โทรศัพท์

พูดติดต่อกันทางโทรศัพท์


ผู้หญิง

여자

มนุษย์เพศหญิง

女性

มนุษย์เพศหญิง

kadın

มนุษย์เพศหญิง

ꪠꪴ꫁ꪑꪲꪉ

มนุษย์เพศหญิง

kvinne

มนุษย์เพศหญิง

kobieta

มนุษย์เพศหญิง

nainen

มนุษย์เพศหญิง

женщина

มนุษย์เพศหญิง

ຜູ້ຍິງ

มนุษย์เพศหญิง

ແມ່ຍິງ

มนุษย์เพศหญิง

moteris

มนุษย์เพศหญิง

woman

มนุษย์เพศหญิง

กระลาพิม

อรรถาภิธาน:หญิง

กระลาศรี

อรรถาภิธาน:หญิง

กระษัตรี

อรรถาภิธาน:หญิง

กันย์

อรรถาภิธาน:หญิง

กันยา

อรรถาภิธาน:หญิง

กัลยาณี

อรรถาภิธาน:หญิง

กานดา

อรรถาภิธาน:หญิง

กามินี

อรรถาภิธาน:หญิง

คนงาม

อรรถาภิธาน:หญิง

จอมขวัญ

อรรถาภิธาน:หญิง

จอมใจ

อรรถาภิธาน:หญิง

ฉัยยา

อรรถาภิธาน:หญิง

ฉายา

อรรถาภิธาน:หญิง

โฉมงาม

อรรถาภิธาน:หญิง

โฉมเฉลา

อรรถาภิธาน:หญิง

โฉมตรู

อรรถาภิธาน:หญิง

โฉมยง

อรรถาภิธาน:หญิง

ไฉยา

อรรถาภิธาน:หญิง

ชายา

อรรถาภิธาน:หญิง

ชารี

อรรถาภิธาน:หญิง

ญ.

อรรถาภิธาน:หญิง

ดวงใจ

อรรถาภิธาน:หญิง

ดวงตา

อรรถาภิธาน:หญิง

ดวงสมร

อรรถาภิธาน:หญิง

ถี

อรรถาภิธาน:หญิง

ทรามชม

อรรถาภิธาน:หญิง

ทรามเชย

อรรถาภิธาน:หญิง

ทรามวัย

อรรถาภิธาน:หญิง

ทรามสงวน

อรรถาภิธาน:หญิง

ทรามสวาท

อรรถาภิธาน:หญิง

นรี

อรรถาภิธาน:หญิง

นักนิ่น

อรรถาภิธาน:หญิง

นาง

อรรถาภิธาน:หญิง

นารี

อรรถาภิธาน:หญิง

นาเรศ

อรรถาภิธาน:หญิง

นิรมล

อรรถาภิธาน:หญิง

ผู้หญิง

อรรถาภิธาน:หญิง

ผู้หญิงริงเรือ

อรรถาภิธาน:หญิง

ผู้หญิงยิงเรือ

อรรถาภิธาน:หญิง

พธู

อรรถาภิธาน:หญิง

พนิด

อรรถาภิธาน:หญิง

พนิดา

อรรถาภิธาน:หญิง

พุ่มพวง

อรรถาภิธาน:หญิง

เพศแม่

อรรถาภิธาน:หญิง

เพศหญิง

อรรถาภิธาน:หญิง

ภีรุ

อรรถาภิธาน:หญิง

ภีรุก

อรรถาภิธาน:หญิง

มาณวิกา

อรรถาภิธาน:หญิง

มาดาม

อรรถาภิธาน:หญิง

มาตุคาม

อรรถาภิธาน:หญิง

แม่

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพดี

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพยง

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพเยาว์

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพเรศ

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพา

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพาน

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพาพาล

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพาพิน

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพิน

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุวดี

อรรถาภิธาน:หญิง

เยาวพา

อรรถาภิธาน:หญิง

เยาวมาลย์

อรรถาภิธาน:หญิง

เยาวเรศ

อรรถาภิธาน:หญิง

เยาวลักษณ์

อรรถาภิธาน:หญิง

รมณี

อรรถาภิธาน:หญิง

ลลนา

อรรถาภิธาน:หญิง

ลูกผู้หญิง

อรรถาภิธาน:หญิง

วธู

อรรถาภิธาน:หญิง

วนิดา

อรรถาภิธาน:หญิง

วรดนู

อรรถาภิธาน:หญิง

ศรี

อรรถาภิธาน:หญิง

สตรี

อรรถาภิธาน:หญิง

สตรีเพศ

อรรถาภิธาน:หญิง

สร้อย

อรรถาภิธาน:หญิง

สะคราญ

อรรถาภิธาน:หญิง

สาว

อรรถาภิธาน:หญิง

สาวแส้

อรรถาภิธาน:หญิง

สุภาพสตรี

อรรถาภิธาน:หญิง

แส้

อรรถาภิธาน:หญิง

หญิง

อรรถาภิธาน:หญิง

แหม่ม

อรรถาภิธาน:หญิง

อนงค

อรรถาภิธาน:หญิง

อนงค์

อรรถาภิธาน:หญิง

อร

อรรถาภิธาน:หญิง

อรทัย

อรรถาภิธาน:หญิง

อรนุช

อรรถาภิธาน:หญิง

อังคณา

อรรถาภิธาน:หญิง

อัมพา

อรรถาภิธาน:หญิง

อิตถี

อรรถาภิธาน:หญิง

อิสตรี

อรรถาภิธาน:หญิง

อิสัตรี

อรรถาภิธาน:หญิง

เอมอร

อรรถาภิธาน:หญิง

/pʰuː˥˩.jiŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

มนุษย์เพศหญิง


งู

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋuːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *ŋwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน งู, ลาว ງູ (งู), คำเมือง ᨦᩪ (งู), เขิน ᨦᩪ (งู), ไทลื้อ ᦇᦴ (งู), ไทดำ ꪉꪴ (งุ), ไทขาว ꪉꪴ, ไทใหญ่ ငူး (งู๊), ไทใต้คง ᥒᥧᥰ (งู๊), อาหม 𑜂𑜥 (งู), ปู้อี ngeaz, จ้วงแบบจั่วเจียง nguz，จ้วง ngwz, จ้วงแบบหนง nguz, แสก งั๊ว

φίδι

สัตว์เลื้อยคลาน

뱀

สัตว์เลื้อยคลาน

nathair

แกลิกแบบสกอตแลนด์

สัตว์เลื้อยคลาน

ពស់

สัตว์เลื้อยคลาน

ᨦᩪ

สัตว์เลื้อยคลาน

გველი

สัตว์เลื้อยคลาน

蛇

สัตว์เลื้อยคลาน

蛇

สัตว์เลื้อยคลาน

chôa

สัตว์เลื้อยคลาน

siâ

สัตว์เลื้อยคลาน

蛇

สัตว์เลื้อยคลาน

slang

สัตว์เลื้อยคลาน

slange

สัตว์เลื้อยคลาน

𗀋

สัตว์เลื้อยคลาน

ahas

สัตว์เลื้อยคลาน

yılan

สัตว์เลื้อยคลาน

ýylan

สัตว์เลื้อยคลาน

སྦྲུལ

สัตว์เลื้อยคลาน

ꪉꪴ

สัตว์เลื้อยคลาน

ငူး

สัตว์เลื้อยคลาน

slange

สัตว์เลื้อยคลาน

slange

สัตว์เลื้อยคลาน

ਸੱਪ

สัตว์เลื้อยคลาน

مار

สัตว์เลื้อยคลาน

wąż

สัตว์เลื้อยคลาน

serpent

สัตว์เลื้อยคลาน

မြွေ

สัตว์เลื้อยคลาน

slange

ฟรีเชียตะวันตก

สัตว์เลื้อยคลาน

käärme

สัตว์เลื้อยคลาน

ular

สัตว์เลื้อยคลาน

ᠮᡝᡳᡥᡝ

สัตว์เลื้อยคลาน

Schlange

สัตว์เลื้อยคลาน

змея́

สัตว์เลื้อยคลาน

háf

สัตว์เลื้อยคลาน

Schlaang

ลักเซมเบิร์ก

สัตว์เลื้อยคลาน

čūska

สัตว์เลื้อยคลาน

ງູ

สัตว์เลื้อยคลาน

gyvatė

สัตว์เลื้อยคลาน

neidr

สัตว์เลื้อยคลาน

serpiente

สัตว์เลื้อยคลาน

orm

สัตว์เลื้อยคลาน

snake

สัตว์เลื้อยคลาน

ilan

อาเซอร์ไบจาน

สัตว์เลื้อยคลาน

օձ

สัตว์เลื้อยคลาน

ثُعْبَان

สัตว์เลื้อยคลาน

حَنَش

สัตว์เลื้อยคลาน

حَيَّة

สัตว์เลื้อยคลาน

أَفْعًى

สัตว์เลื้อยคลาน

ilon

สัตว์เลื้อยคลาน

يىلان

สัตว์เลื้อยคลาน

madu

สัตว์เลื้อยคลาน

slang

สัตว์เลื้อยคลาน

snákur

สัตว์เลื้อยคลาน

nathair

สัตว์เลื้อยคลาน

kígyó

สัตว์เลื้อยคลาน

साँप

สัตว์เลื้อยคลาน

โฆรวิส

อรรถาภิธาน:งู

งู

อรรถาภิธาน:งู

เงี้ยว

อรรถาภิธาน:งู

เงือก

อรรถาภิธาน:งู

ทีฆชาติ

อรรถาภิธาน:งู

เทียรฆชาติ

อรรถาภิธาน:งู

นาค

อรรถาภิธาน:งู

นาคราช

อรรถาภิธาน:งู

นาคา

อรรถาภิธาน:งู

นาคินทร์

อรรถาภิธาน:งู

นาคี

อรรถาภิธาน:งู

นาเคนทร์

อรรถาภิธาน:งู

นาเคศ

อรรถาภิธาน:งู

นาเคศวร

อรรถาภิธาน:งู

ผณิ

อรรถาภิธาน:งู

ผณิน

อรรถาภิธาน:งู

ผณินทร

อรรถาภิธาน:งู

ผณิศวร

อรรถาภิธาน:งู

พาฬ

อรรถาภิธาน:งู

ภุชคะ

อรรถาภิธาน:งู

ภุชงค์

อรรถาภิธาน:งู

ภุชงคมะ

อรรถาภิธาน:งู

โภคิน

อรรถาภิธาน:งู

โภคี

อรรถาภิธาน:งู

มะเส็ง

อรรถาภิธาน:งู

วิษธร

อรรถาภิธาน:งู

สรีสฤบ

อรรถาภิธาน:งู

สัปปะ

อรรถาภิธาน:งู

อหิ

อรรถาภิธาน:งู

อสรพิษ

อรรถาภิธาน:งู

อาศิรพิษ

อรรถาภิธาน:งู

อาศิรวิษ

อรรถาภิธาน:งู

อาศีรพิษ

อรรถาภิธาน:งู

อาศีรวิษ

อรรถาภิธาน:งู

อุรคะ

อรรถาภิธาน:งู

/ŋuː˧/^((สัมผัส))

สัตว์เลื้อยคลานชนิดหนึ่ง ไม่มีขา ไม่มีเปลือกตา มีเกล็ดปกคลุมผิวหนังทั่วทั้งลำตัว ลักษณะความยาวจะขึ้นอยู่กับแต่ละชนิด

อวัยวะเพศชาย


เผือ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pʰɯa， จ้วงแบบจั่วเจียง pwe（เผือ-กู เรา ฉัน）

/pʰɯa̯˩˩˦/^((สัมผัส))

พวกเรา (สองคน ไม่รวมบุคคลที่ ๒)


เขือ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຂືອ (เขือ), ไทใหญ่ ၶိူဝ် (เขิว), จ้วงแบบจั่วเจียง hwe (เหือ, “พวกคุณ, เธอ, ท่าน [คำสุภาพ]”)

/kʰɯa̯˩˩˦/^((สัมผัส))

พวกมึง (สองคน)


ยันตรกรรม

วิชาเครื่องกล


ทหาร

อาจมาจาก ท + หาญ, หรือจากอาหม 𑜑𑜃𑜫 (หน์, “นักรบ”)

/tʰa˦˥.haːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ผู้มีหน้าที่ในเรื่องรบ, นักรบ


ตำรวจ

ยืมมาจากเขมรเก่า តម្រ្វច៑ (ตมฺรฺวจฺ), តម្រ្វាច៑ (ตมฺรฺวาจฺ), តំរ្វច៑ (ตํรฺวจฺ), តំរ្វាច៑ (ตํรฺวาจฺ), តំម្រ្វច៑ (ตํมฺรฺวจฺ), តំម្រ្វាច៑ (ตํมฺรฺวาจฺ), แผลงมาจาก ត្រ្វច៑ (ตฺรฺวจฺ), ត្រ្វាច៑ (ตฺรฺวาจฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร តម្រួត (ตมฺรัวต), ลาว ຕຳຫຼວດ (ตำหลวด)

ຕຳຫຼວດ

เจ้าหน้าที่ของรัฐ

ໂປລິດ

เจ้าหน้าที่ของรัฐ

police

เจ้าหน้าที่ของรัฐ

เจ้าหน้าที่ของรัฐ ซึ่งมีหน้าที่ตรวจตรารักษาความสงบ จับกุม และปราบปรามผู้กระทำผิดกฎหมาย


สุนัขตำรวจ

สุนัข + ตำรวจ

สุ-นัก-ตำ-หฺรวด

สุนัขที่ฝึกไว้สำหรับค้นหาของผิดกฎหมายหรือตัวคนร้ายเป็นต้น


ขี้เลื่อย

ขี้ + เลื่อย

/kʰiː˥˩.lɯa̯j˥˩/^((สัมผัส))

เศษไม้ที่เหลือจากการไสไม้


ขี้เลื่อย

ขี้ + เลื่อย

/kʰiː˥˩.lɯa̯j˥˩/^((สัมผัส))


นางสาว

/naːŋ˧.saːw˩˩˦/^((สัมผัส))

คำนำหน้าชื่อหญิงที่มีอายุตั้งแต่ 15 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป และยังไม่ได้จดทะเบียนสมรส แต่หญิงซึ่งจดทะเบียนสมรสแล้วหรือหญิงซึ่งเป็นหม้าย ก็มีสิทธิใช้คำนำหน้าชื่อว่า นางสาว ได้, ย่อว่า น.ส.

ใช้เรียกหญิงที่มีอายุตั้งแต่ 15 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป และยังไม่ได้จดทะเบียนสมรส


เด็กหญิง

/dek̚˨˩.jiŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เด็กที่เป็นเพศหญิง

คำนำหน้าชื่อเด็กผู้หญิงที่มีอายุไม่ถึง 15 ปีบริบูรณ์ และยังไม่แต่งงาน, ย่อว่า ด.ญ.


เด็กชาย

/dek̚˨˩.t͡ɕʰaːj˧/^((สัมผัส))

เด็กที่เป็นเพศชาย

คำนำหน้าชื่อเด็กผู้ชายที่มีอายุไม่ถึง 15 ปีบริบูรณ์, ย่อว่า ด.ช.


นาง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *naːŋᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *naːŋᴬ, จากจีนเก่า娘 (OC *naŋ, “หญิงสาว”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน นาง, ลาว ນາງ (นาง), คำเมือง ᨶᩣ᩠ᨦ (นาง), ไทลื้อ ᦓᦱᧂ (นาง), ไทดำ ꪙꪱꪉ (นาง), ไทใหญ่ ၼၢင်း (น๊าง), ไทใต้คง ᥘᥣᥒᥰ (ล๊าง) หรือ ᥢᥣᥒᥰ (น๊าง), อ่ายตน ꩫင် (นง์), อาหม 𑜃𑜂𑜫 (นง์); ร่วมเชื้อสายผ่านภาษาจีนเก่า: เขมรเก่า នាង (นาง), nâ, nõ, เขมร នាង (นาง), เวียดนาม nàng (หนั่ง), พม่า နန်း (นน์:)

/naːŋ˧/^((สัมผัส))

ผู้หญิง, คำประกอบเพื่อแสดงว่าเป็นเพศหญิง

นางฟ้า

นางบำเรอ

นางละคร

นางพระกำนัล

คำนำหน้าชื่อหญิงซึ่งจดทะเบียนสมรส แต่หญิงซึ่งจดทะเบียนสมรสแล้วจะใช้คำนำหน้าชื่อว่า นางสาว ต่อไปก็ได้

คำนำหน้าชื่อภรรยาที่เรียกตามราชทินนามของสามีที่มีบรรดาศักดิ์ต่ำกว่าพระยาลงมา

นางมหาเทพกษัตรสมุห

คำเรียกหรือคำนำหน้าชื่อหญิงที่มีพฤติกรรมไม่ดีหรือน่ารังเกียจเป็นต้น (หรือใช้คำว่า นัง)

นางแพศยา

คำเรียกสัตว์ตัวเมียโดยสุภาพ

นางช้าง

นางม้า

ใช้แทนคำว่า อี ที่เป็นพยางค์ต้นของบางคำเพื่อความสุภาพ

หอยนางรม (หอยอีรม)

นกนางแอ่น (นกอีแอ่น)

ตุ่มนางเลิ้ง (ตุ่มอีเลิ้ง, ตุ่มอีเฬิง)


นาง

คำวิสามานยนาม

/naːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อหนึ่งของดาวฤกษ์เรวดี มี 16 ดวง เห็นเป็นรูปผู้หญิงท้อง, ดาวปลาตะเพียน ก็เรียก


นาง

/naːŋ˧/^((สัมผัส))

ใช้กับผู้หญิง


นาง

/naːŋ˧/^((สัมผัส))

คำแทนผู้หญิง

ฤๅษีไปป่า นางก็ร้อยพวงมาลัย นางร้อยแล้วเอย นางแก้วก็พิษฐานไป

คำใช้แทนคนทุกเพศทุกวัย บางทีก็ใช้แทนสัตว์ด้วย


นาง

/naːŋ˧/^((สัมผัส))

คำนำหน้าชื่อเพลงไทยบางพวก

นางครวญ

นางนาค

นางนก


นาง

/naːŋ˧/^((สัมผัส))


ไวพจน์

ยืมมาจากบาลี เววจน; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ synonym (เฉพาะความหมาย 1)

คำพ้องความของ คำพ้องความ

คำที่ออกเสียงเหมือนกันแต่เขียนต่างกันและมีความหมายต่างกัน เช่น ใส-ไส-ไสย กาน-กาล-การ-การณ์


เสีย

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เสีย, ลาว ເສຍ (เสย), คำเมือง ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), เขิน ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), ไทลื้อ ᦵᦉ (เส), ไทดำ ꪎꪸ (สย̂), ไทใหญ่ သေ (เส), ไทใต้คง ᥔᥥᥴ (เส๋), พ่าเก ꩬေ (เส), อาหม 𑜏𑜦𑜧 (เส)

/sia̯˩˩˦/^((สัมผัส))

เสื่อมลงไป, ทำให้เลวลงไป

ผลของการทำชั่วอาจทำให้เสียเกียรติทั้งตนเองและครอบครัว

อย่าทำให้บริษัทของเราเสียชื่อก็แล้วกัน

ทำตัวอย่างนี้เสียศักดิ์ศรีลูกผู้ชายหมด

สูญไป, หมดไป, สิ้นไป

อุบัติเหตุในครั้งนั้นทำให้เขาเสียแขน'ไปข้างหนึ่ง แต่ยังโชคดีที่ไม่ถึงกับเสียชีวิต

การพนันอาจทำให้เสียทรัพย์ไปอย่างรวดเร็ว

ถนนในหมู่บ้านเสียนานแล้ว ทางการยังไม่มาซ่อมแซมเลย

น้ำท่วมครั้งนี้ทำเอาเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านเสียหมดทุกอย่าง

เมื่อตะกี้เจอรถเสียกลางทาง ก็เลยต้องลงไปช่วย

ยับเยิน, ย่อยยับ

ปีนี้ฝนแล้งจัดเรือกสวนไร่นาเสียหมด

แกงหม้อนี้เสียหมดทั้งหม้อ

ผลไม้เข่งนี้เสียแล้ว

ราขึ้น ขนมปังจึงเสียหมดทั้งแถว

เธอดัดผมบ่อยเกินไป ทำให้ผมเสีย

จ่ายเงิน, ชำระเงิน

การเสียภาษีเป็นหน้าที่ของท่าน

พี่สาวออกไปเสียค่าโทรศัพท์ที่องค์การฯ

หมดทรัพย์สินไปเพราะการพนัน

ตาย (ใช้แก่คนทั่วไป)

เขาเสียไปหลายปีแล้ว

ที่ขวากหนามอย่าเสียเกือก

เสียไฟเป่าหิ่งห้อย


เสีย

/sia̯˩˩˦/^((สัมผัส))

เด็กอะไรนิสัยเสียมาก

น้ำในคลองหลังบ้านเป็นน้ำเสีย อย่าให้เด็ก ๆ ลงไปเล่นกันล่ะ

การมองดวงอาทิตย์โดยตรงเป็นเวลานาน อาจทำให้ตาเสียได้

อย่ากินแกงเสีย จะปวดท้อง


เสีย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເສຍ (เสย), ไทลื้อ ᦵᦉ (เส), ไทใหญ่ သေ (เส)

/sia̯˩˩˦/^((สัมผัส))

เน้นความหมายหรือให้เสร็จไป (ประกอบท้ายกริยาหรือวิเศษณ์)

กินเสีย

มัวไปช้าเสีย


มุกัลลัฟ

ยืมมาจากอาหรับ مُكَلَّف (มุกัลลัฟ, “ได้รับมอบหมาย”)

ผู้ที่มีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามกฏบัญญัติของศาสนาอิสลาม มีคุณสมบัติดังต่อไปนี้ (1) บาลิฆ, (2) อากิล และ (3) กอดิร ตลอดจนไม่อยู่ในสภาพที่ยกเว้น


ทำนบ

แผลงมาจากทบ. จากเขมร ទំនប់ (ทํนบ̍, “ที่กั้น, ทำนบ”), แผลงมาจากទប់ (ทบ̍), ยืมจากไทย ทบ (จากไทย ทบ)

สิ่งก่อสร้างที่ปิดกั้นลำน้ำไม่ให้น้ำไหลผ่าน

ที่กั้นน้ำเพื่อการชลประทาน


พนัง

ทำนบกั้นน้ำอย่างใหญ่

เครื่องกั้น, เครื่องกำบัง

พนังม้า

แผ่นหนังสำหรับปิดข้างม้าทั้ง 2 ข้าง

พนังที่นอน

แผ่นผ้าที่เย็บปิดกั้นรอบข้างที่นอนหรือกั้นภายในที่นอนให้เป็นช่อง ๆ เพื่อยัดนุ่นเป็นลูก ๆ

พนังหมอน

แผ่นผ้าที่เย็บปิดกั้นรอบหมอน


คัน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡalᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄັນ (คัน), ไทใต้คง ᥐᥢᥰ (กั๊น), จ้วงแบบจั่วเจียง kaenz

สิ่งที่มีลักษณะยาวทำด้วยไม้เป็นต้น สำหรับถือหรือปัก

คันเบ็ด

คันไถ

คันธง


คัน

เรียกรถหรือของที่มีด้ามถือบางอย่าง

รถ 3 คัน

ช้อน 4 คัน

เบ็ด 5 คัน


คัน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣalᴬ (“แนวดินกั้นน้ำ”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄັນ (คัน), ไทลื้อ ᦅᧃ (คัน), ไทใหญ่ ၵၼ်း (กั๊น)，จ้วงแบบจั่วเจียง kaenz/kenz/haenz

แนวดินหรือแนวทรายเป็นต้นที่พูนสูงขึ้นเป็นแนวยาว

คันทราย

แนวดินที่พูนขึ้นมาสำหรับกั้นน้ำ

คันนา

คันดิน


คัน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣalᴬ (“อาการอยากเกา”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน คัน, ลาว ຄັນ (คัน), คำเมือง ᨤᩢ᩠ᨶ (ฅัน), เขิน ᨤᩢ᩠ᨶ (ฅัน), ไทลื้อ ᦆᧃ (ฅัน), ไทใหญ่ ၶၼ်း (ขั๊น, “เต็มไปด้วยกามตัณหา”), ไทใต้คง ᥑᥢᥰ (ฃั๊น, “อยู่ในช่วงมีเพศสัมพันธ์”), จ้วง haenz

การคัน (abstract-noun)
ความคัน (abstract-noun)

อาการที่รู้สึกให้อยากเกา

อาการที่มือหรือปากอยู่ไม่สุข คือ อยากทำหรือพูดในสิ่งที่ไม่ควร เรียกว่า มือคัน ปากคัน

อาการที่ให้รู้สึกอยากด่าอยากตีเป็นต้น เรียกว่า คันปาก คันมือ คันเท้า


คัน

ชื่อไม้ต้นขนาดกลางชนิด Amesiodendron chinense (Merr.) Hu ในวงศ์ Sapindaceae ขึ้นตามชายน้ำ สูงประมาณ 10 เมตร


เขื่อน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຂື່ອນ (เขื่อน), คำเมือง ᨡᩮᩬᩥ᩵ᩁ (เขอิ่ร), เขิน ᨡᩮᩨ᩠᩵ᨶ (เขื่น), ไทลื้อ ᦵᦃᦲᧃᧈ (เฃี่น, “ประตูรั้ว”), ไทใหญ่ ၵိူၼ်ႇ (เกิ่น)

/kʰɯa̯n˨˩/^((สัมผัส))

เครื่องป้องกันไม่ให้ดินริมน้ำพัง

สิ่งที่สร้างขึ้นขวางกั้นลำน้ำ เพื่อกักเก็บน้ำไว้ใช้ประโยชน์ในทางชลประทานเป็นต้น

เขื่อนเจ้าพระยา

สิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น เช่น กำแพงดินหรืออิฐที่ล้อมรอบต้นโพ

ปิดประตูเมืองลง เขื่อนขว้าง

คันดินกันตลิ่งพัง


ฝาย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hwaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨺᩣ᩠ᨿ (ฝาย), ลาว ຝາຍ (ฝาย), ไทลื้อ ᦚᦻ (ฝาย), ไทใหญ่ ၽၢႆ (ผาย) หรือ ၾၢႆ (ฝาย)， จ้วงแบบจั่วเจียง pai （ผาย）， จ้วง fai

/faːj˩˩˦/^((สัมผัส))

ที่กั้นน้ำเพื่อการชลประทาน


จม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩫ᩠ᨾ (จ็ม), ลาว ຈົມ (จ็ม), ไทลื้อ ᦈᦳᧄ (จุม), ไทใหญ่ ၸူမ် (จูม), อาหม 𑜋𑜤𑜉𑜫 (ฉุม์), จ้วง caem ，ภาษาจ้วงใต้ joem

หายลงไปหรืออยู่ใต้ผิวพื้น

จมน้ำ

จมดิน

โดยปริยายหมายความว่า เข้าลึก

จมมีด

จมเขี้ยว

หมกตัวหรือฝังตัวอยู่

จมอยู่ในห้องหนังสือ

จมเลือด

ถอนทุนไม่ขึ้น

ทุนจม

สะบักจม


จม

เรียกลวดลายที่ไม่เด่น ว่า ลายจม


จม

คำกริยาวิเศษณ์

วันนี้มีการบ้านจมเลย


บาดาล

ยืมมาจากสันสกฤต पाताल (ปาตาล) หรือบาลี ปาตาล

พื้นที่ใต้ระดับผิวดินลงไป

เรียกน้ำที่สูบจากใต้ดินที่ลึกไม่ต่ำกว่า 10 เมตร ว่า น้ำบาดาล

นาคพิภพ เป็นที่อยู่ของนาค

นรก (เป็นคำที่พราหมณ์ใช้เรียก)


ดาบ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdaːpᴰᴸ³; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨯᩣ᩠ᨷ (ดาบ), เขิน ᨯᩣ᩠ᨷ (ดาบ), ลาว ດາບ (ดาบ), ไทลื้อ ᦡᦱᧇ (ดาบ), ไทดำ ꪒꪱꪚ (ดาบ), ไทใหญ่ လၢပ်ႇ (ล่าป), ไทใต้คง ᥘᥣᥙᥱ (ล่าป), พ่าเก ꩫပ် (นป์), อาหม 𑜃𑜆𑜫 (นป์)

ξίφος

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

σπαθί

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

검(劍)

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

칼

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

claidheamh

แกลิกแบบสกอตแลนด์

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

ដាវ

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

spada

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

ᨯᩣ᩠ᨷ

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

劍

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

剑

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

刀

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

meč

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

zwaard

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

sværd

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

kılıç

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

gylyç

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

དཔའ་དམ

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

ꪒꪱꪚ

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

လႅဝ်း

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

လၢပ်ႇ

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

меч

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

ezpata

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

меч

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

ҡылыс

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

شمشیر

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

espada

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

miecz

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

épée

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

ဓား

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

miekka

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

svørð

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

меч

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

ᠯᠣᡥᠣ

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

שווערד

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

меч

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

Schwert

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

меч

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

zobens

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

ດາບ

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

cleddyf

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

gươm

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

kiếm

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

espada

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

meč

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

meč

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

upanga

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

svärd

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

sword

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

թուր

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

սուր

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

سَيْف

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

spada

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

qilich

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

shamshir

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

قىلىچ

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

شەمشەر

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

mõõk

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

swaard

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

sverð

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

claíomh

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

kard

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

סַיִף

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

חֶרֶב

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน

/daːp̚˨˩/^((สัมผัส))

อาวุธชนิดหนึ่ง มีขนาดยาวและมีคมที่ด้าน


ประตูระบาย

ประตู + ระบาย

ปฺระ-ตู-ระ-บาย

สิ่งที่สร้างขึ้นในคลองส่งน้ำเพื่อควบคุมน้ำในคลองให้มีระดับหรือปริมาณตามที่ต้องการ


ก้นกระดก

ลืมตัวเพราะถูกเยินยอ


กระชังก้นรั่ว

กฺระ-ชัง-ก้น-รั่ว

สุรุ่ยสุร่าย, ไม่รู้จักเก็บหอมรอมริบ, ไม่ประหยัด


กระดูกร้องได้

กระดูก + ร้อง + ได้

กฺระ-ดูก-ร้อง-ด้าย

/kra˨˩.duːk̚˨˩.rɔːŋ˦˥.daːj˥˩/^((สัมผัส))

ผลสะท้อนของฆาตกรรมที่ทำให้จับตัวผู้กระทำผิดมาลงโทษได้ คล้ายกับว่ากระดูกของผู้ตายร้องบอก


กระดูกอ่อน

กระดูก + อ่อน, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ cartilage

กฺระ-ดูก-อ่อน

/kra˨˩.duːk̚˨˩.ʔɔːn˨˩/^((สัมผัส))

เนื้อเยื่อยึดต่อตามโครงกระดูก โดยเฉพาะบริเวณที่กระดูกเสียดสีกัน ประกอบด้วยเมทริกซ์ ลักษณะคล้ายวุ้น พบได้ที่ใบหู ฝากล่องเสียง (ลิ้นปิดกล่องเสียง) และกล่องเสียง เป็นต้น

ทันตแพทยศาสตร์


กระดูกอ่อน

กฺระ-ดูก-อ่อน

/kra˨˩.duːk̚˨˩.ʔɔːn˨˩/^((สัมผัส))

ที่ยังไม่มีความจัดเจนในการต่อสู้

นักมวยคนนี้กระดูกอ่อน ขึ้นชกครั้งแรกก็แพ้เขาแล้ว


กระต่ายแก่แม่ปลาช่อน

หญิงค่อนข้างมีอายุที่มีมารยาและเล่ห์เหลี่ยมมาก และมีกิริยาจัดจ้าน

th-กระต่ายแก่แม่ปลาช่อน-th-noun-lZeFw3K5


กระตุกหนวดเสือ

กระตุก + หนวด + เสือ

การกระตุกหนวดเสือ (abstract-noun)

กฺระ-ตุก-หฺนวด-เสือ

/kra˨˩.tuk̚˨˩.nua̯t̚˨˩.sɯa̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำให้ผู้มีอิทธิพลไม่พอใจ


อกไหม้ไส้ขม

อก + ไหม้ + ไส้ + ขม

อก-ไม่-ไซ่-ขม

เป็นทุกข์อย่างแสนสาหัส


กลับไปกลับมา

การกลับไปกลับมา (abstract-noun)

กลับกลอก, พลิกแพลง, ไม่แน่นอน


กลับมาตายรัง

กลับ + มา + ตายรัง

กฺลับ-มา-ตาย-รัง

ในที่สุดก็ต้องหวนกลับมาอยู่กับครอบครัวตามเดิม ใช้แก่สามี

เขาไปไหนไม่รอด ต้องกลับมาตายรัง


กลางเก่ากลางใหม่

กลาง + เก่า + กลาง + ใหม่

กฺลาง-เก่า-กฺลาง-ไหฺม่

ไม่เก่าไม่ใหม่


กลีบเดียวกระเทียมโทน

มักใช้เข้าคู่กับ หัวเดียวกระเทียมลีบ เป็น หัวเดียวกระเทียมลีบ กลีบเดียวกระเทียมโทน

ตัวคนเดียวแต่เก่งกล้าสามารถ

th-กลีบเดียวกระเทียมโทน-th-noun-Qs5auy33


หัวเดียวกระเทียมลีบ กลีบเดียวกระเทียมโทน

หัว-เดียว-กฺระ-เทียม-ลีบ-กฺลีบ-เดียว-กฺระ-เทียม-โทน

/hua̯˩˩˦.dia̯w˧.kra˨˩.tʰia̯m˧.liːp̚˥˩.kliːp̚˨˩.dia̯w˧.kra˨˩.tʰia̯m˧.tʰoːn˧/^((สัมผัส))

ตัวคนเดียวแต่เก่งกล้าสามารถ

th-หัวเดียวกระเทียมลีบ_กลีบเดียวกระเทียมโทน-th-noun-Qs5auy33


กอดเข่า

อยู่ในที่จำกัดอย่างหงอยเหงา

ฝนตกทั้งวัน ไปไหนไม่ได้ ต้องนั่งกอดเข่าอยู่แต่ในบ้าน


กอดเข่าเจ่าจุก

กอด + เข่า + เจ่า + จุก

กอด-เข่า-เจ่า-จุก

/kɔːt̚˨˩.kʰaw˨˩.t͡ɕaw˨˩.t͡ɕuk̚˨˩/^((สัมผัส))

อยู่ในที่จำกัดอย่างหงอยเหงา

ฝนตกทั้งวัน ไปไหนไม่ได้ ต้องนั่งกอดเข่าเจ่าจุกอยู่แต่ในบ้าน


แช่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟeːᴮ, จากจีนยุคกลาง漬 (MC dzjeH); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แซ่, ลาว ແຊ່ (แซ่), ไทใหญ่ ၸႄႈ (แจ้), อาหม 𑜋𑜦𑜧 (เฉ), ภาษาจ้วงใต้ cheh

/t͡ɕʰɛː˥˩/^((สัมผัส))

ใส่ลงในน้ำหรือของเหลวอย่างอื่น ชั่วระยะเวลาหนึ่ง

เอาเท้าแช่น้ำอุ่น

แช่ข้าว

กุ้งแช่น้ำปลา

ใส่ไว้ในน้ำแข็ง หรือตู้ทำความเย็นเป็นต้น

เอาปลาแช่น้ำแข็ง

เอาผักแช่ตู้เย็น

อาการที่ชักช้าอยู่กับที่เกินสมควรโดยไม่จำเป็น

ไปนั่งแช่อยู่ได้


กัดก้อนเกลือกิน

กัด + ก้อน + เกลือ + กิน

การกัดก้อนเกลือกิน (abstract-noun)

กัด–ก้อน–เกฺลือ–กิน

ใช้ชีวิตอย่างแร้นแค้นมาก


กัดหางตัวเอง

คำกริยาวิเศษณ์

กัด + หาง + ตัวเอง

กัด-หาง-ตัว-เอง

/kat̚˨˩.haːŋ˩˩˦.tua̯˧.ʔeːŋ˧/^((สัมผัส))


กำขี้ดีกว่ากำตด

กำ + ขี้ + ดี + กว่า + กำ + ตด

กำ-คี่-ดี-กฺว่า-กำ-ตด

/kam˧.kʰiː˥˩.diː˧.kwaː˨˩.kam˧.tot̚˨˩/^((สัมผัส))

ได้บ้างดีกว่าไม่ได้อะไรเลย


กำลังกินกำลังนอน

กำ-ลัง-กิน-กำ-ลัง-นอน

/kam˧.laŋ˧.kin˧.kam˧.laŋ˧.nɔːn˧/^((สัมผัส))

อยู่ในวัยกินวัยนอน

เด็กกำลังกินกำลังนอน


กิ่งก้อย

เล็ก, เล็กนิดเดียว

หัวเท่ากิ่งก้อย


กินเกลือกินกะปิ

กิน + เกลือ + กิน + กะปิ

กิน–เกฺลือ–กิน–กะ–ปิ

/kin˧.klɯa̯˧.kin˧.ka˨˩.piʔ˨˩/^((สัมผัส))

อดทนต่อความลำบากยากแค้น

เขาเคยกินเกลือกินกะปิมาด้วยกัน


กินข้าวต้มกระโจมกลาง

กิน + ข้าว + ต้ม + กระโจม + กลาง

การกินข้าวต้มกระโจมกลาง (abstract-noun)

กิน-ค่าว-ต้ม-กฺระ-โจม-กฺลาง

/kin˧.kʰaːw˥˩.tom˥˩.kra˨˩.t͡ɕoːm˧.klaːŋ˧/^((สัมผัส))

ทำอะไรด้วยความใจร้อน ไม่พิจารณาให้รอบคอบ มักเป็นผลเสียแก่ตน

th-กินข้าวต้มกระโจมกลาง-th-verb-q4iQ9Sk3


กินข้าวลิง

กิน + ข้าว + ลิง

กิน-ค่าว-ลิง

กินสิ่งที่พอจะหาได้เพราะไปตกอยู่ในที่ที่ไม่มีอาหารจะกิน

ไปเที่ยวป่าคราวก่อน หลงทางอยู่นาน เกือบจะต้องกินข้าวลิงเสียแล้ว


กินตามน้ำ

รับของสมนาคุณที่เขาเอามาให้โดยไม่ได้เรียกร้อง (มักใช้แก่เจ้าพนักงานผู้มีอำนาจ)


กินนอกกินใน

เอากำไรในการซื้อขาย ทั้งในราคาและนอกราคาที่กำหนด


กินน้ำตา

ร้องไห้, เศร้าโศก


กินน้ำพริกถ้วยเดียว

กิน + น้ำพริก + ถ้วย + เดียว

กิน-น้ำ-พฺริก-ท่วย-เดียว

/kin˧.nam˦˥.pʰrik̚˦˥.tʰua̯j˥˩.dia̯w˧/^((สัมผัส))

อยู่กับเมียคนเดียว


กินสำรับ

กินอาหารที่เขาจัดมาเป็นสำรับ, กินอาหารอย่างดี


กินอย่างหมู อยู่อย่างหมา

กิน + อย่าง + หมู + อยู่ + อย่าง + หมา

กิน-หฺย่าง-หฺมู-หฺยู่-หฺย่าง-หฺมา

/kin˧.jaːŋ˨˩.muː˩˩˦.juː˨˩.jaːŋ˨˩.maː˩˩˦/^((สัมผัส))

เละเทะ ไม่มีระเบียบ

th-กินอย่างหมู_อยู่อย่างหมา-th-verb-YvBfDEiO


กินเหมือนหมู อยู่เหมือนหมา

กิน-เหฺมือน-หฺมู-หฺยู่-เหฺมือน-หฺมา

/kin˧.mɯa̯n˩˩˦.muː˩˩˦.juː˨˩.mɯa̯n˩˩˦.maː˩˩˦/^((สัมผัส))

เละเทะ ไม่มีระเบียบ

th-กินเหมือนหมู_อยู่เหมือนหมา-th-noun-YvBfDEiO


กระสอบทราย

กระสอบ + ทราย

กฺระ-สอบ-ซาย

ถุงผ้าใบหรือหนัง ลักษณะคล้ายหมอนข้างขนาดใหญ่ เดิมบรรจุทราย ปัจจุบันบรรจุขี้เลื่อย เศษผ้า หรือฟองน้ำ อัดแน่น เป็นอุปกรณ์อย่างหนึ่งในการฝึกซ้อมของนักมวยเพื่อฝึกการชก เตะ ขึ้นเข่า เป็นต้น

โดยปริยายเรียกผู้ที่ถูกทำร้ายร่างกายอย่างบอบช้ำ เนื่องจากถูกชก เตะ ต่อย โดยไม่มีทางสู้หรือไม่กล้าต่อสู้


ผู้ชาย

남자

มนุษย์เพศชาย

ᨻᩬᩴ᩵ᨩᩣ᩠ᨿ

มนุษย์เพศชาย

男

มนุษย์เพศชาย

man

มนุษย์เพศชาย

erkek

มนุษย์เพศชาย

ꪠꪴ꫁ꪋꪱꪥ

มนุษย์เพศชาย

ꪝꪷ꪿ꪋꪱꪥ

มนุษย์เพศชาย

ꪶꪁꪙꪋꪱꪥ

มนุษย์เพศชาย

ၵူၼ်းၸၢႆး

มนุษย์เพศชาย

mann

มนุษย์เพศชาย

homem

มนุษย์เพศชาย

mężczyzna

มนุษย์เพศชาย

turaga

มนุษย์เพศชาย

mies

มนุษย์เพศชาย

man

ฟรีเชียตะวันตก

มนุษย์เพศชาย

Mann

มนุษย์เพศชาย

мужчина

มนุษย์เพศชาย

ຜູ້ຊາຍ

มนุษย์เพศชาย

hombre

มนุษย์เพศชาย

man

มนุษย์เพศชาย

kişi

อาเซอร์ไบจาน

มนุษย์เพศชาย

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰaːj˧/^((สัมผัส))

มนุษย์เพศชาย


บิน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓilᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷᩥ᩠ᨶ (บิน), ลาว ບິນ (บิน), ไทลื้อ ᦢᦲᧃ (บีน), ไทใหญ่ မိၼ် (มิน) หรือ ဝိၼ် (วิน), ไทดำ ꪚꪲꪙ (บิน), อาหม 𑜉𑜢𑜃𑜫 (มิน์), 𑜉𑜢𑜐𑜫 (มิญ์) หรือ 𑜈𑜢𑜃𑜫 (บิน์), จ้วง mbin; เทียบเบดั้งเดิม *vinᴬ¹

fleane

ฟรีเชียตะวันตก

ไปในอากาศด้วยกำลังปีกหรือเครื่องยนต์เป็นต้น

นกบิน

เครื่องบินบิน

การไปโดยลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

จานบิน

เรียกหน่อไม้ที่ขึ้นสูงจนเป็นลำ แต่ยอดยังมีกาบหุ้มอยู่ แก่เกินกิน ว่า หน่อไม้บิน


สิงโต

สิงห์ + โต โดยตัด "ห์" ออก

liuw

ฟรีเชียตะวันตก

เกสรี

อรรถาภิธาน:สิงโต

ไกรศร

อรรถาภิธาน:สิงโต

ไกรศรี

อรรถาภิธาน:สิงโต

ไกรสร

อรรถาภิธาน:สิงโต

ไกรสรี

อรรถาภิธาน:สิงโต

ไกศรี

อรรถาภิธาน:สิงโต

ไกสรี

อรรถาภิธาน:สิงโต

เจ้าป่า

อรรถาภิธาน:สิงโต

โต

อรรถาภิธาน:สิงโต

พาฬ

อรรถาภิธาน:สิงโต

ราชสีห์

อรรถาภิธาน:สิงโต

สิงโต

อรรถาภิธาน:สิงโต

สิงห

อรรถาภิธาน:สิงโต

สิงห์

อรรถาภิธาน:สิงโต

สิงห์โต

อรรถาภิธาน:สิงโต

สิงหรา

อรรถาภิธาน:สิงโต

สิงหราช

อรรถาภิธาน:สิงโต

สีห

อรรถาภิธาน:สิงโต

สีห์

อรรถาภิธาน:สิงโต

สีหราช

อรรถาภิธาน:สิงโต

สีหะ

อรรถาภิธาน:สิงโต

/siŋ˩˩˦.toː˧/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์ในจินตนาการของจีน ถือว่ามีกำลังมากและมีหน้าตาดุร้าย

ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ชนิด Panthera leo (Linn.) ในวงศ์ Felidae ซึ่งเป็นวงศ์เดียวกับแมว ขนาดไล่เลี่ย กับเสือโคร่ง ตัวสีน้ำตาล ไม่มีลาย ตัวผู้เมื่อโตเต็มที่จะ มีขนสร้อยคอยาว ขนปลายหางเป็นพู่ อาศัยอยู่เป็นฝูง ตามทุ่งโล่ง ตัวเมียมักทำหน้าที่ล่าเหยื่อ มีถิ่นกำเนิดในทวีปแอฟริกาและประเทศอินเดีย

(ปลา~) ชื่อปลาทะเลในสกุล Pterois วงศ์ Scorpaenidae มีครีบต่าง ๆ แผ่กว้างโดยเฉพาะครีบอก สีฉูดฉาดสวยงาม เป็นริ้วลาย หนามและก้านครีบแข็งเป็นพิษ ขนาดยาว ได้ถึง 35 เซนติเมตร มีหลายชนิด


บวก

ยืมมาจากเขมรเก่า បូក (ปูก); ร่วมเชื้อสายกับเขมร បូក (บูก), ลาว ບວກ (บวก)

เอาจำนวนหนึ่งรวมเข้ากับอีกจำนวนหนึ่งหรือหลายจำนวนให้เป็นจำนวนเพิ่มขึ้นจำนวนเดียวกัน

เพิ่มเติมเข้าไป


บวก

ที่เป็นไปในทางสนับสนุน ทางดี หรือเชิงสร้างสรรค์

มองในทางบวก

เรียกจำนวนเลขที่มีค่ามากกว่าศูนย์ ว่า จำนวนบวก


บวก

เรียกเครื่องหมายคณิตศาสตร์รูปดังนี้ + ว่า เครื่องหมายบวก


บวก

รถกระบะบวกรถบรรทุก

หนุ่มเมาแล้วขับ คุมรถไม่อยู่บวกเสาไฟฟ้า เจ็บสาหัส

เปิดฉากยกแรก ทั้งคู่บวกหมัดชุดแลกกันทันที

ขุนศึก ภ.สวนทอง บวกหมัดจน ช้างศึก เกียรติทรงฤทธิ์ หลับเพียงยก 2 เท่านั้น


ผสม

ยืมมาจากเขมรเก่า ផ្សំ (ผฺสํ), ផ្សម៑ (ผฺสมฺ), ផ្សំម៑ (ผฺสํมฺ), ផ្សំម (ผฺสํม), ប្សំ (ปฺสํ), ប្សំម៑ (ปฺสํมฺ), ប្សម៑ (ปฺสมฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ផ្សំ (ผฺสํ), ลาว ຜະສົມ (ผะส็ม)

นำมารวมกัน, รวมกันเข้า

ผสมยากับอาหารให้สุนัขกิน


กักตุน

เก็บสินค้าไว้เป็นจำนวนมากเพื่อเก็งกำไร, ซื้อสินค้ามาเก็บมากเกิน หรือมีสินค้าอยู่เดิมแต่ไม่นำออกมาจำหน่าย

มีโภคภัณฑ์ไว้ในครอบครองเกินปริมาณที่จำเป็นสำหรับใช้จ่ายส่วนตัว และไม่นำออกจำหน่ายตามวิถีทางการค้าปรกติ


บริวาร

ยืมมาจากสันสกฤต परिवार (ปริวาร) หรือบาลี ปริวาร

ผู้แวดล้อมหรือผู้ติดตาม

พระพุทธเจ้ามีภิกษุประมาณ 500 รูปเป็นบริวาร

สิ่งที่เป็นส่วนประกอบหรือสมทบสิ่งอื่นที่เป็นประธาน

บริวารกฐิน


บริวาร

ดาวบริวาร


สาขา

จากบาลี สาขา (“กิ่งไม้”), จากสันสกฤต शाखा (ศาขา, “กิ่งไม้”). ร่วมเชื้อสายกับเขมร សាខា (สาขา), ลาว ສາຂາ (สาขา).

/saː˩˩˦.kʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

กิ่งก้าน เช่น ต้นจามจุรีมีสาขามาก

ส่วนรอง, เช่น วิทยาศาสตร์กายภาพเป็นสาขาหนึ่งของวิชาวิทยาศาสตร์ ธนาคารออมสินสาขาหน้าพระลาน. (ป.; ส. ศาขา).

ใช้เป็นคำกลางๆ กับสิ่งมีชีวิตและไม่มีชีวิต

คือสิ่งที่เป็นหลักหรือเป็นใหญ่แผ่ขยายออกจากสิ่งนั้นเอง เช่น ร้านค้าหนึ่งขยายกิจการอีก ๓ สาขาในต่างจังหวัด, แม่น้ำโขงไหลแรงจนแยกออกเป็นหลายสาขา บริเวณปากอ่าว เป็นต้น


น้ำท่วมทุ่ง

ตัดมาจาก น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง

น้าม-ท่วม-ทุ่ง

พูดมากแต่ได้เนื้อหาสาระน้อย


สยบ

ร่วมเชื้อสายกับเขมร ស្ញប់ (สฺญบ̍)

สยบอยู่แทบเท้า

เขายอมสยบอย่างราบคาบ

ทำให้พ่ายแพ้

พระพุทธเจ้าสยบมาร


วิกฤต

จากสันสกฤต विकृति (วิกฺฤติ)

[เสียงสมาส]
วิ-กฺริด-ตะ-

อยู่ในขั้นอันตราย, ร้ายแรง, หรือน่าเป็นห่วง

สังคมเข้าขั้นวิกฤติ

เหตุการณ์วิกฤติ

อยู่ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ

จุดวิกฤติ


สูญเสีย

การสูญเสีย (abstract-noun)
ความสูญเสีย (abstract-noun)

/suːn˩˩˦.sia̯˩˩˦/^((สัมผัส))

สูญไปทั้งหมดหรือเพียงบางส่วน

สูญเสียชีวิต

สูญเสียทรัพย์สมบัติ

สูญเสียอวัยวะ


สูญหาย

การสูญหาย (abstract-noun)
ความสูญหาย (abstract-noun)

/suːn˩˩˦.haːj˩˩˦/^((สัมผัส))

พี่น้องสูญหายไปในสงคราม


เสียหาย

การเสียหาย (abstract-noun)
ความเสียหาย (abstract-noun)

/sia̯˩˩˦.haːj˩˩˦/^((สัมผัส))

เขาประพฤติตัวไม่ดี ทำให้วงศ์ตระกูลพลอยเสียหายไปด้วย

ยับเยิน, ย่อยยับ, เสีย ก็ว่า

ปีนี้ฝนตกหนัก น้ำท่วมไร่นาเสียหายหมด


ภาวะ

ยืมมาจากสันสกฤต भाव (ภาว) หรือบาลี ภาว

/pʰaː˧.waʔ˦˥/^((สัมผัส))

ความมี, ความเป็น, ความปรากฏ

ภาวะน้ำท่วม

ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ


คริสต์ศักราช

คำวิสามานยนาม

คริสต์ + ศักราช

คฤสตศักราช
คริสตศักราช

คฺริด-สัก-กะ-หฺราด

/kʰrit̚˦˥.sak̚˨˩.ka˨˩.raːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ปีนับตั้งแต่วันสมภพของพระเยซู เริ่มตั้งภายหลังพุทธศักราช 543 ปี


จับ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *capᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈັບ (จับ), คำเมือง ᨧᩢ᩠ᨷ (จับ), เขิน ᨧᩢ᩠ᨷ (จับ), ไทใหญ่ ၸပ်း (จั๊ป) ，จ้วง caep (ฉับ), จ้วงแบบจั่วเจียง zaep (จับ)

/t͡ɕap̚˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่ใช้มือแตะต้องสิ่งใดสิ่งหนึ่งตลอดจนกำไว้ยึดไว้

นกจับคอน

เขม่าจับก้นหม้อ

กินหรือกลืน ในความว่า คราสจับดวงอาทิตย์หรือดวงจันทร์

จับเรื่องตั้งแต่ตอนนั้นไป

เกาะกุมตัวไว้ไม่ให้หนี

จับผู้ร้าย

เกาะกุมตัวไว้โดยเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจตามกฎหมาย, จับกุม ก็ว่า

กิริยาที่ทำขนมจีนให้เป็นหัว ๆ เรียกว่า จับขนมจีน


จับ

/t͡ɕap̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกขนมจีนว่า จับ หรือ หัว

ขนมจีน 5 จับ


กรรมกร

ยืมมาจากสันสกฤต कर्मकर (กรฺมกร); เทียบเท่า กรรม + กร; เทียบบาลี กมฺมกร

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

คนงาน, ลูกจ้างที่ใช้แรงงาน


กรรมกรณ์

กรรม + กรณ์; เทียบบาลี กมฺมกรณ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อาญา, เครื่องสำหรับลงอาญา


กรรมกรณ์

กรรม + กรณ์; เทียบบาลี กมฺมกรณ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สามซ้ำควรกรรมกรณ์ นุกิจราชอาชญา — กฤษณาสอนน้อง แบบเรียนกวีนิพนธ์


กลางคัน

คำกริยาวิเศษณ์

กลาง + คัน (“สิ่งที่มีลักษณะยาว”)

ในระหว่างเหตุการณ์, ในระหว่างที่ยังไม่เสร็จ


กเฬวราก

ยืมมาจากบาลี กเฬวร (“ร่าง, ซากศพ”) โดยพยางค์ ราก ถูกแผลงมาให้คล้องจองกับ ซาก

กะ-เล-วะ-ราก

ซากศพ, บางทีใช้เข้าคู่กันเป็น กเฬวรากซากศพ, เขียนเป็น กเฬวราก์ ก็มี


กอล์ฟ

ยืมมาจากอังกฤษ golf

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

/kɔːp̚˦˥/^((สัมผัส))

/kɔp̚˦˥/^((สัมผัส))

/kɔːf˦˥/^((สัมผัส))

/kɔf˦˥/^((สัมผัส))

กีฬาชนิดหนึ่ง ใช้ไม้ตีลูกกลมผ่านพื้นที่ขวางกั้นที่เตรียมไว้ให้มีลักษณะต่าง ๆ กัน เช่น เป็นหลุมทราย บ่อน้ำ ให้ไปลงหลุมที่กำหนด


กะบังลม

แผ่นกั้นประกอบขึ้นด้วยกล้ามเนื้อและเนื้อพังผืดแยกช่องท้องออกจากช่องอก มีอาการยืดและหดได้เพื่อช่วยในการหายใจ


กะเหรี่ยง

คำวิสามานยนาม

ชื่อชนชาวเขาเผ่าหนึ่ง ปรกติอาศัยอยู่ทางพรมแดนทิศตะวันตกของประเทศไทย, โซ่ ก็เรียก, โบราณเรียกว่า กั้ง ก็มี

ชื่อภาษาหนึ่งในตระกูลภาษาจีน-ทิเบต พูดโดยชาวกะเหรี่ยง

ชื่อรัฐหนึ่งในประเทศพม่า มีพรมแดนติดกับทิศตะวันตกของประเทศไทย


ยื่นแก้วให้วานร

ยื่น + แก้ว + ให้ + วานร

ยื่น-แก้ว-ไฮ่-วา-นอน

/jɯːn˥˩.kɛːw˥˩.haj˥˩.waː˧.nɔːn˧/^((สัมผัส))

เอาของมีค่าให้กับคนที่ไม่รู้จักค่าของสิ่งนั้น


ลูกสมภาร หลานเจ้าวัด

ลูกของผู้มีอำนาจ

th-ลูกสมภาร_หลานเจ้าวัด-th-noun-ZS4z88m-


เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน

เอา + มะพร้าว + ห้าว + ไป + ขาย + สวน

เอา-มะ-พฺร้าว-ฮ่าว-ไป-ขาย-สวน

/ʔaw˧.ma˦˥.pʰraːw˦˥.haːw˥˩.paj˧.kʰaːj˩˩˦.sua̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

อวดรู้กับคนที่รู้เรื่องดีกว่า

th-เอามะพร้าวห้าวไปขายสวน-th-verb-zHnBUOha


ระบำ

แผลงมาจากรำ; จากเขมร របាំ (รบาํ, “ระบำ”), แผลงมาจากរាំ (ราํ, “รำ”)

การแสดงที่ใช้ท่าฟ้อนรำ ไม่เป็นเรื่องราว มุ่งความสวยงามหรือความบันเทิง จะแสดงคนเดียวหรือหลายคนก็ได้

ระบำนพรัตน์

ระบำกอย

ระบำฉุยฉาย


ระบำ

ฟ้อนรำที่แสดงไม่เป็นเรื่องราว มุ่งความสวยงามหรือความบันเทิง จะแสดงคนเดียวหรือหลายคนก็ได้


เซลล์

ยืมโดยเรียนรู้จากอังกฤษ cell; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

หน่วยชีวิตที่เล็กที่สุด

เครื่องสำเร็จที่มีส่วนประกอบที่เหมาะสม ซึ่งใช้ปฏิกิริยาเคมีเป็นแหล่งกำเนิดพลังงาน เป็นผลให้เกิดมีกระแสไฟฟ้าขึ้นได้


จ่าย

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ចាយ៑ (จายฺ, “กระจาย; กระอวล”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈ່າຍ (จ่าย), เขมร ចាយ (จาย)

/t͡ɕaːj˨˩/^((สัมผัส))

เอาออกใช้หรือให้

จ่ายเครื่องแบบ

จ่ายกับข้าว


ไฮฮี

ไฮ เป็นคำโบราณที่หมายถึงต้นไทร (banyan tree) ส่วน ฮี ไม่ทราบความหมาย เทียบไทใหญ่ ၽၵ်းႁီႉ (ผั๊กหี๎, “Ficus Infectoria”)

ไกร, ชื่อไม้ต้นชนิด Ficus concinna

ไทรย้อยใบทู่, ชื่อไม้ต้นชนิด Ficus microcarpa


ไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์

สารประกอบอนินทรีย์ชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยธาตุไฮโดรเจนและธาตุออกซิเจน มีสูตรเคมี H₂O₂ เป็นของเหลว ใส ไม่มีสี ใช้เป็นยาฆ่าเชื้อ และสารฟอกจาง

th-ไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์-th-noun-mzW9tBCn


ไฮโดรเจนซัลไฟด์

* ยืมมาจากอังกฤษ hydrogen sulphide (อเมริกัน) หรือ hydrogen sulfide (บริติช)

ไฮ-โดฺร-เจน-ซัน-ไฟ

/haj˧.droː˧.t͡ɕeːn˧.san˧.faj˧/^((สัมผัส))

แก๊สชนิดหนึ่ง ไม่มีสี มีกลิ่นเหม็นเหมือนไข่เน่า เป็นแก๊สพิษประกอบด้วยธาตุไฮโดรเจนและกำมะถัน มีสูตร H₂S เกิดขึ้นในธรรมชาติเนื่องจากการเน่าเปื่อยผุพังของสารอินทรีย์ที่ประกอบด้วยกำมะถัน


ไฮดรา

ยืมมาจากอังกฤษ hydra

ชื่อเรียกสัตว์น้ำจืดไม่มีกระดูกสันหลังหลายสกุลในวงศ์ Hydridae ลำตัวทรงกระบอก ข้างในกลวง ยาวประมาณ 1 เซนติเมตร มีเนื้อเยื่อ 2 ชั้น ยืดหดตัวได้ มีหนวด 412 เส้น


ไฮดรา

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ hydra

(งู~) งูชนิดหนึ่งในประมวลเรื่องปรัมปรากรีกโบราณ มีหลายหัว ถูกฆ่าโดยเฮอร์คิวลิส


ไฮ้

คำที่เปล่งออกมาแสดงความประหลาดใจหรือเพื่อห้ามปรามขัดขวางเป็นต้น


โฮลเมียม

ยืมมาจากอังกฤษ holmium

ธาตุลำดับที่ 67 สัญลักษณ์ Ho เป็นโลหะ ลักษณะเป็นของแข็งเป็นเงาวาว หลอมละลายที่ 1,461 องศาเซลเซียส


แฮฟเนียม

* ทับศัพท์จาก hafnium

ธาตุลำดับที่ 72 สัญลักษณ์ Hf เป็นโลหะ ลักษณะเป็นของแข็งสีเทา หลอมละลายที่ 2,150 องศาเซลเซียส ใช้ประโยชน์เป็นแท่งควบคุมในเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ที่ใช้น้ำเป็นตัวทำความเย็น


เฮือก ๆ

อาการที่ถอนใจใหญ่ซ้ำ ๆ ด้วยความกลัดกลุ้ม


เฮือกสุดท้าย

ครั้งสุดท้าย ในคำว่า หายใจเฮือกสุดท้าย, โดยปริยายหมายถึงการต่อสู้ดิ้นรนครั้งสุดท้าย


ข้าพเจ้า

กร่อนมาจาก ข้า + พระเจ้า

กระผม

อรรถาภิธาน:ฉัน

กระหม่อม

อรรถาภิธาน:ฉัน

กระหม่อมฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

กรู

อรรถาภิธาน:ฉัน

กัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

กู

อรรถาภิธาน:ฉัน

เกล้าฯ

อรรถาภิธาน:ฉัน

เกล้ากระผม

อรรถาภิธาน:ฉัน

เกล้ากระหม่อม

อรรถาภิธาน:ฉัน

เกล้ากระหม่อมฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ขยม

อรรถาภิธาน:ฉัน

ขยุม

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้อย

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าฯ

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าน้อย

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าพเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าพระพุทธเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าวรพุทธเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ฃ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ฃ้าพเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

เค้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ฉาน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ชั้น

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดนุ

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดนู

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดำนู

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดิฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดีฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดีฉาน

อรรถาภิธาน:ฉัน

เดี๊ยน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตนเอง

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตนุ

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตัว

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตัวเอง

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตู

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตูข้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

นี่

อรรถาภิธาน:ฉัน

เปิ้น

อรรถาภิธาน:ฉัน

ผม

อรรถาภิธาน:ฉัน

ม่อน

อรรถาภิธาน:ฉัน

รูป

อรรถาภิธาน:ฉัน

เรา

อรรถาภิธาน:ฉัน

เรียม

อรรถาภิธาน:ฉัน

ลูกช้าง

อรรถาภิธาน:ฉัน

หนู

อรรถาภิธาน:ฉัน

หม่อมฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

อ้าย

อรรถาภิธาน:ฉัน

อัญขยม

อรรถาภิธาน:ฉัน

อั๊ว

อรรถาภิธาน:ฉัน

อั๊วะ

อรรถาภิธาน:ฉัน

อาตม

อรรถาภิธาน:ฉัน

อาตม์

อรรถาภิธาน:ฉัน

อาตมภาพ

อรรถาภิธาน:ฉัน

อาตมา

อรรถาภิธาน:ฉัน

อิฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

อีฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

[สแลงอินเทอร์เน็ต]
คาบ-จ้าว

/kʰaː˥˩.pʰa˦˥.t͡ɕaːw˥˩/^((สัมผัส))

/kʰaːp̚˥˩.t͡ɕaːw˥˩/^((สัมผัส))

เป็นสรรพนามบุคคลที่ 1 ใช้แทนตัวผู้พูด


เสียงตามสาย

เสียง + ตาม + สาย

wired radio

เสียงที่ส่งออกไปโดยใช้สายเป็นสื่อ

เสียง-ตาม-สาย

เสียงที่ส่งออกไปโดยใช้สายเป็นสื่อ


อสงไขย

ยืมมาจากบาลี อสงฺเขยฺย; เทียบสันสกฤต असङ्ख्य (อสงฺขฺย, “นับไม่ถ้วน”)

/ʔa˨˩.soŋ˩˩˦.kʰaj˩˩˦/^((สัมผัส))

หน่วยสำหรับจำนวน 10¹⁴⁰


อสงไขย

/ʔa˨˩.soŋ˩˩˦.kʰaj˩˩˦/^((สัมผัส))

มากมายจนนับไม่ถ้วน


อ้า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ဢႃႈ (อ้า), จ้วง aj

/ʔaː˥˩/^((สัมผัส))

เปิด, แยกออก, แบะออก

ปากอ้า

ทำให้เปิด, ทำให้แยกออก, ทำให้แบะออก

อ้าปาก


อ้า

/ʔaː˥˩/^((สัมผัส))

คำออกเสียงขึ้นต้นประโยคในคำประพันธ์ ใช้ในความรำพึงหรือพรรณนาวิงวอนอย่างเดียวกับคำ โอ้ หรือ โอ้ว่า

อ้าองค์สุริย์ศรีมีธรรมส่อง ปกครองอย่างทรงพระเมตตา

อ้าองค์พระพุทธา ตัวข้าบุษบาขอกราบวิงวอน


อี่

ยืมมาจากจีนเก่า乙 (OC *qriɡ, “ที่สอง”); เทียบภาษาจ้วงใต้ i（อี）, ภาษาไตนง y （อี）

/ʔiː˨˩/^((สัมผัส))

เรียกลูกสาวคนที่ 2 ว่า ลูกอี่

คำนำหน้าชื่อผู้หญิงสามัญชนทั่วไป ซึ่งใช้ในทางเสียหายโดยเฉพาะทางด้านชู้สาว

หย่างไอ้ดีบวดอยู่วัดโพเสพเมถุนธรรมด้วยอี่ทองมาก อี่เพียน อี่พิ่ม อี่บุนรอด อี่หนู อี่เขียว


อิด

การอิด (abstract-noun)
ความอิด (abstract-noun)

/ʔit̚˨˩/^((สัมผัส))

โรยแรง, เหนื่อย


ออกออ

"ออก" มาจากไทดั้งเดิม *ʔwuːkᴰ (“ไขกระดูก”)

/ʔɔːk̚˨˩.ʔɔː˧/^((สัมผัส))


อั๊ว

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 我 (ua2) หรือฮกเกี้ยน 我 (óa)

/ʔua̯˦˥/^((สัมผัส))

ฉัน, ผม (ใช้โดยชาวไทยเชื้อสายจีน)


อู่

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน อู่, ลาว ອູ່ (อู่), คำเมือง ᩋᩪ᩵ (อู่), เขิน ᩋᩪ᩵ (อู่), ไทลื้อ ᦀᦴᧈ (อู่), ไทดำ ꪮꪴ꪿ (อุ่), ไทใหญ่ ဢူႇ (อู่), จ้วง uq (อู่), จ้วงแบบจั่วเจียง wq (อื่อ, “อู่”)

/ʔuː˨˩/^((สัมผัส))

เปลเด็ก, ราชาศัพท์ใช้ว่า พระอู่

ที่เดิม ในคำว่า มดลูกเข้าอู่

แหล่งที่เกิด

อู่ข้าว

อู่น้ำ

ที่ที่ต่อหรือซ่อมรถหรือเรือ

ที่ที่ไขน้ำเข้าออกได้ สำหรับเก็บเรือหรือซุง


อุ๊ย

/ʔuj˦˥/^((สัมผัส))

คำที่เปล่งออกมาแสดงอาการตกใจ มักเป็นเสียงผู้หญิง


เอื้อน

/ʔɯa̯n˥˩/^((สัมผัส))

พูด, เรียก, เรียกร้อง, กล่าวถ้อยคำ


เอื้อน

/ʔɯa̯n˥˩/^((สัมผัส))

เปล่งเสียงจากลำคอเป็นทำนองโดยไม่เป็นเนื้อร้องเพื่อให้ครบจังหวะหรือเต็มตามทำนองเพลง

เอื้อนเสียงดนตรีซึ่งใช้ในการสีซอสามสาย


เบียน

รบกวน, ทำให้เดือดร้อน, มักใช้เข้าคู่กับคำ เบียด เป็น เบียดเบียน

ดาวพระศุกร์ถูกราหูเบียน


เบียน

เรียกสัตว์หรือพืชที่อาศัยอยู่ภายนอกหรือภายในสัตว์หรือพืชอื่นโดยแย่งกินอาหารว่า ตัวเบียน


บก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓokᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บก, ลาว ບົກ (บ็ก), คำเมือง ᨷᩫ᩠ᨠ (บ็ก), เขิน ᨷᩫ᩠ᨠ (บ็ก), ไทลื้อ ᦷᦢᧅ (โบก), ไทดำ ꪶꪚꪀ (โบก), ไทใหญ่ မူၵ်း (มู๊ก, “ลดลง”), จ้วง mboek

ส่วนของผิวพื้นโลกที่ไม่ใช่ทะเลหรือแม่น้ำลำคลองเป็นต้น, ภาคพื้นดิน

ทหารบก

ทางบก

ที่ที่แห้ง, ที่ที่พ้นจากน้ำ

ขึ้นบก

บนบก


บก

แห้ง, พร่อง, ลดลง

นมบกอกพร่อง

ย่อยยับหมดกำลัง

โจมปรปักษบกบาง


บก

คำวิสามานยนาม

/bɔː˧.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ บึงกาฬ


จาง

/t͡ɕaːŋ˧/^((สัมผัส))

น้อยไป, ลดไป, ไม่เข้ม, (โดยมากใช้แก่สี รส กลิ่น)


จัก

ร่วมเชื้อสายกับอาหม 𑜋𑜀𑜫 (ฉก์), จ้วงแบบจั่วเจียง zaek (จัก, “ผ่า”)

/t͡ɕak̚˨˩/^((สัมผัส))

ทำให้เป็นแฉก ๆ หรือหยัก ๆ คล้ายฟันเลื่อย, เอาคมมีดผ่าไม้ไผ่หรือหวายให้แตกจากกันเป็นเส้นบาง ๆ


จัก

/t͡ɕak̚˨˩/^((สัมผัส))

เป็นแฉก ๆ หรือหยัก ๆ


จัก

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨧᩢ᩠ᨠ (จัก), คำเมือง ᨧᩢ᩠ᨠ (จัก)

/t͡ɕak̚˨˩/^((สัมผัส))

คำช่วยกริยาบอกกาลภายหน้า แสดงเจตจำนง

จักกิน

จักนอน


จัก

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨧᩢ᩠ᨠ (จัก), คำเมือง ᨧᩢ᩠ᨠ (จัก), อาหม 𑜋𑜀𑜫 (ฉก์)

/t͡ɕak̚˨˩/^((สัมผัส))


จำ

จากเขมร ចាំ (จาํ)

การจำ (abstract-noun)
ความจำ (abstract-noun)

ᨧᩨ᩵

กำหนดไว้ในใจเพื่อระลึกทีหลัง

ᨧᩨ᩵

กำหนดไว้ในใจเพื่อระลึกทีหลัง

記住

กำหนดไว้ในใจเพื่อระลึกทีหลัง

记住

กำหนดไว้ในใจเพื่อระลึกทีหลัง

ᦈᦹᧈ

กำหนดไว้ในใจเพื่อระลึกทีหลัง

မၢႆ

กำหนดไว้ในใจเพื่อระลึกทีหลัง

တွင်း

กำหนดไว้ในใจเพื่อระลึกทีหลัง

မၢတ်ႈတွင်း

กำหนดไว้ในใจเพื่อระลึกทีหลัง

ຈື່

กำหนดไว้ในใจเพื่อระลึกทีหลัง

ຈຳ

กำหนดไว้ในใจเพื่อระลึกทีหลัง

memorize

กำหนดไว้ในใจเพื่อระลึกทีหลัง

กำหนดไว้ในใจ, ระลึกได้

จำหน้าได้


จำ

ลงโทษด้วยวิธีเอาโซ่ตรวนล่ามไว้

จำโซ่

จำตรวน

ลงโทษด้วยวิธีขัง

จำคุก


จำ

อาการที่ต้องฝืนใจทำ

จำใจจากแม่เปลื้อง ปลิดอก อรเอย


จำ

จากอาหม 𑜋𑜪 (ชํ, “ชายผ้า”)

เอาพระจำเจิมเฉลิมเชิงเวียน


ฝ้า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwɯəꟲ (“เมฆ”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), เขิน ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), ลาว ຝ້າ (ฝ้า) หรือ ເຝື້ອ (เฝื้อ), ไทลื้อ ᦚᦱᧉ (ฝ้า), ไทใหญ่ ၽႃႈ (ผ้า) หรือ ၾႃႈ (ฝ้า), จ้วงแบบจั่วเจียง paj, จ้วง baj/fwjปู้อี veac, แสก เวี̂ย

/faː˥˩/^((สัมผัส))

อนุภาคเล็ก ๆ ที่รวมตัวกัน มีลักษณะเป็นแผ่นบาง ลอยอยู่บนผิวน้ำหรือติดอยู่ที่แผลเป็นต้น

แผ่นที่ดาดกรุหลังคา เพดาน หรือปิดใต้ตง


ฝ้า

/faː˥˩/^((สัมผัส))

ขุ่นมัวไม่ผ่องใส (ใช้แก่ผิว)

กระจกฝ้า

เพชรเป็นฝ้า

เรียกหน้าที่มีลักษณะเป็นจุดหรือรอยผื่นสีคล้ำ ๆ


ฟาย

เอาอุ้งมือตัก


ฟาย

แผลงมาจาก ควาย

ควาย (ใช้เป็นคำด่า)


ฟาย

แผลงมาจาก ควาย


ฟาย

ยืมมาจากอังกฤษ phi, จากละตินช่วงปลาย phi (พี), จากกรีกโบราณ φεῖ (pheî)

อักษรกรีก Φ/φ, ฟี หรือ ไฟ ก็เรียก


ราง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮาง, ลาว ຮາງ (ฮาง), คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨦ (ราง), เขิน ᩁᩣ᩠ᨦ (ราง), ไทลื้อ ᦣᦱᧂ (ฮาง), ไทดำ ꪭꪱꪉ (ฮาง), ไทใหญ่ ႁၢင်း (ห๊าง), ไทใต้คง ᥞᥣᥒᥰ (ห๊าง), อาหม 𑜍𑜂𑜫 (รง์), จ้วง rangz

/raːŋ˧/^((สัมผัส))

ร่องที่ขุดเป็นทางสำหรับให้น้ำไหล

สิ่งสำหรับรองน้ำฝนที่ชายคาเป็นต้น มักทำด้วยสังกะสียาวเป็นแนวไปตามชายคา

ไม้ที่ขุดหรือต่อให้เป็นร่องยาว ๆ หรือปล้องไม้ไผ่ผ่าซีก มีด้านสกัดหัวท้ายสำหรับใส่อาหารหมูหรือย้อมผ้าเป็นต้น

โดยปริยายเรียกสิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

รางระนาด

เหล็กที่ใช้เป็นทางเดินของล้อเลื่อน

รางรถไฟ

ไม้เจาะเป็นร่องยาวสำหรับใส่เหรียญบาทเรียงกันได้ 80 เหรียญ หรือ 1 ชั่ง, ปัจจุบันเป็นแผ่นไม้เจาะเป็นร่องสำหรับใส่เหรียญบาทเรียงกันเป็นแถว ๆ แผ่นหนึ่งมี 10 แถว แถวหนึ่งใส่เหรียญบาทได้ 10 เหรียญ รวมเป็น 100 บาท


ราง

/raːŋ˧/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่มีลักษณะเป็นราง

ลูกคิดรางหนึ่ง

ระนาด 2 ราง

รางรถไฟ 3 ราง


ราง

/raːŋ˧/^((สัมผัส))

คั่วข้าวเม่าให้กรอบ, เรียกข้าวเม่าที่เอามาคั่วให้กรอบ ว่า ข้าวเม่าราง


ราง

/raːŋ˧/^((สัมผัส))

ไม่กระจ่าง, ไม่ชัดเจน


ราง

คำกริยาวิเศษณ์

/raːŋ˧/^((สัมผัส))

ไม่กระจ่าง, ไม่ชัดเจน


หับ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hapᴰ, จากจีนยุคกลาง闔 (MC hap) หรือ 合 (MC hop); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩢ᩠ᨷ (หับ), ลาว ຫັບ (หับ), ไทใหญ่ ႁပ်း (หั๊ป), จ้วงแบบจั่วเจียง haep, จ้วง haep

เข้าห้องแล้วหับประตูเสีย


ค้าน

/kʰaːn˦˥/^((สัมผัส))

ข้อความตอนหน้ากับตอนหลังค้านกัน

กล่าวแย้งไม่เห็นด้วย


ค้าน

/kʰaːn˦˥/^((สัมผัส))

หัก, พัง, ทำลาย

เครื่องบนกระบาลผุค้าน

สยงสรเทือนพ้ยงค้าน ค่นเมรุ


ค้าน

/kʰaːn˦˥/^((สัมผัส))

ที่ไม่เห็นด้วย, ที่ตรงกันข้าม

ฝ่ายค้าน


ก กา

/kɔː˧.kaː˧/^((สัมผัส))

ชื่อมาตราที่ไม่มีตัวสะกด

คำว่า มา เป็นคำในมาตราแม่ ก กา เนื่องจากไม่มีตัวสะกด


กฎหมาย

法律

กฎเกณฑ์ที่ประเทศหรือประชาคมใช้บังคับบุคคลให้ปฏิบัติตาม

wet

ฟรีเชียตะวันตก

กฎเกณฑ์ที่ผู้มีอำนาจตราขึ้นเพื่อใช้บังคับบุคคลให้ปฏิบัติตามเป็นการทั่วไป ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามย่อมได้รับผลร้าย กฎหมายอาจตราขึ้นเพื่อกำหนดระเบียบแห่งความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลหรือระหว่างบุคคลกับรัฐ หรือเพื่อใช้ในการบริหารประเทศ กฎหมายอาจเกิดจากจารีตประเพณีอันเป็นที่ยอมรับนับถือกันก็ได้


กฎหมาย

จดบันทึกไว้เป็นหลักฐาน

สั่งให้นายอินกฎหมายผู้มีชื่อทั้งนี้ไว้

ทำหนังสือเป็นหลักฐาน

อนึ่ง มีผู้ทำหนังสือร้องเรียนกฎหมายว่า...

ออกหมายกำหนด

ให้มหาดไทยกลาโหมกฎหมายบอกแก่ตระลาการ ถ้ากฎหมายมิทั่ว จะเอาตัวผู้กฎหมายลงโทษ

กฎหมายงานพระบรมศพครั้งกรุงเก่า

จึ่งกฎหมายให้สามไป เดือนหนึ่งจอมไตร ดำรัสให้เร่งคืนมา

กำหนดขีดขั้น

ให้ปลูกโรงรจนาใน นอกหน้าศาลชัย ให้ตั้งพิกัดกฎหมาย


ก้นกบ

ปลายกระดูกสันหลังที่สุดลงมาข้างล่าง


ก้นกุฏิ

ที่สนิทเป็นที่ไว้วางใจได้


ก้นบึ้ง

ก้น + (บึ้ง, แผลงมาจาก บึง)

/kon˥˩.bɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

ส่วนสุดของสิ่งที่ลึก, ส่วนใต้สุด

โดยปริยายหมายถึงลักษณะที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

ก้นบึ้งของหัวใจ


ก้นขบ

ชื่องูชนิดหนึ่ง สีดำแกมม่วง มีลายขาวเป็นปล้อง ๆ ไม่มีพิษ


ก้นปล่อง

ชื่อยุงในสกุล Anopheles วงศ์ Culicidae ที่พบทั่วไป เช่น ชนิด A. dirus Peyton & Harrison, A. minimus Theobald, A. maculatus Theobald ยุงเหล่านี้เวลาเกาะหรือดูดเลือดคนหรือสัตว์ หัวจะปักลง ก้นชี้ขึ้น ผนังด้านล่างของส่วนท้องไม่มีเกล็ด ทั้งเพศผู้และเพศเมียมีรยางค์ปากยื่นยาวออกมา 1 คู่ ทำให้เหมือนกับมีปากเป็นสามแฉก เพศเมียดูดเลือดและบางชนิดเป็นพาหะในการนำโรคมาสู่คนและสัตว์ เช่น ไข้มาลาเรีย เพศผู้กินน้ำหรือน้ำหวานจากเกสรดอกไม้


กนิษฐา

ยืมมาจากสันสกฤต कनिष्ठ (กนิษฺฐ); เทียบบาลี กนิฏฺฐ

/ka˨˩.nit̚˦˥.tʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))


กปิตัน

เทียบโปรตุเกส capitão

กัปตัน, นายเรือ

หัวหน้าหมู่ชน


กมลาศ

* เลือนมาจาก กมล


กรณียกิจ

ยืมมาจากบาลี กรณียกิจฺจ

กะ-ระ-นี-ยะ-กิด

กอ-ระ-นี-ยะ-กิด

กิจที่พึงทำ, หน้าที่อันพึงทำ


กรรมการ

กรรม + การ; ร่วมรากกับ กรมการ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

บุคคลซึ่งได้รับเลือกหรือได้รับแต่งตั้งเพื่อกระทำกิจการบางอย่างเป็นคณะ

ข้าขอภักดีภูบาล เป็นทาสกรรมการ ไปกว่าจะสิ้นสุดสกนธ์


กรรมชวาต

ยืมมาจากบาลี กมฺมชวาต

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กำ-มะ-ชะ-วาด

ลมเกิดแต่กรรม คือ ลมเกิดในครรภ์เวลาคลอดบุตร ได้แก่ ลมเบ่ง

พอถึงพระหัตถ์พระราชเทวีก็ทรงจับเอากิ่งรัง พอเกิดลมกรรมชวาตหวั่นไหวประชวรพระครรภ์


กรรมวาจาจารย์

ยืมมาจากบาลี กมฺมวาจาจริย โดยสะกดเลียนแบบสันสกฤต (กมฺม → กรรม, อาจริย → อาจารย์); เทียบเท่า กรรมวาจา + อาจารย์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กำ-มะ-วา-จา-จาน

/kam˧.ma˦˥.waː˧.t͡ɕaː˧.t͡ɕaːn˧/^((สัมผัส))

อาจารย์ผู้ให้สำเร็จกรรมวาจา คือ คู่สวด


กรรมเวร

การกระทำที่สนองผลร้ายซึ่งทำไว้แต่ปางก่อน


กรองทอง

/krɔːŋ˧.tʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ผ้าโปร่งที่ถักทอด้วยเส้นลวดทองหรือไหมทอง


กรอบหน้า

/krɔːp̚˨˩.naː˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องประดับขอบหน้าผากเป็นรูปกระจังเป็นต้น


กระง่องกระแง่ง

อาการที่เดินหรือเคลื่อนไหวไม่ถนัดเพราะร่างกายไม่แข็งแรง


กระจกตา

córnea

ส่วนใสของตาที่หักเหแสงและช่วยโฟกัสภาพ

角膜

ส่วนใสของตาที่หักเหแสงและช่วยโฟกัสภาพ

hoornvlies

ส่วนใสของตาที่หักเหแสงและช่วยโฟกัสภาพ

တႃသႂ်

ส่วนใสของตาที่หักเหแสงและช่วยโฟกัสภาพ

cornea

ส่วนใสของตาที่หักเหแสงและช่วยโฟกัสภาพ

ส่วนใสของตา อยู่ด้านหน้าของดวงตา มีหน้าที่หักเหแสงร่วมกับเลนส์ตาและช่วยในการโฟกัสภาพ


กระจายเสียง

กระจาย + เสียง

กฺระ-จาย-เสียง

ส่งเสียงแพร่ไกลออกไป


กระจุกกระจิก

ความกระจุกกระจิก (noun-from-adj)

กฺระ-จุก-กฺระ-จิก

/kra˨˩.t͡ɕuk̚˨˩.kra˨˩.t͡ɕik̚˨˩/^((สัมผัส))

เล็ก ๆ น้อย ๆ, เบ็ดเตล็ดคละกัน

ในกระเป๋าถือมีแต่ของกระจุกกระจิก


กระจุ๋มกระจิ๋ม

แผลงมาจาก จุ๋มจิ๋ม

ความกระจุ๋มกระจิ๋ม (noun-from-adj)

กฺระ-จุ๋ม-กฺระ-จิ๋ม

/kra˨˩.t͡ɕum˩˩˦.kra˨˩.t͡ɕim˩˩˦/^((สัมผัส))

เล็ก ๆ น้อย ๆ น่าเอ็นดู

เธอมีปากกระจุ๋มกระจิ๋ม


กระเจี๊ยบเปรี้ยว

กระเจี๊ยบ + เปรี้ยว

กฺระ-เจี๊ยบ-เปฺรี้ยว


กระเจี๊ยว

แผลงมาจาก เจี๊ยว, จากแต้จิ๋ว 鳥 (ziao2/ziou2 เจี้ยว, “นก”)

อวัยวะเพศเด็กชายเล็ก ๆ

อวัยวะเพศชาย


กระโจมอก

นุ่งผ้าสูงปิดอก


กระโจมอก

คำกริยาวิเศษณ์

อาการที่นุ่งผ้าสูงปิดอก

นุ่งผ้ากระโจมอก


กระเช้าสีดา

กระเช้า + สีดา

กฺระ-เช้า-สี-ดา

ชื่อไม้เถาชนิด Aristolochia indica L. ในวงศ์ Aristolochiaceae ผลคล้ายผลกระเช้าผีมด แต่ขนาดใหญ่กว่า รากใช้ทำยาได้


กระโชกโฮกฮาก

อาการพูดกระชากหรือกระแทกเสียงไม่น่าฟัง


กระซิบ

เทียบเขมร ខ្សឹប (ขฺสึบ)

พูดเสียงเบา ๆ เพื่อไม่ให้ผู้อื่นได้ยิน


กระเซอะกระเซิง

ความกระเซอะกระเซิง (noun-from-adj)

กฺระ-เซอะ-กฺระ-เซิง

/kra˨˩.sɤʔ˦˥.kra˨˩.sɤːŋ˧/^((สัมผัส))

อาการที่ซัดเซไปโดยไม่มีจุดหมายว่าจะไปแห่งใด


กระเซิง

/kra˨˩.sɤːŋ˧/^((สัมผัส))

ยุ่งเหยิง, รุงรัง

ผมเป็นกระเซิง


กระดังงาสงขลา

กระดังงา + สงขลา

กฺระ-ดัง-งา-สง-ขฺลา

/kra˨˩.daŋ˧.ŋaː˧.soŋ˩˩˦.kʰlaː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อไม้พุ่มชนิดหนึ่ง ดอกหอมอ่อน ๆ กลีบดอกบิดเป็นคลื่น


กระด้างกระเดื่อง

การกระด้างกระเดื่อง (abstract-noun)


กระด้างกระเดื่อง

ไม่อ่อนน้อม, เอาใจออกหาก ไม่ยอมอ่อนน้อมอย่างเคย


กระดานชนวน

กระดาน + ชนวน

กฺระ-ดาน-ชะ-นวน

แผ่นหินชนวนหน้าเรียบรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า เข้ากรอบไม้ ใช้เขียนด้วยดินสอหินซึ่งทำด้วยหินชนวนตัดและฝนเป็นแท่ง สำหรับฝึกเขียนหนังสือในสมัยก่อน


กระดาษแก้ว

กระดาษ + แก้ว

กฺระ-ดาด-แก้ว

กระดาษที่มีเนื้อใส, พลาสติกบางใส


กระดาษข่อย

กฺระ-ดาด-ข็่อย

กระดาษที่ทำจากเปลือกข่อย


กระดาษไข

กระดาษอาบไข ใช้ทำแบบ ลวดลาย หรือพิมพ์อัดสำเนาแม่พิมพ์


กระดาษเงินกระดาษทอง

กระดาษ + เงิน + กระดาษ + ทอง

กฺระ-ดาด-เงิน-กฺระ-ดาด-ทอง

/kra˨˩.daːt̚˨˩.ŋɤːn˧.kra˨˩.daːt̚˨˩.tʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

กระดาษที่เป็นสีเงิน สีทองด้านหนึ่ง คนจีนใช้เผาไฟในพิธีไหว้เจ้า หรือไหว้บรรพบุรุษ


กระดาษทราย

กระดาษ + ทราย

ກະດາດຊາຍ

กระดาษที่ใช้ขัดสิ่งของ

sandpaper

กระดาษที่ใช้ขัดสิ่งของ

กฺระ-ดาด-ซาย

กระดาษที่มีด้านหนึ่งเป็นเม็ด ๆ อย่างทราย ใช้ขัดสิ่งของ


กระดุกกระดิก

การกระดุกกระดิก (abstract-noun)

กฺระ-ดุก-กฺระ-ดิก

อาการที่ขยับไปขยับมาไม่อยู่นิ่ง, ดุกดิก ก็ว่า


กระเด้ง

ดีดหรือดันขึ้นเมื่อถูกกดหรือถูกบีบ


กระเดาะปาก

กระดกลิ้นดันเพดานให้เกิดเสียงในปาก


กระแด่ว ๆ

อาการดิ้นอยู่กับที่


กระโดกกระเดก

ความกระโดกกระเดก (noun-from-adj)

กฺระ-โดก-กฺระ-เดก

/kra˨˩.doːk̚˨˩.kra˨˩.deːk̚˨˩/^((สัมผัส))

มีกิริยามารยาทไม่เรียบร้อย


กระโดกกระเดก

การกระโดกกระเดก (abstract-noun)
ความกระโดกกระเดก (abstract-noun)

กฺระ-โดก-กฺระ-เดก

โยกเยก, ยวบขึ้นยวบลง, โดกเดก ก็ว่า


กระโดดร่ม

กระโดด + ร่ม

กฺระ-โดด-ร่ม

กระโดดจากอากาศยานกลางอากาศเพื่อลงสู่พื้นดินโดยใช้ร่มชูชีพ


กระต้วมกระเตี้ยม

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-ต้วม-กฺระ-เตี้ยม

/kra˨˩.tua̯m˥˩.kra˨˩.tia̯m˥˩/^((สัมผัส))

อาการที่ค่อย ๆ เคลื่อนไหว หรือเคลื่อนไหวอย่างช้า ๆ


กระตุ้งกระติ้ง

การกระตุ้งกระติ้ง (abstract-noun)

กิริยาท่าทางกระชดกระช้อย


กระตุ้น

เทียบลาว ກະຕຸ້ນ (กะตุ้น)

ใช้มือหรือสิ่งใด ๆ กระแทกเบา ๆ ให้รู้ตัว

กระตุ้นม้า

เตือนหรือหนุน

กระตุ้นให้รีบทำงาน

ใช้กระแสไฟฟ้ากระตุ้นหัวใจที่หยุดเต้นให้เต้นต่อไป


กระเตง

อุ้มเด็กเข้าสะเอวหรือสะพายของโตงเตงไป


กระเตาะกระแตะ

เตาะ ๆ แตะ ๆ

อาการที่เด็กเริ่มสอนเดิน

ป้อแป้, ไม่แข็งแรง


กระแตแต้แว้ด

เลียนเสียงธรรมชาติ

กฺระ-แต-แต้-แว้ด

/kra˨˩.tɛː˧.tɛː˥˩.wɛːt̚˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อนกขนาดเล็กชนิด Vanellus indicus (Boddaert) วงศ์ย่อย Charadriinae ในวงศ์ Charadriidae ปากยาว หัวสีดำ ขนบริเวณหูสีขาว มีติ่งเนื้อสีแดงพาดระหว่างตาผ่านหน้าผาก ขายาวสีเหลือง วางไข่ในแอ่งตื้น ๆ บนพื้นดิน กินแมลงและสัตว์ขนาดเล็ก ร้องเสียงแตแต้แว้ด

ใช้เปรียบผู้หญิงที่ชอบจุ้นจ้าน เจ้ากี้เจ้าการ


กระถาง

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ ถัง

ກະຖາງ

ภาชนะสำหรับปลูกต้นไม้

/kra˨˩.tʰaːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ภาชนะปากกว้าง สำหรับปลูกต้นไม้


กระถิน

แผลงมาจาก ถิน (ซึ่ง ผักถิน กลายมาเป็น ผักกระถิน)

ກະຖິນ

ชื่อไม้พุ่มหรือไม้ต้น

ชื่อไม้พุ่มหรือไม้ต้น ใบอ่อนและฝักใช้เป็นอาหาร

ชื่อพรรณไม้จำพวกหนึ่ง มีหลายชนิด เช่น กระถินเทศ กระถินพิมาน


กระทะใบบัว

กฺระ-ทะ-ใบ-บัว

กระทะขนาดใหญ่


กระทุงเหว

ชื่อปลาผิวน้ำจำพวกหนึ่ง คล้ายปลาเข็ม มีหลายชนิด


กระบอกสูบ

กระบอก + สูบ

กฺระ-บอก-สูบ

/kra˨˩.bɔːk̚˨˩.suːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ส่วนหนึ่งของเครื่องจักรเครื่องยนต์


กระบอกเสียง

กฺระ-บอก-เสียง

/kra˨˩.bɔːk̚˨˩.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ผู้เป็นปากเป็นเสียงแทน

หนังสือพิมพ์ฉบับนี้ใคร ๆ ก็รู้ว่าเป็นกระบอกเสียงให้รัฐบาล


กระบิ้ง

นาที่เป็นกระทงเล็ก ๆ


กระบี่กระบอง

กฺระ-บี่-กฺระ-บอง

ชื่อการเล่นชนิดหนึ่งที่ต่อสู้กันด้วยกระบี่และกระบอง


กระแบะ

แผ่น, ชิ้นส่วน

ขนาดเท่าฝ่ามือ


กระแบะมือ

ขนาดเท่าฝ่ามือ


กระปรี้กระเปร่า

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-ปฺรี้-กฺระ-เปฺร่า

แคล่วคล่องว่องไว เพราะมีกำลังวังชา, กระฉับกระเฉง, ไม่เนิบนาบ


กระปอดกระแปด

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-ปอด-กฺระ-แปด

/kra˨˩.pɔːt̚˨˩.kra˨˩.pɛːt̚˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่บ่นไม่รู้จักจบ, อาการที่บ่นร่ำรี้ร่ำไร, ปอดแปด ก็ว่า


กระป๋อหลอ

เหลอ (ใช้แก่หน้า)


กระผม

แผลงมาจาก ผม

กระผม

อรรถาภิธาน:ฉัน

กระหม่อม

อรรถาภิธาน:ฉัน

กระหม่อมฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

กรู

อรรถาภิธาน:ฉัน

กัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

กู

อรรถาภิธาน:ฉัน

เกล้าฯ

อรรถาภิธาน:ฉัน

เกล้ากระผม

อรรถาภิธาน:ฉัน

เกล้ากระหม่อม

อรรถาภิธาน:ฉัน

เกล้ากระหม่อมฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ขยม

อรรถาภิธาน:ฉัน

ขยุม

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้อย

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าฯ

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าน้อย

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าพเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าพระพุทธเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ข้าวรพุทธเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ฃ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ฃ้าพเจ้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

เค้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

ฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ฉาน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ชั้น

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดนุ

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดนู

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดำนู

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดิฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดีฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ดีฉาน

อรรถาภิธาน:ฉัน

เดี๊ยน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตน

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตนเอง

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตนุ

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตัว

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตัวเอง

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตู

อรรถาภิธาน:ฉัน

ตูข้า

อรรถาภิธาน:ฉัน

นี่

อรรถาภิธาน:ฉัน

เปิ้น

อรรถาภิธาน:ฉัน

ผม

อรรถาภิธาน:ฉัน

ม่อน

อรรถาภิธาน:ฉัน

รูป

อรรถาภิธาน:ฉัน

เรา

อรรถาภิธาน:ฉัน

เรียม

อรรถาภิธาน:ฉัน

ลูกช้าง

อรรถาภิธาน:ฉัน

หนู

อรรถาภิธาน:ฉัน

หม่อมฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

อ้าย

อรรถาภิธาน:ฉัน

อัญขยม

อรรถาภิธาน:ฉัน

อั๊ว

อรรถาภิธาน:ฉัน

อั๊วะ

อรรถาภิธาน:ฉัน

อาตม

อรรถาภิธาน:ฉัน

อาตม์

อรรถาภิธาน:ฉัน

อาตมภาพ

อรรถาภิธาน:ฉัน

อาตมา

อรรถาภิธาน:ฉัน

อิฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

อีฉัน

อรรถาภิธาน:ฉัน

คำสรรพนามบุรุษที่ 1 ที่ผู้ชายใช้พูดแทนตัวเวลาพูดกับผู้ใหญ่


กระผีกริ้น

นิดหน่อย, น้อยมาก, เล็กน้อย


กระพรวน

แผลงมาจาก พรวน (ซึ่ง ลูกพรวน กลายมาเป็น ลูกกระพรวน)

โลหะทำเป็นรูปกลมกลวง มีลูกกลิ้งเล็ก ๆ อยู่ข้างในเพื่อให้เกิดเสียง ใช้ผูกข้อเท้าเด็กหรือคอสัตว์เป็นต้น


กระพุ่มมือ

กฺระ-พุ่ม-มือ


กระพุ่มมือ

กฺระ-พุ่ม-มือ


กระเพาะปลา

กฺระ-เพาะ-ปฺลา

ชื่ออาหารคาวแบบจีนชนิดหนึ่ง


กระย่องกระแย่ง

ไม่ถนัด, ไม่แข็งแรง


กระยาทิพย์

ชื่อขนมชนิดหนึ่ง มักทำในพิธีสารท


กระยาบวช

เครื่องกินที่ไม่เจือด้วยของสดคาว


กระยารงค์

กระยา + รงค์

สีสำหรับวาดเขียน


กระเย้อกระแหย่ง

การกระเย้อกระแหย่ง (abstract-noun)

เขย่งดูแล้วเขย่งดูอีก


กระลำพร

โทษใหญ่, ความฉิบหาย


กระวนกระวาย

การกระวนกระวาย (abstract-noun)
ความกระวนกระวาย (abstract-noun)

กฺระ-วน-กฺระ-วาย

วุ่นวายใจ, แสดงอาการวุ่นวายไม่เป็นสุข


กระวีกระวาด

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-วี-กฺระ-วาด

รีบเร่งอย่างไม่นอนใจ


กระสัน

การกระสัน (abstract-noun)
ความกระสัน (abstract-noun)

คะนึง, คิดผูกพันอยู่, มีใจจดจ่ออยู่

ปู่กระสันถึงไก่ในไพรพฤกษ์

กระวนกระวายในกาม

เดี๋ยวนี้นะพระองค์ทรงธรรม์ แสนกระสันจันทร์สุดาดวงสมร

กระสันเข้าไว้กับหลัก

ผูกพันพระพี่น้องสองกระสันเข้าให้มั่นกับมือ

สายกระสัน

มุขกระสัน

กระสันจะเป็นรัฐมนตรี


กระสัน

พระขรรค์เหน็บกระสันอยู่เป็นนิจ


กระแสตรง

กฺระ-แส-ตฺรง

กระแสไฟฟ้าซึ่งเคลื่อนที่ตามแนวทิศเดียวกันอยู่ตลอดเวลา


กระแสพระราชดำรัส

กฺระ-แส-พฺระ-ราด-ชะ-ดำ-หฺรัด

/kra˨˩.sɛː˩˩˦.pʰra˦˥.raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.dam˧.rat̚˨˩/^((สัมผัส))

ข้อความที่พระเจ้าแผ่นดินตรัส


กระแสรับสั่ง

คำพูดของเจ้านาย


กระแสสลับ

กฺระ-แส-สะ-หฺลับ

กระแสไฟฟ้าซึ่งเคลื่อนที่โดยสลับแนวทิศอยู่ตลอดเวลา


กระหนาบ

แผลงมาจาก ขนาบ

ประกบเข้าให้แน่น

ประชิดเข้าไปทั้ง 2 ข้าง

กองทัพตีกระหนาบ

ติดชิดกันที่อยู่ทั้ง 2 ข้าง

กระหนกกระหนาบภาพหาญ

กระหนกกระหนาบคาบเครือสร้อยสน


กระหนาบ

แผลงมาจาก ขนาบ


กระหืดกระหอบ

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-หืด-กฺระ-หอบ

/kra˨˩.hɯːt̚˨˩.kra˨˩.hɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

มีอาการรีบร้อนอย่างเหนื่อยหอบ

วิ่งกระหืดกระหอบ


กระเหี้ยนกระหือรือ

การกระเหี้ยนกระหือรือ (abstract-noun)

กฺระ-เหี้ยน-กฺระ-หือ-รือ

/kra˨˩.hia̯n˥˩.kra˨˩.hɯː˩˩˦.rɯː˧/^((สัมผัส))

แสดงความกระตือรือล้นเอาจริงเอาจังอย่างออกนอกหน้า


กระแหนะ

ลายปูนปิดทอง


กระแหนะ

ว่าเปรียบเปรย


กระอ้อมกระแอ้ม

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-อ็้อม-กฺระ-แอ็้ม

/kra˨˩.ʔɔm˥˩.kra˨˩.ʔɛm˥˩/^((สัมผัส))

อ้อมแอ้ม, ไม่ฉะฉาน, ไม่ชัดเจน, ไม่เต็มปาก, (ใช้แก่กริยาพูด)


กระอึกกระอัก

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-อึก-กฺระ-อัก

/kra˨˩.ʔɯk̚˨˩.kra˨˩.ʔak̚˨˩/^((สัมผัส))

อึกอัก, อาการที่พูดไม่ออก ติดกึกกักอยู่ในคอเพราะกลัวหรือประหม่าเป็นต้น, อึก ๆ อัก ๆ ก็ว่า


กระไอกระแอม

ทำเสียงไอเสียงแอม


กราดเกรี้ยว

กราด + เกรี้ยว

การกราดเกรี้ยว (abstract-noun)
ความกราดเกรี้ยว (abstract-noun)

กฺราด-เกฺรี้ยว

แสดงกิริยาท่าทางพร้อมทั้งดุด่าว่ากล่าวอย่างรุนแรงด้วยความโกรธ


กรามช้าง

/kraːm˧.t͡ɕʰaːŋ˦˥/^((สัมผัส))

โรคมะเร็งชนิดหนึ่งขึ้นที่แถวกราม

ชื่อนกเงือกชนิดหนึ่ง

ชื่อกล้วยชนิดหนึ่ง


กริบ

ตัดให้ขาดด้วยกรรไกร, ตัดขาดฉับไวและแนบเนียนด้วยความคม


กริบ

คำกริยาวิเศษณ์

เงียบไม่มีเสียงดัง


กริ่ม

กระหยิ่ม, ครึ้มใจ, ภูมิใจ, อิ่มใจ


กริ่ม

คำกริยาวิเศษณ์

อาการที่เมาเหล้า


กรีด

ขีด, ขีดให้เป็นรอย

ระไป, ครูดไป


กรีด

เสียงร้องอันแหลม


กรีธาทัพ

ยกกระบวนทัพ, เดินกองทัพ


กรุ้มกริ่ม

แสดงสีหน้าดีใจในที


กรุยกราย

เดินทำทีท่าเจ้าชู้

มีท่าทางหยิบหย่ง


กฤด

อันกระทำแล้ว


กฤษฎาภินิหาร

* แผลงมาจาก กฤดาภินิหาร

อภินิหาร (บุญอันยิ่ง) ที่ทำไว้


กฤษฎาภินิหาร

* แผลงมาจาก กฤดาภินิหาร

มีอภินิหารที่ทำไว้


กฤตติกา

ชื่อดาวฤกษ์หมู่ที่ 3 ตามหลักการแบ่งหมู่ดาวของตำนานดาวไทย ดาวกฤตติกา มี 8 ดวง เห็นเป็นรูปธงสามเหลี่ยมมีหางเรียวยาว, ดาวธงสามเหลี่ยม, ดาวลูกไก่


กฤตยา

การใช้เวทมนต์, เสน่ห์, อาถรรพณ์


กฤติยา

การใช้เวทมนต์, เสน่ห์, อาถรรพณ์


กฤษฎา

ยืมมาจากสันสกฤต कृष्टा (กฺฤษฺฏา)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}


กฤษฎา

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต कृष्टा (กฺฤษฺฏา)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ชื่อบุคคลชาย


กลไก

機制

กระบวนการต่อเนื่องที่ก่อให้เกิดปฏิกิริยา

ตัวจักรต่าง ๆ

โดยปริยายหมายความว่าบุคคลผู้เป็นเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานในระดับต่าง ๆ, ระบบหรือองค์การที่บุคคลผู้เป็นเจ้าหน้าที่ในระดับต่าง ๆ ปฏิบัติงานร่วมกันดุจเครื่องจักร, ระบบที่จะให้งานสำเร็จตามประสงค์

กลไกการปกครอง

กลไกการย่อยอาหาร

กลไกของการสร้างอาหารของพืชโดยการสังเคราะห์ด้วยแสง

หน่วยงานหรือองค์กรที่ปฏิบัติงานให้

รัฐสภามีหน้าที่เป็นกลไกตรวจสอบฝ่ายบริหาร


กลวิธี

วิธีการพลิกแพลงที่อาศัยความชำนาญ

เทคนิคในการประพันธ์ของนักเขียน


กล่น

เกลื่อนกลาด, ดื่นดาษ, เรี่ยรายอยู่


กลบ

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง goep (กบ), จ้วงแบบจั่วเจียง koep (คบ-ปิด ห่ม งำ)

เอาสิ่งซึ่งเป็นผงโรยทับข้างบนเพื่อปิดบัง

ถมหลุม บ่อ หรือแอ่งให้เต็มหรือเพื่อปิดร่องรอย

จ่ายให้, ทดแทนส่วนที่ขาดไป


กลมกล่อม

ที่เข้ากันพอดี (ใช้แก่รสหรือเสียง)


กลมกลืน

การกลมกลืน (abstract-noun)
ความกลมกลืน (abstract-noun)

เข้ากันได้ดี, ไม่ขัดแย้งกัน


กลวง

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง gueng (กวง-กลวง), จ้วงแบบจั่วเจียง gyueng (กยวง-กลวง)

เป็นรูเป็นโพรงข้างใน, ไม่ตัน


กลวง

ไร้ความคิด, ไม่มีความสามารถด้านวิชาการ

อ่านหนังสือตั้งหลายรอบ ทำไมถึงทำข้อสอบไม่ได้ กลวงจริง ๆ เลยเรา


กลวง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກວງ (กวง), ไทดำ ꪀꪺꪉ (กัวง)

บริเวณ, ที่ว่าง, ท่ามกลาง

ในกลวงป่าตาลนี้ มีศาลาสองอัน


กลวง

โรงถลุงดีบุก, คลวง ก็ว่า


กล้วย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kluəjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩖ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ (กลว้ย) หรือ ᨠ᩠ᩃ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ (กลว้ย), ลาว ກ້ວຍ (ก้วย), ไทลื้อ ᦂᦽᧉ (โก้ย), ไทดำ ꪀ꫁ꪺꪥ (กั้วย), ไทขาว ꪀꪺꪥꫂ, ไทใหญ่ ၵူၺ်ႈ (กู้ญ), อาหม 𑜀𑜤𑜐𑜫 (กุญ์), ปู้อี joic, จ้วง gyoij
ความหมาย 5-6 ใช้แทนคำว่า ควย ซึ่งออกเสียงคล้ายกัน

ชื่อไม้ล้มลุกหลายชนิดในสกุล Musa วงศ์ Musaceae จัดแยกออกได้เป็น 2 จำพวก จำพวกที่แตกหน่อเป็นกอ ผลสุกเนื้อนุ่ม กินได้ มีหลายชนิดและหลายพันธุ์ เช่น กล้วยน้ำว้า กล้วยไข่ กล้วยหอม บางชนิดผลสุกเนื้อแข็ง มักเผา ต้ม หรือเชื่อมกิน เช่น กล้วยกล้าย กล้วยหักมุก, จำพวกที่ไม่แตกหน่อเป็นกอ ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด ใบประดับไม่ร่วง เช่น กล้วยนวล กล้วยผา

ผลของต้นกล้วย (ความหมาย 1)

คำพ้องความของ รากกล้วย

คำพ้องความของ ไส้ตัน

อวัยวะเพศชาย

ผู้ชายเอกวาดอร์ครองแชมป์กล้วยยาวที่สุดในโลก

การชูนิ้วกลาง (ท่าทางแสดงความดูหมิ่น)

แจกกล้วยกลางถนน แท๊กซี่ไล่ฟันเดือด

ให้กล้วยเป็นเหตุ! ยิงอริดับต่อหน้าลูก

เงินหรือผลประโยชน์ที่เอาไว้ซื้อใจ (นักการเมือง)

ป.ป.ช. ขยับสอบปมไลน์หลุด “แจกกล้วย” ส.ส. พรรคเล็กเดือนละแสน


กล้วย

เรื่องนี้กล้วยมากสำหรับผม


กลอง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kloːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກອງ (กอง), อีสาน กลอง, คำเมือง ᨠᩖᩬᨦ (กลอง), ไทลื้อ ᦂᦸᧂ (กอ̂ง), ไทใหญ่ ၵွင် (กอ̂ง), ไทดำ ꪀꪮꪉ (กอง), ไทใต้คง ᥐᥩᥒ (กอ̂ง), อาหม 𑜀𑜨𑜂𑜫 (กอ̂ง์), จ้วง gyong; เทียบเวียดนาม trống (จ๊ง)

鼓

ชื่อเครื่องดนตรี

鼓

ชื่อเครื่องดนตรี

堂鼓

ชื่อเครื่องดนตรี

ᦂᦸᧂ

ชื่อเครื่องดนตรี

ၵွင်

ชื่อเครื่องดนตรี

ပတ်

ชื่อเครื่องดนตรี

Trommel

ชื่อเครื่องดนตรี

ກອງ

ชื่อเครื่องดนตรี

drum

ชื่อเครื่องดนตรี

طَبَلَ

ชื่อเครื่องดนตรี

/klɔːŋ˧/^((สัมผัส))

เครื่องตี ขึงด้วยหนัง มีหลายชนิด


กลอง

/klɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อเพลงแขกชนิดหนึ่ง ใช้ปี่ชวาและกลองแขก


กลองเพล

/klɔːŋ˧.pʰeːn˧/^((สัมผัส))

กลองขนาดใหญ่ใช้ตีบอกเวลาฉันเพลของพระภิกษุสามเณร


กล้อมแกล้ม

เคี้ยวไม่ทันแหลกแล้วรีบกลืน

เคี้ยวไม่ถนัด

พูดอ้อมแอ้มพอให้ผ่านไป


กลัดกลุ้ม

ขัดข้องกลุ้มอยู่ในอก


กลั่นกรอง

กลั่น + กรอง

กฺลั่น-กฺรอง

คัดเลือกเอาแต่สิ่งที่เห็นว่าดีที่สุด

พิจารณาอย่างถี่ถ้วนรอบคอบ


กลั่นแกล้ง

กลั่น + แกล้ง

กฺลั่น-แกฺล้ง

หาความชั่วใส่ให้, ให้ร้ายโดยวิธีต่าง ๆ, แกล้งใส่ความ


กลับตาลปัตร

คำกริยาวิเศษณ์

กลับ + ตาลปัตร

กฺลับ-ตา-ละ-ปัด

ผิดความคาดหมายอย่างตรงกันข้ามแบบพลิกหน้ามือเป็นหลังมือ


กลับตาลปัตร

กลับ + ตาลปัตร

กฺลับ-ตา-ละ-ปัด

ที่เปลี่ยนเป็นตรงกันข้ามแบบพลิกหน้ามือเป็นหลังมือ


กลับตาลปัตร

กลับ + ตาลปัตร

กฺลับ-ตา-ละ-ปัด

เปลี่ยนไปในทางตรงกันข้ามแบบพลิกหน้ามือเป็นหลังมือ


กลัวน้ำ

แปลตรงตัวจากอังกฤษ hydrophobia; เทียบเท่า กลัว + น้ำ

คำพ้องความของ พิษสุนัขบ้า


กลั้ว

เอาน้ำหรือของเหลวเข้าไปสัมผัสพอให้ชุ่ม


กลาก

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩣ᩠ᨠ (ขาก), ลาว ກາກ (กาก), ไทลื้อ ᦃᦱᧅ (ฃาก), จ้วง gyak

ชื่อโรคผิวหนังอย่างหนึ่ง มีหลายชนิด เกิดจากเชื้อรา ขึ้นเป็นวง มีอาการคัน, ขี้กลาก ก็ว่า, ราชาศัพท์ว่า โรคดวงเดือน


กลาง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *klaːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩖᩣ᩠ᨦ (กลาง), ลาว ກາງ (กาง), ไทลื้อ ᦂᦱᧂ (กาง), ไทขาว ꪀꪱꪉ, ไทใหญ่ ၵၢင် (กาง), ไทใต้คง ᥐᥣᥒ (กาง), อาหม 𑜀𑜂𑜫 (กง์) หรือ 𑜀𑜝𑜂𑜫 (กฺลง์), ปักษ์ใต้ กล๋าง, จ้วง gyang, จ้วงแบบจั่วเจียง gyang

ส่วนที่ไม่ค่อนไปข้างใดข้างหนึ่ง

ที่รวม, ที่รวมกิจการงานที่มีสาขาย่อยออกไป

สำนักงานกลาง

ไปรษณีย์กลาง


กลาง

ในที่หรือเวลาระหว่าง

กลางป่า

กลางฝน

กลางทาง


กลางหาว

กลาง + หาว; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກາງຫາວ (กางหาว), คำเมือง ᨠᩖᩣ᩠ᨦᩉᩣ᩠ᩅ (กลางหาว), เขิน ᨠᩣ᩠ᨦᩉᩣ᩠ᩅ (กางหาว), ไทลื้อ ᦂᦱᧂᦠᦱᧁ (กางหาว), ไทใหญ่ ၵၢင်ႁၢဝ် (กางหาว), ไทใต้คง ᥐᥣᥒᥞᥣᥝᥴ (กางห๋าว), อาหม 𑜀𑜂𑜫 𑜍𑜈𑜫 (กง์ รว์), คำตี้ ကၢင်ႈꩭၢဝ်

กลางแจ้ง, นอกชายคา

รองน้ำฝนกลางหาว

บนฟ้า, กลางเวหา ก็ว่า

เครื่องบินรบกันกลางหาว


กลางแปลง

/klaːŋ˧.plɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ที่แสดงหรือเล่นเป็นต้นในที่แจ้ง

โขนกลางแปลง

หนังกลางแปลง

คล้องช้างกลางแปลง


กลาย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກາຍ (กาย), ไทลื้อ ᦂᦻ (กาย), ไทใหญ่ ၵၢႆ (กาย); เทียบเขมร ក្លាយ (กฺลาย), มอญ ကၠဲာ (กฺลัวา), เวียดนาม trái (จ๊าย)

เปลี่ยนไป, แปรปรวนไป, เป็นอื่นไป, แปลงไป


กลาย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *klaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກາຍ (กาย)，จ้วง gyai

ปีที่ล่วงหรือเปลี่ยนไปแล้วปีหนึ่ง, ปีกลาย


กล่าวขวัญ

กล่าว + ขวัญ

กฺล่าว ขฺวัน

พูดถึง, พูดออกชื่อและการกระทำของคนอื่น


กล่าวหา

ฟ้อง, กล่าวโทษ


กลิงค์

ชาวอินเดียใต้พวกหนึ่งที่มีผิวดำ


กลึง

เทียบหมิ่นใต้ 槓 (kǹg, “ทำให้แหลม”)

/klɯŋ˧/^((สัมผัส))

ทำให้เป็นรูปทรงกลม รูปทรงกระบอก หรือรูปทรงต่าง ๆ โดยทำให้วัตถุที่จะกลึงนั้นหมุนรอบตัวแล้วสกัดด้วยสิ่วเอาส่วนย่อยออกให้คงไว้แต่รูปทรงที่ต้องการ


กลุ้ม

การกลุ้ม (abstract-noun)
ความกลุ้ม (abstract-noun)

รวมประดังคับคั่ง

รู้สึกอัดอั้นยุ่งใจ

ชุลมุน, ขวักไขว่


กลูโคส

* ทับศัพท์จากคำในภาษาอังกฤษว่า glucose

น้ำตาลชนิดหนึ่ง


กวด

ทำให้แน่น ให้ตึง หรือให้เขม็งยิ่งขึ้น

กวดเชือก

กวดผ้าปู

ทำให้เรียบและแนบสนิทเป็นเนื้อเดียวกัน

กวดตะปู

เร่งเพื่อให้ทัน

วิ่งกวด


กวด

เหล็กเครื่องมือสำหรับกวดเลี่ยมขอบภาชนะ เรียกว่า เหล็กกวด


กวน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກວນ (กวน), ไทดำ ꪀꪺꪙ (กัวน), ไทใหญ่ ၵူၼ်ႉ (กู๎น)

การกวน (abstract-noun)
ความกวน (abstract-noun)

รบกวนทำให้เกิดความรำคาญ

กวนใจ

ก่อกวนทำให้วุ่นวาย

กวนบ้านกวนเมือง

ชวนให้เกิดความรำคาญ, ชวนให้ทำร้าย

กวนมือ

กวนตีน


กวน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກວນ (กวน), ไทใหญ่ ၵူၼ်ႉ (กู๎น)

คนให้ทั่วกันหรือให้วนไปโดยรอบ

กวนน้ำ

คนให้เข้ากัน, เคี่ยวและคนให้เข้ากันจนข้น

กวนขนม

กวนกาละแม


กวน

เรียกของกินที่ทำด้วยผลไม้เป็นต้น เคี่ยวกับน้ำตาลแล้วคนให้เข้ากันจนข้น

ขนมกวน

ทุเรียนกวน

สับปะรดกวน


กวยจั๊บ

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 粿汁 (guê2 zab4 ก้วยจับ)

ชื่อของกินชนิดหนึ่ง ทำด้วยแป้งที่ใช้ทำเส้นก๋วยเตี๋ยว แต่หั่นเป็นชิ้นใหญ่ ๆ ต้มสุกแล้วปรุงด้วยเครื่องมีหมูเป็นต้น


กวยจี๊

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 瓜子 (koe-chí)

เมล็ดแตงโมต้มแล้วตากให้แห้ง ใช้ขบเคี้ยว


กว้าง

จากจีนยุคกลาง廣 (MC kwangX); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᨦ (กว้าง), ลาว ກວ້າງ (กว้าง), ไทลื้อ ᦦᦱᧂᧉ (กว้าง), ไทใหญ่ ၵႂၢင်ႈ (กฺว้าง), พ่าเก ကင် (กง์), อาหม 𑜀𑜤𑜨𑜂𑜫 (กุอ̂ง์), 𑜀𑜨𑜂𑜫 (กอ̂ง์), หรือ 𑜀𑜂𑜫 (กง์), ปู้อี gvaangs, จ้วง gvangq; เทียบสุ่ย faangc, ต้งใต้ kuangt

/kwaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ด้านสั้นที่คู่กับด้านยาว


กว้าง

/kwaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ไม่แคบ, แผ่ออกไป


กว้างขวาง

กว้าง + ขวาง

กฺว้าง-ขฺวาง

/kwaːŋ˥˩.kʰwaːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

รู้จักคนมากและมีคนรู้จักมาก


กว้างขวาง

คำกริยาวิเศษณ์

กว้าง + ขวาง

กฺว้าง-ขฺวาง

/kwaːŋ˥˩.kʰwaːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))


กว้างใหญ่

กว้าง + ใหญ่

กฺว้าง-ไหฺย่

กว้างและใหญ่


กว้างใหญ่

คำกริยาวิเศษณ์

กว้าง + ใหญ่

กฺว้าง-ไหฺย่


กวาด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kwaːtᴰ, จากจีนเก่า刮 (OC *kroːd); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກວາດ (กวาด), คำเมือง ᨠ᩠ᩅᩣ᩠ᨯ (กวาด), ไทลื้อ ᦦᦱᧆ (กวาด), ไทขาว ꪀꪫꪱꪒ, ไทใหญ่ ၵႂၢတ်ႇ (กฺว่าต), อาหม 𑜀𑜄𑜫 (กต์), จ้วง gvat, จ้วงแบบจั่วเจียง kvat/gvat; เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ กราด และ คราด

ทำให้เตียนหรือหมดฝุ่นละอองด้วยไม้กวาดเป็นต้น

ทำให้ของเคลื่อนไปในทางเดียวกัน

กวาดของลงจากโต๊ะ

โดยปริยายหมายความว่า เอาไปให้หมดสิ้นเหมือนอย่างกวาด

โจรกวาดทรัพย์สิน

คลื่นสึนามิกวาดคนและสิ่งของลงทะเล

เอายากวาดป้ายที่โคนลิ้น เรียกว่า กวาดยา


กวาด

สิ่งที่ใช้ปัดกวาด ทำด้วยวัสดุต่าง ๆ อย่างก้านใบมะพร้าว ดอกอ่อนของต้นหญ้าบางชนิด เป็นต้น มัดเป็นกำ ๆ เรียกว่า ไม้กวาด, ถ้าทำด้วยก้านใบมะพร้าว เรียกว่า ไม้กวาดทางมะพร้าว


กวาดต้อน

/kwaːt̚˨˩.tɔːn˥˩/^((สัมผัส))

รวบรวมคนหรือสัตว์เอามาเป็นของตน


ไม้กวาด

σκούπα

สิ่งที่ใช้กวาด

saligutit

สิ่งที่ใช้กวาด

ಪೊರಕೆ

สิ่งที่ใช้กวาด

vasoira

สิ่งที่ใช้กวาด

bazcullo

สิ่งที่ใช้กวาด

coaña

สิ่งที่ใช้กวาด

carrasco

สิ่งที่ใช้กวาด

xesta

สิ่งที่ใช้กวาด

fachiza

สิ่งที่ใช้กวาด

varredoiro

สิ่งที่ใช้กวาด

비

สิ่งที่ใช้กวาด

빗자루

สิ่งที่ใช้กวาด

sguab

แกลิกแบบสกอต

สิ่งที่ใช้กวาด

អំបោស

สิ่งที่ใช้กวาด

сыпырғыш

สิ่งที่ใช้กวาด

escombra

สิ่งที่ใช้กวาด

шыпыргы

สิ่งที่ใช้กวาด

ცოცხი

สิ่งที่ใช้กวาด

掃帚

สิ่งที่ใช้กวาด

扫帚

สิ่งที่ใช้กวาด

掃把

สิ่งที่ใช้กวาด

扫把

สิ่งที่ใช้กวาด

帚

สิ่งที่ใช้กวาด

掃把

สิ่งที่ใช้กวาด

扫把

สิ่งที่ใช้กวาด

掃帚

สิ่งที่ใช้กวาด

掃梳

สิ่งที่ใช้กวาด

sapu

สิ่งที่ใช้กวาด

koště

สิ่งที่ใช้กวาด

smeták

สิ่งที่ใช้กวาด

ᎬᏃᏌᏍᏗ

สิ่งที่ใช้กวาด

umshanelo

สิ่งที่ใช้กวาด

umshayelo

สิ่งที่ใช้กวาด

xaaqin

สิ่งที่ใช้กวาด

minfiiq

สิ่งที่ใช้กวาด

箒

สิ่งที่ใช้กวาด

帚

สิ่งที่ใช้กวาด

bezem

สิ่งที่ใช้กวาด

kost

สิ่งที่ใช้กวาด

walis

สิ่งที่ใช้กวาด

walis-tambo

สิ่งที่ใช้กวาด

себерке

สิ่งที่ใช้กวาด

süpürge

สิ่งที่ใช้กวาด

sübse

สิ่งที่ใช้กวาด

துடைப்பம்

สิ่งที่ใช้กวาด

ҷоруб

สิ่งที่ใช้กวาด

ཕྱགས་མ

สิ่งที่ใช้กวาด

sopelime

สิ่งที่ใช้กวาด

kost

สิ่งที่ใช้กวาด

झाडु

สิ่งที่ใช้กวาด

һепертке

สิ่งที่ใช้กวาด

метла́

สิ่งที่ใช้กวาด

erratza

สิ่งที่ใช้กวาด

ঝাড়ু

สิ่งที่ใช้กวาด

мятла́

สิ่งที่ใช้กวาด

ве́нік

สิ่งที่ใช้กวาด

ਝਾੜੂ

สิ่งที่ใช้กวาด

جاروب

สิ่งที่ใช้กวาด

vassoura

สิ่งที่ใช้กวาด

vassoira

สิ่งที่ใช้กวาด

miotła

สิ่งที่ใช้กวาด

szczotka

สิ่งที่ใช้กวาด

balai

สิ่งที่ใช้กวาด

တံမြက်စည်း

สิ่งที่ใช้กวาด

biezem

ฟริเซียนตะวันตก

สิ่งที่ใช้กวาด

scove

สิ่งที่ใช้กวาด

balai

สิ่งที่ใช้กวาด

kustur

สิ่งที่ใช้กวาด

шүүр

สิ่งที่ใช้กวาด

ġummar

สิ่งที่ใช้กวาด

penyapu

สิ่งที่ใช้กวาด

ചൂല്

สิ่งที่ใช้กวาด

puruma

สิ่งที่ใช้กวาด

мітла́

สิ่งที่ใช้กวาด

ві́ник

สิ่งที่ใช้กวาด

Besen

สิ่งที่ใช้กวาด

bessem

สิ่งที่ใช้กวาด

bezzem

สิ่งที่ใช้กวาด

метла́

สิ่งที่ใช้กวาด

ве́ник

สิ่งที่ใช้กวาด

щётка

สิ่งที่ใช้กวาด

mătură

สิ่งที่ใช้กวาด

scōpae

สิ่งที่ใช้กวาด

scōpa

สิ่งที่ใช้กวาด

ēverriculum

สิ่งที่ใช้กวาด

Biesem

ลักเซมเบิร์ก

สิ่งที่ใช้กวาด

slota

สิ่งที่ใช้กวาด

ຟອຽ

สิ่งที่ใช้กวาด

ຄັນຍູ

สิ่งที่ใช้กวาด

ຍູປັດ

สิ่งที่ใช้กวาด

ລິ້ວຕາດ

สิ่งที่ใช้กวาด

ໄມ້ກວາດ

สิ่งที่ใช้กวาด

šluota

สิ่งที่ใช้กวาด

ysgubell

สิ่งที่ใช้กวาด

svip

สิ่งที่ใช้กวาด

besom

สิ่งที่ใช้กวาด

escoba

สิ่งที่ใช้กวาด

escobillón

สิ่งที่ใช้กวาด

metla

สิ่งที่ใช้กวาด

ufagio

สิ่งที่ใช้กวาด

kvast

สิ่งที่ใช้กวาด

borste

สิ่งที่ใช้กวาด

सम्मार्जनी

สิ่งที่ใช้กวาด

කොස්ස

สิ่งที่ใช้กวาด

broom

สิ่งที่ใช้กวาด

bĕsme

สิ่งที่ใช้กวาด

brōm

สิ่งที่ใช้กวาด

መጥረጊያ

สิ่งที่ใช้กวาด

বাঢ়নী

สิ่งที่ใช้กวาด

জাৰু

สิ่งที่ใช้กวาด

süpürgə

อาเซอร์ไบจาน

สิ่งที่ใช้กวาด

besem

สิ่งที่ใช้กวาด

مِكْنَسَة

สิ่งที่ใช้กวาด

مِقْشَة

สิ่งที่ใช้กวาด

ավել

สิ่งที่ใช้กวาด

աւել

ภาษาอาร์มีเนียเก่า

สิ่งที่ใช้กวาด

balayilo

สิ่งที่ใช้กวาด

scopa

สิ่งที่ใช้กวาด

ramazza

สิ่งที่ใช้กวาด

granata

สิ่งที่ใช้กวาด

sapu

สิ่งที่ใช้กวาด

ᓴᓂᐅᑎᒃ

สิ่งที่ใช้กวาด

supurgi

สิ่งที่ใช้กวาด

luud

สิ่งที่ใช้กวาด

balailo

สิ่งที่ใช้กวาด

fshesë

สิ่งที่ใช้กวาด

箒

สิ่งที่ใช้กวาด

帚

สิ่งที่ใช้กวาด

sópur

สิ่งที่ใช้กวาด

kústur

สิ่งที่ใช้กวาด

vöndur

สิ่งที่ใช้กวาด

scuab

สิ่งที่ใช้กวาด

seprű

สิ่งที่ใช้กวาด

pūlumi

สิ่งที่ใช้กวาด

झाड़ू

สิ่งที่ใช้กวาด

מַטְאֲטֵא

สิ่งที่ใช้กวาด

másháaríi

สิ่งที่ใช้กวาด

สิ่งที่ใช้กวาด


กวีนิพนธ์

กวี + นิพนธ์

คำประพันธ์ที่กวีแต่ง


กษัตรา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กษัตริย์, พระเจ้าแผ่นดิน


กษีรธารา

* กษีร (น้ำนม) + ธารา (สายน้ำ)


กอ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກໍ (กํ), อีสาน กอ, ไทลื้อ ᦂᦸ (กอ̂), ไทใหญ่ ၵေႃ (กอ̂), ไทดำ ꪀꪷ (กํ), ไทใต้คง ᥐᥨᥝ (โกว), อาหม 𑜀𑜦𑜡 (กอ̂), จ้วง go

/kɔː˧/^((สัมผัส))

กลุ่มของต้นไม้ที่เกิดจากต้นหรือเหง้าเดียวกัน

กอไผ่

กอตะไคร้

กอบัว

พืชที่ขึ้นหรือปลูกเป็นกลุ่ม

กอหญ้า

กอกุหลาบ


กอ

/kɔː˧/^((สัมผัส))

หนอนกอ, ผีเสื้อกลางคืนชนิดหนึ่ง


ก่อหวอด

/kɔː˨˩.wɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เริ่มจับกลุ่มเพื่อทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง


ฟรี

ยืมมาจากอังกฤษ free

วันนี้ฟรี

ล้อฟรี


ฟรี

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมมาจากอังกฤษ free

ไม่เสียมูลค่าหรือไม่ได้ค่าตอบแทนใด ๆ

เรียนฟรี

ทำงานฟรี

โดยไม่มีความผิดหรือโดยเปล่าประโยชน์

ติดคุกฟรี

โดนด่าฟรี

เจ็บตัวฟรี


ฟ้อง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨼᩬ᩶ᨦ (ฟอ้ง), เขิน ᨼᩬ᩶ᨦ (ฟอ้ง), ลาว ຟ້ອງ (ฟ้อง), ไทลื้อ ᦝᦸᧂᧉ (ฟ้อ̂ง); เทียบไทใหญ่ ပွင်ႉ (ป๎อ̂ง)

/fɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

กล่าวหาหรือกล่าวโทษต่อผู้ใหญ่หรือต่อศาล

ฟ้องครู

ฟ้องศาล

มีหลักฐานฟ้องอยู่ในตัว

โดยปริยายหมายความว่า ขัดกัน, ไม่ตรงกัน

ข้อความข้างต้นกับข้างปลายฟ้องกันเอง


ฟ้อง

/fɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))


ฟอน

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง faez fonz (ไฟฟอน-กองไฟกองฟอน), จ้วงแบบจั่วเจียง faez fonz (ไฟฟอน-กองไฟกองฟอน)

/fɔːn˧/^((สัมผัส))

บ่อน, กินพรุนข้างใน, พลอนทั่ว

หนอนฟอนชมพู่

ฟอนจนทั่ว

ฟอนหาของสกปรกกิน


ฟอน

/fɔːn˧/^((สัมผัส))

ย่อยยับ, แหลก

ฟันฟอน

ที่ไหม้เป็นจุรณ, ที่ไหม้เป็นขี้เถ้า

กองฟอน


ฟ้อน

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨼᩬ᩶ᩁ (ฟอ้ร), เขิน ᨼᩬ᩶ᩁ (ฟอ้ร), ลาว ຟ້ອນ (ฟ้อน), ไทลื้อ ᦝᦸᧃᧉ (ฟ้อ̂น), ไทใหญ่ ၽွၼ်ႉ (ผ๎อ̂น) หรือ ၾွၼ်ႉ (ฝ๎อ̂น), จ้วง fwen (เฝือน, “รำ, ร้อง”)

/fɔːn˦˥/^((สัมผัส))


ฟอร์มาลิน

ยืมมาจากอังกฤษ formalin

สารละลายซึ่งมีแก๊สฟอร์มาลดีไฮด์ละลายอยู่ร้อยละ 40 ใช้ประโยชน์เป็นยาล้างเชื้อโรคและดองซากศพ


ฟอสฟอรัส

ยืมมาจากอังกฤษ phosphorus

φώσφορος

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

ფოსფორი

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

磷

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

リン

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

燐

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

fosfor

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

posporo

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

fosfor

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

தீமுறி

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

பிரகாசிதம்

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

phosphore

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

fosfori

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

fosforus

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

фо́сфор

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

phosphorus

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

fosfor

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

fósforo

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

phosphorus

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

فُسْفُور

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

fosforo

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

भास्वर

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

זרחן

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

인

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

燐

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

인소

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

燐素

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

ហ្វូស្វ័រ

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

fosfor

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

భాస్వరం

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

Phosphor

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

ffósfforws

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

photpho

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

phốtpho

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

fósforo

ธาตุเคมีลำดับที่ 15

/fɔːs˦˥.fɔː˧.ras˦˥/^((สัมผัส))

ธาตุลำดับที่ 15 สัญลักษณ์ P เป็นอโลหะ ลักษณะเป็นของแข็ง มีหลายอัญรูป


ฟอสเฟต

ยืมมาจากอังกฤษ phosphate

/fɔːt̚˦˥.feːt̚˨˩/^((สัมผัส))

/fɔːs˦˥.feːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เกลือของกรดฟอสฟอริก (H₃PO₄) ใช้เป็นปุ๋ย


ฟัง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *vaŋᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨼᩢ᩠ᨦ (ฟัง), ลาว ຟັງ (ฟัง), ไทลื้อ ᦝᧂ (ฟัง), ไทดำ ꪡꪰꪉ (ฟัง), ไทขาว ꪡꪰꪉ, ไทใหญ่ ၽင်း (ผั๊ง) หรือ ၾင်း (ฝั๊ง), ไทใต้คง ᥜᥒᥰ (ฝั๊ง)

ᨼᩢ᩠ᨦ

คอยรับเสียงด้วยหู

ᨳᩬ᩵ᨾ

คอยรับเสียงด้วยหู

ᨼᩢ᩠ᨦ

คอยรับเสียงด้วยหู

聽

คอยรับเสียงด้วยหู

听

คอยรับเสียงด้วยหู

聆

คอยรับเสียงด้วยหู

luisteren

คอยรับเสียงด้วยหู

ꪡꪷꪉ

คอยรับเสียงด้วยหู

ထွမ်ႇ

คอยรับเสียงด้วยหู

ငိၼ်း

คอยรับเสียงด้วยหู

ຟັງ

คอยรับเสียงด้วยหู

ໄດ້ຍິນ

คอยรับเสียงด้วยหู

listen

คอยรับเสียงด้วยหู

hear

คอยรับเสียงด้วยหู

ตั้งใจสดับ, คอยรับเสียงด้วยหู, ได้ยิน

เชื่อ, ทำตามถ้อยคำ

ให้ฟังคำสั่งผู้บังคับบัญชา


ฟังก์ชัน

ยืมมาจากอังกฤษ function

/faŋ˧.t͡ɕʰan˥˩/^((สัมผัส))

เซตของคู่ลำดับ โดยที่คู่ลำดับทุกคู่ไม่มีสมาชิกตัวหน้าซ้ำกัน


ฟั่น

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຝັ້ນ (ฝั้น), คำเมือง ᨺᩢ᩠᩶ᨶ (ฝั้น), ไทใหญ่ ၽၼ်ႈ (ผั้น), จ้วง paenj (ผั่น)

ทำสิ่งเป็นเส้นให้เข้าเกลียวกันเป็นเชือก

คลึงขี้ผึ้งให้เป็นเล่มเทียน


ฟั่นเฟือน

ฟั่น + เฟือน

หลงใหล, เคลิบเคลิ้ม

คุ้มดีคุ้มร้าย


ฟั่นเฝือ

รกชัฏ, ยุ่งเหยิง


ฟั้น

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วงแบบจั่วเจียง faenx (ฟั้น-คั้น จับ ขยำ นวด)


ฟาดเคราะห์

/faːt̚˥˩.kʰrɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

ทำพิธีปัดสิ่งชั่วร้ายให้ไปจากตัว

ตัดใจยอมเสียสิ่งใดสิ่งหนึ่งไปเพื่อให้หมดเคราะห์


ปลั๊ก

ยืมมาจากอังกฤษ plug

อุปกรณ์ไฟฟ้ามีขาโลหะ 2 ขา (บางแบบมี 3 ขา) ปลายข้างหนึ่งของแต่ละขาตรึงอยู่กับวัตถุหุ้ม ซึ่งเป็นฉนวนไฟฟ้า ใช้เสียบเข้ากับเต้ารับเพื่อให้กระแสไฟฟ้าเคลื่อนที่ผ่านเข้าสู่เครื่องใช้ไฟฟ้าได้ครบวงจร, เต้าเสียบ ก็เรียก


ฟ่าม

คำกริยาวิเศษณ์

ฟุ, ไม่แน่นเพราะแก่เกินกำหนด (มักใช้ แก่ผลไม้) เช่น ส้มเนื้อฟ่าม


ฟาร์ม

ยืมมาจากอังกฤษ farm

ᦓᦳᧂᧉᦌᦱᧂ

ที่เพื่อเกษตรกรรม

ຟາມ

ที่เพื่อเกษตรกรรม

อาณาบริเวณที่ใช้ทำการเกษตรกรรม มีเพาะปลูก เลี้ยงสัตว์ เช่น ทำฟาร์มปลูกข้าวโพดข้าวฟ่างเลี้ยงไก่เลี้ยงปลาเป็นต้น


ฟาร์ม

ยืมมาจากอังกฤษ farm

มีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมซ้ำ ๆ ในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง หรือต่อสู้กับศัตรูเฉพาะตัว เพื่อให้ได้ไอเท็มบางชนิด


ฟิล์ม

ยืมมาจากอังกฤษ film

แผ่นวัตถุบาง ประเภทพลาสติกชนิดหนึ่ง ฉาบผิวด้วยสารเคมีที่ไวต่อแสง ใช้สำหรับถ่ายรูป ถ่ายภาพยนตร์


ฟิวส์

ยืมมาจากอังกฤษ fuse

อุปกรณ์ไฟฟ้าชนิดหนึ่ง ใช้ต่อเข้ากับวงจรไฟฟ้าเพื่อป้องกันมิให้กระแสไฟฟ้าที่มีขนาดเกินกำหนดเคลื่อนที่เข้าวงจรไฟฟ้าได้


ฟื้น

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຟື້ນ (ฟื้น), คำเมือง ᨼᩨ᩠᩶ᨶ (ฟื้น), เขิน ᨼᩨ᩠᩶ᨶ (ฟื้น), ไทลื้อ ᦝᦹᧃᧉ (ฟื้น), ไทใหญ่ ၽိုၼ်ႉ (ผึ๎น) หรือ ၾိုၼ်ႉ (ฝึ๎น)

/fɯːn˦˥/^((สัมผัส))

กลับคืนมาใหม่, คืนความรู้สึก, พลิกกลับมา


ฟื้นฟู

/fɯːn˦˥.fuː˧/^((สัมผัส))

ทำให้กลับเจริญงอกงาม


ฟุ้งซ่าน

ฟุ้ง + ซ่าน; เทียบไทลื้อ ᦝᦳᧂᧉᦌᦱᧃᧈ (ฟุ้งซ่าน)

การฟุ้งซ่าน (abstract-noun)
ความฟุ้งซ่าน (abstract-noun)

ไม่สงบ, พล่านไป, ส่ายไป, (ใช้แก่จิต)


ฟุต

ยืมมาจากอังกฤษ foot

หน่วยวัดระยะทางของอังกฤษ 1 ฟุต เท่ากับ 12 นิ้ว

เฉพาะในคำประสม


ฟุตบอล

ยืมมาจากอังกฤษ football

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

ชื่อกีฬาชนิดหนึ่ง แบ่งผู้เล่นเป็น 2 ฝ่าย ฝ่ายละ 11 คน รวมทั้งผู้รักษาประตู ผู้เล่นแต่ละฝ่ายต้องเตะลูกบอลให้เข้าประตูของฝ่ายตรงข้าม ฝ่ายที่ได้ประตูมากกว่าจะเป็นฝ่ายชนะ

(ลูก~) ลูกบอลที่ใช้ในกีฬาดังกล่าว


ฟุ่มเฟือย

ฟุ่ม + เฟือย

ใช้จ่ายเกินควร


ฟุลสแก๊ป

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอังกฤษ foolscap

ฟุน-สะ-แก็๊บ

กระดาษสีขาว มีเส้นบรรทัด ขนาด 13.25 × 16.5 นิ้ว พับทบกลางใช้สำหรับเขียนหนังสือเป็นต้น


ฟูม

อาบ, โซม, ท่วม, อูม


ฟูมฟัก

ทะนุถนอม, ประคับประคอง

พ่อแม่ฟูมฟักลูก


ฟักฟูม

ทะนุถนอม, ประคับประคอง


เฟิน

ยืมมาจากอังกฤษ fern

/fɤːn˧/^((สัมผัส))

ชื่อพืชไร้ดอกพวกผักกูด (Pteridophytes)


เฟิร์น

ยืมมาจากอังกฤษ fern

helecho

พืชไร้ดอกชนิดหนึ่ง

fern

พืชไร้ดอกชนิดหนึ่ง

/fɤːn˧/^((สัมผัส))

ชื่อพืชไร้ดอกพวกผักกูด (Pteridophytes)


เฟื่องฟ้า

/fɯa̯ŋ˥˩.faː˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อไม้พุ่มรอเลื้อยชนิด Bougainvillea spectabilis Willd. ในวงศ์ Nyctaginaceae ดอกสีต่าง ๆ เช่น แดง เหลือง ชมพู ปลูกเป็นไม้ประดับ


เฟือน

หลง ๆ ลืม ๆ, เลือน


แฟ็กซ์

จากอังกฤษ fax


แฟ็กซ์

จากอังกฤษ fax


แฟชั่น

ยืมมาจากอังกฤษ fashion

/fɛː˧.t͡ɕʰan˥˩/^((สัมผัส))

สมัยนิยม, แบบหรือวิธีการที่นิยมกันทั่วไปในชั่วระยะเวลาหนึ่ง


แฟ้ม

ไม่ทราบรากศัพท์เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ file สำหรับความหมาย 4

/fɛːm˦˥/^((สัมผัส))

/fɛm˦˥/^((สัมผัส))

ภาชนะชนิดหนึ่ง สานด้วยไม้ไผ่หรือหวาย รูปร่างคล้ายฝาหอยแครงประกบเป็นคู่ ขอบปากตอนบนมีหูสำหรับสอดไม้คานเพื่อหาบไป ใต้หูมีห่วงและลูกสลักสำหรับขัดปาก ขอบด้านล่างถักพันให้ติดกันอย่างบานพับ ใช้ใส่เสบียงกรัง เช่น ปลาย่าง เนื้อเค็ม พริกแห้ง

ที่สำหรับเก็บแผ่นกระดาษ มีปกหน้าปกหลังทำด้วยกระดาษแข็งเป็นต้น มีหลายชนิด เช่น ชนิดเจาะข้าง ชนิดมีสปริงสำหรับหนีบกระดาษ ชนิดมีซองสำหรับใส่เอกสาร

กระเป๋าหิ้วสำหรับใส่เอกสาร

คำพ้องความของ ไฟล์

การคอมพิวเตอร์


แฟลกซ์

* ทับศัพท์จากภาษาอังกฤษคำว่า flax


แฟลกซ์

* ทับศัพท์จากภาษาอังกฤษคำว่า flax

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Linum usitatissimum ในวงศ์ Linaceae ต้นตรง ใบแคบและยาว ดอกสีน้ำเงิน ใยจากลำต้นใช้ทอเป็นผ้าเรียก ผ้าลินิน, เมล็ดให้น้ำมันเรียก น้ำมันลินสีด


แฟลต

ยืมมาจากอังกฤษ flat

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/flɛt̚˨˩/^((สัมผัส))

ห้องชุด ตามปรกติประกอบด้วยห้องนอน ห้องรับแขก ห้องครัว ห้องน้ำ พร้อมอยู่ในชั้นเดียวกันและรวมอยู่ในตึกหลังใหญ่ สำหรับอยู่อาศัยหรือให้เช่า

เครื่องหมายแปลงเสียงให้ต่ำลงจากระดับปกติครึ่งระดับ (♭)


โฟกัส

ยืมมาจากอังกฤษ focus


โฟกัส

ยืมมาจากอังกฤษ focus

จุดที่แนวแสงลู่เข้าทั้งหมดไปตัดกัน หรือ จุดที่แนวแสงลู่ออกทั้งหมดต่อย้อนหลังไปตัดกัน

จุดที่ตรึงอยู่กับที่ซึ่งคู่กับเส้นไดเรกตริกซ์ ใช้กำหนดบังคับเซตของจุดชุดหนึ่งให้เรียงกันเป็นเส้นโค้งในระบบภาคตัดกรวย


โฟกัส

ยืมมาจากอังกฤษ focus

เพ่งความสนใจ


ไฟ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *wɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨼᩱ (ไฟ), ลาว ໄຟ (ไฟ), ไทลื้อ ᦺᦝ (ไฟ), ไทดำ ꪼꪡ (ไฟ), ไทขาว ꪼꪡ, ไทแดง ꪼꪡ, ไทใหญ่ ၽႆး (ไผ๊) หรือ ၾႆး (ไฝ๊), ไทใต้คง ᥜᥭᥰ (ฝั๊ย), พ่าเก ၸႝ (ผย์), อาหม 𑜇𑜩 (ผย์), 𑜇𑜐𑜫 (ผญ์), หรือ 𑜇𑜩𑜤 (ผาย์), จ้วง feiz, ปู้อี fix, แสก วี๊; เทียบเบดั้งเดิม *vəːjᴬ²

ᨼᩱ

ชื่อธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง 4

vuur

ชื่อธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง 4

ꪼꪡ

ชื่อธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง 4

ၽႆး

ชื่อธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง 4

fjoer

ฟรีเชียตะวันตก

ชื่อธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง 4

ໄຟ

ชื่อธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง 4

fuego

ชื่อธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง 4

fire

ชื่อธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง 4

ชื่อธาตุอย่างหนึ่งในธาตุทั้ง 4 คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม

ผลจากปฏิกิริยาเคมีซึ่งก่อให้เกิดความร้อน แสงสว่าง และเปลว คือ กลุ่มแก๊สที่กำลังลุกไหม้ ทำให้ไหม้สิ่งต่าง ๆ ได้

หลอดไฟ

สายไฟ

ความเดือดร้อน

ตอนนี้บ้านเมืองกำลังเป็นไฟ


ไฟ

ผ่านการอยู่ไฟมาแล้ว

สามไฟ

อยู่ไฟมาแล้ว 3 ครั้ง


ไฟ

ยืมมาจากอังกฤษ phi, จากละตินช่วงปลาย phi (พี), จากกรีกโบราณ φεῖ (pheî)

อักษรกรีก Φ/φ, ฟี หรือ ฟาย ก็เรียก


ไฟกัลป์

ไฟล้างโลกเมื่อสิ้นกัป


ไฟประลัยกัลป์

ไฟ + ประลัยกัลป์

ไฟ-ปฺระ-ไล-กัน

ไฟล้างโลกเมื่อสิ้นกัป


ไฟบรรลัยกัลป์

ไฟล้างโลกเมื่อสิ้นกัป


ทรวดทรง

รูปร่าง, สัณฐาน


ถก

/tʰok̚˨˩/^((สัมผัส))

ดึงรั้งให้สูงขึ้น

ถกผ้านุ่ง

ถกแขนเสื้อ

ดึงให้หลุดลอกออกมา

ถกหนังหัว

จั่วไพ่ที่กำลังรอกินด้วยตัวเอง, ถ้าจั่วไพ่ขึ้นมาเข้าเศียรที่กำลังรอกินด้วยตัวเอง เรียกว่า ถกเศียร

ทึ้งให้หลุดออก

ถกหญ้า

ถกเถาวัลย์

โดยปริยายหมายความว่า ยกเอาขึ้นมาพิจารณากันด้วยเหตุผล

ถกปัญหา


ถกล

ก่อสร้าง, ตั้ง, ตั้งขึ้น, ตั้งไว้


ถนอม

เทียบเขมร ថ្នម (ถฺนม), ลาว ຖະໜອມ (ถะหนอม)

/tʰa˨˩.nɔːm˩˩˦/^((สัมผัส))

คอยระวังประคับประคองไว้ให้ดี, ใช้อย่างระมัดระวังเพื่อไม่ให้เสียหรือหมดเร็ว, เก็บไว้อย่างดี


ถนัด

สันทัด, ชำนาญ


ถนัด

คำกริยาวิเศษณ์


ถนิม

ยืมมาจากเขมรเก่า ថ្និំ (ถฺนิํ), ត្និំ (ตฺนิํ), ថ្ន្យំ (ถฺนฺยํ)

เครื่องประดับ


ถนิมสร้อย

หนักไม่เอาเบาไม่สู้, เหยาะแหยะ, บอบบาง


ถม

/tʰom˩˩˦/^((สัมผัส))

เอาใส่ลงไปในหลุมให้เต็ม, กองสุม ๆ ไว้


ถมอ

ยืมมาจากเขมร ថ្ម (ถฺม)

/tʰa˨˩.mɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

/tʰa˨˩.mɔː˧/^((สัมผัส))

ดาดดำถมอทะมื่น


ถมึงทึง

ลักษณะหน้าตาที่บูดบึ้งไม่ยิ้มแย้ม, หน้าตาน่ากลัว


ถลก

ดึงรั้งให้สูงขึ้น

ถลกผ้านุ่ง

ถลกแขนเสื้อ

ดึงให้หลุดลอกออกมา

ถลกหนังหัว

จั่วไพ่ที่กำลังรอกินด้วยตัวเอง, ถ้าจั่วไพ่ขึ้นมาเข้าเศียรที่กำลังรอกินด้วยตัวเอง เรียกว่า ถลกเศียร


ถลกบาตร

ถุงบาตรที่มีสายคล้องบ่า


ถลน

ทะเล้นออก, ปลิ้นออก


ถลอก

/tʰa˨˩.lɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ลอกออกไป, ปอกออกไป, เปิดออกไป, (มักใช้แก่สิ่งที่มีผิว)

หนังถลอก

สีถลอก


ถลัน

พรวดพราดเข้าไป

ออกมาโดยไม่รั้งรอ


ถลา

/tʰa˨˩.laː˩˩˦/^((สัมผัส))

พุ่งตัวเข้าไปโดยเร็ว

เด็กวิ่งถลาเข้าหาพ่อแม่

กางปีกบินลงไปอย่างรวดเร็ว

นกถลาลงจากกิ่งไม้

เสียหลักซวนไป

เครื่องบินถลาลง


ถลาก

ถากไปถูกเพียงผิว ๆ


ถลำ

ล้ำล่วง, พลั้งพลาดตกลงไป


ถลุง

/tʰa˨˩.luŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ใช้ความร้อนสุมสินแร่เพื่อไล่ขี้แร่ออก เอาไว้แต่เนื้อโลหะ


ถ่วง

ไม่ทราบแน่ชัด; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖ່ວງ (ถ่วง), คำเมือง ᨳ᩠ᩅ᩵ᨦ (ถว่ง), เขิน ᨳ᩠ᩅ᩵ᨦ (ถว่ง), ไทใหญ่ ထူင်ႇ (ถู่ง)

/tʰua̯ŋ˨˩/^((สัมผัส))


ถ่วงดุล

ทำให้หนักเท่ากัน


ถ้วย

จากจีนยุคกลาง斗 (MC tuwX); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖ້ວຍ (ถ้วย), ไทลื้อ ᦏᦽᧉ (โถ้ย), ปู้อี doix, จ้วง duix, ลักเกีย ti² , จ้วงแบบจั่วเจียง tuoij (ถ้วย)

ภาชนะก้นลึก สำหรับใส่น้ำหรือของบริโภค

ชื่อขนมชนิดหนึ่ง


ถ้วยตวง

ถ้วย + ตวง; แปลตรงตัวจากอังกฤษ measuring cup

ถ้วยสำหรับตวงสิ่งของ มีขนาดต่าง ๆ บอกปริมาตรในตัวหรือมีขีดบอกปริมาตร


ถวัล

ยืมมาจากบาลี ถูล; เทียบสันสกฤต स्थूल (สฺถูล)

[เสียงสมาส]
ถะ-หฺวัน-ละ-

ถวัลพัสตร์


ถวาย

ยืมมาจากเขมรเก่า ថ្វាយ (ถฺวาย), ថ្វាយ៑ (ถฺวายฺ), តវាយ (ตวาย), ត្វាយ៑ (ตฺวายฺ), ថ្វៃ (ถฺไว) หรือมอญเก่า တွာဲ

/tʰa˨˩.waːj˩˩˦/^((สัมผัส))

ให้, มอบให้ (ใช้แก่พระสงฆ์หรือเจ้านาย)

ถวายของ

ให้ดู, ให้ชม

รำถวายมือ

เล่นถวายตัว


ถ่อ

ไม้ยาวสำหรับยันแล้วดันให้เรือเดิน


ถ่อ

ทำให้เรือเดินด้วยไม้ถ่อ

ไปหรือมาด้วยความลำบาก


ถอง

กระทุ้งด้วยศอก


ถ่อง

/tʰɔŋ˨˩/^((สัมผัส))

งาม, อร่าม, แจ่มใส, รุ่งเรือง

ชัด, แน่, แท้, เที่ยง, จะแจ้ง


ถอด

ยืมมาจากจีนยุคกลาง脫 (MC dwat|thwat); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖອດ (ถอด), คำเมือง ᨳᩬᨯ (ถอด), ไทลื้อ ᦏᦸᧆᧈ (ถ่อ̂ด), ไทขาว ꪖꪮꪒ, ไทใหญ่ ထွတ်ႇ (ถ่อ̂ต), ไทใต้คง ᥗᥨᥖᥱ (โถ่ต), อาหม 𑜌𑜨𑜄𑜫 (ถอ̂ต์), จ้วงแบบจั่วเจียง tot (ถอด)

/tʰɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))


ถอดความ

ถอด + ความ, เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ paraphrase

/tʰɔːt̚˨˩.kʰwaːm˧/^((สัมผัส))

แปลให้เข้าใจความได้ง่ายขึ้น


ถอน

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰɔːnᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳᩬᩁ (ถอร), เขิน ᨳᩬᩁ (ถอร), ลาว ຖອນ (ถอน), ไทลื้อ ᦏᦸᧃ (ถอ̂น), ไทใหญ่ ထွၼ် (ถอ̂น), ไทใต้คง ᥗᥩᥢᥴ (ถ๋อ̂น), พ่าเก ထွꩫ် (ถอ̂น์), อาหม 𑜌𑜨𑜃𑜫 (ถอ̂น์)

/tʰɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ฉุดขึ้น, ดึงขึ้น

ถอนเสา

ถอนหญ้า

ถอนฟัน

ถอนสำรับอาหาร

ถอนชาม

ถอนเครื่องสังเวย

ถอนประกัน

ถอนฟ้อง

ถอนหมั้น

ถอนคำพูด

เอาตัวออกจากพันธะ

ถอนตัว

ค่อนข้าง, เกือบ, เริ่ม

ถอนฉุน

ทำให้สร่างเมาเหล้าด้วยการดื่มเพิ่มเล็กน้อย


ถ่อม

/tʰɔm˨˩/^((สัมผัส))

ทำให้ต่ำลง, ค้อมลง


ถอย

ยืมมาจากจีนยุคกลาง退 (MC thwojH); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖອຍ (ถอย), ไทลื้อ ᦏᦾ (ถอ̂ย), ไทใหญ่ ထွႆ (ถอ̂ย)

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/tʰɔj˩˩˦/^((สัมผัส))

เคลื่อนหรือทำให้เคลื่อนไปข้างหลัง

ถอยเรือ

ถอยรถ

ขยับออกจากที่, เลื่อนที่

ถอยรถให้พ้นประตู

ถอยหน้าถอยหลัง

พิษถอย

กำลังถอย

ซื้อ (มักใช้กับรถใหม่)


ถ่อย

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ถ่อย, ลาว ຖ່ອຍ (ถ่อย), คำเมือง ᨳᩬ᩠᩵ᨿ (ถอ่ย), เขิน ᨳᩭ᩵ (ถอย่), ไทลื้อ ᦏᦾᧈ (ถ่อ̂ย)

/tʰɔj˨˩/^((สัมผัส))

ชั่ว, เลว, ทราม


ถ้อย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖ້ອຍ (ถ้อย), คำเมือง ᨳᩬ᩠᩶ᨿ (ถอ้ย), ไทลื้อ ᦏᦾᧉ (ถ้อ̂ย), ไทใหญ่ ထွႆႈ (ถ้อ̂ย)

/tʰɔj˥˩/^((สัมผัส))

คำพูด, มักใช้ประกอบกับคำอื่น

ถ้อยคำ

เจ้าถ้อยหมอความ

เป็นถ้อยร้อยความ


ถ้อยแถลง

ท็่อย-ถะ-แหฺลง

/tʰɔj˥˩.tʰa˨˩.lɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำชี้แจง, คำประกาศ, คำอธิบายเป็นทางการ


ถัก

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳᩢ᩠ᨠ (ถัก), ลาว ຖັກ (ถัก)

/tʰak̚˨˩/^((สัมผัส))

เอาเส้นหวาย ด้าย หรือเชือกเป็นต้น ไขว้สอดให้ติดกันเป็นสายบ้าง เป็นผืนบ้าง อาจมีลวดลายต่าง ๆ


ถัง

เทียบจีนยุคกลาง桶 (MC thuwngX|duwngX), เขมร ថាំង (ถาํง) และ ធុង (ธุง), เวียดนาม thùng (ถุ่ง), ลาว ຖັງ (ถัง) หรือ ກະຖັງ (กะถัง)

/tʰaŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ภาชนะจำพวกหนึ่ง ทำด้วยไม้หรือโลหะเป็นต้น มีรูปร่างต่าง ๆ กันโดยมากใช้ตักน้ำ หรือตวงสิ่งของเป็นต้น

ชื่อมาตราตวงเท่ากับ 20 ทะนาน, ปัจจุบันอนุโลมให้เท่ากับ 20 ลิตร


ถัง

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากจีนกลาง唐 (táng)

/tʰaŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อราชวงศ์หนึ่งในสมัยโบราณของจีน


ถัด

/tʰat̚˨˩/^((สัมผัส))

ขยับไปด้วยก้น


ถัด

/tʰat̚˨˩/^((สัมผัส))

รองลงไป, ต่อไป


ถัด

/tʰat̚˨˩/^((สัมผัส))

ชิดทางนอก (บอกวัวควายเวลาไถนา), ถาด ก็ว่า


ถัน

ยืมมาจากบาลี ถน (“เต้านม”); เทียบสันสกฤต स्तन (สฺตน, “เต้านม”)

/tʰan˩˩˦/^((สัมผัส))


ถัน

ยืมมาจากบาลี ถญฺญ (“น้ำนม”); เทียบสันสกฤต स्तन्य (สฺตนฺย, “น้ำนม”)

/tʰan˩˩˦/^((สัมผัส))


ถัว

ยืมมาจากหมิ่นใต้ 攤 (thoaⁿ, “แบ่งสรรปันส่วน”)

/tʰua̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำให้มีส่วนเสมอกัน, เฉลี่ย


ถั่ว

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰuəᴮ¹, จากจีนยุคกลาง豆 (MC duwH); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳ᩠ᩅᩫ᩵ (ถว็่), เขิน ᨳ᩠ᩅᩫ᩵ (ถว็่), ลาว ຖົ່ວ (ถ็่ว), ไทลื้อ ᦷᦏᧈ (โถ่), ไทดำ ꪖ꪿ꪺ (ถั่ว), ไทขาว ꪖꪺꫀ, ไทใหญ่ ထူဝ်ႇ (ถู่ว), ไทใต้คง ᥗᥨᥝᥱ (โถ่ว), พ่าเก ထုဝ် (ถุว์), อาหม 𑜌𑜥 (ถู) (ในคำ 𑜉𑜀𑜫𑜌𑜥 (มก์ถู))

/tʰua̯˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้เถาหลายชนิดหลายสกุลในวงศ์ Leguminosae ใช้ฝักหรือเมล็ดเป็นอาหาร เช่น ถั่วเขียว [Vigna radiata (L.) R. Wilezek] ถั่วเหลืองหรือถั่วแระ [Glycine max (L.) Merr.]


ถั่ว

ยืมมาจากหมิ่นใต้ 攤 (tuan1, “กระจายออก, เปิดออก”)

/tʰua̯˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อการพนันอย่างหนึ่ง ใช้ถ้วยครอบเบี้ย โดยมากใช้เบี้ยจั่น เมล็ดมะขาม หรือ เมล็ดละหุ่งเป็นต้น แล้วแจงออกเป็นคะแนนทีละ 4 ครั้งสุดท้ายถ้าเหลือ 1 เรียกว่า ออกหน่วย ถ้าเหลือเศษ 2, 3 เรียกว่า ออก 2 ออก 3 ถ้าเหลือ 4 เรียกว่า ออกครบ มีประตูแทง 4 ประตู คือ หน่วย สอง สาม และครบ ส่วนวิธีแทงได้นำวิธีแทงโปมาใช้ มี เหม็ง กั๊ก เลี่ยม อ๋อ ชั้ว ถ่อ และ อา, โปกำ ก็เรียก


ถั่วเหลือง

ถั่ว + เหลือง

ถั่ว-เหฺลือง

/tʰua̯˨˩.lɯa̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อถั่วชนิด Glycine max (L.) Merr. ในวงศ์ Leguminosae ฝักเป็นขน เมล็ดสีเหลืองให้นํ้ามัน


ถาก

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳᩣ᩠ᨠ (ถาก), ลาว ຖາກ (ถาก), ไทลื้อ ᦏᦱᧅ (ถาก), ไทใหญ่ ထၢၵ်ႇ (ถ่าก), ไทใต้คง ᥗᥣᥐᥱ (ถ่าก), พ่าเก ထက် (ถก์), อาหม 𑜌𑜀𑜫 (ถก์)

/tʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ฟันเอาเปลือกหรือส่วนนอกออก


ถาก

คำกริยาวิเศษณ์

/tʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เฉียง ๆ, ถูกผิว ๆ


ถากถาง

/tʰaːk̚˨˩.tʰaːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ค่อนว่า, มีเจตนาว่าให้เจ็บใจ


ถ่าง

/tʰaːŋ˨˩/^((สัมผัส))

แยกออกให้ห่างจากกัน, กางออก


ถ่าน

ยืมมาจากจีนยุคกลาง炭 (MC thanH); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ถ่าน, ลาว ຖ່ານ (ถ่าน), คำเมือง ᨳ᩵ᩣ᩠ᨶ (ถ่าน), เขิน ᨳ᩵ᩣ᩠ᨶ (ถ่าน), ไทลื้อ ᦏᦱᧃᧈ (ถ่าน), ไทดำ ꪖ꪿ꪱꪙ (ถ่าน), ไทใหญ่ ထၢၼ်ႇ (ถ่าน), ไทใต้คง ᥗᥣᥢᥱ (ถ่าน), พ่าเก ထꩫ် (ถน์)

ᨳ᩵ᩣ᩠ᨶ

ไม้ที่เผาจนดำ

ꪖ꪿ꪱꪙ

ไม้ที่เผาจนดำ

ထၢၼ်ႇ

ไม้ที่เผาจนดำ

carvão

ไม้ที่เผาจนดำ

charbon de bois

ไม้ที่เผาจนดำ

မီးသွေး

ไม้ที่เผาจนดำ

arang

ไม้ที่เผาจนดำ

Holzkohle

ไม้ที่เผาจนดำ

ຖ່ານ

ไม้ที่เผาจนดำ

carbón

ไม้ที่เผาจนดำ

carbón vegetal

ไม้ที่เผาจนดำ

charcoal

ไม้ที่เผาจนดำ

arang

ไม้ที่เผาจนดำ

lignokarbo

ไม้ที่เผาจนดำ

/tʰaːn˨˩/^((สัมผัส))

ไม้ที่เผาแล้วจนสุกมีสีดำ โดยมากสำหรับใช้เป็นเชื้อเพลิง

คำย่อของ ถ่านไฟฉาย


ถ่าน

/tʰaːn˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ยืนต้น


ถ่านหิน

ถ่าน + หิน; จากเป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ coal

ထၢၼ်ႇ

ถ่านธรรมชาติมีลักษณะแข็งอย่างหิน

charbon

ถ่านธรรมชาติมีลักษณะแข็งอย่างหิน

Kohle

ถ่านธรรมชาติมีลักษณะแข็งอย่างหิน

ຖ່ານຫິນ

ถ่านธรรมชาติมีลักษณะแข็งอย่างหิน

coal

ถ่านธรรมชาติมีลักษณะแข็งอย่างหิน

ถ่านธรรมชาติมีลักษณะแข็งอย่างหิน เกิดจากการแปรสภาพของพืชและต้นไม้ที่ทับถมกันมาเป็นเวลานานมาก


ถามไถ่

/tʰaːm˩˩˦.tʰaj˨˩/^((สัมผัส))

ถาม, สอบถาม, ไถ่ถาม


ถ่ายทอด

/tʰaːj˨˩.tʰɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

กระจายเสียงหรือแพร่ภาพรายการที่รับจากสถานีอื่นหรือสถานที่อื่น (ใช้แก่วิทยุและโทรทัศน์)

นำเรื่องที่รู้ไปเล่าต่อ


ถาวร

ยืมมาจากบาลี ถาวร; เทียบสันสกฤต स्थावर (สฺถาวร); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖາວອນ (ถาวอน) หรือ ຖາວະລະ (ถาวะละ), คำเมือง ᨳᩣᩅᩬᩁ (ถาวอร) หรือ ᨳᩣᩅᩁ (ถาวร); ร่วมรากกับ สถาพร and สถาวร

[เสียงสมาส]
ถา-วอ-ระ-

/tʰaː˩˩˦.wɔːn˧/^((สัมผัส))

/tʰaː˩˩˦.wɔː˧.ra˦˥./

มั่นคง, ยั่งยืน, คงทน


ถิร

มั่นคง, แข็งแรง


ถึก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰɤkᴰ (“สัตว์หนุ่มตัวผู้”), จากจีนยุคกลาง特 (MC dok, “วัวตัวผู้”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຖິກ (เถิก), ไทใหญ่ ထိုၵ်း (ถึ๊ก), อาหม 𑜌𑜢𑜤𑜀𑜫 (ถึก์), จ้วง daeg (ตัก "ตัวผู้") , จ้วงแบบจั่วเจียง taeg (ถัก "ตัวผู้")

/tʰɯk̚˨˩/^((สัมผัส))

เปลี่ยว, หนุ่ม (ใช้แก่วัวควายตัวผู้)

วัวถึก

ควายถึก

เข้มแข็ง, อดทน, บึกบึน


ถึง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰɤŋᴬ¹ (Pittayaporn, 2008), จากไทดั้งเดิม *C̬.tɤŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳᩮᩥ᩠ᨦ (เถิง), ลาว ເຖິງ (เถิง), ไทใหญ่ ထိုင် (ถึง), อาหม 𑜌𑜢𑜤𑜂𑜫 (ถึง์), จ้วง daengz, จ้วงแบบจั่วเจียง twng

/tʰɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

บรรลุจุดหมาย

เมื่อไรจะถึง

ไปถึงบ้าน

รับนับถือ, ยึดถือ

ถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ เป็นที่พึ่งที่ระลึก

ถึงเกลือ

ถึงน้ำตาล

ถึงเครื่อง

จนกระทั่ง, ถึงแก่ หรือ ถึงกับ ก็ว่า

ถึงน้ำตาตก

ถึงลุกไม่ขึ้น

บรรลุระดับที่กำหนด

มีความรู้ไม่ถึง

ฝีมือไม่ถึง


ถึง

/tʰɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

สู่, กระทั่ง, ยัง

เรื่องนี้ถ้ารู้ถึงผู้ใหญ่จะไม่ดี

เมื่อวานนี้เธอไม่มา ทุกคนต่างก็พูดถึงเธอ

ใช้เป็นคำจ่าหน้าในจดหมายระบุตัวผู้รับ


ถึง

/tʰɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ถึงเขาจะเป็นเด็ก เขาก็มีความคิด

ทำอย่างนี้ถึงจะดี


ถึง

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 燙 (teng3 ถึ่ง, “ร้อน; ทำให้ร้อน”)

/tʰɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))


ถึงแก่กรรม

ถึง + แก่ + กรรม

/tʰɯŋ˩˩˦.kɛː˨˩.kam˧/^((สัมผัส))

ตาย (ใช้แก่คนทั่วไป)


ถึงฆาต

/tʰɯŋ˩˩˦.kʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ชะตาถึงฆาต


ถึงที่

/tʰɯŋ˩˩˦.tʰiː˥˩/^((สัมผัส))


ถือกำเนิด

ถือ-กำ-เหฺนิด

/tʰɯː˩˩˦.kam˧.nɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))


splendid

งดงาม, วิเศษ


ถูก

เทียบจีนยุคกลาง觸 (MC tsyhowk, “สัมผัส, โดน”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳᩪᨠ (ถูก), ปักษ์ใต้ ทู๊ก, อีสาน ถืก, ลาว ຖືກ (ถืก), ไทลื้อ ᦏᦳᧅᧈ (ถุ่ก), เขิน ᨳᩪᨠ (ถูก), ไทใหญ่ ထုၵ်ႇ (ถุ่ก), ไทใต้คง ᥗᥧᥐᥴ (ถู๋ก), อาหม 𑜌𑜤𑜀𑜫 (ถุก์)

被

/tʰuːk̚˨˩/^((สัมผัส))

โดน, แตะต้อง, สัมผัส

ถูกเนื้อถูกตัว

เหมาะกัน, เข้ากัน

ถูกนิสัย

ถูกกฎหมาย

ถูกลอตเตอรี่

เป็นกริยาช่วยแสดงว่าประธานของประโยคเป็นผู้ถูกทำ (มักใช้ในข้อความที่ทำให้ผู้ถูกทำเดือดร้อนหรือไม่พอใจ)

ถูกเฆี่ยน

ถูกลงโทษ


ถูก

คำกริยาวิเศษณ์

/tʰuːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ถูกใจ

เหมาะสม, ไม่ผิด

คิดถูก

ทำถูก


ถูก

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳᩪᨠ (ถูก), ปักษ์ใต้ ทู๊ก, อีสาน ถืก, ลาว ຖືກ (ถืก), ไทลื้อ ᦏᦳᧅᧈ (ถุ่ก), เขิน ᨳᩪᨠ (ถูก), ไทดำ ꪖꪴꪀ (ถุก), ไทใหญ่ ထုၵ်ႇ (ถุ่ก), จ้วงแบบหนง tuk

/tʰuːk̚˨˩/^((สัมผัส))

มีราคาต่ำ, ไม่แพง

ของถูก


ถูกโฉลก

การถูกโฉลก (abstract-noun)
ความถูกโฉลก (abstract-noun)

ถูก-ฉะ-โหฺลก

/tʰuːk̚˨˩.t͡ɕʰa˨˩.loːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ถูกตามตำรับนับโฉลก

ถูกชะตากัน, เป็นมงคล


เถกิง

สูงศักดิ์, รุ่งเรือง

กึกก้อง, ลั่นลือ


เถน

ยืมมาจากบาลี เถน (“ขโมย”); เทียบสันสกฤต स्तेन (สฺเตน, “ขโมย”)

/tʰeːn˩˩˦/^((สัมผัส))

นักบวชที่เป็นอลัชชี

ชายที่มีอายุ อาศัยอยู่กินที่วัด อาจถือศีลหรือไม่ก็ได้ นุ่งห่มผ้าเหลืองตามแต่จะหาได้ บางคนมีความประพฤติดี บางคนมีความประพฤติไม่เหมาะสม


เถร

ยืมมาจากบาลี เถร

[เสียงสมาส]
เถ-ระ-

/tʰeːn˩˩˦/^((สัมผัส))

พระผู้ใหญ่ คือพระที่มีพรรษาตั้งแต่ 10 ขึ้นไปตามพระวินัย


เถระ

ยืมมาจากบาลี เถร

/tʰeː˩˩˦.raʔ˦˥/^((สัมผัส))


เถรวาท

ยืมมาจากบาลี เถรวาท

/tʰeː˩˩˦.ra˦˥.waːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ลัทธิที่ถือตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งพระอรหันตเถระรวม 500 รูป ได้รวบรวมไว้ในคราวปฐมสังคายนา, ชื่อนิกายพระพุทธศาสนาฝ่ายใต้ที่ถือกันในลังกา พม่า และไทยเป็นต้น


เถรานุเถระ

เถร + อนุ + เถระ

เถ-รา-นุ-เถ-ระ

/tʰeː˩˩˦.raː˧.nu˦˥.tʰeː˩˩˦.raʔ˦˥/^((สัมผัส))

พระเถระผู้ใหญ่ผู้น้อย


เถรี

พระเถระผู้หญิง


เถลไถล

ถะ-เหฺล-ถะ-ไหฺล

/tʰa˨˩.leː˩˩˦.tʰa˨˩.laj˩˩˦/^((สัมผัส))

เที่ยวแวะโน่นแวะนี่

เลิกงานแล้วอย่าเถลไถล


เถลิง

จากเขมร ថ្លើង (ถฺเลิง) หรือ លើង (เลิง)

/tʰa˨˩.lɤːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))


เถลิง

จากเขมร ថ្លើង (ถฺเลิง) หรือ លើង (เลิง)

/tʰa˨˩.lɤːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ขึ้นหนุ่ม, ขึ้นเปลี่ยว


เถลิงศก

ถะ-เหฺลิง-สก

/tʰa˨˩.lɤːŋ˩˩˦.sok̚˨˩/^((สัมผัส))

วันขึ้นจุลศักราชใหม่, วันขึ้นปีใหม่


เถา

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຖົາ (เถ็า), อาหม 𑜌𑜧 (ถว์), ภาษาจ้วงเมือง Ning ming taeu (เถา)

/tʰaw˩˩˦/^((สัมผัส))

เครือไม้, ลำต้นของไม้เลื้อย

ภาชนะที่จัดเข้าเป็นชุดเดียวกัน


เถ้าแก่

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 頭家 (tao5 gê1); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ថៅកែ (เถาแก), ลาว ເຖົ້າແກ່ (เถ็้าแก่)

/tʰaw˥˩.kɛː˨˩/^((สัมผัส))

ผู้ใหญ่ที่เป็นประธานในการสู่ขอและการหมั้น

ชายจีนที่เป็นผู้ใหญ่และมีฐานะดี

ชายจีนที่เป็นเจ้าของกิจการ


เถาวัลย์

parreira

พรรณไม้ที่เป็นเถา

ເຄືອໄມ້

พรรณไม้ที่เป็นเถา

ເຖົາວັນ

พรรณไม้ที่เป็นเถา

enredadera

พรรณไม้ที่เป็นเถา

climbing

พรรณไม้ที่เป็นเถา

plant

พรรณไม้ที่เป็นเถา

creeping

พรรณไม้ที่เป็นเถา

creeper

พรรณไม้ที่เป็นเถา

vine

พรรณไม้ที่เป็นเถา

เขา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

เครือเขา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

ฉุป

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

เชือกเขา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

เถา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

เถาวัลย์

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

ไม้เลื้อย

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

ไม้เถา

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

วัลย์

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

วัลลี

อรรถาภิธาน:เถาวัลย์

พรรณไม้ที่เป็นเถา, พรรณไม้เลื้อย


เถิก

/tʰɤːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เถลิก, ลักษณะของหน้าผากที่ผมถอยร่นสูงขึ้นไปหรือขึ้นอยู่สูงกว่าปรกติ


เถิดเทิง

/tʰɤːt̚˨˩.tʰɤːŋ˧/^((สัมผัส))


เถื่อน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.tɯənᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຖື່ອນ (เถื่อน), ไทลื้อ ᦵᦏᦲᧃᧈ (เถี่น), ไทใหญ่ ထိူၼ်ႇ (เถิ่น), ไทใต้คง ᥗᥫᥢᥱ (เถ่อ̂น), อ่ายตน ထိုꩫ် (ถึน์), อาหม 𑜌𑜢𑜤𑜃𑜫 (ถึน์), จ้วง duenq (บางท้องถิ่น), จ้วงแบบจั่วเจียง twenq (เถื่อน)

/tʰɯa̯n˨˩/^((สัมผัส))

เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า


เถื่อน

/tʰɯa̯n˨˩/^((สัมผัส))

ห่างไกลจากที่อยู่ของคน, ห่างไกลจากความเจริญ, มักใช้ประกอบคำ ป่า เป็น ป่าเถื่อน

ไม่ถูกต้องตามกฎหมาย

เหล้าเถื่อน

ฝิ่นเถื่อน

ปืนเถื่อน

หมอเถื่อน


แถน

เทียบจีนยุคกลาง天 (MC then); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แถน, ลาว ແຖນ (แถน), ไทดำ ꪵꪖꪙ (แถน)

/tʰɛːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ชาวบ้านบูชาพญาแถน เพื่อขอฟ้าขอฝนให้ตกต้องตามฤดูกาล


แถลง

ยืมมาจากเขมร ថ្លែង (ถฺแลง)

/tʰa˨˩.lɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

บอก เล่า หรือแจ้งให้ทราบเป็นทางการ

แถลงข่าว

จะแถลงให้ทราบ

บัดแถลง


แถลง

แผลงมาจาก แถลง (รากศัพท์ 1)

/tʰɛː˩˩˦.loŋ˧/^((สัมผัส))

อธิบายอย่างไม่สมเหตุสมผล


แถลงการณ์

ถะ-แหฺลง-กาน

/tʰa˨˩.lɛːŋ˩˩˦.kaːn˧/^((สัมผัส))

อธิบายเหตุการณ์เป็นทางการ


แถลงการณ์

ถะ-แหฺลง-กาน

/tʰa˨˩.lɛːŋ˩˩˦.kaːn˧/^((สัมผัส))

คำอธิบายเหตุการณ์เป็นทางการ


โถ

/tʰoː˩˩˦/^((สัมผัส))

ภาชนะโดยมากทำด้วยดินเผาหรือกระเบื้องเคลือบปากกว้าง มีฝาปิด, เรียกสิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

โกศโถ


โถ

ตัดทอนจาก อพิโถ

/tʰoː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำที่เปล่งออกมาด้วยความสงสารหรือเห็นอกเห็นใจเป็นต้น


ไถ่

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰajᴮ¹ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳᩱ᩵ (ไถ่), เขิน ᨳᩱ᩵ (ไถ่), ลาว ໄຖ່ (ไถ่), ไทลื้อ ᦺᦏᧈ (ไถ่), ไทดำ ꪼꪖ꪿ (ไถ่), ไทขาว ꪼꪖꫀ, ไทใหญ่ ထႆႇ (ไถ่), ไทใต้คง ᥗᥭᥱ (ถั่ย), พ่าเก ထႝ (ถย์), อาหม *𑜌𑜩 (*ถย์)

ชำระหนี้เพื่อถอนคืนทรัพย์สินที่จำนำไว้

ให้ทรัพย์สินหรือประโยชน์ เพื่อแลกเปลี่ยนเสรีภาพของผู้ถูกเอาตัวไป

ถาม มักใช้คู่กับ ถาม เป็น ถามไถ่ ไถ่ถาม


ไถ้

จาก *ไท่, จากจีนยุคกลาง袋 (MC dojH); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ไท่, ลาว ໄທ່ (ไท่), คำเมือง ᨴᩱ᩵ (ไท่), เขิน ᨴᩱ᩵ (ไท่), ไทลื้อ ᦺᦑᧈ (ไท่), ภาษาจ้วงใต้ taeh (ไท่-ถุง), ภาษาจ้วงเหนือ daeh (ไต่-ถุง)

ถุงยาว ๆ สำหรับใส่เงินหรือสิ่งของ โดยมากใช้คาดเอว


ไถง

ยืมมาจากเขมรเก่า thṅai, thṅaiy, thṅay, thṅāy, thṅgaiy; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ថ្ងៃ (ถฺไง)

/tʰa˨˩.ŋaj˩˩˦/^((สัมผัส))


ฝากผี

/faːk̚˨˩.pʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

มอบหมายให้ช่วยทำศพให้


ฝากไข้

มอบหมายให้รักษาพยาบาลเมื่อเจ็บไข้


ฝาน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຝານ (ฝาน), ไทใหญ่ ၽၢၼ်ႈ (ผ้าน) หรือ ၾၢၼ်ႈ (ฝ้าน)

/faːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ตัด เฉือน แฉลบให้เป็นแผ่นหรือเป็นชิ้นเป็นอัน

ฝานกล้วย

ฝานบวบ

ฝานมะม่วง


ฝ่าย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຝ່າຍ (ฝ่าย), คำเมือง ᨺ᩵ᩣ᩠ᨿ (ฝ่าย), ไทลื้อ ᦚᦻᧈ (ฝ่าย), ไทดำ ꪠ꪿ꪱꪥ (ฝ่าย), ไทใหญ่ ၽၢႆႇ (ผ่าย) หรือ ၾၢႆႇ (ฝ่าย), อาหม 𑜇𑜩 (ผย์), ภาษาจ้วงใต้ paih

ข้าง, พวก, ส่วน


ฝ่ายขวา

แปลตรงตัวจากอังกฤษ right wing; เทียบเท่า ฝ่าย + ขวา

/faːj˨˩.kʰwaː˩˩˦/^((สัมผัส))

กลุ่มที่มีอุดมคติทางการเมืองการเศรษฐกิจเป็นต้นโน้มไปทางอนุรักษนิยม


ฝ่ายค้าน

ฝ่ายที่แสดงความเห็นโต้แย้งความเห็นของฝ่ายเสนอในการโต้วาที

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของพรรคที่ไม่ได้ร่วมเป็นรัฐบาล ซึ่งทำหน้าที่ค้านรัฐบาลในสภา

ผู้ที่มีความเห็นโต้แย้งกับผู้อื่น


ฝ่ายซ้าย

แปลตรงตัวจากอังกฤษ left wing; เทียบเท่า ฝ่าย + ซ้าย

กลุ่มที่มีอุดมคติเพื่อลดช่องว่างระหว่างชนชั้นในด้านเศรษฐกิจและการเมือง เป็นต้น มักใช้วิธีการที่รุนแรงและรวดเร็ว, โดยทั่วไปใช้หมายถึงกลุ่มที่นิยมลัทธิสังคมนิยมและคอมมิวนิสต์


ฝ่ายเสนอ

ฝ่าย-สะ-เหฺนอ

/faːj˨˩.sa˨˩.nɤː˩˩˦/^((สัมผัส))

ฝ่ายที่แสดงความเห็นให้ฝ่ายค้านโต้แย้งตามญัตติในการโต้วาที


ฝิ่น

เทียบฮินดี अफ़ीम (อฝีม), เปอร์เซีย افیون (แอฟยูน), อาหรับ أَفْيُون (อัฟยูน); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຝິ່ນ (ฝิ่น), คำเมือง ᨺᩥ᩠᩵ᨶ (ฝิ่น), ไทลื้อ ᦚᦲᧃᧈ (ฝี่น), ไทใหญ่ ၽိၼ်ႇ (ผิ่น) หรือ ၾိၼ်ႇ (ฝิ่น)

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Papaver somniferum L. ในวงศ์ Papaveraceae ยางซึ่งกรีดจากผลนำมาเคี่ยวให้เหนียวเป็นยาเสพติด ใช้ทำยาได้


ฝี

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຝີ (ฝี), ไทใหญ่ ၽီ (ผี) หรือ ၾီ (ฝี), ไทใต้คง ᥜᥤᥴ (ฝี๋)

/fiː˩˩˦/^((สัมผัส))

โรคจำพวกหนึ่ง เป็นต่อมบวมขึ้นกลัดหนองข้างใน

ใช้นำหน้าคำอื่น หมายความว่า การกระทำหรือการแสดงออกมาในบางลักษณะ เช่น ฝีมือ


ฝีดาษ

/fiː˩˩˦.daːt̚˨˩/^((สัมผัส))

(โรค~) ชื่อโรคระบาด มักมีเม็ดเล็ก ๆ ขึ้นตามตัว


ฝึก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຝຶກ (ฝึก) หรือ ເຝິກ (เฝิก), คำเมือง ᨺᩧ᩠ᨠ (ฝึก) หรือ ᨺᩮᩥ᩠ᨠ (เฝิก), เขิน ᨺᩧ᩠ᨠ (ฝึก), ไทลื้อ ᦵᦚᦲᧅ (เฝีก), ไทใหญ่ ၽိုၵ်း (ผึ๊ก) หรือ ၾိုၵ်း (ฝึ๊ก), ไทใต้คง ᥜᥫᥐᥱ (เฝ่อ̂ก), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜀𑜫 (ผึก์), จ้วง faek, จ้วงแบบจั่วเจียง pwk (ผึก "ฝึกซ้อม")

練習

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

练习

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

ᥘᥦᥢᥱ

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

ᦶᦜᧃᧈ

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

ᦵᦚᦲᧅ

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

ᦠᧆ

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

ᦠᧆᦶᦜᧃᧈ

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

ᦵᦚᦲᧅᦠᧆ

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

ᦵᦚᦲᧅᦶᦜᧃᧈ

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

ၽိုၵ်း

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

ၾိုၵ်း

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

ຝຶກ

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

ເຝິກ

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

ຫັດ

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

ແອບ

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

practice

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

practise

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

เฝิก

ทำบ่อย ๆ เพื่อให้ชำนาญ

/fɯk̚˨˩/^((สัมผัส))

ทำ (เช่นบอก แสดง หรือปฏิบัติ เป็นต้น) เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจจนเป็นหรือมีความชำนาญ

ฝึกทหาร

ฝึกกายบริหาร

ฝึกงาน


เฝือก

/fɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

ผืนถักจากซี่ไม้ไผ่ สำหรับกั้นน้ำ ตักปลา หรือห่อศพ

อุปกรณ์ที่ใช้ดามกระดูกและข้อ


เฝื่อน

/fɯa̯n˨˩/^((สัมผัส))

รสที่เจือฝาดและขื่นอย่างรสดีเกลือ

วางหน้าไม่สนิทเหมือนกินของมีรสเฝื่อน


แฝก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຝກ (แฝก), คำเมือง ᨺᩯ᩠ᨠ (แฝก), เขิน ᨺᩯ᩠ᨠ (แฝก), ไทลื้อ ᦶᦚᧅ (แฝก), ไทใหญ่ *ၽႅၵ်ႇ (*แผ่ก) หรือ *ၾႅၵ်ႇ (*แฝ่ก), อาหม 𑜇𑜢𑜀𑜫 (ผิก์)

/fɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อหญ้าชนิด Vetiveria zizanioides (L.) Nash ex small ในวงศ์ Gramineae ใบใช้มุงหลังคา รากใช้ทำยาได้


แฝง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຝງ (แฝง), คำเมือง ᨺᩯ᩠ᨦ (แฝง), เขิน ᨺᩯ᩠ᨦ (แฝง), ไทลื้อ ᦶᦚᧂ (แฝง), ไทใหญ่ ၽႅင် (แผง); ความหมายในภาษาไทอื่นแสดงให้เห็นว่า คำนี้เดิมทีอาจแปลว่า "อยู่เคียงข้าง; พัน, กอด"

/fɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

หลบ, แอบ, ซ่อน, เร้น โดยอาศัยสิ่งกำบัง


แฝง

/fɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เคลือบคลุม, ที่ซ่อนเร้น

ความร้อนแฝง


แฝด

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨺᩯ᩠ᨯ (แฝด), เขิน ᨺᩯ᩠ᨯ (แฝด), ลาว ແຝດ (แฝด)

/fɛːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เป็นคู่, ใช้เรียกลูกที่เกิดจากท้องแม่เดียวกัน ในระยะเวลาเดียวกันหรือใกล้กัน, โดยอนุโลมเรียกลูกที่เกิดจากท้องแม่คนเดียวกันแม้เกินกว่า 2 คนก็ได้

ลูกแฝด

ลูกแฝด 3

ลูกแฝด 6

ติดกันเป็นคู่

มะม่วงแฝด

ผลไม้แฝด

บ้านแฝด


แฝด

/fɛːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ลูกที่เกิดจากท้องแม่เดียวกัน ในระยะเวลาเดียวกันหรือใกล้กัน


แฝด

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก ฝาด หรือจากการเปรียบเปรยว่า ติดกันเป็นคู่เหมือนแฝด

/fɛːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกยาหรือสิ่งที่ผู้หญิงให้ผัวกินเพื่อให้หลงรักตัวคนเดียว ว่า ยาแฝด


ใฝ่

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨺᩱ᩵ (ไฝ่), ลาว ໃຝ່ (ใฝ่), ไทใหญ่ ၾႂ်ႇ (ใฝ่)

มุ่ง, หวัง, ใคร่


งด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ງົດ (ง็ด)

/ŋot̚˦˥/^((สัมผัส))

หยุดหรือเว้น คือ ไม่กระทำหรือไม่ดำเนินการตามปรกติ

ผู้ป่วยต้องงดอาหารและน้ำตามที่แพทย์สั่ง


งดงาม

/ŋot̚˦˥.ŋaːm˧/^((สัมผัส))


งม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ງົມ (ง็ม), ไทลื้อ ᦇᦳᧄ (งุม), ไทดำ ꪶꪉꪣ (โงม)

ดำน้ำลงไปคลำหาของ, คลำหาของในน้ำ

งุ่มง่าม, ชักช้า


งมโข่ง

คำกริยาวิเศษณ์

/ŋom˧.kʰoːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ไม่ทันเหตุการณ์


งวด

เทียบจีนยุคกลาง月 (MC ngjwot, “ดวงจันทร์; เดือน”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ງວດ (งวด)， จ้วง ngued (งวด-เดือน)

/ŋua̯t̚˥˩/^((สัมผัส))

คราวที่กำหนด

การออกรางวัลสลากกินแบ่งออกเป็นงวด


งวด

ງວດ

คราวที่กำหนด

/ŋua̯t̚˥˩/^((สัมผัส))

เรียกจำนวนนับของคราวที่กำหนด

แบ่งการชำระหนี้ออกเป็น 5 งวด


งวด

เทียบเขมร ស្ងួត (สฺงัวต)

/ŋua̯t̚˥˩/^((สัมผัส))

ลดลงไป, พร่องลงไป, แห้งลงไป

น้ำงวดลง


งอก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋɔːkᴰ²ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ງອກ (งอก), ไทใหญ่ ငွၵ်ႈ (ง้อ̂ก), ไทดำ ꪉꪮꪀ (งอก), จ้วงแบบหนง ngaed

/ŋɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

การเจริญจากเมล็ดออกมาเป็นต้นอ่อน

ผลิออก, แตกออก

รากงอก

ยอดงอก

เพิ่มปริมาณมากขึ้น

เงินงอก

แผ่นดินงอก

เนื้องอก

งานงอก

แมวงอก


งอก

/ŋɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

เรียกต้นอ่อนที่งอกออกจากผลของพืชบางชนิด เช่น มะพร้าว ตาล


งอแง

คำกริยาวิเศษณ์

งอ (“สีหน้าไม่พอใจ”) + แง (“เสียงเด็กร้องไห้”)

/ŋɔː˧.ŋɛː˧/^((สัมผัส))

ขี้แย, ขี้อ้อน, (ใช้แก่เด็ก)

รวนเร, บิดพลิ้ว


งอน

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/ŋɔːn˧/^((สัมผัส))

/ŋɔn˧/^((สัมผัส))

ส่วนปลายแห่งของบางอย่างที่เป็นรูปยาวเรียวและช้อยขึ้น


งอน

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/ŋɔːn˧/^((สัมผัส))

/ŋɔn˧/^((สัมผัส))

ช้อยขึ้น, โง้งขึ้น


งอน

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/ŋɔːn˧/^((สัมผัส))

/ŋɔn˧/^((สัมผัส))

แสดงอาการโกรธหรือไม่พอใจ เพื่อให้เขาง้อ, ทำจริตสะบัดสะบิ้ง


งอบ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ງອບ (งอบ)

/ŋɔːp̚˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องสวมหัวสำหรับกันแดดและฝน สานด้วยตอกไม้ไผ่ กรุด้านนอกด้วยใบลาน รูปคล้ายกระจาดคว่ำ มีรังสำหรับสวม


งอม

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/ŋɔːm˧/^((สัมผัส))

/ŋɔm˧/^((สัมผัส))

สุกจัดจนเกือบเน่าหรือเละ

แย่, บอบช้ำ, ได้รับทุกข์ทรมานมาก


งั่ง

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง ngvangh/ngvaengh (งว่าง/งวั่ง, “โง่, ง่าว”)

/ŋaŋ˥˩/^((สัมผัส))

โง่ไม่เป็นประสีประสา


งัด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ງັດ (งัด), จ้วงแบบจั่วเจียง ngaet (หงัด-งัดขึ้น ไข)

/ŋat̚˦˥/^((สัมผัส))

ทำให้เผยอหรือเคลื่อนที่โดยใช้วัตถุยาวคัด

นำออกมาจากที่เก็บ, นำออกมาให้เห็นให้รู้


งัวเงีย

/ŋua̯˧.ŋia̯˧/^((สัมผัส))

อาการที่คนแรกตื่นยังง่วงอยู่


งา

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *r.ŋaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ງາ (งา), ไทลื้อ ᦇᦱ (งา), ไทใหญ่ ငႃး (ง๊า), ไทใต้คง ᥒᥣᥰ (ง๊า), อาหม 𑜂𑜠 (งะ), จ้วง ngaz; เทียบสุ่ย qngal, ไหลดั้งเดิม *hŋɯː, มาลาโย-พอลินีเชียนดั้งเดิม *leŋa (ซึ่งเป็นรากของตากาล็อก linga), มอญ-เขมรดั้งเดิม *lŋaaʔ ~ *lŋawʔ (ซึ่งเป็นรากของเขมร ល្ង (ลฺง))

ต้น เมล็ด เม็ด

/ŋaː˧/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Sesamum orientale L. ในวงศ์ Pedaliaceae ผลเป็นฝัก มีเมล็ดเล็ก ๆ สีขาวหรือดำ ใช้ประกอบอาหารหรือสกัดน้ำมัน


งา

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ŋaːᴬ, จากจีนยุคกลาง牙 (MC ngae); ร่วมเชื้อสายกับลาว ງາ (งา), ไทลื้อ ᦇᦱ (งา), ไทใหญ่ ငႃး (ง๊า), อาหม 𑜂𑜠 (งะ), ปู้อี ngaz, จ้วง ngaz/nyaz

/ŋaː˧/^((สัมผัส))

ฟันตัดแถวบนที่งอกออกจากปากช้าง


งา

/ŋaː˧/^((สัมผัส))

ส่วนหนึ่งของเครื่องดักสัตว์เช่นลอบหรือไซ ทำเป็นซี่ ๆ ปลายสอบเข้าหากันเพื่อไม่ให้ปลาที่เข้าไปแล้วออกมาได้


งา

/ŋaː˧/^((สัมผัส))

ชื่อปลาน้ำกร่อยหรือทะเลขนาดเล็กชนิด Thryssa setirostris (Broussonet) ในวงศ์ Engraulidae กระดูกขากรรไกรบนโค้งยื่นยาวเป็นเส้นจดครีบท้องหรือครีบก้น ลำตัวยาว แบนข้าง ปากกว้าง เกล็ดที่สันท้องเป็นเหลี่ยมคมเรียงต่อกันคล้ายฟันเลื่อย พื้นลำตัวสีเงินอมเหลืองส้ม ขนาดยาวได้ถึง 15 เซนติเมตร


ง้าง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ງ້າງ (ง้าง), คำเมือง ᨦ᩶ᩣ᩠ᨦ (ง้าง), เขิน ᨦ᩶ᩣ᩠ᨦ (ง้าง), ไทลื้อ ᦇᦱᧂᧉ (ง้าง), ไทใหญ่ ငၢင်ႉ (ง๎าง)

/ŋaːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ง้างประตู

ดึงให้ยืดออก

ง้างศร

ง้างปาก

ง้างไกปืน

ง้างหมัด


งามแงะ

งาม + (แงะ เป็นคำสร้อย)

/ŋaːm˧.ŋɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

เจ้าเย้ยเยาะว่าเงาะไม่งามแงะ แฮะแฮะว่าเล่นหรือว่าจริง


ง่าม

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ง่าม, ลาว ງ່າມ (ง่าม), คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᨾ (ง่าม), เขิน ᨦ᩵ᩣ᩠ᨾ (ง่าม), ไทลื้อ ᦇᦱᧄᧈ (ง่าม), ไทใหญ่ ငၢမ်ႈ (ง้าม), จ้วง ngamh (ง่าม), จ้วงแบบจั่วเจียง ngamh (ง่าม)

/ŋaːm˥˩/^((สัมผัส))

ลักษณะหรือสิ่งที่แยกเป็น 2 หรือ 3

ถ้อยคำที่มีความหมายได้ 2 ทาง คือ ทั้งทางสุภาพและไม่สุภาพ

ชื่อมดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง


ง้ำ

/ŋam˦˥/^((สัมผัส))

ยื่นออกไปเกินปรกติจนปลายโน้มลง

โน้มไปทางหน้า

สวมชฎาง้ำหน้า

เรียกหน้าที่มีสีหน้าแสดงอาการโกรธไม่พอใจหรือไม่ได้อย่างใจเป็นต้น ว่า หน้าง้ำ


งิ้ว

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋiːwꟲ⁴ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨦᩥ᩠᩶ᩅ (งิ้ว), เขิน ᨦᩦ᩠᩶ᩅ (งี้ว), อีสาน งิ้ว, ลาว ງີ້ວ (งี้ว), ไทลื้อ ᦇᦲᧁᧉ (งี้ว) หรือ ᦓᦲᧁᧉ (นี้ว), ไทใหญ่ ၼိဝ်ႉ (นิ๎ว), ไทใต้คง ᥘᥤᥝᥳ (ลี๎ว) หรือ ᥢᥤᥝᥳ (นี๎ว), พ่าเก ꩫိဝ် (นิว์)

/ŋiw˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Bombax ceiba L. ในวงศ์ Bombacaceae กิ่งก้านและลำต้นมีหนามแหลมคม เปลือกสีเทา ขรุขระ ดอกสีแดงสด ใช้ปุยในผลอย่างเดียวกับง้าว


งิ้ว

คำวิสามานยนาม

/ŋiw˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา


งิ้ว

ยืมมาจากห่อยซัน 優 (yiu1, “นักแสดง”)

/ŋiw˦˥/^((สัมผัส))

ละครจีนแบบโบราณ


งีบ

/ŋiːp̚˥˩/^((สัมผัส))

หลับไปชั่วขณะหนึ่ง


งีบ

/ŋiːp̚˥˩/^((สัมผัส))

บอกการหลับไปชั่วขณะหนึ่ง

หลับงีบหนึ่ง

หลับ 2 งีบ


งุ่นง่าน

การงุ่นง่าน (abstract-noun)
ความงุ่นง่าน (abstract-noun)

/ŋun˥˩.ŋaːn˥˩/^((สัมผัส))

กระวนกระวายผุดลุกผุดนั่ง


เงอะ

แสดงกิริยาอาการเคอะเขินไม่แนบเนียนเพราะหย่อนความชำนาญ


เงอะงะ

คำกริยาวิเศษณ์

/ŋɤʔ˦˥.ŋaʔ˦˥/^((สัมผัส))


เงา

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ŋawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨦᩮᩢᩣ (เงัา), ลาว ເງົາ (เง็า), ไทลื้อ ᦇᧁ (เงา), ไทดำ ꪹꪉꪱ (เงา), ไทใหญ่ ငဝ်း (ง๊ว), ไทใต้คง ᥒᥝᥰ (เง๊า), อาหม 𑜂𑜧 (งว์) หรือ 𑜂𑜧𑜈𑜫 (งว์ว์), จ้วง ngaeuz; เทียบเบดั้งเดิม *ŋuːjᴬ¹

ส่วนที่มืดเพราะมีวัตถุบังแสงทำให้แลเห็นเป็นรูปของวัตถุนั้น

รูปที่ปรากฏในของใสหรือเป็นมันเช่นน้ำหรือกระจก

อาณาเขตหลังวัตถุที่แสงเคลื่อนที่ไปกระทบวัตถุนั้นแล้วแสงเคลื่อนที่ไปไม่ถึงทั้งหมดหรือไปถึงได้บ้าง


เงา

เป็นมันจนมีรูปปรากฏ


เงิน

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋɯənᴬ⁴, จากจีนเก่า銀 (OC *ŋrɯn), จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *ŋul ~ (d-)ŋur; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເງິນ (เงิน), คำเมือง ᨦᩮᩥ᩠ᨶ (เงิน), ไทลื้อ ᦇᦹᧃ (งืน), ไทดำ ꪹꪉꪷꪙ (เงํน), ไทขาว ꪉꪳꪙ, ไทใหญ่ ငိုၼ်း (งึ๊น), ไทใต้คง ᥒᥫᥢᥰ (เง๊อ̂น), พ่าเก ငိုꩫ် (งึน์), อาหม 𑜂𑜢𑜤𑜃𑜫 (งึน์), ปู้อี nganz, จ้วง ngaenz, แสก แญ๊น

งึน
เง็น
เงีน
เงือน

Sëlwer

ลักเซมเบิร์ก

gümüş

อาเซอร์ไบจาน

airgead

แกลิกแบบสกอตแลนด์

ᨦᩫ᩠ᨶ

สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน

ငိုၼ်း

สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน

argent

สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน

ပိုက်ဆံ

สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน

ငွေ

สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน

Geld

สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน

ເງິນ

สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน

dinero

สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน

plata

สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน

money

สื่อกลางในการแลกเปลี่ยน

/ŋɤn˧/^((สัมผัส))

ธาตุลำดับที่ 47 สัญลักษณ์ Ag เป็นโลหะสีขาว เนื้อค่อนข้างอ่อน หลอมละลายที่ 960.8 องศาเซลเซียส

วัตถุที่ใช้วัดราคาในการซื้อขายแลกเปลี่ยนกัน

วัตถุที่มีตราของรัฐ ใช้ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย ได้แก่ เหรียญกระษาปณ์และธนบัตร

วัตถุที่กำหนดให้ใช้เป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนหรือชำระหนี้


เงินตรา

เงินที่รัฐกำหนดขึ้นไว้เพื่อใช้ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย ได้แก่ เหรียญกระษาปณ์และธนบัตร

เงินที่ทำเป็นก้อนลักษณะคล้ายตัวด้วงงอ มีตราจักรและตราประจำรัชกาล มีขนาด น้ำหนัก และราคาต่างกัน ใช้เป็นเงินตราในการแลกเปลี่ยน, เงินพดด้วง ก็เรียก


เงินดาวน์

เงิน + ดาวน์

เงินที่ต้องชำระครั้งแรกเมื่อทำสัญญา โดยมีข้อตกลงว่าเงินส่วนที่เหลือจะผ่อนส่งเป็นงวด ๆ ตามจำนวนที่กำหนด


เงินฝืด

/ŋɤːn˧.fɯːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ภาวะทางเศรษฐกิจที่ปริมาณเงินหมุนเวียนในประเทศมีน้อยไป การใช้จ่ายลดน้อยลง ทำให้ราคาสินค้าตก


เงินเฟ้อ

/ŋɤn˧.fɤː˦˥/^((สัมผัส))

ภาวะทางเศรษฐกิจที่ปริมาณเงินหมุนเวียนในประเทศมากเกินไป ทำให้ราคาสินค้าแพงและเงินเสื่อมค่า


เงินยวง

เนื้อเงินบริสุทธิ์ที่ละลายคว้างอยู่ในเบ้า มีสีขาวผ่องเป็นมันปลาบ


เงินยวง

เรียกสีขาวผ่องเป็นมันปลาบเหมือนสีเงินที่ละลายคว้างอยู่ในเบ้า