ฝา

/faː˩˩˦/^((สัมผัส))

ใช้เป็นลักษณนาม

ขนมถ้วยฝาหนึ่ง

ขนมถ้วย ๒ ฝา


ตระหนก

การตระหนก (abstract-noun)
ความตระหนก (abstract-noun)

หวาด, ผวา, สะดุ้ง, ตกใจ


เบสิก

ยืมมาจากอังกฤษ basic

พื้นฐาน, ง่าย ๆ

ที่เกี่ยวข้องกับเบส

เกลือเบสิก


เบสิก

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ BASIC, ย่อมาจาก Beginner's All-purpose Symbolic Instruction Code

ชื่อภาษาโปรแกรมจำพวกหนึ่ง


ความเบสิก

ความ + เบสิก

คฺวาม-เบ-สิก

คำอาการนามของ เบสิก


ภาษาโปรแกรม

แปลตรงตัวจากอังกฤษ programming language; เทียบเท่า ภาษา + โปรแกรม; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

พา-สา-โปฺร-แกฺร็ม

ภาษาที่ออกแบบโครงสร้างขึ้นเพื่อใช้ในการเขียนคำสั่งให้คอมพิวเตอร์ทำงาน


ธรรมศาสตร์

ยืมมาจากสันสกฤต धर्मशास्त्र (ธรฺมศาสฺตฺร); เทียบเท่า ธรรม + ศาสตร์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ความรู้เกี่ยวกับหลักกฎหมายทั่วไป


ธรรมศาสตร์

คำวิสามานยนาม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

คัมภีร์กฎหมายเก่าของอินเดีย, คัมภีร์อันเป็นต้นกำเนิดแห่งกฎหมาย, พระธรรมศาสตร์ ก็เรียก

ชื่อมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ แห่งหนึ่งในประเทศไทย


วินัย

ยืมมาจากบาลี วินย หรือสันสกฤต विनय (วินย); ร่วมเชื้อสายกับลาว ວິໄນ (วิไน), คำเมือง ᩅᩥᨶᩢ᩠ᨿ (วินัย), เขิน ᩅᩥᨶᩱ᩠ᨿ (วิไนย), ไทลื้อ ᦞᦲᧉᦺᦓ (วี้ไน), ไทใหญ่ ဝီႉၼႄး (วี๎แน๊), เขมร វិន័យ (วินัย), พม่า ဝိနည်း (วินญ์:); ร่วมรากกับ พินัย

ระเบียบแบบแผนและข้อบังคับ, ข้อปฏิบัติ

วินัยทหาร

วินัยทางการเงิน

สิกขาบทของพระสงฆ์


วินัย

คำวิสามานยนาม

ชื่อบุคคลชาย


สัญชาติ

ยืมมาจากบาลี สญฺชาติ (“การเกิด; การเป็นขึ้น”)

/san˩˩˦.t͡ɕʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

การเกิด, การเป็นขึ้น

ความอยู่ในบังคับ คืออยู่ในความปกครองของประเทศชาติเดียวกัน, สถานะตามกฎหมายของบุคคลที่แสดงว่าเป็นพลเมืองหรือคนในบังคับของประเทศใดประเทศหนึ่ง

ฝรั่งถือสัญชาติไทย

สันดาน, นิสัย

สัญชาติพาล

สัญชาติคางคก ยางหัวไม่ตกก็ไม่รู้สึก


ความปกครอง

ความ + ปกครอง

คฺวาม-ปก-คฺรอง

คำอาการนามของ ปกครอง


ความระวัง

ความ + ระวัง

คฺวาม-ระ-วัง

คำอาการนามของ ระวัง


การสอดคล้อง

การ + สอดคล้อง

กาน-สอด-คฺล้อง

/kaːn˧.sɔːt̚˨˩.kʰlɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สอดคล้อง


ความสอดคล้อง

ความ + สอดคล้อง

คฺวาม-สอด-คฺล้อง

/kʰwaːm˧.sɔːt̚˨˩.kʰlɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สอดคล้อง


บะช่อ

ยืมมาจากหมิ่นใต้ 肉脞 (bah-chhò, “เนื้อสับ”)

/ba˨˩.t͡ɕʰɔː˥˩/^((สัมผัส))

ที่สับละเอียด บางครั้งก็ปรุงรสพร้อมด้วย

หมูบะช่อ

เนื้อบะช่อ


ถั่วพู

/tʰua̯˨˩.pʰuː˧/^((สัมผัส))

ชื่อถั่วชนิด Psophocarpus tetragonolobus (L.) DC. ในวงศ์ Leguminosae ฝักมีครีบตามยาว ๔ ครีบ ฝักอ่อนกินได้


มะเฟือง

แผลงมาจาก หมากเฟือง; ร่วมเชื้อสายกับจ้วง mak fiengz (หมากเฟียง), จ้วงแบบจั่วเจียง mak fwengz (หมากเฟือง)

/ma˦˥.fɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นชนิด Averrhoa carambola L. ในวงศ์ Oxalidaceae ผลเป็นเฟือง ๆ รสเปรี้ยวบ้างหวานบ้าง


มะเฟือง

/ma˦˥.fɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))


มงคล

ยืมมาจากบาลี มงฺคล หรือสันสกฤต मङ्गल (มงฺคล)

[เสียงสมาส]
มง-คน-ละ-

เหตุที่นำมาซึ่งความเจริญ

มงคล 38 ประการ

สิ่งซึ่งถือว่าจะนำสิริและความเจริญมาสู่และป้องกันไม่ให้สิ่งที่เลวร้ายมากล้ำกราย

สิ่งที่ทำเป็นวงด้วยด้ายเป็นต้นสำหรับสวมศีรษะเพื่อเป็นสิริมงคล นิยมใช้เฉพาะในเวลาชกมวยไทยหรือตีกระบี่กระบอง


มงคล

[เสียงสมาส]
มง-คน-ละ-

ที่จัดขึ้นเพื่อความอยู่เย็นเป็นสุข

งานมงคล

ที่เชื่อว่าจะนำความสุขความเจริญเป็นต้นมาให้

วัตถุมงคล


มงคล

คำวิสามานยนาม

[เสียงสมาส]
มง-คน-ละ-

ชื่อบุคคลชาย


มงคล

ยืมโดยเรียนรู้จากมองโกเลียคลาสสิก ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ (moŋɣol)

รูปเลิกใช้ของ มองโกล


ส่าย

กระโปรงยาวที่ผู้หญิงนุ่ง


ส่าย

ส่ายผ้าอ้อมในน้ำ

ส่ายหัว

ส่ายสะโพก

ว่าวส่าย


ตลบ

เอาสิ่งที่เป็นแผ่นเป็นผืนเช่นชายม่านตีนมุ้งที่อยู่ข้างล่างหกกลบไปพาดไว้ข้างบนทั้งผืนทั้งแผ่น

ตลบม่าน

ตลบมุ้ง

ยกกลับ, หกกลับ

ตีตลบ

ฟุ้งไป, กระจายไป

ฝุ่นตลบ

กลิ่นตลบ


ตลบ

เดินเสียหลายตลบ


ปิ่น

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ปิ่น, ลาว ປິ່ນ (ปิ่น), คำเมือง ᨸᩥ᩠᩵ᨶ (ปิ่น), เขิน ᨸᩥ᩠᩵ᨶ (ปิ่น), ไทลื้อ ᦔᦲᧃᧈ (ปี่น), จ้วงแบบจั่วเจียง binq (ปิ่น, “ไม้หรือกระดูกที่แหลมออกมา”)

เครื่องประดับสำหรับปักผมที่มุ่นเป็นจุก

ปิ่นพิภพ


อัง

/ʔaŋ˧/^((สัมผัส))

นำไปใกล้ ๆ ไฟเพื่อให้ร้อนหรือบรรเทาความหนาวเป็นต้น

อาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

เอามืออังหน้าผากดูว่าร้อนหรือไม่


โดยปริยาย

คำกริยาวิเศษณ์

โดย + ปริยาย

โดย-ปะ-ริ-ยาย

โดยอ้อม, โดยความหมายเปรียบเทียบ, โดยขยายความหมายออกไป

โดดร่ม ความหมายตรงว่า กระโดดจากเครื่องบินโดยมีร่มชูชีพเป็นเครื่องพยุง ความหมายโดยปริยายว่า หนีงาน, หนีโรงเรียน


การกลบ

คำอาการนามของ กลบ


กลิ่นตัว

กลิ่นที่ส่งมาจากร่างกาย


รักแร้

ร่วมเชื้อสายกับจ้วงแบบจั่วเจียง raeg rex (รักเร้)

/rak̚˦˥.rɛː˦˥/^((สัมผัส))

ส่วนร่างกายที่อยู่ใต้โคนแขนเหนือสีข้างขึ้นไป

เรียกส่วนของสิ่งก่อสร้างตอนที่ผนังกับผนังจดกันเป็นมุมฉากทั้งด้านในและด้านนอก

รักแร้ปราสาท

รักแร้กำแพงแก้ว

รักแร้โบสถ์


จั๊กกะแร้

แผลงมาจาก รักแร้

/t͡ɕak̚˦˥.ka˨˩.rɛː˦˥/^((สัมผัส))


การอายัด

คำอาการนามของ อายัด


มด

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *motᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *mɤcᴰ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾᩫ᩠ᨯ (ม็ด), เขิน ᨾᩫ᩠ᨯ (ม็ด), ลาว ມົດ (ม็ด), ไทลื้อ ᦷᦙᧆ (โมด), ไทดำ ꪶꪣꪒ (โมด), ไทใหญ่ မူတ်ႉ (มู๎ต), พ่าเก မုတ် (มุต์), อาหม 𑜉𑜤𑜄𑜫 (มุต์), ปู้อี mod, จ้วง moed; เทียบเบดั้งเดิม *muːʔᴰ², ไหลดั้งเดิม *hmuc

mier

แมลงหลายชนิดในวงศ์ Formicidae

မူတ်ႉ

แมลงหลายชนิดในวงศ์ Formicidae

fourmi

แมลงหลายชนิดในวงศ์ Formicidae

eameler

ฟรีเชียตะวันตก

แมลงหลายชนิดในวงศ์ Formicidae

Ameise

แมลงหลายชนิดในวงศ์ Formicidae

ມົດ

แมลงหลายชนิดในวงศ์ Formicidae

hormiga

แมลงหลายชนิดในวงศ์ Formicidae

ant

แมลงหลายชนิดในวงศ์ Formicidae

ชื่อแมลงหลายชนิดในวงศ์ Formicidae ส่วนท้องปล้องที่ 1 หรือปล้องที่ 1 และปล้องที่ 2 ที่ติดกับอกคอดกิ่ว ด้านหลังส่วนที่คอดมีโหนกนูน ลักษณะนี้ทำให้มดแตกต่างไปจากต่อ แตน และปลวก มีรูปร่าง ลักษณะ สี และกลิ่นแตกต่างกันตามชนิด เดินกันเป็นทางเพื่อขนอาหาร หรือย้ายรัง เป็นแมลงสังคม ทำรังอยู่เป็นกลุ่ม แบ่งชั้นวรรณะเป็นมดนางพญา มดผู้ และมดงาน มดงานเป็นมดเพศเมียที่เป็นหมันทำหน้าที่สร้างรัง เลี้ยงดูตัวอ่อน และหาอาหาร บางชนิดเมื่อถูกรบกวนจะป้องกันตัวโดยใช้อวัยวะต่อยปล่อยกรดหรือกัดให้เกิดแผลและปล่อยกรดออกมาทำให้เกิดอาการระคายเคืองหรือทำให้เจ็บปวดได้


มด

จากจีนเก่า巫 (OC *ma); ร่วมเชื้อสายกับลาว ມົດ (ม็ด), ไทลื้อ ᦷᦙᧆ (โมด), จ้วง moed,; เทียบเพิ่มเติมเขมร មត់ (มต̍, “to have a secret understanding”)

หมอเวทมนตร์, หมอผี


ฝันเฟื่อง

ฝัน + เฟื่อง

/fan˩˩˦.fɯa̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

คิดฟุ้งซ่านไปเรื่อยเปื่อย


มอ

/mɔː˧/^((สัมผัส))

(เรือ~) ชื่อเรือต่อเสริมกราบขนาดใหญ่มาก ส่วนใหญ่ใช้บรรทุกข้าวเปลือกและเกลือ


มอ

/mɔː˧/^((สัมผัส))

เนินดินเล็ก ๆ อย่างภูเขา

เขาจำลองที่ทำไว้ดูเล่นในบ้าน เรียกว่า เขามอ


มอ

เลียนเสียงธรรมชาติ; ร่วมเชื้อสายกับจ้วง moz (มอ, “วัว”), จ้วงแบบจั่วเจียง moz (มอ, “วัว”)

/mɔː˧/^((สัมผัส))


มอ

/mɔː˧/^((สัมผัส))

เสียงอย่างเสียงวัวร้อง


มอ

/mɔː˧/^((สัมผัส))

สีมัว ๆ อย่างสีดำเจือขาว


ความสว่าง

ความ + สว่าง

คฺวาม-สะ-หฺว่าง

คำอาการนามของ สว่าง


ง่า

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ง่า, ลาว ງ່າ (ง่า), คำเมือง ᨦ᩵ᩣ (ง่า), ไทดำ ꪉ꪿ꪱ (ง่า), จ้วง nga (หงา, “กิ่ง, ค่าคบ”), จ้วงแบบจั่วเจียง ngah (ง่า, “กิ่ง, ค่าคบ”) (Longzhou), จ้วงแบบจั่วเจียง hah (ฮ่า, “กิ่ง, ค่าคบ”) (Daxin)

/ŋaː˥˩/^((สัมผัส))

เงื้อ, อ้า, กางออก


ง่า

/ŋaː˥˩/^((สัมผัส))

(หนัง~) เรียกตัวหนังใหญ่ที่สลักเป็นรูปยักษ์หรือลิงในท่าเหาะ


หนังใหญ่

การมหรสพอย่างหนึ่ง ใช้หนังสลักเป็นรูปภาพขนาดใหญ่กว่าหนังตะลุงมาก คีบด้วยไม้ตับ ๒ อันสำหรับจับเชิด เชิดได้ทั้งหลังจอและหน้าจอ ใช้ปี่พาทย์และเกราะบรรเลงประกอบ ผู้เชิดกับผู้พากย์เป็นคนละคนกัน


หนังตะลุง

หฺนัง-ตะ-ลุง

การมหรสพอย่างหนึ่ง ใช้หนังสลักเป็นรูปภาพขนาดเล็ก คีบด้วยไม้ตับอันเดียว เชิดภายในโรงให้แสงไฟส่องผ่านตัวหนังสร้างเงาให้ปรากฏบนจอผ้าขาวหน้าโรง ใช้ปี่ กลอง และฆ้องคู่บรรเลงประกอบ ผู้เชิดเป็นผู้พากย์


ไม้ตับ

ไม้สำหรับหนีบปลาปิ้งไฟ ทำด้วยไม้ไผ่

ไม้ที่ใช้เป็นแกนสอดในเวลากรองจาก แฝก หรือคา


สานฝัน

ทำความคิดฝันให้เป็นจริง


คุรุศึกษา

คุ-รุ-สึก-สา

/kʰu˦˥.ru˦˥.sɯk̚˨˩.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

การเล่าเรียนวิชาครู


ครุศาสตร์

วิชาว่าด้วยการสร้างพื้นฐานและความรู้ของการเป็นครู ประกอบด้วยวิชาการศึกษาเป็นต้น


งูสวัด

โรคที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสชนิดหนึ่ง มีอาการอักเสบอย่างเฉียบพลันที่ปมประสาทไขสันหลัง และพุเป็นเม็ดพองตามผิวหนังเป็นทางยาวพาดขวางลำตัวเป็นต้น ทำให้ปวดแสบปวดร้อน


ปมประสาท

ตำแหน่งที่อยู่ของเซลล์ประสาท


พุ

/pʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))

อาการที่น้ำหรือแก๊สเป็นต้นผุดขึ้นมา

น้ำร้อนพุขึ้นมา

แก๊สธรรมชาติพุขึ้นมา

อาการที่น้ำเหลืองเป็นต้นผุดขึ้นมา

ฝีฝักบัวพุ


จลาจล

ยืมมาจากสันสกฤต चलाचल (จลาจล) หรือบาลี จลาจล; เทียบเท่า จล (“เคลื่อนไหว”) + อจล (“ไม่เคลื่อนไหว”)

ความปั่นป่วนวุ่นวายไม่มีระเบียบ


จินตนาการ

ยืมมาจากบาลี จินฺตนาการ; เทียบเท่า จินตน + อาการ

verbeelding

การสร้างภาพในใจ

imaginação

การสร้างภาพในใจ

ຈິນຕະນາການ

การสร้างภาพในใจ

imaginación

การสร้างภาพในใจ

imagination

การสร้างภาพในใจ

จิน-ตะ-นา-กาน

การสร้างภาพขึ้นในจิตใจ


จินตนาการ

จิน-ตะ-นา-กาน

สร้างภาพขึ้นอยู่ในใจ, คิดเอา


ชมพู

จากสันสกฤต जम्बु (ชมฺพุ) หรือ जम्बू (ชมฺพู); เทียบเขมรเก่า ជម្វូ (ชมฺวู), เขมร ជម្ពូ (ชมฺพู); ร่วมรากกับ ชมพู่

/t͡ɕʰom˧.pʰuː˧/^((สัมผัส))


ชมพู

จากเขมรเก่า ជុំពូវ (ชุํพูว), จากสันสกฤต जम्बु (ชมฺพุ) หรือ जम्बू (ชมฺพู); เทียบเขมร ជម្ពូ (ชมฺพู); ร่วมรากกับ ชมพู่

/t͡ɕʰom˧.pʰuː˧/^((สัมผัส))

(สี~) สีแดงอ่อน, สีแดงเจือขาว


ชมพู

คำวิสามานยนาม

อาจเป็นส่วนหนึ่งของรากศัพท์ 1 หรือ 2

/t͡ɕʰom˧.pʰuː˧/^((สัมผัส))

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเนินมะปราง จังหวัดพิษณุโลก


อสิตะ

ยืมมาจากบาลี อสิต หรือสันสกฤต असित (อสิต)

/ʔa˨˩.si˨˩.taʔ˨˩/^((สัมผัส))

มีสีดำ, มีสีคล้ำ, มีสีแก่


ใจพระ

มีใจบุญ, มีใจเมตตา


ใจง่าย

/t͡ɕaj˧.ŋaːj˥˩/^((สัมผัส))

เชื่อง่าย, ยินยอมง่าย


ความใจง่าย

ความ + ใจง่าย

คฺวาม-ไจ-ง่าย

คำอาการนามของ ใจง่าย


ความรก

คำอาการนามของ รก


สกุนต์

ยืมมาจากบาลี สกุนฺต


พิหค

ยืมมาจากสันสกฤต विहग (วิหค) หรือบาลี วิหค

รูปแบบอื่นของ วิหค


มุกตลก

วิธีทำให้ขบขัน


มุข

ยืมมาจากสันสกฤต मुख (มุข) หรือบาลี มุข

ส่วนของตึกหรือเรือนที่ยื่นออกมาจากส่วนใหญ่ มักอยู่ด้านหน้า


ป่วยการเมือง

ป่วย + การเมือง

ป่วย-กาน-เมือง

ไม่ไปเรียนหรือทำงาน โดยแจ้งว่าตนป่วย แต่แท้จริงแล้วไม่ได้ป่วย


เอียน

ชวนให้คลื่นไส้ (มักใช้แก่รสหวาน)

ฉันเอียนหน้าเขาเต็มทีแล้ว


เอียน

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋ᩠ᨿ᩵ᩁ (อย่ร) หรือ ᩀ᩠ᨿ᩵ᩁ (อยย่ร), อีสาน เอียน, ลาว ອ່ຽນ (อ่ยน), ไทลื้อ ᦵᦊᧃᧈ (เหย่น), ไทใหญ่ ယဵၼ်ႇ (เย่น), ไทใต้คง ᥕᥥᥢᥱ (เย่น)

เอี่ยน
เหยี่ยน


น้ำตก

폭포

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

瀑布

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

waterval

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

བབས་ཆུ

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

wodospad

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

Wasserfall

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

Waasserfall

ลักเซมเบิร์ก

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

ນ້ຳຕົກຕາດ

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

cascada

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

waterfall

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

شَلَّال

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

vízesés

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

Wasserfall

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

น้ำที่ขังอยู่บนเขาตกลงมาที่หน้าผา

เรียกนํ้าที่ทำให้ตกลงมาในลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

อาหารอย่างหนึ่งใช้เนื้อสัตว์เช่นเนื้อหมูหรือเนื้อวัว ย่างพอสุกเล็กน้อย หั่นเป็นชิ้นบาง ๆ แล้วปรุงด้วยพริกป่น หอมแดงซอย ข้าวคั่ว น้ำมะนาว น้ำปลา เป็นต้น

(ก๋วยเตี๋ยว~) เรียกก๋วยเตี๋ยวน้ำที่ใส่เลือดวัวสดหรือเลือดหมูสด


ใหม้

รูปที่สะกดผิดของ ไหม้


ตะโก

เทียบมอญ ဖကောဝ် (ผโกว์, “ตะกั่วดำ; แกรไฟต์”)

ชื่อไม้ต้นหลายชนิดในสกุล Diospyros วงศ์ Ebenaceae เปลือกสีดำคล้ำ


ตะโก

คำวิสามานยนาม

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา


พาไล

จาก มาเลเซีย balai (بلاي), จาก มาเลย์อิกดั้งเดิม *balay, จาก มาลาโย-พอลินีเชียนดั้งเดิม *balay, จาก ออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *balay

廊

เรือนหรือเพิงโถง

porch

เรือนหรือเพิงโถง

เรือนหรือเพิงโถง ต่อจากเรือนเดิมหรืออยู่ในบริเวณของเรือนเดิม ใช้เป็นที่นั่งเล่นหรือประโยชน์อื่น ๆ ซึ่งไม่ใช่ห้องนอน


การขาก

คำอาการนามของ ขาก


ปั้นเหน่ง

ยืมมาจากชวา pending (“เข็มขัดโลหะ (ทอง/เงิน)”)

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

ปั้น-เหฺน็่ง


ปั้นหยา

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากเปอร์เซียคลาสสิก پنجه (ปันจฺะ, “อุ้งมือ; หัตถ์ของเจ้าเซ็น”) (ซึ่งมาจาก پنج (ปันจฺ, “ห้า”) + ـه (-อะ, “ปัจจัยทำให้คุณศัพท์เป็นนาม”))
วัตถุที่ทําเป็นหัตถ์ของเจ้าเซ็นดังกล่าว ประดิษฐานอยู่ในกะดีซึ่งมีลักษณะหลังคาเอนเข้าหาอกไก่ทั้ง 4 ด้าน จึงนำคำมาใช้เรียกทรงหลังคา

สิ่งปลูกสร้างซึ่งมีหลังคาเอนเข้าหาอกไก่ทั้ง 4 ด้านไม่มีหน้าจั่ว เรียกว่า เรือนปั้นหยา


อำ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩣᩴ (อาํ), ลาว ອຳ (อำ), เขิน ᩋᩣᩴ (อาํ), ไทลื้อ ᦀᧄ (อัม), ไทใหญ่ ဢမ် (อัม)

ปิดบัง, ปกปิด

พูดหลอกเพื่อให้ตกใจหรือขบขันเป็นต้น, พูดดักคอ


ดักคอ

/dak̚˨˩.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

พูดสกัดหรือกันไว้ล่วงหน้า


ดัก

คอยตรงเส้นทางที่ผู้ต้องการพบจะผ่านมา

ดักพบ

ดักทำร้าย

วางเครื่องมือสำหรับจับสัตว์มีกับ แร้ว เป็นต้น ตรงทางที่สัตว์จะผ่านมา เพื่อให้สัตว์เข้ามาติด

ดักไก่

ดักนก


ดัก

(ปลา~) ชื่อปลานํ้าจืดขนาดเล็กชนิด Amblyceps mucronatum Ng & Kottelat ในวงศ์ Amblycipitidae ตาเล็กมาก มีหนวดอยู่ระหว่างรูจมูก ๔ คู่ ไม่มีเกล็ด ลำตัวยาว แบนข้าง ครีบหลังตอนแรกและครีบอกมีก้านครีบเป็นเงี่ยง มีแผ่นเนื้ออยู่ส่วนหน้าของครีบอก ครีบหลังตอนที่ ๒ เป็นแผ่นเนื้อ คอดหางกว้าง ครีบหางเป็นแฉก พบอาศัยอยู่ตามแหล่งต้นนํ้าลำธาร ขนาดยาวได้ถึง ๑๒ เซนติเมตร


แร้ว

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຮ້ວ (แฮ้ว), อีสาน แฮ้ว, คำเมือง ᩁᩯ᩠᩶ᩅ (แร้ว), เขิน ᩁᩯ᩠᩶ᩅ (แร้ว), ไทลื้อ ᦵᦣᧁᧉ (เฮ้ว), ไทใหญ่ ႁဵဝ်ႉ (เห๎ว) หรือ ႁႅဝ်ႉ (แห๎ว), ไทดำ ꪵꪭ꫁ꪫ (แฮ้ว)

/rɛːw˦˥/^((สัมผัส))

เครื่องสำหรับดักสัตว์ มี นก ไก่ เป็นต้น มีบ่วงติดอยู่กับปลายของไม้ที่เรียกว่า คันแร้ว ซึ่งเอาโคนปักไว้ที่ดินทำปลายให้โน้มลงมา มีไกที่เรียกว่า ปิ่น ขัดไว้ระหว่างหลักขัดแร้วกับคอน วางบ่วงดักไว้บนคอน เมื่อสัตว์มาจับคอนตรงที่วางบ่วงไว้ ไม้คอนจะเลื่อนลง ทำให้ปิ่นหลุด บ่วงก็จะรูดมัดขาไว้


ภาสกร

ยืมมาจากบาลี ภาสกร

/pʰaːt̚˥˩.sa˨˩.kɔːn˧/^((สัมผัส))


นิคม

ยืมมาจากสันสกฤต निगम (นิคม) หรือบาลี นิคม

หมู่บ้านขนาดใหญ่, ถิ่นฐานหรือชุมชนที่เกิดขึ้นจากการตั้งหลักแหล่ง, หมู่บ้านใหญ่หรือตำบลที่ประชาชนเข้าไปตั้งถิ่นฐานอยู่เพื่อประกอบอาชีพเป็นหลักฐาน เช่น นิคมสร้างตนเอง นิคมอุตสาหกรรม.


นิคม

คำวิสามานยนาม

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์


ทวนสาบาน

ไม่ทำตามคำสาบาน


ทวน

อาวุธชนิดหนึ่งคล้ายหอก แต่ใบแบนเรียวเล็กและเบากว่า มีพู่ที่คอใบทวน ด้ามยาว

ไม้ 2 อันที่ตั้งขึ้นข้างหัวและท้ายเรือต่อ สำหรับติดกระดานต่อขึ้นไป

เครื่องมือช่างทองทำด้วยไม้ ปลายข้างหนึ่งติดชันสำหรับยึดรูปพรรณ อีกข้างหนึ่งสำหรับยึดกับฐานที่ทำไว้โดยเฉพาะ เพื่อนั่งสลักได้สะดวก

เครื่องมือช่างเจียระไนทำด้วยไม้ ปลายข้างหนึ่งติดครั่งสำหรับยึดอัญมณี อีกข้างหนึ่งเป็นด้ามสำหรับถือเพื่อนำไปเจียบนแท่นเจียให้เป็นเหลี่ยมหรือรูปตามต้องการ

ชื่อเรียกคันซอ มีลักษณะเป็นท่อนกลมและยาว

ชื่อเรียกส่วนเสริมต่อของปี่มีลักษณะเป็นท่อนกลม

เครื่องดินเผาสำหรับรองตะคันอบน้ำหอม


ทวน

ฝ่ากระแสน้ำหรือกระแสลม

ทวนน้ำ

ทวนลม

เอาใบพายราน้ำไว้เพื่อชะลอให้เรือหยุด

กลับมาตั้งต้นใหม่, กลับซ้ำใหม่

อ่านทวน

ทวนเพลง

ทวนเข็มนาฬิกา

ทวนแสง


การทวน

คำอาการนามของ ทวน


การอำ

คำอาการนามของ อำ


ผสมพันธุ์

ผสม + พันธุ์

สืบพันธุ์ (ใช้กับสัตว์หรือพืช)

คัดเลือกพันธุ์ที่มีคุณภาพมาผสมกัน


การผสมพันธุ์

การ + ผสมพันธุ์

กาน-ผะ-สม-พัน

คำอาการนามของ ผสมพันธุ์


ประสมพันธุ์

ประสม + พันธุ์


การประสมพันธุ์

การ + ประสมพันธุ์

กาน-ปฺระ-สม-พัน

คำอาการนามของ ประสมพันธุ์


ผสมเทียม

ผสมพันธุ์ด้วยวิธีฉีดน้ำอสุจิเข้าอวัยวะสืบพันธุ์ของสตรีหรือสัตว์ตัวเมียโดยไม่ได้ร่วมสัมพันธ์ทางเพศกัน


การผสมเทียม

การ + ผสมเทียม

กาน-ผะ-สม-เทียม

คำอาการนามของ ผสมเทียม


คู่ผสม

/kʰuː˥˩.pʰa˨˩.som˩˩˦/^((สัมผัส))

คำเรียกผู้เล่นกีฬาบางประเภทเช่นแบดมินตัน เทนนิส ที่ใช้ผู้ชายกับผู้หญิงเข้าคู่กัน


ส่วนประสม

ส่วน + ประสม

ส่วน-ปฺระ-สม

สิ่งต่าง ๆ ที่ผสมกันให้เกิดเป็นสิ่งรวม

ส่วนประสมการตลาด

ส่วนประสมการค้าปลีก


ลูกผสม

ลูก + ผสม; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ hybrid, crossing

ต้นไม้หรือสัตว์ที่เกิดจากการผสมพันธุ์ต่างชนิดกัน

กล้วยไม้ลูกผสม

สุนัขลูกผสม


ความจำเป็น

ความ + จำเป็น

คฺวาม-จำ-เป็น

คำอาการนามของ จำเป็น


กเรณุ

ยืมมาจากบาลี กเรณุ

ไร้เกวียนกาญจนยานสินธพแลสี- พิกากเรณุหัสดี ดำรง


ช่องว่าง

/t͡ɕʰɔŋ˥˩.waːŋ˥˩/^((สัมผัส))

พื้นที่ว่างในระหว่างที่กั้น

ช่องว่างระหว่างตึก ๒ หลัง

ความไม่เข้าใจกันของคนที่มีความคิด ฐานะ หรืออื่น ๆ ที่แตกต่างกัน

ช่องว่างระหว่างคนมั่งมีกับคนยากจน

ช่องว่างระหว่างวัย


เปลี่ยว

เรียกเนื้อที่นูนขึ้นที่คอวัวควายและสัตว์มีกีบเมื่อเวลาหนุ่ม, ความหนุ่มของวัวควาย


เปลี่ยว

หนุ่ม (ใช้แก่วัวควาย)


เปลี่ยว

เปลี่ยวใจ

ห่างไกลผู้คน

ทางเปลี่ยว

ไม่มีผู้คนไปมา

เวลากลางคืนถนนสายนี้เปลี่ยว


ความเปลี่ยว

ความ + เปลี่ยว

คฺวาม-เปฺลี่ยว

คำอาการนามของ เปลี่ยว


อ้างว้าง

/ʔaːŋ˥˩.waːŋ˦˥/^((สัมผัส))

เปล่าเปลี่ยว, ว้าเหว่, เปลี่ยวใจ

รู้สึกอ้างว้าง


เฟะ

/feʔ˦˥/^((สัมผัส))

เละ, เปื่อยหรือแหลกเหลวจนไม่เป็นรูปเป็นร่าง

เน่าเฟะ


แหลกเหลว

/lɛːk̚˨˩.leːw˩˩˦/^((สัมผัส))

ป่นปี้, ไม่มีชิ้นดี, ไม่เป็นชิ้นเป็นอัน


ป่นปี้

ยับเยิน, ย่อยยับ


ซาย

รูปเลิกใช้ของ ทราย


ซาย

ยืมมาจากอาหรับ زَاي (ซาย); การสะกดนี้มาจากหลักการทับศัพท์ฯ ชื่อเต็มของตัวอักษร

อักษรอาหรับ ز (ซ)


นักมวย

ผู้ที่ต่อยมวยเป็นอาชีพ หรือเพื่อเข้าร่วมการแข่งขัน


จอบ

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪊꪮꪚ (จอบ), ไทขาว ꪊꪮꪚ

ຈົກ

เครื่องมือสำหรับขุด พรวน หรือถากดิน

hoe

เครื่องมือสำหรับขุด พรวน หรือถากดิน

/t͡ɕɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เครื่องมือสำหรับขุด พรวน หรือถากดิน ทำด้วยเหล็กหน้าแบนกว้าง มีด้ามยาว

เรียกฟันหน้าบนที่ใหญ่กว่าปรกติ


จอบ

/t͡ɕɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อหอยทะเลกาบคู่หลายชนิด ในวงศ์ Pinnidae เปลือกค่อนข้างบางเปราะ รูปคล้ายซองใส่ใบพลูใช้กินกับหมาก ปลายด้านหนึ่งแผ่บานออก อีกด้านหนึ่งเรียวลง สีนํ้าตาลหรือสีเทา เช่น ชนิด Pinna bicolorGmelin, Atrina vexillum (Born), ซองพลู ก็เรียก


การเดินทาง

การ + เดินทาง

กาน-เดิน-ทาง

คำอาการนามของ เดินทาง


การกระทุ้ง

การ + กระทุ้ง

กาน-กฺระ-ทุ้ง

คำอาการนามของ กระทุ้ง


ตะแลงแกง

ยืมมาจากเขมร ត្រឡែងកែង (ตฺรแฬงแกง, “ที่มี 4 หน้า, ที่แยกเป็น 4”)

/ta˨˩.lɛːŋ˧.kɛːŋ˧/^((สัมผัส))

เครื่องหมายกากบาท

หญิงนอกใจผัวจะไถ่โทษโกนตะแลงแกง

จีงล่งชางออกใปยณทางตะแลงแกง

ที่สำหรับฆ่านักโทษ คือบริเวณทางสี่แยก


ศีศะ

/siː˩˩˦.saʔ˨˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ศีรษะ


สามล้อ

/saːm˩˩˦.lɔː˦˥/^((สัมผัส))

ยานพาหนะถีบขนาดเล็กชนิดหนึ่งมีล้อ 3 ล้อ เรียกเต็มคำว่า จักรยานสามล้อ

ยานพาหนะติดเครื่องยนต์มีล้อ 3 ล้อ เรียกว่า สามล้อเครื่อง หรือ จักรยานสามล้อเครื่อง


ร้อยแปด

rɔ́ɔi-bpɛ̀ɛt

/rɔːj˦˥.pɛːt̚˨˩/^((สัมผัส))

จำนวนมากมายหลายอย่างต่างชนิด


ร้อยแปดพันเก้า

ร้อย + แปด + พัน + เก้า

ร้อย-แปด-พัน-ก้าว

/rɔːj˦˥.pɛːt̚˨˩.pʰan˧.kaːw˥˩/^((สัมผัส))

จำนวนมากมายหลายอย่างต่างชนิด


ชื่อเสีย

ชื่อ + เสีย; เลียนคำว่า ชื่อเสียง

/t͡ɕʰɯː˥˩.sia̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อเสียงในทางไม่ดี


การคะนอง

/kaːn˧.kʰa˦˥.nɔːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ คะนอง


ความคะนอง

ความ + คะนอง

คฺวาม-คะ-นอง

/kʰwaːm˧.kʰa˦˥.nɔːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ คะนอง


ร่ำ

พูดซ้ำ ๆ, พร่ำ

ร่ำว่า

ร่ำสั่ง

ร่ำสอน

รํ่าด้วยไม้


ร่ำ

ร่ำแป้ง

ร่ำผ้า


วิญญาณ์

ยืมมาจากบาลี วิญฺญาณ

สิ่งที่เชื่อกันว่ามีอยู่ในกายเมื่อมีชีวิต เมื่อตายจะออกจากกายล่องลอยไปหาที่เกิดใหม่

วงเดียวเพื่อสาปสิ้นทุกวิญญาณ์ พันธนาไว้ในความมืดมน

จึ่งจำลาอาวาสนิราศร้าง มาอ้างว้างวิญญาณ์ในสาคร

ต้องอยู่เดียวเปลี่ยววิญญาณ์ เหมือนดังนภาไร้ทินกร


ละเลงขนมเบื้องด้วยปาก

ละเลง + ขนมเบื้อง + ด้วย + ปาก

ละ-เลง-ขะ-หฺมน-เบื้อง-ด้วย-ปาก

/la˦˥.leːŋ˧.kʰa˨˩.mon˩˩˦.bɯa̯ŋ˥˩.dua̯j˥˩.paːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ดีแต่พูด แต่ทำไม่ได้

th-ละเลงขนมเบื้องด้วยปาก-th-verb-gz9HyaAs


ยาย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naːjᴬ (“ยาย”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍາຍ (ยาย), ญ้อ ยาย, ไทใหญ่ ၼၢႆး (น๊าย); เทียบอินโดนีเซีย nyai, เขมร យាយ (ยาย), จ้วงแบบจั่วเจียง daiq, จ้วง daiq หรือ naiq

แม่ของแม่, เมียของตา

หญิงที่เป็นญาติชั้นเดียวกับแม่ของแม่หรือที่อายุรุ่นราวคราวเดียวกับยาย

คำเรียกหญิงสูงอายุอย่างไม่ค่อยเคารพนับถือ

ยายป้า

ยายแก่

ยายคุณหญิง

เรียกหญิงรุ่นราวคราวเดียวกันอย่างเป็นกันเอง

ยายปุก

ยายกุ้ง

ใช้เรียกผู้หญิงที่อ่อนวัยกว่าอย่างเป็นกันเอง

ยายหนู


สูงอายุ

/suːŋ˩˩˦.ʔaː˧.juʔ˦˥/^((สัมผัส))


เป็นกันเอง

เป็น + กันเอง

เป็น-กัน-เอง

มีความสนิทสนมคุ้นเคยกัน


รุ่นราวคราวเดียวกัน

รุ่น + ราว + คราว + เดียว + กัน

รุ่น-ราว-คฺราว-เดียว-กัน

มีอายุไล่เลี่ยกัน

th-รุ่นราวคราวเดียวกัน-th-adj-LiZsMiYF


ไล่เลี่ย

พอ ๆ กัน, สูสี

สูงไล่เลี่ยกัน

สอบได้คะแนนไล่เลี่ยกัน


สูสี

ร่วมเชื้อสายกับลาว ສູສີ (สูสี)

/suː˩˩˦.siː˩˩˦/^((สัมผัส))

เกี่ยวพัน, ข้องแวะ

อย่าไปสูสีกับคนพาล

ไล่เลี่ย, พอ ๆ กัน

ฝีมือของ ๒ คนนี้สูสีกัน

สอบได้คะแนนสูสีกัน


ข้องแวะ

/kʰɔŋ˥˩.wɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

ติดต่อ, เอาใจใส่, เกี่ยวพัน, เกี่ยวข้อง


แวะ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แว่, ลาว ແວ່ (แว่), คำเมือง ᩅᩯ᩵ (แว่), เขิน ᩅᩯᩬᩡ (แวอะ, “หยุดชั่วคราวระหว่างทาง”), ไทลื้อ ᦶᦞᧈ (แว่), ไทใหญ่ ဝႄႉ (แว๎), ไทใต้คง ᥝᥥᥳ (เว๎)

/wɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

หยุดชั่วคราวระหว่างทาง

แวะตลาดก่อนกลับบ้าน

แวะรับส่งคนโดยสาร


มุก

เทียบสันสกฤต मुक्त (มุกฺต)

ชื่อหอยทะเลกาบคู่หลายชนิดในวงศ์ Pteriidae เปลือกแบน ค่อนข้างกลมสีเทาอมดำหรือสีน้ำตาล ผิวเปลือกมีแผ่นบาง ๆ คล้ายเกล็ดปกคลุม ด้านในเป็นมุก สร้างไข่มุกได้


ปกคลุม

แผ่คลุมอยู่เบื้องบน


จุลินทรีย์

จุล + อินทรีย์

สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กมาก มองด้วยตาเปล่าไม่เห็น ต้องดูด้วยกล้องจุลทรรศน์ ส่วนมากมีเซลล์เดียว


อาหารทะเล

อาหาร + ทะเล

อา-หาน-ทะ-เล

/ʔaː˧.haːn˩˩˦.tʰa˦˥.leː˧/^((สัมผัส))

อาหารที่ได้จากทะเล มีกุ้งหอยปูปลาและสาหร่ายเป็นต้น


การแวะ

/kaːn˧.wɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แวะ


จุลชีพ

/t͡ɕun˧.la˦˥.t͡ɕʰiːp̚˥˩/^((สัมผัส))


จุลชีวัน

จุน-ละ-ชี-วัน


จุลชีวิน

จุน-ละ-ชี-วิน


ห้อ

เทียบแต้จิ๋ว 飛 (hui1, “บิน”) (ในคำ 飛馳 (“วิ่งด้วยความเร็วเต็มที่”))

/hɔː˥˩/^((สัมผัส))

วิ่งเต็มเหยียด, วิ่งเต็มที่ (ใช้แก่ม้า)

ห้อไปรับลูกที่โรงเรียน


ห้อ

/hɔː˥˩/^((สัมผัส))

ระบมเพราะถูกกระทบอย่างแรง มักใช้คู่กับคำ เลือด เป็น ห้อเลือด


เต็มเหยียด

คำกริยาวิเศษณ์

เต็ม + เหยียด

เต็ม-เหฺยียด

วิ่งเต็มเหยียด

ที่ติดต่อกันไปโดยไม่หยุดพัก

สอน ๓ ชั่วโมงเต็มเหยียด


น้ำตาลกรวด

น้ำตาล + กรวด

น้ำ-ตาน-กฺรวด

น้ำตาลที่มีลักษณะเป็นก้อนคล้ายกรวด คล้ายสารส้ม มีสีขาว


การสนใจ

คำอาการนามของ สนใจ


ความสนใจ

คำอาการนามของ สนใจ


อนุวัต

ยืมมาจากบาลี อนุวตฺต (“ตาม, ตามแบบอย่าง, เชื่อฟัง; ปฏิบัติ, กระทำการ”), จาก อนุ (“ตาม”) + วตฺต (“หมุน”)

อนุวรรตน์
อนุวัตน์
อนุวัตร
อนุวัติ
การอนุวัต (abstract-noun)

ทำตาม, ปฏิบัติตาม, ประพฤติตาม, เจริญรอย


บุคคลวัต

บุคคล + วัต; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ personification

บุก-คน-ละ-วัด

กลวิธีการประพันธ์ที่ทำให้สิ่งไม่มีชีวิต แนวคิด นามธรรม หรือสัตว์เดรัจฉานมีสติปัญญา อารมณ์ หรือกิริยาท่าทางเหมือนมนุษย์


ดำเนินการ

ดำเนิน + การ

ทำตามที่คิดไว้, ทำให้เป็นไป

ดำเนินการตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด


ความจำนง

คำอาการนามของ จำนง


จำนง

แผลงมาจาก จง. จากเขมร ចំណង (จํณง)

การจำนง (abstract-noun)
ความจำนง (abstract-noun)

หมาย, ตั้งใจ, ประสงค์, มุ่งหวัง


เคียน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄຽນ (คยน), คำเมือง ᨤ᩠ᨿᩁ (ฅยร), เขิน ᨤ᩠ᨿᩁ (ฅยร), ไทลื้อ ᦵᦆᧃ (เฅน), ไทใหญ่ ၶဵၼ်း (เข๊น)

เคียนหัวด้วยผ้าสีอ่อน


เนื้อทราย

เนื้อ + (ทราย, จากเขมร ទ្រាយ (ทฺราย))

ชื่อกวางชนิด Cervus porcinus Zimmermann ในวงศ์ Cervidae เป็นกวางขนาดกลาง ขนลำตัวสีน้ำตาลเข้มแต่ตอนล่างสีจางกว่า ตามลำตัวมีจุดขาวจาง ๆ กระจายอยู่ทั่วไป โดยเฉพาะลูกที่เกิดใหม่จุดขาวนี้จะเห็นชัดเจนเช่นเดียวกับลูกกวางดาว ตัวผู้มีเขา ผลัดเขาปีละครั้ง อยู่เป็นฝูงตามทุ่งหญ้า กินหญ้าระบัด ใบไม้ และผลไม้ เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองของไทย


กวางทราย

กวาง + (ทราย, จากเขมร ទ្រាយ (ทฺราย))


จิงโจ้

/t͡ɕiŋ˧.t͡ɕoː˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ในวงศ์ Macropodidae ขาคู่หน้าสั้น คู่หลังยาวและแข็งแรง ใช้กระโดดได้ไกล ๆ หางยาวและแข็งแรงใช้เป็นอวัยวะช่วยในการทรงตัว ตัวเมียออกลูกเป็นตัว ไม่มีรก มีถุงที่หน้าท้องสำหรับใส่ลูก มีถิ่นกำเนิดในทวีปออสเตรเลีย

จิงโจ้น้ำ (แมลง)

เครื่องป้องกันใบจักรเรือไม่ให้สวะเข้าไปปะกันกระทบ และกันไม่ให้เพลาแกว่ง

(ทหาร~) เรียกทหารผู้หญิงในวังครั้งรัชกาลที่ 4

ชื่อเครื่องแขวนให้เด็กดู

นกขนาดเล็กชนิดหนึ่ง มีเสียงร้องคล้ายคำว่าจิงโจ้

สัตว์หิมพานต์ตัวเป็นนกหัวเป็นคน


ตฤษณา

ยืมมาจากสันสกฤต तृष्णा (ตฺฤษฺณา); เทียบบาลี ตณหา

ตฺริด-สะ-หฺนา


อิษฏี

ยืมมาจากสันสกฤต इष्टि (อิษฺฏิ) หรือ एष्टि (เอษฺฏิ); เทียบบาลี เอฏฺฐิ

ความอยาก, ความกระหาย, ความต้องการ

การบูชา, การเซ่นสรวง


อิฐผล

/ʔit̚˨˩.tʰa˨˩.pʰon˩˩˦/^((สัมผัส))

ผลเป็นที่พอใจ


ซา

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨪᩣ (ซา), จ้วง saz (ซา, “เรือไม้ไผ่, เรือเล็ก”)

ชื่อเรือโบราณชนิดหนึ่ง


ซา

ลดน้อยลงกว่าที่เป็นอยู่, บรรเทาเบาลงกว่าที่เป็นอยู่

ฝนซา

คนซา


เปิบ

/pɤːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ใช้ปลายนิ้วขยุ้มข้าวใส่ปากตนเอง


พู่กัน

เครื่องเขียนหนังสือหรือระบายสี ตอนปลายเป็นพู่ทำด้วยขนสัตว์.


พู่

/pʰuː˥˩/^((สัมผัส))

กลุ่มหรือกระจุกที่ประกอบด้วยขนสัตว์ ไหม ด้าย หรือสิ่งอื่น ๆ ที่คล้ายกัน โดยมากใช้ห้อย, ที่ใช้ชูก็มีบ้าง

พู่เรือสุพรรณหงส์

พู่ม่าน

พู่หมวกเครื่องยศทหารบางเหล่า


ระบายสี

ลงสี, แต้มสี, ป้ายสี

ระบายสีภาพทิวทัศน์ด้วยสีน้ำ

เสริมแต่งเกินความจริง

เขาระบายสีข่าวเสียจนเชื่อไม่ลง


ระบายสี

ที่เสริมแต่งเกินความจริง

ข่าวระบายสี


ลงสี

/loŋ˧.siː˩˩˦/^((สัมผัส))

ระบายสีเป็นรูปภาพ


ป้ายสี

/paːj˥˩.siː˩˩˦/^((สัมผัส))

ใส่ความผู้อื่นโดยไม่มีมูลความจริง


อุยยาม

ยืมมาจากบาลี อุยฺยาม; เทียบสันสกฤต उद्यम (อุทฺยม)

ความขยันขันแข็ง, ความมานะ, ความบากบั่น


วายามะ

ยืมมาจากบาลี วายาม, จาก วิ + อา + ยม (“ควบคุม, หน่วงเหนี่ยว”); เทียบสันสกฤต व्यायाम (วฺยายาม)

ความพยายาม, ความบากบั่น


แรงจูงใจ

แรง + จูงใจ, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ motivation

動機

สิ่งจูงใจหรือสิ่งกระตุ้นให้บุคคลกระทําสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

/rɛːŋ˧.t͡ɕuːŋ˧.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

สิ่งจูงใจหรือสิ่งกระตุ้นที่ทำให้บุคคลกระทําสิ่งใดสิ่งหนึ่ง


สิตางศุ์

ยืมมาจากสันสกฤต सितांशु (สิตาํศุ, “ดวงจันทร์; แสงขาวที่ส่อง; การบูร”)


ทิงเจอร์

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอังกฤษ tincture

/tʰiŋ˧.t͡ɕɤː˧/^((สัมผัส))

สารละลายที่ใช้เอทิลแอลกอฮอล์เป็นตัวทำละลาย

คำเรียกอย่างย่อของ ทิงเจอร์ไอโอดีน ซึ่งเป็นยาใส่แผลสด


ใภ้

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *baɰꟲ (“ลูกสะใภ้”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ໃພ້ (ใพ้), คำเมือง ᨻᩱ᩶ (ไพ้), เขิน ᨻᩱ᩶ (ไพ้), ไทลื้อ ᦺᦗᧉ (ไพ้), ไทใหญ่ ပႂ်ႉ (ใป๎), จ้วงแบบจั่วเจียง bawx (บางถิ่นใช้ luoz/luz), จ้วง bawxจ้วง pawx


พรม

ยืมมาจากเขมรเก่า ព្រំហ (พฺรํห), ព្រំហ្ម (พฺรํหฺม, “ขอบ, ริม; เครื่องลาดขนสัตว์”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ព្រំ (พฺรํ), ลาว ພົມ (พ็ม)

เครื่องลาดทำด้วยขนสัตว์

โดยปริยายใช้เรียกสิ่งอื่นบางชนิดที่ใช้ปูลาด

พรมน้ำมัน

พรมกาบมะพร้าว

เรียกด้ายที่ทำด้วยขนสัตว์หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

ไหมพรม

ตุ้มสำหรับหยั่งน้ำตื้นลึกเมื่อเรือเดินใกล้ฝั่ง

ไม้สำหรับยึดกันครากมีกรอบถือเป็นต้น


พรม

เทียบเขมร ព្រំ (พฺรํ) (ในคำ ប្រោះព្រំ (บฺโระพฺรํ) และ បំព្រំ (บํพฺรํ))

เอาสิ่งที่มีลักษณะเป็นน้ำประโปรยให้กระจายเป็นเม็ดเล็ก ๆ

น้ำพรมผ้า

พรมน้ำมนต์


ตุ้ม

ของที่มีลักษณะกลม ๆ ห้อยลงมา


ตุ้ม

ป้อม ๆ, กลม ๆ


การพรม

คำอาการนามของ พรม


พรหม

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต ब्रह्म (พฺรหฺม) หรือบาลี พฺรหฺม

[เสียงสมาส]
พฺรม-มะ-

ชื่อพระเป็นเจ้าผู้สร้างโลก


พรหม

[เสียงสมาส]
พฺรม-มะ-

เทพในพรหมโลก จำพวกมีรูป เรียก รูปพรหม มี 16 ชั้น จำพวกไม่มีรูป เรียก อรูปพรหม มี 4 ชั้น

ผู้มีพรหมวิหารทั้ง 4

บิดามารดามีพรหมวิหารทั้ง 4 ต่อบุตร ได้ชื่อว่า เป็นพรหมของบุตร


ปอย

/pɔːj˧/^((สัมผัส))

กลุ่มก้อนหรือกระจุกเล็ก ๆ ของสิ่งที่เป็นเส้นเป็นฝอยอย่างเส้นด้าย หญ้า ผม หรือขน

ปอยผม


ปอย

/pɔːj˧/^((สัมผัส))

เรียกกระจุกหรือกลุ่มก้อนของสิ่งเช่นนั้น

ผมปอยหนึ่ง

ผม 2 ปอย


ปอย

เทียบพม่า ပွဲ (ปฺแว, “เทศกาล, พิธีการ”), ไทใหญ่ ပွႆး (ป๊อ̂ย), คำเมือง ᨻᩬ᩠ᨿ (พอย)

/pɔːj˧/^((สัมผัส))

เทศกาล, พิธีการ


ย้อย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍ້ອຍ (ย้อย), ไทลื้อ ᦍᦾᧉ (ย้อ̂ย), ไทใหญ่ ယွႆႉ (ย๎อ̂ย), ไทใต้คง ᥕᥩᥭᥳ (ย๎อ̂ย), อาหม 𑜊𑜨𑜩 (ยอ̂ย์), จ้วง yoix

/jɔːj˦˥/^((สัมผัส))

ห้อยเป็นทางลงมา

รากไทรย้อยลงมา

พวงมะไฟห้อยย้อย

รวงผึ้งย้อยลงมา

ผมย้อยลงปรกหน้า

ไหลเป็นทางยืดลงมา

น้ำมูกย้อย

น้ำตาลย้อย

หยาดห้อยลงมาจวนจะหยด

น้ำหมากย้อย

น้ำตาย้อย


การย้อย

คำอาการนามของ ย้อย


ชีปะขาว

แผลงมาจาก ชี + ผ้า + ขาว

/t͡ɕʰiː˧.pa˨˩.kʰaːw˩˩˦/^((สัมผัส))

นักบวชนุ่งขาวห่มขาว เป็นชายหรือหญิงก็ได้

ชื่อแมลงที่เป็นผีเสื้อของหนอนกอข้าวชนิด Scirpophaga incertulas, Chilo suppressalis, Chilotraea polychrysa ในวงศ์ Pyralidae

ชื่อแมลงใน อันดับ Ephemeroptera มีลำตัวอ่อนมาก หนวดสั้น


การปะ

คำอาการนามของ ปะ


กรรมสิทธิ์

กรรม + สิทธิ์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ความเป็นเจ้าของทรัพย์

สิทธิทั้งปวงที่ผู้เป็นเจ้าของมีอยู่เหนือทรัพย์สิน ในอันที่จะใช้สอย จำหน่าย ได้ดอกผล ติดตามและเอาคืน รวมทั้งขัดขวางมิให้ผู้อื่นสอดเข้าเกี่ยวข้องกับทรัพย์สินนั้นโดยมิชอบด้วยกฎหมาย


สะดุด

ไม่ทราบรากศัพท์

อาการที่เดินหรือวิ่ง ปลายเท้าไปกระทบสิ่งที่ขวางหน้า ทำให้ก้าวผิดจังหวะ เซ ถลา หรือหกล้ม เป็นต้น

เขาสะดุดก้อนหินล้มลง

เด็กวิ่งไปสะดุดตอไม้


สะดุด

คำกริยาวิเศษณ์

ไม่ทราบรากศัพท์

เรียงความสำนวนนี้อ่านสะดุด ๆ

เด็กคนนี้ยังอ่านหนังสือสะดุดมาก

เครื่องจักรเดินสะดุด ๆ


หกล้ม

ล้มลง, ทรุดตัวลงเพราะเสียการทรงตัว


ราบเรียบ

ที่ราบเรียบ

พื้นนํ้าราบเรียบ


ตะกุกตะกัก

แผลงมาจาก กุกกัก

ตะ-กุก-ตะ-กัก

ติด ๆ ขัด ๆ, ไม่ราบรื่น


ราบรื่น

ราบ + รื่น ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮາບຮື່ນ (ฮาบฮื่น)

/raːp̚˥˩.rɯːn˥˩/^((สัมผัส))

เรียบร้อย, ปราศจากอุปสรรคใด ๆ

งานสำเร็จลงอย่างราบรื่น

ชีวิตสมรสราบรื่น


รื่น

/rɯːn˥˩/^((สัมผัส))

ฟังเสียงรื่นหู

ดูทิวทัศน์รื่นตา

เสียใจแต่แสร้งทำหน้ารื่น


ง้าว

/ŋaːw˦˥/^((สัมผัส))

อาวุธชนิดหนึ่ง คล้ายดาบ มีด้ามยาว


ง้าว

/ŋaːw˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Bombax anceps Pierre var. cambodiense (Pierre) Robyns ในวงศ์ Bombacaceae ต้นคล้ายต้นงิ้วแต่เปลือกสีเทาดำ ดอกสีแดงคล้ำ ในผลมีปุยขาวใช้ยัดหมอนและที่นอนเป็นต้น


สำเนียงส่อภาษา กิริยาส่อสกุล

สำเนียง + ส่อ + ภาษา + กิริยา + ส่อ + สกุล

สำ-เนียง-ส่อ-พา-สา กิ-ริ-ยา-ส่อ-สะ-กุน

/sam˩˩˦.nia̯ŋ˧.sɔː˨˩.pʰaː˧.saː˩˩˦.ki˨˩.ri˦˥.jaː˧.sɔː˨˩.sa˨˩.kun˧/^((สัมผัส))

การแสดงออกทางการพูดหรือกิริยามารยาท ที่จะชี้ให้เห็นถึงพื้นฐานการในการเลี้ยงดู อบรมสั่งสอน

th-สำเนียงส่อภาษา_กิริยาส่อสกุล-th-phrase-iSfcDjDl


ธุร

ยืมมาจากสันสกฤต धुर (ธุร) หรือบาลี ธุร

[เสียงสมาส]
ทุ-ระ-

หน้าที่การงานที่พึงกระทำ


การกรี๊ด

คำอาการนามของ กรี๊ด


ยางลบ

ก้อน แท่ง อัน

ยางไม้หรือพลาสติกบางประเภทที่ทำเป็นแท่งหรือเป็นก้อน ใช้ลบรอยดินสอรอยหมึกเป็นต้น


อาศรม

ยืมมาจากสันสกฤต आश्रम (อาศฺรม)

/ʔaː˧.som˩˩˦/^((สัมผัส))

ที่อยู่ของนักพรต


อาศรมบท

ยืมมาจากสันสกฤต आश्रमपद (อาศฺรมปท)

ที่อยู่ของนักพรต


ความกร่อย

ความ + กร่อย

คฺวาม-กฺร็่อย

คำอาการนามของ กร่อย


โล่งอก

/loːŋ˥˩.ʔok̚˨˩/^((สัมผัส))

รู้สึกปลอดโปร่งใจเพราะปลดเปลื้องภาระหนักได้แล้ว


ปลอดโปร่ง

ปลอด + โปร่ง

ปฺลอด-โปฺร่ง

/plɔːt̚˨˩.proːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ผ่องใสปราศจากความขุ่นมัว


ความขุ่นมัว

ความ + ขุ่นมัว

คฺวาม-ขุ่น-มัว

คำอาการนามของ ขุ่นมัว


ล้อเลียน

เอาอย่างเพื่อยั่วเย้าเล่น

พูดทำเสียงล้อเลียนคนติดอ่างหรือคนพูดไม่ชัด

แสดงกิริยาเดินขากะเผลกล้อเลียนคนขาเป๋


การล้อเลียน

การ + ล้อเลียน

กาน-ล้อ-เลียน

คำอาการนามของ ล้อเลียน


อุปราคา

ยืมมาจากสันสกฤต उपराग (อุปราค) หรือบาลี อุปราค

อุบ-ปะ-รา-คา

การทำให้ดำ, การทำให้มีมลทิน

การบดบังกันของดาวฤกษ์ กับดาวเคราะห์หรือดาวบริวาร ทำให้เกิดเงาบนดาวเคราะห์หรือดาวบริวารอีกดวงหนึ่ง


การก้มหน้า

การ + ก้มหน้า

คำอาการนามของ ก้มหน้า


การกดน้ำ

คำอาการนามของ กดน้ำ


แบเบาะ

/bɛː˧.bɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

ที่นอนอยู่บนเบาะเมื่อยังเป็นเด็กแดง ๆ

ทำเป็นเด็กแบเบาะ


เด็กแดง

/dek̚˨˩.dɛːŋ˧/^((สัมผัส))

เด็กที่เพิ่งคลอดไม่นาน อายุประมาณ ๑ เดือน


ไพ่ตอง

/pʰaj˥˩.tɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อไพ่ไทยชนิดหนึ่ง รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ชุดหนึ่งมี 120 ใบ ประกอบด้วย 10 พวก พวกละ 12 ตัว


ทะวาย

ไม่ทราบรากศัพท์

ที่ออกผลไม่ตรงตามฤดูกาล (ใช้แก่ผลไม้)

มะม่วงทะวาย


คลั่งไคล้

คลั่ง + ไคล้

การคลั่งไคล้ (abstract-noun)
ความคลั่งไคล้ (abstract-noun)

คฺลั่ง-ไคฺล้

หลงใหลในบุคคลหรือสิ่งใดสิ่งหนึ่ง, หมกมุ่นอยู่กับงานหรือสิ่งใดสิ่งหนึ่ง


คลั่ง

การคลั่ง (abstract-noun)
ความคลั่ง (abstract-noun)

/kʰlaŋ˥˩/^((สัมผัส))

แสดงอาการผิดปรกติอย่างคนบ้า, เสียสติ

คลั่งดารา

คลั่งอำนาจ

คลั่งเล่นกล้วยไม้


คลั่ง

/kʰlaŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชลเนตรคลั่งคลอนัยนา


เลอะเลือน

เลอะ + เลือน

/lɤʔ˦˥.lɯa̯n˧/^((สัมผัส))

หลง ๆ ลืม ๆ, ฟั่นเฟือน

พอแก่ตัว ความจำเลอะเลือน


เลือน

ร่วมเชื้อสายกับจ้วงแบบจั่วเจียง lwenz (เลือน-แถว แผง ตั้งเป็นแถว)

มีกำแพงแลงเลือน ต่อต้าย (ยวนพ่าย)


เลือน

มัว ๆ, ไม่แจ่มแจ้ง

ภาพเก่าสีเลือนไปจนเห็นหน้าไม่ชัด

มองเห็นเลือน ๆ

ความจำเลือนไป


หลง ๆ ลืม ๆ

คำซ้ำ ของ หลง +คำซ้ำ ของ ลืม; หรืออาจพิจารณาว่าเป็น คำซ้ำ ของ หลงลืม โดยซ้ำทีละคำ

หฺลง-หฺลง-ลืม-ลืม

/loŋ˩˩˦.loŋ˩˩˦.lɯːm˧.lɯːm˧/^((สัมผัส))

เลอะเลือน, จำได้บ้างไม่ได้บ้าง


บ้า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷ᩶ᩤ (บ้า), เขิน ᨷ᩶ᩤ (บ้า), ลาว ບ້າ (บ้า), ไทลื้อ ᦢᦱᧉ (บ้า), ไทดำ ꪚ꫁ꪱ (บ้า), ไทใหญ่ မႃႈ (ม้า) หรือ ဝႃႈ (ว้า), ไทใต้คง ᥛᥣᥲ (ม้า, “โกรธ”), อาหม 𑜈𑜡 (บา)

/baː˥˩/^((สัมผัส))

เสียสติ, วิกลจริต, สติฟั่นเฟือน, หลงใหลหรือมัวเมาในสิ่งนั้น ๆ จนผิดปรกติ

บ้ากาม

บ้ายศ

บ้าฟุตบอล

อาการที่สัตว์บางชนิดเช่นหมาเป็นโรคกลัวนํ้า


บ้า

/baː˥˩/^((สัมผัส))

(ปลา~) ชื่อปลานํ้าจืดขนาดเล็กถึงขนาดกลางชนิด Leptobarbus hoeveni (Bleeker) ในวงศ์ Cyprinidae ลำตัวค่อนข้างยาวหนาเกือบเป็นรูปทรงกระบอก หัวกว้าง มีหนวด ๒ คู่ ท้องกลมมน ด้านหลังและข้างตัวสีเขียวอ่อน ด้านท้องสีขาวแต้มเหลือง ครีบท้อง ครีบก้น และครีบหลังสีแดงอ่อน ในปลาขนาดเล็กมีแถบสีดำคลํ้าพาดตลอดข้างตัว พบอาศัยตามแม่นํ้าลำคลองและบึงใหญ่ทั่วไป ขนาดยาวได้ถึง ๕๐ เซนติเมตร ในธรรมชาติกินผลไม้รวมทั้งผลกระเบา เมื่อมีผู้นำไปบริโภคทำให้เกิดอาการมึนเมา


เสียสติ

มีสติฟั่นเฟือน, คุ้มดีคุ้มร้าย


สติฟั่นเฟือน

สติ + ฟั่นเฟือน

ความสติฟั่นเฟือน (noun-from-adj)

สะ-ติ-ฟั่น-เฟือน

คุ้มดีคุ้มร้าย


คุ้มดีคุ้มร้าย

คุ้ม + ดี + คุ้ม + ร้าย

ความคุ้มดีคุ้มร้าย (noun-from-adj)

คุ้ม-ดี-คุ้ม-ร้าย

มีสติไม่ปรกติ, บางคราวดีบางคราวร้าย, ดีบ้างร้ายบ้าง


วิกลจริต

วิ-กน-จะ-หฺริด

มีความประพฤติหรือกิริยาผิดปรกติเพราะสติวิปลาส


วิกล

ไม่ปรกติ, แปลกไป, ไม่สมบูรณ์, อ่อนแอ

รูปร่างวิกล

หน้าตาวิกล


จริต

ยืมมาจากบาลี จริต (“การเที่ยวไป (ของจิต)”)

/t͡ɕa˨˩.rit̚˨˩/^((สัมผัส))

ความประพฤติ, กิริยาหรืออาการ, มักใช้ในทางไม่ดี

เสียจริต

วิกลจริต

ดัดจริต

มีจริต


กลัวนํ้า

(โรค~) โรคพิษสุนัขบ้า


พิษสุนัขบ้า

พิษ + สุนัข + บ้า

พิด-สุ-นัก-บ้า

(โรค~) โรคติดเชื้อไวรัสของระบบประสาท ติดต่อจากน้ำลายของสุนัขหรือแมวที่เป็นโรคนี้ (เป็นได้กับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทุกชนิด) ผู้ป่วยมีอาการเนื่องจากสมองอักเสบ มีไข้ เอะอะ ซึม กลืนอาหารลำบากโดยเฉพาะน้ำ ถึงตายเกือบทุกรายในระยะเวลาประมาณ 1 สัปดาห์


เละ

/leʔ˦˥/^((สัมผัส))

เปื่อยหรือแหลกเหลวจนไม่เป็นรูปเดิม

ต้มข้าวต้มจนเละ

น้อยหน่างอมจนเละ

เหลวเป็นปลัก

ฝนตกถนนเป็นโคลนเละ

คนแก่เนื้อเละ

ผ้าเนื้อเละ

โดยปริยายหมายความว่า สับสนวุ่นวายไม่เป็นระเบียบ

ลูก ๆ ทำครัว วางข้าวของกันไว้เละ

พ่อแม่ไม่อยู่ บ้านเละหมด


ขี้ผึ้ง

/kʰiː˥˩.pʰɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

รังผึ้งที่เอามาหุงใช้ในการต่าง ๆ เช่น ทำเทียน ทำสีผึ้ง


รังผึ้ง

/raŋ˧.pʰɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

รังที่ผึ้งทำสำหรับอยู่อาศัยและทำน้ำผึ้ง, รังที่คนทำให้ผึ้งอาศัยทำรวงข้างใน, เรียกสิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

เครื่องสำหรับระบายความร้อนของหม้อน้ำรถยนต์ มีลักษณะคล้ายรวงผึ้ง

ดินเผาหรือเหล็กเป็นแผ่นเจาะเป็นรู ๆ สำหรับรองถ่านเพื่อให้ลมเดินผ่านได้และขี้เถ้าตกลงข้างล่าง โดยมากใช้กับเตาอั้งโล่หรือเตาหม้อนํ้าเรือกลไฟเป็นต้น


สะสาง

คำซ้ำ ของ สาง (“ทำให้แจ้งให้กระจ่าง; ทำให้หายยุ่ง”) แบบอัพภาส

/sa˨˩.saːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำเรื่องที่มีปัญหาหรือสิ่งที่สะสมหมักหมมอยู่ให้เสร็จสิ้นไป

สะสางงานที่คั่งค้าง

สะสางคดี


ความว่อกแว่ก

ความ + ว่อกแว่ก

คฺวาม-ว็่อก-แว็่ก

/kʰwaːm˧.wɔk̚˥˩.wɛk̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ว่อกแว่ก


เจตจำนง

/t͡ɕeːt̚˨˩.t͡ɕam˧.noŋ˧/^((สัมผัส))

ความตั้งใจ, ความมุ่งหมาย, ความจงใจ, ความมุ่งมั่น


แตน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຕນ (แตน), คำเมือง ᨲᩯ᩠ᨶ (แตน), เขิน ᨲᩯ᩠ᨶ (แตน), ไทลื้อ ᦶᦎᧃ (แตน), ไทใหญ่ တႅၼ် (แตน)

/tɛːn˧/^((สัมผัส))

ชื่อแมลงประเภทเดียวกับต่อ แต่ขนาดเล็กกว่า ปรกติลำตัวยาวไม่เกิน ๑.๕ เซนติเมตร มีหลายวงศ์ เช่น แตนฝักบัว [Icaria ferruginea (Fabricius)] ทำรังรูปคล้ายฝักบัว, แตนลิ้นหมา (I. artifexSaussure) ทำรังห้อยย้อยลงมาคล้ายลิ้นหมา ในวงศ์ Vespidae นอกจากนี้ยังมีแตนในวงศ์อื่น ๆ อีก เช่น แตนหางธง แตนเบียน แตนเบียนฝอย


ปลวก

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸᩖ᩠ᩅᨠ (ปลวก), เขิน ᨸ᩠ᩅᨠ (ปวก), ลาว ປວກ (ปวก), ไทลื้อ ᦷᦔᧅᧈ (โป่ก), ไทใหญ่ ပူၵ်ႇ (ปู่ก)

ชื่อแมลงหลายชนิดหลายวงศ์ ในอันดับ Isoptera รูปร่างคล้ายมด แต่ส่วนท้องกับอกมีขนาดไล่เลี่ยกัน หนวดมีลักษณะเป็นปล้องกลมคล้ายลูกปัด ไม่หักงอเป็นข้อศอกเหมือนมด ส่วนใหญ่ตัวสีขาวหรือครีม ไม่ชอบแสง อาศัยทำรังรวมกันอยู่เป็นกลุ่มใหญ่บนพื้น รังที่มีขนาดใหญ่มียอดแหลมเรียก จอมปลวก บางชนิดอาศัยทำรังรวมกันอยู่ใต้ดิน มักเอาดินมาสร้างคลุมทางเดิน บางชนิดทำลายไม้ ต้นไม้ ฯลฯ


ลูกปัด

เม็ดแก้วเป็นต้นมีรูตรงกลางสำหรับร้อยเป็นเครื่องประดับต่าง ๆ


จอมปลวก

/t͡ɕɔːm˧.plua̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

รังปลวกขนาดใหญ่ที่สูงเป็นจอมขึ้นไป


เพ่งเล็ง

/pʰeŋ˥˩.leŋ˧/^((สัมผัส))

มุ่งจะเอา, มุ่งจะติโทษ, มุ่งถึง


หว่าง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫວ່າງ (หว่าง), ไทใหญ่ ဝၢင်ႈ (ว้าง), อาหม 𑜈𑜂𑜫 (บง์), จ้วง vangq (หว่าง), จ้วงแบบจั่วเจียง vangq (หว่าง); ร่วมรากกับ ระหว่าง

/waːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ช่องว่างจากจุดหนึ่งถึงอีกจุดหนึ่ง

หว่างคิ้ว

หว่างเขา


ปักเป้า

(ปลา~) ชื่อปลาทุกชนิดในวงศ์ Tetraodontidae และ Diodontidae ลำตัวป้อมหรือกลมมากน้อยแล้วแต่ชนิด ขนาดยาวตั้งแต่ ๖-๖๐ เซนติเมตร เฉพาะบางสกุล เช่น สกุล Canthigaster, Chonerhinosและ Tetrodon ในวงศ์ Tetraodontidae สกุล Diodon และ Chilomycterus ในวงศ์ Diodontidae มีลักษณะแบนข้าง ทุกชนิดสามารถพองตัวได้ ผิวหนังมีหนาม ฟันมีลักษณะเป็นแผ่นกระดูกแข็ง ไม่มีครีบท้อง กินสัตว์อื่น ส่วนใหญ่อยู่ในทะเล บางชนิดพบในน้ำจืด เช่น ชนิด Chonerhinos modestus (Bleeker) ทุกชนิดมีพิษ ไม่ควรนำมารับประทานเพราะอาจทำให้เสียชีวิตได้


ปักเป้า

ชื่อว่าวชนิดหนึ่ง มีหางยาว, คู่กับ ว่าวจุฬา


ดิ้ว

หวายหรือไม้วงกลมสำหรับเสียบซี่กรงนก

ชื่อไม้อันเล็กประมาณเท่านิ้วมือ สำหรับเอาหวายผูกตรึงเข้ากับเซ็นฝาไม้ไผ่

ไม้ถือมีลักษณะแบนหนาหรือกลม เป็นท่อนยาวประมาณ ๑ ศอก ด้านมือจับมีเชือกร้อยสำหรับคล้องข้อมือ มีไว้ถือป้องกันตัว


ตะแกรง

/ta˨˩.krɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ภาชนะสานรูปแบนกลม มีขอบ ตาห่าง สำหรับร่อนสิ่งของ หรือตากปลาตากเนื้อเป็นต้น

ภาชนะสานรูปกลม ก้นลึก ตาถี่ สำหรับช้อนกุ้งปลาเป็นต้น

อุปกรณ์ทำด้วยวัสดุเช่นเหล็ก พลาสติก ลักษณะเป็นซี่ ๆ หรือเป็นตา ๆ สำหรับแยกสิ่งละเอียดและสิ่งหยาบออกจากกัน เช่น ตะแกรงร่อนทราย หรือสำหรับให้ความร้อนหรือสิ่งอื่นผ่านได้ เช่น ตะแกรงปิดฝาท่อน้ำ ตะแกรงปิ้งกล้วย


ตะแกรง

/ta˨˩.krɛːŋ˧/^((สัมผัส))

อุปกรณ์]มีลักษณะเป็นแผงเหล็กทำเป็นซี่โปร่ง ๆ ติดอยู่ที่หน้ารถรางหรือรถจักร กันไม่ให้สิ่งที่ถูกชนพลัดเข้าไปใต้ท้องรถ


รถราง

รถที่แล่นไปบนรางมีสาลี่ติดอยู่บนหลังคา ปลายมีลูกรอกแตะกับสายไฟฟ้าเพื่อนำกระแสไฟฟ้ามาใช้ขับเคลื่อน


สายไฟฟ้า

เส้นโลหะตัวนำไฟฟ้า ใช้เพื่อให้กระแสไฟฟ้าผ่านอาจมีฉนวนหุ้มหรือไม่มีก็ได้


ตัวนำ

สารที่กระแสไฟฟ้าหรือความร้อนผ่านไปได้ง่าย


รถจักร

/rot̚˦˥.t͡ɕak̚˨˩/^((สัมผัส))

รถหัวขบวนรถไฟ มีเครื่องยนต์ใช้ลากจูงรถไฟทั้งขบวน, หัวรถจักร ก็เรียก


หมาก

/maːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อเรียกปาล์มหลายชนิดหลายสกุลในวงศ์ Palmae โดยเฉพาะชนิด Areca catechuL. ผลมีรสฝาด ใช้เคี้ยวกินกับปูน พลู ซึ่งรวมเรียกว่า กินหมาก และใช้ฟอกหนัง, ผลที่ยังไม่แก่เรียก หมากดิบ, ผลที่แก่จัดเรียก หมากสง, เนื้อหมากที่ฝานบาง ๆ ตากแห้ง ลักษณะคล้ายอีแปะ เรียก หมากอีแปะ, ผลแก่จัดที่เก็บไว้ทั้งเปลือกเพื่อไว้กินนาน ๆ เรียก หมากยับ


หมาก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːkᴰ (“ผลไม้”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ໝາກ (หมาก), ไทลื้อ ᦖᦱᧅ (หมาก), ไทใหญ่ မၢၵ်ႇ (ม่าก), ไทดำ ꪢꪱꪀ (หมาก), ปักษ์ใต้ ม๊าก, จ้วง mak; เทียบเบดั้งเดิม *maːkᴰ²

/maːk̚˨˩/^((สัมผัส))

หมากขาม


หมาก

/maːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งของที่เป็นหน่วยเป็นลูก

หมากเก็บ

หมากรุก


มอด

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มอด, ลาว ມອດ (มอด), คำเมือง ᨾᩬᨯ (มอด), เขิน ᨾᩬᨯ (มอด), ไทลื้อ ᦙᦸᧆ (มอ̂ด), ไทใหญ่ မွတ်ႈ (ม้อ̂ต), ไทใต้คง ᥛᥩᥖ (มอ̂ต), อาหม 𑜉𑜨𑜄𑜫 (มอ̂ต์)

/mɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อแมลงขนาดเล็กหลายชนิด หลายสกุล หลายวงศ์ และหลายอันดับ เจาะกินเข้าไปในวัสดุต่าง ๆ ทำให้เกิดเป็นรูพรุนทั่วไปกับทั้งมีวัสดุผสมมูลขับถ่ายออกมาเป็นขุยเป็นเม็ดเล็ก ๆ เรียก ขี้มอด ส่วนใหญ่เป็นแมลงปีกแข็งในอันดับ Coleoptera เช่น มอดข้าวสาร [Sitophilus oryzae (Linn.)] ในวงศ์ Curculionidae ทำลายข้าวสาร, มอดแป้ง [Tribolium castaneum (Herbst)] ในวงศ์ Tenebrionidae ทำลายข้าวโพด ข้าวสาลี, มอดไม้ไผ่ [Dinoderus minutus (Fabricius)] ในวงศ์ Bostrychidae เจาะไม้ไผ่แห้งเป็นรูเท่ารูเข็มกระจายทั่วไป

เรียกหน้าที่เป็นรอย ๆ อย่างมอดเจาะเช่นหน้าคนที่เป็นฝีดาษ


มอด

อาจเกี่ยวข้องกับ วอด; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มอด, ลาว ມອດ (มอด), คำเมือง ᨾᩬᨯ (มอด), ไทดำ ꪣꪮꪒ (มอด)

/mɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))


ลั่น

มล่นน
มลั่น
การลั่น (abstract-noun)

มีเสียงดัง, ทำให้มีเสียงดังหรือทำให้เกิดเสียงดัง

ฟ้าลั่น

ไม้ลั่น

กระดานลั่น

ลงบันได บันไดลั่น

บิดตัวจนกระดูกลั่น

ลั่นธนู

ลั่นปืน

ปริออกแตกออกเป็นทางยาวและมีเสียงดัง

จั่นลั่น

แก้วใส่น้ำร้อนลั่น

โดยปริยายหมายถึงมีเสียงดังคล้ายคลึงเช่นนั้น

ลือลั่น


ลั่น

คำกริยาวิเศษณ์

มีเสียงดังมาก

หัวเราะลั่น

ร้องไห้ลั่น


ต้าย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕ້າຍ (ต้าย), คำเมือง ᨲ᩶ᩣ᩠ᨿ (ต้าย), เขิน ᨲ᩶ᩣ᩠ᨿ (ต้าย), ไทใหญ่ တၢႆႈ (ต้าย)


เยือก

/jɯa̯k̚˥˩/^((สัมผัส))

อาการที่รู้สึกหนาวสะท้านถึงขั้วหัวใจ


เยือก

คำกริยาวิเศษณ์

/jɯa̯k̚˥˩/^((สัมผัส))

อาการที่ไหวน้อย ๆ

พายุพัดเรือนไหวเยือก


เมื่อไร

ยามใด, เวลาใด, ตอนไหน, ใช้ถามเกี่ยวกับเวลา


เมื่อไหร่

แผลงมาจาก เมื่อไร, จาก เมื่อ + ไร


เปลญวน

เปลที่ถักด้วยป่านเป็นตาโปร่ง


อ้น

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອົ້ນ (อ็้น), คำเมือง ᩋᩫ᩠᩶ᨶ (อ็้น), เขิน ᩋᩫ᩠᩶ᨶ (อ็้น), ไทลื้อ ᦀᦳᧃᧉ (อุ้น), ไทใหญ่ ဢူၼ်ႈ (อู้น), จ้วง oenj (อ้น), จ้วงแบบจั่วเจียง unj (อุ้น)

竹鼠

/ʔon˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Rhizomyidae ลำตัวกลมอ้วนป้อมสีนํ้าตาล ตาและหูเล็กมาก ฟันแทะมีขนาดใหญ่เห็นได้ชัด ขาและหางสั้น อาศัยอยู่ใต้ดินหรือโพรงไม้ กินรากไม้ หน่อไผ่ พืช และผลไม้ ในประเทศไทยมี ๓ ชนิด คือ อ้นใหญ่ [ Rhizomys sumatrensis (Raffles)] อ้นกลาง [ R. pruinosus Blyth (Hodgson)] และอ้นเล็ก [ Cannomys badius Blyth (Hodgson)]


กระเปรง

การหลอมคำ ของ กระโปรง + กางเกง

กางเกงขายาวที่มีผ้าปิดด้านหน้าทำให้ดูคล้ายกระโปรง


อัตโนมือ

การหลอมคำ ของ อัตโนมัติ + มือ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อัด-ตะ-โน-มือ

/ʔat̚˨˩.ta˨˩.noː˧.mɯː˧/^((สัมผัส))

ใช้มือแทนเครื่องมืออัตโนมัติ, ไม่ใช่อัตโนมัติ

เครื่องปั่นระบบอัตโนมือ


อัตโนมือ

คำกริยาวิเศษณ์

การหลอมคำ ของ อัตโนมัติ + มือ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อัด-ตะ-โน-มือ

/ʔat̚˨˩.ta˨˩.noː˧.mɯː˧/^((สัมผัส))

ทำงานโดยอัตโนมือ


สัพเพเหรก

การหลอมคำ ของ สัพเพเหระ + รก (สัพเพเหระ, จากบาลี สพฺเพ, จากสพฺพ + เหระ เป็นคำสร้อย)

สับ-เพ-เห-รก

ไม่เป็นชิ้นเป็นอันและรกรุงรัง

ไม่ใช่เรื่องสำคัญและทำให้รกสมอง


ความไฮโซ

คำอาการนามของ ไฮโซ


ไฮโซเซ

การหลอมคำ ของ ไฮโซ + โซเซ

คนที่ไม่ใช่ไฮโซแต่พยายามทำตัวให้เหมือนไฮโซ และเข้าสังคมกับพวกไฮโซ


ไฮโซซัดโซเซ

การหลอมคำ ของ ไฮโซ + โซซัดโซเซ

ไฮ-โซ-ซัด-โซ-เซ


เจอตอ

/t͡ɕɤː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

สืบสาวเรื่องใดเรื่องหนึ่งแล้วพบว่าตัวการคือผู้มีอิทธิพล ทำให้ดำเนินการต่อไปไม่ได้


ซีเครียด

การหลอมคำ ของ ซีเรียส + เครียด, (ซีเรียส มาจากอังกฤษ serious)

เอาจริงเอาจังมากจนเกิดอาการเครียด


วงรี

(รูป~) รูปวงที่กลมเรียวอย่างลูกสมอหรือเมล็ดข้าวสาร, รูปคล้ายรูปไข่ที่เกิดจากเซตของจุดบนระนาบเซตหนึ่ง โดยผลบวกของระยะจากจุดแต่ละจุดไปยังจุดตรึงอยู่กับที่ 2 จุด มีค่าคงตัวเสมอ


วงกบ

กรอบประตูหรือหน้าต่าง


เนื้อไม้

/nɯa̯˦˥.maːj˦˥/^((สัมผัส))

ส่วนของต้นไม้ที่เป็นแก่นและกระพี้ อยู่ถัดเปลือกเข้าไป

แก่นไม้หอม โดยมากใช้ทำธูป, ชนิดที่ดีมีสีดำ ใช้ทำยาไทย


หว้า

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง haj (ห้า, “หว้า”), จ้วงแบบจั่วเจียง mak haj (หมากห้า, “ลูกหว้า”)

/waː˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Syzygium Cumini (L.) Skeels. ในวงศ์ Myrtaceae ผลสุกสีม่วงดำ กินได้


หว้า

/waː˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อนกขนาดใหญ่ชนิด Argusianus argus (Linn.) ในวงศ์ Phasianidae หนังบริเวณใบหน้าและคอสีฟ้าตัวสีน้ำตาลตัวผู้หางยาว ขนที่ปีกมีแวว ในฤดูผสมพันธุ์ตัวผู้จะรำแพนปีกเกี้ยวตัวเมียโดยสร้างอาณาเขตเดินเป็นวงกลม กว้าง ๒-๓ เมตร เรียกว่า ลานนกหว้า ทำรังแบบง่าย ๆ ตามพื้นดิน กินเมล็ดพืช ผลไม้ และแมลง


การกบดาน

คำอาการนามของ กบดาน


อึ่งอ่าง

เลียนเสียงธรรมชาติ; ร่วมเชื้อสายกับจ้วง ungq angq (อุ่งอ่าง)

/ʔɯŋ˨˩.ʔaːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกในสกุล Kaloula วงศ์ Microhylidae สีน้ำตาลลายขาว โตเต็มวัยยาวประมาณ 7 เซนติเมตร มักทำตัวพองเมื่อถูกรบกวน ตัวผู้ร้องเสียงดังเมื่อน้ำนองหลังฝนตก ที่พบทั่วไปมี 2 ชนิด คือ อึ่งอ่างหรืออึ่งอ่างบ้าน (K. pulchra Gray) และอึ่งอ่างหลังขีดหรืออึ่งอ่างก้นขีด [K. mediolineata (Smith)]


ยูนิคอร์น

ยืมมาจากอังกฤษ unicorn

สัตว์ในเทพนิยายของยุโรป มีลักษณะเป็นม้าหรือกวาง ที่มีเขาเดียว ยาว ตรง ลายเป็นเกลียว อยู่กลางหน้าผาก


ยาอี

ยา + (อี, จาก E ย่อมาจากอังกฤษ ecstasy (“ความปีติยินดี; ความปลาบปลื้ม; ความเคลิบเคลิ้ม”))

/jaː˧.ʔiː˧/^((สัมผัส))

ยาเสพติดชนิดหนึ่งที่ทำให้ผู้เสพรู้สึกเคลิบเคลิ้มหลงใหล


ปะทะปะทัง

ปะ-ทะ-ปะ-ทัง

พยุงไว้, ทานไว้, ประคองไว้


ประคอง

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ផ្គង៑ (ผฺคงฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ផ្គង់ (ผฺคง̍), ลาว ປະຄອງ (ปะคอง)

/pra˨˩.kʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

พยุงให้ทรงตัวอยู่, ช่วยพยุงไม่ให้เซไม่ให้ล้มเป็นต้น, ระมัดระวังไม่ให้หกหรือพลั้งพลาด, โอบรัดเบา ๆ

ประคองตัวเอง

ประคองคนเจ็บให้ลุก

ประคองคนแก่เดิน

ประคองชามแกงให้ดี

หนุ่มสาวเดินประคองกันไป

โดยปริยายหมายถึงอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

ประคองสถานการณ์บ้านเมืองไว้ให้ดี


พลั้งพลาด

พลั้ง + พลาด

การพลั้งพลาด (abstract-noun)
ความพลั้งพลาด (abstract-noun)

พฺลั้ง-พฺลาด

/pʰlaŋ˦˥.pʰlaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ผิดพลาดไปโดยไม่ตั้งใจหรือไม่ทันคิด


เหยือก

ยืมมาจากอังกฤษ jug

/jɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

ภาชนะใส่น้ำเป็นต้น มีขนาดใหญ่และสูงกว่าถ้วย มีหูอยู่ข้าง ๆ ข้างเดียว


ตะไคร้

เทียบเขมร គ្រៃ (คฺไร) (ในคำ ស្លឹកគ្រៃ (สฺลึกคฺไร)), คำเมือง จะไคร, อีสาน ซิงไค, ปักษ์ใต้ ไคร, ลาว ສິງໄຄ (สิงไค)

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Cymbopogon citratus (DC.) Stapf ในวงศ์ Gramineae ขึ้นเป็นกอ กลิ่นหอม ใช้ปรุงอาหาร


แหวก

/wɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

แยกให้เป็นช่อง, แยกสิ่งที่ปิดบังหรือกีดขวางให้เป็นช่องทาง

แหวกม่าน

แหวกหญ้า

แหวกผม

ฝ่าสิ่งที่กีดขวางเข้ามาหรือออกไป

แหวกวงล้อมข้าศึก


ฉู่ฉี่

เลียนเสียงธรรมชาติ จากเสียงประกอบอาหาร

/t͡ɕʰuː˨˩.t͡ɕʰiː˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อแกงอย่างหนึ่ง คล้ายแกงคั่ว มีน้ำแกงข้น, ถ้าไม่มีน้ำแกง เรียกว่า ฉู่ฉี่แห้ง


ฉู่ฉี่

/t͡ɕʰuː˨˩.t͡ɕʰiː˨˩/^((สัมผัส))


แมง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mlɛːŋᴬ, จากไทดั้งเดิม *m.leːŋᴬ, จากจีนยุคกลาง螟蛉 (MC meng leng); ร่วมเชื้อสายกับไทย แมง, อีสาน แมง, ลาว ແມງ (แมง), ไทดำ ꪵꪣꪉ (แมง), ไทใต้คง ᥛᥦᥒᥰ (แม๊ง), จ้วง mengz/nengz, จ้วงแบบจั่วเจียง mengz

/mɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์ขาปล้องหลายชนิดในชั้น Arachnida เมื่อเจริญเติบโตเต็มที่มีร่างกายแบ่งเป็น ๒ ส่วน คือ ส่วนหัวเชื่อมอก และส่วนท้อง มีขา ๘ หรือ ๑๐ ขา ไม่มีหนวด ไม่มีปีก

แมงมุม

แมงดาทะเล

แมงป่อง


ความสะใจ

คำอาการนามของ สะใจ


ความดำรง

คำอาการนามของ ดำรง


ความสาใจ

คำอาการนามของ สาใจ


โฉบ

/t͡ɕʰoːp̚˨˩/^((สัมผัส))

โผลงมาคว้าเอาสิ่งของไป, ฉวยเอาไปอย่างรวดเร็ว

กาโฉบลูกไก่

เด็กโฉบมะม่วงนอกรั้วไปเสียแล้ว

เจตนาไปที่ใดที่หนึ่ง

โฉบไปหน้าโรงเรียน


ยั่วยาน

นา ๑๐๐๐๐ กินเมืองหมวกล่วมทอง ขี่ยั่วยานกันชิงหุ้มผ้าขาว เรือคฤ ๓ ตอนบดลาดขี่ลานลายทองทังสรรพางกินเจียดเงินถมยาดำรองตลุ่ม เรือคฤ ๓ ตอนเลวหา บดลาดมิได้กแอเลี่ยมทอง


น้ำท่า

/naːm˦˥.tʰaː˥˩/^((สัมผัส))

น้ำในแม่น้ำลำคลอง

ผู้ใดลักน้ำฟ้าน้ำท่าในนาท่านไปนาตน ท่านให้ไหม ๑๑๐๐๐๐ เปนสีนไหมกึ่งพิไนยกึ่ง


รานคาน

เทียบเขมร រានកាន (รานกาน), រានទន្ទ្រាន (รานทนฺทฺราน)

รุกราน, ระราน, ก้าวร้าว

คนใดใจซ่านฟุ้ง รานคาน รุกราศร้ายระราน เร่าร้อน


ลาเพ

ไม่ทราบรากศัพท์

เล้าโลม, ปลอบโยน

สนฺตานํ วิสเมนฺตานํ อาจโลมลาเพโลกย์ อันร้อนโรคลำเค็ญ

สองสมสมพาส ลาเพพิลาส เล้าโลมโลมใจ


ลาเพา

ไม่ทราบรากศัพท์

เล้าโลม, ปลอบโยน


แว่นกล้อง

แว่น + กล้อง

แว็่น-กฺล็้อง

/wɛn˥˩.klɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

กล้องส่องทางไกล, กล้องที่เป็นแว่นขยาย

แว่นกล้องส่องสำแดง อาโลก


ไส้เมือง

ไส้เมืองนั้นคือกอนกุนแห่งพ่อค้าพานิช อันมีสติกำลังหนึ่ง

แลรักษา[ไส้]เมืองนั้น คือให้รักษาเลี้ยงดูไว้ซึ่งเหล่าชนทั้งปวง


ความแน่ชัด

ความ + แน่ชัด

คฺวาม-แน่-ชัด

/kʰwaːm˧.nɛː˥˩.t͡ɕʰat̚˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แน่ชัด


สินเชื่อ

/sin˩˩˦.t͡ɕʰɯa̯˥˩/^((สัมผัส))

เงินที่ให้เป็นหนี้ไว้ด้วยความเชื่อ


สิน

ยืมมาจากจีนยุคกลาง錢 (MC dzjen, “เงินตรา”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩥ᩠ᨶ (สิน), ลาว ສິນ (สิน), ไทลื้อ ᦉᦲᧃ (สีน), ไทใหญ่ သိၼ် (สิน)

เงิน, ทรัพย์

ทรัพย์ในดิน สินในน้ำ


สิน

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩥ᩠ᨶ (สิน), ลาว ສີນ (สีน), ไทลื้อ ᦉᦲᧃ (สีน), เขิน ᩈᩥ᩠ᨶ (สิน), ไทใหญ่ သိၼ် (สิน), ไทใต้คง ᥔᥤᥢᥴ (สี๋น)

ตัด, ฟันให้ขาด, ใช้ของมีคมตัดและแต่งให้เรียบร้อย

สินมือสินเท้า

สินหัวไม้


การสิน

คำอาการนามของ สิน


การจวก

คำอาการนามของ จวก


การทำการบ้าน

การ + ทำการบ้าน

กาน-ทำ-กาน-บ้าน

คำอาการนามของ ทำการบ้าน


การปล้ำ

คำอาการนามของ ปล้ำ


สม

ยืมมาจากสันสกฤต सम (สม) หรือบาลี สม; ร่วมเชื้อสายกับลาว ສົມ (ส็ม), ສະມະ (สะมะ), ສົມມະ (ส็มมะ), ไทดำ ꪶꪎꪣ (โสม); ร่วมรากกับ เสมอ

[เสียงสมาส]
สะ-มะ-

เหมาะ, เหมาะกับ, ควรแก่, รับกัน

บ่าวสาวคู่นี้สมกัน

เขาแต่งตัวสมฐานะ

แสดงละครได้สมบทบาท

เขาต่อสู้กันอย่างสมศักดิ์ศรี

เด็กคนนี้แต่งตัวไม่สมวัย

หัวแหวนสมกับเรือนแหวน

สมคะเน

สมปรารถนา

สมความตั้งใจ

สมแล้วที่สอบตก เพราะขี้เกียจนัก


สม

คำกริยาวิเศษณ์

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ สุม

ร่วมด้วยกัน, รวมกัน

สมคิด

สมรู้


อวัยวะเพศชาย

อวัยวะเพศ + ชาย

鸡巴

อวัยวะเพศชาย

ちんちん

อวัยวะเพศชาย

penis

อวัยวะเพศชาย

dick

อวัยวะเพศชาย

กระจู๋

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

กระเจี๊ยบ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

กระเจี๊ยว

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

กระดอ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

กระปู๋

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

กล้วย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

กล้วยหอม

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

กล่องดวงใจ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

กุนเชียง

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

แก่นกาย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ไก่โต้ง

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ขาที่สาม

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ข้าวปลูก

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ขลำ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ของลับ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ของสงวน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ขีปนาวุธ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

เข็ม

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

เข็มฉีดยา

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ไข่นุ้ย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ค.

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ควย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

คุยหฐาน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

คุยหประเทศ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

เค

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

เค่อ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

โคย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

เครื่องเพศ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

งู

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

งูตาเดียว

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

จรวด

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

จู๋

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

เจ้าจำปี

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

เจ้าโลก

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

เจี๊ยว

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ช้างน้อย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ซุง

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ดอ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ดอกกัญชา

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ดอกลำดวน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ดุ้น

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ดุ้นฟืน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ดุ้นสวาท

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

เดือย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ต้นกล้า

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ตอร์ปิโด

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ตัวเดียวอันเดียว

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

แตง

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ทัพพี

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

เทียน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

นกเขา

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

น้องชาย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

บวบ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

บาซูก้า

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ปลาช่อน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ปลาชะโด

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ปืน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ปืนใหญ่

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ปุริสนิมิต

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ปูเสฉวน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

พญาไร้ใบ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ฟวย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ไฟฉาย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

มะขาม

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

มะเขือเผา

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

มะดัน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

มะพร้าว

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

มังกร

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

มัจฉา

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

รากไทร

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

เรือ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ลิงค์

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ลึงค์

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ว่าวจุฬา

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ว่าวปักเป้า

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

สาก

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

สำเภา

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ไส้กรอก

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

หนอน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

หนอนน้อย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

หมากผีพ่วน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

หรรม

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

หำ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

เห็ด

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

แหนม

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

อะโบะจามะ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

องค์

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

องค์กำเนิด

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

องคชาต

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

อวัยวะเพศชาย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

อาวุธลับ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

เอ็น

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ไอ้จ้อน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ไอ้จู๋

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ไอ้เจี๊ยว

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ไอ้นั่น

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

ไอ้ปืนโต

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศชาย

อะ-ไว-ยะ-วะ-เพด-ชาย

/ʔa˨˩.waj˧.ja˦˥.wa˦˥.pʰeːt̚˥˩.t͡ɕʰaːj˧/^((สัมผัส))

อวัยวะสืบพันธุ์ของผู้ชาย


อวัยวะเพศหญิง

อวัยวะเพศ + หญิง

กี

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ของลับ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ของสงวน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

คลอง

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

จิ๋ม

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

จิมิ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

จิ๊มิ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

จุดซ่อนเร้น

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

แจกัน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ช่องคลอด

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ช่องสังวาส

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ดอกไม้

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ดิน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ตรงนั้น

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ตรงนี้

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

เต่า

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ทะเล

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ทุ่งนา

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

น้องสาว

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

นา

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

นาทุ่งน้อย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

นาแปลงน้อย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

นาผืนน้อย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

บัวบาน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ปากน้ำ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ปากล่าง

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ปิ๊

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ผัดหมี่

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

โมะ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

โยนี

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

รูหนอน

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

สวนแตง

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

สะดือ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ห.

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

หม้อ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

หมี

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

หลี

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

หลุมดำ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

หอย

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

หี

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

หู

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

เห็ด

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

เห็ดตับเต่า

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

อาโบะจามะ

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

อวัยวะเพศหญิง

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

อิตถีนิมิต

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

ฮี

อรรถาภิธาน:อวัยวะเพศหญิง

อะ-ไว-ยะ-วะ-เพด-หฺยิง

/ʔa˨˩.waj˧.ja˦˥.wa˦˥.pʰeːt̚˥˩.jiŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

อวัยวะสืบพันธุ์ของผู้หญิง


สายฟ้า

/saːj˩˩˦.faː˦˥/^((สัมผัส))

แสงที่เป็นสายแวบวาบเมื่อเวลาฟ้าแลบฟ้าผ่า

ใยแมงมุมที่ลอยอยู่ในอากาศ


แมลบ

/ma˦˥.lɛːp̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ แลบ


ฟ้าผ่า

ᨼ᩶ᩣᨹ᩵ᩣ

ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในบรรยากาศ

ຟ້າຜ່າ

ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในบรรยากาศ

/faː˦˥.pʰaː˨˩/^((สัมผัส))

ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเนื่องจากอิเล็กตรอนจำนวนมากเคลื่อนที่ระหว่างเมฆกับพื้นโลก เกิดพลังงานสูงมากจนสามารถทำลายสิ่งที่กีดขวาง เช่น คน สัตว์ ต้นไม้ บ้านเรือน

คำสั่งด่วนที่ออกมาโดยไม่คาดหมายและไม่รู้เหตุผล


ฟ้าร้อง

ᨼ᩶ᩣᩁᩬ᩶ᨦ

เสียงที่เกิดขึ้นเนื่องจากอากาศขยายตัวและเคลื่อนที่เพราะความร้อนที่เกิดจากฟ้าแลบ

tonger

ฟรีเชียตะวันตก

/faː˦˥.rɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

(เสียง~) เสียงที่เกิดขึ้นเนื่องจากอากาศขยายตัวเคลื่อนที่อย่างรวดเร็วเพราะความร้อนที่เกิดจากฟ้าแลบ


ความสำแดง

ความ + สำแดง

คฺวาม-สำ-แดง

คำอาการนามของ สำแดง


ความจู๋

/kʰwaːm˧.t͡ɕuː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จู๋


ปากน้ำ

บริเวณที่แควไหลลงมาบรรจบลำน้ำใหญ่

ปากน้ำโพ

บริเวณที่ลำน้ำใหญ่ไหลลงสู่ทะเลหรือทะเลสาบ

ปากน้ำเจ้าพระยา

ปากน้ำบางปะกง

บางทีก็ใช้เรียกทางเข้าอ่าวจากมหาสมุทรหรือทะเลสู่ฝั่งด้วย

อวัยวะเพศหญิง


ปากน้ำ

คำวิสามานยนาม

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองกระบี่ จังหวัดกระบี่

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย


ฮี

แผลงมาจาก หี

รูปที่เจตนาสะกดผิดของ หี


อิตถีนิมิต

ยืมมาจากบาลี อิตฺถีนิมิตฺต; เทียบเท่า อิตถี + นิมิต

อิด-ถี-นิ-มิด

/ʔit̚˨˩.tʰiː˩˩˦.ni˦˥.mit̚˦˥/^((สัมผัส))

อวัยวะเพศหญิง


ปุริสนิมิต

ยืมมาจากบาลี ปุริสนิมิตฺต; เทียบเท่า ปุริส + นิมิต

ปุ-ริ-สะ-นิ-มิด

อวัยวะเพศชาย


ถูกต้อง

/tʰuːk̚˨˩.tɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำตอบถูกต้อง


ถูกต้อง

คำกริยาวิเศษณ์

/tʰuːk̚˨˩.tɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ทำถูกต้อง


ถูกต้อง

/tʰuːk̚˨˩.tɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

โดน, แตะต้อง, สัมผัส

อย่ามาถูกต้องตัวฉัน


แม่นยำ

คำกริยาวิเศษณ์

จำได้อย่างถูกต้อง

เที่ยงตรง, ไม่คลาดเคลื่อน


บดขยี้

ทำลายให้ย่อยยับแหลกลาญ


รุงรัง

ไม่ทราบรากศัพท์

อาการที่สิ่งเป็นเส้นยาว ๆ พัวพันกันยุ่งยุ่มย่าม

ขนยาวรุงรัง

ผมเผ้ารุงรัง

หนวดเครารุงรัง

อาการที่สิ่งต่าง ๆ รวมกันอยู่อย่างระเกะระกะหรือแยกกระจัดกระจายกันอยู่ยุ่งเหยิง

ห้องรกรุงรัง

ห้อยผ้าไว้รุงรัง

พะรุงพะรัง, นุงนัง

หอบของมารุงรัง

หนี้สินรุงรัง


ทะเลสาบ

ทะเล + สาบ; จากเขมร ទន្លេសាប (ทนฺเลสาบ)

ห้วงน้ำใหญ่ที่มีแผ่นดินล้อมรอบ มี ๒ ชนิด คือ ทะเลสาบนํ้าจืด และทะเลสาบนํ้าเค็ม


ความรุงรัง

ความ + รุงรัง

คฺวาม-รุง-รัง

คำอาการนามของ รุงรัง


การพิโรธ

คำอาการนามของ พิโรธ


ความพิโรธ

ความ + พิโรธ

คฺวาม-พิ-โรด

คำอาการนามของ พิโรธ


ความนอย

คำอาการนามของ นอย


การนอย

คำอาการนามของ นอย


ความแม่นยำ

ความ + แม่นยำ

คฺวาม-แม็่น-ยำ

คำอาการนามของ แม่นยำ


ความถูกต้อง

ความ + ถูกต้อง

คฺวาม-ถูก-ต็้อง

/kʰwaːm˧.tʰuːk̚˨˩.tɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถูกต้อง


การถูกต้อง

การ + ถูกต้อง

กาน-ถูก-ต็้อง

/kaːn˧.tʰuːk̚˨˩.tɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถูกต้อง


การย่ำยี

คำอาการนามของ ย่ำยี


ความเกรี้ยว

ความ + เกรี้ยว

คฺวาม-เกฺรี้ยว

คำอาการนามของ เกรี้ยว


ชูรส

/t͡ɕʰuː˧.rot̚˦˥/^((สัมผัส))

ทำให้มีรสชาติดีขึ้น

แกงบวดถ้าเดาะเกลือเล็กน้อย จะชูรสขึ้น


ผงฟู

/pʰoŋ˩˩˦.fuː˧/^((สัมผัส))

สารผสมชนิดหนึ่ง ซึ่งเมื่อเปียกนํ้าหรือทำให้ร้อนจะให้แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ออกมา มีองค์ประกอบที่สำคัญ คือ โซเดียมไฮโดรเจนคาร์บอเนต มีสูตร NaHCO3 ปนแป้ง ผสมคลุกเคล้ากับสารอื่นซึ่งมักเป็นกรดทาร์ทาริก มีสูตร HOOC·CHOH·CHOH· COOH หรือโพแทสเซียมไฮโดรเจนทาร์เทรต มีสูตร KHC4H4O6 หรือแคลเซียมไดไฮโดรเจนฟอสเฟต มีสูตร Ca(H2PO4)2 หรือสารส้ม ใช้ประโยชน์ทำให้ขนมปังและขนมบางประเภทมีเนื้อฟูพรุน


สารส้ม

aluin

เกลือเคมีประเภทหนึ่ง

ႁိၼ်သူမ်ႈ

เกลือเคมีประเภทหนึ่ง

ສານສົ້ມ

เกลือเคมีประเภทหนึ่ง

ຫິນສົ້ມ

เกลือเคมีประเภทหนึ่ง

alum

เกลือเคมีประเภทหนึ่ง

เกลือเคมีประเภทหนึ่ง ทั่วไปรู้จักกันเฉพาะชนิดที่ใช้ประโยชน์ทำให้นํ้าใสสะอาด ชนิดนี้มีสูตร K₂SO₄Al₂(SO₄)₃.₂₄H₂O ลักษณะเป็นก้อนแข็ง สีขาว มีรสเปรี้ยวฝาด


ตีความ

ชี้หรือกำหนดความหมาย

ให้ความหมายหรืออธิบาย

ใช้หรือปรับให้เข้าใจเจตนาและความมุ่งหมายเพื่อความถูกต้องเป็นต้น

วิเคราะห์ถ้อยคำ ข้อความ และความมุ่งหมายของบทกฎหมาย นิติกรรม สัญญา หรือเอกสารอื่น ๆ ที่มีปัญหาสงสัย หรือที่มีความหมายไม่ชัดเจน เพื่อให้ทราบความหมายของถ้อยคำหรือข้อความนั้น ๆ


ใส่ไฟ

เติมเชื้อเพลิง

คอยเอาฟืนใส่ไฟไว้นะ อย่าให้ไฟดับ

โดยปริยายหมายถึงให้ร้ายผู้อื่นทำให้ได้รับความเสียหาย

เขาใส่ไฟผม อย่าไปเชื่อ


ให้ร้าย

หาความร้ายป้ายผู้อื่นให้ได้รับความเสียหาย


สถานภาพ

สถาน + ภาพ; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ status

地位

ตำแหน่งในสังคม

ᦑᦲᧈᦓᧂᧈ

ตำแหน่งในสังคม

ᦏᦓ

ตำแหน่งในสังคม

ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ

ตำแหน่งในสังคม

ສະຖານະພາບ

ตำแหน่งในสังคม

ຖານະ

ตำแหน่งในสังคม

status

ตำแหน่งในสังคม

स्थिति

ตำแหน่งในสังคม

สะ-ถา-นะ-พาบ

/sa˨˩.tʰaː˩˩˦.na˦˥.pʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ทะเลสาบแห่งนี้เคยมีสถานภาพเป็นแหล่งท่องเที่ยวงเชิงธรรมชาติ

เกียรติยศหรือตำแหน่งในสังคม

ท่านมีสถานภาพทางสังคมสูง

สถานภาพทางสังคมที่ไม่เสมอกัน

สิทธิหน้าที่ตามบทบาท

เขามีสถานภาพเป็นเจ้าบ้าน


ถีบตัว

พุ่งหรือดันขึ้นเร็ว

ยกระดับฐานะโดยเร็ว


การถีบตัว

การ + ถีบตัว

คำอาการนามของ ถีบตัว


ไต่เต้า

ค่อย ๆ เดินไป

ค่อย ๆ เขยิบฐานะและยกระดับการงานไปตามลำดับ


การไต่เต้า

การ + ไต่เต้า

กาน-ไต่-เต้า

คำอาการนามของ ไต่เต้า


เขยิบฐานะ

เขยิบ + ฐานะ

ขะ-เหฺยิ็บ-ถา-นะ

/kʰa˨˩.jɤp̚˨˩.tʰaː˩˩˦.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

เลื่อนฐานะให้ดีกว่าเก่า


การเขยิบฐานะ

การ + เขยิบฐานะ

กาน-ขะ-เหฺยิ็บ-ถา-นะ

/kaːn˧.kʰa˨˩.jɤp̚˨˩.tʰaː˩˩˦.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เขยิบฐานะ


นั่งเมือง

นั่ง + เมือง; ร่วมเชื้อสายกับลาว ນັ່ງເມືອງ (นั่งเมือง), เขิน ᨶᩢ᩠᩵ᨦᨾᩮᩨ᩠ᨦ (นั่งเมืง), ไทลื้อ ᦓᧂᧈᦵᦙᦲᧂ (นั่งเมีง); เทียบไทใหญ่ ၼင်ႈႁေႃ (นั้งหอ̂)

/naŋ˥˩.mɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

ครองเมือง, กินเมือง


นครโฮจิมินห์

คำวิสามานยนาม

แปลตรงตัวจากอังกฤษ Ho Chi Minh City; เหมือนกับ นคร + โฮจิมินห์ ซึ่งเป็นชื่อบุคคล

นะ-คอน-โฮ-จิ-มิน

/na˦˥.kʰɔːn˧.hoː˧.t͡ɕi˨˩.min˧/^((สัมผัส))

เมืองใหญ่สุดและมีประชากรมากสุดของเวียดนาม เป็นอดีตเมืองหลวงของเวียดนาม เดิมชื่อ ไซ่ง่อน


เอื้อสังคม

แปลตรงตัวจากอังกฤษ prosocial, จาก pro + social

เอื้อ-สัง-คม

/ʔɯa̯˥˩.saŋ˩˩˦.kʰom˧/^((สัมผัส))

ซึ่งมีคุณประโยชน์ต่อสังคมและส่งเสริมการยอมรับทางสังคมหรือเสริมสร้างมิตรภาพ

พฤติกรรมเอื้อสังคม


เส้นตาย

แปลตรงตัวจากอังกฤษ deadline; เทียบเท่า เส้น + ตาย

วันเวลาที่กำหนดเป็นขั้นเด็ดขาด

กำหนดเส้นตายให้รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างไปให้หมดภายใน 30 วัน


เสก

เทียบเขมร សេក (เสก), សែក (แสก)

/seːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ร่ายมนตร์เพื่อทำให้ขลังหรือศักดิ์สิทธิ์

เสกน้ำล้างหน้า

เสกแป้งผัดหน้า

ร่ายมนตร์เพื่อทำให้สิ่งหนึ่งกลายเป็นอีกสิ่งหนึ่ง

เสกหญ้าให้เป็นหุ่นพยนต์

เสกใบมะขามให้เป็นตัวต่อตัวแตน

ร่ายมนตร์เพื่อให้เกิดพลังส่งสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปทำร้ายศัตรู

เสกหนังเข้าท้อง


ร่าย

ชื่อคำประพันธ์ประเภทร้อยกรองแบบหนึ่ง

ร่ายยาว

ร่ายสุภาพ

ร่ายดั้น

ร่ายโบราณ

ทำนองร้องสำหรับดำเนินเรื่องของโขนละคร มี ๒ อย่าง คือ ร่ายในและร่ายนอก ร่ายในสำหรับโขนและละครใน ร่ายนอกสำหรับละครนอกและละครทั่วไป


ร่าย

บริกรรมเวทมนตร์คาถาเพื่อทำให้ศักดิ์สิทธิ์

ร่ายเวท

ร่ายมนตร์

ร่ายคาถา


มนตร์

ยืมมาจากสันสกฤต मन्त्र (มนฺตฺร)

คำเสกเป่าที่ถือว่าศักดิ์สิทธิ์

ร่ายมนตร์

เวทมนตร์


บริกรรม

สำรวมใจสวดมนต์ภาวนา, สำรวมใจร่ายมนตร์หรือเสกคาถาซ้ำ ๆ หลายคาบหลายหนเพื่อให้เกิดความขลังความศักดิ์สิทธิ์


เวทมนตร์

ถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์ที่บริกรรมเพื่อให้สำเร็จความประสงค์, บางทีก็ใช้เข้าคู่กับคำ คาถา เป็น เวทมนตร์คาถา

โบราณใช้เวทมนตร์ในการรักษาโรคบางอย่าง

เขาใช้เวทมนตร์คาถาล่องหนหายตัวได้


สิริ

เทียบเขมร សិរិ (สิริ)

ผสม, รวม (ใช้เฉพาะอายุ)

สามีภรรยาสิริอายุเข้าด้วยกัน ๑๕๐ ปี

สิริอายุได้ ๗๒ ปี


สิริ

ยืมมาจากบาลี สิริ

ศรี, มิ่งขวัญ, มงคล, มักใช้เข้าคู่กับคำ มงคล เป็น สิริมงคล

สิริราชสมบัติ

ทรงมีพระสิริโฉม


สำรวมใจ

ทำใจให้แน่วแน่, ทำใจให้สงบ

เวลานั่งสมาธิต้องสำรวมใจ


มนต์

ยืมมาจากบาลี มนฺต

คำศักดิ์สิทธิ์, คำสำหรับสวดเพื่อเป็นสิริมงคล

สวดมนต์


ภาวนา

ยืมมาจากบาลี ภาวนา

การทำให้มีขึ้นให้เป็นขึ้นทางจิตใจ

สำรวมใจให้แน่วแน่เป็นสมาธิ, สำรวมใจตั้งความปรารถนา

สวดมนต์ภาวนา

นั่งภาวนาขอให้พระช่วย


คาบ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄາບ (คาบ), คำเมือง ᨤᩣ᩠ᨷ (ฅาบ), ไทใหญ่ ၵၢပ်ႈ (ก้าป)

/kʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ครั้ง, หน, ระยะเวลาเวียนรอบ, ช่วงเวลา


คาบ

/kʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

กลั้นใจบริกรรมเวทมนตร์ครั้งหนึ่ง ๆ


คาบ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄາບ (คาบ), คำเมือง ᨣᩤ᩠ᨷ (คาบ), ไทขาว ꪁꪱꪚ, ไทใหญ่ ၵၢပ်ႈ (ก้าป)

/kʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

เอาปากหรือสิ่งที่มีลักษณะอย่างปากงับหนีบไว้, โดยปริยายหมายถึงอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

คาบข่าวไปบอก


คาบ

/kʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

พื้นหน้าเรียบ

ราบคาบ


แมงมุม

αράχνη

สัตว์ในอันดับ Araneae

aranya

สัตว์ในอันดับ Araneae

蜘蛛

สัตว์ในอันดับ Araneae

蛛蛛

สัตว์ในอันดับ Araneae

spin

สัตว์ในอันดับ Araneae

སྡོམ

สัตว์ในอันดับ Araneae

araignée

สัตว์ในอันดับ Araneae

ပင့်ကူ

สัตว์ในอันดับ Araneae

hämähäkki

สัตว์ในอันดับ Araneae

שפּין

สัตว์ในอันดับ Araneae

пау́к

สัตว์ในอันดับ Araneae

arānea

สัตว์ในอันดับ Araneae

arāneus

สัตว์ในอันดับ Araneae

Spann

ลักเซมเบิร์ก

สัตว์ในอันดับ Araneae

zirneklis

สัตว์ในอันดับ Araneae

voras

สัตว์ในอันดับ Araneae

spindel

สัตว์ในอันดับ Araneae

araña

สัตว์ในอันดับ Araneae

pavúk

สัตว์ในอันดับ Araneae

spider

สัตว์ในอันดับ Araneae

սարդ

สัตว์ในอันดับ Araneae

ragno

สัตว์ในอันดับ Araneae

pók

สัตว์ในอันดับ Araneae

거미

สัตว์ในอันดับ Araneae

ពីងពាង

สัตว์ในอันดับ Araneae

pavouk

สัตว์ในอันดับ Araneae

edderkop

สัตว์ในอันดับ Araneae

Spinne

สัตว์ในอันดับ Araneae

nhện

สัตว์ในอันดับ Araneae

nhền nhện

สัตว์ในอันดับ Araneae

ämblik

สัตว์ในอันดับ Araneae

aranha

สัตว์ในอันดับ Araneae

pająk

สัตว์ในอันดับ Araneae

ชื่อสัตว์พวกแมงในอันดับ Araneae ปากมีรยางค์คู่หน้ารูปร่างคล้ายปากคีบและมีรยางค์ปากรูปทรงคล้ายขา 1 คู่ ไม่มีหนวด ลำตัวขนาดแตกต่างกันไปแล้วแต่ชนิด มีขา 8 ขา ทุกชนิดมีขาที่สามารถชักใยจากรูเปิดตรงส่วนท้อง ส่วนใหญ่กินแมลง มีทั้งชนิดชักใยดักสัตว์ เช่น แมงมุมขี้เถ้า (Pholcusspp.) ในวงศ์ Pholcidae และที่กระโดดจับสัตว์ เช่น แมงมุมสุนัขป่า (Pardosaspp.) ในวงศ์ Lycosidae


รูปทรง

ทรวดทรง สัณฐาน ประกอบด้วยความกว้าง หนาหรือลึก และสูง

เรือลำนี้รูปทรงเพรียว

สิ่งที่เห็นเป็นกลุ่มก้อนหรือเห็นแต่ ๒ ด้านขึ้นไป มีลักษณะจำกัดด้วยความกว้าง หนาหรือลึก และสูง

รูปทรงพีระมิด


สัณฐาน

จากบาลี สณฺฐาน หรือ สํฐาน, จาก สํ + ฐาน

/san˩˩˦.tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปทรง, ลักษณะ

ป้อมปราการมีสัณฐานแปดเหลี่ยม

โลกมีสัณฐานกลมอย่างผลส้ม


ถา

/tʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

ถลา, บินโฉบลงมา

นกถาไปเกาะกิ่งไม้

พอเห็นของถูกใจก็ถาเข้าไป


ถา

/tʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

ถูให้เกลี้ยง

ถาไม้

ลับ, ถูให้คม

ถามีด

ถาขวาน


ป้าน

ภาชนะดินสำหรับชงน้ำชา มีพวยเหมือนกา, ปั้น ก็ใช้


ป้าน

ทู่, ไม่แหลม

เสื้อคอป้าน

ถากเสาเข็มให้ป้าน ๆ


พวย

ส่วนของกาหรือป้านที่ยื่นออกมา สำหรับรินน้ำ


พวย

สูง, พุ่ง, ไปโดยเร็ว


วุ้น

ไม่ทราบรากศัพท์

ของกินชนิดหนึ่ง ทำจากสาหร่ายทะเลเป็นต้น เมื่อนำมาต้มแล้วทิ้งไว้ให้เย็นจะแข็งตัว มีลักษณะค่อนข้างใสและนุ่ม ใช้ทำเป็นของหวานบางอย่าง

วุ้นกะทิ

วุ้นน้ำเชื่อม

เรียกสิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

เคี่ยวหนังหมูจนเปื่อยเป็นวุ้น

ปลาทองหัววุ้น

เรียกสิ่งที่ยังไม่เป็นรูปเป็นร่าง

ตั้งแต่ผมยังเป็นวุ้นอยู่ในท้องแม่

งานยังเป็นวุ้นอยู่ในกระดาษ

เกล็ดน้ำแข็งที่เกิดขึ้นในเครื่องดื่มที่แช่เย็นจัด

เบียร์วุ้น


การดำเนินการ

การ + ดำเนินการ

執行

คำอาการนามของ ดำเนินการ

执行

คำอาการนามของ ดำเนินการ

လွင်ႈၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်

คำอาการนามของ ดำเนินการ

ການດຳເນີນການ

คำอาการนามของ ดำเนินการ

implementation

คำอาการนามของ ดำเนินการ

carrying out

คำอาการนามของ ดำเนินการ

लागू करना

คำอาการนามของ ดำเนินการ

कार्यान्वयन

คำอาการนามของ ดำเนินการ

क्रियान्वयन

คำอาการนามของ ดำเนินการ

กาน-ดำ-เนิน-กาน

คำอาการนามของ ดำเนินการ


ศาสก

ยืมมาจากสันสกฤต शासक (ศาสก)

/saː˩˩˦.sok̚˨˩/^((สัมผัส))


นเรศ

ยืมมาจากสันสกฤต नरेश (นเรศ)


ลำดับชั้น

ลำดับ + ชั้น; จากเป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ hierarchy

等級

ลำดับสถานภาพ

等级

ลำดับสถานภาพ

ລຳດັບຊັ້ນ

ลำดับสถานภาพ

jerarquía

ลำดับสถานภาพ

hierarchy

ลำดับสถานภาพ

अधिक्रम

ลำดับสถานภาพ

पदानुक्रम

ลำดับสถานภาพ

ลำดับสถานภาพหรืออำนาจของบุคคลหรือกลุ่ม, ลำดับตำแหน่งหรือยศ, ลำดับความสำคัญของสิ่งของ


จิตเวชศาสตร์

จิต + เวชศาสตร์; จากเป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ psychiatry

精神病學

วิชาแพทย์ที่ศึกษาการตรวจรักษาและป้องกันโรคทางจิต

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

จิด-ตะ-เวด-ชะ-สาด

/t͡ɕit̚˨˩.ta˨˩.weːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.saːt̚˨˩/^((สัมผัส))


ดอกฟ้ากับหมาวัด

ดอก + ฟ้า + กับ + หมา + วัด

ดอก-ฟ้า-กับ-หฺมา-วัด

/dɔːk̚˨˩.faː˦˥.kap̚˨˩.maː˩˩˦.wat̚˦˥/^((สัมผัส))

หญิงสูงศักดิ์กับหนุ่มยากจน

ดอกฟ้ากับหมาวัดคู่นี้ไม่มีทางลงเอยกันได้หรอก


หวัดแดด

เป็นหวัดเพราะถูกแดด


เด็ดดอกฟ้า

รักผู้หญิงที่มีฐานะสูงกว่าตน


เต่ากัดยาง

คนที่เชื่องช้า, คนที่ใช้เวลามาก


ตัวเป็นเกลียว หัวเป็นน็อต

ลักษณะการทำงานอย่างขยันขันแข็งจนไม่มีเวลาพักผ่อน

th-ตัวเป็นเกลียว_หัวเป็นน็อต-th-adj-Hzz3lq35


ตื๊อเท่านั้นที่ครองโลก

ถ้อยคำที่แสดงความมุ่งมั่นว่า ถ้าอยากได้สิ่งใดจากผู้อื่น ก็ต้องพยายามทำทุกวิถีทางไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะได้ตามต้องการ

th-ตื๊อเท่านั้นที่ครองโลก-th-intj-kPctnhYO


ตู้ทองเคลื่อนที่

ผู้ที่สวมใส่เครื่องประดับทำด้วยทองคำเต็มตัว


ตู้เพชรเคลื่อนที่

ผู้ที่สวมใส่เครื่องประดับทำด้วยเพชรเต็มตัว


ดอกฟ้า

/dɔːk̚˨˩.faː˦˥/^((สัมผัส))

หญิงที่มีศักดิ์สูงกว่าอันเป็นที่หมายปองของชายที่มีศักดิ์ต่ำกว่า


หมาวัด

/maː˩˩˦.wat̚˦˥/^((สัมผัส))

ชายที่มีศักดิ์ต่ำกว่าปรารถนาจะเคียงคู่กับหญิงที่มีศักดิ์สูงกว่า


หลังเขา

/laŋ˩˩˦.kʰaw˩˩˦/^((สัมผัส))

อยู่ห่างไกลเมืองหลวงทำให้ไม่รู้ข่าวคราวหรือเรื่องราว


สำลัก

อาการที่เกิดเมื่ออาหารหรือน้ำเข้าไปหลอดลม

แช่จมอยู่ในน้ำนาน ๆ

ผักบุ้งสำลักน้ำ

ต้นข้าวสำลักน้ำ


สำลัก

เรียกป้านสีขาว เนื้อไม่ละเอียด น้ำซึมออกมาได้ ว่า ป้านสำลัก


ปลายตีน

ด้านปลายเท้าของผู้นอน


หัวนอน

/hua̯˩˩˦.nɔːn˧/^((สัมผัส))

ด้านทางหัวของผู้นอน

ทิศใต้เรียกว่า ทิศหัวนอน


หัวนอนปลายตีน

หัวนอน + ปลายตีน

หัว-นอน-ปฺลาย-ตีน

หลักแหล่ง, เทือกเถาเหล่ากอ

เข้าใจยากเพราะไม่รู้จักหัวนอนปลายตีน


คอปาด

/kʰɔː˧.paːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เสื้อที่มีคอตัดปาดตรงจากไหล่ซ้ายถึงไหล่ขวา ว่า เสื้อคอปาด


ทฤษฎีสมคบคิด

แปลตรงตัวจากอังกฤษ conspiracy thoery; เทียบเท่า ทฤษฎี + สมคบ + คิด

тѐо̄рија завере

อักษรซีริลลิก

тѐо̄рија завјере

อักษรซีริลลิก

тѐо̄рија уроте

อักษรซีริลลิก

конспиративна тѐо̄рија

อักษรซีริลลิก

ทฺริด-สะ-ดี-สม-คบ-คิด

/tʰrit̚˦˥.sa˨˩.diː˧.som˩˩˦.kʰop̚˦˥.kʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

สมมติฐานที่อ้างว่า สมาชิกของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งที่ทำงานสอดคล้องกัน กระทำหรือเคยกระทำการร่วมกันโดยผิดศีลธรรมหรือไม่ชอบด้วยกฎหมายอย่างลับ ๆ รวมทั้งพยายามปกปิดการมีอยู่และกิจกรรมต่าง ๆ ของกลุ่ม


บุคลิกภาพ

บุคลิก + ภาพ; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ personality

បុគ្គលិកលក្ខណៈ

ลักษณะนิสัยและภาพลักษณ์จำเพาะของคน

人格

ลักษณะนิสัยและภาพลักษณ์จำเพาะของคน

တၢင်းယၢမ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ

ลักษณะนิสัยและภาพลักษณ์จำเพาะของคน

ບຸກຄະລິກກະພາບ

ลักษณะนิสัยและภาพลักษณ์จำเพาะของคน

personality

ลักษณะนิสัยและภาพลักษณ์จำเพาะของคน

व्यक्तित्व

ลักษณะนิสัยและภาพลักษณ์จำเพาะของคน

บุก-คะ-ลิก-กะ-พาบ

/buk̚˨˩.kʰa˦˥.lik̚˦˥.ka˨˩.pʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ลักษณะนิสัยและภาพลักษณ์จำเพาะของคน


น้ำท่วมหลังเป็ด

น้ำ + ท่วม + หลัง + เป็ด

น้าม-ท่วม-หฺลัง-เป็ด

/naːm˦˥.tʰua̯m˥˩.laŋ˩˩˦.pet̚˨˩/^((สัมผัส))

เวลาที่ไม่มีวันจะมาถึง

คงต้องรอให้น้ำท่วมหลังเป็ดเสียก่อนเขาถึงจะกลับใจเป็นคนดี


ช้างน้อย

คำวิสามานยนาม

/t͡ɕʰaːŋ˦˥.nɔːj˦˥/^((สัมผัส))

ดาวฤกษ์ที่ 19 มี 9 ดวง เห็นเป็นรูปสะดือนาค, ดาวแมว ดาวมูล หรือ ดาวมูละ ก็เรียก


ช้างน้อย

/t͡ɕʰaːŋ˦˥.nɔːj˦˥/^((สัมผัส))

อวัยวะเพศชาย


ลึงค์

ยืมมาจากสันสกฤต लिङ्ग (ลิงฺค) หรือบาลี ลิงฺค

/lɯŋ˧/^((สัมผัส))

เครื่องหมายเพศ

คำพ้องความของ เพศ

อวัยวะเพศชาย


น้ำแยกสาย ไผ่แยกกอ

น้ำ + แยก + สาย + ไผ่ + แยก + กอ

น้าม-แยก-สาย-ไผ่-แยก-กอ

/naːm˦˥.jɛːk̚˥˩.saːj˩˩˦.pʰaj˨˩.jɛːk̚˥˩.kɔː˧/^((สัมผัส))

ผู้ที่เคยทำงานร่วมกันมาภายหลังแยกย้ายกันไปทำงานตามความชอบความถนัดของตน

นักวิจัยก็แยกย้ายกันไปเป็นน้ำแยกสาย ไผ่แยกกอ แต่ก็นัดพบกันไม่เคยขาด


ศิวลึงค์

รูปนิมิตแทนองค์พระศิวะหรือพระอิศวร ทำเป็นรูปอวัยวะเพศชาย ถือว่าเป็นวัตถุบูชาอันศักดิ์สิทธิ์ของพวกไศวะ


เดชะบุญ

คำกริยาวิเศษณ์

โชคดี, เคราะห์ดี, บังเอิญ

เมื่อคืนขโมยงัดบ้าน เดชะบุญ ฉันตื่นขึ้นมา มันเลยรีบหนีไป


แก่นกาย

อวัยวะเพศชาย


เดชะกรรม

คำกริยาวิเศษณ์

เลียนคําว่า เดชะบุญ ซึ่งหมายถึงบังเอิญในทางที่ดี

บังเอิญ (ใช้ในทางไม่ดี)

เขาจะเอาน้ํากรดมาสาดคนอื่น เดชะกรรมเดินสะดุด น้ํากรดเลยหกรดตัวเอง


การเกษียณอายุ

การ + เกษียณอายุ

กาน-กะ-เสียน-อา-ยุ

/kaːn˧.ka˨˩.sia̯n˩˩˦.ʔaː˧.juʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เกษียณอายุ


ค้างคาว

อาจมาจาก ค้าง + คาว หรือ ค้าง + คราว，ร่วมเชื้อสายกับ จ้วงแบบจั่วเจียง due hauz (ตัวฮาว-ค้าวคาว)

蝙蝠

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมที่บินได้และมีรูปร่างคล้ายหนู

flearmûs

ฟรีเชียตะวันตก

/kʰaːŋ˦˥.kʰaːw˧/^((สัมผัส))

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนมชนิดหนึ่ง มีหลายสกุลและวงศ์ คล้ายหนู ปลายนิ้วขาหลังมีขอหรือเล็บยาวเพื่อใช้เกาะห้อยหัวลง ลำตัวมีขนปุย ปีกเป็นแผ่นหนังแผ่นใหญ่ บินได้ หากินตอนกลางคืน

ไม้ต้นขนาดกลางชนิด Aglaia edulis (Roxb.) Wall. ในวงศ์ Meliaceae ลูกคล้ายมะไฟ แต่เปลือกหนาและแข็ง

ไม้เถาชนิด Passiflora lunata Willd. ในวงศ์ Passifloraceae ใบคล้ายปีกค้างคาว ดอกกินได้

ของว่างชนิดที่ทำด้วยแป้งห่อ ไส้กุ้งสับผัดกับรากผักชีตำ เกลือ และพริกไทย แล้วทอด กินกับน้ำจิ้ม

ตัวไม้โครงหลังคา ใช้ยึดระหว่างจันทันระเบียงกับเต้า


เดียรฉาน

ยืมมาจากบาลี ติรจฺฉาน (“แนวขวาง, แนวนอน”); เทียบสันสกฤต तिर्यञ्च् (ติรฺยญฺจฺ) หรือ तिर्यक् (ติรฺยกฺ)

ดิรัจฉาน
เดรัจฉาน
ติรัจฉาน
เดียรัจฉาน

/dia̯˧.ra˦˥.t͡ɕʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

สัตว์เว้นจากมนุษย์ เช่นหมู หมา วัว ควาย (มักใช้เป็นคำด่า)


การจร

/kaːn˧.t͡ɕɔːn˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จร


กรามพลู

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากทมิฬ கிராம்பு (กิรามฺปุ) หรือ கராம்பு (กรามฺปุ)


บริหาร

ยืมมาจากบาลี ปริหาร (“การเอาใจใส่, ความสนใจ, การดูแล”), จาก ปริ (“รอบ”) + หร (“เอาไป, นำไป”)

/bɔː˧.ri˦˥.haːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ดำเนิน, จัดการ, ควบคุม


บริหาร

/bɔː˧.ri˦˥.haːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คำชี้แจง, คำแถลงไข


ลูกอ๊อด

/luːk̚˥˩.ʔɔːt̚˦˥/^((สัมผัส))

ตัวอ่อนของกบ คางคก เป็นต้น ที่เพิ่งออกจากไข่ ตัวกลม ๆ มีหางแหลม ส่วนใหญ่จะมีสีดำหรือสีน้ำตาล หายใจด้วยเหงือก


ศิพ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต शिव (ศิว)

[เสียงสมาส]
สิ-พะ-


ศิว

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต शिव (ศิว)

[เสียงสมาส]
สิ-วะ-


สิวะ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต शिव (ศิว)


เซาะ

/sɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

ซอกเขาเล็ก ๆ ที่น้ำเซาะให้เป็นทางลงมา


เซาะ

/sɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

ทำให้กร่อนหรือร่อยหรอเข้าไปทีละน้อย

นํ้าเซาะตลิ่ง

เซาะรูให้กว้าง


การเซาะ

/kaːn˧.sɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เซาะ


ดุน

ดันเบา ๆ, ทำให้เคลื่อนที่ไป

ทำให้เกิดลวดลายที่นูนขึ้นจากผิวพื้นวัสดุ

ดุนลาย


กระดอ

ยืมมาจากเขมร ក្ដ (กฺฎ); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກະດໍ (กะดํ), ปักษ์ใต้ ดอ

อวัยวะเพศชาย


แร

/rɛː˧/^((สัมผัส))

เขียนหรือทำเป็นเส้นเป็นเหลี่ยม


แร

คำกริยาวิเศษณ์

/rɛː˧/^((สัมผัส))

อาการที่ทิ้งไว้นานโดยไม่ใส่ใจ

กับข้าวทิ้งแรไว้บนโต๊ะไม่มีคนกิน

ของวางแรไม่มีคนซื้อ


การดุน

คำอาการนามของ ดุน


ทู

แผลงมาจาก ทุ, จากบาลี ทุ

/tʰuː˧/^((สัมผัส))

ลูกเสือสนองคำโคทู ว่าถ้าแม่กู กระทำวิบัติเบียดเบียน


ทู

/tʰuː˧/^((สัมผัส))

(ปลา~) ชื่อปลาทะเลชนิด Rastrelliger brachysoma (Bleeker) ในวงศ์ Scombridae หัวท้ายเรียว ลำตัวแบนข้าง เกล็ดเล็กบาง ด้านหลังสีน้ำเงินอมเขียว ปากกว้างเอียงขึ้นเล็กน้อย มีครีบหลัง 2 ตอน ตอนที่ 2 อยู่ตรงข้ามกับครีบก้น โดยต่างก็มีครีบย่อย 5 อัน เรียงต่ออยู่ข้างท้าย ชิดโคนครีบหลังตอนแรกมีจุดสีดำ 3-6 จุด เรียงอยู่ 1 แถว ข้างท้องสีขาวเงิน คอดหางแคบ อาศัยรวมกันเป็นฝูงใหญ่ใกล้ผิวน้ำ


วิตกกังวล

วิตก + กังวล; รูปอาการนามเป็นเป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ anxiety

焦慮

วิ-ตก-กัง-วน

รู้สึกเป็นห่วง กังวลใจ หรือกระวนกระวายใจ โดยมากเพราะมีเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นหรือมีบางสิ่งที่มีผลตามมาที่ไม่แน่นอน


ซึมเศร้า

ซึม + เศร้า; คำประสม ภาวะซึมเศร้า เป็นเป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ depression

抑鬱

รู้สึกหดหู่ เศร้าหมอง ว้าเหว่ หรือสิ้นหวัง

มีอารมณ์เศร้า ซึม ท้อแท้ สิ้นหวัง หดหู่ ว้าเหว่ หรือล้มเหลว


ผู้นำ

หัวหน้า, ผู้มีตำแหน่งสูงกว่าผู้อื่น, คนที่นำทางหรือผู้สั่งการของกลุ่ม องค์การ หรือประเทศ


การรังสรรค์

การ + รังสรรค์

คำอาการนามของ รังสรรค์


ริเริ่ม

/ri˦˥.rɤːm˥˩/^((สัมผัส))

เริ่มคิดเริ่มทำเป็นคนแรก

นายเลื่อน พงษ์โสภณ ริเริ่มทำรถจักรยานสามล้อ


ริ

/riʔ˦˥/^((สัมผัส))

เริ่มคิดหรือทำแปลกจากปรกติ

ริสูบบุหรี่

ริเที่ยวกลางคืน


ด้ำ

ผีเรือน, ผีบรรพบุรุษ


ผีเรือน

/pʰiː˩˩˦.rɯa̯n˧/^((สัมผัส))

ผีที่อยู่ประจำเรือน


อวบ

/ʔua̯p̚˨˩/^((สัมผัส))

มีเนื้อหนังสมบูรณ์เต่งตึงกว่าปรกติ แต่ไม่ถึงกับอ้วน, โตและเต่งกว่าปรกติ

แขนอวบ

ขาอวบ

ผักบุ้งยอดอวบ

มะม่วงลูกอวบ


เต่ง

/teŋ˨˩/^((สัมผัส))

มีเนื้ออูมแน่นตึง ไม่เหี่ยวหรือย่นยาน

เนื้อเต่ง

นมเต่ง

มะม่วงเต่ง


สรีรวิทยา

สรีร + วิทยา; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ physiology

生理

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สะ-รี-ระ-วิด-ทะ-ยา

/sa˨˩.riː˧.ra˦˥.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧/^((สัมผัส))

วิชาเกี่ยวกับสมบัติและการทำหน้าที่ของอินทรีย์ต่าง ๆ ที่เป็นส่วนของสิ่งที่มีรูปร่างและชีวิต


ความหมายโดยนัย

ความหมาย + โดยนัย; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ connotation

含義

ความคิดหรือความรู้สึกที่ถ้อยคำบันดาลให้คนมีโดยนอกเหนือจากความหมายหลักหรือความหมายตามตัวอักษรของถ้อยคำนั้น

คฺวาม-หฺมาย-โดย-ไน


จีนกลาง

คำวิสามานยนาม

ภาษาจีนที่เป็นภาษามาตรฐานและภาษาราชการของประเทศจีน


การทน

คำอาการนามของ ทน


ความทน

คำอาการนามของ ทน


หยวน

ยืมมาจากจีนกลาง元 (yuán)

หน่วยเงินตราของจีน


หยวน

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 允 (rung2)

ยอมตามข้อเสนอของอีกฝ่ายหนึ่ง


การหยวน

คำอาการนามของ หยวน


นิ่ม

แผลงมาจาก นุ่ม

อ่อนนุ่ม, ละเอียดอ่อน

เนื้อนิ่ม

มะตูมนิ่ม

ผ้านี้เนื้อนิ่ม


บูรณมี

ยืมมาจากทมิฬ பூரணமி (ปูรณมิ), จากสันสกฤต पूर्णिमा (ปูรฺณิมา) หรือ पूर्णमा (ปูรฺณมา); เทียบบาลี ปุณฺณมี, ปุณฺณมา

ปุรณมี
ปูรณมี


ปุรณมี

บูรณมี
ปูรณมี


ปูรณมี

บูรณมี
ปุรณมี


สำเพ็ง

ไม่ทราบแน่ชัด ซึ่งมีข้อสันนิษฐานหลายประการว่า:
* แผลงมาจาก สามแพร่ง
* แผลงมาจาก สามแผ่น ซึ่ง "แผ่น" ย่อมาจาก แผ่นดิน
* แผลงมาจาก ลำเพ็ง
* แผลงมาจาก สามปลื้ม ซึ่งเป็นชื่อวัดในบริเวณนั้น
* จากแต้จิ๋ว 三平 (sam1 pêng5, “ศานติทั้งสาม”) ซึ่งอาจจะเป็นเพียงการทับศัพท์
* จากมอญ [Term?] (“เจ้าขุนมูลนาย”)
* จากเขมร សម្ពលី (สมฺพลี, “แม่สื่อ, แม่เล้า”)

กระบี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

กะหรี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ไก่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ไก่ตาฟาง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คณิกา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คุณตัว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คุณโส

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โคมเขียว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ช็อกกะรี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ช็อกการี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นครโสภิณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นครโสเภณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางกลางเมือง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางบำเรอ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางโลม

อรรถาภิธาน:โสเภณี

บะหมี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ผีขนุน

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ผีมะขาม

อรรถาภิธาน:โสเภณี

แพศยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

วสลี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

วัณณทาสี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวศยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสิ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสิยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

สำเพ็ง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โสภิณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โสเภณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงขายบริการ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงงามเมือง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงหากิน

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หยำฉ่า

อรรถาภิธาน:โสเภณี

อภิสาริกา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

อีตัว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงโสเภณี (ใช้เป็นคำด่า)


สำเพ็ง

คำวิสามานยนาม

ย่านหญิงโสเภณีในสมัยอยุธยา

ย่านหญิงโสเภณีในกรุงเทพมหานคร, ปัจจุบันได้ชื่อว่าเป็นย่านการค้าที่มีของขายทุกอย่าง


ปืนครก

ปืนใหญ่ที่มีลำกล้องสั้นลักษณะคล้ายครก


แพศยา

ยืมมาจากเขมร ពេស្យា (เพสฺยา), จากสันสกฤต वेश्या (เวศฺยา)

กระบี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

กะหรี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ไก่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ไก่ตาฟาง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คณิกา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คุณตัว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คุณโส

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โคมเขียว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ช็อกกะรี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ช็อกการี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นครโสภิณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นครโสเภณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางกลางเมือง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางบำเรอ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางโลม

อรรถาภิธาน:โสเภณี

บะหมี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ผีขนุน

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ผีมะขาม

อรรถาภิธาน:โสเภณี

แพศยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

วสลี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

วัณณทาสี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวศยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสิ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสิยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

สำเพ็ง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โสภิณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โสเภณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงขายบริการ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงงามเมือง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงหากิน

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หยำฉ่า

อรรถาภิธาน:โสเภณี

อภิสาริกา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

อีตัว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/pʰɛːt̚˥˩.sa˨˩.jaː˩˩˦/^((สัมผัส))

หญิงหาเงินในทางประเวณี, หญิงถ่อย, หญิงสำส่อน.


เลสเบียน

ยืมมาจากอังกฤษ lesbian.

หญิงรักร่วมเพศ


เลสเบี้ยน

รูปที่สะกดผิดของ เลสเบียน


มาเฟีย

ยืมมาจากอิตาลี mafia

ผู้มีอิทธิพลที่ใช้อำนาจข่มขู่ผู้อื่น


อั้งยี่

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 紅字 (ang5 ri7, “อักษรสีชาด”); มาจากชื่อสมาคมลับของชาวจีนสมาคมหนึ่งในสยาม ในช่วงรัชกาลที่ 5

/ʔaŋ˥˩.jiː˥˩/^((สัมผัส))

สมาคมลับของคนจีน

ฐานความผิดอาญา ที่ผู้กระทำเข้าเป็นสมาชิกของคณะบุคคลซึ่งปกปิดวิธีดำเนินการและมีความมุ่งหมายเพื่อการอันมิชอบด้วยกฎหมาย


น้ำเดิน

มีน้ำใสไหลออกมาทางโยนี เนื่องจากถุงน้ำคร่ำแตก เป็นสัญญาณว่าใกล้คลอด


ถุงน้ำคร่ำ

ถุง-น้ำ-คฺร่ำ

ถุงที่หุ้มตัวทารกในครรภ์ ภายในบรรจุน้ำคร่ำ


ล้านนา

คำวิสามานยนาม

(อาณาจักร~) อาณาจักรของคนไท มีเชียงใหม่เป็นเมืองหลวง ปกครองโดยราชวงศ์มังราย


โค้ก

คำวิสามานยนาม

จากเครื่องหมายการค้า โค้ก ซึ่งเป็นชื่อไทยของ Coca-Cola

/kʰoːk̚˦˥/^((สัมผัส))


โค้ก

/kʰoːk̚˦˥/^((สัมผัส))

โคล่า (ทั่วไป)


โค้ก

ยืมมาจากอังกฤษ coke

/kʰoːk̚˦˥/^((สัมผัส))

ถ่านชนิดหนึ่งใช้เป็นเชื้อเพลิง


โคล่า

ยืมมาจากอังกฤษ cola

còc

แกลิกแบบสกอตแลนด์

كولا

อาหรับแบบอียิปต์

/kʰoː˧.laː˥˩/^((สัมผัส))

น้ำอัดลมรสหวานที่แต่งรสชาติด้วยสารสกัดจากต้นโคล่า

ชื่อไม้ต้นในสกุล Cola ผลมีเมล็ดใหญ่ เมล็ดใช้สกัดทำเครื่องดื่ม


สารหนู

สาร + หนู; เนื่องจากสารนี้มักใช้เป็นยาเบื่อหนู

/saːn˩˩˦.nuː˩˩˦/^((สัมผัส))

ธาตุลำดับที่ 33 สัญลักษณ์ As ลักษณะเป็นของแข็ง มี 3 อัญรูป คือ สารหนูสีเทา สารหนูสีดำ และสารหนูสีเหลือง เป็นธาตุที่มีพิษอย่างร้ายแรง.


ยาเบื่อ

/jaː˧.bɯa̯˨˩/^((สัมผัส))

ยาพิษเป็นต้นที่กินแล้วทำให้เมาหรือตาย


ผู้กอง

/pʰuː˥˩.kɔːŋ˧/^((สัมผัส))

คำเรียกหัวหน้าทหารหรือตำรวจที่มียศร้อยเอก เรือเอก เรืออากาศเอก หรือร้อยตำรวจเอก


ไม้แข็ง

ไม้ตีระนาดมี 2 ส่วน ส่วนที่ใช้มือถือทำด้วยไม้ไผ่เหลากลม ตอนปลายที่ใช้ตีพอกด้วยผ้าชุบยางรักเมื่อตีจะมีเสียงกังวาน ใช้เฉพาะระนาดเอก

วิธีการเฉียบขาด อำนาจเด็ดขาด เช่น เด็กคนนี้ต้องใช้ไม้แข็งจึงจะปราบอยู่.


ไพ่ตาย

ไพ่ในมือที่รอเข้าตองเข้าเศียรอยู่แต่ไม่มีใครทิ้งให้หรือเขาทิ้งให้คนอื่นซึ่งตนไม่มีสิทธิ์เก็บมาใช้ได้ เช่น ไพ่ตายคามือ

เรื่องสำคัญที่สามารถให้คุณให้โทษได้ซึ่งอีกฝ่ายหนึ่งกำเป็นความลับไว้ เช่น เขากำไพ่ตายของคนนั้นไว้ จะบีบก็ตายจะคลายก็รอด.


ตระบัดสัตย์

ตระบัด + สัตย์

ตฺระ-บัด-สัด

ไม่รักษาคำมั่นสัญญา


แข็งข้อ

/kʰɛŋ˩˩˦.kʰɔː˥˩/^((สัมผัส))

ไม่ยอมตาม, ตั้งข้อสู้


ขอบใจ

/kʰɔːp̚˨˩.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

คำกล่าวแสดงความรู้สึกพอใจในความดีที่ผู้อื่นได้มีต่อตน (เป็นคำที่ผู้ใหญ่ใช้แก่ผู้น้อย)


ขอบใจ

/kʰɔːp̚˨˩.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

แสดงความรู้สึกพอใจ ด้วยการพูดว่า ขอบใจ


แสนยานุภาพ

แสน-ยา-นุ-พาบ

/sɛːn˩˩˦.jaː˧.nu˦˥.pʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

อำนาจทางทหาร เช่น ทหารเดินสวนสนามเพื่อแสดงแสนยานุภาพของกองทัพ.


ศักดินา

อำนาจหรือสิทธิที่พระเจ้าแผ่นดินพระราชทานให้แก่ไพร่ฟ้าข้าแผ่นดินตามศักดิ์ของแต่ละคน เดิมเป็นการถือครองที่ดินคิดเป็นจำนวนไร่ ต่อมาถือเป็นการกำหนดสถานะ สิทธิ หน้าที่ และความรับผิดชอบของคนในสังคม


ดริฟต์

บังคับเลี้ยวไถล, ทำให้ยานพาหนะไวโค้ง ทำให้เสียแรงเสียดทาน ขณะที่ยังรักษาการควบคุมตั้งแต่เข้าถึงออกมุม

แถ, เถียงหรือชี้แจงไปข้าง ๆ คู ๆ


สำนักงาน

สถานที่ทำการของรัฐวิสาหกิจ หรือบริษัทห้างร้านเป็นต้น

สำนักงานสลากกินแบ่ง

สำนักงานใหญ่ธนาคารออมสิน

สำนักงานทนายความ


มายด์

ยืมมาจากอังกฤษ mind

ถือสา, ใส่ใจ (มักใช้ในความปฏิเสธ)


ออรัล

ตัดมาจากอังกฤษ oral sex

/ʔɔː˧.ral˥˩/^((สัมผัส))


โอษฐกาม

/ʔoːt̚˨˩.tʰa˨˩.kaːm˧/^((สัมผัส))

เพศสัมพันธ์ทางปาก หมายถึงคนหนึ่งกระตุ้นอวัยวะเพศของอีกคนด้วยปากหรือลำคอ


สตรอว์เบอร์รี

ยืมมาจากอังกฤษ strawberry

strawberry

ผลไม้ในสกุล Fragaria

strawberries

ผลไม้ในสกุล Fragaria

สะ-ตฺรอ-เบอ-รี่

/sa˨˩.trɔː˧.bɤː˧.riː˥˩/^((สัมผัส))

ผลไม้กินได้ มีรสหวาน ปกติมีสีแดง ของพืชในสกุล Fragaria

พืชในสกุล Fragaria ที่ออกผลไม้ดังกล่าว


สตรอว์เบอร์รี

พยางค์ "ตรอ" พ้องกับ ตอแหล

สะ-ตฺรอ-เบอ-รี่

/sa˨˩.trɔː˧.bɤː˧.riː˥˩/^((สัมผัส))


ทอล์กออฟเดอะทาวน์

ยืมมาจากอังกฤษ talk of the town

ท้อก-อ๊อฟ-เดอะ-ทาว

/tʰɔːk̚˦˥.ʔɔːf˦˥.dɤʔ˨˩.tʰaːw˧/^((สัมผัส))

หัวข้อหรือบุคคลที่เป็นหัวข้อสนทนาของคนจำนวนมาก


สวิงกิ้ง

ยืมมาจากอังกฤษ swinging

กิจกรรมที่คู่รักมีกิจกรรมทางเพศกับคู่คนอื่น


องคาพยพ

/ʔoŋ˧.kʰaː˧.pʰa˦˥.jop̚˦˥/^((สัมผัส))

ส่วนน้อยและใหญ่แห่งร่างกาย, อวัยวะน้อยใหญ่


ฟิตเนส

ยืมมาจากอังกฤษ fitness

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}


ยิม

ยืมมาจากอังกฤษ gym

สถานที่ในร่ม ซึ่งมีพื้นที่และอุปกรณ์สำหรับเล่นกีฬาหรือออกกำลังกาย


ชายหาด

/t͡ɕʰaːj˧.haːt̚˨˩/^((สัมผัส))


แว้น

เลียนเสียงธรรมชาติ จากเสียงเร่งเครื่องรถจักรยานยนต์

/wɛn˦˥/^((สัมผัส))

เร่งเครื่องรถจักรยานยนต์ให้มีเสียงดัง

เที่ยวเตร่ไปด้วยรถจักรยานยนต์


สาวแว่น

/saːw˩˩˦.wɛn˥˩/^((สัมผัส))

หญิงที่ใส่แว่นตา


พาล

คนชั่วร้าย, คนเกเร


พาล

หาเรื่องทำให้วุ่นวาย, หาเรื่องทำให้เดือดร้อน


พาล

อ่อน, เด็ก, รุ่น.

ชั่วร้าย, เกเร, เกะกะ


ขัดจรวด

ขัด-จะ-หฺรวด

/kʰat̚˨˩.t͡ɕa˨˩.rua̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

อัตกามของเพศชาย


อัตกาม

masturbation

การสำเร็จความใคร่ด้วยตนเอง

हस्तमैथुन

การสำเร็จความใคร่ด้วยตนเอง

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การสำเร็จความใคร่ด้วยตนเอง


สไลด์หนอน

สไลด์ + หนอน

สะ-ไล้-หฺนอน

อัตกาม (ใช้แก่เพศชาย)


กินตับ

กิน + ตับ; "ตับ" เป็นคำเลียนเสียงเนื้อหนังกระทบกัน

มีเพศสัมพันธ์


น้ำแตก

/naːm˦˥.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่น้ำอสุจิไหลออกมาเวลาเกิดความเสียวสุดยอดทางเพศ


โอตาคุ

ยืมมาจากญี่ปุ่น オタク (โอะตะกุ, “คนเก่งวิชาการ”)

โอตากุ
โอะตะกุ

/ʔoː˧.taː˧.kʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))

ผู้ที่มีความสนใจอย่างย้ำคิดในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง มักเป็นอะนิเมะหรือมังงะ


การดริฟต์

การ + ดริฟต์

คำอาการนามของ ดริฟต์


การแว้น

คำอาการนามของ แว้น


กามกิจ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การร่วมประเวณี, การร่วมเพศ


ผลตอบแทน

/pʰon˩˩˦.tɔːp̚˨˩.tʰɛːn˧/^((สัมผัส))

กำไรหรือขาดทุนจากการลงทุน


มิสซา

ยืมมาจากละติน missa (มิซซา), อาจยืมผ่านโปรตุเกส missa

พิธีศีลมหาสนิท


หอคอยงาช้าง

แปลตรงตัวจากอังกฤษ ivory tower, จากการแปลตรงตัวจากฝรั่งเศส tour d’ivoire เป็นภาษาอังกฤษโดยนักเขียนชื่อ อองรี แบกซง (Henri Bergson); เทียบเท่า หอคอย + งา + ช้าง

หอ-คอย-งา-ช้าง

/hɔː˩˩˦.kʰɔːj˧.ŋaː˧.t͡ɕʰaːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ผู้ที่ไม่สนใจสภาพปัญหาหรือความต้องการของคนทั่วไป ไม่รับรู้หรือไม่ได้นึกถึงสภาพที่แท้จริงของสังคม

พวกอยู่หอคอยงาช้างจะเข้าใจปัญหาคนยากจนได้อย่างไร

เขาควรจะลงจากหอคอยงาช้างมาศึกษาวัฒนธรรมพื้นบ้านบ้าง


ใด ๆ

ใช้ประกอบคำอื่นแสดงความไม่เจาะจง

ไม่มีข้อผิดพลาดใด ๆ

การกระทำใด ๆ ก็ตาม


ไลฟ์สด

อังกฤษ live + สด

ถ่ายทอดสดทางสื่อสังคม


สื่อสังคม

สื่อ + สังคม: แปลมาจาก social media

/sɯː˨˩.saŋ˩˩˦.kʰom˧/^((สัมผัส))

สื่อแบบโต้ตอบซึ่งให้ผู้ใช้มีปฏิสัมพันธ์หรือส่งข่าวหากัน ปกติใช้อินเทอร์เน็ต


ถ่ายทอดสด

ถ่ายทอด + สด

/tʰaːj˨˩.tʰɔːt̚˥˩.sot̚˨˩/^((สัมผัส))

แพร่สัญญาณภาพและเสียง หรืออย่างใดอย่างหนึ่ง ขณะมีเกิดขึ้นจริงในเวลานั้น ๆ


สิ่งมีชีวิต

สิ่ง + มี + ชีวิต

สิ่ง-มี-ชี-วิด

/siŋ˨˩.miː˧.t͡ɕʰiː˧.wit̚˦˥/^((สัมผัส))

สิ่งที่มีคุณสมบัติของชีวิต เช่น ปรับตัวได้, เติบโดได้, สืบพันธุ์ได้


จัดฉาก

/t͡ɕat̚˨˩.t͡ɕʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

หลอกผู้อื่นให้กระทำการบางอย่าง


ครูใหญ่

ครูที่เป็นหัวหน้าโรงเรียน

คำเรียกผู้อำนวยการโรงเรียน


ขี้ขลาด

/kʰiː˥˩.kʰlaːt̚˨˩/^((สัมผัส))


ป๊อด

/pɔːt̚˦˥/^((สัมผัส))


ปอดแหก

bpɔ̀ɔt-hɛ̀ɛk

/pɔːt̚˨˩.hɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))


อาจารย์ใหญ่

อาจารย์ + ใหญ่

cadaver

ร่างที่อุทิศให้การศึกษากายวิภาค

อา-จาน-ไหฺย่

อาจารย์ที่เป็นหัวหน้าสถานศึกษา

คำเรียกร่างที่อุทิศให้แก่การศึกษากายวิภาค


ความปอดแหก

ความ + ปอดแหก

คฺวาม-ปอด-แหก

/kʰwaːm˧.pɔːt̚˨˩.hɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ปอดแหก


มุ้งมิ้ง

/muŋ˦˥.miŋ˦˥/^((สัมผัส))


การโหวต

คำอาการนามของ โหวต


บรรลัย

ยืมมาจากสันสกฤต प्रलय (ปฺรลย)

ฉิบหาย, วอดวาย, ย่อยยับ, มอดม้วย


บัวแดง

/bua̯˧.dɛːŋ˧/^((สัมผัส))


บัวหลวง

บัวชนิด Nelumbo nucifera Gaertn. ดอกสีขาวหรือชมพู กลิ่นหอม ใช้ในงานพิธีต่าง ๆ เมล็ดกินได้

(ปาก) ธนาคารกรุงเทพ


ศุภอักษร

สุบ-พะ-อัก-สอน

/sup̚˨˩.pʰa˦˥.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

สาส์นของเจ้าประเทศราช


เงี่ย

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ငေႈ (เง้)

/ŋia̯˥˩/^((สัมผัส))

เอียง, ตะแคง


ความหยาบช้า

ความ + หยาบช้า

คฺวาม-หฺยาบ-ช้า

/kʰwaːm˧.jaːp̚˨˩.t͡ɕʰaː˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ หยาบช้า


ผู้ช่วย

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰua̯j˥˩/^((สัมผัส))

คนที่คอยช่วยเหลือในการทำกิจต่าง ๆ

ตำแหน่งที่ถัดจากตำแหน่งหลักเพื่อช่วยแบ่งเบาภาระหน้าที่


โป้ง

/poːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ใช้ในคำประสมเท่านั้น

หัวโป้ง


โป้ง

คำกริยาวิเศษณ์

/poːŋ˥˩/^((สัมผัส))

อาการที่พูดโพล่งออกมาโดยไม่ระมัดระวังปาก หรือพูดเปิดเผยสิ่งที่ไม่สมควรออกมาโดยไม่คำนึงถึงความผิดพลาดเสียหาย


โป้ง

/poːŋ˥˩/^((สัมผัส))

เสียงดังอย่างเสียงปืนเป็นต้น


ระมัดระวัง

ระ-มัด-ระ-วัง

ดูแลให้ปลอดภัย, ดูแลอย่างรอบคอบไม่ให้พลั้งพลาด

ระมัดระวังให้ดีเวลาข้ามถนน

ระมัดระวังเรื่องสายไฟฟ้ารั่วให้มาก


ระมัดระวัง

คำกริยาวิเศษณ์

ระ-มัด-ระ-วัง

ประหยัด, ไม่สุรุ่ยสุร่าย

ใช้จ่ายอย่างระมัดระวัง


คำนึง

คิดทบทวน, นึกตรอง


สุรุ่ยสุร่าย

คำกริยาวิเศษณ์

สุ-รุ่ย-สุ-ร่าย

ชอบจับจ่ายใช้สอยสิ้นเปลืองโดยไม่จำเป็น

เขามีนิสัยสุรุ่ยสุร่าย เงินเดือนจึงไม่พอใช้


เตี่ยว

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲ᩠ᨿ᩵ᩅ (ตย่ว), ลาว ຕ່ຽວ (ต่ยว) หรือ ກະຕ່ຽວ (กะต่ยว), อีสาน เตี่ยว หรือ กะเตี่ยว, เขิน ᨲ᩠ᨿ᩵ᩴ (ตย่ํ), ไทลื้อ ᦵᦎᧁᧈ (เต่ว), ไทใหญ่ တဵဝ်ႇ (เต่ว)

ผ้าแคบยาวสำหรับคาดปากหม้อกันไม่ให้ไอร้อนออกเวลานึ่งของ

ผ้าขัดหนอกผู้หญิงสำหรับซับระดูหรืออยู่กระดานไฟ

ผ้านุ่งผืนเล็กยาว ที่นุ่งคาดเอว พับชายที่ลอดหว่างขาให้ด้านหน้าปิดของลับ แล้วผูกชายผ้าไว้ด้านหลัง อย่างการนุ่งเตี่ยวของนักกีฬาซูโม่

ใบตองหรือใบมะพร้าวสำหรับคาดกลัดห่อขนม เช่นห่อข้าวหมาก ห่อขนมตาล


เตี่ยว

มัดด้วยผ้าเตี่ยว


รู้หนังสือ

รู้ + หนังสือ

รู้-หฺนัง-สือ

/ruː˦˥.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

อ่านออกเขียนได้, อ่านและเขียนหนังสือได้


การรู้หนังสือ

การ + รู้หนังสือ; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ literacy

กาน-รู้-หฺนัง-สือ

/kaːn˧.ruː˦˥.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ รู้หนังสือ


ประสานงาน

ประสาน + งาน; รูปอาการนามเป็นเป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ coordination

ปฺระ-สาน-งาน

สร้างความสัมพันธ์ระหว่างส่วนประกอบต่าง ๆ (ของการงานหรือองค์การที่มีความซับซ้อน) เพื่อให้มีประสิทธิภาพหรือความบรรสาน


การประสานงาน

การ + ประสานงาน

กาน-ปฺระ-สาน-งาน

คำอาการนามของ ประสานงาน


ตอม่อ

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ สมอ (“หิน; ของล่ามเรือ”)

/tɔː˧.mɔː˥˩/^((สัมผัส))

เสาขนาดสั้น มักใช้ไม้ไผ่ปักขึ้นสำหรับรับรอดในเรือนเครื่องผูก

ส่วนบนของฐานรากที่รองรับโครงสิ่งก่อสร้าง

เสาชาน เสาแคร่ หรือเสาช่วยค้ำจุนเรือนโดยปักแนบกับเสาเรือน


เรือนเครื่องผูก

เรือน + เครื่องผูก

เรือน-เคฺรื่อง-ผูก

/rɯa̯n˧.kʰrɯa̯ŋ˥˩.pʰuːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เรือนที่มีลักษณะคุมเข้าด้วยกันด้วยวิธีผูกด้วยหวายเป็นต้น


ถอดถอน

/tʰɔːt̚˨˩.tʰɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ถอดออกจากตำแหน่ง


แคร่

ยืมมาจากเขมร គ្រែ (คฺแร)

/kʰrɛː˥˩/^((สัมผัส))

ที่สำหรับนั่งหรือนอนโดยมากมีรูปสี่เหลี่ยม มักทำด้วยฟากหรือไม้ไผ่ซี่ ๆ ถักติดกันเป็นต้น ไม่มีขา ยกไปได้, บางชนิดทำเสาเป็นเครื่องรองรับก็มี เรียกรวม ๆ ทั้งหมดว่า แคร่, บางชนิดใช้วางบนคานหาม สำหรับหามไป, ใช้แก่เจ้านาย เรียกว่า แคร่คานหาม, เรียกสั้น ๆ ว่า แคร่ ก็มี, บางชนิดใช้วางบนเรือ เรียกว่า แคร่เรือ

โดยปริยายเรียกสิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

แคร่สำหรับวางเครื่องยนต์


แคร่

/kʰrɛː˥˩/^((สัมผัส))

ส่วนบนของเครื่องพิมพ์ดีดที่เลื่อนไปมาได้ ใช้สอดกระดาษสำหรับพิมพ์


คานหาม

ที่นั่งที่มีคานสำหรับหาม


พิมพ์ดีด

(เครื่อง~) เครื่องพิมพ์ชนิดหนึ่ง ใช้ปลายนิ้วเคาะแป้นอักษรให้ตัวอักษรไปกดผ้าหมึกให้กระทบกระดาษปรากฏเป็นตัวอักษร


พิมพ์ดีด

พิมพ์ด้วยเครื่องพิมพ์ดีด


แป้น

เทียบจีนยุคกลาง板 (MC paenX, “แผ่นไม้; กระดาน”), จ้วง benj (แป้น-ไม้แป้น)

/pɛn˥˩/^((สัมผัส))

กระดานที่มักมีรูปกลมแบน, ไม้ฐานสำหรับปั้นหม้อ

ไม้กระดานที่ติดไว้บนหัวเสา

ไม้สำหรับสอยผลไม้ชนิดหนึ่ง

เหล็กที่เจาะเป็นรูสำหรับชักลวด

ปุ่มบนคีย์บอร์ด


แป้น

/pɛn˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อปลาทะเลหรือปลานํ้ากร่อยในสกุล Leiognathus, Secutor และ Gazza วงศ์ Leiognathidae ส่วนใหญ่เป็นปลาขนาดเล็ก ลำตัวป้อม แบนข้างมาก มักมีสีเงินหรือสีเนื้อ อาจพบเป็นชื่อเรียกปลาข้าวเม่าในสกุล Ambassis วงศ์ Ambassidae ด้วย


แป้น

/pɛn˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อส้มพันธุ์หนึ่งของชนิด Citrus reticulata Blanco ผลแป้น ๆ


แป้น

/pɛn˥˩/^((สัมผัส))

กลมแบนอย่างลูกจัน


ชะนี

เทียบบาลี จลนี, ไทขาว ꪙꪲ

/t͡ɕʰa˦˥.niː˧/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Hylobatidae แขนยาวมาก ไม่มีหาง ขนยาวนุ่ม เดินตัวตั้งตรงได้ ห้อยโหนอยู่ตามต้นไม้สูง ๆ ร้องเสียงดัง แสดงถึงอาณาเขตของแต่ละคู่ แต่ละชนิดมีเสียงร้องไม่เหมือนกัน กินผลไม้และใบไม้ ในประเทศไทยมี 3 ชนิด คือ ชะนีมือขาว [Hylobates lar (Linn.)] ขนลำตัวสีดำหรือนํ้าตาล ชะนีหัวมงกุฎหรือชะนีมงกุฎ (H. pileatus Gray) ขนตัวผู้สีดำ ตัวเมียสีเทา และชะนีมือดำหรือชะนีคิ้วขาว (H. agilis F. Cuvier) ขนลำตัวสีดำ นํ้าตาล หรือเทา


ชะนี

/t͡ɕʰa˦˥.niː˧/^((สัมผัส))

ชื่อทุเรียนพันธุ์หนึ่ง


เดี๊ยน

แผลงมาจาก ดิฉัน


พิสุทธินิยม

พิสุทธิ + นิยม; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ purism

พิ-สุด-ทิ-นิ-ยม

/pʰi˦˥.sut̚˨˩.tʰi˦˥.ni˦˥.jom˧/^((สัมผัส))

การยืนกรานในการใช้รูปแบบที่บริสุทธิ์หรือที่ไม่ปะปนกับรูปแบบอื่น

ความปรารถนาในการใช้ศัพท์และรูปแบบต่าง ๆ ของภาษาที่ถือว่าสืบทอดมาจากภาษาดั้งเดิมไม่ใช่ภาษาอื่นหรือภาษาต่างชาติ


ไขมัน

สารประกอบอินทรีย์จำพวกหนึ่งมีทั้งในสัตว์และพืช ไม่ละลายน้ำ, ถ้าเป็นของเหลวในอุณหภูมิปรกติเรียก น้ำมัน, ถ้าเป็นของแข็งในอุณหภูมิปรกติเรียก ไข

เรียกเนื้อเยื่อเกี่ยวพันชนิดหนึ่งในคนและสัตว์บางชนิดซึ่งสะสมสารประกอบอินทรีย์ดังกล่าวไว้มากโดยเฉพาะบริเวณหน้าท้องหรือในผนังหน้าท้อง มีลักษณะนุ่ม ๆ หยุ่น ๆ


หน้าท้อง

/naː˥˩.tʰɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ส่วนหน้าของท้อง ตั้งแต่ลิ้นปี่จนถึงบริเวณต้นขา

ฉีดเซรุ่มป้องกันพิษสุนัขบ้าที่หน้าท้องหลังจากถูกสุนัขกัด

โดยปริยายหมายถึงท้องที่ยื่นเพราะมีไขมันมาก

หญิงคนนี้สวยดี เสียแต่มีหน้าท้อง


พิซซ่า

ยืมมาจากอังกฤษ pizza, จากอิตาลี pizza
ความหมาย 2 มาจากหมายเลขคอลเซ็นเตอร์ 1112 สำหรับสั่งซื้อพิซซ่า ซึ่งตัวเลขคล้ายกับมาตรา 112

/pʰit̚˦˥.saː˥˩/^((สัมผัส))

อาหารอิตาลีอบทำจากเปลือกโดขนมปัง มักมีสิ่งโรยหน้าก่อนอบด้วยซอสมะเขือเทศ เนยแข็ง และส่วนประกอบอื่น อย่างเนื้อ ผักหรือผลไม้ นิยมตัดเป็น 8 ชิ้น

คดีความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ไทย (ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112)


การเดินหน้า

การ + เดินหน้า

กาน-เดิน-หฺน้า

คำอาการนามของ เดินหน้า


การกล้ำ

คำอาการนามของ กล้ำ


การยี

คำอาการนามของ ยี


การขยี้

คำอาการนามของ ขยี้


บี้

/biː˥˩/^((สัมผัส))

กดหรือบีบให้แบนหรือผิดจากรูปเดิม

เข้มงวด, กวดขัน, เร่งเร้า


บี้

/biː˥˩/^((สัมผัส))

จมูกบี้


บี้

/biː˥˩/^((สัมผัส))

ตัวไหมที่ออกจากฝัก มีปีกแล้ว


หยาบคาย

ซึ่งไม่สุภาพ, ซึ่งไม่อ่อนโยน, ซึ่งมีมารยาทที่ไม่ดี


หยาบคาย

คำกริยาวิเศษณ์

อย่างไม่สุภาพ, ด้วยมารยาทที่ไม่ดี


สุสาน

ยืมมาจากบาลี สุสาน, จากสันสกฤต श्मशान (ศฺมศาน); ร่วมเชื้อสายกับพม่า သုသာန် (สุสาน์), ไทใหญ่ သုၵ်ႈသၢၼ်ႇ (สุ้กส่าน), มอญ သုသာန် (สุสาน์), เขมร សុសាន (สุสาน), ลาว ສຸສານ (สุสาน)

สถานที่สำหรับฝังหรือเผาศพ


เจ้าภาพ

/t͡ɕaw˥˩.pʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

เจ้าของงานพิธีหรือผู้รับเป็นเจ้าของงานพิธี

เจ้าภาพงานแต่งงาน

เจ้าภาพสวดพระอภิธรรม

เย็นนี้ฉันขอเป็นเจ้าภาพเลี้ยงข้าวเอง


วารสาร

เล่า ฉบับ ชื่อ

期刊

ข่าวหรือหนังสือเกี่ยวกับประเด็นใดประเด็นหนึ่งที่ออกเป็นคราว ๆ ตามเวลาที่กำหนด


ยาเส้น

ยาสูบชนิดหนึ่งที่หั่นใบยาเป็นเส้น ๆ หรือเป็นชิ้นเล็ก ๆ สำหรับมวนสูบหรือใส่กล้องสูบ


ถั่งเช่า

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 蟲草 (tang5 cao2), ย่อมาจาก 冬蟲夏草 (dang1 tang5 hê7 cao2)

/tʰaŋ˨˩.t͡ɕʰaw˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อเห็ดชนิด Ophiocordyceps sinensis งอกขึ้นจากซากหนอนหรือตัวอ่อนของแมลงที่อยู่ในดิน เป็นยาแผนโบราณของจีน


ตุ้มหู

เครื่องประดับหู, ต่างหู


โชห่วย

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 粗貨 (cou1 huê3, “สินค้าหยาบ ๆ/ธรรมดา”)

/t͡ɕʰoː˧.hua̯j˨˩/^((สัมผัส))

ร้านขายของชำ


มลาก

รูปแบบอื่นของ ลาก


มลาก

รูปแบบอื่นของ มาก


อุทิศ

ยืมมาจากสันสกฤต उद्दिश्य (อุทฺทิศฺย); เทียบบาลี อุทฺทิสฺส

/ʔu˨˩.tʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

อุทิศส่วนบุญให้แก่ผู้ตายตามประเพณี

ทำเพื่อ, สละให้โดยเจาะจง


การอุทิศ

คำอาการนามของ อุทิศ


องค์ชาย

/ʔoŋ˧.t͡ɕʰaːj˧/^((สัมผัส))

เจ้าชาย, บุตรชายของพระราชา


องค์หญิง

/ʔoŋ˧.jiŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เจ้าหญิง, บุตรสาวของพระราชา


ลวด

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃ᩠ᩅᨯ (ลวด), ลาว ລວດ (ลวด), เขิน ᩃ᩠ᩅᨯ (ลวด), ไทลื้อ ᦷᦟᧆ (โลด); เทียบเขมร លួស (ลัวส), มอญ လောတ် (โลต์)

สิ่งที่ทำเป็นเส้นยาว ๆ

เรียกสิ่งที่ทำด้วยลวดโลหะคล้ายสิ่งทอ ใช้กันยุงต่างมุ้ง

เรียกเครื่องปูลาดสำหรับรองนั่ง ทำด้วยต้นกก ทอเป็นผืนหน้ากว้างประมาณ ๑ เมตร ความยาวไม่จำกัด นิยมใช้ตามวัด

ลายที่ลอกเป็นเส้นกลมยาวไปตามขอบตัวไม้ต่าง ๆ


ลวด

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃ᩠ᩅᨯ (ลวด), ลาว ໂລດ (โลด), เขิน ᩃ᩠ᩅᨯ (ลวด), ไทลื้อ ᦷᦟᧆ (โลด)

เลย (ใช้หลังคำกริยา)


อย่าเพิ่ง

คำกริยาวิเศษณ์

อย่า + เพิ่ง

ယႃႇၽူမ်ႈ

คำช่วยกริยาบอกว่าให้หยุดทำก่อน

ຢ່າຟ້າວ

คำช่วยกริยาบอกว่าให้หยุดทำก่อน

หฺย่า-เพิ็่ง

/jaː˨˩.pʰɤŋ˥˩/^((สัมผัส))

/jaː˨˩.pʰɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำช่วยกริยาบอกว่าให้หยุดทำก่อน

เดี๋ยว อย่าเพิ่งไป


สินค้าฟุ่มเฟือย

สินค้า + ฟุ่มเฟือย

สิน-ค้า-ฟุ่ม-เฟือย

สินค้าราคาแพงที่เกินความจำเป็นต้องใช้ในการดำรงชีวิต


บึ้ง

ยืมมาจากเขมร ពីង (พีง) (ในคำ ពីងពាង (พีงพาง), រពីង (รพีง), และ ហុរពីង (หุรพีง)), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɓiŋ ~ *ɓiiŋ ~ *ɓiəŋ ~ *ɓuŋ ~ *ɓhiŋ ~ *ɓhiəŋ (“แมงมุม”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บึ้ง, ลาว ບຶ້ງ (บึ้ง)

/bɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อแมงมุมขนาดใหญ่หลายชนิด หลายสกุล ในวงศ์ Theraphosidae ลำตัวยาวมากกว่า 3 เซนติเมตรขึ้นไป สีดำหรือน้ำตาลแก่ ไม่ชักใยดักสัตว์ มีขนดกหนาสีเดียวกัน ขุดรูอยู่ตามพื้นดิน คอยจับสัตว์เล็ก ๆ กิน ชนิดที่พบบ่อยและนิยมนำมารับประทาน เช่น ชนิด Haplopelma albostriatum (Simon) พบมากที่ภาคกลางและภาคตะวันออก ชนิด H. minax (Thorell) พบมากที่ภาคเหนือ ภาคตะวันตก และภาคใต้


บึ้ง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ບຶ້ງ (บึ้ง), จ้วงแบบจั่วเจียง mbwngj (บึ้ง, “หน้าอยากร้องไห้”)

/bɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

อาการที่หน้าตาไม่ยิ้มแย้มแจ่มใส


เลือดน้ำเงิน

เลือด + น้ำเงิน; แปลตรงตัวจากอังกฤษ blue blood

เลือด-น้ำ-เงิ็น

/lɯa̯t̚˥˩.nam˦˥.ŋɤn˧/^((สัมผัส))

บรรพบุรุษขุนนางหรืออภิชน

อภิชน, ผู้ดี


ปึก

เทียบกับ จ้วง baek (ปัก "แผ่น ก้อน")

/pɯk̚˨˩/^((สัมผัส))

สิ่งที่จับเกาะรวมกันแน่น


ปึก

เทียบกับ จ้วง baek (ปัก "แผ่น ก้อน")

/pɯk̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่จับเกาะรวมกันแน่นเช่นนั้น

นํ้าตาล 3 ปึก


ปึก

เทียบกับ จ้วง baek (ปัก "แผ่น ก้อน")

/pɯk̚˨˩/^((สัมผัส))

เนื้อแน่นปึก


คุกคาม

ไม่ทราบรากศัพท์

แสดงอำนาจด้วยกิริยาหรือวาจาให้หวาดกลัว, ทำให้หวาดกลัว

คุกคามสื่อ

คุกคามพยาน

ก่อกวน, รังควาน, ทำให้อยู่ไม่เป็นสุข

ถูกคุกคามทางเพศ


การคุกคาม

การ + คุกคาม

คำอาการนามของ คุกคาม


ที่มั่น

ฐานสำหรับเตรียมการสู้รบ


ม่าย

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmaːjꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾ᩶ᩣ᩠ᨿ (หม้าย), ลาว ໝ້າຍ (หม้าย), ไทลื้อ ᦖᦻᧉ (หม้าย), ไทใหญ่ မၢႆႈ (ม้าย), อาหม 𑜉𑜩 (มย์), นุง mài

ไร้คู่ครองเพราะผัวหรือเมียตายจากไปและยังไม่ได้แต่งงานใหม่ และหมายรวมถึงเพราะหย่าขาดจากกันด้วย, ถ้าเป็นชายเรียกว่า พ่อม่าย, ถ้าเป็นหญิงเรียกว่า แม่ม่าย


ม่าย

แม่ม่ายหรือพ่อม่าย


ม่าย

เกี่ยวข้องกับ บ่าย

มองผ่านเลยไป

ยังมีพอคู่คล้อม ชายา สองฝ่ายหนมัคคา ม่ายแย้ม


ม่าย

คำกริยาวิเศษณ์

แผลงมาจาก ไม่


หม้าย

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmaːjꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾ᩶ᩣ᩠ᨿ (หม้าย), ลาว ໝ້າຍ (หม้าย), ไทลื้อ ᦖᦻᧉ (หม้าย), ไทใหญ่ မၢႆႈ (ม้าย), อาหม 𑜉𑜩 (มย์)

รูปแบบอื่นของ ม่าย


หม้าย

รูปแบบอื่นของ ม่าย


ตะเกียบ

เป็นไปได้ว่ามาจากเขมร តង្កៀប (ตงฺเกียบ, “คีม; แหนบ”) หรือมอญ သ္ကေပ် (สฺเกป์) หรือเขมรเก่าสมัยอังกอร์ tkyap; เทียบเขมร ថ្កៀប (ถฺเกียบ) อีกคำหนึ่ง, ลาว ຕະຂຽບ (ตะขยบ), ไทลื้อ ᦑᦰᦵᦆᧇ (ทะเฅบ), ไหล tiep

ᨳᩪ᩵

เครื่องใช้สำหรับคีบอาหารทำด้วยไม้หรืองาเป็นต้นเป็นคู่ ๆ

ชื่อเสาสั้นคู่หนึ่งที่ฝังลงดินสำหรับขนาบเสากลางซึ่งอยู่เหนือพื้นดินอย่างเสาดอกไม้พุ่ม เสาหงส์ เสาโคม เสาธง ให้ตั้งตรง มีสลัก 2 อัน เมื่อถอดสลักอันหนึ่งออกแล้วโน้มเสากลางลงมาได้

โดยปริยายใช้เรียกของที่เป็นคู่สำหรับคีบ

ตะเกียบรถจักรยาน

ครีบคู่ที่อยู่ตรงอกปลา, ขาม้า ก็เรียก

เรียกขาคนที่ลีบเล็กว่า ขาตะเกียบ

ส่วนล่างของกระดูกเชิงกรานที่แตะพื้นในเวลานั่ง

กระดูกอ่อน 2 อันที่ก้นของสัตว์ปีก


ไฮด์ปาร์ค

ยืมมาจากอังกฤษ Hyde Park เป็นชื่อสวนสาธารณะในอังกฤษ

การปราศรัยหาเสียงสาธารณะ

การชุมนุมสาธารณะเพื่ออภิปรายปัญหาสังคม โดยเฉพาะการเมือง


การแหก

/kaːn˧.hɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แหก


การบำเพ็ญ

การ + บำเพ็ญ

คำอาการนามของ บำเพ็ญ


จิ้งจก

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ចិក្ចោក៑ (จิกฺโจกฺ)

/t͡ɕiŋ˥˩.t͡ɕok̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์เลื้อยคลานขนาดเล็กในวงศ์ Gekkonidae และ Eublephoridae เป็นสัตว์จำพวกตุ๊กแก หัวโต ตัวยาว หางยาว ปรกติเคลื่อนที่โดยการไต่สี่ขาตามผนังหรือต้นไม้ กระโดดได้ในระยะสั้น ๆ วิ่งได้เร็ว สลัดหางง่ายและงอกขึ้นใหม่ได้ ปรับสีตัวให้กลมกลืนกับสภาพแวดล้อมได้ ในประเทศไทยมีหลายชนิด เช่น จิ้งจกบ้านหรือจิ้งจกบ้านหางแบน [ Cosymbotus platyurus (Schneider)] ตีนเกาะติดผนังได้, จิ้งจกดินลายหินอ่อน [ Cyrtodactylus peguensis (Kuhl)] ตีนเกาะติดผนังไม่ได้, จิ้งจกบิน [ Platyurus craspedotus (Mocguard)] สามารถร่อนตัวไปในอากาศได้, พายัพเรียก จั๊กกิ้ม


มะเดื่อ

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง mak ndwq (หมากดื่อ)

/ma˦˥.dɯa̯˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นหลายชนิดในสกุล Ficus วงศ์ Moraceae เช่น มะเดื่อปล้อง (F. hispida L.f.) ใบสากคาย, มะเดื่ออุทุมพรหรือมะเดื่อชุมพร (F. racemosa L.) ใบเกลี้ยง ผลกินได้, มะเดื่อกวางหรือลิ้นกระบือ (F. callosa Willd.) ใบแข็งหนา


แอปเปิ้ล

แอ็๊บ-เปิ็้น

/ʔɛp̚˦˥.pɤn˥˩/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ แอปเปิล


สำรวล

แผลงมาจากสรวล; จากเขมร សំរួល (สํรัวล), แผลงมาจากស្រួល (สฺรัวล, “ง่าย, หัวเราะ”); จากจามตะวันตก srual (“to amuse; to diverse”). แผลงเป็นเขมร សំរួល (สํรัวล)


เสน

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากพม่า စိန် (จิน์, “สารหนู; ตะกั่ว”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເສນ (เสน)

/seːn˩˩˦/^((สัมผัส))


เสน

/seːn˩˩˦/^((สัมผัส))

สีส้มสดอย่างตะกั่วแดง


แนะ

/nɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

ชี้แนวทางหรือวิธีการให้รู้โดยตรงหรือโดยอ้อม

แนะให้ไปหาหมอ

แนะให้รู้เป็นนัย ๆ


สำแลง

แผลงมาจาก แสลง

/sam˩˩˦.lɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ไม่ถูกกับโรค, แสลง

สำแลงโรค


การขี้ตู่

การ + ขี้ตู่

คำอาการนามของ ขี้ตู่


ไปยาล

ยืมมาจากบาลี เปยฺยาล

เครื่องหมายละคำ รูปดังนี้ ฯ เรียกว่า ไปยาลน้อย และรูปดังนี้ ฯลฯ หรือ ฯเปฯ เรียกว่า ไปยาลใหญ่


เปยยาล

ยืมมาจากบาลี เปยฺยาล


ไปยาลน้อย

ไปยาล + น้อย

เครื่องหมายละคำ รูปดังนี้ ฯ สำหรับละคำที่ประกอบคำหน้า


เปยยาลน้อย

เปยยาล + น้อย

เปย-ยาน-น้อย


เปยยาลใหญ่

เปยยาล + ใหญ่

เปย-ยาน-ไหฺย่


ไปยาลใหญ่

ไปยาล + ใหญ่

ไป-ยาน-ไหฺย่

เครื่องหมายละคำ รูปดังนี้ ฯลฯ หรือ ฯเปฯ สำหรับละข้อความข้างท้ายหรือในระหว่าง


ฯเปฯ

เครื่องหมายวรรคตอน

ไปยาลใหญ่, เปยยาลใหญ่


วัชราสน์

ยืมมาจากสันสกฤต वज्रासन (วชฺราสน); เทียบเท่า วัชร + อาสน์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/wat̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥.raːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ท่านั่งขัดสมาธิเพชร คือนั่งคู้ขาขัดกัน โดยให้ฝ่าเท้าทั้งสองหงายอยู่บนตัก


พุทโธ่

ยืมมาจากบาลี พุทฺโธ

/pʰut̚˦˥.tʰoː˥˩/^((สัมผัส))

คำที่เปล่งออกมาด้วยความสงสารหรือรำคาญใจเป็นต้น


โธ่

ตัดมาจาก พุทโธ่, จากบาลี พุทฺโธ

/tʰoː˥˩/^((สัมผัส))


ปั๊ดโธ่

แผลงมาจาก พุทโธ่, จากบาลี พุทฺโธ

/pat̚˦˥.tʰoː˥˩/^((สัมผัส))


ปัดโธ่

แผลงมาจาก พุทโธ่, จากบาลี พุทฺโธ

/pat̚˨˩.tʰoː˥˩/^((สัมผัส))


ม้าง

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ม้าง, ลาว ມ້າງ (ม้าง), คำเมือง ᨾ᩶ᩣ᩠ᨦ (ม้าง), เขิน ᨾ᩶ᩣ᩠ᨦ (ม้าง), ไทลื้อ ᦙᦱᧂᧉ (ม้าง)

/maːŋ˦˥/^((สัมผัส))

มล้าง, ทำลาย, รื้อ, ล้าง


คุปต์

ยืมมาจากสันสกฤต गुप्त (คุปฺต)

/kʰup̚˦˥/^((สัมผัส))

คุ้มครอง, ดูแล, รักษา, ปกป้อง, ปกครอง


ลูกเรือ

ᩃᩪᨠᩁᩮᩬᩥᩋ

คนประจำอยู่ในเรือที่ไม่ได้อยู่ในชั้นหัวหน้า

/luːk̚˥˩.rɯa̯˧/^((สัมผัส))

กะลาสี, คนประจำอยู่ในเรือโดยสารหรือเรือประมงเป็นต้นยกเว้นชั้นหัวหน้าเช่นกัปตันหรือนายท้าย


เรือโดยสาร

เรือ + โดยสาร

เรือ-โดย-สาน

เรือที่บรรทุกคนโดยสารเกิน 12 คน


โดยสาร

ยืมมาจากเขมร [Term?]

อาศัยไปด้วย, เดินทางไปโดยยานพาหนะโดยเสียค่าเดินทาง

ผมขอโดยสารเพื่อนไป

โดยสารรถเมล์


โดยสาร

ยืมมาจากเขมร [Term?]

ซึ่งเดินทางไปโดยยานพาหนะโดยเสียค่าเดินทาง

รถไฟโดยสาร

ตู้โดยสาร


เรือประมง

เรือ + ประมง

เรือ-ปฺระ-มง

เรือกลไฟขนาดใหญ่ที่ใช้จับปลาในทะเลลึก มักมีเครื่องอุปกรณ์ที่ทันสมัยใช้จับปลา แช่ปลา และทำปลาด้วยกรรมวิธีต่าง ๆ อยู่ในทะเลได้หลาย ๆ สัปดาห์


ขัตติยะ

ยืมมาจากบาลี ขตฺติย

กษัตริย์, พระเจ้าแผ่นดิน


สรุป

ยืมมาจากเขมร សរុប (สรุบ) หรือ សរូប (สรูบ), จากบาลี สรูป, ความหมายและความออกเสียงเหมือนกัน သရုပ် (สรุป์)

ประเด็นย่อ ๆ ของเรื่อง

กล่าวโดยสรุป


สรุป

สรูป
สรวป
การสรุป (abstract-noun)

ย่อเอาเฉพาะใจความสำคัญของเรื่องเป็นประเด็น ๆ ไป

สรุปข่าว

สรุปสถานการณ์


การสรุป

กาน-สะ-หฺรุบ

คำอาการนามของ สรุป


ทวง

การแบ่งพยางค์ ทวง
 การแผลงเป็น
อักษรโรมัน ไพบูลย์พับบลิชชิง tuuang
 ราชบัณฑิตยสภา thuang
 (มาตรฐาน) สัทอักษรสากล^((คำอธิบาย)) /tʰua̯ŋ˧/^((สัมผัส))

เรียกเอาสิ่งที่เป็นของตนหรือที่ติดค้างกลับคืน

ทวงหนี้

ทวงเงิน

ทวงค่าเช่า

เรียกร้องเอาสิ่งที่จะพึงมีพึงได้

ทวงสิทธิ

ทวงบุญทวงคุณ


การทวง

คำอาการนามของ ทวง


การขู่

คำอาการนามของ ขู่


อึดอัด

/ʔɯt̚˨˩.ʔat̚˨˩/^((สัมผัส))

คับอกคับใจ, ไม่คล่อง, ไม่ปลอดโปร่ง


คับอกคับใจ

คับ + อก + คับ + ใจ

คับ-อก-คับ-ไจ

/kʰap̚˦˥.ʔok̚˨˩.kʰap̚˦˥.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

อึดอัดใจ, รู้สึกอัดอั้นตันใจ, รู้สึกคับแค้นอยู่ในอกในใจ


อัดอั้นตันใจ

อัด + อั้น + ตัน + ใจ

การอัดอั้นตันใจ (abstract-noun)

อัด-อั้น-ตัน-ไจ

เก็บอัดความรู้สึกแน่นอยู่ในใจ เพราะไม่สามารถพูดหรือกระทำตามต้องการได้เนื่องจากอยู่ในภาวะจำทน


อั้น

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອັ້ນ (อั้น), คำเมือง ᩋᩢ᩠᩶ᨶ (อั้น), เขิน ᩋᩢ᩠᩶ᨶ (อั้น), ไทลื้อ ᦀᧃᧉ (อั้น), ไทใหญ่ ဢၼ်ႈ (อั้น)

/ʔan˥˩/^((สัมผัส))

ยั้ง, กลั้น, อัดไว้

พูดไม่อั้น

อั้นปัสสาวะ

อั้นลมหายใจ

อั้นไว้ในใจ

จ่ายไม่อั้น

กำหนดจำนวนสูงสุด

อั้น ๕ บาท

แทงไม่อั้น

อั้นทางน้ำไว้ไม่ให้ไหล


อั้น

คำกริยาวิเศษณ์

/ʔan˥˩/^((สัมผัส))

อาการที่นิ่งอึ้ง พูดไม่ออก


อึ้ง

คำกริยาวิเศษณ์

/ʔɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

นิ่งอั้นอยู่


คับแค้น

/kʰap̚˦˥.kʰɛːn˦˥/^((สัมผัส))

ลำบาก, ยากไร้, ฝืดเคือง, ลำบากเพราะถูกบีบคั้นทางใจหรือความเป็นอยู่


ยากไร้

ยากจน, ขาดแคลนไปทุกสิ่งทุกอย่าง

คนยากไร้


ทุกสิ่งทุกอย่าง

ทุก + สิ่ง + ทุก + อย่าง

ความทุกสิ่งทุกอย่าง (noun-from-adj)

ทุก-สิ่ง-ทุก-หฺย่าง

/tʰuk̚˦˥.siŋ˨˩.tʰuk̚˦˥.jaːŋ˨˩/^((สัมผัส))


บทกลอน

คำประพันธ์ที่เป็นบทร้อยกรอง


ความอึ้ง

/kʰwaːm˧.ʔɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ อึ้ง


การอั้น

คำอาการนามของ อั้น


กานท

เทียบสันสกฤต काण्ड (กาณฺฑ, “บท ส่วน หรือตอนของหนังสือ”)

สารสยามภาคพร้อง กลกานท นี้ฤๅ


รวมมิตร

ขนมหวานหลายชนิดใส่รวมกัน อาทิ ซ่าหริ่ม ลอดช่อง บัวลอย ทับทิมกรอบ ครองแครง เฉาก๊วย และเครื่องอื่น ๆ เช่น วุ้น ขนุน ถั่วแดงหลวง ลูกชิด ข้าวโพด เป็นต้น ราดน้ำเชื่อมหรือน้ำกะทิ

สิ่งอื่นที่มีส่วนประกอบหลายสิ่งหลายอย่างคละเคล้าปะปนกันอยู่

ยำรวมมิตร

ข้าวต้มรวมมิตรทะเล

รวมมิตรงานวิจัยเพื่อสังคม

รวมมิตรสมาร์ตโฟนดาวเด่น


น้ำเชื่อม

น้ำ + เชื่อม

/nam˦˥.t͡ɕʰɯa̯m˥˩/^((สัมผัส))

น้ำตาลทรายผสมน้ำตั้งไฟจนละลาย ใช้ใส่ขนม เช่นวุ้นน้ำเชื่อม ใช้ทำทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง หรือใช้ผสมกับแป้งทำขนมชั้นหรือขนมน้ำดอกไม้เป็นต้น


การแดกดัน

การ + แดกดัน

คำอาการนามของ แดกดัน


ความแดกดัน

ความ + แดกดัน

คฺวาม-แดก-ดัน

คำอาการนามของ แดกดัน


บุคลากร

บุคคล + อากร; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ personnel

บุก-คะ-ลา-กอน

ตำแหน่งเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคล เช่น ในการบรรจุแต่งตั้ง เลื่อนขั้น เลื่อนเงินเดือน เป็นต้น

ผู้ปฏิบัติงานตามหน้าที่ของแต่ละหน่วยงาน


พิธีกร

/pʰi˦˥.tʰiː˧.kɔːn˧/^((สัมผัส))

ผู้ดำเนินการในพิธี, ผู้ดำเนินรายการ

พิธีกรในงานมงคลสมรส

พิธีกรในการสัมมนา


เจื่อน

/t͡ɕɯa̯n˨˩/^((สัมผัส))

เข้าหน้าไม่สนิทเพราะห่างเหินไปนาน

หมู่นี้เขาเจื่อนไป

วางหน้าไม่สนิทเพราะกระดากอายเนื่องจากถูกจับผิดได้เป็นต้น

หน้าเขาเจื่อนไป


ห่างเหิน

/haːŋ˨˩.hɤːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่สนิทสนมดังเก่า, ไม่ค่อยได้ไปมาหาสู่หรือติดต่อกันเหมือนเดิม, จืดจาง

ทำตัวห่างเหิน


หล่อน

/lɔn˨˩/^((สัมผัส))

สรรพนามบุรุษที่ 2 หรือ 3 ใช้แทนผู้หญิงที่เราพูดด้วย ใช้โดยผู้ใหญ่เพื่อเรียกผู้น้อยหรือใช้ระหว่างเพื่อนสนิทผู้หญิง

สรรพนามบุรุษที่ 2 และ 3 ใช้เรียกทั้งชายและหญิง


เปีย

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸ᩠ᨿᩮ (เปย), ลาว ເປຍ (เปย), เขิน ᨸᩮ (เป), ไทลื้อ ᦵᦔ (เป), ไทใหญ่ ပေ (เป)

ผมที่ไว้ยาวบริเวณท้ายทอย, ผมที่ถักห้อยยาวลงมา

เรียกลายที่ถักตอก 3 ขาไขว้กัน ว่า ลายเปีย หรือ ลายผมเปีย

พวงมาลัยที่มีอุบะห้อยลงมาเหมือนผมเปีย