรากกับ ประเวณี

傳統

สิ่งที่ปฏิบัติสืบมา

传统

สิ่งที่ปฏิบัติสืบมา

ປະເພນີ

สิ่งที่ปฏิบัติสืบมา

tradition

สิ่งที่ปฏิบัติสืบมา

Tradition

สิ่งที่ปฏิบัติสืบมา

tradition

สิ่งที่ปฏิบัติสืบมา

สิ่งที่นิยมถือประพฤติปฏิบัติสืบ ๆ กันมาจนเป็นแบบแผน ขนบธรรมเนียม หรือจารีตประเพณี


ขนพอง

/kʰon˩˩˦.pʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ขนตั้งชันขึ้น ที่เกิดจากความตกใจหรือความกลัว เป็นต้น


ขนลุก

ขนตั้งชันขึ้น เพราะอากาศหนาว ความตกใจ หรือความเสียวซ่าน


ขนมครก

ขนมที่ทำด้วยแป้งและกะทิ หยอดในภาชนะกระเบื้องหรือโลหะที่ทำเป็นหลุมๆ ตั้งบนไฟ


ขนมจาก

ขนมที่ทำจากแป้งข้าวเหนียว น้ำตาลมะพร้าว และเกลือเล็กน้อย ห่อด้วยใบจากสด ทำให้สุกโดยการย่างไฟคล้ายการเผาข้าวหลามแต่ใช้ความร้อนน้อยกว่า


ขนมจีน

เข้าคู่เสียง-ความหมายจากมอญ ခၞံ (ขฺนํ, “เส้นแป้ง”) + စိန် (จิน์, “สุก”); เลียนคำภาษาไทย ขนม + จีน

อาหารชนิดหนึ่ง ทำด้วยแป้งเป็นเส้นกลม ๆ คล้ายเส้นหมี่ กินกับน้ำยา น้ำพริก เป็นต้น


ย้าย

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨿ᩶ᩣ᩠ᨿ (ย้าย), ลาว ຍ້າຍ (ย้าย), ไทลื้อ ᦍᦻᧉ (ย้าย), ไทใหญ่ ယၢႆႉ (ย๎าย)

ย้ายเก้าอี้ไปไว้มุมห้อง


ย้าย

คำกริยาวิเศษณ์

อาการที่ร่างกายบางส่วนเช่น พุง เอว เคลื่อนไหวไปมาข้างโน้นทีข้างนี้ทีตามจังหวะขณะเดินเป็นต้น (มักใช้แก่คนอ้วน)

เดินย้ายพุง

เดินย้ายเอว


ขนส่ง

/kʰon˩˩˦.soŋ˨˩/^((สัมผัส))

ธุรกิจเกี่ยวกับการขนและการส่ง

เรือขนส่งสินค้าบรรทุกสินค้าไปยังต่างประเทศ


ขนส่ง

/kʰon˩˩˦.soŋ˨˩/^((สัมผัส))


บรรทุก

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ បន្ទុក៑ (บนฺทุกฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร បន្ទុក (บนฺทุก)

วางไว้ ใส่ลง หรือบรรจุลงบนยานพาหนะเป็นต้นเพื่อขนย้ายไปทีละมาก ๆ, ประทุก ก็ใช้

บรรทุกงานไว้มาก

กินเกินอัตรา

บรรทุกเข้าไปจนท้องแทบแตก


ขนหัวลุก

คำกริยาวิเศษณ์

อาการที่ตกใจหรือกลัวมากเป็นต้นจนรู้สึกคล้ายกับผมตั้งชันขึ้น


ขนอง

ยืมมาจากเขมร ខ្នង (ขฺนง)

/kʰa˨˩.nɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))


หลัง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩖᩢᨦ (หลัง), ลาว ຫຼັງ (หลัง), ไทลื้อ ᦜᧂ (หลัง), ไทดำ ꪨꪰꪉ (หลัง), ไทใหญ่ လင် (ลัง), อ่ายตน လင် (ลง์), อาหม 𑜎𑜂𑜫 (ลง์), ปู้อี langl, จ้วง laeng

/laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ซีกของกายที่ตรงข้ามกับหน้าอก

ด้านที่อยู่ตรงข้ามกับด้านหน้าของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

ส่วนเบื้องบน

หลังมือ

หลังเท้า


หลัง

/laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

อยู่ตรงข้ามกับข้างหน้า


หลัง

/laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เวลาที่ยังมาไม่ถึง

คราวหลัง

ในลำดับถัดไป

คนหลัง


หลัง

/laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เรียกเรือนหรือสิ่งที่มีลักษณะอย่างเรือน

บ้าน 1 หลัง

ศาลา 1 หลัง


หลัง

/laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

บ้าหลัง

เป็นบ้าเป็นหลัง


ปฤษฎางค์

ใช้เป็นคำราชาศัพท์ คำว่า พระปฤษฎางค์

ปฺริด-สะ-ดาง

อวัยวะเบื้องหลัง, ส่วนหลัง


ขนอบ

ไม้ 2 อันประกบเป็นขอบหรือกรอบของสิ่งของเพื่อให้แน่น เช่น ไม้ขนอบใบลาน


นิ่ง

เทียบจีนยุคกลาง寧 (MC neng)

การนิ่ง (abstract-noun)
ความนิ่ง (abstract-noun)

/niŋ˥˩/^((สัมผัส))

เฉย, ไม่กระดุกกระดิก, ไม่เคลื่อนไหว

นอนนิ่ง

น้ำนิ่ง

นั่งนิ่ง

เงียบ, ไม่ส่งเสียง

นิ่งเสีย อย่าร้อง

ถามแล้วนิ่ง

ไม่แพร่งพราย

รู้แล้วนิ่งเสีย


ขนอุย

ขนอ่อนหรือขนเพิ่งแรกขึ้น


ขนัด

เรือแล่นเป็นขนัด


ขนัด

เรียกสวนที่มีคันดินกั้นเป็นตอน ๆ

สวนขนัดหนึ่ง

สวน 2 ขนัด


ขนัด

คำกริยาวิเศษณ์

แออัด มักใช้เป็นคำว่า แน่นขนัด