ออกบวช

/ʔɔːk̚˨˩.bua̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

ไปถือเพศเป็นพระหรือนักพรตอื่น ๆ

เลิกถือศีลอด


การออกบวช

การ + ออกบวช

/kaːn˧.ʔɔːk̚˨˩.bua̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ออกบวช


การพินิจ

คำอาการนามของ พินิจ


การไถ่บาป

การ + ไถ่บาป

คำอาการนามของ ไถ่บาป


จางวาง

/t͡ɕaːŋ˧.waːŋ˧/^((สัมผัส))

ตำแหน่งข้าราชการชั้นสูงกว่าเจ้ากรมที่มิใช่กรมเสนาบดี ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษา กำกับดูแลกรมนั้น ๆ

ตำแหน่งในสังกัดของเจ้านายที่ทรงกรม ทำหน้าที่กำกับดูแลกรมเจ้านาย

ตำแหน่งข้าราชการชั้นสูงในกรมมหาดเล็ก ตั้งขึ้นในรัชกาลที่ 4 มีหน้าที่บังคับบัญชาหัวหมื่นมหาดเล็ก

เจ้าเมืองที่พ้นตำแหน่งแล้ว ซึ่งได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งเป็นที่ปรึกษาของเจ้าเมือง เรียกว่า จางวางเมือง


วิสาสะ

ยืมมาจากบาลี วิสฺสาส (“ความคุ้นเคย; ความนอนใจ”); เทียบสันสกฤต विश्वास (วิศฺวาส, “ความเชื่อถือ”)

/wi˦˥.saː˩˩˦.saʔ˨˩/^((สัมผัส))

ความคุ้นเคย, ความสนิทสนม

การถือว่าเป็นกันเอง

หยิบของไปโดยถือวิสาสะ


วิสาสะ

/wi˦˥.saː˩˩˦.saʔ˨˩/^((สัมผัส))

พูดจาปราศรัยอย่างคุ้นเคยกัน (มักใช้ในความปฏิเสธ)

ไม่เคยวิสาสะกันมาก่อน


การวิสาสะ

การ + วิสาสะ

กาน-วิ-สา-สะ

คำอาการนามของ วิสาสะ


วานรได้แก้ว

วานร + ได้ + แก้ว

วา-นอน-ด้าย-แก้ว

ผู้ที่ไม่รู้คุณค่าของสิ่งมีค่าที่ได้มาหรือที่มีอยู่


ลิงได้แก้ว

ลิง + ได้ + แก้ว

ลิง-ด้าย-แก้ว


ภัญชะ

ยืมมาจากสันสกฤต भञ्ज (ภญฺช) หรือบาลี ภญฺช

/pʰan˧.t͡ɕʰaʔ˦˥/^((สัมผัส))

ทำให้แตก, หัก


วายสะ

ยืมมาจากสันสกฤต वायस (วายส), จากบาลี วายส


ธุดงคสมาทาน

ธุดงค + สมาทาน

ทุ-ดง-คะ-สะ-มา-ทาน

/tʰu˦˥.doŋ˧.kʰa˦˥.sa˨˩.maː˧.tʰaːn˧/^((สัมผัส))

การถือธุดงค์


ปาฐกถา

/paː˧.tʰa˨˩.ka˨˩.tʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

ถ้อยคำหรือเรื่องราวที่บรรยายในที่ชุมนุมชนเป็นต้น


ปาฐกถา

/paː˧.tʰa˨˩.ka˨˩.tʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

บรรยายเรื่องราวในที่ชุมนุมชนเป็นต้น


การปาฐกถา

การ + ปาฐกถา

กาน-ปา-ถะ-กะ-ถา

/kaːn˧.paː˧.tʰa˨˩.ka˨˩.tʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ปาฐกถา


ชิชิ

คำซ้ำ ของ ชิ

/t͡ɕʰi˦˥.t͡ɕʰiʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำที่เปล่งออกมาเมื่อรู้สึกโกรธหรือไม่ชอบใจเป็นต้น


ชิชะ

/t͡ɕʰi˦˥.t͡ɕʰaʔ˦˥/^((สัมผัส))


สาธก

ยืมมาจากสันสกฤต साधक (สาธก, “ทำให้สำเร็จ”) หรือบาลี สาธก (“ทำให้สำเร็จ”)

/saː˩˩˦.tʰok̚˦˥/^((สัมผัส))

ยกตัวอย่างมาอ้างให้เห็น


การสาธก

คำอาการนามของ สาธก


สัจจะ

ยืมมาจากบาลี สจฺจ; เทียบสันสกฤต सत्य (สตฺย)

/sat̚˨˩.t͡ɕaʔ˨˩/^((สัมผัส))

รูปแบบอื่นของ สัจ


วิเชียร

แผลงมาจาก วชิร, จากบาลี วชิร

วชิระ, สายฟ้า

อาวุธพระอินทร์


วิเชียร

คำวิสามานยนาม

แผลงมาจาก วชิร, จากบาลี วชิร

ชื่อบุคคลชายหญิง


ฉายา

จากเขมร ឆាយា (ฉายา), จากสันสกฤต छाया (ฉายา, “ร่มเงา, เงาสะท้อน”), จากบาลี ฉายา (“ร่มเงา, เงาสะท้อน”)

/t͡ɕʰaː˩˩˦.jaː˧/^((สัมผัส))

เงามืด, ร่มไม้

ชื่อที่พระอุปัชฌาย์ตั้งให้เป็นภาษาบาลีเมื่ออุปสมบท

ชื่อตั้งให้กันเล่น ๆ หรือตามลักษณะที่หมายรู้กันในหมู่คณะ


ฉายา

แผลงมาจาก ชายา

ฉัยยา
ไฉยา
สายา

/t͡ɕʰaː˩˩˦.jaː˧/^((สัมผัส))

ผู้หญิง, นางผู้มีโฉมงาม

นางนาฏแม่ฉายา


การฉาย

/kaːn˧.t͡ɕʰaːj˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ฉาย


ขึ้นฉ่าย

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 芹菜 (khûn-chhài / khîn-chhài)

/kʰɯn˥˩.t͡ɕʰaːj˨˩/^((สัมผัส))

/kʰɯn˥˩.t͡ɕʰaːj˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Apium graveolens L. ในวงศ์ Umbelliferae ใบคล้ายผักชีแต่โตกว่า กลิ่นฉุน เป็นพรรณไม้ที่นำเข้ามาปลูกเพื่อเป็นอาหาร


ขิม

ยืมมาจากจีนยุคกลาง琴 (MC gim); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂິມ (ขิม), จ้วง gimz หรือ ginz, จ้วงแบบจั่วเจียง gimz, เขมร ឃឹម (ฆึม)

/kʰim˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อเครื่องดนตรีประเภทเครื่องตี รูปทรงสี่เหลี่ยมคางหมู มี 3 ขนาด ได้แบบอย่างมาจากประเทศจีน บรรเลงโดยใช้ไม้ตีบนเส้นลวด


ศรีเชียงใหม่

คำวิสามานยนาม

สี-เชียง-ไหฺม่

/siː˩˩˦.t͡ɕʰia̯ŋ˧.maj˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดหนองคาย


ศรีณรงค์

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุรินทร์


ศรีเทพ

คำวิสามานยนาม

/siː˩˩˦.tʰeːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเพชรบูรณ์


ศรีธาตุ

คำวิสามานยนาม

/siː˩˩˦.tʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุดรธานี


ศรีนคร

คำวิสามานยนาม

/siː˩˩˦.na˦˥.kʰɔːn˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุโขทัย

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอศรีนคร จังหวัดสุโขทัย


ศรีนครินทร์

คำวิสามานยนาม

สี-นะ-คะ-ริน

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดพัทลุง


ศรีบรรพต

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดพัทลุง


ศรีบุญเรือง

คำวิสามานยนาม

สี-บุน-เรือง

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดหนองบัวลำภู

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอชนบท จังหวัดขอนแก่น


ศรีประจันต์

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุพรรณบุรี


ศรีมหาโพธิ

คำวิสามานยนาม

สี-มะ-หา-โพด

/siː˩˩˦.ma˦˥.haː˩˩˦.pʰoːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดปราจีนบุรี


ศรีมโหสถ

คำวิสามานยนาม

/siː˩˩˦.ma˦˥.hoː˩˩˦.sot̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดปราจีนบุรี


ศรีเมืองใหม่

คำวิสามานยนาม

สี-เมือง-ไหฺม่

/siː˩˩˦.mɯa̯ŋ˧.maj˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุบลราชธานี


ศรีรัตนะ

คำวิสามานยนาม

สี-รัด-ตะ-นะ

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดศรีสะเกษ


ศรีราชา

คำวิสามานยนาม

/siː˩˩˦.raː˧.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดชลบุรี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี


ศรีสงคราม

คำวิสามานยนาม

/siː˩˩˦.soŋ˩˩˦.kʰraːm˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครพนม


ศรีสมเด็จ

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดร้อยเอ็ด

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์


ศรีสัชนาลัย

คำวิสามานยนาม

สี-สัด-ชะ-นา-ไล

/siː˩˩˦.sat̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.naː˧.laj˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุโขทัย

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย


ศรีสาคร

คำวิสามานยนาม

/siː˩˩˦.saː˩˩˦.kʰɔːn˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนราธิวาส


ศรีสำโรง

คำวิสามานยนาม

/siː˩˩˦.sam˩˩˦.roːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุโขทัย


ศิลาลาด

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดศรีสะเกษ


ศีขรภูมิ

คำวิสามานยนาม

สี-ขอ-ระ-พูม

/siː˩˩˦.kʰɔː˩˩˦.ra˦˥.pʰuːm˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุรินทร์


สตึก

คำวิสามานยนาม

/sa˨˩.tɯk̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดบุรีรัมย์


สทิงพระ

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสงขลา


สนม

ยืมมาจากเขมรเก่า ស្នំ (สฺนํ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ស្នំ (สฺนํ) หรือ ស្នម (สฺนม)

เจ้าจอมมารดาหรือเจ้าจอมอยู่งาน ซึ่งทรงพระเมตตายกย่องขึ้นเป็นชั้นสูง โดยได้รับพระราชทานหีบหมากทองคำลงยา ราชาวดี เรียกว่า พระสนม


สนม

ยืมมาจากเขมรเก่า ស្នុំ (สฺนุํ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ស្នុំ (สฺนุํ)

ข้าราชการในพระราชสำนัก ทำหน้าที่เกี่ยวกับพิธีศพ จัดดอกไม้ ดูแล รักษาเครื่องนมัสการ โกศ หีบ เป็นต้น เรียกว่า เจ้าพนักงานสนมพลเรือน

เขตพระราชฐาน เป็นที่กักบริเวณผู้มีฐานันดรศักดิ์แห่งราชวงศ์ หรือข้าทูลละอองธุลีพระบาทชั้นผู้ใหญ่ อยู่ใน ความควบคุมดูแลของพวกสนม, เรียกลักษณะที่ ถูกกักบริเวณเช่นนั้นว่า ติดสนม


สนม

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอีสาน สนม (“ชื่อพืชหญ้าชนิดหนึ่งเกิดในน้ำ”)

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุรินทร์


สนามชัยเขต

คำวิสามานยนาม

สะ-หฺนาม-ไช-เขด

/sa˨˩.naːm˩˩˦.t͡ɕʰaj˧.kʰeːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดฉะเชิงเทรา


สบปราบ

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดลำปาง


สบเมย

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดแม่ฮ่องสอน

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน


สรรคบุรี

คำวิสามานยนาม

สัน-คะ-บุ-รี

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดชัยนาท


สรรพยา

คำวิสามานยนาม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดชัยนาท


สระใคร

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดหนองคาย


สระโบสถ์

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดลพบุรี


สร้างคอม

คำวิสามานยนาม

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/saːŋ˥˩.kʰɔm˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุดรธานี


สวนผึ้ง

คำวิสามานยนาม

/sua̯n˩˩˦.pʰɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดราชบุรี


สวรรคโลก

คำวิสามานยนาม

สะ-หฺวัน-คะ-โลก

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุโขทัย


สวรรคโลก

สะ-หฺวัน-คะ-โลก


สว่างแดนดิน

คำวิสามานยนาม

สะ-หฺว่าง-แดน-ดิน

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสกลนคร


สว่างวีระวงศ์

คำวิสามานยนาม

สะ-หฺว่าง-วี-ระ-วง

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุบลราชธานี


สว่างอารมณ์

คำวิสามานยนาม

สะ-หฺว่าง-อา-รม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุทัยธานี


สวี

คำวิสามานยนาม

/sa˨˩.wiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดชุมพร


สองแคว

คำวิสามานยนาม

/sɔːŋ˩˩˦.kʰwɛː˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดน่าน

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอดอยหล่อ จังหวัดเชียงใหม่

ชื่อเดิมของเมืองพิษณุโลก


ส่องดาว

คำวิสามานยนาม

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

/sɔŋ˨˩.daːw˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสกลนคร


สองพี่น้อง

คำวิสามานยนาม

สอง-พี่-น้อง

/sɔːŋ˩˩˦.pʰiː˥˩.nɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุพรรณบุรี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี


สอยดาว

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/sɔːj˩˩˦.daːw˧/^((สัมผัส))

การจับสลากอย่างหนึ่ง โดยพับสลากเป็นรูปดาวติดกับกระดาษย่นหรือริบบิ้น ติดห้อยลงตามกิ่งไม้หรือเพดาน วิธีจับสลากใช้ไม้สอยลงมาหรือใช้มือเด็ด


สอยดาว

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/sɔːj˩˩˦.daːw˧/^((สัมผัส))

เรียกอาการที่เดินหงายหน้า ว่า เดินสอยดาว

เรียกหมัดที่ชกตวัดขึ้นสู่ปลายคางของคู่ต่อสู้ ว่า หมัดสอยดาว


สอยดาว

คำวิสามานยนาม

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/sɔːj˩˩˦.daːw˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดจันทบุรี


สะเดา

เทียบเขมร ស្ដៅ (สฺเฎา), เวียดนาม sầu đâu (เสิ่ว เดิว)

ស្ដៅ

ชื่อไม้ต้นชนิด Azadirachta indica A. Juss. var. siamensis Valeton ในวงศ์ Meliaceae ใบมีรสขม ใบอ่อนและช่อดอกกินได้และใช้ทำยาได้


สะเดา

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสงขลา


สะบ้าย้อย

คำวิสามานยนาม

/sa˨˩.baː˥˩.jɔːj˦˥/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสงขลา


สะเมิง

คำวิสามานยนาม

/sa˨˩.mɤːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่


สังขะ

คำวิสามานยนาม

/saŋ˩˩˦.kʰaʔ˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุรินทร์


สัตหีบ

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดชลบุรี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี


ระมาด

ยืมมาจากเขมรเก่า ម៌្មាស៑ (รฺมฺมาสฺ), រល្មាស៑ (รลฺมาสฺ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *rmaas ~ *rmi(i)s; ร่วมเชื้อสายกับเขมร រមាស (รมาส), ชอง มาด


สันกำแพง

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่


สันติสุข

ᩈᨶ᩠ᨲᩥᩈᩩᨡ

ความสุขที่มาจากความสงบ

ສັນຕິສຸກ

ความสุขที่มาจากความสงบ

ความสุขที่มาจากความสงบ


สันติสุข

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดน่าน

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอพาน จังหวัดเชียงราย


สันทราย

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่


สันป่าตอง

คำวิสามานยนาม

สัน + ป่า + ตอง

/san˩˩˦.paː˨˩.tɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่


สากเหล็ก

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดพิจิตร


สามโก้

คำวิสามานยนาม

/saːm˩˩˦.koː˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอ่างทอง

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสามโก้ จังหวัดอ่างทอง


สามโคก

คำวิสามานยนาม

/saːm˩˩˦.kʰoːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดปทุมธานี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี

ชื่อเดิมของเมืองปทุมธานี


สามง่าม

/saːm˩˩˦.ŋaːm˥˩/^((สัมผัส))

ไม้หรือเหล็กที่แยกออกเป็น 3 แฉกเรียงอยู่ในแนวเดียวกัน

เรียกอาวุธที่มีปลายแหลมเป็น 3 แฉกเรียงอยู่ในแนวเดียวกัน ด้ามยาว ว่า สามง่าม

เรียกสิ่งอื่น ๆ ที่มีลักษณะเช่นนั้น


สามง่าม

คำวิสามานยนาม

/saːm˩˩˦.ŋaːm˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดพิจิตร

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอโพธิ์ทอง จังหวัดอ่างทอง


สามเงา

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดตาก


สามชุก

คำวิสามานยนาม

/saːm˩˩˦.t͡ɕʰuk̚˦˥/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุพรรณบุรี


สามพราน

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครปฐม


สามร้อยยอด

คำวิสามานยนาม

สาม-ร้อย-ยอด

/saːm˩˩˦.rɔːj˦˥.jɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์


สายบุรี

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดปัตตานี


สารภี

ยืมมาจากสันสกฤต सुरभि (สุรภิ), จากบาลี สุรภิ

/saː˩˩˦.ra˦˥.pʰiː˧/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้น 2 ชนิดในสกุล Mammea วงศ์ Guttiferae ดอกสีขาว กลิ่นหอม ใช้ทำยาได้ คือ ชนิด M. harmandii Kosterm. ดอกใหญ่ และชนิด M. siamensis (Miq.) T. Anderson ดอกเล็ก


สารภี

คำวิสามานยนาม

/saː˩˩˦.ra˦˥.pʰiː˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอหนองบุญมาก จังหวัดนครราชสีมา


สำโรง

ยืมมาจากเขมร [Term?]

ชื่อไม้ต้นชนิด Sterculia foetida L. ในวงศ์ Sterculiaceae ดอกมีกลิ่นเหม็น เมล็ดให้น้ำมัน เรียกว่า น้ำมันลูกไม้


สำโรง

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากเขมร [Term?]

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุบลราชธานี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอโนนไทย จังหวัดนครราชสีมา

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์


สำโรงทาบ

คำวิสามานยนาม

/sam˩˩˦.roːŋ˧.tʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุรินทร์


สิเกา

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดตรัง


สิงหนคร

คำวิสามานยนาม

สิง-หะ-นะ-คอน

/siŋ˩˩˦.ha˨˩.na˦˥.kʰɔːn˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสงขลา


สิชล

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครศรีธรรมราช


สิรินธร

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุบลราชธานี


สีคิ้ว

คำวิสามานยนาม

/siː˩˩˦.kʰiw˦˥/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา


สีดา

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต सीता (สีตา)

/siː˩˩˦.daː˧/^((สัมผัส))

ชื่อตัวเอกในเรื่องรามเกียรติ์ เป็นมเหสีของพระราม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสีดา จังหวัดนครราชสีมา


สุขสำราญ

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดระนอง


สุคิริน

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนราธิวาส


สุวรรณคูหา

คำวิสามานยนาม

สุ-วัน-นะ-คู-หา

/su˨˩.wan˧.na˦˥.kʰuː˧.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดหนองบัวลำภู


สุวรรณภูมิ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต स्वर्णभूमि (สฺวรฺณภูมิ); เทียบบาลี สุวณฺณภูมิ; เหมือนกับ สุวรรณ + ภูมิ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สุ-วัน-นะ-พูม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดร้อยเอ็ด


สุไหงโก-ลก

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากมลายูแบบปัตตานี سوڠاي (sungai) + ݢولوق (golok)

สุ-ไหฺง-โก-ลก

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนราธิวาส


สุไหงปาดี

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากมลายูแบบปัตตานี سوڠاي (sungai) + ڤادي (padi)

สุ-ไหฺง-ปา-ดี

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนราธิวาส


สูงเนิน

คำวิสามานยนาม

/suːŋ˩˩˦.nɤːn˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา


สูงเม่น

คำวิสามานยนาม

/suːŋ˩˩˦.men˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดแพร่


เสนา

ยืมมาจากสันสกฤต सेना (เสนา) หรือบาลี เสนา

/seː˩˩˦.naː˧/^((สัมผัส))

ข้าราชการฝ่ายทหาร


เสนา

คำวิสามานยนาม

/seː˩˩˦.naː˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา


เสนา

/seː˩˩˦.naː˧/^((สัมผัส))

วัดนา, ตรวจสอบที่นา


เสนา

/seː˩˩˦.naː˧/^((สัมผัส))

การวัดนา, การตรวจสอบที่นา


เสนางคนิคม

คำวิสามานยนาม

เส-นาง-คะ-นิ-คม

/seː˩˩˦.naːŋ˧.kʰa˦˥.ni˦˥.kʰom˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอำนาจเจริญ


เสริมงาม

คำวิสามานยนาม

/sɤːm˩˩˦.ŋaːm˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดลำปาง


เสลภูมิ

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดร้อยเอ็ด


เสาไห้

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสระบุรี


เสิงสาง

คำวิสามานยนาม

/sɤːŋ˩˩˦.saːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเสิงสาง จังหวัดนครราชสีมา


แสวงหา

/sa˨˩.wɛːŋ˩˩˦.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

เที่ยวหา, ค้นหา, เสาะหา


แสวงหา

คำวิสามานยนาม

/sa˨˩.wɛːŋ˩˩˦.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอ่างทอง

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอแสวงหา จังหวัดอ่างทอง


หนองกี่

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.kiː˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดบุรีรัมย์


หนองขาหย่าง

คำวิสามานยนาม

หฺนอง-ขา-หฺย่าง

/nɔːŋ˩˩˦.kʰaː˩˩˦.jaːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุทัยธานี


หนองแค

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.kʰɛː˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสระบุรี


หนองจิก

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.t͡ɕik̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดปัตตานี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย


หนองฉาง

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.t͡ɕʰaːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุทัยธานี


หนองแซง

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.sɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสระบุรี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอบ้านแฮด จังหวัดขอนแก่น


หนองโดน

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.doːn˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสระบุรี


หนองนาคำ

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.naː˧.kʰam˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดขอนแก่น


หนองบัว

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.bua̯˧/^((สัมผัส))

คำตัดทอนของ หนองบัวลำภู

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครสวรรค์

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอหนองกุงศรี จังหวัดกาฬสินธุ์

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอคง จังหวัดนครราชสีมา

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอศรีนคร จังหวัดสุโขทัย


หนองบัวแดง

คำวิสามานยนาม

หฺนอง-บัว-แดง

/nɔːŋ˩˩˦.bua̯˧.dɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดชัยภูมิ


หนองบัวระเหว

คำวิสามานยนาม

หฺนอง-บัว-ระ-เหฺว

/nɔːŋ˩˩˦.bua̯˧.ra˦˥.weː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดชัยภูมิ


หนองบุญมาก

คำวิสามานยนาม

หฺนอง-บุน-มาก

/nɔːŋ˩˩˦.bun˧.maːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา


หนองไผ่

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.pʰaj˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเพชรบูรณ์

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอด่านมะขามเตี้ย จังหวัดกาญจนบุรี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น


หนองพอก

คำวิสามานยนาม

nɔ̌ɔng-pɔ̂ɔk

/nɔːŋ˩˩˦.pʰɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดร้อยเอ็ด


หนองม่วง

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.mua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดลพบุรี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอโคกสูง จังหวัดสระแก้ว


หนองม่วงไข่

คำวิสามานยนาม

หฺนอง-ม่วง-ไข่

/nɔːŋ˩˩˦.mua̯ŋ˥˩.kʰaj˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดแพร่


หนองมะโมง

คำวิสามานยนาม

หฺนอง-มะ-โมง

/nɔːŋ˩˩˦.ma˦˥.moːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดชัยนาท


หนองเรือ

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.rɯa̯˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดขอนแก่น

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น


หนองวัวซอ

คำวิสามานยนาม

หฺนอง-วัว-ซอ

/nɔːŋ˩˩˦.wua̯˧.sɔː˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุดรธานี


หนองสองห้อง

คำวิสามานยนาม

หฺนอง-สอง-ฮ็่อง

/nɔːŋ˩˩˦.sɔːŋ˩˩˦.hɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดขอนแก่น

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น


หนองสูง

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.suːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดมุกดาหาร


หนองเสือ

คำวิสามานยนาม

nɔ̌ɔng-sʉ̌ʉa

/nɔːŋ˩˩˦.sɯa̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดปทุมธานี


หนองแสง

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.sɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุดรธานี


หนองหงส์

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.hoŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดบุรีรัมย์


หนองหญ้าไซ

คำวิสามานยนาม

หฺนอง-ย่า-ไซ

/nɔːŋ˩˩˦.jaː˥˩.saj˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุพรรณบุรี


หนองหญ้าปล้อง

คำวิสามานยนาม

หฺนอง-ย่า-ปฺล็้อง

/nɔːŋ˩˩˦.jaː˥˩.plɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเพชรบุรี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอบ้านด่านลานหอย จังหวัดสุโขทัย


หนองหาน

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.haːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุดรธานี


หนองหิน

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.hin˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเลย


หนองใหญ่

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.jaj˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดชลบุรี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอหนองใหญ่ จังหวัดชลบุรี


หนองฮี

คำวิสามานยนาม

/nɔːŋ˩˩˦.hiː˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดร้อยเอ็ด


หล่มเก่า

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเพชรบูรณ์


หล่มสัก

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเพชรบูรณ์


หลังสวน

คำวิสามานยนาม

/laŋ˩˩˦.sua̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดชุมพร


ห้วยคต

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุทัยธานี


ห้วยแถลง

คำวิสามานยนาม

ฮ่วย-ถะ-แหฺลง

/hua̯j˥˩.tʰa˨˩.lɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครราชสีมา

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอห้วยแถลง จังหวัดนครราชสีมา


ห้วยทับทัน

คำวิสามานยนาม

ฮ่วย-ทับ-ทัน

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดศรีสะเกษ


ห้วยยอด

คำวิสามานยนาม

/hua̯j˥˩.jɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดตรัง


ห้วยราช

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดบุรีรัมย์


หว้านใหญ่

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดมุกดาหาร


หันคา

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดชัยนาท


หัวตะพาน

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอำนาจเจริญ

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง


หัวไทร

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครศรีธรรมราช

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา


ห้างฉัตร

คำวิสามานยนาม

/haːŋ˥˩.t͡ɕʰat̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดลำปาง


หางดง

คำวิสามานยนาม

/haːŋ˩˩˦.doŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่


หาดสำราญ

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดตรัง


หาดใหญ่

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสงขลา


เหล่าเสือโก้ก

คำวิสามานยนาม

เหฺล่า-เสือ-โก้ก

/law˨˩.sɯa̯˩˩˦.koːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดอุบลราชธานี


แหลมงอบ

คำวิสามานยนาม

lɛ̌ɛm-ngɔ̂ɔp

/lɛːm˩˩˦.ŋɔːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดตราด


แหลมสิงห์

คำวิสามานยนาม

แหลม + สิงห์

/lɛːm˩˩˦.siŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดจันทบุรี


องครักษ์

/ʔoŋ˧.kʰa˦˥.rak̚˦˥/^((สัมผัส))

ผู้ทำหน้าที่ให้ความคุ้มครองป้องกัน

องครักษ์นักการเมือง


องครักษ์

คำวิสามานยนาม

/ʔoŋ˧.kʰa˦˥.rak̚˦˥/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดนครนายก

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอโพธิ์ทอง จังหวัดอ่างทอง


อมก๋อย

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากเลอเวือะตะวันออก ลอา-อืม (“น้ำ”) + [Term?] (“ชื่อของลำห้วย”)

/ʔom˧.kɔj˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดเชียงใหม่

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่


อรัญประเทศ

คำวิสามานยนาม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อะ-รัน-ยะ-ปฺระ-เทด

/ʔa˨˩.ran˧.ja˦˥.pra˨˩.tʰeːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสระแก้ว

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว


อากาศอำนวย

คำวิสามานยนาม

อา-กาด-อำ-นวย

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสกลนคร


อาจสามารถ

คำวิสามานยนาม

อาจ + สามารถ

/ʔaːt̚˨˩.saː˩˩˦.maːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดร้อยเอ็ด


อินทร์บุรี

คำวิสามานยนาม

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสิงห์บุรี


อุทัย

ยืมมาจากสันสกฤต उदय (อุทย) หรือบาลี อุทย

สุโขทัย

การเกิดขึ้นแห่งความสุข

อรุโณทัย

การตั้งขึ้นแห่งอรุณ


อุทัย

เริ่มส่องแสง ในคำว่า อาทิตย์อุทัย


อุทัย

คำวิสามานยนาม

คำตัดทอนของ อุทัยธานี

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา


อุทุมพรพิสัย

คำวิสามานยนาม

อุ-ทุม-พอน-พิ-ไส

/ʔu˨˩.tʰum˧.pʰɔːn˧.pʰi˦˥.saj˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดศรีสะเกษ


อุบลรัตน์

คำวิสามานยนาม

ตั้งตามชื่อของ เชื้อพระวงศ์ชาวไทย สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี (พระนามเดิม)

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดขอนแก่น

ชื่อเขื่อนในจังหวัดขอนแก่น


อุ้มผาง

คำวิสามานยนาม

/ʔum˥˩.pʰaːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดตาก


อู่ทอง

คำวิสามานยนาม

/ʔuː˨˩.tʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสุพรรณบุรี


การกระทอก

การ + กระทอก

กาน-กฺระ-ทอก

คำอาการนามของ กระทอก


สุขารมณ์

สุข + อารมณ์; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ pleasure

อารมณ์ที่มีสุข

เขาเดินผิวปากอย่างสุขารมณ์


คราม

ยืมมาจากสันสกฤต ग्राम (คฺราม); เทียบบาลี คาม

บ้าน, มักใช้ประกอบกับคำอื่น

ราชคราม


คราม

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡraːmᴬ, จากไทดั้งเดิม *ɡ.raːmᴬ, จากจีนเก่า藍 (OC *ɡ·raːm); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄາມ (คาม), ไทใหญ่ ၶၢမ်း (ข๊าม), ภาษาจ้วงใต้ lamz

ชื่อไม้พุ่มชนิด Indigofera tinctoria L. ในวงศ์ Leguminosae ปลูกเพื่อใช้ใบและต้นทำสีน้ำเงิน ใช้ย้อมผ้า

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Strobilanthes cusia (Nees) Kuntze ในวงศ์ Acanthaceae ใบใช้ทำสีน้ำเงิน ใช้ย้อมผ้า

ผงสีน้ำเงินที่ได้จากต้นคราม


คราม

สีคล้ายน้ำเงินแต่สดกว่า


น้อยหน่า

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย nona, จากสเปน anona (อาโนนา)

/nɔːj˦˥.naː˨˩/^((สัมผัส))

/nɔj˦˥.naː˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็กชนิด Annona squamosa L. ในวงศ์ Annonaceae ดอกสีเหลืองแกมเขียว กลีบดอกหนา มี 3 กลีบ ผลสีเขียว ผิวนูนเป็นตา ๆ เนื้อในผลหนาขาว รสหวาน มีเมล็ดสีดำอยู่มาก ถิ่นกำเนิดอยู่ในแถบอเมริกากลาง


การจิ้น

คำอาการนามของ จิ้น


ภุชคะ

ยืมมาจากสันสกฤต भुजग (ภุชค), จากบาลี ภุชค

ภุชงค์
ภุชงคมะ

/pʰu˦˥.t͡ɕʰa˦˥.kʰaʔ˦˥/^((สัมผัส))


ภุชงคมะ

ยืมมาจากสันสกฤต भुजङ्गम (ภุชงฺคม), จากบาลี ภุชงฺคม

ภุชคะ
ภุชงค์

/pʰu˦˥.t͡ɕʰoŋ˧.kʰa˦˥.maʔ˦˥/^((สัมผัส))


การเห่อ

/kaːn˧.hɤː˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เห่อ


ความเห่อ

/kʰwaːm˧.hɤː˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เห่อ


สับปะรด

ananas

ชื่อไม้ล้มลุก

анана́с

ชื่อไม้ล้มลุก

ໝາກນັດ

ชื่อไม้ล้มลุก

piña

ชื่อไม้ล้มลุก

ananás

ชื่อไม้ล้มลุก

pineapple

ชื่อไม้ล้มลุก

أَنَانَاس

ชื่อไม้ล้มลุก

Ananas

ชื่อไม้ล้มลุก

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Ananas comosus (L.) Merr. ในวงศ์ Bromeliaceae ไม่มีลำต้นปรากฏบนพื้นดิน ใบเป็นกาบยาวให้ใยใช้ทำสิ่งทอ ขอบใบมีหนาม ผลมีเปลือกบาง มีเดือยแหลมโดยรอบเรียกว่าตา เนื้อสีขาวหรือเหลือง มีแกนแข็งลักษณะเหมือนเส้นใย กินได้ รสเปรี้ยว ๆ หวาน ๆ

เรียกใยของพรรณไม้บางชนิดที่มีลักษณะอย่างใยสับปะรด ใช้ทำหมวกเป็นต้น ว่า ไหมสับปะรด


น้อยหน่าเหล็ก

น้อยหน่า + เหล็ก

น้อย-หฺน่า-เหฺล็ก

น็้อย-หฺน่า-เหฺล็ก

/nɔːj˦˥.naː˨˩.lek̚˨˩/^((สัมผัส))


ตาสับปะรด

ตา + สับปะรด

ตา-สับ-ปะ-รด

ตาของพรรคพวกที่คอยสอดส่องดูแลเหตุการณ์อยู่รอบข้าง


ไม่เป็นสับปะรด

คำกริยาวิเศษณ์

ไม่ + เป็น + สับปะรด

ไม่-เป็น-สับ-ปะ-รด

/maj˥˩.pen˧.sap̚˨˩.pa˨˩.rot̚˦˥/^((สัมผัส))

ไม่มีรสชาติ, ไม่อร่อย

ทำอาหารไม่เป็นสับปะรด

ไม่ดี, ไม่เข้าท่า, ไม่ได้เรื่อง

ละครเรื่องนี้เล่นอะไรก็ไม่รู้ ไม่เป็นสับปะรดเอาซะเลย

ไม่เหมาะ, ไม่สวย

ดูเธอแต่งตัวเข้าสิไม่เป็นสับปะรดเลย


ลางสาด

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย langsat; ร่วมเชื้อสายกับเขมร លាំងសាត (ลาํงสาต)

/laːŋ˧.saːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นชนิด Lansium domesticum Corrêa ในวงศ์ Meliaceae ผลกลม ๆ เปลือกบางสีเหลือง ออกเป็นพวง เนื้อสีขาวขุ่น กินได้ เม็ดในขม, พันธุ์เปลือกหนายางน้อยเรียก ลองกอง


พุทธนิมิต

พุด-ทะ-นิ-มิด

เครื่องหมายแห่งการปรากฏของพระสรีระ และอาการของพระพุทธเจ้า#:
พุทธนิมิต 32 ประการ ในภพ สุดท้ายปรากฏแล้ว (พระไตรปิฎก)#:
พระพุทธนิมิตตรัสถามว่า (พระไตรปิฎก)


ความแกร่ง

ความ + แกร่ง

คฺวาม-แกฺร็่ง

คำอาการนามของ แกร่ง


การโป๊

คำอาการนามของ โป๊


ความโป๊

คำอาการนามของ โป๊


ความนาน

คำอาการนามของ นาน


การอุด

คำอาการนามของ อุด


โอ่ง

จากจีนเก่า甕 (OC *qoːŋs); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩩ᩵ᨦ (อุ่ง), จ้วง oengq (อ่ง) (เมือง Longzhou และ Ningming)

/ʔoːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ภาชนะสำหรับขังน้ำ ก้นสอบเล็กน้อย ปากกว้าง มีขนาดต่าง ๆ กัน


นิ้วชี้

/niw˦˥.t͡ɕʰiː˦˥/^((สัมผัส))

นิ้วที่ 2 นับแต่หัวแม่มือ


การผกผัน

คำอาการนามของ ผกผัน


ความผกผัน

ความ + ผกผัน

คฺวาม-ผก-ผัน

คำอาการนามของ ผกผัน


สาธุ

ยืมมาจากสันสกฤต साधु (สาธุ, “ดี; สำเร็จ”), จากบาลี สาธุ (“ดี; สำเร็จ”)

/saː˩˩˦.tʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))

ดีแล้ว, ชอบแล้ว


สาธุ

/saː˩˩˦.tʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำที่พระสงฆ์เปล่งวาจาเพื่อยืนยันหรือรับรองพิธีทางศาสนาที่กระทำไป

คำที่คนทั่วไปเปล่งวาจาแสดงความเห็นว่าชอบแล้วหรืออนุโมทนาด้วย


สาธุ

/saː˩˩˦.tʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))

เปล่งวาจาแสดงความเห็นว่าชอบแล้วหรืออนุโมทนาด้วย, มักใช้เข้าคู่กับคำ โมทนา เป็น โมทนาสาธุ

ไหว้ (เป็นคำบอกให้เด็กแสดงความเคารพตามธรรมเนียม, กร่อนเสียง เป็น ธุ ก็มี)


การสาธุ

/kaːn˧.saː˩˩˦.tʰuʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สาธุ


เห็บ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *trepᴰ (“แมงดูดเลือด”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຫັບ (เหับ), ไทลื้อ ᦵᦠᧇ (เหบ), ไทใหญ่ ႁဵပ်း (เห๊ป) ใน ၸၵ်းႁဵပ်း (จั๊กเห๊ป), อาหม 𑜍𑜢𑜆𑜫 (ริป์) ใน 𑜍𑜢𑜆𑜫 𑜍𑜨𑜆𑜫 (ริป์ รอ̂ป์), แสก ริ๊บ, จ้วง hep, จ้วงแบบจั่วเจียง tep (Ningming), จ้วงแบบจั่วเจียง kep (Daxin)

ชื่อแมงสัตว์ขาปล้องหลายชนิด หลายสกุล หลายวงศ์ อันดับ Aearina มีขา 8 ขา ลักษณะทั่วไปคล้ายไร แต่ส่วนใหญ่มักโตกว่า และปากมีลักษณะเป็นแท่ง มีหนามโค้งเล็ก ๆ กระจายอยู่รอบปลายปาก แผ่นแข็งของรูหายใจอยู่บริเวณด้านข้างของลำตัวเรียงกันเลยโคนขาคู่ที่ 4 มีทั้งชนิดที่มีผนังลำตัวแข็งและผนังลำตัวอ่อน เป็นตัวเบียนดูดกินเลือดสัตว์ และเป็นพาหะนำโรค เช่น เห็บวัว (Boophilus caudatus Neumann) เห็บสุนัข [Rhipicephalus sanguineus (Latreille.)] ทั้ง 2 ชนิดอยู่ในวงศ์ Ixodidae


เห็บ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *trepᴰ (“น้ำแข็งที่ตกจากฟ้า”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຫັບ (เหับ), ไทลื้อ ᦵᦠᧇ (เหบ), ไทใหญ่ ႁဵပ်း (เห๊ป) ใน မၢၵ်ႇႁဵပ်း (ม่ากเห๊ป), อาหม 𑜍𑜢𑜆𑜫 (ริป์)，ภาษาจ้วงใต้ haet

เม็ดน้ำแข็งที่เกิดจากการกลั่นตัวของไอน้ำในอากาศแล้วตกลงมา เรียกว่า ลูกเห็บ


ห่าน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *haːnᴮ จากจีนยุคกลาง雁 (MC ngaenH); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨶ (ห่าน), ลาว ຫ່ານ (ห่าน), ไทลื้อ ᦠᦱᧃᧈ (ห่าน), ไทดำ ꪬ꪿ꪱꪙ (ห่าน), ไทขาว ꪬꪱꪙꫀ, ไทใหญ่ ႁၢၼ်ႇ (ห่าน), พ่าเก ꩭꩫ် (หน์), อาหม 𑜑𑜃𑜫 (หน์), จ้วง hanq; เทียบมอญ-เขมรดั้งเดิม *haan, ขมุอิกดั้งเดิม *haːn

ชื่อนกจำพวกเป็ดขนาดใหญ่หลายชนิด วงศ์ย่อย Anatinae ในวงศ์ Anatidae คอยาวกว่าคอเป็ดแต่สั้นกว่าคอหงส์ ทำรังบนพื้นดิน กินพืชและสัตว์น้ำขนาดเล็ก เช่น ห่านหัวลาย [Anser indicus (Latham)] เฉพาะห่านที่เลี้ยงตามบ้านที่ต้นตระกูลมาจากห่านเทาปากสีชมพู (A. anser Linn.)


การขัง

/kaːn˧.kʰaŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ขัง


จรรยาบรรณ

จรรยา + บรรณ

ประมวลความประพฤติที่ผู้ประกอบอาชีพการงานแต่ละอย่างกำหนดขึ้น เพื่อรักษาและส่งเสริมเกียรติคุณชื่อเสียงและฐานะของสมาชิก อาจเขียนเป็นลายลักษณ์อักษรหรือไม่ก็ได้


ยนตร

ยืมมาจากสันสกฤต यन्त्र (ยนฺตฺร); ร่วมรากกับ ยนต์ and ยันต์. เกี่ยวพันกับพม่า ယန္တရား (ยนฺตรา:).

[เสียงสมาส]
ยน-ตฺระ-

เครื่องกลไก, เครื่องจักรที่ให้กำเนิดพลังงานหรือทำให้วัตถุเคลื่อนที่


ความไกล

คำอาการนามของ ไกล


การหวน

คำอาการนามของ หวน


การเดือด

คำอาการนามของ เดือด


การต้ม

คำอาการนามของ ต้ม


เตา

ยืมมาจากจีนยุคกลาง陶 (MC yew|daw); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຕົາ (เต็า), คำเมือง ᨲᩮᩢᩣ (เตัา), เขิน ᨲᩮᩢᩣ (เตัา), ไทลื้อ ᦎᧁ (เตา), ไทใหญ่ တဝ် (ตว)

ที่สำหรับก่อไฟหุงต้มหรือเผาสิ่งต่าง ๆ ตามปรกติใช้ฟืนหรือถ่าน ถ้าใช้สิ่งอื่น ๆ ก็เรียกชื่อตามสิ่งนั้น ๆ

เตาแก๊ส

เตาไฟฟ้า


เรือด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.rɯətᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຮືອດ (เฮือด), ไทใหญ่ ႁိူတ်ႈ (เหิ้ต), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜄𑜫 (รึต์), จ้วง rwed

/rɯa̯t̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อแมลงหลายชนิดหลายสกุล ในวงศ์ Cimicidae ลำตัวแบนราบรูปไข่ ปีกลดรูปเหลือเพียงติ่ง ลำตัวยาว 4-5 มิลลิเมตร สีน้ำตาลแดง พบซ่อนตัวอยู่ตามที่อับเช่นที่อยู่อาศัยของคนและสัตว์โดยเฉพาะเตียงนอน พื้นบ้าน ที่นอนหมอนมุ้ง ร่องกระดาน ดูดกินเลือดคนและสัตว์ ที่แพร่หลายมี 2 ชนิด คือ ชนิด Cimex lectularius Linn. และชนิด C. hemipterus (Fabricius)


การเผา

คำอาการนามของ เผา


ฉัททันตหัตถี

ฉัททันต + หัตถี

ฉัด-ทัน-ตะ-หัด-ถี

/t͡ɕʰat̚˨˩.tʰan˧.ta˨˩.hat̚˨˩.tʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ช้างที่มีผิวกายขาวบริสุทธิ์ดุจสีเงินยวง ว่ามีฤทธิ์เดชมาก แม้นจะเหาะไปในนภากาศก็ได้ ถ้าจะไปทางบกก็ไปได้รวดเร็ว คือในระยะทางสามล้านหกแสนหนึ่งหมื่นสามร้อยสิบโยชน์นั้น ช้างฉัททันต์ใช้เวลาเดินทางเพียง ๓ นาที และกำลังของช้างตระกูลฉัททันต์นี้ เหนือกว่าช้างใดๆ ช้างตระกูลอุโบสถ ๑๐ เชือก จึงจะมีกำลังเท่าพญาช้าง ฉัททันทต์นี้เชือกหนึ่ง


อุโบสถหัตถี

อุโบสถ + หัตถี

อุ-โบ-สะ-ถะ-หัด-ถี

/ʔu˨˩.boː˧.sa˨˩.tʰa˨˩.hat̚˨˩.tʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ช้างที่มีลักษณะสูงใหญ่สง่างาม ผิวดังสีทอง มีฤทธิ์เหาะไปในอากาศไค้ เดินทางบกช้ากว่าช้างฉัททันต์ มีช้างสีเหลืองเป็นบริวาร อยู่ในป่าหิมพานต์ พญาช้างอุโบสถย่อมจะนำเอาลูกมายกให้เป็นภรรยาพญาช้างฉัททันต์ และถือกันว่าพญาช้างอุโบสถนั้น สมควรเป็นพาหนะของพระมหาจักรพรรดิ์เท่านั้น


เหมหัตถี

เห-มะ-หัด-ถี

/heː˩˩˦.ma˦˥.hat̚˨˩.tʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ช้างทอง มีลักษณะสูงใหญ่ มีสีตัวเหลืองดังทอง มีหมู่ช้างพลายพังเป็นบริวารเป็นอันมาก แต่กำลังน้อยกว่าช้างอุโบสถ ช้างเหมหัตถี ๑๐ เชือก จึงจะเท่าช้างอุโบสถเชือกหนึ่ง


มงคลหัตถี

มงคล + หัตถี

มง-คน-ละ-หัด-ถี

/moŋ˧.kʰon˧.la˦˥.hat̚˨˩.tʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ช้างที่มีรูปสูงสง่า ผิวตัวดังสีดอกอัญชัญ ฤทธิ์น้อยกว่าช้างเหมหัตถี


คันธหัตถี

คันธ + หัตถี

คัน-ทะ-หัด-ถี

ช้างที่ร่างสูงใหญ่ ผิวตัวดังไม้กฤษณา กลิ่นตัวและมูตรคูตหอมหวนชื่นใจ ช้างตระกูลคันธหัตถีนี้ว่ามีกำลังมากเหมือนกัน แต่ยังน้อยกว่าช้างมงคลหัตถี


ปิงคลหัตถี

ปิงคล + หัตถี

ปิง-คะ-ละ-หัด-ถี

/piŋ˧.kʰa˦˥.la˦˥.hat̚˨˩.tʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ช้างที่มีลักษณะสูงสง่างาม สีตัวเหลืองอ่อนดังสีตาแมวมีช้างเป็นบริวารมากแต่กำลังน้อยกว่าพญาช้างคันธหัตถี


ตามพหัตถี

ตามพ + หัตถี

ตาม-พะ-หัด-ถี

ช้างสีทองแดง มีกำลังและบริวารมาก แต่กำลังน้อยกว่าพญาช้างปิงคลหัตถี


ปัณฑรหัตถี

ปัณฑร + หัตถี

ปัน-ดะ-ระ-หัด-ถี

/pan˧.da˨˩.ra˦˥.hat̚˨˩.tʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ช้างที่มีสีตัวดังเขาไกรลาส ไกรลาส คือ หมายถึงสีขาวนั่นเอง เพราะเขาไกรลาสนั้นว่ากันว่ามีหิมะจับขาวไปหมด


คังไคยหัตถี

คังไคย + หัตถี

คัง-ไค-ยะ-หัด-ถี

/kʰaŋ˧.kʰaj˧.ja˦˥.hat̚˨˩.tʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ช้างที่มีสีกายดังสีอุทกวารี


กาฬาวกหัตถี

กาฬาวก + หัตถี

กา-ลา-วะ-กะ-หัด-ถี

/kaː˧.laː˧.wa˦˥.ka˨˩.hat̚˨˩.tʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ช้างที่มีสีกายดังสีปีกกา


ความจริง

veritat

คำอาการนามของ จริง

ការពិត

คำอาการนามของ จริง

真理

คำอาการนามของ จริง

waarheid

คำอาการนามของ จริง

ꪩꪺꪉꪕꪱꪉꪵꪣ꪿ꪙꪵꪕ꫁

คำอาการนามของ จริง

ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဢၼ်ၸႂ်ႈ

คำอาการนามของ จริง

verdade

คำอาการนามของ จริง

vérité

คำอาการนามของ จริง

Wahrheit

คำอาการนามของ จริง

veritas

คำอาการนามของ จริง

ຄວາມຈິງ

คำอาการนามของ จริง

verdad

คำอาการนามของ จริง

truth

คำอาการนามของ จริง

คำอาการนามของ จริง


ความเลอะเทอะ

ความ + เลอะเทอะ

คฺวาม-เลอะ-เทอะ

/kʰwaːm˧.lɤʔ˦˥.tʰɤʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เลอะเทอะ


เผือก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰɯəkᴰ¹ᴸ (“เผือก (ไม้ล้มลุก)”), จากไทดั้งเดิม *prɯəkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຜືອກ (เผือก), ไทใหญ่ ၽိူၵ်ႇ (เผิ่ก), ไทใต้คง ᥚᥫᥐᥱ (เผ่อ̂ก), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜀𑜫 (ผึก์), จ้วง biek，จ้วงแบบจั่วเจียง pwek; เทียบสุ่ย qxgaags, ไหลดั้งเดิม *hraːk และ ออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *biRaq (ซึ่งเป็นรากของ ไปวัน viaq, มาเลเซีย birah)

/pʰɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ล้มลุกมีหัวชนิด Colocasia esculenta (L.) Schott ในวงศ์ Araceae ต้นและใบคล้ายบอน หัวเมื่อทำให้สุกแล้วกินได้


เผือก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰɯəkᴰ¹ᴸ (“เผือก (ขาว)”), จากจีนยุคกลาง白 (MC baek); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຜືອກ (เผือก), ไทใหญ่ ၽိူၵ်ႇ (เผิ่ก), ไทใต้คง ᥚᥫᥐᥱ (เผ่อ̂ก), จ้วงแบบจั่วเจียง pwek (เผือก); เทียบเบดั้งเดิม *pʰiakᴰ²

/pʰɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

ขาวอย่างผิดปรกติ

ควายเผือก


เผือก

แผลงมาจาก เสือก

/pʰɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

เข้าไปจุ้นจ้านในเรื่องของคนอื่น


การเผือก

/kaːn˧.pʰɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เผือก


การลัก

คำอาการนามของ ลัก


ปลิ้น

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pliːnꟲ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ปลิ้น หรือ ปิ้น, ลาว ປີ້ນ (ปี้น), คำเมือง ᨸᩖᩥ᩶ᩁ (ปลิ้ร), เขิน ᨸᩥ᩠᩶ᨶ (ปิ้น), ไทลื้อ ᦔᦲᧃᧉ (ปี้น), ไทดำ ꪜꪲ꫁ꪙ (ปิ้น), ไทใหญ่ ပိၼ်ႈ (ปิ้น), ไทใต้คง ᥙᥤᥢᥲ (ปี้น), อาหม 𑜆𑜢𑜃𑜫 (ปิน์, “กลับคืน”), จ้วงแบบจั่วเจียง binj, จ้วง binj

กลับข้างในบางส่วนให้โผล่ออกมา

ปลิ้นตา

โผล่ยื่นหรือทำให้โผล่ยื่นออกมาจากสิ่งที่มีอะไรห่อหุ้มอยู่

พุงปลิ้น

ตาปลิ้น

ลักลอบหรือหลอกลวงเอาไปซึ่งหน้า

ปลิ้นเอาเงินไป


การปลิ้น

คำอาการนามของ ปลิ้น


กัณฐ

ยืมมาจากบาลี กณฺฐ

[เสียงสมาส]
กัน-ถะ-


การหุง

คำอาการนามของ หุง


อย้าง

/jaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ย่าง


การอาย

คำอาการนามของ อาย


ความอาย

คำอาการนามของ อาย


หิด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kritᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫິດ (หิด), ไทลื้อ ᦠᦲᧆ (หีด), ไทใหญ่ ႁိတ်း (หิ๊ต)

ชื่อโรคติดต่อที่เกิดจากเชื้อ Sarcoptes scabiei ลักษณะเป็นเม็ดสีขาว ใสเป็นเงาในเนื้อ ขึ้นตามผิวหนัง มีอาการปวดและคัน เรียกว่า หิดด้าน เมื่อเม็ดแตกมีน้ำเหลืองไหลเยิ้ม เรียกว่า หิดเปื่อย


การสั่ง

คำอาการนามของ สั่ง


ความหมู

คำอาการนามของ หมู


การดีด

คำอาการนามของ ดีด


ม้าม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *maːmꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ມ້າມ (ม้าม), ไทลื้อ ᦶᦙᧄᧉ (แม้ม), ไทใหญ่ မၢမ်ႉ (ม๎าม), จ้วง mamx

อวัยวะภายในร่างกายริมกระเพาะอาหารข้างซ้าย มีหน้าที่ทำลายเม็ดเลือดแดง สร้างเม็ดเลือดขาว น้ำเหลืองและสร้างภูมิคุ้มกันของร่างกาย


ความเถื่อน

ความ + เถื่อน

คฺวาม-เถื่อน

คำอาการนามของ เถื่อน


สลิด

ในความหมายของปลา อาจเกี่ยวข้องกับเขมร ស្លឹក (สฺลึก, “ใบไม้”) หรือสันสกฤต खलिश (ขลิศ, “ปลาชนิด Trichogaster fasciata”)

ชื่อไม้เถาชนิด Telosma minor Craib Regan ในวงศ์ Belontiidae ใบมนป้อม ผลเรียวยาว ดอกสีเขียวอมเหลือง กลิ่นหอม กินได้

ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Trichogaster pectoralis Regan ในวงศ์ Belontiidae รูปร่างคล้ายปลากระดี่ซึ่งอยู่ในสกุลเดียวกัน มีเกล็ดเล็กและไม่มีจุดดำข้างตัว แต่มีลายสีคล้ำหลายแนวพาดเฉียงตลอดข้างลำตัว และมีขนาดโต กว่าถึง 20 เซนติเมตร พบตามแหล่งน้ำตื้นและนิ่งที่มีพืชน้ำ เช่น หนอง คลอง บึง ทั่วไป ทำรังเป็นหวอดที่ผิวน้ำ นำมาเลี้ยงและทำเป็นปลาตากแห้งได้คุณภาพดี


พรรณ

ยืมมาจากสันสกฤต वर्ण (วรฺณ, “สี; ชั้นชน; หนังสือ”); เทียบบาลี วณฺณ

[เสียงสมาส]
พัน-นะ-

คำพ้องความของ ชนิด

พรรณพืช

พรรณสัตว์


ฤทธิ

ยืมมาจากสันสกฤต ऋद्धि (ฤทฺธิ); เทียบบาลี อิทฺธิ

[เสียงสมาส]
ริด-ทิ-

อำนาจศักดิ์สิทธิ์, แรงอำนาจ


แบร์น

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากเยอรมัน Bern

Βέρνη

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

베른

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

伯爾尼

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

伯尔尼

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

ベルン

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

Bern

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

Bern

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

برن

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

Berne

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

Bern

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

Берн

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

Berna

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

Bern

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

بِرْن

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

بِيرْن

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

بِيرْن

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

Berna

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

Beirn

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

बर्न

เมืองในประเทศสวิตเซอร์แลนด์

/bɛːn˧/^((สัมผัส))

เมืองหลวงโดยพฤตินัยของประเทศสวิตเซอร์แลนด์


ซือริช

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากเยอรมัน Zürich

/sɯː˧.rit̚˨˩/^((สัมผัส))

เมืองที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศสวิตเซอร์แลนด์


ความเยอะ

/kʰwaːm˧.jɤʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เยอะ


ฟองน้ำ

/fɔːŋ˧.naːm˦˥/^((สัมผัส))

ต่อมนํ้าที่ผุดหรือปุดขึ้นเป็นรูปโป่งๆ

ชื่อสัตว์นํ้าไม่มีกระดูกสันหลังไฟลัม Porifera มีเนื้อเยื่อ ๒ ชั้นลักษณะเป็นรูพรุน มีทั้งโครงสร้างแข็งและอ่อนนุ่ม ส่วนใหญ่พบในทะเล ที่พบในนํ้าจืดเรียก ฟองนํ้านํ้าจืด จำพวกที่มีโครงสร้างอ่อนนุ่มซึ่งพบในทะเลนำมาใช้ถูตัวได้

โดยปริยายใช้เรียกสิ่งที่มีลักษณะเป็นรูพรุนอ่อนนุ่ม และซับนํ้าได้ดี.


ชรา

ยืมมาจากสันสกฤต जरा (ชรา) หรือบาลี ชรา

แก่

อรรถาภิธาน:แก่

งอม

อรรถาภิธาน:แก่

ชรา

อรรถาภิธาน:แก่

เถ้า

อรรถาภิธาน:แก่

เฒ่า

อรรถาภิธาน:แก่

เฒ่าชะแรแก่ชรา

อรรถาภิธาน:แก่

มีอายุ

อรรถาภิธาน:แก่

สูงอายุ

อรรถาภิธาน:แก่

อาวุโส

อรรถาภิธาน:แก่

หง่อม

อรรถาภิธาน:แก่

/t͡ɕʰa˦˥.raː˧/^((สัมผัส))

ชำรุดทรุดโทรม


ความชรา

คำอาการนามของ ชรา


น้ำเงิน

คล้ายคลึงกับลาว ນ້ຳເງິນ (น้ำเงิน)

/nam˦˥.ŋɤːn˧/^((สัมผัส))

ปลานาง; ชื่อปลาน้ำจืดไม่มีเกล็ดพวกปลาเนื้ออ่อน ชนิด Phalacronotus apogon (Bleeker) หรือ Micronema apogon (Bleeker) ในวงศ์ Siluridae ปากเชิดขึ้น หนวดที่ขากรรไกรบนยาวไม่ถึงขอบแผ่นปิดเหงือกคล้ายปลาแดง แต่ไม่มีหนวดที่ขากรรไกรล่าง หรือมีเป็นเพียงตุ่มขนาดเล็กมาก และมีกลุ่มฟันที่กระดูกฐานจมูกเรียงเป็นแถบรูปโค้ง ลำตัวมีสีเงินคล้ายตะกั่ว ไม่มีครีบหลัง ครีบก้นมักมีขอบสีดำคล้ำ อาศัยอยู่ตามแม่น้ำ ลำคลอง หรือแหล่งน้ำนิ่งขนาดใหญ่ที่มีความเป็นธรรมชาติ กินสัตว์อื่น ขนาดยาวได้ถึง ๗๗ เซนติเมตร


น้ำเงิน

คล้ายคลึงกับลาว ນ້ຳເງິນ (น้ำเงิน)

เขียว

อรรถาภิธาน:น้ำเงิน

คราม

อรรถาภิธาน:น้ำเงิน

น้ำเงิน

อรรถาภิธาน:น้ำเงิน

/nam˦˥.ŋɤːn˧/^((สัมผัส))

สีอย่างสีคราม


ความน้ำเงิน

ความ + น้ำเงิน

คฺวาม-น้ำ-เงิน

คำอาการนามของ น้ำเงิน


ส้ม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sɤmꟲ (“เปรี้ยว”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ส้ม, ลาว ສົ້ມ (ส็้ม), ไทดำ ꪶꪎ꫁ꪣ (โส้ม), ไทใหญ่ သူမ်ႈ (สู้ม), อาหม 𑜏𑜤𑜪 (สุํ),，จ้วงแบบจั่วเจียง soemj， จ้วง soemj/saemj

ชื่อไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็กหลายชนิดในสกุล Citrus วงศ์ Rutaceae ใบ ดอก และผิวผลมีต่อมน้ำมัน กลิ่นฉุน ผลรสเปรี้ยวหรือหวาน กินได้

คำใช้ประกอบหน้าชื่อพรรณไม้และของกินที่มีรสเปรี้ยว

ส้มเช้า


ส้ม

สีเหลืองเจือแดง

สารส้ม


ฟอด

/fɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

เรียกดินเลนที่ฟูดโป่งขึ้นมา

ฟอดปลาไหล


อภัย

ยืมมาจากสันสกฤต अभय (อภย), จากบาลี อภย; ร่วมเชื้อสายกับลาว ອະໄພ (อะไพ), เขมร អភ័យ (อภัย); เหมือนกับ อ + ภัย

[เสียงสมาส]
อะ-ไพ-ยะ-

ความไม่มีภัย, ความไม่ต้องกลัว


อภัย

[เสียงสมาส]
อะ-ไพ-ยะ-

ฉันอภัยให้เธอ


การอภัย

คำอาการนามของ อภัย


การเยี่ยว

การ + เยี่ยว

คำอาการนามของ เยี่ยว


การกวาด

คำอาการนามของ กวาด


ไพร

จากเขมร ព្រៃ (พฺไร)

ขอบ, ริม, เรียกตอกเส้นกลม ๆ ที่อยู่ใต้ขอบกระบุงกระจาดเป็นต้น

ตอกไพร


พนัส

ยืมมาจากสันสกฤต वन (วน), จากบาลี วน

[เสียงสมาส]
พะ-นัด-สะ-


เมด

ยืมมาจากอังกฤษ maid

/meːt̚˨˩/^((สัมผัส))

แม่บ้าน, สาวใช้


ฟอสซิล

ยืมมาจากอังกฤษ fossil

/fɔːt̚˦˥.sin˥˩/^((สัมผัส))

/fɔːt̚˦˥.sil˥˩/^((สัมผัส))

ซากดึกดำบรรพ์, ซากหรือร่องรอยของสิ่งมีชีวิตดึกดำบรรพ์ที่ถูกแปรสภาพด้วยกระบวนการเกิดซากดึกดำบรรพ์และถูกเก็บรักษาไว้ในชั้นหิน


ฟักทอง

/fak̚˦˥.tʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อไม้เถาชนิด Cucurbita moschata Duchesne ในวงศ์ Cucurbitaceae ผลแป้นเป็นพูโดยรอบ เนื้อในสีเหลือง กินได้ เมล็ดใช้ทำยาได้


ธารา

ยืมมาจากสันสกฤต धारा (ธารา), จากบาลี ธารา

สายนํ้า, ลำธาร, ห้วย


ลำธาร

ทางนํ้าที่ไหลจากเขา


ธาร

กร่อนมาจาก ธารา

สายนํ้า, ลำธาร, ห้วย


ธาร

ยืมมาจากบาลี ธาร

การทรงไว้, การรับไว้, การหนุน, มักใช้เป็นบทหลังสมาส

จุฑาธาร


แปซิฟิก

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Pacific

ชื่อมหาสมุทรที่อยู่ทางตะวันออกของทวีปเอเชียและโอเชียเนีย และทางตะวันตกของทวีปทวีปอเมริกา


อุทก

ยืมมาจากสันสกฤต उदक (อุทก) หรือบาลี อุทก

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
อุ-ทก-กะ-

/ʔu˨˩.tʰok̚˦˥/^((สัมผัส))


มานะ

ยืมมาจากสันสกฤต मान (มาน), จากบาลี มาน

การวัด, การนับ, อัตราวัด


มานะ

ยืมมาจากบาลี มาน

ความพยายาม, ความเพียร

มีมานะอดทน

มีมานะในการทำงาน


โรดส์

คำวิสามานยนาม

Ρόδος

(1): เกาะในหมู่เกาะโดเดคะนีส

Rhodes

(1): เกาะในหมู่เกาะโดเดคะนีส

Ρόδος

(2): เมืองในหมู่เกาะโดเดคะนีส

Rhodes

(2): เมืองในหมู่เกาะโดเดคะนีส

เกาะในหมู่เกาะโดเดคะนีสของประเทศกรีซ

เมืองในเกาะโรดส์ซึ่งเป็นเมืองหลวงของโดเดคะนีส


โดเดคะนีส

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากกรีก Δωδεκάνησα (Dodekánisa)

Δωδεκάνησα

(1): หมู่เกาะของประเทศกรีซ

Dodecanese

(1): หมู่เกาะของประเทศกรีซ

โด-เด-คะ-นี้ส

หมู่เกาะในทะเลอีเจียนของประเทศกรีซ


ล้อเกวียน

ล้อ + เกวียน

ส่วนของเกวียนเป็นรูปวงกลม ใช้ทำให้เกวียนเคลื่อนที่


บริติช

ยืมมาจากอังกฤษ British

ชื่อชนชาติของสหราชอาณาจักร ดินแดนโพ้นทะเลของสหราชอาณาจักร และคราวน์ดีเพนเดนซี


บริติช

ยืมมาจากอังกฤษ British

เกี่ยวกับสหราชอาณาจักร


บอลิคำไซ

คำวิสามานยนาม

ບໍລິຄຳໄຊ

(1): แขวงในประเทศลาว

Bolikhamsai

(1): แขวงในประเทศลาว

แขวงหนึ่งทางตอนกลางของประเทศลาว


ดาราจักร

ดารา (ดาวฤกษ์) + จักร (วงกลม)

γαλαξίας

กลุ่มของดาวฤกษ์

កញ្ចុំផ្កាយ

กลุ่มของดาวฤกษ์

galaxie

กลุ่มของดาวฤกษ์

銀河

กลุ่มของดาวฤกษ์

銀河系

กลุ่มของดาวฤกษ์

星雲

กลุ่มของดาวฤกษ์

sterrenstelsel

กลุ่มของดาวฤกษ์

galakse

กลุ่มของดาวฤกษ์

galaxie

กลุ่มของดาวฤกษ์

ဂယ်လက်ဆီ

กลุ่มของดาวฤกษ์

Galaxie

กลุ่มของดาวฤกษ์

Galaxis

กลุ่มของดาวฤกษ์

Welteninsel

กลุ่มของดาวฤกษ์

galassie

กลุ่มของดาวฤกษ์

ກາເລັກຊີ

กลุ่มของดาวฤกษ์

thiên hà

กลุ่มของดาวฤกษ์

galaxia

กลุ่มของดาวฤกษ์

galaxy

กลุ่มของดาวฤกษ์

galassia

กลุ่มของดาวฤกษ์

galaksio

กลุ่มของดาวฤกษ์

กลุ่มของดาวฤกษ์ ยังประกอบด้วย ดาวเคราะห์ที่โคตรรอบดาวฤกษ์ เนบิวลา และอื่นๆอีกมากมาย

ดาราจักรทางช้างเผือก

ดาราจักรแอนดรอมิดา


การจำเนียม

การ + จำเนียม

กาน-จำ-เนียม

คำอาการนามของ จำเนียม


การคบ

คำอาการนามของ คบ


ค่ะ

กร่อนมาจาก ข้า ในคำว่า พระเจ้าข้า หรือ เจ้าข้า ซึ่งใช้เป็นคำรับเช่นกัน; เปรียบกับภาษาไทอื่นซึ่งใช้สรรพนามที่แสดงการถ่อมตัวเป็นคำลงท้ายหรือคำรับได้ เช่น ลาว ຂ້ານ້ອຍ (ข้าน้อย), ไทลื้อ ᦃᦾᧉ (ฃ้อ̂ย), เขิน ᨡ᩶ᩣ (ข้า), ไทใหญ่ ၶႃႈ (ข้า); เทียบคำเมือง ᨧᩮᩢ᩶ᩣ (เจั้า) ซึ่งเป็นสรรพนามที่แสดงการยกย่องผู้พูดด้วยขึ้นและมีความหมายตรงข้ามกับ ข้า แต่ใช้เป็นคำลงท้ายหรือคำรับได้

/kʰaʔ˥˩/^((สัมผัส))

/kʰaʔ˨˩/^((สัมผัส))

คำรับที่ผู้หญิงใช้อย่างเดียวกับ จ้ะ, คำลงท้ายที่ผู้หญิงใช้ในการบอกให้ทราบอย่างสุภาพ

ไปค่ะ

ไม่มีอะไรค่ะ


มอญ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากมอญเก่า မည်, จากบาลี รามฺ; ร่วมรากกับ รามัญ

/mɔːn˧/^((สัมผัส))

ชื่อชนชาติหนึ่ง เคยเป็นใหญ่อยู่ทางตอนใต้ของพม่า

ชื่อภาษาของชนชาติมอญ

ชื่อรัฐหนึ่งของประเทศพม่า


มอญ

/mɔːn˧/^((สัมผัส))

ชื่อเพลงไทยจำพวกหนึ่ง มีชื่อขึ้นต้นด้วยคำว่า มอญ

มอญรำดาบ

มอญชมจันทร์

มอญครวญ


การมัน

คำอาการนามของ มัน


ความมัน

คำอาการนามของ มัน


หยุ่น

การแบ่งพยางค์ หฺยุ่น
 การแผลงเป็น
อักษรโรมัน ไพบูลย์พับบลิชชิง yùn
 ราชบัณฑิตยสภา yun
 (มาตรฐาน) สัทอักษรสากล^((คำอธิบาย)) /jun˨˩/^((สัมผัส))

ยุบลงไปแล้วคืนตัวได้


ความหยุ่น

ความ + หยุ่น

คฺวาม-หฺยุ่น

คำอาการนามของ หยุ่น


หวาย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.waːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ (หวาย), ลาว ຫວາຍ (หวาย), ไทใหญ่ ဝၢႆ (วาย), อาหม 𑜈𑜩 (บย์)

/waːj˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อเรียกปาล์มหลายชนิดหลายสกุล ในวงศ์ Palmae ขึ้นเป็นกอ ลำต้นยาวทอดเลื้อย ผิวเกลี้ยงเหนียว กาบและก้านใบมีหนาม เช่น หวายตะค้าทอง (Calamus caesius Blume), หวายขม (C. viminalis Willd.) หัวใช้ทำยาได้, หวายน้ำ (Daemonorops angustifolia (Griff.) Mart.)

ชื่อกล้วยไม้หลายชนิดในสกุล Dendrobium วงศ์ Orchidaceae เช่น หวายตะมอย


การลวก

คำอาการนามของ ลวก


การเสพ

คำอาการนามของ เสพ


สือ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sɯːᴬ, จากจีนยุคกลาง書 (MC syo); ร่วมเชื้อสายกับลาว ສື (สื), จ้วง saw หรือ sw

/sɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

ลายสือไท


อ้อ

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง oj (อ้อ, “ต้นอ้อ”), จ้วงแบบจั่วเจียง maex oj (ไม้อ้อ, “ต้นอ้อ”)

/ʔɔː˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อหญ้าชนิด Arundo donax L. ในวงศ์ Gramineae ขึ้นเป็นกอในที่ชื้นแฉะ ลำต้นแข็งเป็นปล้อง ข้างในกลวง


อ้อ

เลียนเสียงธรรมชาติ

/ʔɔː˥˩/^((สัมผัส))

คำที่เปล่งออกมาแสดงว่ารู้แล้ว เข้าใจแล้ว หรือนึกได้


อ๋อ

/ʔɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อวิธีแทงโปกำและโปปั่นวิธีหนึ่ง มีถูกประตูเดียว กิน 3 ประตู คือ ถ้าลูกค้าแทงอ๋อประตูเดียว โปออกประตูที่แทงนั้น เจ้ามือต้องจ่าย 3 ต่อ ถ้าออกประตูอื่น เจ้ามือกิน, เรียกกิริยาที่แทงเช่นนั้นว่า แทงอ๋อ


อ๋อ

เลียนเสียงธรรมชาติ

/ʔɔː˩˩˦/^((สัมผัส))


ไต้

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໄຕ້ (ไต้), ไทลื้อ ᦺᦎᧉ (ไต้), ไทใหญ่ တႆႈ (ไต้)

เชื้อเพลิงสำหรับจุดให้สว่าง ทำด้วยไม้ผุคลุกน้ำมันยางหรือชัน ห่อด้วยเปลือกเสม็ดหรือเตยป่า เป็นต้น ทำเป็นเล่มยาว ๆ ใช้ตอกมัดเป็นเปลาะ ๆ หรือใส่กระบอก, ถ้ามัดตอนปลายด้านหนึ่งเป็นหาง เรียกว่า ไต้หาง, เรียกส่วนเนื้อของไต้ที่แบ่งเอามาใช้เป็นเชื้อไฟ หรือส่วนของไต้ที่จุดและเขี่ยให้ร่วงหล่นลงมาว่า ขี้ไต้


ตะโก้

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย tako ในคำว่า kuih tako

ชื่อขนมชนิดหนึ่ง ทำด้วยแป้งข้าวเจ้าผสมกับแป้งเท้ายายม่อมกวนเข้ากับน้ำตาล ใส่แห้วหรือข้าวโพดเป็นต้นก็ได้ หยอดหน้าด้วยกะทิกวนกับแป้ง


ตะโก้

ชื่อลมทะเลพัดจากทิศตะวันตกเฉียงเหนือมาทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ มักมีในปลายฤดูฝน, ลมพัดหลวง ก็เรียก


ความแบน

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

คำอาการนามของ แบน


การแบน

คำอาการนามของ แบน


การต่อย

คำอาการนามของ ต่อย


หำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tram (“ลูกอัณฑะ”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หำ, ลาว ຫຳ (หำ), คำเมือง ᩉᩣᩴ (หาํ) หรือ ᨡ᩠ᩃ᩻ᩣᩴ (ข๎ลาํ), เขิน ᩉᩣᩴ (หาํ), ไทใหญ่ ႁမ် (หัม), พ่าเก ꩭံ (หํ), อาหม *𑜑𑜪 (*หํ), ภาษาจ้วงใต้ haem, จ้วง raem

องคชาติ, อัณฑะ, หรือทั้งสองอย่าง


ข่าง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.raːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡ᩵ᩣ᩠ᨦ (ข่าง), เขิน ᨡ᩵ᩣ᩠ᨦ (ข่าง), ลาว ຂ່າງ (ข่าง), ไทลื้อ ᦃᦱᧂᧈ (ฃ่าง) (ในคำ ᦖᦱᧅᦃᦱᧂᧈ) หรือ ᦆᦱᧂ (ฅาง) (ในคำ ᦖᦱᧅᦆᦱᧂ), ไทใต้คง ᥑᥣᥒᥱ (ฃ่าง), อาหม 𑜁𑜂𑜫 (ขง์), จ้วง gyangq หรือ rangq, จ้วงแบบจั่วเจียง hangq

/kʰaːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ของเล่นอย่างหนึ่งเป็นลูกกลม ๆ มีเดือยใช้ปั่นให้หมุนด้วยมือหรือด้วยเชือก เรียกว่า ลูกข่าง


ข่าง

คำวิสามานยนาม

/kʰaːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อดาวหมู่หนึ่งมี 4 ดวงคล้ายรูปลูกข่าง


ข่าง

/kʰaːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ไม้ชนิดหนึ่ง อยู่ทางแถบทะเล เปลือกเรียบ ๆ ใบคล้ายมะขวิด ไม้ใช้ทำฟืน


การนบ

คำอาการนามของ นบ


ความเชื่อง

ความ + เชื่อง

คฺวาม-เชื่อง

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰɯa̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เชื่อง


การใจลอย

คำอาการนามของ ใจลอย


การลอย

คำอาการนามของ ลอย


ความวิเศษ

ความ + วิเศษ

คฺวาม-วิ-เสด

คำอาการนามของ วิเศษ


อ้อย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔoːjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน อ้อย, ลาว ອ້ອຍ (อ้อย), คำเมือง ᩋᩬ᩠᩶ᨿ (ออ้ย), เขิน ᩋᩭ᩶ (ออย้), ไทลื้อ ᦀᦾᧉ (อ้อ̂ย), ไทดำ ꪮ꫁ꪮꪥ (อ้อย), ไทขาว ꪮꪮꪥꫂ, ไทใหญ่ ဢွႆႈ (อ้อ̂ย), จ้วง oij

/ʔɔj˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Saccharum officinarum L. ในวงศ์ Gramineae ขึ้นเป็นกอ ลำต้นเป็นปล้อง ข้างในตัน มีหลายพันธุ์ เช่น อ้อยขาไก่ อ้อยตะเภา หีบเอานํ้าหวานทำนํ้าตาลทรายหรือใช้ดื่ม หรือเคี้ยวกินแต่นํ้าหวาน


ซีเรียล

ยืมมาจากอังกฤษ cereal (“ธัญพืช”), ตัดมาจาก breakfast cereal

อาหารสำเร็จรูปหรือกึ่งสำเร็จรูปที่ทำจากธัญพืช มีหลายอย่าง เช่น ข้าวโอ๊ต คอร์นเฟลก มักกินกับนมสดและน้ำตาล

เขามักกินซีเรียลเป็นอาหารเช้าเพราะสะดวก


ซีเรียล

ยืมมาจากอังกฤษ serial (“อนุกรม”), ตัดมาจาก serial number

หมายเลขที่ไม่ซ้ำกันสำหรับระบุผลิตภัณฑ์


ลาภ

ยืมมาจากสันสกฤต लाभ (ลาภ), จากบาลี ลาภ

/laːp̚˥˩/^((สัมผัส))

สิ่งที่มักจะได้มาโดยไม่คาดคิด


ลาภปาก

/laːp̚˥˩.paːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ของกินที่มักได้มาโดยไม่คาดคิด


การห่อ

/kaːn˧.hɔː˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ห่อ


บริจาค

ยืมมาจากบาลี ปริจฺจาค

ปริจาค
ประจาค

/bɔː˧.ri˦˥.t͡ɕaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

การสละ, การให้, การแจก, ความเสียสละ


บริจาค

ยืมมาจากบาลี ปริจฺจาค

ปริจาค
ประจาค
การบริจาค (abstract-noun)

/bɔː˧.ri˦˥.t͡ɕaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

สละให้, เสียสละ


การบริจาค

การ + บริจาค

กาน-บอ-ริ-จาก

/kaːn˧.bɔː˧.ri˦˥.t͡ɕaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ บริจาค


สละ

ยืมมาจากบาลี สล


สละ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย salak

salak

(1): ปาล์มชนิดหนึ่ง

salak

(1): ปาล์มชนิดหนึ่ง

salak

(1): ปาล์มชนิดหนึ่ง

ชื่อปาล์มชนิด Salacca zalacca (Gaertn.) Voss ในวงศ์ Palmae ขึ้นเป็นกอคล้ายระกำ ผลสีคลํ้า ไม่มีหนาม เนื้อสีขาวหนาล่อน รสหวาน, สละชวา ก็เรียก

ชื่อระกำพันธุ์หนึ่ง ส่วนมากผลมีเมล็ดเดียว


สละ

ไม่ทราบรากศัพท์

ชื่อปลาทะเลชนิด Scomberoides commersonnianus Lacepède ในวงศ์ Carangidae ลำตัวแบนข้างและกว้างมาก ปากกว้าง ท้ายขากรรไกรบนยาวเลยแนวขอบหลังของตามาก เกล็ดเล็กยาวคล้ายเข็มหรือเสี้ยนฝังแน่นในหนัง บนเส้นข้างตัวไม่มีเกล็ดที่เป็นสันแข็ง ลำตัวสีเทา มีจุดดำใหญ่อยู่บนเส้นข้างตัว 5-8 จุด ตาเล็กอยู่ค่อนไปทางด้านสันหัว ขนาดยาวได้ถึง 1.5 เมตร


สละ

เทียบมอญ သၠး (สฺลห์), ลาว ສະລະ (สะละ)

สละทรัพย์ช่วยการกุศล

กัปตันสละเรือ

สละบ้านเรือนออกบวช

ละวาง, ปล่อยวาง (สิ่งที่ยังต้องการจะรักษาไว้กับตนอยู่เพื่อเห็นแก่ความสุขความสงบเรียบร้อย หรือเพื่อพลีบูชาเป็นต้น)

สละกิเลส


การสละ

คำอาการนามของ สละ


ฤดูฝน

ฆนกาล

อรรถาภิธาน:ฤดูฝน

ฝน

อรรถาภิธาน:ฤดูฝน

พรรษฤดู

อรรถาภิธาน:ฤดูฝน

พรรษา

อรรถาภิธาน:ฤดูฝน

พรรษากาล

อรรถาภิธาน:ฤดูฝน

ฤดูฝน

อรรถาภิธาน:ฤดูฝน

วรรษา

อรรถาภิธาน:ฤดูฝน

วัส

อรรถาภิธาน:ฤดูฝน

วัสสะ

อรรถาภิธาน:ฤดูฝน

วัสสาน

อรรถาภิธาน:ฤดูฝน

วัสสานฤดู

อรรถาภิธาน:ฤดูฝน

วัสสานะ

อรรถาภิธาน:ฤดูฝน

หน้าฝน

อรรถาภิธาน:ฤดูฝน

ฤดูกาลที่มีฝนตกมาก ซึ่งแตกต่างกันไปในแต่ละภูมิภาค, ประเทศไทยนับฤดูฝนตั้งแต่ช่วงที่ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้พัดผ่าน


หน้าฝน

คำพ้องความของ ฤดูฝน


ฤดูใบไม้ร่วง

ฤดู + ใบไม้ + ร่วง

Hierscht

ลักเซมเบิร์ก

รึ-ดู-ไบ-ไม้-ร่วง

/rɯ˦˥.duː˧.baj˧.maj˦˥.rua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

เป็นฤดูในเขตอบอุ่นและเขตหนาว ซึ่งเป็นฤดูที่ใบไม้จะเริ่มเปลี่ยนเป็นสีส้มและเริ่มร่วงลงจากต้นไม้


สรทะ

ยืมมาจากบาลี สรท; เทียบสันสกฤต शरद (ศรท)

ฤดูใบไม้ร่วง


ไห้

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *t.hajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ไห่, ลาว ໄຫ້ (ไห้), ไทใหญ่ ႁႆႈ (ไห้), ไทดำ ꪼꪬ꫁ (ไห้), อาหม 𑜑𑜩 (หย์) หรือ 𑜍𑜩 (รย์), จ้วง haej

กรรแสง

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

กระโหย

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

กระอืด

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

กลืนน้ำตา

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ก๊อกแตก

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

กันแสง

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

กำสรวล

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

กําสรวญ

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

กินน้ำตา

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

กินน้ำตาต่างข้าว

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

เขื่อนแตก

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

คร่ำ

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

เครงครำ

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

เครงคร่ำ

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

จาบัล

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

จาบัลย์

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ต่อมน้ำตาแตก

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

น้ำตาตก

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

น้ำตาแตก

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

น้ำตาร่วง

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

น้ำท่วมตา

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

น้ำล้นตา

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

บีบน้ำตา

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ประปราน

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ปล่อยโฮ

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

เป่าปี่

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

พิลาป

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ยม

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

รวะ

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ร้อง

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ร้องกระจองอแง

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ร้องห่ม

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ร้องห่มร้องไห้

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ร้องไห้

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ร้องไห้ร้องห่ม

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ร่ำไห้

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

โรท

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

โรทะ

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ลักสร้อย

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

โศก

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

โศกา

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

โศกาดูร

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

โศกาลัย

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

โศกี

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

สะอึกสะอื้น

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

เสียน้ำตา

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

หลั่งน้ำตา

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

หอน

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

โหย

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

โหยไห้

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ไห้

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

โอด

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

โอดกาเหว่า

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

โอดครวญ

อรรถาภิธาน:ร้องไห้

ร้องไห้, มักใช้คู่กับ ร้อง เป็น ร้องไห้


การเงียบ

คำอาการนามของ เงียบ


ความเงียบ

ความ + เงียบ

คำอาการนามของ เงียบ


โอรส

ยืมมาจากบาลี โอรส (“ผู้เกิดแต่อก”) รูปแผลงของ อุรส; เทียบสันสกฤต औरस (เอารส)

/ʔoː˧.rot̚˦˥/^((สัมผัส))

ลูกชาย (ใช้แก่เจ้านาย)


การขยับ

กาน-ขะ-หฺยับ

คำอาการนามของ ขยับ


ความบาง

คำอาการนามของ บาง


ไต้หวัน

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากหมิ่นใต้ 臺灣 (Tâi-oân)

ประเทศหนึ่งในเอเชียตะวันออก


การกวน

คำอาการนามของ กวน


การรน

/kaːn˧.rɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ รน


การอิจฉา

/kaːn˧.ʔit̚˨˩.t͡ɕʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ อิจฉา


ความอิจฉา

ความ + อิจฉา

คฺวาม-อิด-ฉา

/kʰwaːm˧.ʔit̚˨˩.t͡ɕʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ อิจฉา


การริษยา

กาน-ริด-สะ-หฺยา

คำอาการนามของ ริษยา


ความริษยา

ความ + ริษยา

คฺวาม-ริด-สะ-หฺยา

คำอาการนามของ ริษยา


ซาว

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊາວ (ซาว), จ้วง sauz (ซาว-ล้าง อาบ), จ้วงแบบจั่วเจียง sauz (ซาว-ล้าง อาบ)

ล้างน้ำด้วยวิธีใช้มือคนให้ทั่วเพื่อให้สะอาดก่อนหุงต้ม

ซาวข้าว

ซาวถั่ว


ซาว

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *zaːwᴬ⁴ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨪᩣ᩠ᩅ (ซาว), อีสาน ซาว, ลาว ຊາວ (ซาว), ไทลื้อ ᦌᦱᧁ (ซาว), ไทดำ ꪏꪱꪫ (ซาว), ไทใหญ่ သၢဝ်း (ส๊าว), ไทใต้คง ᥔᥣᥝᥰ (ส๊าว), ไทแหล่ง ꩬၢဝ်း, อ่ายตน ꩬွ် (เสา), พ่าเก ꩬွ် (เสา), อาหม 𑜏𑜧 (สว์)


การซาว

คำอาการนามของ ซาว


กระชับวงล้อม

กระชับ + วงล้อม

การกระชับวงล้อม (abstract-noun)

กฺระ-ชับ-วง-ล้อม

/kra˨˩.t͡ɕʰap̚˦˥.woŋ˧.lɔːm˦˥/^((สัมผัส))

โอบล้อมเข้าไปให้ใกล้ขึ้น ๆ

ตำรวจกระชับวงล้อมกลุ่มโจรค้ายาเสพติดข้ามชาติ

ควบคุมพื้นที่ชุมนุมให้แคบลง ๆ

ตำรวจส่งชุดเฉพาะกิจเข้ากระชับวงล้อมบริเวณที่เกิดจลาจล

ควบคุมการดำเนินงานให้อยู่ในขอบเขตจำกัด

คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติเร่งกระชับวงล้อมบริษัทมือถือให้เก็บค่าโทรศัพท์ในอัตราเดียวกัน


การกระชับวงล้อม

การ + กระชับวงล้อม

กาน-กฺระ-ชับ-วง-ล้อม

/kaːn˧.kra˨˩.t͡ɕʰap̚˦˥.woŋ˧.lɔːm˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ กระชับวงล้อม


ฟันแท้

/fan˧.tʰɛː˦˥/^((สัมผัส))

เป็นฟันที่เริ่มขึ้นหลังฟันน้ำนม โดยเริ่มขึ้นเมื่ออายุประมาณ 6 ขวบ


เพียงออ

/pʰia̯ŋ˧.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

ชื่อขลุ่ยชนิดหนึ่งมีเสียงทุ้ม

ระดับเสียงของดนตรีไทยหรือทางเพลง เรียกว่า ทางเพียงออ


เพ็ชร์บุรี

คำวิสามานยนาม

เพ็ด-ชะ-บุ-รี

/pʰet̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥.bu˨˩.riː˧/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เพชรบุรี


ชำรุด

แผลงมาจาก ทรุด

เสื่อมจากสภาพเดิมจนถึงบกพร่องเสียหายหรือบุบสลายไป

หนังสือชำรุด

เกวียนชำรุด


การชำรุด

คำอาการนามของ ชำรุด


อนุกรม

ยืมมาจากสันสกฤต अनुक्रम (อนุกฺรม); เทียบบาลี อนุกฺกม; เทียบเท่า อนุ + กรม

ลำดับ, ระเบียบ, ชั้น, เช่น โดยอนุกรม, นิยมใช้เป็นส่วนท้ายของสมาส

ผลรวมของสมาชิกทุกตัวของลำดับไม่จำกัดเข้าด้วยกัน


การเอ็ด

คำอาการนามของ เอ็ด


ดอย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.doːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ດອຍ (ดอย), คำเมือง ᨯᩬ᩠ᨿ (ดอย), เขิน ᨯᩭ (ดอย), ไทลื้อ ᦡᦾ (ดอ̂ย), ไทใหญ่ လွႆ (ลอ̂ย), ไทใต้คง ᥘᥩᥭ (ลอ̂ย), อาหม 𑜓𑜨𑜩 (ดอ̂ย์) หรือ 𑜓𑜨𑜩𑜐𑜫 (ดอ̂ย์ญ์), จ้วง ndoi (“ดอย”)

/dɔːj˧/^((สัมผัส))


ดอย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ດອຍ (ดอย), อีสาน ดอย, ไทใหญ่ လွႆ (ลอ̂ย), ไทใต้คง ᥘᥩᥭ (ลอ̂ย)

/dɔːj˧/^((สัมผัส))

ดอยศพ


ดอย

/dɔːj˧/^((สัมผัส))

ดอยลูกทอยขึ้นต้นไม้

ดอยลูกคาง


ความอุบาทว์

ความ + อุบาทว์

คฺวาม-อุ-บาด

คำอาการนามของ อุบาทว์


การหย่า

คำอาการนามของ หย่า


ม่วง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ (มว่ง), เขิน ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ (มว่ง), ลาว ມ່ວງ (ม่วง), ไทลื้อ ᦷᦙᧂᧈ (โม่ง)
สำหรับ “มะม่วง” มีข้อสันนิษฐานสองประการคือ มาจากสีของผลสุกของบางพันธุ์ หรือสีของยอดอ่อน

/mua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

สีน้ำเงินปนแดง, ถ้าออกครามเรียก สีม่วงคราม, ถ้าออกแดงเรียก สีม่วงชาด, ถ้าเจือขาวเรียก สีม่วงอ่อน


ม่วง

/mua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

(ผ้า~) ผ้าไหมสำหรับผู้ชายนุ่งที่มีสีอย่างนั้นหรือสีอย่างอื่น


ม่วง

/mua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อเรือขุดรูปคล้ายเรือมาด แต่ยาวกว่า รูปร่างเพรียว หัวงอน ท้ายสั้น เป็นเรือที่คหบดีนิยมใช้กันในสมัยก่อน


ความม่วง

คำอาการนามของ ม่วง


แตง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *p.rweːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩯ᩠ᨦ (แตง), ลาว ແຕງ (แตง), ไทลื้อ ᦶᦎᧂ (แตง), ไทใหญ่ တႅင် (แตง), ไทดำ ꪵꪔꪉ (แตง), อาหม 𑜄𑜢𑜂𑜫 (ติง์), จ้วง dieng (เตียง), จ้วงแบบจั่วเจียง peng (แผง)

/tɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อไม้เถาล้มลุกหลายชนิดหลายสกุล ในวงศ์ Cucurbitaceae เถามีขน มีมือเกาะ บางชนิดยอด ดอก และผลกินได้

อวัยวะเพศชาย


ร้องห่มร้องไห้

การร้องห่มร้องไห้ (abstract-noun)

ร้อง-ห่ม-ร้อง-ฮ่าย

/rɔːŋ˦˥.hom˨˩.rɔːŋ˦˥.haːj˥˩/^((สัมผัส))

ร้องรํ่าไรอย่างน้อยอกน้อยใจ


ดำรง

จากเขมรเก่า តំរង៑ (ตํรงฺ), តំម្រង (ตํมฺรง), តុំម្រង (ตุํมฺรง), តុំរ្រង (ตุํรฺรง) ซึ่งแผลงมาจาก ត្រង (ตฺรง); เทียบเขมร តំរង់ (ตํรง̍)

ทรงไว้, ชูไว้, ทำให้คงอยู่, เช่น ดำรงวงศ์ตระกูล ดำรงธรรม, คงอยู่

ประเทศชาติจะดำรงอยู่ได้ด้วยความสามัคคี


ดำรง

ตรง, เที่ยง, มั่นคง

ไผทของไทยทุกส่วน อยู่ดำรงคงไว้ได้ทั้งมวล


การดำรง

คำอาการนามของ ดำรง


อัมสเตอร์ดัม

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากดัตช์ Amsterdam

อำ-สะ-เตอ-ดำ

เมืองหลวงของประเทศเนเธอร์แลนด์


รอตเทอร์ดาม

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากดัตช์ Rotterdam

ร้อด-เทอ-ดาม

/rɔːt̚˦˥.tʰɤː˧.daːm˧/^((สัมผัส))

เมืองหนึ่ง ซึ่งใหญ่เป็นอันดับสองของประเทศเนเธอร์แลนด์


แหน

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง hen, จ้วงแบบจั่วเจียง hen

/hɛːn˩˩˦/^((สัมผัส))

หวง, มักใช้คู่กับคำ หวง เป็น หวงแหน

ตูจะให้สูงทั้งหลายฆ่า ว่าผู้ดูชาดูแคลน แหนความเราจงมิด ปิดความเราจงทั่ว


แหน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰneːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ແໜ (แหน), ไทลื้อ ᦶᦐ (แหน)

/nɛː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อไม้น้ำหลายชนิดในวงศ์ Lemnaceae ใบกลมเล็ก ๆ ลอยอยู่ตามน้ำนิ่ง เช่น แหนเล็ก (Lemna aequinoctialisWelw.) แหนใหญ่ [Spirodela polyrrhiza (L.) Schleid.], แหนแดง ก็เรียก.


ไม้น้ำ

พืชที่ขึ้นอยู่ในแหล่งน้ำอย่างเช่นคลองหรือแม่น้ำ โดยที่ไม่จำเป็นต้องใช้ดิน เช่น ผักตบชวา, บัว


คัปปุชชีโน

ยืมมาจากอิตาลี cappuccino

คับ-ปุด-ชี-โน่

/kʰap̚˦˥.put̚˨˩.t͡ɕʰiː˧.noː˥˩/^((สัมผัส))

กาแฟชนิดหนึ่งที่มีต้นกำเนืดที่ประเทศอิตาลี


ชัย

ยืมมาจากสันสกฤต जय (ชย), จากบาลี ชย; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ជ័យ (ชัย) และ ជយ (ชย), ลาว ໄຊ (ไซ)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
ไช-ยะ-

/t͡ɕʰaj˧/^((สัมผัส))

การชนะ, ความชนะ


ความชนะ

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰa˦˥.naʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ชนะ


โจทย์

ยืมมาจากสันสกฤต चोद्य (โจทฺย)

/t͡ɕoːt̚˨˩/^((สัมผัส))

คำถามในวิชาคณิตศาสตร์

โดยปริยายใช้หมายถึงสิ่งที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

ปัญหานี้เป็นโจทย์ที่รัฐบาลแก้ไม่ตก


โจทย์

/t͡ɕoːt̚˨˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ โจทก์


สะวันนา

ระบบนิเวศทุ่งหญ้าชนิดหนึ่ง


ดุก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.dokᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ດຸກ (ดุก), คำเมือง ᨯᩩᨠ (ดุก), เขิน ᨯᩩᨠ (ดุก), ไทลื้อ ᦡᦳᧅ (ดุก), ไทใหญ่ လုၵ်း (ลุ๊ก), จ้วง ndoek, จ้วงแบบจั่วเจียง bya ndoek (ปลา ดก)

ชื่อปลาน้ำจืดทุกชนิดในสกุล Clarias วงศ์ Clariidae ไม่มีเกล็ด มีเงี่ยงเฉพาะที่ครีบอก ส่วนใหญ่ครีบหลังและครีบก้นยาวแต่ไม่ติดต่อกับครีบหาง เช่น ดุกอุย (C. macrocephalus Günther) ซึ่งมีขอบปลายกระดูกท้ายทอยมน กลม ดุกด้าน [C. batrachus (Linn.)] ซึ่งมีขอบปลายกระดูกท้ายทอยแหลม ดุกลำพัน [C. nieuhofi (Valenciennes)] ซึ่งมีครีบหลังและครีบก้นยาวต่อเนื่องกับครีบหาง


หงอน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hoːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫອນ (หอน), ไทขาว ꪬꪮꪙ, ไทใหญ่ ႁွၼ် (หอ̂น), อาหม 𑜑𑜨𑜃𑜫 (หอ̂น์), จ้วงแบบจั่วเจียง hon, จ้วง hon/gyaeuj

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/ŋɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

/ŋɔn˩˩˦/^((สัมผัส))

ขนหรือเนื้อที่งอกขึ้นบนหัวไก่และนกบางชนิด

โดยปริยายใช้เรียกของที่มีลักษณะเช่นนั้น

ค้อนหงอน

ขวานหงอน


ไร่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rɤjᴮ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩱ᩵ (ไร่), อีสาน ไฮ่, ลาว ໄຮ່ (ไฮ่), ไทลื้อ ᦺᦣᧈ (ไฮ่), ไทใหญ่ ႁႆႈ (ไห้), ไทดำ ꪼꪭ꪿ (ไฮ่), อาหม 𑜑𑜩 (หย์), จ้วง reih

ที่ปลูกพืชและต้นไม้บนไหล่เขาหรือในที่ดอน

พื้นที่ราบที่ใช้ปลูกพืชอื่น ๆ นอกจากข้าว

ไร่ฝ้าย

ไร่องุ่น

ไร่แตงโม

จำนวนเนื้อที่ 4 งาน หรือ 400 ตารางวา หรือ 1,600 ตารางเมตร


ทุ่งหญ้า

/tʰuŋ˥˩.jaː˥˩/^((สัมผัส))

พื้นที่ที่ส่วนใหญ่เป็นหญ้า


ภูมิศาสตร์

ภูมิ + ศาสตร์

วิชาที่ศึกษาถึงความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติกับสังคมที่ปรากฏในดินแดนต่าง ๆ ของโลก


ภูมิ

ยืมมาจากสันสกฤต भूमि (ภูมิ) หรือบาลี ภูมิ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
พู-มิ-

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
พูม-มิ-

แผ่นดิน, ที่ดิน

เทวีแห่งโลก เรียกว่า ภูมิ หรือ ภูเทวี


ภูมิ

อวดภูมิ

อมภูมิ


ภูมิ

สง่า, โอ่โถง


ภูมิ

คำกริยาวิเศษณ์

องอาจ, ผึ่งผาย

วางภูมิ


ไนโตรเจน

ยืมมาจากอังกฤษ nitrogen

άζωτο

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

აზოტი

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

氮

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

窒素

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

stikstof

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

nitroheno

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

nitrogen

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

azote

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

နိုက်ထရိုဂျင်

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

nitrogen

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

азо́т

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

ໄນໂຕຣເຈນ

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

नैट्रोजन्

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

nitrógeno

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

nitrogen

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

نِيتْرُوجِين

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

azoto

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

nitrogen

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

भूयाति

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

질소

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

窒素

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

អាស្ហូត

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

যবক্ষারজান

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

Stickstoff

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

nitơ

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

nitrogénio

ธาตุเคมีลำดับที่ 7

ไน-โตฺร-เจ็้น

ธาตุลำดับที่ 7 สัญลักษณ์ N เป็นอโลหะ ลักษณะเป็นแก๊ส ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่ไวต่อปฏิกิริยาเคมี มีปรากฏอยู่ประมาณร้อยละ 80 ในบรรยากาศ ธาตุนี้มีความสำคัญยิ่งต่อสิ่งมีชีวิต โดยเป็นองค์ประกอบสำคัญของโปรตีนและกรดนิวคลิอิก


ตะเพิด

/ta˨˩.pʰɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ตวาดให้หนีไป, ไล่ส่งไป


คิริ

ยืมมาจากสันสกฤต गिरि (คิริ), จากบาลี คิริ

/kʰi˦˥.riʔ˦˥/^((สัมผัส))


ฉับไว

คำกริยาวิเศษณ์


ความฉับไว

ความ + ฉับไว

คฺวาม-ฉับ-ไว

คำอาการนามของ ฉับไว


ธุดงค์

ยืมมาจากบาลี ธุตงฺค หรือ ธูตงฺค

องค์ประกอบเครื่องกำจัดกิเลส

ชื่อวัตรปฏิบัติอย่างเคร่งครัดของภิกษุซึ่งเป็นเครื่องกำจัดกิเลส มี 13 อย่าง เช่น การอยู่ในป่า การอยู่โคนไม้


ธุดงค

ยืมมาจากบาลี ธูตงฺค

[เสียงสมาส]
ทุ-ดง-คะ-

องค์ประกอบเครื่องกำจัดกิเลส


สถุล

ยืมมาจากสันสกฤต स्थूल (สฺถูล, “อ้วน; หยาบ”); เทียบบาลี ถูล

หยาบ, ต่ำช้า, เลวทราม, (ใช้เป็นคำด่า)

เลวสถุล

ไพร่สถุล


ความสถุล

คฺวาม-สะ-ถุน

คำอาการนามของ สถุล


สถุน

รูปที่สะกดผิดของ สถุล


กัจฉา

ยืมมาจากบาลี กจฺฉา; เทียบสันสกฤต कक्ष (กกฺษ) หรือ कक्ष्या (กกฺษฺยา)

/kat̚˨˩.t͡ɕʰaː˩˩˦/^((สัมผัส))

สายรัดท้องช้าง


ทะยาน

เทียบมอญ ဒျာန် (ทฺยาน์)

เครื่องบินทะยานขึ้นสู่ฟ้า

ทะยานเข้าสู้


การทะยาน

คำอาการนามของ ทะยาน


สัญจร

ยืมมาจากสันสกฤต संचर (สํจร) หรือบาลี สญฺจร

/san˩˩˦.t͡ɕɔːn˧/^((สัมผัส))

ทางสัญจร


สัญจร

/san˩˩˦.t͡ɕɔːn˧/^((สัมผัส))

ช่องทาง, ถนน


สัญจร

/san˩˩˦.t͡ɕɔːn˧/^((สัมผัส))

ที่ไม่ได้ดำเนินการในที่ตั้งตามปกติ

กงสุลสัญจร

ครม. สัญจร

เวทีสัญจร


การสัญจร

คำอาการนามของ สัญจร


รวง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɯːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮวง, ลาว ຮວງ (ฮวง), คำเมือง ᩁ᩠ᩅᨦ (รวง), เขิน ᩁ᩠ᩅᨦ (รวง), ไทลื้อ ᦷᦣᧂ (โฮง), ไทดำ ꪭꪺꪉ (ฮัวง), ไทใหญ่ ႁူင်း (หู๊ง), ไทใต้คง ᥞᥨᥒᥰ (โห๊ง), อาหม 𑜍𑜤𑜂𑜫 (รุง์, “ฟ่อนข้าว”), จ้วงแบบหนง rongz, จ้วงแบบจั่วเจียง ruengz

ช่อ (ใช้แก่ข้าว)


รวง

เรียกช่อของข้าว

ข้าวรวงหนึ่ง

ข้าว 2 รวง


รวง

คำกำกับชื่อปีในวิธีนับศักราชของไทยเหนือ ตรงกับเลข 8


ความเปล่า

ความ + เปล่า

คฺวาม-ปฺล่าว

คำอาการนามของ เปล่า


อัลไล

แผลงมาจาก อะไร


อัลไล

แผลงมาจาก อะไร


แดฟโฟดิล

แด๊บ-โฟ-ดิ้ล

ดอกดารารัตน์


คว้าง

คำกริยาวิเศษณ์

/kʰwaːŋ˦˥/^((สัมผัส))

อาการที่หมุนหรือลอยไปตามกระแสลมและน้ำเป็นต้นอย่างไม่มีจุดหมายหรือไม่มีที่ยึดเหนี่ยว

ลอยคว้าง

หมุนคว้าง

ลักษณะที่ละลายเหลวอย่างน้ำ

ทองละลายคว้างอยู่ในเบ้า


ประสพ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रसव (ปฺรสว); เทียบบาลี ปสว


เรคยาวิก

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากไอซ์แลนด์ Reykjavík

Ρέικιαβικ

เมืองหลวงของไอซ์แลนด์

Ρέυκιαβικ

เมืองหลวงของไอซ์แลนด์

雷克雅維克

เมืองหลวงของไอซ์แลนด์

雷克雅维克

เมืองหลวงของไอซ์แลนด์

レイキャビク

เมืองหลวงของไอซ์แลนด์

Rejkiawik

เมืองหลวงของไอซ์แลนด์

Reykjavik

เมืองหลวงของไอซ์แลนด์

Рейкья́вик

เมืองหลวงของไอซ์แลนด์

Reykjavik

เมืองหลวงของไอซ์แลนด์

Reykjavík

เมืองหลวงของไอซ์แลนด์

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

เร็ก-ยา-หวิก

เมืองหลวงของไอซ์แลนด์


คาม

ยืมมาจากบาลี คาม; เทียบสันสกฤต ग्राम (คฺราม)

[เสียงสมาส]
คาม-มะ-

บ้าน, หมู่บ้าน


เวียนนา

คำวิสามานยนาม

เมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดของประเทศออสเตรีย


หอย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hoːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫອຍ (หอย), คำเมือง ᩉᩬ᩠ᨿ (หอย), เขิน ᩉᩭ (หอย), ไทดำ ꪬꪮꪥ (หอย, “ทาก”), ไทขาว ꪬꪮꪥ, ไทใหญ่ ႁွႆ (หอ̂ย); เทียบเบดั้งเดิม *hiːᴬ¹

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/hɔj˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง ไฟลัม Mollusca มีเปลือกหุ้มตัว ส่วนใหญ่แบ่งออกได้เป็น 2 จำพวก ตามลักษณะเปลือก คือ จำพวกกาบเดี่ยว เช่น หอยขม (Filopaludina doliaris Gould) และจำพวกกาบคู่ เช่น หอยนางรม [Saccostrea forskali (Gmelin)] ที่มีเป็นส่วนน้อยเป็นพวกที่มีเปลือกแตกต่างออกไป เช่น หอยงาช้าง ชนิด Dentalium longitrorsum Reeve หอยงวงช้าง ชนิด Nautilus pompilius (Linn.)

อวัยวะเพศหญิง

รูปร่างบ้างก็ยาวบ้างก็รี ไม่เห็นมีหอยใหญ่ เหมือนหอยบ้านเรา


ระอิก

/ra˦˥.ʔik̚˨˩/^((สัมผัส))


ร่ะก้อมระแก้ม

ร่ะ-ก้อม-ระ-แก้ม

/ra˥˩.kɔːm˥˩.ra˦˥.kɛːm˥˩/^((สัมผัส))

เขินอาย, อาย


ตกกะเมินเทินเท่อ

ตก-กะ-เมิน-เทิน-เท่อ

/tok̚˨˩.ka˨˩.mɤːn˧.tʰɤːn˧.tʰɤː˥˩/^((สัมผัส))


จ่น

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈົ່ນ (จ็่น)

/t͡ɕon˨˩/^((สัมผัส))

ยุ่ง, ไม่ว่าง

คับคั่ง, แออัด, เบียดเสียดกัน


กะตัง

แผลงมาจาก สตางค์

สตางค์, เงิน


กะตัง

การขึ้นเกล็ด


กะตังค์

แผลงมาจาก สตางค์

สตางค์, เงิน


โซ่โม่

/soː˥˩.moː˥˩/^((สัมผัส))

สะลึมสะลือ, งัวเงีย, ซึมเซา


เหมือง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmɯəŋᴬ (“ร่องนํ้า”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເໝືອງ (เหมือง)，จ้วง mieng (เหมียง-ร่องน้ำ สายน้ำเล็ก), จ้วงแบบจั่วเจียง mweng (เหมือง-ร่องน้ำ สายน้ำเล็ก)

/mɯa̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เหมืองถ่านหิน

เหมืองแร่

ลำราง, ร่องน้ำสำหรับชักน้ำเข้าไปหล่อเลี้ยงพืชที่เพาะปลูก

ชักน้ำจากเหมืองเข้านา


เหมือง

คำวิสามานยนาม

/mɯa̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี


ตี

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩦ (ตี), ลาว ຕີ (ตี), ไทลื้อ ᦎᦲ (ตี), ไทใหญ่ တီ (ตี)

ᨲᩦ

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

ᨷᩩ᩠ᨷ

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

ᨻᩳ᩶

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

擊

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

击

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

ᦗᦸᧉ

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

ᦢᦳᧇ

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

ᦎᦲ

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

ပေႃႉ

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

ထုပ်ႉ

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

ຕີ

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

hit

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

เอามือหรือไม้เป็นต้นฟาดหรือเข่นลงไป

ตีเด็ก

ตีดาบ

ตีพุง

บุให้เข้ารูป

ตีขัน

ตีบาตร

ตีทอง

ทำให้เกิดเสียง

ตีระฆัง

ตีพิมพ์

ตีตรา

ทำให้เข้ากัน

ตีเกลียวเชือก

ตีราคา

ตีไพ่

ชักว่าวให้ไปในทิศทางที่ตนต้องการ

ตีว่าวไปทางซ้าย

ตีว่าวหนี

ตีว่าวแยกกัน


ตี

วิธีนับเวลาในเวลากลางคืน หลังเที่ยงคืน ตั้งแต่ 1 นาฬิกา ถึง 6 นาฬิกา เรียกว่า ตี 1 ถึง ตี 6, แต่ตี 6 นิยมเรียกว่า ย่ำรุ่ง


การตี

คำอาการนามของ ตี


บุ

/buʔ˨˩/^((สัมผัส))

ตีให้เข้ารูป

บุขัน

เอาของบาง ๆ หุ้มข้างนอก หรือรองข้างใน

บุหนัง

บุพลาสติก

บุหลังคา


การบุ

คำอาการนามของ บุ


การทิ้ง

คำอาการนามของ ทิ้ง


แสงจันทร์

/sɛːŋ˩˩˦.t͡ɕan˧/^((สัมผัส))

ชื่อไม้พุ่มชนิด Pisonia grandisR. Br. ในวงศ์ Nyctaginaceae ใบบาง สีเหลืองอมเขียว


คาคบ

/kʰaː˧.kʰop̚˦˥/^((สัมผัส))

ง่ามต้นไม้ที่กิ่งใหญ่กับลำต้นแยกกัน


ขี้กบ

/kʰiː˥˩.kop̚˨˩/^((สัมผัส))

เศษไม้ที่ออกมาด้วยการไสกบ


ไสกบ

กดกบลงบนไม้แล้วดันกบเพื่อทำให้หน้าไม้เรียบ ให้เป็นราง หรือลอกบัว ลอกลวด เป็นต้น


การไสกบ

คำอาการนามของ ไสกบ


กกธูป

/kok̚˨˩.tʰuːp̚˥˩/^((สัมผัส))


การฟ้ง

คำอาการนามของ ฟ้ง


ฟรักโทส

ยืมมาจากอังกฤษ fructose

นํ้าตาลชนิดหนึ่ง ประเภทโมโนแซ็กคาไรด์ ชนิดคีโทเฮ็กโซส ลักษณะเป็นของแข็ง สีขาว หลอมละลายที่ 102 °C. มีปรากฏในผลไม้สุกที่มีรสหวาน นํ้าผึ้ง นํ้าต้อยของดอกไม้ มีรสหวานมากกว่านํ้าตาลทราย


ฟลูออรีน

ยืมมาจากอังกฤษ fluorine

φθόριο

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

氟

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

フッ素

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

fluor

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

fluorin

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

фтор

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

fluor

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

flúor

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

fluorine

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

فِلُور

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

fluoro

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

fluor

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

तरस्विनी

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

플루오르

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

불소

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

Fluor

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

flo

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

flúor

ธาตุเคมีลำดับที่ 9

ธาตุลำดับที่ 9 สัญลักษณ์ F เป็นอโลหะ ลักษณะเป็นแก๊สสีเขียวแกมเหลือง มีสมบัติคล้ายคลอรีนแต่ให้ปฏิกิริยาเคมีไวกว่า


ออกซิเจน

ยืมมาจากอังกฤษ oxygen

อ็อกซิเจน
อ๊อกซิเจน
อ็อกซิเย่น
อ๊อกซิเย่น

οξυγόνο

ธาตุเคมีลำดับ 8

氧

ธาตุเคมีลำดับ 8

酸素

ธาตุเคมีลำดับ 8

oksiheno

ธาตุเคมีลำดับ 8

oxygène

ธาตุเคมีลำดับ 8

အောက်ဆီဂျင်

ธาตุเคมีลำดับ 8

oksigen

ธาตุเคมีลำดับ 8

кислоро́д

ธาตุเคมีลำดับ 8

oxygenium

ธาตุเคมีลำดับ 8

ອົກຊີແຊນ

ธาตุเคมีลำดับ 8

अम्लकर

ธาตุเคมีลำดับ 8

oxígeno

ธาตุเคมีลำดับ 8

oxygen

ธาตุเคมีลำดับ 8

أُكْسِجِين

ธาตุเคมีลำดับ 8

ossigeno

ธาตุเคมีลำดับ 8

oksigen

ธาตุเคมีลำดับ 8

जारक

ธาตุเคมีลำดับ 8

ऑक्सीजन

ธาตุเคมีลำดับ 8

산소

ธาตุเคมีลำดับ 8

酸素

ธาตุเคมีลำดับ 8

អុកស៊ីហ្សែន

ธาตุเคมีลำดับ 8

ôxy

ธาตุเคมีลำดับ 8

oxigénio

ธาตุเคมีลำดับ 8

อ็๊อก-ซิ-เจน

อ็๊อก-ซิ-เจ็้น

/ʔɔk̚˦˥.si˦˥.t͡ɕeːn˧/^((สัมผัส))

/ʔɔk̚˦˥.si˦˥.t͡ɕen˥˩/^((สัมผัส))

ธาตุลำดับที่ 8 สัญลักษณ์ O เป็นแก๊ส มีปนอยู่ในอากาศประมาณร้อยละ 20 โดยปริมาตร ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ไม่มีรส ไม่ติดไฟ แต่ช่วยให้ไฟติด มีประโยชน์อย่างยิ่งต่อการหายใจและการเผาไหม้เป็นต้น ใช้จุดกับแก๊สอะเซทิลีนเพื่อเชื่อมหรือตัดโลหะ ในทางแพทย์ใช้ช่วยการหายใจของคนไข้


เสมอหรึ่ม

สะ-เหฺมอ-หฺรึ่ม

sà-mə̌ə-rʉ̀m

/sa˨˩.mɤː˩˩˦.rɯm˨˩/^((สัมผัส))

ไม่สนใจใครเลย


สมุหนายก

สะ-หฺมุ-หะ-นา-ยก

ตำแหน่งข้าราชการชั้นอัครมหาเสนาบดีฝ่ายพลเรือน ดูแลรับผิดชอบและเป็นประธานที่ประชุมเสนาบดีของฝ่ายพลเรือน รวมทั้งการปกครองและการยุติธรรมในหัวเมืองฝ่ายเหนือ


อัครมหาเสนาบดี

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

อัก-คฺระ-มะ-หา-เส-นา-บอ-ดี

/ʔak̚˨˩.kʰra˦˥.ma˦˥.haː˩˩˦.seː˩˩˦.naː˧.bɔː˧.diː˧/^((สัมผัส))

หัวหน้าเสนาบดี


ฮัจญะฮ์

ยืมมาจากอาหรับ حَجِّيّة (ฮัญญิยยะ); ตามหลักภาษาอาหรับควรจะเป็น ฮัจญ์ญียะฮ์

เรียกหญิงที่ได้ไปทำพิธีฮัจญ์แล้ว


พญาไร้ใบ

พะ-ยา-ไร้-ไบ

ชื่อไม้ต้นชนิด Euphorbia tirucalliL. ในวงศ์ Euphorbiaceae ใบเล็กมาก และมักทิ้งใบ ยางมีพิษ ใช้ทำยาได้

ชื่อกล้วยไม้หลายชนิดในสกุล Chiloschista วงศ์ Orchidaceae

อวัยวะเพศชาย


งานอดิเรก

งาน + อดิเรก

งาน-อะ-ดิ-เหฺร่ก

/ŋaːn˧.ʔa˨˩.di˨˩.reːk̚˨˩/^((สัมผัส))

งานที่ทำเพื่อความเพลิดเพลิน


อดิเรกลาภ

ยืมมาจากบาลี อติเรกลาภ

อะ-ดิ-เหฺรก-กะ-ลาบ

/ʔa˨˩.di˨˩.reːk̚˨˩.ka˨˩.laːp̚˥˩/^((สัมผัส))


ว่ะวาบ

โล่งอกขึ้นทันที


ผกผงก

/pʰok̚˨˩.pʰa˨˩.ŋok̚˨˩/^((สัมผัส))

ผงกหัวขึ้นเหลียวดู


ผงก

จากเขมร ងក់ (งก̍); เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ สัปหงก

/pʰa˨˩.ŋok̚˨˩/^((สัมผัส))

ยกหัวขึ้นน้อย ๆ,

ก้มหัวลงแล้วเงยขึ้นโดยเร็วแสดงอาการยอมรับหรือเห็นด้วย


การผงก

คำอาการนามของ ผงก


ปรด

วิ่ง, วิ่งแล่น

เร่งรถปรดปรึง


พงศกร

รูปแบบอื่นของ วงศกร


ค่าสัมบูรณ์

ยืมมาจากอังกฤษ absolute value

ค่าของจำนวนจริงที่ไม่คำนึงถึงเครื่องหมาย

ค่าสัมบูรณ์ของ −3 หรือ +3 คือ 3


การแบะ

/kaːn˧.bɛʔ˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แบะ


การแบ

คำอาการนามของ แบ


การตื่นเต้น

การ + ตื่นเต้น

กาน-ตื่น-เต็้น

คำอาการนามของ ตื่นเต้น


ความตื่นเต้น

ความ + ตื่นเต้น

คฺวาม-ตื่น-เต็้น

คำอาการนามของ ตื่นเต้น


การบิน

คำอาการนามของ บิน


ความหาญ

คำอาการนามของ หาญ


ความหมอง

/kʰwaːm˧.mɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ หมอง


การอด

คำอาการนามของ อด


ความเหนียวแน่น

ความ + เหนียวแน่น

คฺวาม-เหฺนียว-แน็่น

คำอาการนามของ เหนียวแน่น


ทั้งดุ้น

ทั้งหมดโดยที่ไม่ได้ดัดแปลงอะไรเลย

ลอกมาทั้งดุ้น


การล่อง

/kaːn˧.lɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ล่อง


ความเก่ง

คำอาการนามของ เก่ง


เกรด

ยืมมาจากอังกฤษ grade

ชั้นหรืออันดับสูงต่ำของคะแนนหรือคุณภาพเป็นต้น

สอบได้เกรด 4

สินค้าเกรดเอ

พลาสติกเกรดบี


เต้าส่วน

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 豆蒜 (tāu-suàn)

ชื่อของหวานชนิดหนึ่ง ทำด้วยถั่วเขียวต้มสุกเลาะเปลือกออก เปียกกับแป้ง น้ำตาล แล้วราดน้ำกะทิ


การเขวี้ยง

การ + เขวี้ยง

กาน-เคฺวี่ยง

คำอาการนามของ เขวี้ยง


การขว้าง

คำอาการนามของ ขว้าง


อัคคี

ยืมมาจากบาลี อคฺคิ; เทียบสันสกฤต अग्नि (อคฺนิ)

/ʔak̚˨˩.kʰiː˧/^((สัมผัส))


การสงสาร

คำอาการนามของ สงสาร


ความสงสาร

ความ + สงสาร

คฺวาม-สง-สาน

คำอาการนามของ สงสาร


พายัพ

ยืมมาจากสันสกฤต वायव्य (วายวฺย, “ของวายุ”)

ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ


พายัพ

ตะวันตกเฉียงเหนือ


การควบ

คำอาการนามของ ควบ


การปล่อย

คำอาการนามของ ปล่อย


ความว่องไว

ความ + ว่องไว

คฺวาม-ว็่อง-ไว

คำอาการนามของ ว่องไว


การแต่งงาน

การ + แต่งงาน

กาน-แต็่ง-งาน

/kaːn˧.tɛŋ˨˩.ŋaːn˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แต่งงาน


การว่า

คำอาการนามของ ว่า


การดุ

คำอาการนามของ ดุ


ความดุ

คำอาการนามของ ดุ


ความทู่

คำอาการนามของ ทู่


ป.ช.ป.

/pɔː˧.t͡ɕʰɔː˧.pɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ประชาธิปัตย์


ศตวรรษ

ศต + วรรษ; เทียบลาว ສັດຕະວັດ (สัดตะวัด), เขมร សតវត្ស (สตวตฺส)


ศต

ยืมมาจากสันสกฤต शत (ศต); เทียบบาลี สต

[เสียงสมาส]
สะ-ตะ-

[เสียงสมาส]
สัด-ตะ-


ศตะ

ยืมมาจากสันสกฤต शत (ศต); เทียบบาลี สต


น้ำกะทิ

นํ้าที่คั้นออกจากมะพร้าวขูด, นํ้าที่คั้นจากมะพร้าวขูดที่ผสมนํ้าตาลปึกกินกับข้าวเหนียวหรือลอดช่องเป็นต้น เช่น ข้าวเหนียวนํ้ากะทิ ลอดช่องนํ้ากะทิ


น้ำตาลจีน

ชื่อมะม่วงพันธุ์หนึ่งของชนิด Mangifera indica L.


น้ำตาลทรายจีน

น้ำ-ตาน-ซาย-จีน


น้ำตาลกะทิ

น้ำตาล + กะทิ

น้ำ-ตาน-กะ-ทิ

ของหวานทำด้วยน้ำตาลกวนกับมะพร้าว คล้ายหน้ากระฉีก แต่ใช้น้ำตาลมากกว่า


หน้ากระฉีก

น่า-กฺระ-ฉีก

/naː˥˩.kra˨˩.t͡ɕʰiːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ของหวานทำด้วยมะพร้าวทึนทึกขูด กวนกับนํ้าตาลปึกให้เข้ากันจนเหนียว อบด้วยควันเทียนอบให้หอม ใช้เป็นไส้หรือหน้าขนม เช่น ขนมใส่ไส้มีไส้เป็นหน้ากระฉีก ข้าวเหนียวหน้ากระฉีก


เทียนอบ

เทียนที่มีส่วนผสมของสิ่งที่มีกลิ่นหอม ใช้ควันเพื่ิออบขนมเป็นต้น


เทียน

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ dyān หรือ dyan (“เทียน”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ທຽນ (ทยน), ไทดำ ꪕꪸꪙ (ตฺย̂น), ไทขาว ꪕꪸꪙ, เขมร ទៀន (เทียน)

เครื่องตามไฟที่ฟั่นหรือหล่อด้วยขี้ผึ้งหรือไขเป็นต้น มีไส้อยู่ตรงใจกลาง

อวัยวะเพศชาย


เทียน

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Impatiens balsamina L. ในวงศ์ Balsaminaceae ลำต้นอวบน้ำ ดอกมีสีต่าง ๆ กัน เช่น ขาว ชมพู ม่วง


เทียน

ชื่อเครื่องยาสมุนไพรจำพวกหนึ่ง ได้จากผลและเมล็ดแห้งของไม้ล้มลุก มีหลายชนิด คือ เทียนทั้ง 5 ได้แก่ เทียนขาว เทียนข้าวเปลือก เทียนดำ เทียนแดง เทียนตาตั๊กแตน เทียนทั้ง 7 เพิ่ม เทียนเยาวพาณี เทียนสัตตบุษย์ เทียนทั้ง 9 เพิ่ม เทียนตากบ เทียนเกล็ดหอย และยังมีเทียนพิเศษอีกหลายชนิด เช่น เทียนลวด เทียนขม เทียนแกลบ


เทียนดอก

/tʰia̯n˧.dɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เทียน (ไม้ล้มลุก)


มะม่วง

กร่อนมาจาก หมากม่วง; ร่วมเชื้อสายกับจ้วง mak muengh (หมากม่วง), จ้วงแบบจั่วเจียง mak muengh (หมากม่วง)

Mango

ลักเซมเบิร์ก

แป

เลอเวือะตะวันตก

แป

เลอเวือะตะวันออก

ชื่อไม้ต้นในสกุล Mangifera วงศ์ Anacardiaceae มีหลายชนิดและหลายพันธุ์ เช่น อกร่อง พิมเสน ซึ่งเป็นชนิด M. indica L., กะล่อน ขี้ไต้หรือมะม่วงป่า เป็นชนิด M. caloneura Kurz ใบอ่อนและผลใช้เป็นอาหาร

ดูที่ ฝีมะม่วง


คอลลอยด์

/kʰɔːn˧.lɔːj˧/^((สัมผัส))

สารเนื้อผสมที่เหมือนเป็นสารเนื้อเดียว


มะพร้าวทึนทึก

มะ-พฺร้าว-ทึน-ทึก

/ma˦˥.pʰraːw˦˥.tʰɯn˧.tʰɯk̚˦˥/^((สัมผัส))

มะพร้าวจวนแก่


น้ำซึม

เรียกที่ซึ่งมีนํ้าไหลซึมอยู่ตลอดเวลา


มืดตึดตื๋อ

มืด-ตึด-ตื๋อ

มืด-ตึ๊ด-ตื๋อ

/mɯːt̚˥˩.tɯt̚˨˩.tɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

/mɯːt̚˥˩.tɯt̚˦˥.tɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

มืดมากจนมองไม่เห็นแสงสว่าง

ในถ้ำมืดตึ๊ดตื๋อ


ทรายแป้ง

/saːj˧.pɛːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ทรายที่มีขนาดละเอียดยิบ


รัตนาวลี

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

รัด-ตะ-นา-วะ-ลี

สร้อยคอที่ทำด้วยเพชรพลอย


หน่วง

/nua̯ŋ˨˩/^((สัมผัส))

ดึงไว้แต่น้อย ๆ, เหนี่ยวไว้, ทำให้ช้า

หน่วงเรื่องไว้

หน่วงเวลาไว้

หน่วงตัวไว้


หน่วง

/nua̯ŋ˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่รู้สึกปวดถ่วงที่บริเวณท้องในเวลามีประจำเดือนหรือเป็นบิดเป็นต้น


การหน่วง

คำอาการนามของ หน่วง


ความหน่วง

ความ + หน่วง

คฺวาม-หฺน่วง

คำอาการนามของ หน่วง


การปิด

คำอาการนามของ ปิด


เทห์ฟากฟ้า

แปลตรงตัวจากอังกฤษ celestial body, heavenly body; เทียบเท่า เทห์ + ฟากฟ้า

/tʰeː˧.faːk̚˥˩.faː˦˥/^((สัมผัส))

เทหวัตถุในท้องฟ้าหรือในอวกาศ เช่น ดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์ อุกกาบาต


เทห์

ยืมมาจากบาลี เทห (“ร่างกาย”), สันสกฤต देह (เทห, “ร่างกาย”)

/tʰeː˧/^((สัมผัส))


ความเหลือง

ความ + เหลือง

คฺวาม-เหฺลือง

/kʰwaːm˧.lɯa̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เหลือง


เข่ง

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 筐 (kheng)

ᨠ᩠ᩅ᩠ᨿ

ภาชนะสานอย่างหนึ่ง

ꪀꪺꪥ

ภาชนะสานอย่างหนึ่ง

ၵူၺ်

ภาชนะสานอย่างหนึ่ง

ກວຍ

ภาชนะสานอย่างหนึ่ง

canasta

ภาชนะสานอย่างหนึ่ง

basket

ภาชนะสานอย่างหนึ่ง

/kʰeŋ˨˩/^((สัมผัส))

ภาชนะสานอย่างหนึ่งมีรูปและขนาดต่าง ๆ

เข่งลำไย

เข่งปลาทู

ชื่อขนมอย่างหนึ่ง ทำด้วยแป้งข้าวเหนียวกับน้ำตาล ใส่กระทงวางในเข่งเล็ก ๆ นึ่งให้สุก เรียกว่า ขนมเข่ง


ซาง

/saːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อไผ่หลายชนิดในสกุล Dendrocalamus วงศ์ Gramineae ชนิดปล้องเล็กยาว เนื้อบาง ใช้เป็นลำกล้องเป่าลูกดอกหรือลูกดินเหนียวปั้นกลมเป็นต้น เรียกว่า ไม้ซาง


ซาง

/saːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อโรคชนิดหนึ่ง ตามตำราแพทย์แผนโบราณว่าเป็นแก่เด็กเล็ก มีลักษณะเกิดเป็นเม็ดขึ้นในปากในคอ ลิ้นเป็นฝ้า มีอาการ เช่น ไม่กินนม ไม่กินข้าว ปวดหัวตัวร้อน มีชื่อต่าง ๆ เช่น ซางเพลิง ซางน้ำ ซางขโมย ซางโจร ซางโค


ว๊าย

รูปที่สะกดผิดของ ว้าย


น็อก

ตัดมาจากอังกฤษ knock out

/nɔk̚˦˥/^((สัมผัส))

ชกจนสลบ (ในกีฬามวย)

ชนะน็อก

ชนะโดยชกคู่ต่อสู้จนสลบ

กระแทกกับของแข็ง (ใช้กับศีรษะ)

หัวน็อกพื้น

หมดสติเพราะศีรษะถูกกระแทกหรือเหตุอย่างอื่น

ลูกสาวข้องใจ พ่อน็อกเป็นเจ้าชายนิทรา หลังฉีดxxx

จับแก๊งเหี้ยมห่อสาวถ่วงสระ อ้างน็อกยาดับเอง

หยุดเองเพราะทำงานผิดปกติ (ใช้กับเครื่องยนต์เครื่องจักร)

เครื่องยนต์น็อก


หม่า

/maː˨˩/^((สัมผัส))

ในห้องมีของกินมาก เข้าไปหม่าเสียซิ


หม่า

/maː˨˩/^((สัมผัส))

ปล่อยไว้ไม่เป็นระเบียบ

เสื้อผ้าข้าวของไม่เก็บ หม่าไว้เต็มห้อง


หม่า

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾ᩵ᩣ (หม่า), อีสาน หม่า, ลาว ໝ່າ (หม่า), ไทลื้อ ᦖᦱᧈ (หม่า), ไทใหญ่ မႃႇ (ม่า)

/maː˨˩/^((สัมผัส))

หมัก, แช่ให้อ่อนตัว

หม่าข้าว

หม่าแป้ง

หม่าปูน


การเตะ

คำอาการนามของ เตะ


นัด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ນັດ (นัด), คำเมือง ᨶᩢ᩠ᨯ (นัด), เขิน ᨶᩢ᩠ᨯ (นัด), ไทดำ ꪙꪰꪒ (นัด)

ตกลงกันเพื่อการอย่างใดอย่างหนึ่งตามแต่จะกำหนด


นัด

การกำหนดตกลงว่าจะพบปะกันเป็นต้น

มีนัด

ผิดนัด

มีพระราชปฏิสันถาร 3 นัด


นัด

ลักษณนามเรียกการกำหนดประชุมครั้งหนึ่ง ๆ

ขาดประชุม 3 นัด


นัด

เป่าหรือสูดให้วัตถุที่เป็นผงอย่างยานัตถุ์เข้าในจมูก

นัดยานัตถุ์


นัด

อาจกร่อนมาจากสินาด

ลักษณนามเรียกกระสุนปืนทั้งที่ยังมิได้ยิงและที่ได้ยิงออกไปแล้ว

กระสุน 3 นัด ยิงสลุต 21 นัด


การนัด

คำอาการนามของ นัด


ชิ้นเช้

ชิ้น + (เช้ มาจากฝรั่งเศส cher (“ที่รัก”), chère)

/t͡ɕʰin˦˥.t͡ɕʰeː˦˥/^((สัมผัส))


ชิ้นเอก

/t͡ɕʰin˦˥.ʔeːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ผลงานชิ้นเอก


ด้านรี

ด้านยาวของเรือนฝากระดานหรือโบสถ์ วิหาร


เรือนฝากระดาน

เรือน + ฝากระดาน

เรือน-ฝา-กฺระ-ดาน

คำพ้องความของ เรือนเครื่องสับ


ฝากระดาน

เรียกเรือนไทยแบบเก่าที่สร้างด้วยไม้จริง ว่า เรือนฝากระดาน


ฝาละมี

จาก ฝา + (ละมี, จากมอญ လမဳ (ลมี, “ฝา”))

สิ่งที่ปิดปากหม้อดินที่เป็นหม้อข้าวหม้อแกง

เรียกส่วนพระเจดีย์ที่เป็นฐานรองรับปล้องไฉนของเจดีย์ทรงกลมหรือทรงลังกา คล้ายฝาละมี ว่า บัวฝาละมี


ฝาเสี้ยว

แผงฝาที่ประกอบขึ้นเพื่อใช้ปิดด้านสกัดของเรือนพะไลโดยเฉพาะ


ฟกช้ำดำเขียว

ฟก-ช้ำ-ดำ-เขียว

/fok̚˦˥.t͡ɕʰam˦˥.dam˧.kʰia̯w˩˩˦/^((สัมผัส))

บวมชํ้าตามร่างกายเพราะถูกกระทบกระแทกอย่างแรง


ฟองกาม

/fɔːŋ˧.kaːm˧/^((สัมผัส))


การประจบ

คำอาการนามของ ประจบ


น้ำกลั่น

น้ำบริสุทธิ์ที่ได้จากการกลั่น

สารละลายกรดสำหรับใส่แบตเตอรี่เพื่อให้สามารถผลิตกระแสไฟฟ้า โดยมากคือกรดซัลฟิวริก


น้ำกระด้าง

แปลตรงตัวจากอังกฤษ hard water; เทียบเท่า น้ำ + กระด้าง

น้าม-กฺระ-ด้าง

น้ำซึ่งเมื่อฟอกกับสบู่แล้วเกิดตะกอนขึ้น ซึ่งเรียกว่า ไคลสบู่ และไม่มีฟองสบู่เกิดขึ้นหรือเกิดขึ้นน้อย ทั้งนี้เพราะมีเกลือของแคลเซียมและแมกนีเซียมละลายอยู่


น้ำสังข์

/naːm˦˥.saŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

น้ำพระพุทธมนต์ที่หลั่งจากสังข์ในพิธีมงคล เช่นรดลงที่มือคู่บ่าวสาวในงานแต่งงาน หรือรดลงที่ศีรษะเด็กในงานโกนจุก


น้ำพระพุทธมนต์

น้าม-พฺระ-พุด-ทะ-มน

/naːm˦˥.pʰra˦˥.pʰut̚˦˥.tʰa˦˥.mon˧/^((สัมผัส))

นํ้าที่เข้าพิธีทางพระพุทธศาสนาเพื่อให้อาบ กิน หรือ ประพรมเป็นต้น ถือกันว่าเป็นมงคล


ประพรม

ประโปรยด้วยสิ่งที่มีลักษณะเป็นน้ำ

ประพรมน้ำมนต์

เอาน้ำอบประพรมอัฐิ


การประพรม

การ + ประพรม

กาน-ปฺระ-พฺรม

คำอาการนามของ ประพรม


ประโปรย

ทำน้ำให้กระจายเป็นเม็ดเล็ก ๆ

ประโปรยน้ำจากพระสุหร่าย


การประโปรย

การ + ประโปรย

กาน-ปฺระ-โปฺรย

คำอาการนามของ ประโปรย


ประ

ใช้เติมหน้าคำอื่นเพื่อให้คำหนักแน่นขึ้น

ชิด เป็น ประชิด

ท้วง เป็น ประท้วง

คำที่แผลงมาจาก ผ เช่น ผทม เป็น ประทม แล้วแผลง ประ เป็น บรร เช่น ประทม เป็น บรรทม


ประ

ปะทะ เช่น ประหมัด, กระทบ, ระ

ผมประบ่า


ประ

ทำให้เป็นจุด ๆ เช่น ประไข่ปลา, ทำให้เป็นจุด ๆ หรือเม็ด ๆ ทั่วไปอย่างประแป้ง


ประ

กระ (จุดดำ ๆ)


การประ

คำอาการนามของ ประ


วิสรรชนีย์

ยืมมาจากสันสกฤต विसर्जनीय (วิสรฺชนีย)

วิ-สัน-ชะ-นี

รูปสระดังนี้ “ะ”


ะ

สามารถใช้ต่อท้ายสระอื่นเพื่อแทนสระเสียงสั้น โดยไม่มีตัวสะกด เช่น สระ เอะ แอะ โอะ เอาะ เออะ อัวะ เอียะ เอือะ

วิสรรชนีย์; สระที่ออกเสียง อะ


เรือนไฟ

กระจุกตะเกียงหรือโคม

ขนาดของไฟในตะเกียงหรือโคม

ครัวสำหรับหุงต้มอาหาร

โรงพิธีสำหรับบูชาไฟ


ประภาคาร

ประภา + อาคาร

กระโจมไฟ, เรือนตะเกียง


เรือนตะเกียง

เรือน + ตะเกียง

เรือน-ตะ-เกียง

กระโจมไฟ, ประภาคาร


เดินเรือ

/dɤːn˧.rɯa̯˧/^((สัมผัส))

ประกอบกิจการขนส่งทางเรือ


การเดินเรือ

การ + เดินเรือ

กาน-เดิน-เรือ

คำอาการนามของ เดินเรือ


ประกอบด้วย

ประกอบ + ด้วย

ปฺระ-กอบ-ด้วย

ประกอบด้วยเมตตา


นุ่น

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน นุ่น, ลาว ນຸ່ນ (นุ่น), ไทใหญ่ ၼုၼ်ႈ (นุ้น), ไทใต้คง ᥘᥧᥢ (ลูน) หรือ ᥢᥧᥢ (นูน), พ่าเก ꩫုꩫ် (นุน์)

ชื่อไม้ต้นขนาดกลางชนิด Ceiba pentandra (L.) Gaertn. ในวงศ์ Bombacaceae ลำต้นและกิ่งก้านสีเขียว มีหนามสั้น ๆ ที่โคนต้น กิ่งออกตั้งฉากกับต้น ทิ้งใบในฤดูแล้ง ดอกสีขาวนวล ผลรูปทรงกระสวย ใช้ปุยในผลอย่างเดียวกับง้าวและงิ้ว

ปุยในผลนุ่นสำหรับยัดไส้หมอน ฟูก หรือตุ๊กตา

วัสดุสังเคราะห์สำหรับยัดไส้หมอน ฟูก หรือตุ๊กตา


สกี

ยืมมาจากอังกฤษ ski

แผ่นไม้แคบ ๆ 2 แผ่น ปรกติยาวแผ่นละ 1.5-2.4 เมตร มีที่สำหรับสวมเท้าผู้เล่น ใช้ในการเล่นสกี

กีฬาอย่างหนึ่ง ผู้เล่นยืนบนแผ่นสกี แล้วไถตัวให้ลื่นไถลลงไปตามเนินเขาที่มีหิมะปกคลุม โดยมีไม้คู่หนึ่งสำหรับยันหรือถ่อเวลาเล่น


ตะกร้อ

/ta˨˩.krɔː˥˩/^((สัมผัส))

ลูกกลมสานด้วยหวายเป็นต้นเป็นตา ๆ สำหรับเตะ

ชื่อกีฬาชนิดหนึ่งที่ใช้ตะกร้อเป็นอุปกรณ์

ตะกร้อลอดบ่วง

ตะกร้อข้ามตาข่าย

เซปักตะกร้อ

เครื่องมือสอยผลไม้ ทำด้วยไม้ หวาย หรือไม้ไผ่เป็นซี่ รูปรีคล้ายกาบปลี ตรงปากมีฟันสำหรับสอย นำมาต่อกับด้ามไม้ไผ่

เครื่องสานยาชัน รูปคล้ายปุ้งกี๋ แต่เล็กกว่า ใช้วิดนํ้าเรือ

เครื่องสานรูปทรงกระบอก สำหรับใส่ไว้ในไหหมักน้ำปลาเป็นต้น เพื่อกรองเอาส่วนที่เป็นน้ำ

เครื่องสานมีรูปคล้ายคลึงเช่นนั้น สำหรับสวมปากม้าหรือปากสุนัขเป็นต้น

เครื่องดับไฟสานเป็นรูปรีคล้ายปลีกล้วย พันผ้าชุบนํ้า มีด้ามยาว สำหรับดับและคลึงลูกไฟที่มาติดหลังคา บางทีเขียนเป็น กระตร้อ ก็มี

ให้ตรวจเอาพร้าขอกระตร้อน้ำ จงทุกที่พนักงานให้สรัพไว้

กฎหมายตราสามดวง


ปลี

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pliːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸᩖᩦ (ปลี), ลาว ປີ (ปี), ไทใหญ่ ပီ (ปี), พ่าเก ပီ (ปี), จ้วง bli หรือ bi, จ้วงแบบจั่วเจียง bi

ช่อดอกของกล้วยที่ยังมีกาบหุ้มอยู่ เรียกว่า หัวปลี

กล้ามเนื้อที่มีรูปลักษณะอย่างหัวปลี

ปลีน่อง

ยอดเจดีย์หรือยอดมณฑปเหนือปล้องไฉนหรือบัวกลุ่มขึ้นไป


หัวปลี

ช่อดอกของกล้วยที่ยังมีกาบหุ้มอยู่


ปล้องไฉน

ปฺล็้อง-ฉะ-ไหฺน

/plɔŋ˥˩.t͡ɕʰa˨˩.naj˩˩˦/^((สัมผัส))

ส่วนหนึ่งของพระเจดีย์ต่อบัวกลุ่มขึ้นไป


บัวกลุ่ม

ลายปูนปั้นหรือลายแกะไม้ที่ทำเป็นรูปดอกบัวที่เริ่มแย้มร้อยกันเป็นเถา อยู่ระหว่างบัลลังก์กับปลียอดของเจดีย์บางแบบหรือปลายเครื่องบนของปราสาท


ปูนปั้น

เรียกลวดลายประดับตามอาคารหรือสิ่งก่อสร้างที่ทำจากปูน ว่า ลายปูนปั้น


สิ่งก่อสร้าง

สิ่ง + ก่อสร้าง

สิ่ง-ก่อ-ซ่าง

/siŋ˨˩.kɔː˨˩.saːŋ˥˩/^((สัมผัส))

อาคารบ้านเรือนเป็นต้นที่สร้างโดยใช้อิฐและปูนเป็นส่วนใหญ่


สร้างชาติ

สร้าง + ชาติ

/saːŋ˥˩.t͡ɕʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ทำให้ชาติมีความเป็นปึกแผ่นมั่นคง


การสร้างชาติ

การ + สร้างชาติ

กาน-ส้าง-ชาด

/kaːn˧.saːŋ˥˩.t͡ɕʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สร้างชาติ


ชาติมาลา

แผนภูมิเครือญาติ, แผนลำดับเครือญาติ


แผนภูมิ

/pʰɛːn˩˩˦.pʰuːm˧/^((สัมผัส))

แผนที่ เส้น หรือ ตาราง ที่ทำขึ้นเพื่อแสดงเรื่องใดเรื่องหนึ่ง


มาลา

ยืมจากบาลี มาลา (“ดอกไม้; มาลัย; สาย; เป็นต้น”) หรือสันสกฤต माला (มาลา, “มาลัย; สร้อยคอ; แถว; มงกุฎ; เป็นต้น”); ร่วมเชื้อสายกับเขมรเก่า mālā, malā (“พวงมาลา, มาลัย; ชื่อทาส”); เขมร មាលា (มาลา); พม่า မာလာ (มาลา); ลาว ມາລາ (มาลา); คำเมือง ᨾᩣᩃᩣ (มาลา)


ลูกประคำ

ไม้หรือแก้วเป็นต้นที่ทำเป็นเม็ดกลมมีรูตรงกลางร้อยด้วยด้ายหรือไหม ส่วนมากมี 108 ลูก สำหรับนักบวชมีฤษีเป็นต้นใช้สวมคอเพื่อกำหนดนับการบริกรรมภาวนา คือเมื่อบริกรรมภาวนาจบครั้งหนึ่ง ๆ ก็รูดไว้เม็ดหนึ่ง, เครื่องประดับที่ทำเช่นนั้น


ประคำ

ลูกกลม ๆ ที่ร้อยเป็นพวงสำหรับเป็นเครื่องหมายการนับในเวลาบริกรรมภาวนาหรือสำหรับใช้เป็นเครื่องราง, เรียกเครื่องประดับที่ทำด้วยทองคำเป็นต้นมีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น


ยกกลีบ

ยกกลีบผ้าโจงกระเบนข้างหลังให้โก่งขึ้น, รีดกางเกงตามแนวพับด้านหน้าและด้านหลังขาให้เป็นสันขึ้น


การยกกลีบ

การ + ยกกลีบ

กาน-ยก-กฺลีบ

คำอาการนามของ ยกกลีบ


การยกตนข่มท่าน

การ + ยกตนข่มท่าน

กาน-ยก-ตน-ข่ม-ท่าน

/kaːn˧.jok̚˦˥.ton˧.kʰom˨˩.tʰaːn˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ยกตนข่มท่าน


ความกระจุกกระจุย

ความ + กระจุกกระจุย

คฺวาม-กฺระ-จุก-กฺระ-จุย

/kʰwaːm˧.kra˨˩.t͡ɕuk̚˨˩.kra˨˩.t͡ɕuj˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ กระจุกกระจุย


บรรณานุกรม

บรรณ + อนุกรม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

บัน-นา-นุ-กฺรม

บัญชีรายชื่อหนังสือที่ใช้ประกอบการค้นคว้า, บัญชีรายชื่อหนังสือในหัวข้อเรื่องใดเรื่องหนึ่ง ยุคใดยุคหนึ่ง หรือของผู้เขียนคนใดคนหนึ่ง มักจะมีรายละเอียดเกี่ยวกับการพิมพ์


การยอบ

/kaːn˧.jɔːp̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ยอบ


ข้าวหนัก

แปลตรงตัวจากมาเลเซีย padi berat; เทียบเท่า ข้าว + หนัก

กลุ่มพันธุ์ข้าวที่ได้ผลช้ากว่ากลุ่มพันธุ์ข้าวอื่น ออกรวงประมาณเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนธันวาคม และเก็บเกี่ยวได้ในช่วงเดือนธันวาคมถึงเดือนมกราคม เช่น พันธุ์ข้าวขาวตาแห้ง 17 พันธุ์ข้าวพวงนาก 16


ถถถ

การพิมพ์ 555 โดยไม่ได้เปลี่ยนภาษาของคีย์บอร์ดจากภาษาไทยเป็นภาษาอังกฤษ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

๕๕๕

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ก๊าก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ขิก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คัก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คั่ก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คั่ก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คิก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

คิกคัก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ถถถ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ห้า ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หึ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หึ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หุ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

หุยฮา

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

แหะ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

แหะ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

อิ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

เอิ๊ก ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

เอิ๊กอ๊าก

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ฮ่า ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

ฮิ ๆ

อรรถาภิธาน:ฮ่า ๆ

tɔ̌ɔ-tɔ̌ɔ-tɔ̌ɔ

/haː˥˩.haː˥˩.haː˥˩/^((สัมผัส))

/tʰɔː˩˩˦.tʰɔː˩˩˦.tʰɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

เสียงหัวเราะ

โธ่ (ภายหลังมีการนำมาใช้ในเชิงหัวเราะแบบเสียดสี)


ความโล่ง

คำอาการนามของ โล่ง


ความสาย

คำอาการนามของ สาย


การชิด

/kaːn˧.t͡ɕʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ชิด


การดื่ม

คำอาการนามของ ดื่ม


โห่

เลียนเสียงธรรมชาติ

/hoː˨˩/^((สัมผัส))

เสียงที่เปล่งออกมาดังเช่นนั้น เป็นเสียงนำเพื่อแสดงความพร้อมเพรียงในการรื่นเริงหรือการมงคลเป็นต้น

เสียงที่เปล่งออกมาแสดงความไม่พอใจ


โห่

เลียนเสียงธรรมชาติ

/hoː˨˩/^((สัมผัส))

ทำเสียงเช่นนั้น

โดยปริยายหมายความว่า เย้ยให้ โดยทำเสียงเช่นนั้น


การโห่

คำอาการนามของ โห่


สดำ

ยืมมาจากเขมร ស្ដាំ (สฺฎาํ)


สี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด

สี่เหลี่ยม + ข้าวหลามตัด

สี่-เหฺลี่ยม-ค่าว-หฺลาม-ตัด

/siː˨˩.lia̯m˨˩.kʰaːw˥˩.laːm˩˩˦.tat̚˨˩/^((สัมผัส))

(รูป~) รูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน

th-สี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด-th-noun-PwLFecLj


สี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน

สี่เหลี่ยม + ขนมเปียกปูน

สี่-เหฺลี่ยม-ขะ-หฺนม-เปียก-ปูน

/siː˨˩.lia̯m˨˩.kʰa˨˩.nom˩˩˦.pia̯k̚˨˩.puːn˧/^((สัมผัส))

(รูป~) รูปสี่เหลี่ยมด้านขนานที่มีด้านทั้ง 4 ยาวเท่ากัน แต่ไม่มีมุมภายในเป็นมุมฉาก

th-สี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน-th-noun-A9VPz0lE


ยอ

/jɔː˧/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นชนิด Morinda citrifolia L. ในวงศ์ Rubiaceae แก่นและรากสีเหลืองใช้ย้อมผ้า ผลและใบกินได้


ยอ

เทียบจีนยุคกลาง諛 (MC yu); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨿᩬᩴ (ยอํ), ลาว ຍໍ (ยํ), ไทลื้อ ᦍᦸ (ยอ̂), ไทดำ ꪑꪷ (ญํ), ไทขาว ꪑꪮ, ไทใหญ่ ယေႃး (ย๊อ̂), พ่าเก ယေႃ (ยอ̂), จ้วง yoj

/jɔː˧/^((สัมผัส))

กล่าวคำเพื่อเชิดชู หรือเพื่อให้ชอบใจ

ยอพระเกียรติ

เด็กชอบให้ยอ

ยอกร

ยกเพื่อกระแทก

ยอด้วยเข่า


ยอ

เทียบภาษาจ้วง hoj（ห้อ-บอกใหควายหยุด）

/jɔː˧/^((สัมผัส))

บอกให้หยุด (ใช้แก่วัวควาย)

ให้หยุด, หยุด

ยอทัพ

โดยปริยายหมายความว่า เหนี่ยวรั้งไม่ไหว

ยอไม่หยุด


ยอ

/jɔː˧/^((สัมผัส))

เครื่องจับปลาชนิดหนึ่ง เป็นร่างแหสี่เหลี่ยมมีคันสำหรับยก


ยอ

ยืมมาจากเวียดนาม giò (ส่อ, “เนื้อบด”) สำเนียงเว้ว่า ยอ สำเนียงโฮจิมินห์ว่า หย่อ

/jɔː˧/^((สัมผัส))

ของกินทำด้วยเนื้อหมูหรือเนื้อไก่ผสมเครื่องปรุงบดแล้วอัดเป็นแท่ง และนึ่งให้สุก เรียกว่า หมูยอ ไก่ยอ


การยอ

คำอาการนามของ ยอ


การเสี่ยง

การ + เสี่ยง

คำอาการนามของ เสี่ยง


ป๊ะป๋า

ยืมมาจากอังกฤษ papa

/pa˦˥.paː˩˩˦/^((สัมผัส))


ผ้าห้อยหอ

พ่า-ฮ็่อย-หอ

/pʰaː˥˩.hɔj˥˩.hɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

ผ้าซึ่งเจ้าบ่าวนุ่งในพิธีซัดนํ้าแต่งงานแล้วผลัดพาดไว้ที่เรือนหอ มีของมีค่าอยู่ในนั้นเพื่อเป็นรางวัลผู้เอาไปซัก


ซักถาม

/sak̚˦˥.tʰaːm˩˩˦/^((สัมผัส))

ถามและไล่เลียงให้ตอบ


การซักถาม

การ + ซักถาม

คำอาการนามของ ซักถาม


ไล่เลียง

ซักไซ้, ไต่ถาม, มักใช้เข้าคู่กับคำ ซักไซ้ เป็น ซักไซ้ไล่เลียง


การไล่เลียง

การ + ไล่เลียง

กาน-ไล่-เลียง

คำอาการนามของ ไล่เลียง


ซักไซ้

ไต่ถามไล่เลียงให้ถี่ถ้วน


การซักไซ้

การ + ซักไซ้

คำอาการนามของ ซักไซ้


ถามค้าน

/tʰaːm˩˩˦.kʰaːn˦˥/^((สัมผัส))

การที่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งซักถามพยาน เมื่อคู่ความฝ่ายที่อ้างพยานได้ซักถามพยานเสร็จแล้ว


การถามค้าน

การ + ถามค้าน

กาน-ถาม-ค้าน

คำอาการนามของ ถามค้าน


การซักค้าน

การ + ซักค้าน

กาน-ซัก-ค้าน

คำอาการนามของ ซักค้าน


จดหมัด

/t͡ɕot̚˨˩.mat̚˨˩/^((สัมผัส))


การจดหมัด

การ + จดหมัด

กาน-จด-หฺมัด

คำอาการนามของ จดหมัด


จดหมายข่าว

จดหมาย + ข่าว

จด-หฺมาย-ข่าว

/t͡ɕot̚˨˩.maːj˩˩˦.kʰaːw˨˩/^((สัมผัส))

แผ่นปลิวหรือจุลสารที่ลงข่าวสาร มักใช้เพื่อการประชาสัมพันธ์หน่วยงาน องค์กร สมาคม หรือชมรม


จุลสาร

สิ่งตีพิมพ์ที่บอกเรื่องต่าง ๆ ที่น่าสนใจ ออกมาเป็นคราว ๆ ไม่มีกำหนดเวลาแน่นอน


หน้าชา

คำกริยาวิเศษณ์

/naː˥˩.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

อาการที่รู้สึกอับอายขายหน้าระคนโกรธ แต่ก็ตอบโต้ไม่ได้

เธอรู้สึกหน้าชาที่ถูกประจาน


ความขายหน้า

ความ + ขายหน้า

คฺวาม-ขาย-น่า

คำอาการนามของ ขายหน้า


การบริโภค

การ + บริโภค

กาน-บอ-ริ-โพก

คำอาการนามของ บริโภค


หมายหมั้น

รูปเลิกใช้ของ หมายมั่น


ตากล้อง

/taː˧.klɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ช่างภาพ, ผู้ทำหน้าที่ถ่ายภาพ


ช่าง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟaːŋᴮ², จากจีนยุคกลาง匠 (MC dzjangH); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (ช่าง), เขิน ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (ช่าง), ลาว ຊ່າງ (ซ่าง), ไทลื้อ ᦋᦱᧂᧈ (ช่าง), ไทดำ ꪋ꪿ꪱꪉ (จฺ่าง), ไทใหญ่ ၸၢင်ႈ (จ้าง), พ่าเก ꩡင် (จง์), อาหม 𑜋𑜂𑜫 (ฉง์), จ้วง cangh, เขมร ជាង (ชาง)

/t͡ɕʰaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

/t͡ɕʰaŋ˥˩/^((สัมผัส))

ผู้ชำนาญในการฝีมือหรือศิลปกรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง

ช่างตัดเสื้อ

ช่างไม้

ช่างทอง

ช่างตัดผม


ช่าง

คำกริยาวิเศษณ์

/t͡ɕʰaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

/t͡ɕʰaŋ˥˩/^((สัมผัส))

มีนิสัยชอบในทางใดทางหนึ่ง

ช่างคิด

ช่างพูด

ช่างประดิษฐ์

มีลักษณะโน้มไปในทางนั้น ๆ

ช่างโง่จริง ๆ

ช่างเก่งจริง ๆ


ช่าง

คำกริยาวิเศษณ์

/t͡ɕʰaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

/t͡ɕʰaŋ˥˩/^((สัมผัส))

ปล่อย, วางธุระ


ศิลปกรรม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สิน-ละ-ปะ-กำ

สิ่งที่เป็นศิลปะ, สิ่งที่สร้างสรรค์ขึ้นเป็นศิลปะ


ประดอย

ทำให้งดงามและละเอียดลออยิ่งขึ้น


การประดอย

การ + ประดอย

กาน-ปฺระ-ดอย

คำอาการนามของ ประดอย


ละเอียดลออ

ลเอียดลออ
ละเอียดละออ
ความละเอียดลออ (noun-from-adj)

ละ-เอียด-ละ-ออ

/la˦˥.ʔia̯t̚˨˩.la˦˥.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

ถี่ถ้วน, รอบคอบ

เธอเย็บผ้าอย่างละเอียดลออ


ความละเอียดลออ

ความ + ละเอียดลออ

คฺวาม-ละ-เอียด-ละ-ออ

/kʰwaːm˧.la˦˥.ʔia̯t̚˨˩.la˦˥.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ละเอียดลออ


ละเอียดละออ

ละ-เอียด-ละ-ออ

/la˦˥.ʔia̯t̚˨˩.la˦˥.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ ละเอียดลออ


ลเอียดลออ

ละ-เอียด-ละ-ออ

/la˦˥.ʔia̯t̚˨˩.la˦˥.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ ละเอียดลออ


การนก

คำอาการนามของ นก


การกำเนิด

การ + กำเนิด

กาน-กำ-เหฺนิด

คำอาการนามของ กำเนิด


ความกลม

คำอาการนามของ กลม


พยาม

ยืมมาจากสันสกฤต व्याम (วฺยาม) หรือบาลี พฺยาม, วฺยาม


พยาม

ตัดมาจาก พยายาม


เหมียว

เลียนเสียงธรรมชาติ


เหมียว

เลียนเสียงธรรมชาติ

νιάου

เสียงร้องของแมว

喵

เสียงร้องของแมว

喵

เสียงร้องของแมว

咪咪

เสียงร้องของแมว

ニャー

เสียงร้องของแมว

ニャン

เสียงร้องของแมว

miauw

เสียงร้องของแมว

miyav

เสียงร้องของแมว

mjau

เสียงร้องของแมว

mjau

เสียงร้องของแมว

miaou

เสียงร้องของแมว

miau

เสียงร้องของแมว

mau

เสียงร้องของแมว

мя́у

เสียงร้องของแมว

mjau

เสียงร้องของแมว

miau

เสียงร้องของแมว

ñau

เสียงร้องของแมว

ñew

เสียงร้องของแมว

meow

เสียงร้องของแมว

مُؤَاء

เสียงร้องของแมว

miao

เสียงร้องของแมว

meong

เสียงร้องของแมว

miau

เสียงร้องของแมว

야옹

เสียงร้องของแมว

mňau

เสียงร้องของแมว

mjav

เสียงร้องของแมว

miau

เสียงร้องของแมว

meo

เสียงร้องของแมว

miaŭ

เสียงร้องของแมว

miau

เสียงร้องของแมว

miau

เสียงร้องของแมว

miau

เสียงร้องของแมว

mjá

เสียงร้องของแมว

เสียงร้องของแมว


แมวเซา

แมวมอง (กองทหาร)


แมวเซา

"แมว" อาจมาจากเสียงขู่คล้ายแมว

ชื่องูพิษขนาดกลางชนิด Daboia russellii (Shaw) ในวงศ์ Viperidae หัวเป็นรูปสามเหลี่ยม ตัวอ้วนสั้นสีน้ำตาลอมเทา มีลายแต้มสีน้ำตาลเข้มขอบดำ เขี้ยวพิษยาว เมื่อถูกรบกวนมักทำเสียงขู่ฟู่ยาวคล้ายเสียงยางรถรั่ว อาศัยอยู่บนบก ออกหากินเวลากลางคืน กินกบ เขียด หนู นก และงูบางชนิด มีพิษรุนแรง


แมวมอง

/mɛːw˧.mɔːŋ˧/^((สัมผัส))

กองทหารที่มีหน้าที่คอยเหตุ

ผู้ที่คอยสังเกตหรือซุ่มดูว่ามีใครสวยหรือเล่นกีฬาเก่ง แล้วแนะนำให้วงการที่เกี่ยวข้องชักชวนมาเป็นดารา ประกวดความงาม หรือร่วมแข่งขันกีฬา เป็นต้น


คอยเหตุ

/kʰɔːj˧.heːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ระวังเหตุการณ์


คอยท่า

/kʰɔːj˧.tʰaː˥˩/^((สัมผัส))


รอคอย

/rɔː˧.kʰɔːj˧/^((สัมผัส))


ตากุ้ง

สีม่วงอมเทา, สีเหมือนตาของกุ้ง


ตกกล้า

เพาะข้าวปลูกลงในแปลงเพาะกล้าสำหรับนาดำ


ตกกระ

มีลักษณะเป็นจุดดำ ๆ เล็กบ้างโตบ้างที่ผิวกายคน สัตว์ หรือสิ่งอื่น ๆ


ผัดช้าง

/pʰat̚˨˩.t͡ɕʰaːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ล่อให้ช้างไล่


รองท้อง

/rɔːŋ˧.tʰɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

กินพอกันหิวไปก่อน


ใฝ่ฝัน

คิดอยากได้, มุ่งหวัง

เขาใฝ่ฝันจะเป็นหมอ


การใฝ่ฝัน

การ + ใฝ่ฝัน

คำอาการนามของ ใฝ่ฝัน


มุ่งหวัง

/muŋ˥˩.waŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ตั้งใจ, หวังจะเอาให้ได้


การมุ่งหวัง

การ + มุ่งหวัง

กาน-มุ่ง-หฺวัง

คำอาการนามของ มุ่งหวัง


กลอกกลิ้ง

การกลอกกลิ้ง (abstract-noun)
ความกลอกกลิ้ง (abstract-noun)

กฺลอก-กฺลิ้ง

/klɔːk̚˨˩.kliŋ˥˩/^((สัมผัส))

กลับไปกลับมาเอาแน่ไม่ได้


การกลอกกลิ้ง

การ + กลอกกลิ้ง

กาน-กฺลอก-กฺลิ้ง

คำอาการนามของ กลอกกลิ้ง


ด้ายซัง

ด้ายทอที่ค้างอยู่ในหูกภายหลังตัดผืนผ้าที่ทอแล้วออกไป


ด้ายดิบ

สิ่งที่ทำด้วยใยเป็นต้นว่าใยฝ้าย ปั่นเป็นเส้นสำหรับเย็บ ถัก หรือทอผ้าเป็นต้น


อุตสาหกรรม

อุตสาห + กรรม

อุด-สา-หะ-กำ

[เสียงสมาส]
อุด-สา-หะ-กำ-

[เสียงสมาส]
อุด-สา-หะ-กำ-มะ-

กิจกรรมที่ใช้ทุนและแรงงานเพื่อผลิตสิ่งของหรือจัดให้มีบริการ

อุตสาหกรรมสิ่งทอ

อุตสาหกรรมท่องเที่ยว

ชื่อกระทรวงที่มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการอุตสาหกรรม การมาตรฐานเกี่ยวกับกิจการอุตสาหกรรม และทรัพยากรธรณี


ทรัพยากรธรณี

ทรัพยากร + ธรณี

ซับ-พะ-ยา-กอน-ทอ-ระ-นี

/sap̚˦˥.pʰa˦˥.jaː˧.kɔːn˧.tʰɔː˧.ra˦˥.niː˧/^((สัมผัส))

ทรัพย์อันอยู่ใต้แผ่นดิน เช่น แร่ธาตุ นํ้ามัน


ทรัพยากร

ทรัพย + อากร; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ resource

ซับ-พะ-ยา-กอน

สิ่งทั้งปวงอันเป็นทรัพย์หรือมีค่า


ทรัพย

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ទ្រវ្យ (ทฺรวฺย), จากสันสกฤต द्रव्य (ทฺรวฺย); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ទ្រព្យ (ทฺรพฺย)

[เสียงสมาส]
ซับ-พะ-ยะ-

สมบัติพัสถาน

โดยปริยายหมายถึงสิ่งที่ถือว่ามีค่า อาจไม่มีรูปร่างก็ได้


อากร

/ʔaː˧.kɔːn˧/^((สัมผัส))

บ่อเกิด, ที่เกิด

ค่าธรรมเนียมอย่างหนึ่งที่รัฐบาลเรียกเก็บ

คำสกรรถ, คำเพิ่มข้างหลังของคำเดิม เมื่อเพิ่มแล้ว หมายถึงพวกหรือหมู่ หรืออาจมีความหมายคงเดิมก็ได้


ดารากร

คำพ้องความของ กลุ่มดาว, หมู่ดาว

คืนนั้นจันทร มีดารากร เป็นบริวาร

(กาพย์พระไชยสุริยา)


ทวิชากร

ทะ-วิ-ชา-กอน

/tʰa˦˥.wi˦˥.t͡ɕʰaː˧.kɔːn˧/^((สัมผัส))


ทวิช

ยืมมาจากบาลี ทฺวิช (“ผู้เกิด 2 หน”)

[เสียงสมาส]
ทะ-วิด-ชะ-


ปฏิมากร

ปะ-ติ-มา-กอน


ปฏิมา

ร่วมเชื้อสายกับลาว ປະຕິມາ (ปะติมา)


ประชากร

ประชา + อากร

/pra˨˩.t͡ɕʰaː˧.kɔːn˧/^((สัมผัส))

หมู่คน, หมู่พลเมือง

ประชากรของประเทศต้องเผชิญกับภาวะการไม่มีงานทำ

ดูแลประชากรวัยเด็ก เพื่อให้เป็นประชากรที่มีคุณภาพในอนาคต


ไปรษณีย

ยืมมาจากสันสกฤต प्रेषणीय (ปฺเรษณีย, “ที่ถูกส่ง”)

ไปรสนีย์
ไปรษณีย์

[เสียงสมาส]
ไปฺร-สะ-นี-ยะ-

วิธีการส่งหนังสือและหีบห่อสิ่งของเป็นต้นโดยมีองค์การที่ตั้งขึ้นเป็นเจ้าหน้าที่รับส่ง


การอพยพ

กาน-อบ-พะ-ยบ

คำอาการนามของ อพยพ


กะเจิ้บ

/ka˨˩.t͡ɕɤːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ย่ำในที่ที่มีน้ำตื้น ๆ


การแตก

/kaːn˧.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แตก


ปาล

ยืมมาจากสันสกฤต पाल (ปาล) หรือ บาลี ปาล

รักษา, คุ้มครอง


การแลบ

/kaːn˧.lɛːp̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แลบ


บุ้ง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.boŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ບົ້ງ (บ็้ง), ไทใหญ่ မူင်ႈ (มู้ง) หรือ ဝူင်ႈ (วู้ง), อาหม 𑜈𑜢𑜤𑜂𑜫 (บึง์), จ้วง mbungq (“ผีเสื้อ”)

/buŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อหนอนผีเสื้อกลางคืนหลายชนิดหลายวงศ์ ในอันดับ Lepidoptera มีขนอ่อนปกคลุมตามตัว เมื่อถูกตัวจะเกิดระคายเคือง เมื่อเจริญวัยเปลี่ยนเป็นดักแด้และออกมาเป็นผีเสื้อกลางคืน เช่น ชนิด Leucoma ochripes Moore ในวงศ์ Lymantriidae, ชนิด Ceratonotos transiens Walker ในวงศ์ Arctiidae


บุ้ง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓuŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ບຸ້ງ (บุ้ง) หรือ ບົ້ງ (บ็้ง)，จ้วงแบบจั่วเจียง mbungj， จ้วง mbungj

/buŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้เถาชนิด Ipomoea aquatica Forssk. ในวงศ์ Convolvulaceae ทอดเลื้อยตามพื้นดินหรือบนผิวน้ำ ดอกสีขาวหรือม่วงอ่อน ลำต้นกลวง ยอดกินได้ เรียก ผักบุ้ง, พันธุ์ดอกขาว เรียก ผักบุ้งจีน


บุ้ง

/buŋ˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องมือชนิดหนึ่งสำหรับถูไม้ ทำด้วยเหล็ก รูปร่างคล้ายตะไบ มีฟันเป็นปุ่มแหลมคม


การเคือง

/kaːn˧.kʰɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เคือง


การบรรจบ

คำอาการนามของ บรรจบ


ความไว

คำอาการนามของ ไว


การจูง

/kaːn˧.t͡ɕuːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จูง


การเผลอ

/kaːn˧.pʰlɤː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เผลอ


ความเผลอ

/kʰwaːm˧.pʰlɤː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เผลอ


การปลอด

คำอาการนามของ ปลอด


กถามรรคเทศนา

กะ-ถา-มัก-คะ-เทด-สะ-หฺนา

/ka˨˩.tʰaː˩˩˦.mak̚˦˥.kʰa˦˥.tʰeːt̚˥˩.sa˨˩.naː˩˩˦/^((สัมผัส))

เทศนาฝ่ายกถามรรค, คู่กับ สุตตันตเทศนา


กทรรป

ยืมมาจากสันสกฤต कन्दर्प (กนฺทรฺป, “กามเทพ”)

ตรูกามกทรรปหฤทัย


กกเสา

ส่วนของเสาที่อยู่ติดกับพื้นเรือน

นั่งพิงกกเสา


กงกอน

โกงกาง (ชื่อไม้ต้นในสกุล Rhizophora)


การซ้อน

คำอาการนามของ ซ้อน


ความซ้อน

คำอาการนามของ ซ้อน


อุ่น

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔunᴮ, จากจีนยุคกลาง溫 (MC 'won); ร่วมเชื้อสายกับลาว ອຸ່ນ (อุ่น), ไทลื้อ ᦀᦳᧃᧈ (อุ่น), ไทดำ ꪮꪴ꪿ꪙ (อุ่น), ไทใหญ่ ဢုၼ်ႇ (อุ่น), อาหม 𑜒𑜤𑜃𑜫 (อุน์), จ้วง unq (อุ่น, “หุง, ต้ม”), จ้วงแบบจั่วเจียง unq (อุ่น, “หุง, ต้ม”)

/ʔun˨˩/^((สัมผัส))

ทำให้ยังคงร้อนอยู่

อุ่นข้าวไว้รอ

ทำให้ร้อนใหม่หลังจากเย็นแล้ว

อุ่นแกงเมื่อวาน


อุ่น

/ʔun˨˩/^((สัมผัส))

ค่อนข้างร้อน

ตัวอุ่น

ไม่ร้อนนักไม่หนาวนัก

อากาศอุ่น


การอุ่น

คำอาการนามของ อุ่น


ความอุ่น

คำอาการนามของ อุ่น


ความอูม

คำอาการนามของ อูม


ชามาดา

ยืมมาจากสันสกฤต जामातृ (ชามาตฺฤ) หรือบาลี ชามาตุ

/t͡ɕʰaː˧.maː˧.daː˧/^((สัมผัส))


ขอบคุณ

/kʰɔːp̚˨˩.kʰun˧/^((สัมผัส))

คำกล่าวแสดงความรู้สึกบุญคุณ (เป็นคำที่ใช้แก่บุคคลที่เสมอกัน หรือผู้น้อยใช้แก่ผู้ใหญ่)


ขอบคุณ

การขอบคุณ (abstract-noun)
ความขอบคุณ (abstract-noun)

/kʰɔːp̚˨˩.kʰun˧/^((สัมผัส))

แสดงความรู้สึกบุญคุณ ด้วยการพูดว่า ขอบคุณ


การยิง

คำอาการนามของ ยิง


ดอง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀblɔːŋᴬ³, จากไทดั้งเดิม *ɗoːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨯᩬᨦ (ดอง), อีสาน บอง, ลาว ດອງ (ดอง), ບອງ (บอง), ไทลื้อ ᦢᦸᧂ (บอ̂ง), ไทขาว ꪚꪮꪉ, ไทใหญ่ မွင် (มอ̂ง), จ้วง myong, ndong, ปู้อี doongl

/dɔːŋ˧/^((สัมผัส))

แช่หรือหมักผัก ผลไม้ หรือสิ่งต่าง ๆ ไว้ในน้ำส้ม น้ำเกลือ เป็นต้น เพื่อเก็บรักษาไว้ให้อยู่ได้นาน ๆ หรือเพื่อไม่ให้เปื่อยเน่า

ดองผัก

ดองผลไม้

ดองศพ

โดยปริยายหมายความว่า เก็บหมกไว้นานเกินควร

เอาหนังสือไปดองไว้


ดอง

/dɔːŋ˧/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่ดองแล้วนั้น

ผักดอง

ยาดอง

ศพดอง


ดอง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *t.noːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨯᩬᨦ (ดอง), อีสาน ดอง, ลาว ດອງ (ดอง), ไทลื้อ ᦡᦸᧂ (ดอ̂ง)

/dɔːŋ˧/^((สัมผัส))

กินดอง

กินเลี้ยงในพิธีแต่งงาน


ดอง

/dɔːŋ˧/^((สัมผัส))

นับเป็นญาติกันทางเขยหรือสะใภ้

เขาดองกับครอบครัวของเรา


ดอง

/dɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ไม้สำหรับสงฟางในเวลานวดข้าว


การดอง

/kaːn˧.dɔːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ดอง


ไถ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *crwajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ไถ, ลาว ໄຖ (ไถ), คำเมือง ᨳᩱ (ไถ), เขิน ᨳᩱ (ไถ), ไทลื้อ ᦺᦏ (ไถ), ไทขาว ꪼꪖ, ไทใหญ่ ထႆ (ไถ), อาหม 𑜌𑜩 (ถย์), จ้วง cae, จ้วงแบบจั่วเจียง tae (ไถ), แสก ไถ่

/tʰaj˩˩˦/^((สัมผัส))

เครื่องมือทำนาทำไร่ชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยคันไถ หางยาม ผาล หัวหมู ใช้ควายหรือวัวเป็นต้นลากไปเพื่อฟื้นดิน


ไถ

ploegen

ใช้ไถเพื่อฟื้นดิน

ထႆ

ใช้ไถเพื่อฟื้นดิน

ໄຖ

ใช้ไถเพื่อฟื้นดิน

arar

ใช้ไถเพื่อฟื้นดิน

plow

ใช้ไถเพื่อฟื้นดิน

plough

ใช้ไถเพื่อฟื้นดิน

/tʰaj˩˩˦/^((สัมผัส))

เอาไถเทียมด้วยควายหรือวัวเป็นต้นลากไปเพื่อฟื้นดิน

เคลื่อนไปไถลไป

นั่งไม้ลื่นไถลงมา

ไถรถตัดหญ้าไปรอบสนาม

ขอร้องแกมบังคับ เพื่อเอาทรัพย์สินเป็นต้นอย่างไม่ถูกต้อง

รีดไถ


ไถ

คำวิสามานยนาม

จากลักษณะของหมู่ดาวฤกษ์ที่เรียงตัวกันคล้ายรูปคันไถ

/tʰaj˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อหมู่ดาวฤกษ์ มี 7 ดวง ซึ่งปรากฏเด่นชัดบนท้องฟ้า ชาวเรือใช้สำหรับกำหนดตำแหน่งดาวเหนือ


การไถ

คำอาการนามของ ไถ


ว่างเปล่า

ว่าง + เปล่า

ไม่มีอะไรเลย


ต่อเนื่อง

คำกริยาวิเศษณ์

ต่อ + เนื่อง

/tɔː˨˩.nɯa̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))


สม่ำเสมอ

คำกริยาวิเศษณ์

สะ-หฺม่ำ-สะ-เหฺมอ


น้ำเสียง

คำพูดที่บอกอารมณ์ในใจ


อุทุมพร

/ʔu˨˩.tʰum˧.pʰɔːn˧/^((สัมผัส))


ษมายุมแปลง

สะ-มา-ยุม-แปฺลง

เครื่องขมาโทษที่ชายนำไปคำนับพ่อแม่หญิงเพื่อขอโทษในการที่ลักพาลูกสาวท่านไป


ความสาว

คำอาการนามของ สาว


การสาว

คำอาการนามของ สาว


การเศร้า

คำอาการนามของ เศร้า


ความเศร้า

ความ + เศร้า

คำอาการนามของ เศร้า


ความแหว่ง

ความ + แหว่ง

คฺวาม-แหฺว็่ง

/kʰwaːm˧.wɛŋ˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แหว่ง


ความคล่อง

ความ + คล่อง

คฺวาม-คฺล็่อง

/kʰwaːm˧.kʰlɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ คล่อง


การยกเว้น

การ + ยกเว้น

กาน-ยก-เว็้น

คำอาการนามของ ยกเว้น


ความแน่วแน่

ความ + แน่วแน่

คฺวาม-แน็่ว-แน่

/kʰwaːm˧.nɛw˥˩.nɛː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แน่วแน่


ความแน่แน่ว

ความ + แน่แน่ว

คฺวาม-แน่-แน็่ว

/kʰwaːm˧.nɛː˥˩.nɛw˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แน่แน่ว


อสมท

ɔɔ-sɔ̌ɔ-mɔɔ-tɔɔ

/ʔɔː˧.sɔː˩˩˦.mɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ องค์การสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย


วปอ.

คำวิสามานยนาม

/wɔː˧.pɔː˧.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร


จปร

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-bpɔɔ-rɔɔ

/mɔː˧.pɔː˧.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาจักรีบรมนาถ ปรมราชาธิราช

อักษรย่อของ มหาเจษฎาบดินทร ปรมราชาธิราช

อักษรย่อของ มหาจุฬาลงกรณ์ ปรมราชาธิราช


อปร

คำวิสามานยนาม

/ʔɔː˧.pɔː˧.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาอิศรสุนทร ปรมราชาธิราช

อักษรย่อของ มหาอานันทมหิดล ปรมราชาธิราช


มปร

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-bpɔɔ-rɔɔ

/mɔː˧.pɔː˧.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหามงกุฎ ปรมราชาธิราช


ปปร

คำวิสามานยนาม

/pɔː˧.pɔː˧.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาประชาธิปก ปรมราชาธิราช


ภปร

คำวิสามานยนาม

pɔɔ-bpɔɔ-rɔɔ

/pʰɔː˧.pɔː˧.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาภูมิพลอดุลยเดช ปรมราชาธิราช


กกล.รพน.

คำวิสามานยนาม

กอ-กอ-ลอ-รอ-พอ-นอ

gɔɔ-gɔɔ-lɔɔ-rɔɔ-pɔɔ-nɔɔ

/kɔː˧.kɔː˧.lɔː˧.rɔː˧.pʰɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กองกำลังรักษาพระนคร


รสช.

คำวิสามานยนาม

rɔɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ

/rɔː˧.sɔː˩˩˦.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ


รปศ.

rɔɔ-bpɔɔ-sɔ̌ɔ

/rɔː˧.pɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ รัฐประศาสนศาสตร์


มรน.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.rɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม


สกอ.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.rɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (ประเทศไทย)


มจษ.

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-jɔɔ-sɔ̌ɔ

/mɔː˧.t͡ɕɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม


มร.พน.

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-rɔɔ-pɔɔ-nɔɔ

/mɔː˧.rɔː˧.pʰɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร


มรธ.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.rɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี


มบส.

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-bɔɔ-sɔ̌ɔ

/mɔː˧.bɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา


มร.สส.

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-rɔɔ-sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ

/mɔː˧.rɔː˧.sɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา


มรว.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.rɔː˧.wɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์


มรภ.อย.

คำวิสามานยนาม

มอ-รอ-พอ-ออ-ยอ

mɔɔ-rɔɔ-pɔɔ-ɔɔ-yɔɔ

/mɔː˧.rɔː˧.pʰɔː˧.ʔɔː˧.jɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา


มรภท.

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-rɔɔ-pɔɔ-tɔɔ

/mɔː˧.rɔː˧.pʰɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี


มรภ.กจ.

คำวิสามานยนาม

มอ-รอ-พอ-กอ-จอ

mɔɔ-rɔɔ-pɔɔ-gɔɔ-jɔɔ

/mɔː˧.rɔː˧.pʰɔː˧.kɔː˧.t͡ɕɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี


มร.มจ.

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-rɔɔ-mɔɔ-jɔɔ

/mɔː˧.rɔː˧.mɔː˧.t͡ɕɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง


มรภ.พบ.

คำวิสามานยนาม

มอ-รอ-พอ-พอ-บอ

mɔɔ-rɔɔ-pɔɔ-pɔɔ-bɔɔ

/mɔː˧.rɔː˧.pʰɔː˧.pʰɔː˧.bɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี


ระลึก

รฦก
การระลึก (abstract-noun)
ความระลึก (abstract-noun)

/ra˦˥.lɯk̚˦˥/^((สัมผัส))

คิดถึงหรือนึกถึงเรื่องราวหรือเหตุการณ์ในอดีตได้

ระลึกถึงความหลัง


น.ช.

/nɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ นักโทษชาย