โยนขี้

ตำหนิ, กล่าวหา

ผลักภาระไปให้คนอื่น (โดยปกติจะหมายถึงภาระที่ตนไม่ชอบ)


ผลักภาระ

ทำให้พ้นตัวไป


การผลักภาระ

การ + ผลักภาระ

กาน-ผฺลัก-พา-ระ

คำอาการนามของ ผลักภาระ


นบข.

คำวิสามานยนาม

nɔɔ-bɔɔ-kɔ̌ɔ

/nɔː˧.bɔː˧.kʰɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการนโยบายและบริหารจัดการข้าว


นฝ.

/nɔː˧.fɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ หน่วยฝึก


ศฝ.

/sɔː˩˩˦.fɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ศูนย์ฝึก; ศูนย์การฝึก


การฝึก

คำอาการนามของ ฝึก


ศฝท.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-fɔ̌ɔ-tɔɔ

/sɔː˩˩˦.fɔː˩˩˦.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ศูนย์ฝึกทหารใหม่


ศฝร.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-fɔ̌ɔ-rɔɔ

/sɔː˩˩˦.fɔː˩˩˦.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ศูนย์ฝึกอบรม


ตำรวจภูธร

ตำรวจ + ภูธร

ตำ-หฺรวด-พู-ทอน

ตำรวจผู้มีหน้าที่รักษาความสงบเรียบร้อยและจับกุมผู้กระทำผิดกฎหมายนอกกรุงเทพมหานคร


ตำรวจนครบาล

ตำรวจ + นครบาล

ตำ-หฺรวด-นะ-คอน-บาน

/tam˧.rua̯t̚˨˩.na˦˥.kʰɔːn˧.baːn˧/^((สัมผัส))

ตำรวจผู้มีหน้าที่รักษาความสงบเรียบร้อยและจับกุมผู้กระทำผิดกฎหมายในเขตกรุงเทพมหานคร


จว.

/t͡ɕɔː˧.wɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ จังหวัด


ประวัติศาสตร์

ประวัติ + ศาสตร์

hwenuxó

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมา

hwenuxó

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมา

whenuhó

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมา

歷史

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมา

geschiedenis

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมา

ìtàn

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมา

ᦎᧄᧈᦓᦱᧃ

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมา

ပိုၼ်း

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมา

histoire

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมา

skiednis

ฟรีเชียตะวันตก

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมา

ປະຫວັດສາດ

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมา

historia

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมา

history

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ปฺระ-หฺวัด-ติ-สาด

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ปฺระ-หฺวัด-สาด

วิชาว่าด้วยเหตุการณ์ที่เป็นมาหรือเรื่องราวของประเทศชาติเป็นต้นตามที่บันทึกไว้เป็นหลักฐาน


แผ้ว

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แผ้ว, ลาว ແຜ້ວ (แผ้ว), คำเมือง ᨹ᩠ᨿ᩶ᩅ (ผย้ว), เขิน ᨹ᩠ᨿᩴ᩶ (ผยํ้), ไทลื้อ ᦵᦕᧁᧉ (เผ้ว), ไทดำ ꪵꪠ꫁ꪫ (แฝ้ว), ไทขาว ꪵꪞꪫꫂ, ไทใหญ่ ၽဵဝ်ႈ (เผ้ว), จ้วง beuj (แป้ว-ถาง), จ้วงแบบจั่วเจียง peuj (แผ้ว-ถาง ตัดให้เตียน)

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

/pʰɛw˥˩/^((สัมผัส))

ทำให้เตียน, ทำให้หมดสิ้นไป, มักใช้ ประกอบกับคำอื่น เช่น แผ้วถาง


แผ้ว

/pʰɛw˥˩/^((สัมผัส))

สะอาด, บริสุทธิ์, หมดจด, มักใช้คู่กับคำว่า ผ่อง เป็น ผ่องแผ้ว


แผ้ว

/pʰɛw˥˩/^((สัมผัส))

เสือปลาขนาดใหญ่


การแช่

/kaːn˧.t͡ɕʰɛː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แช่


การจม

คำอาการนามของ จม


ถอนทุน

/tʰɔːn˩˩˦.tʰun˧/^((สัมผัส))

ทำอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อเอาทุนคืน


การถอนทุน

การ + ถอนทุน

คำอาการนามของ ถอนทุน


ชลประทาน

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ชน-ละ-ปฺระ-ทาน

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การทดน้ำและระบายน้ำเพื่อการเพาะปลูกเป็นต้น


คลองส่งน้ำ

คลอง + ส่ง + น้ำ

คฺลอง-ส่ง-น้าม

/kʰlɔːŋ˧.soŋ˨˩.naːm˦˥/^((สัมผัส))

ลำน้ำที่ขุดขึ้นเพื่อใช้ในการชลประทาน


การคัน

คำอาการนามของ คัน


ไซน์

ยืมมาจากอังกฤษ sine

ไซน์ของมุมใดคืออัตราส่วน ความยาวของด้านตรงข้ามมุมนั้น หารด้วยความยาวของด้านตรงข้ามมุมฉาก ในเมื่อถือเอารูปสามเหลี่ยมมุมฉาก (ที่มีมุมนั้น) เป็นหลัก


โคไซน์

ยืมมาจากอังกฤษ cosine

โคไซน์ของมุมใดคืออัตราส่วน ความยาวของด้านประชิดมุมนั้น/ความยาวของด้านตรงข้ามมุมฉาก ในเมื่อถือเอารูปสามเหลี่ยมมุมฉาก (ที่มีมุมนั้น) เป็นหลัก


เรเดียน

ยืมมาจากอังกฤษ radian

หน่วยวัดมุม 1 เรเดียน หมายถึง มุมที่ศูนย์กลางของวงกลมซึ่งรองรับส่วนโค้งของวงกลมที่มีความยาวเท่ากับรัศมีของวงกลมนั้น


พฤทธิธรรม

พฤทธิ + ธรรม


ภูมิธรรม

พื้นจิตใจที่มีคุณธรรม


ห้องอากาศ

แปลตรงตัวจากอังกฤษ air chamber; เทียบเท่า ห้อง + อากาศ

ฮ็่อง-อา-กาด

/hɔŋ˥˩.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ช่องบรรจุอากาศหรือแก๊สอื่น ซึ่งทำหน้าที่เหมือนสปริง เพื่อรักษาระดับการไหลของของเหลวในเครื่องสูบหรือระบบไฮดรอลิก


ห้องลม

แปลตรงตัวจากอังกฤษ air chamber; เทียบเท่า ห้อง + ลม


ตลาดมืด

ตลาด + มืด; แปลตรงตัวจากอังกฤษ black market

ตะ-หฺลาด-มืด

/ta˨˩.laːt̚˨˩.mɯːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ตลาดที่ซื้อขายกันลับ ๆ โดยหลีกเลี่ยงข้อกำหนดที่ทางการได้วางไว้


รหัสแท่ง

แปลตรงตัวจากอังกฤษ barcode; เหมือนกับ รหัส + แท่ง

ระ-หัด-แท็่ง

/ra˦˥.hat̚˨˩.tʰɛŋ˥˩/^((สัมผัส))


บาร์โคด

ยืมมาจากอังกฤษ barcode

/baː˧.kʰoːt̚˦˥/^((สัมผัส))

รหัสรูปแบบแท่งซึ่งเครื่องคอมพิวเตอร์สามารถอ่านเป็นตัวเลขและข้อมูลได้


มาตรา

ยืมมาจากสันสกฤต मात्रा (มาตฺรา)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

หลักกำหนดการวัดขนาด จำนวน เวลา และมุม

มาตราชั่ง ตวง วัด

มาตราเมตริก

หลักเกณฑ์ที่วางไว้เพื่อให้กำหนดได้ว่าคำที่มีพยัญชนะตัวใดบ้างเป็นตัวสะกด (หรือไม่มีตัวสะกด) อยู่ในมาตราใดหรือแม่ใด

มาตรา ก กา

มาตรากก

มาตรากง

สระจมที่ประกอบพยัญชนะ

เฉพาะอินเดีย

ขีดแนวนอนที่อยู่บรรทัดบนของอักษรบางชนิด (โดยเฉพาะเทวนาครี) ที่ใช้เขียนภาษาในอินเดีย

ระยะเวลาการออกเสียงสระสั้นยาว สระสั้น 1 มาตรา สระยาว 2 มาตรา

หน่วยลำดับที่ใช้ในการแบ่งบทบัญญัติของกฎหมายออกเป็นเรื่อง ๆ เพื่อสะดวกในการใช้และอ้างอิง โดยมีหมายเลขกำกับเรียงตามลำดับ


สัญลักษณ์

สัญ + ลักษณ์; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ symbol

símbolo

สิ่งที่กำหนดนิยมกันขึ้นเพื่อให้ใช้หมายความแทนอีกสิ่งหนึ่ง

ตัวหนังสือเป็นสัญลักษณ์แทนเสียงพูด

H เป็นสัญลักษณ์แทนธาตุไฮโดรเจน

+ − × ÷ เป็นสัญลักษณ์เครื่องหมายทางคณิตศาสตร์


ทำให้

ทำให้เขาได้เรียนจบ

ทำให้เขาต้องออกจากงาน


การทำให้

คำอาการนามของ ทำให้


ตัวอักษร

/tua̯˧.ʔak̚˨˩.sɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

สัญลักษณ์แทนเสียงหรือคำพูด


สีชมพู

คำวิสามานยนาม

/siː˩˩˦.t͡ɕʰom˧.pʰuː˧/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดขอนแก่น

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอสีชมพู จังหวัดขอนแก่น


ทรัพย์สมบัติ

ทรัพย์ + สมบัติ

ทรัพย์สินที่อยู่ในครอบครองอันอาจใช้สอยแจกจ่ายได้


สุจหนี่

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย suji (“ผ้าเครื่องปัก”), จากชวาเก่า 𑼱𑼸𑼙𑼶 (suji, “ขนเม่น(ใช้แทนเข็ม)”)

สุด-จะ-หฺนี่

/sut̚˨˩.t͡ɕa˨˩.niː˨˩/^((สัมผัส))

เครื่องปูลาดชนิดหนึ่ง ลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า ทำด้วยผ้าเยียรบับไหมทอง สำหรับทอดถวายพระมหากษัตริย์หรือพระบรมวงศ์ที่ทรงพระเศวตฉัตร 7 ชั้น เป็นที่ประทับหรือทรงยืน เรียกว่า พระสุจหนี่


การอภิเษก

การ + อภิเษก

กาน-อะ-พิ-เสก

คำอาการนามของ อภิเษก


รัชฎาภิเษก

(รัชฎ ซึ่งเป็นคำสะกดผิดของ รัชด โดยนำไปเทียบกับคำว่า ชฎา) + อภิเษก

รัด-ชะ-ดา-พิ-เสก

/rat̚˦˥.t͡ɕʰa˦˥.daː˧.pʰi˦˥.seːk̚˨˩/^((สัมผัส))


ราชาภิเษก

ราช + อภิเษก

รา-ชา-พิ-เสก

/raː˧.t͡ɕʰaː˧.pʰi˦˥.seːk̚˨˩/^((สัมผัส))

พระราชพิธีในการสถาปนาขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์


อภิเษกสมรส

อภิเษก + สมรส

อะ-พิ-เสก-สม-รด

/ʔa˨˩.pʰi˦˥.seːk̚˨˩.som˩˩˦.rot̚˦˥/^((สัมผัส))

แต่งงาน (ใช้แก่เจ้านายชั้นสมเด็จเจ้าฟ้า)


การอภิเษกสมรส

การ + อภิเษกสมรส

กาน-อะ-พิ-เสก-สม-รด

/kaːn˧.ʔa˨˩.pʰi˦˥.seːk̚˨˩.som˩˩˦.rot̚˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ อภิเษกสมรส


การสถาปนา

การ + สถาปนา

กาน-สะ-ถา-ปะ-นา

/kaːn˧.sa˨˩.tʰaː˩˩˦.pa˨˩.naː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สถาปนา


ปริมณฑล

จังหวัดรอบกรุงเทพมหานคร ได้แก่ นครปฐม นนทบุรี สมุทรสาคร สมุทรปราการ ฉะเชิงเทรา และปทุมธานี (ในบางบริบทอาจมีจังหวัดอื่นเพิ่มอีก)

ความเรียบร้อย

นุ่งห่มให้เป็นปริมณฑล


ยุทโธปกรณ์

ยุทธ + อุปกรณ์

ยุด-โท-ปะ-กอน

วัสดุอุปกรณ์ทั้งปวงและยุทธภัณฑ์ทุกชนิดซึ่งใช้ในราชการทหาร รวมทั้งเครื่องมือยานยนต์ ชิ้นส่วนอะไหล่สาธารณูปโภคอันจำเป็นเพื่อปฏิบัติการรบหรือเพื่อดำรงและสนับสนุนกิจกรรมทางทหารโดยไม่คำนึงถึงว่าจะมีความมุ่งหมายทางธุรการหรือทางการรบ


ยุทธภัณฑ์

ยุทธ + ภัณฑ์

อาวุธ เครื่องอุปกรณ์ของอาวุธ สารเคมี สารชีวะ สารรังสี หรือเครื่องมือเครื่องใช้ที่อาจนำไปใช้ในการรบหรือการสงครามได้


สาธารณูปโภค

สาธารณ + อุปโภค; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ public utility

สา-ทา-ระ-นู-ปะ-โพก

/saː˩˩˦.tʰaː˧.ra˦˥.nuː˧.pa˨˩.pʰoːk̚˥˩/^((สัมผัส))

บริการสาธารณะที่จัดทำเพื่ออำนวยประโยชน์แก่ประชาชนในสิ่งอุปโภคที่จำเป็นต่อการดำเนินชีวิต เช่น การไฟฟ้า การประปา การเดินรถประจำทาง โทรศัพท์


กระหรี่

รูปที่สะกดผิดของ กะหรี่


ควีน

ยืมมาจากอังกฤษ queen

ไพ่ตัว Q ซึ่งเป็นรูปราชินี มีแต้มเท่ากับ 10 หรือ 12, แหม่ม ก็เรียก

ตัวหมากรุกที่เดินได้ทุกแนว กี่ช่องก็ได้ ใช้สัญลักษณ์เป็นมงกุฏแหลม (♕, ♛)


ราชูปถัมภ์

ราช + อุปถัมภ์

/raː˧.t͡ɕʰuː˧.pa˨˩.tʰam˩˩˦/^((สัมผัส))

ความอุปถัมภ์ของพระราชา ใช้ว่า พระบรมราชูปถัมภ์


ราโชปถัมภ์

ราช + อุปถัมภ์

/raː˧.t͡ɕʰoː˧.pa˨˩.tʰam˩˩˦/^((สัมผัส))

ความอุปถัมภ์ของพระราชา ใช้ว่า พระบรมราโชปถัมภ์


ราชินูปถัมภ์

ราชินี + อุปถัมภ์

รา-ชิ-นู-ปะ-ถำ

/raː˧.t͡ɕʰi˦˥.nuː˧.pa˨˩.tʰam˩˩˦/^((สัมผัส))

ความอุปถัมภ์ของพระราชินี ใช้ว่า พระบรมราชินูปถัมภ์


การอุปถัมภ์

การ + อุปถัมภ์

กาน-อุ-ปะ-ถำ

กาน-อุบ-ปะ-ถำ

คำอาการนามของ อุปถัมภ์


ความอุปถัมภ์

ความ + อุปถัมภ์

คฺวาม-อุ-ปะ-ถำ

คฺวาม-อุบ-ปะ-ถำ

/kʰwaːm˧.ʔup̚˨˩.pa˨˩.tʰam˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ อุปถัมภ์


ราโชวาท

/raː˧.t͡ɕʰoː˧.waːt̚˥˩/^((สัมผัส))

คำสั่งสอนของพระราชา ใช้ว่า พระบรมราโชวาท


ราชโองการ

ราช + โองการ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ราด-ชะ-โอง-กาน

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.ʔoːŋ˧.kaːn˧/^((สัมผัส))

คำสั่งราชการของพระมหากษัตริย์ เรียกว่า พระบรมราชโองการ, โบราณใช้ว่า พระราชโองการ


ราชโยงการ

ราชย + โองการ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ราด-ชะ-โยง-กาน

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.joːŋ˧.kaːn˧/^((สัมผัส))

คำสั่งราชการของพระมหากษัตริย์ เรียกว่า พระบรมราชโยงการ, โบราณใช้ว่า พระราชโยงการ


ไตรปิฎก

จากเขมร ត្រៃបិដក (ตฺไรบิฎก) (ត្រៃ (ตฺไร) + បិដក (บิฎก)), จากสันสกฤต त्रिपिटक (ตฺริปิฏก); เทียบบาลี ติปิฏก

พระธรรมคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า มี 3 ปิฎก คือ พระวินัย เรียก วินัยปิฎก พระสูตร เรียก สุตตันตปิฎก พระอภิธรรม เรียก อภิธรรมปิฎก


ตรีปิฎก

ยืมมาจากสันสกฤต त्रिपिटक (ตฺริปิฏก); เทียบบาลี ติปิฏก


ราชกิจ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.kit̚˨˩/^((สัมผัส))

กิจของพระราชาทั้งที่เป็นส่วนพระองค์และราชการ ใช้ว่า พระราชกิจ


ราชประเพณี

ราช + ประเพณี

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ราด-ชะ-ปฺระ-เพ-นี

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.pra˨˩.pʰeː˧.niː˧/^((สัมผัส))

ประเพณีที่พระราชาพึงปฏิบัติ


ราชพิธี

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ราด-ชะ-พิ-ที

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.pʰi˦˥.tʰiː˧/^((สัมผัส))

พิธีของพระเจ้าแผ่นดินและพระบรมวงศานุวงศ์ ใช้ว่า พระราชพิธี


ขัตติยวงศ์

ขัตติย + วงศ์; เทียบบาลี ขตฺติยวํส

ขัด-ติ-ยะ-วง

ราชวงศ์, วงศ์ตระกูลของกษัตริย์


ศาลาวัด

อาคารที่ปลูกไว้ในวัดสำหรับทำบุญและศึกษาเล่าเรียนเป็นต้น


ศาลากลาง

อาคารที่ใช้เป็นที่ทำการของจังหวัด

ศาลากลางจังหวัดฉะเชิงเทรา


ศาลาประชาคม

ศาลา + ประชาคม

สา-ลา-ปฺระ-ชา-คม

/saː˩˩˦.laː˧.pra˨˩.t͡ɕʰaː˧.kʰom˧/^((สัมผัส))

สถานที่หรืออาคารที่สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ประชุมประกอบกิจกรรมต่าง ๆ ของประชาชนในชุมชนนั้น ๆ


ชุมชน

/t͡ɕʰum˧.t͡ɕʰon˧/^((สัมผัส))

กลุ่มคนที่อยู่รวมกันเป็นสังคมขนาดเล็ก อาศัยอยู่ในอาณาบริเวณเดียวกันและมีผลประโยชน์ร่วมกัน

ที่ที่มีคนอาศัยอยู่มาก

ขับรถเข้าเขตชุมชนต้องชะลอความเร็ว


ชุม

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซุม, ลาว ຊຸມ (ซุม), คำเมือง ᨩᩩᨾ (ชุม), เขิน ᨩᩩᨾ (ชุม), ไทลื้อ ᦋᦳᧄ (ชุม), ไทดำ ꪏꪴꪣ (ซุม), ไทใหญ่ ၸုမ်း (จุ๊ม), เขมร ជុំ (ชุํ)

การชุม (abstract-noun)
ความชุม (abstract-noun)

/t͡ɕʰum˧/^((สัมผัส))

เตรียบต้งงโชมโรมราชา ชุมทับพลับพลา แลร้งงยงงฝั่งสระสนาน

ดาษดื่น, มีมาก

ขโมยชุม

ยุงชุม


การชุม

คำอาการนามของ ชุม


ความชุม

คำอาการนามของ ชุม


ชุมพล

รวบรวมกำลังไพร่พล


การชุมพล

คำอาการนามของ ชุมพล


ไพร่พล

กำลังคน, กำลังทหาร, หมู่คนในราชการ

ยกไพร่พลเข้าโจมตี


น้ำขาว

/naːm˦˥.kʰaːw˩˩˦/^((สัมผัส))

น้ำเมาชนิดหนึ่งทำด้วยข้าวเหนียวนึ่งคลุกกับแป้งเหล้าซึ่งเป็นเชื้อ หมักไว้จนมีน้ำขุ่นขาว


แป้งเหล้า

แป้ง + เหล้า

/pɛːŋ˥˩.law˥˩/^((สัมผัส))

แป้งที่เป็นเชื้อสำหรับทำเหล้า


แป้งเปียก

แป้ง + เปียก

/pɛːŋ˥˩.pia̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

แป้งเจือเกลือเล็กน้อยตั้งไฟกวนให้ข้น ใช้เป็นอาหาร

แป้งที่ตั้งไฟกวนให้ข้นเหนียว ใช้แทนกาว


หน่อไม้

หน่อ + ไม้; ร่วมเชื้อสายกับลาว ໜໍ່ໄມ້ (หนํ่ไม้), ไทดำ ꪘꪷ꪿ꪼꪣ꫁ (หนํ่ไม้), จ้วง noq maex (หน่อไม้), จ้วงแบบจั่วเจียง numq maex (หนุ่มไม้)

/nɔː˨˩.maːj˦˥/^((สัมผัส))

หน่อของต้นไผ่


ไม้บรรทัด

ไม้ + บรรทัด

เล่ม อัน แท่ง

ม้าย-บัน-ทัด

อุปกรณ์การเขียนชนิดหนึ่งทำด้วยไม้เป็นต้น สำหรับทาบเป็นแนวเพื่อขีดเส้นให้ตรง, เรียกสั้น ๆ ว่า บรรทัด

ไม้บรรทัดของแต่ละคนไม่เท่ากัน ฉะนั้นอย่าใช้ไม้บรรทัดของเราวัดคนอื่น


ศิการ

ยืมมาจากเบงกอล শিকার (ศิการ, “การล่า”)

หาเนื้อหาปลา


ส่าน

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากเปอร์เซียคลาสสิก شال (ชาล)

ผ้าขนสัตว์โบราณ


ส้ารบับ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากเปอร์เซียคลาสสิก زربافت (ซฺัรบาฟต, “ผ้าทอง”)


เยียรบับ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากเปอร์เซียคลาสสิก [Term?] + بافت (บาฟต, “ผ้า”)

ผ้าซึ่งทอด้วยทองแล่งกับไหมแต่มีไหมน้อยกว่า


อัตลัด

อัด-ตะ-หฺลัด

ชื่อผ้าชนิดหนึ่ง ทอด้วยไหมควบกับเงินแล่งหรือทองแล่ง แต่ไหมมีจำนวนมากกว่า


ตาด

เป็นไปได้ว่ามาจากฮินดี ताश (ตาศ) / อูรดู تاش (ตาช)

/taːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อผ้าชนิดหนึ่ง ทอด้วยไหมควบกับเงินแล่งหรือทองแล่งจำนวนเท่ากัน, เรียกชื่อตามลักษณะของลาย

ตาดลายคดกริช

ตาดตาตั๊กแตน

ตาดระกำไหม

ตาดที่มีไหมปักทับลงไปอีกเป็นดอก ๆ


ตาด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕາດ (ตาด), จ้วง dat (“หน้าผา”), จ้วงแบบจั่วเจียง dat (“หน้าผา”)

/taːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ที่ที่มีน้ำตก

น้ำตกตาดโตน


ตาด

/taːt̚˨˩/^((สัมผัส))


ตาด

คำวิสามานยนาม

เทียบอังกฤษ Tartar, เตอร์กิกเก่า Tatar

/taːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อมองโกลเผ่าหนึ่งที่ชอบรบราฆ่าฟันและอพยพเร่ร่อนอยู่เสมอ บางทีก็เรียกว่า ตาดมองโกล

ชื่อภาษาของพวกตาด ใช้พูดกันในดินแดนตั้งแต่ทิวเขาอูราลทางตะวันตกไปจนถึงทิวเขาอัลไตทางตะวันออก


โคน

ส่วนข้างต้นของสิ่งที่ยาวกลม

โคนไม้

โคนเสา

โคนขา


โคน

ชื่อเห็ดหลายชนิดในสกุล Termitomyces วงศ์ Amanitaceae ขึ้นบริเวณจอมปลวก ดอกเห็ดรูปร่ม ยอดแหลม สีขาวนวลจนถึงน้ำตาลดำ ด้านล่างมีครีบ ก้านยาวตั้งตรง โคนเรียวเล็กหยั่งลึกลงไปถึงรังปลวก กินได้ เช่น ชนิด T. fuliginosus Heim


โคน

เทียบเขมร គោល (โคล)

ชื่อตัวหมากรุกที่ใช้เดินทแยงไปข้างหน้าหรือข้างหลัง หรือเดินตรงไปข้างหน้าคราวละ 1 ตา


โคน

ยืมมาจากอังกฤษ cone

กรวย, สิ่งของที่มีรูปทรงอย่างกรวย

โคนไอศกรีม

โคนจราจร


พฤติการณ์

พฤติ + การณ์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

พฺรึด-ติ-กาน

เหตุการณ์ที่เป็นมาหรือจะเป็นไป, ความเป็นไปในเวลากระทำการ

พฤติการณ์ของเขาแสดงว่ามีเมตตากรุณา

พฤติการณ์ของเขาแสดงถึงความทารุณโหดร้าย


เล็ดลอด

/let̚˦˥.lɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

แอบซ่อนไป, ลอบเข้าไปหรือออกมาได้ด้วยความยากลำบาก แม้สถานที่นั้นจะมีผู้พิทักษ์รักษาและการป้องกัน

มดเล็ดลอดเข้าไปในถุงน้ำตาลจนได้

ขโมยเล็ดลอดเข้าไปในบ้าน


การเล็ดลอด

การ + เล็ดลอด

กาน-เล็ด-ลอด

คำอาการนามของ เล็ดลอด


พิทักษ์

/pʰi˦˥.tʰak̚˦˥/^((สัมผัส))

ดูแลคุ้มครอง


พิทักษ์

ยืมมาจากสันสกฤต विदक्ष (วิทกฺษ)

/pʰi˦˥.tʰak̚˦˥/^((สัมผัส))


การพิทักษ์

การ + พิทักษ์

คำอาการนามของ พิทักษ์


ความพิทักษ์

ความ + พิทักษ์

คฺวาม-พิ-ทัก

คำอาการนามของ พิทักษ์


สันดอน

ดินหรือกรวดทรายเป็นต้นซึ่งน้ำพัดเอามารวมกัน ปรากฏนูนยาวอยู่ใต้น้ำ ทำให้สูงเป็นสันขึ้น


ความประณีต

ความ + ประณีต

คฺวาม-ปฺระ-นีด

คำอาการนามของ ประณีต


ผี้ว์

/pʰiː˥˩/^((สัมผัส))

ผิว, ผิว่า, ถ้าว่า, หากว่า, แม้นว่า


พจนา

แผลงมาจาก พจน

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/pʰot̚˦˥.t͡ɕa˨˩.naː˧/^((สัมผัส))

การเปล่งวาจา, การพูด


การกวาดล้าง

การ + กวาดล้าง

กาน-กฺวาด-ล้าง

คำอาการนามของ กวาดล้าง


พยัญชนะต้น

พยัญชนะ + ต้น

พะ-ยัน-ชะ-นะ-ต้น

/pʰa˦˥.jan˧.t͡ɕʰa˦˥.na˦˥.ton˥˩/^((สัมผัส))

เสียงพยัญชนะที่นำหน้าพยางค์หรือตัวที่มาก่อนสระ โดยรวมถึงตัวควบกล้ำ และอักษรนำ

การ มีตัว “ก” เป็นพยัญชนะต้น

กราย มีตัว “กร” เป็นพยัญชนะต้น

หน่อย มีตัว “หน” เป็นพยัญชนะต้น


นีออน

ยืมมาจากอังกฤษ neon

νέον

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

氖

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

ネオン

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

néon

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

neon

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

нео́н

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

neon

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

neón

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

neon

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

نِيُون

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

neon

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

neon

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

शिथिराति

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

네온

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

នេអុង

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

Neon

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

neon

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

néon

ธาตุเคมีลำดับที่ 10

/niː˧.ʔɔːn˧/^((สัมผัส))

/niː˧.ʔɔn˧/^((สัมผัส))

/niː˧.ʔɔn˥˩/^((สัมผัส))

ธาตุลำดับที่ 10 มีสัญลักษณ์ Ne อยู่ในหมู่แปดคาบสองตามตารางธาตุ เป็นแก๊สเฉื่อย แทบจะไม่เกิดปฏิกิริยาเคมีใด ๆ โดยเกิดการเรืองแสงเมื่อใช้ในหลอดไฟต่าง ๆ มีปรากฏเพียง 1 ใน 55,000 ส่วนในบรรยากาศ


สมการ

สม + การ; เทียบคำที่คล้ายกันในสันสกฤต समीकार (สมีการ); เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ equation

εξίσωση

ทางคณิตศาสตร์

방정식

ทางคณิตศาสตร์

方程式

ทางคณิตศาสตร์

方程式

ทางคณิตศาสตร์

方程

ทางคณิตศาสตร์

方程式

ทางคณิตศาสตร์

equação

ทางคณิตศาสตร์

équation

ทางคณิตศาสตร์

aequatio

ทางคณิตศาสตร์

Gleichung

ทางคณิตศาสตร์

ecuación

ทางคณิตศาสตร์

equation

ทางคณิตศาสตร์

مُعَادَلَة

ทางคณิตศาสตร์

ekvacio

ทางคณิตศาสตร์

[ล้าสมัย]
สม-มะ-กาน

ข้อความที่แสดงความเท่ากันของนิพจน์ 2 นิพจน์ เฉพาะบางค่าของตัวไม่ทราบค่าที่ปรากฏในนิพจน์นั้น ๆ หรือการเหมือนกันของข้อความย่อย 2 ข้อความที่ปรากฏอยู่ทางด้านซ้ายและด้านขวาของเครื่องหมาย =


องุ่น

ยืมมาจากเบงกอล আঙ্গুর (อางฺคุร), จากเปอร์เซียคลาสสิก انگور (อังกฺูร); เทียบมาเลเซีย anggur

/ʔa˨˩.ŋun˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้เถาชนิด Vitis vinifera L. ในวงศ์ Vitaceae ผลเป็นพวง กินได้หรือใช้หมักทำเหล้า เรียก เหล้าองุ่น


คฤห

ยืมมาจากสันสกฤต गृह (คฺฤห); เทียบบาลี คห และ ฆร

[เสียงสมาส]
คะ-รึ-หะ-

/kʰrɯʔ˦˥/^((สัมผัส))

ที่นั่งบนเรือหรือรถมีลักษณะอย่างเรือน

เรือคฤห

รถคฤห


คฤหา

ยืมมาจากสันสกฤต गृह (คฺฤห)

/kʰa˦˥.rɯ˦˥.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

มักเที่ยวสู่คฤหา แห่งท่าน นะพ่อ


ว้าว

คำที่เปล่งออกมาเมื่อรู้สึกประทับใจหรือประหลาดใจเป็นต้น


หมิ่นประมาท

หมิ่น + ประมาท

การหมิ่นประมาท (abstract-noun)
ความหมิ่นประมาท (abstract-noun)

หฺมิ่น-ปฺระ-หฺมาด

แสดงกิริยาวาจาดูถูกเหยียดหยามผู้อื่น


หมิ่นประมาท

หมิ่น + ประมาท

หฺมิ่น-ปฺระ-หฺมาด

ฐานความผิดอาญา ที่ผู้กระทำใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สามโดยประการที่น่าจะทำให้ผู้อื่นนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง


การหมิ่นประมาท

การ + หมิ่นประมาท

กาน-หฺมิ่น-ปฺระ-หฺมาด

คำอาการนามของ หมิ่นประมาท


แอบอ้าง

/ʔɛːp̚˨˩.ʔaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

เอาไปอ้างโดยเจ้าตัวไม่รู้


การแอบอ้าง

การ + แอบอ้าง

กาน-แอบ-อ้าง

/kaːn˧.ʔɛːp̚˨˩.ʔaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แอบอ้าง


แอบแฝง

การแอบแฝง (abstract-noun)
ความแอบแฝง (abstract-noun)

/ʔɛːp̚˨˩.fɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))


การแอบแฝง

การ + แอบแฝง

/kaːn˧.ʔɛːp̚˨˩.fɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แอบแฝง


ความแอบแฝง

ความ + แอบแฝง

คฺวาม-แอบ-แฝง

/kʰwaːm˧.ʔɛːp̚˨˩.fɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แอบแฝง


ทักท้วง

/tʰak̚˦˥.tʰua̯ŋ˦˥/^((สัมผัส))

กล่าวหรือแสดงออกเป็นทำนองว่ายังไม่เห็นด้วย


การทักท้วง

การ + ทักท้วง

กาน-ทัก-ท้วง

คำอาการนามของ ทักท้วง


ลูกนิมิต

ลูกที่ทำกลม ๆ ประมาณเท่าบาตร มักทำด้วยหิน ใช้ฝังเป็นเครื่องหมายเขตอุโบสถ


การฝัง

คำอาการนามของ ฝัง


การฝังเข็ม

การ + ฝังเข็ม

กาน-ฝัง-เข็ม

คำอาการนามของ ฝังเข็ม


การฟัง

คำอาการนามของ ฟัง


สดับ

เทียบเขมร ស្ដាប់ (สฺฎาบ̍)

ตั้งใจฟัง, มักใช้เข้าคู่กับคำ ตรับฟัง เป็น สดับตรับฟัง

สดับพระธรรมเทศนา

ถึงแม้ว่าจะสนิทนิทรา ก็ผวาเมื่อสดับศัพท์เสียงพี่


การสดับ

คำอาการนามของ สดับ


บั่น

ตัดให้เป็นท่อน ๆ


การบั่น

คำอาการนามของ บั่น


บั่นทอน

ทำให้สั้นหรือลดน้อยลง

บั่นทอนอายุ

บั่นทอนกำลัง

ทำให้เสียกำลังใจ ในคำว่า บั่นทอนจิตใจ


การบั่นทอน

การ + บั่นทอน

กาน-บั่น-ทอน

คำอาการนามของ บั่นทอน


ใส่ความ

พูดหรือเขียนให้ร้ายป้ายสี, กล่าวหาเรื่องร้ายให้ผู้อื่นได้รับความเสียหาย

เขามีนิสัยไม่ดี ชอบใส่ความคนอื่น


การใส่ความ

การ + ใส่ความ

กาน-ไส่-คฺวาม

คำอาการนามของ ใส่ความ


ขูดรีด

/kʰuːt̚˨˩.riːt̚˥˩/^((สัมผัส))

แสวงหาประโยชน์โดยวิธีบีบบังคับเอา, แสวงหาประโยชน์โดยวิธีบีบบังคับให้จำยอม


การขูดรีด

การ + ขูดรีด

คำอาการนามของ ขูดรีด


บำนาญ

; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ pension

เงินตอบแทนที่ได้รับราชการหรือทำงานมาเป็นเวลานาน ซึ่งจ่ายเป็นรายเดือนจนตลอดชีวิตเมื่อออกจากงาน, โบราณใช้ว่า เบี้ยบำนาญ

เงินตอบแทนความชอบที่ได้รับราชการมาซึ่งจ่ายเป็นรายเดือน เมื่อออกจากราชการแล้ว


บำเหน็จ

เทียบเขมร បំណាច់ (บํณาจ̍)

รางวัล, ค่าเหนื่อย, ค่าความชอบเป็นพิเศษ

ปูนบำเหน็จ

เงินตอบแทนที่ได้รับราชการหรือทำงานมา ซึ่งจ่ายครั้งเดียวเมื่อออกจากงาน

เงินตอบแทนความชอบที่ได้รับราชการมาซึ่งจ่ายครั้งเดียว เมื่อออกจากราชการแล้ว


คั่งค้าง

การคั่งค้าง (abstract-noun)
ความคั่งค้าง (abstract-noun)

/kʰaŋ˥˩.kʰaːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ติดค้างทับถมอยู่, ตกค้างทับถมอยู่

งานคั่งค้าง


การคั่งค้าง

การ + คั่งค้าง

กาน-คั่ง-ค้าง

/kaːn˧.kʰaŋ˥˩.kʰaːŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ คั่งค้าง


ความคั่งค้าง

ความ + คั่งค้าง

คฺวาม-คั่ง-ค้าง

/kʰwaːm˧.kʰaŋ˥˩.kʰaːŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ คั่งค้าง


พอกพูน

การพอกพูน (abstract-noun)
ความพอกพูน (abstract-noun)

/pʰɔːk̚˥˩.pʰuːn˧/^((สัมผัส))

เพิ่มขึ้นโดยลำดับ

ทรัพย์สินพอกพูน

พอกพูนความรู้


การพอกพูน

การ + พอกพูน

/kaːn˧.pʰɔːk̚˥˩.pʰuːn˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ พอกพูน


ความพอกพูน

ความ + พอกพูน

คฺวาม-พอก-พูน

/kʰwaːm˧.pʰɔːk̚˥˩.pʰuːn˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ พอกพูน


พลุ่งพล่าน

พลุ่ง + พล่าน

การพลุ่งพล่าน (abstract-noun)
ความพลุ่งพล่าน (abstract-noun)

พฺลุ่ง-พฺล่าน

บันดาลโทสะจนนั่งไม่ติด

มีอารมณ์หรือความรู้สึกอย่างแรงกล้า


การพลุ่งพล่าน

การ + พลุ่งพล่าน

กาน-พฺลุ่ง-พฺล่าน

คำอาการนามของ พลุ่งพล่าน


ความพลุ่งพล่าน

ความ + พลุ่งพล่าน

คฺวาม-พฺลุ่ง-พฺล่าน

คำอาการนามของ พลุ่งพล่าน


ขึ้นเสียง

ขึ้น + เสียง

/kʰɯn˥˩.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ออกเสียงดังด้วยความโกรธ

เทียบเสียงเครื่องดนตรีประเภทเครื่องสาย


การขึ้นเสียง

การ + ขึ้นเสียง

กาน-คึ่น-เสียง

/kaːn˧.kʰɯn˥˩.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ขึ้นเสียง


ยั่วเย้า

พูดหยอกล้อ, กระเซ้า


การยั่วเย้า

การ + ยั่วเย้า

กาน-ยั่ว-เย้า

คำอาการนามของ ยั่วเย้า


รถตู้

ตู้รถไฟที่ใช้บรรทุกสินค้าเป็นต้น ภายในโล่ง มักปิดทึบทั้ง 4 ด้าน

รถยนต์ขนาดกลาง รูปร่างคล้ายกล่อง มักมีประตูเปิดปิดด้านเดียว บรรทุกผู้โดยสารได้ประมาณ 12-15 คน


ผูกมัด

/pʰuːk̚˨˩.mat̚˦˥/^((สัมผัส))

ผูกพันไว้แน่น


การผูกมัด

การ + ผูกมัด

คำอาการนามของ ผูกมัด


เขยื้อน

/kʰa˨˩.jɯa̯n˥˩/^((สัมผัส))

ไหวตัวหรือเคลื่อนที่, ทำให้ไหวตัวหรือให้เคลื่อนที่, (มักใช้แก่ของหนัก)

ตู้ใบนี้หนักมาก ดันเท่าไรไม่เขยื้อนเลย

โดยปริยายหมายความว่า ขยับตัว

เรียกใช้ให้ทำงานเท่าไร ๆ ก็นั่งนิ่งไม่ยอมเขยื้อน


การเขยื้อน

การ + เขยื้อน

กาน-ขะ-เยื่อน

คำอาการนามของ เขยื้อน


ไหวตัว

รู้ตัวพร้อมที่จะรับเหตุการณ์ (มักใช้ในทางไม่ดี)

ตำรวจกรุงเก่าล่อซื้อยาบ้า แต่คนร้ายไหวตัวทัน ยิงตำรวจบาดเจ็บ 1 ราย


การไหวตัว

การ + ไหวตัว

กาน-ไหฺว-ตัว

คำอาการนามของ ไหวตัว


เจริญรอย

/t͡ɕa˨˩.rɤːn˧.rɔːj˧/^((สัมผัส))

ประพฤติ, ทำตามแบบอย่าง, เอาอย่าง

เจริญรอยตามผู้ใหญ่


การเจริญรอย

การ + เจริญรอย

กาน-จะ-เริน-รอย

คำอาการนามของ เจริญรอย


โอหัง

การโอหัง (abstract-noun)
ความโอหัง (abstract-noun)

/ʔoː˧.haŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

แสดงกิริยาวาจาหยิ่งยโส


การโอหัง

/kaːn˧.ʔoː˧.haŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ โอหัง


ความโอหัง

ความ + โอหัง

คฺวาม-โอ-หัง

/kʰwaːm˧.ʔoː˧.haŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ โอหัง


ลำเค็ญ

ลำบาก, ยากแค้น

เขามีชีวิตลำเค็ญ


ความลำเค็ญ

ความ + ลำเค็ญ

คฺวาม-ลำ-เค็น

คำอาการนามของ ลำเค็ญ


ความลำบาก

ความ + ลำบาก

คฺวาม-ลำ-บาก

คำอาการนามของ ลำบาก


สะระแหน่

ไม่ทราบแน่ชัด; มีการสันนิษฐานว่าเพี้ยนมาจากชื่อของชาวอิตาลี "มิสเตอร์ สะระนี" (Mister Sarani) ผู้นำพืชชนิดนี้เข้าสู่สยามในรัชกาลที่ 3

/sa˨˩.ra˦˥.nɛː˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Mentha cordifolia Opiz ex Fresen. ในวงศ์ Labiatae ใบมีกลิ่นฉุน กินได้


ความสาระแน

ความ + สาระแน

คฺวาม-สา-ระ-แน

คำอาการนามของ สาระแน


สวะ

เทียบบาลี ฉว (“ศพ; เลว”) หรือ สวติ (“ไหล; หยด”)

ต้นหญ้า ต้นผัก หรือสิ่งต่าง ๆ ที่ลอยเป็นแพอยู่ในน้ำ


สวะ

เลว, ไร้ประโยชน์

คนสวะ

เรื่องสวะ

ดาษดื่น, มีมาก

ของสวะ


สวะ

แผลงมาจาก สละ

สวะบาปแสวงบุญบท ที่แล้ว


ความสวะ

คฺวาม-สะ-หฺวะ

คำอาการนามของ สวะ


สวะ ๆ

คำซ้ำของ สวะ

สะ-หฺวะ-สะ-หฺวะ

เลว, ไร้ประโยชน์

คนสวะ ๆ

เรื่องสวะ ๆ

ดาษดื่น, มีมาก

ของสวะ ๆ


แอก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔeːkᴰ, จากจีนยุคกลาง軛 (MC 'eak); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แอก, ลาว ແອກ (แอก), คำเมือง ᩋᩯ᩠ᨠ (แอก), เขิน ᩋᩯ᩠ᨠ (แอก), ไทลื้อ ᦶᦀᧅ (แอก), ไทดำ ꪵꪮꪀ (แอก), ไทขาว ꪵꪮꪀ, ไทใหญ่ ဢႅၵ်ႇ (แอ่ก), ไทใต้คง ᥟᥦᥐᥱ (แอ่ก), อาหม 𑜒𑜢𑜀𑜫 (อิก์), จ้วง eg

/ʔɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

อุปกรณ์เพื่อการเกษตร ทำจากไม้รูปงอโค้งตามคอควายหรือวัว, ไม้วางขวางบนคอวัวหรือควายใช้ไถนา คราดนา หรือเทียมเกวียน เป็นต้น

โดยปริยายหมายถึงการถูกกดขี่ ในคำว่า ปลดแอก


ปลดแอก

/plot̚˨˩.ʔɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ทำให้พ้นจากอำนาจหรือการกดขี่, ทำให้เป็นอิสระ


การปลดแอก

การ + ปลดแอก

กาน-ปฺลด-แอก

/kaːn˧.plot̚˨˩.ʔɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ปลดแอก


อยู่ ๆ

คำกริยาวิเศษณ์

คำซ้ำของ อยู่

/juː˨˩.juː˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่พูดหรือแสดงหรือได้รับสิ่งใดสิ่งหนึ่งโดยไม่มีสาเหตุ

อยู่ ๆ เขาก็มาด่าฉัน

อยู่ ๆ เธอก็เป็นลมฟุบไป

อยู่ ๆ ก็มีคนนำเงินมาให้


อยู่ดี ๆ

คำกริยาวิเศษณ์

อยู่ + คำซ้ำของ ดี

อยู่ดี ๆ เขาก็มาด่าฉัน

อยู่ดี ๆ เธอก็เป็นลมฟุบไป

อยู่ดี ๆ ก็มีคนนำเงินมาให้


ช้อนชา

แปลตรงตัวจากอังกฤษ teaspoon; เทียบเท่า ช้อน + ชา

/t͡ɕʰɔːn˦˥.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

ช้อนด้ามยาวขนาดเล็กใช้สำหรับคนชากาแฟ

มาตราตวงมีขนาดจุ 5 มิลลิลิตร

ยานี้เด็กรับประทานครั้งละครึ่งช้อนชา


ช้อนโต๊ะ

แปลตรงตัวจากอังกฤษ tablespoon; เทียบเท่า ช้อน + โต๊ะ

คัน ช้อนโต๊ะ

/t͡ɕʰɔːn˦˥.toʔ˦˥/^((สัมผัส))

ช้อนด้ามยาวขนาดใหญ่ ใช้ตักอาหารสำหรับเสิร์ฟ

มาตราตวงมีขนาดจุ 15 มิลลิลิตร

ยานี้กินครั้งละ 1 ช้อนโต๊ะ


เมืองนอก

/mɯa̯ŋ˧.nɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ประเทศอื่น ๆ, ต่างประเทศ มักหมายถึงประเทศในทวีปยุโรปและสหรัฐอเมริกา


เมืองนอกเมืองนา

เมือง + นอก + เมือง + นา

เมือง-นอก-เมือง-นา

/mɯa̯ŋ˧.nɔːk̚˥˩.mɯa̯ŋ˧.naː˧/^((สัมผัส))

ประเทศอื่น ๆ, ต่างประเทศ


ทุ่มเท

การทุ่มเท (abstract-noun)
ความทุ่มเท (abstract-noun)

ให้อย่างเต็มที่หรือเต็มกำลังความสามารถ

ทุ่มเทเงินทอง

ทุ่มเทกำลังความคิด


การทุ่มเท

การ + ทุ่มเท

คำอาการนามของ ทุ่มเท


ความทุ่มเท

ความ + ทุ่มเท

คฺวาม-ทุ่ม-เท

คำอาการนามของ ทุ่มเท


มอบอำนาจ

/mɔːp̚˥˩.ʔam˧.naːt̚˥˩/^((สัมผัส))

มอบหมายให้มีอำนาจจัดการหรือทำการแทน


การมอบอำนาจ

การ + มอบอำนาจ

กาน-มอบ-อำ-นาด

คำอาการนามของ มอบอำนาจ


ทรหด

ร่วมเชื้อสายกับมอญ ဒြဟတ် (ทฺรหต์)

/tʰɔː˧.ra˦˥.hot̚˨˩/^((สัมผัส))

อดทน, บึกบึน, ไม่ย่อท้อ

คนทรหด


ทรหด

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับมอญ ဒြဟတ် (ทฺรหต์)

/tʰɔː˧.ra˦˥.hot̚˨˩/^((สัมผัส))

อดทน, บึกบึน, ไม่ย่อท้อ

สู้กันอย่างทรหด


ความทรหด

คฺวาม-ทอ-ระ-หด

คำอาการนามของ ทรหด


การอดทน

คำอาการนามของ อดทน


ความอดทน

คำอาการนามของ อดทน


รัดกุม

ไม่รุ่มร่าม, กระชับ, ไม่ยาวเยิ่นเย้อ

สำนวนรัดกุม


รัดกุม

คำกริยาวิเศษณ์

ไม่รุ่มร่าม, กระชับ, ไม่ยาวเยิ่นเย้อ

แต่งตัวรัดกุม


ความรัดกุม

ความ + รัดกุม

คฺวาม-รัด-กุม

คำอาการนามของ รัดกุม


ย่อท้อ

ย่อ + ท้อ; เทียบลาว ຫຍໍ້ທໍ້ (หยํ้ทํ้)

การย่อท้อ (abstract-noun)
ความย่อท้อ (abstract-noun)

/jɔː˥˩.tʰɔː˦˥/^((สัมผัส))

ไม่คิดสู้เพราะขาดกำลังใจ


การย่อท้อ

การ + ย่อท้อ

/kaːn˧.jɔː˥˩.tʰɔː˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ย่อท้อ


ความย่อท้อ

ความ + ย่อท้อ

คฺวาม-ย่อ-ท้อ

/kʰwaːm˧.jɔː˥˩.tʰɔː˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ย่อท้อ


จุใจ

คำกริยาวิเศษณ์

/t͡ɕu˨˩.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

มากจนเป็นที่พอใจ


ความจุใจ

คำอาการนามของ จุใจ


เพื่อนฝูง

เพื่อน + ฝูง

/pʰɯa̯n˥˩.fuːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เพื่อนที่รู้จักมักคุ้นกัน


โดดเด่น

พิเศษอย่างเห็นได้ชัด

งานวิจัยเรื่องนี้โดดเด่นมาก


ความโดดเด่น

ความ + โดดเด่น

คฺวาม-โดด-เด็่น

คำอาการนามของ โดดเด่น


ลองเชิง

/lɔːŋ˧.t͡ɕʰɤːŋ˧/^((สัมผัส))

หยั่งท่าทีดูว่ามีความสามารถแค่ไหน

นักมวยประหมัดเบา ๆ ลองเชิงคู่ต่อสู้

คะนอง, ตื่นเต้น, โลดโผน


การลองเชิง

การ + ลองเชิง

กาน-ลอง-เชิง

/kaːn˧.lɔːŋ˧.t͡ɕʰɤːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ลองเชิง


เหนี่ยวรั้ง

เหนี่ยว + รั้ง

เหฺนี่ยว-รั้ง

ดึงไว้, ประวิงไว้, ชะลอไว้


การเหนี่ยวรั้ง

การ + เหนี่ยวรั้ง

กาน-เหฺนี่ยว-รั้ง

คำอาการนามของ เหนี่ยวรั้ง


เบาะแส

ไม่ทราบแน่ชัด เป็นไปได้ว่ามาจาก:
* ไทย เบาะ (ซึ่งแผลงมาจาก บ่อ (“แหล่งกำเนิด”)) + แส (“เปิดเผย”)
* จีน 莫 (mò) + 須／须 (xū)
* เขมร បោះ (โบะ) + ខ្សែ (ขฺแส)

/bɔʔ˨˩.sɛː˩˩˦/^((สัมผัส))

ร่องรอย, ลาดเลา, เค้าเงื่อน, ตำแหน่งแห่งที่ซึ่งทราบมาอย่างเลา ๆ พอเป็นเค้า


สุพรรณถัน

สุ-พัน-นะ-ถัน


สสาร

ยืมมาจากบาลี ส (“ของตน”) + สาร (“แก่น, เนื้อแท้”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ສະສານ (สะสาน)

[เสียงสมาส]
สะ-สาน-ระ-

สิ่งที่มีมวลสาร ต้องการที่อยู่ และสัมผัสได้ อาจมีเพียงสารเดียว เช่น ทองคำ เงิน แก้ว เกลือ น้ำ หรือประกอบด้วยสารหลายสาร เช่น ดินปืน อากาศ ก็ได้


คำนวณ

計算

คิดหาผลลัพธ์โดยวิธีเลข

ၼပ်ႉ

คิดหาผลลัพธ์โดยวิธีเลข

ຄຳນວນ

คิดหาผลลัพธ์โดยวิธีเลข

ຄິດໄລ່

คิดหาผลลัพธ์โดยวิธีเลข

calculate

คิดหาผลลัพธ์โดยวิธีเลข

คิดหาผลลัพธ์โดยวิธีเลข


การคำนวณ

คำอาการนามของ คำนวณ


คำนวน

รูปที่สะกดผิดของ คำนวณ


พลเมือง

กลางเมือง

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ข้า

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ข้าแผ่นดิน

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ชน

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ชาติ

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ชาวบ้าน

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ชาวเมือง

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ปชช.

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ประชากร

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ประชาชน

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ประชาชาติ

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ประชาชี

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ประชาราษฎร์

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ปั่ว

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ฝุ่นเมือง

อรรถาภิธาน:ประชาชน

พลเมือง

อรรถาภิธาน:ประชาชน

พลเรือน

อรรถาภิธาน:ประชาชน

พสก

อรรถาภิธาน:ประชาชน

พสกนิกร

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ไพร่

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ไพร่ฟ้า

อรรถาภิธาน:ประชาชน

มหาชน

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ราษฎร

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ราษฎร์

อรรถาภิธาน:ประชาชน

เลก

อรรถาภิธาน:ประชาชน

สาธารณชน

อรรถาภิธาน:ประชาชน

ไส้เมือง

อรรถาภิธาน:ประชาชน

อาณาประชาราษฎร์

อรรถาภิธาน:ประชาชน

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ประชาชน, ราษฎร, ชาวประเทศ


จริงจัง

คำกริยาวิเศษณ์

/t͡ɕiŋ˧.t͡ɕaŋ˧/^((สัมผัส))

เชื่อถืออย่างจริงจัง

ไม่เป็นการเล่น

ทำงานอย่างจริงจัง


ความจริงจัง

ความ + จริงจัง

คฺวาม-จิง-จัง

/kʰwaːm˧.t͡ɕiŋ˧.t͡ɕaŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จริงจัง


แน่แท้

คำกริยาวิเศษณ์

/nɛː˥˩.tʰɛː˦˥/^((สัมผัส))


ความแน่แท้

ความ + แน่แท้

คฺวาม-แน่-แท้

/kʰwaːm˧.nɛː˥˩.tʰɛː˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แน่แท้


องค์ประกอบ

องค์ + ประกอบ

/ʔoŋ˧.pra˨˩.kɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

สิ่งต่าง ๆ ที่ใช้ประกอบเป็นสิ่งใหญ่

ส่วนของสิ่งต่าง ๆ ที่เป็นเครื่องประกอบทำให้เกิดเป็นรูปขึ้นใหม่โดยเฉพาะ


ส่วนประกอบ

ส่วน + ประกอบ; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ element, component, appurtenant

ส่วน-ปฺระ-กอบ

สิ่งต่าง ๆ ที่ใช้ประกอบเป็นสิ่งใหญ่


สำเนา

ข้อความหรือภาพเป็นต้นที่ผลิตซ้ำจากต้นแบบหรือต้นฉบับ


สำเนา

เรียกจำนวนแผ่นหรือชุดที่ผลิตซ้ำจากต้นแบบหรือต้นฉบับ


สำเนา

คัดหรือถ่ายข้อความหรือภาพเป็นต้นจากต้นแบบหรือต้นฉบับ

ก่อนส่งใบเสร็จรับเงินไปให้ลูกค้า ควรสำเนาไว้ก่อน


การสำเนา

คำอาการนามของ สำเนา


ประวัติ

ยืมมาจากบาลี ปวตฺติ (“ความเป็นไป; เรื่องราว; ข่าว”), จาก ป + วฺฤตฺ

ᨻᩨ᩠ᨶ

ความเป็นมาของบุคคล สถานที่ หรือ สิ่งใดสิ่งหนึ่ง

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
ปฺระ-หฺวัด-ติ-

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
ปฺระ-หฺวัด-

เรื่องราวว่าด้วยความเป็นไปของคน สถานที่ หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

ประวัติศรีปราชญ์

ประวัติวัดมหาธาตุ


ประหวัด

หวนคิดเพราะผูกใจอยู่


การประหวัด

การ + ประหวัด

กาน-ปฺระ-หฺวัด

คำอาการนามของ ประหวัด


หวัดหวั่น

หฺวัด-หฺวั่น

รูปที่สะกดผิดของ หวาดหวั่น


ชุด

/t͡ɕʰut̚˦˥/^((สัมผัส))

เครื่องดักปลาชนิดหนึ่ง ถักด้วยเถาวัลย์เป็นตา ๆ

สิ่งที่ถักด้วยหวายเป็นตาห่าง ๆ รูปทรงกระบอก สำหรับใส่หมู


ชุด

/t͡ɕʰut̚˦˥/^((สัมผัส))

ด้ายหรือนุ่นเป็นต้นสำหรับเป็นเชื้อให้ไฟติดในเวลาตีหินเหล็กไฟเป็นต้น

อุปกรณ์คาดหน้าท้อง บรรจุผงถ่าน ใช้จุดสำหรับให้ความร้อนแทนการอยู่ไฟ


ชุด

/t͡ɕʰut̚˦˥/^((สัมผัส))

ของที่จัดให้เข้ากันเป็นสำรับ

ชุดน้ำชา

สิ่งที่จัดไว้ให้ใช้ด้วยกัน

ชุดรับแขก

คนที่เป็นพวกเดียวกันได้

การแสดงที่ไม่จับเป็นเรื่องราว

ชุดระบำรำฟ้อน

ชุดเบิกโรง

การแสดงตอนหนึ่ง ๆ ของโขนเป็นต้น

ชุดพรหมาสตร์

ชุดนางลอย

เครื่องแต่งกายที่กำหนดให้ใช้ในโอกาสต่าง ๆ

ชุดเจ้าสาว

ชุดสากล

ชุดว่ายน้ำ

การบรรเลงเพลงไทยซึ่งมีทำนองคล้ายคลึงกัน

ชุดจีน

ชุดแขก


ชุด

/t͡ɕʰut̚˦˥/^((สัมผัส))

เรียกสิ่งที่กล่าวมาข้างต้น

เสื้อผ้าชุดหนึ่ง

คณะกรรมการชุดหนึ่ง

การแสดง 2 ชุด


อยู่ไฟ

นอนใกล้ไฟโดยเชื่อว่าความร้อนจะทำให้มดลูกเข้าสู่ภาวะปรกติได้เร็วหลังคลอดลูกแล้ว


การอยู่ไฟ

การ + อยู่ไฟ

กาน-หฺยู่-ไฟ

คำอาการนามของ อยู่ไฟ


ประสบการณ์

ประสบ + การณ์

ความจัดเจนที่เกิดจากการกระทำหรือได้พบเห็นมา

เคยผ่านประสบการณ์แย่ ๆ มามากมาย

หาประสบการณ์แปลกใหม่


ไหมหน้า

แผลงมาจาก หมายหน้า

หมายหน้า, ตราหน้า

ไหมหน้าว่าเบียนเมือง ข้าคิดเปลื้องทานทำแห่งหอคำข้าดอก


หมายหน้า

/maːj˩˩˦.naː˥˩/^((สัมผัส))

ประมาทหน้า, ดูถูก

หมายหน้าไว้ว่าจะต้องสอบตกแน่ ๆ

เขาถูกหมายหน้าว่าเป็นคนไม่ดี


การหมายหน้า

การ + หมายหน้า

กาน-หฺมาย-น่า

คำอาการนามของ หมายหน้า


ทระนง

แผลงมาจาก ทะนง

การทระนง (abstract-noun)
ความทระนง (abstract-noun)

/tʰɔː˧.ra˦˥.noŋ˧/^((สัมผัส))


การทระนง

กาน-ทอ-ระ-นง

คำอาการนามของ ทระนง


ความทระนง

ความ + ทระนง

คฺวาม-ทอ-ระ-นง

คำอาการนามของ ทระนง


มะนาว

แผลงมาจาก หมากนาว

ชื่อไม้พุ่มชนิด Citrus aurantifolia (Christm.) Swingle ในวงศ์ Rutaceae ผลเล็ก ๆ รสเปรี้ยว ใช้ปรุงอาหาร


หมากเฟือง

หมาก + เฟือง

/maːk̚˨˩.fɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))


หมากขาม

/maːk̚˨˩.kʰaːm˩˩˦/^((สัมผัส))


หมากเดื่อ

/maːk̚˨˩.dɯa̯˨˩/^((สัมผัส))


ปรอท

ยืมมาจากเขมร បារត (บารต), จากสันสกฤต पारद (ปารท) หรือบาลี ปารท

/pa˨˩.rɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ธาตุลำดับที่ 80 สัญลักษณ์ Hg เป็นโลหะ ลักษณะเป็นของเหลว สีเงิน แข็งตัวที่ -38.36 °ซ. เดือดที่ 357 °ซ. ใช้ประโยชน์นำไปทำเทอร์โมมิเตอร์ บารอมิเตอร์ โลหะเจือซึ่งเรียกว่า อะมัลกัม (amalgam) ใช้ในงานทันตกรรมและทำเครื่องมือวิทยาศาสตร์อื่น ๆ สารประกอบของปรอทเป็นพิษ แต่บางอย่างใช้เป็นยาได้

คำพ้องความของ เทอร์โมมิเตอร์

ไข้, ใช้ว่า พระปรอท

อาการที่เป็นไปอย่างรวดเร็วว่องไว

ไวเป็นปรอท


°ซ.

/sɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ องศาเซลเซียส


°ฟ.

/fɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ องศาฟาเรนไฮต์


ฟบ.

คำวิสามานยนาม

/fɔː˧.bɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เฟซบุ๊ก


อิน

ชื่อลูกจันชนิดหนึ่ง ลูกกลมแป้นกลางบุ๋ม ไม่มีเมล็ด เรียกว่า ลูกจันอิน


อิน

ยืมมาจากอังกฤษ in

การอิน (abstract-noun)
ความอิน (abstract-noun)

เข้าถึงอารมณ์อย่างแท้จริง

ดาราคนนี้อินกับบทบาทมาก ผู้กำกับสั่งคัตแล้วยังร้องไห้อยู่

มีอารมณ์อ่อนไหวตาม

คนใช้ที่บ้านดูละครแล้วอิน ร้องไห้ตามนางเอกไปด้วย


การอิน

คำอาการนามของ อิน


ความอิน

คำอาการนามของ อิน


ปจบ.

bpɔɔ-jɔɔ-bɔɔ

/pɔː˧.t͡ɕɔː˧.bɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ปัจจุบัน


ปทท.

คำวิสามานยนาม

bpɔɔ-tɔɔ-tɔɔ

/pɔː˧.tʰɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ประเทศไทย


ปย.

/pɔː˧.jɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ประโยค

อักษรย่อของ ประโยชน์


ศลป.

sɔ̌ɔ-lɔɔ-bpɔɔ

/sɔː˩˩˦.lɔː˧.pɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ศิลปิน


บล.

/bɔː˧.lɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ บริษัทหลักทรัพย์


นสด.

nɔɔ-sɔ̌ɔ-dɔɔ

/nɔː˧.sɔː˩˩˦.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ นักแสดง


อัศจรรย์

ยืมมาจากสันสกฤต आश्चर्य (อาศฺจรฺย); ร่วมรากกับ อัจฉริยะ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

แปลก, ประหลาด


อัศจรรย์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ปรากฏการณ์อันเนื่องแต่บุญญาภินิหารของพระโพธิสัตว์และพระพุทธเจ้า เช่นเมื่อพระพุทธเจ้าประสูติ ตรัสรู้แสดงปฐมเทศนา ปลงอายุสังขาร และปรินิพพาน จะมีความหวั่นไหวปั่นป่วนของโลกธาตุบังเกิดขึ้น


ความอัศจรรย์

ความ + อัศจรรย์

คฺวาม-อัด-สะ-จัน

คำอาการนามของ อัศจรรย์


ตรัสรู้

การตรัสรู้ (abstract-noun)
ความตรัสรู้ (abstract-noun)

ตฺรัด-สะ-รู้

รู้แจ้ง (ใช้เฉพาะพระพุทธเจ้า)

รู้เอาเองว่าเป็นอย่างนั้นอย่างนี้


การตรัสรู้

การ + ตรัสรู้

กาน-ตฺรัด-สะ-รู้

คำอาการนามของ ตรัสรู้


โลกธาตุ

/loːk̚˥˩.ka˨˩.tʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))


ความรุนแรง

ความ + รุนแรง; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ violence

คฺวาม-รุน-แรง

คำอาการนามของ รุนแรง


ชิงช้า

เป็นไปได้ว่ามาจากจีน 韆鞦 /千秋 (“ชิงช้า”) ในสำเนียงภาษากวางตุ้ง cin1 cau1, ภาษาแคะ qiên1 qiu1, หรือภาษาหมิ่นใต้ chhian-chhiu

/t͡ɕʰiŋ˧.t͡ɕʰaː˦˥/^((สัมผัส))

ที่นั่งผูกด้วยเชือกเป็นต้น 2 ข้าง แขวนตามกิ่งไม้หรือที่สูง สำหรับนั่งหรือยืนไกวไปมา


เจ้าอยู่หัว

เจ้า + อยู่ + หัว; คำนี้อาจเกี่ยวข้องกับความเชื่อที่ว่า ผู้ที่จะเป็นพระพุทธเจ้าในอนาคตจะมีรูปพระพุทธเจ้าอยู่บนศีรษะ

จ้าว-หฺยู่-หัว

/t͡ɕaːw˥˩.juː˨˩.hua̯˩˩˦/^((สัมผัส))

(พระ~, สมเด็จพระ~, พระบาทสมเด็จพระ~) คำใช้เรียกขานพระมหากษัตริย์ และใช้นำหน้าพระนามพระมหากษัตริย์


ดอด

/dɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

แอบไปหรือแอบมาทำอย่างใดอย่างหนึ่งโดยไม่ให้ใครรู้

ดอดมาหยิบเงินไปตั้งแต่เมื่อไร

บอกให้เฝ้าบ้าน ก็ดอดไปเที่ยวกลางคืนเสียนี่


การดอด

/kaːn˧.dɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ดอด


ตอกหน้า

/tɔːk̚˨˩.naː˥˩/^((สัมผัส))

ว่าใส่หน้าอย่างไม่ไว้หน้า


การตอกหน้า

การ + ตอกหน้า

/kaːn˧.tɔːk̚˨˩.naː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ตอกหน้า


ไว้หน้า

รักษาเกียรติฐานะของผู้อื่นไม่ให้ต้องได้รับความอับอายขายหน้า

ไม่ว่าจะพูดจะทำอะไรควรต้องไว้หน้าผู้หลักผู้ใหญ่บ้าง

ติเตียนศิษย์ต้องไว้หน้าครู


การไว้หน้า

การ + ไว้หน้า

คำอาการนามของ ไว้หน้า


ไว้ลาย

แสดงความกล้าหาญหรือความสามารถอันเป็นลักษณะพิเศษของตนฝากไว้ให้ประจักษ์แก่ผู้อื่น

ชาติเสือต้องไว้ลาย


การไว้ลาย

การ + ไว้ลาย

คำอาการนามของ ไว้ลาย


ความผลีผลาม

ความ + ผลีผลาม

คฺวาม-ผฺลี-ผฺลาม

คำอาการนามของ ผลีผลาม


ฮูหยิน

จากฮกเกี้ยน 夫人 (hu-jîn[ฮูยิ้น])

นาง; ภรรยา (ในวรรณกรรมและละครจีน)


สัปเหร่อ

ยืมมาจากมอญ သပ္ပရိုဟ် (สปฺปริุห์, “คนดี”), เพี้ยนมาจาก သပ္ပုရိဟ် (สปฺปุริห์), จากบาลี สปฺปุริส (“คนดี”)พระยาอนุมานราชธน (ยง เสฐียรโกเศศ) สันนิษฐานว่ามาจากเขมรเก่า សប្បរុស (สปฺปรุส), °សប្បរស (°สปฺปรส), សប្បរស្ស (สปฺปรสฺส), ซึ่งเป็นคำลูกผสมระหว่างบาลี สปฺปุริส และสันสกฤต सत्पुरुष (สตฺปุรุษ) สัมพันธ์กับเขมร សប្បុរស (สบฺบุรส)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สับ-ปะ-เหฺร่อ

/sap̚˨˩.pa˨˩.rɤː˨˩/^((สัมผัส))

ผู้ที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการศพตั้งแต่ทำพิธีมัดตราสังจนกระทั่งนำศพไปฝังหรือเผา


ต.อ.

/tɔː˧.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ตะวันออก


ต.ต.

/tɔː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ตะวันตก


ต.อ.น.

/tɔː˧.ʔɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ตะวันออกเฉียงเหนือ


ต.อ.ต.

dtɔɔ-ɔɔ-dtɔɔ

/tɔː˧.ʔɔː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ตะวันออกเฉียงใต้


ต.ต.ต.

/tɔː˧.tɔː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ตะวันตกเฉียงใต้


ต.ต.น.

/tɔː˧.tɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ตะวันตกเฉียงเหนือ


ตะวันออกเฉียงเหนือ

ตะวันออก + เฉียง + เหนือ

ตะ-วัน-ออก-เฉียง-เหฺนือ

/ta˨˩.wan˧.ʔɔːk̚˨˩.t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦.nɯa̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ทิศอยู่กึ่งกลางระหว่างทิศตะวันออกและทิศเหนือทำมุม 45 องศา

อนุโลมเรียกทิศอื่น ๆ ระหว่างทิศตะวันออกและทิศเหนือที่ไม่ใช่ 45 องศา


ตะวันออกเฉียงใต้

ตะวันออก + เฉียง + ใต้

ตะ-วัน-ออก-เฉียง-ต้าย

/ta˨˩.wan˧.ʔɔːk̚˨˩.t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦.taːj˥˩/^((สัมผัส))

ทิศอยู่กึ่งกลางระหว่างทิศตะวันออกและทิศใต้ทำมุม 45 องศา

อนุโลมเรียกทิศอื่น ๆ ระหว่างทิศตะวันออกและทิศใต้ที่ไม่ใช่ 45 องศา


ตะวันตกเฉียงใต้

ตะวันตก + เฉียง + ใต้

ตะ-วัน-ตก-เฉียง-ต้าย

/ta˨˩.wan˧.tok̚˨˩.t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦.taːj˥˩/^((สัมผัส))

ทิศอยู่กึ่งกลางระหว่างทิศตะวันตกและทิศใต้ทำมุม 45 องศา

อนุโลมเรียกทิศอื่น ๆ ระหว่างทิศตะวันตกและทิศใต้ที่ไม่ใช่ 45 องศา


ตะวันตกเฉียงเหนือ

ตะวันตก + เฉียง + เหนือ

ตะ-วัน-ตก-เฉียง-เหฺนือ

/ta˨˩.wan˧.tok̚˨˩.t͡ɕʰia̯ŋ˩˩˦.nɯa̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ทิศอยู่กึ่งกลางระหว่างทิศตะวันตกและทิศเหนือทำมุม 45 องศา

อนุโลมเรียกทิศอื่น ๆ ระหว่างทิศตะวันตกและทิศเหนือที่ไม่ใช่ 45 องศา


บัดกรี

เทียบมาเลเซีย pateri

เชื่อมหรือประสานโลหะให้ติดกัน


การบัดกรี

การ + บัดกรี

กาน-บัด-กฺรี

คำอาการนามของ บัดกรี


จารบี

รูปที่สะกดผิดของ จาระบี


หัวแร้ง

/hua̯˩˩˦.rɛːŋ˦˥/^((สัมผัส))

เหล็กที่ปลายมีลักษณะคล้ายหัวของนกแร้ง ใช้เผาไฟให้ร้อนจัดแล้วจี้ตะกั่วบัดกรีเพื่อเชื่อมโลหะให้ติดกัน

เครื่องมือไฟฟ้าชนิดหนึ่ง เมื่อทำให้ปลายร้อนจัดด้วยกระแสไฟฟ้า ใช้จี้ตะกั่วบัดกรีเพื่อเชื่อมโลหะให้ติดกัน เรียกว่า หัวแร้งไฟฟ้า


หยุมหยิม

เขาเป็นคนหยุมหยิม


หยุมหยิม

จู้จี้, ชอบถือเอาเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ ว่าเป็นเรื่องสำคัญ

อย่าไปหยุมหยิมกับเขามากนัก


การหยุมหยิม

การ + หยุมหยิม

กาน-หฺยุม-หฺยิม

คำอาการนามของ หยุมหยิม


ความหยุมหยิม

ความ + หยุมหยิม

คฺวาม-หฺยุม-หฺยิม

คำอาการนามของ หยุมหยิม


ประสานงา

ใช้งาสวนแทงกันในการยุทธหัตถี

ขัดแย้งกันอย่างรุนแรง

โดยปริยายหมายถึง ลักษณะที่รถหรือเรือแล่นเข้าชนกันอย่างแรง


การประสานงา

การ + ประสานงา

กาน-ปฺระ-สาน-งา

คำอาการนามของ ประสานงา


ลูกเขย

/luːk̚˥˩.kʰɤːj˩˩˦/^((สัมผัส))

ชายซึ่งเป็นผัวของลูกสาว


ลูกสะใภ้

หญิงซึ่งเป็นเมียของลูกชาย


โครง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໂຄງ (โคง), ไทลื้อ ᦷᦆᧂ (โฅง)

/kʰroːŋ˧/^((สัมผัส))

ร่างของสิ่งต่าง ๆ ที่คุมกันอยู่เป็นรูป

โครงกระดูก

โครงว่าว


วิญญู

ยืมมาจากบาลี วิญฺญู; เทียบสันสกฤต विज्ञ (วิชฺญ)

ผู้รู้แจ้ง, นักปราชญ์


วิญญูชน

บุคคลซึ่งรู้ผิดรู้ชอบตามปรกติ


วิญญูภาพ

ความเป็นผู้รู้ผิดรู้ชอบตามปรกติ


การปั้น

คำอาการนามของ ปั้น


พระเพลิง

/pʰra˦˥.pʰlɤːŋ˧/^((สัมผัส))

คำพ้องความของ เพลิง


พระเพลิง

คำวิสามานยนาม

/pʰra˦˥.pʰlɤːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว


ไทเทเนียม

ยืมมาจากอังกฤษ titanium

ไท-เท-เนี่ยม

ธาตุลำดับที่ 22 สัญลักษณ์ Ti เป็นโลหะ ลักษณะเป็นของแข็ง หลอมละลายที่ 1668 °ซ. ใช้ประโยชน์นำไปผสมกับโลหะอื่นให้เป็นโลหะเจือ


การลอด

/kaːn˧.lɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ลอด


ปัด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pacᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ປັດ (ปัด), จ้วง baet

ทำให้หมดไปด้วยการพัดหรือโบกเป็นต้น

ปัดฝุ่น

ปัดแมลงวัน

พระอาทิตย์ปัดเหนือปัดใต้

ท้ายรถปัดไปทางหนึ่ง

เดินขาปัด

กระทบเรียดไป

กิ่งไม้ปัดหลังคา

เกลี่ยให้เสมอกัน, เกลี่ยให้เรียบ

ปัดขนตา

ปัดคิ้ว

ปัดแก้ม


ปัด

เทียบจ้วง baed (“ตาดำ”)

เม็ดแก้วเป็นต้นมีรูตรงกลางสำหรับร้อยเป็นเครื่องประดับต่าง ๆ เรียกว่า ลูกปัด


การปัด

คำอาการนามของ ปัด


การปาด

คำอาการนามของ ปาด


การปอก

/kaːn˧.pɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ปอก


การผ่า

คำอาการนามของ ผ่า


ความเผ็ด

คำอาการนามของ เผ็ด


การพอง

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/kaːn˧.pʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

/kaːn˧.pʰɔŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ พอง


ความพอง

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/kʰwaːm˧.pʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

/kʰwaːm˧.pʰɔŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ พอง


การบาก

คำอาการนามของ บาก


การดง

คำอาการนามของ ดง


การดำ

คำอาการนามของ ดำ


ความดำ

คำอาการนามของ ดำ


การตำ

คำอาการนามของ ตำ


การหัว

คำอาการนามของ หัว


การเกล้า

คำอาการนามของ เกล้า


ดั้ง

/daŋ˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องถือสำหรับปิดป้องศัสตราวุธ รูปคล้ายกาบกล้วย, โบราณใช้ว่า ด้าง ก็มี

เรียกเสาเรือนเครื่องสับที่ตั้งอยู่บนหลังรอดตรงกึ่งกลางความยาวของตัวรอดขึ้นไปรับอกไก่ ว่า เสาดั้ง

เรียกเสาที่ตั้งบนขื่อสำหรับรับอกไก่ ว่า ดั้งแขวน

เรียกเรือซึ่งกำหนดให้เข้ากระบวนเสด็จทางชลมารค จัดเป็น 2 สายขนาบเรือกลอง ไปข้างหน้าเรือไชยและเรือพระที่นั่งลำทรง อาจมีกี่คู่ก็ได้ ว่า เรือดั้ง


ดั้ง

/daŋ˥˩/^((สัมผัส))


ดั้ง

แผลงมาจาก ดัง, จากไทดั้งเดิม *ɗaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ดัง, ลาว ດັງ (ดัง), คำเมือง ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), เขิน ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), ไทลื้อ ᦡᧂ (ดัง), ไทดำ ꪒꪰꪉ (ดัง), ไทใหญ่ လင်/ၼင် (ลัง/นัง) (ในคำว่า ၶူႈလင်/ၶူႈၼင် (ขู้ลัง/ขู้นัง)), ไทใต้คง ᥘᥒ (ลัง), อ่ายตน ဒင် (ดง์) หรือ ꩫင် (นง์), อาหม 𑜓𑜂𑜫 (ดง์) หรือ 𑜃𑜂𑜫 (นง์), ปู้อี ndangl, จ้วง ndaeng

/daŋ˥˩/^((สัมผัส))

สันจมูก, มักพูดว่า ดั้งจมูก


ดั้ง

ยืมโดยเรียนรู้จากญี่ปุ่น 段 (ดัง)

/daŋ˥˩/^((สัมผัส))

ระดับขั้น (ในกีฬาญี่ปุ่น)


การดั้ง

คำอาการนามของ ดั้ง


การป่าว

คำอาการนามของ ป่าว


การขาน

คำอาการนามของ ขาน


บอด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓoːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บอด, ลาว ບອດ (บอด), คำเมือง ᨷᩬᨯ (บอด), เขิน ᨷᩬᨯ (บอด), ไทลื้อ ᦢᦸᧆᧈ (บ่อ̂ด), ไทดำ ꪚꪮꪒ (บอด), ไทขาว ꪚꪮꪒ, ไทใหญ่ မွတ်ႇ (ม่อ̂ต) หรือ ဝွတ်ႇ (ว่อ̂ต), ไทใต้คง ᥛᥩᥖᥱ (ม่อ̂ต), อาหม 𑜈𑜨𑜄𑜫 (บอ̂ต์), ตั่ย bót, จ้วงแบบจั่วเจียง mbot (บอด)

/bɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

มืด, ไม่เห็น, (ใช้แก่ตา)

หัวเทียนบอด

ไม่มีแวว เป็นวงทึบไม่โปร่ง (ใช้แก่หัวตัวหนังสือ)

เขียนหนังสือหัวบอด

เรียกนมที่หัวบุ๋มเข้าไป

นมตาบอด / นมบอด

เรียกแต้มบนไพ่ป๊อกที่รวมกันแล้วได้เป็น 0


ปีน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *piːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ປີນ (ปีน), จ้วง bin, จ้วงแบบจั่วเจียง bin

climb

ไต่โดยใช้มือและเท้า

ไต่โดยใช้มือและเท้าเกาะยึดขึ้นไป

ปีนต้นไม้

ปีนเขา

ใช้ในอาการที่ไต่ลงก็มี

ปีนลงทางหน้าต่าง

โดยปริยายหมายความว่า ออกนอกที่นอกทาง

ปีนทาง


การปีน

คำอาการนามของ ปีน


หนอก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnoːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ໜອກ (หนอก), คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩬᨠ (หนอก), ไทใหญ่ ၼွၵ်ႇ (น่อ̂ก), จ้วงแบบจั่วเจียง nok, จ้วง nok

/nɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ก้อนเนื้อที่ต้นคอของสัตว์บางชนิดเช่นวัว

ก้อนเนื้อที่นูนขึ้นมาที่ต้นคอของคนบางคน

เธออ้วนจนคอเป็นหนอก

เนื้อใต้ท้องน้อย

นุ่งผ้าขัดหนอก


ซ้อม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zoːmꟲ; ร่วมเชื้อสายกับจ้วงแบบจั่วเจียง somx，จ้วง somx

/sɔːm˦˥/^((สัมผัส))

ทำข้าวกล้องให้เป็นข้าวสาร โดยวิธีใส่ครกตำ เรียกว่า ซ้อมข้าว

ทำร้ายร่างกาย

เขาถูกอันธพาลซ้อมจนบาดเจ็บ


ซ้อม

/sɔːm˦˥/^((สัมผัส))

ทำทดลองเพื่อให้ชำนาญหรือให้แน่นอน

ซ้อมรบ

ซ้อมความเข้าใจ

ซ้อมละคร


การซ้อม

คำอาการนามของ ซ้อม


การหยิบ

คำอาการนามของ หยิบ


ความขาว

คำอาการนามของ ขาว


การหาว

คำอาการนามของ หาว


การเลีย

คำอาการนามของ เลีย


สิ่ว

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *siəwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ສີ່ວ (สี่ว), คำเมือง ᩈᩥ᩠᩵ᩅ (สิ่ว), เขิน ᩈᩦ᩠᩵ᩅ (สี่ว), ไทลื้อ ᦉᦲᧁᧈ (สี่ว), ไทดำ ꪎꪲ꪿ꪫ (สิ่ว), ไทขาว ꪎꪲꪫꫀ, ไทใหญ่ သိဝ်ႇ (สิ่ว), จ้วงแบบจั่วเจียง siuq, จ้วง siuq

cinzel

เครื่องมือสำหรับใช้ตอก เจาะ สลัก เซาะ ดุน แร เป็นต้น

ชื่อเครื่องมือของช่างไม้ช่างทองเป็นต้น มีทั้งชนิดมีคมและไม่มีคม สำหรับใช้ตอก เจาะ สลัก เซาะ ดุน แร เป็นต้น


ปลุก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plokᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ປຸກ (ปุก), ไทใหญ่ ပူၵ်း (ปู๊ก), อาหม 𑜆𑜤𑜀𑜫 (ปุก์)， จ้วงแบบจั่วเจียง zoek（byoek）， จ้วง byoek

ทำให้ตื่นจากหลับ

ทำให้ได้สติรู้สึกตัว

กระตุ้นให้เกิดแรงกำลัง ความขลัง และความกล้าแข็ง เป็นต้น


การปลุก

คำอาการนามของ ปลุก


ความเด็ก

คำอาการนามของ เด็ก


ความแพง

/kʰwaːm˧.pʰɛːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แพง


การคว่ำ

คำอาการนามของ คว่ำ


การศอก

/kaːn˧.sɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ศอก


การห้อย

คำอาการนามของ ห้อย


การอม

คำอาการนามของ อม


สาก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩣ᩠ᨠ (สาก), เขิน ᩈᩣ᩠ᨠ (สาก), ลาว ສາກ (สาก), ไทดำ ꪎꪱꪀ (สาก), ไทลื้อ ᦉᦱᧅ (สาก), ไทใหญ่ သၢၵ်ႇ (ส่าก), พ่าเก ꩬက် (สก์), อาหม 𑜏𑜀𑜫 (สก์), จ้วงแบบจั่วเจียง sak; เทียบไหลดั้งเดิม *tçʰaːk

/saːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เครื่องมือสำหรับตำอย่างหนึ่ง, คู่กับ ครก

อวัยวะเพศชาย

ถ้าข้าวสารไม่มีจะลากสีลงไปบด ถ้าข้าวสารมันหมดจะลากสากด้วยเข้าใส่


สาก

/saːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ปลาน้ำดอกไม้


สาก

/saːk̚˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่ระคายเพราะมีลักษณะไม่ละเอียดอ่อนหรือไม่นุ่มนวล

ใบข่อยจับแล้วสากมือ

ผู้หญิงคนนี้มือสากเพราะทำงานหนักตั้งแต่เด็ก

ขรุขระเพราะมีพื้นไม่ราบเรียบ

กระดานแผ่นนี้ผิวสากเพราะยังไม่ได้ไสกบ


ความสาก

คำอาการนามของ สาก


เบือ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓɯəᴬ (“แป้ง”)， จ้วงแบบจั่วเจียง mbwe (เบือ "แป้ง") ， จ้วง mbw

/bɯa̯˧/^((สัมผัส))

ข้าวสารที่ตำประสมกับเครื่องแกงเพื่อให้น้ำแกงข้น เรียกว่า ข้าวเบือ

เรียกสากไม้ที่ใช้ตำข้าวเบือหรือน้ำพริก ว่า สากกะเบือ

เรียกครกดินที่ใช้ตำข้าวเบือหรือน้ำพริก ว่า ครกกะเบือ


ความเก่า

คำอาการนามของ เก่า


ดม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ດົມ (ด็ม), ไทลื้อ ᦡᦳᧄ (ดุม), ไทใหญ่ ၼူမ် (นูม), อาหม 𑜃𑜤𑜉𑜫 (นุม์), จ้วง ndumq

ใช้จมูกสูดกลิ่น, สูดเอากลิ่น


การดม

คำอาการนามของ ดม


เห็นใจ

การเห็นใจ (abstract-noun)
ความเห็นใจ (abstract-noun)

เห็นน้ำใจว่าเป็นอย่างไร เช่นดีหรือชั่ว

ร่วมรู้สึกในความทุกข์ยากของผู้อื่น

รู้สึกเห็นใจคนจนที่ต้องอดมื้อกินมื้อ

มาทันพบก่อนตาย

เขามาทันเห็นใจก่อนพ่อจะสิ้นลม


การเห็นใจ

การ + เห็นใจ

คำอาการนามของ เห็นใจ


ความเห็นใจ

ความ + เห็นใจ

คฺวาม-เห็น-ไจ

คำอาการนามของ เห็นใจ


ดึ๋ง

คำกริยาวิเศษณ์

/dɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ขึ้นอย่างเร็ว


เจ้ากี้เจ้าการ

เจ้า + กี้ + เจ้า + การ

เจ้า-กี้-เจ้า-กาน

/t͡ɕaw˥˩.kiː˥˩.t͡ɕaw˥˩.kaːn˧/^((สัมผัส))

ผู้ที่ชอบเข้าไปวุ่นในธุระของคนอื่นซึ่งมิใช่หน้าที่ของตนจนน่ารำคาญ


ลูกหลง

/luːk̚˥˩.loŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ลูกที่เกิดทีหลังห่างจากพี่เป็นเวลานานปี

ลูกปืนที่ค้างอยู่ในกระบอกปืนโดยหลงลืม

ลูกปืนหรือสิ่งอื่นที่พลาดไปถูกผู้อื่นซึ่งมิได้หมายไว้

โดยปริยายหมายถึงการที่ผู้ใดผู้หนึ่งพลอยได้รับเคราะห์หรืออันตรายจากการกระทำของผู้อื่นโดยผู้กระทำมิได้มีเจตนาเช่นนั้น

กรรมการห้ามมวยถูกลูกหลงของนักมวยลงไปหมอบกับพื้นเวที


การเหนื่อย

การ + เหนื่อย

กาน-เหฺนื่อย

คำอาการนามของ เหนื่อย


ความเหนื่อย

ความ + เหนื่อย

คฺวาม-เหฺนื่อย

คำอาการนามของ เหนื่อย


การยืด

/kaːn˧.jɯːt̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ยืด


ความยืด

/kʰwaːm˧.jɯːt̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ยืด


การเมื่อย

การ + เมื่อย

คำอาการนามของ เมื่อย


ความเมื่อย

ความ + เมื่อย

คฺวาม-เมื่อย

คำอาการนามของ เมื่อย


การสั่น

คำอาการนามของ สั่น


ความอ่อน

/kʰwaːm˧.ʔɔːn˨˩/^((สัมผัส))

/kʰwaːm˧.ʔɔn˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ อ่อน


การอ่อน

/kaːn˧.ʔɔːn˨˩/^((สัมผัส))

/kaːn˧.ʔɔn˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ อ่อน


การชั่ง

/kaːn˧.t͡ɕʰaŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ชั่ง


ความด่าง

คำอาการนามของ ด่าง


การดาย

คำอาการนามของ ดาย


การซัก

คำอาการนามของ ซัก


การเตือน

คำอาการนามของ เตือน


เหี่ยว

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰriewᴮ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เหี่ยว, ลาว ຫ່ຽວ (ห่ยว) หรือ ແຫ່ວ (แห่ว), คำเมือง ᩉ᩠ᨿ᩵ᩅ (หย่ว), เขิน ᩉ᩠ᨿᩴ᩵ (หยํ่), ไทลื้อ ᦵᦠᧁᧈ (เห่ว), ไทดำ ꪵꪬ꪿ꪫ (แห่ว), ไทขาว ꪵꪬꪫꫀ, ไทใหญ่ ႁဵဝ်ႇ (เห่ว), ไทใต้คง ᥞᥥᥝᥱ (เห่ว), จ้วง heuq หรือ reuq, จ้วงแบบจั่วเจียง heuq

ᩉ᩠ᨿ᩵ᩅ

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

枯萎

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

verdorren

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

ꪵꪬ꪿ꪫ

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

ႁဵဝ်ႇၸွပ်ႈ

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

murchar

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

ຫ່ຽວ

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

marchitarse

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

wither

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

ไม่สดชื่นเพราะขาดน้ำ

ดอกไม้เหี่ยว

ส้มโอเหี่ยว

หนังเหี่ยว

ใจเหี่ยว


ความเหี่ยว

ความ + เหี่ยว

คฺวาม-เหี่ยว

คำอาการนามของ เหี่ยว


ความซื่อ

/kʰwaːm˧.sɯː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ซื่อ


การชิม

คำอาการนามของ ชิม


การกรน

คำอาการนามของ กรน


การพราก

คำอาการนามของ พราก


ความกำพร้า

ความ + กำพร้า

คฺวาม-กำ-พฺร้า

คำอาการนามของ กำพร้า


การได้

คำอาการนามของ ได้


ความปอด

/kʰwaːm˧.pɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ปอด


ทราย

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *zaːjᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *zwɯəjᴬ, จากจีนเก่า沙 (OC *sraːl, *sraːls); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊາຍ (ซาย), คำเมือง ᨪᩣ᩠ᨿ (ซาย), เขิน ᨪᩣ᩠ᨿ (ซาย), ไทลื้อ ᦌᦻ (ซาย), ไทดำ ꪏꪱꪥ (ซาย), ไทใหญ่ သၢႆး (ส๊าย), ไทใต้คง ᥔᥣᥭᥰ (ส๊าย), อาหม 𑜏𑜩 (สย์) หรือ 𑜏𑜩𑜤 (สาย์), จ้วง saiz, จ้วงแบบหนง saiz; เทียบซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *(s/z)a-j (“ดิน, ทราย”)
คำนี้เคยเขียนว่า "ซาย" ในเอกสารโบราณต่าง ๆ มาจนถึงก่อนคริสต์ศตวรรษที่ 18 แล้วเปลี่ยนมาสะกดเป็น "ทราย" ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 18-19 สาเหตุเป็นไปได้ว่าเป็นความเข้าใจผิดอย่างแพร่หลายว่า คำนี้มีต้นกำเนิดมาจากภาษาเขมร ซึ่ง ទ្រ (ทฺร) ในภาษาเขมรยืมมาแล้วออกเสียงเป็น "ซ" ในภาษาไทยมีอยู่หลายคำ ในขณะที่ภาษาเขมร ទ្រាយ (ทฺราย) หมายถึงกวางชนิดหนึ่ง

ᨪᩣ᩠ᨿ

วัตถุที่เป็นเศษหินขนาดเล็ก

zand

วัตถุที่เป็นเศษหินขนาดเล็ก

ꪏꪱꪥ

วัตถุที่เป็นเศษหินขนาดเล็ก

သၢႆး

วัตถุที่เป็นเศษหินขนาดเล็ก

བྱེ་མ

วัตถุที่เป็นเศษหินขนาดเล็ก

ຊາຍ

วัตถุที่เป็นเศษหินขนาดเล็ก

sand

วัตถุที่เป็นเศษหินขนาดเล็ก

วัตถุที่เป็นเศษหินขนาดเล็ก มีลักษณะซุยร่วนไม่เกาะกัน มีหลายชนิด

ทรายขี้เป็ด

ทรายหยาบ

ทรายละเอียด

ใช้เรียกสิ่งอื่นที่มีลักษณะอย่างทราย

เนื้อแตงโมเป็นทราย

น้ำตาลทราย


ทราย

ชื่อหอยกาบคู่หลายชนิด มีรูปเปลือกแตกต่างกันไป ที่เป็นหอยน้ำจืด เช่น ชนิด Corbicula javanica (Mousson) ในวงศ์ Corbiculidae ที่เป็นหอยทะเล เช่น ชนิด Asaphis violascens (Forsskål) ในวงศ์ Psammobiidae


ทราย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊາຍ (ซาย), เขมร ទ្រាយ (ทฺราย, “กวางใหญ่ชนิดหนึ่ง”)


การดับ

คำอาการนามของ ดับ


ความยุ่ง

คำอาการนามของ ยุ่ง


การยุ่ง

คำอาการนามของ ยุ่ง


แล้ง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.leːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ແລ້ງ (แล้ง), ไทลื้อ ᦶᦟᧂᧉ (แล้ง), ไทดำ ꪵꪩ꫁ꪉ (แล้ง), ไทใหญ่ လႅင်ႉ (แล๎ง), จ้วง rengx, จ้วงแบบจั่วเจียง lengx

/lɛːŋ˦˥/^((สัมผัส))

หน้าน้ำแห้ง, ฤดูไม่มีฝน, ในคำว่า หน้าแล้ง ฤดูแล้ง


แล้ง

/lɛːŋ˦˥/^((สัมผัส))

แล้งน้ำใจ

แล้งน้ำ

แล้งกวี


แล้ง

/lɛːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ไม่มี, มีน้อย

ฝนแล้ง


การแล้ง

/kaːn˧.lɛːŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แล้ง


ความแล้ง

/kʰwaːm˧.lɛːŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แล้ง


ตด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.tɤtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕົດ (ต็ด), ไทใหญ่ တူတ်း (ตู๊ต), ไทดำ ꪶꪔꪒ (โตด), พ่าเก တုတ် (ตุต์), อาหม 𑜄𑜢𑜤𑜄𑜫 (ตึต์), จ้วง roet, จ้วงแบบจั่วเจียง doet

อาการที่ลมระบายออกทางทวารหนัก, ผายลม


ตด

ลมที่ออกจากทวารหนัก


ตด

ชื่อแมลงพวกด้วงหลายชนิดหลายสกุล ในวงศ์ Carabidae หัวและอกเล็ก แคบ ท้องโต ปีกแข็งคลุมส่วนท้องไม่หมด ลำตัวยาว 2-3 เซนติเมตร สีน้ำตาลเหลืองหรือน้ำตาลแก่ มีลายสีเข้มตามหัว อก และท้อง เมื่อถูกรบกวนสามารถปล่อยสารพิษประเภทควินอลออกมาทางก้นมีเสียงดัง ร้อนและมีควัน ที่สำคัญ เช่น ชนิด Pheropsophus occipitalis (MacLeay), P. javanus (Dejean), ปักษ์ใต้เรียก ขี้ตด


การตด

คำอาการนามของ ตด


การฝัน

คำอาการนามของ ฝัน


ความฝัน

คำอาการนามของ ฝัน


การงับ

คำอาการนามของ งับ


นิ่ว

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰniːwꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨶᩥ᩶ᩅ (หนิ้ว), ลาว ໜີ້ວ (หนี้ว), ไทลื้อ ᦐᦲᧁᧉ (หนี้ว)

เกลือเคมีหรือสารเคมีอื่น เช่นคอเลสเตอรอลที่เกิดเป็นก้อนแข็งในไต กระเพาะปัสสาวะ ถุงน้ำดี หรือท่อของต่อมบางชนิดในร่างกาย เช่นต่อมน้ำลาย ตับอ่อน


นิ่ว

ทำหน้าย่นขมวดคิ้วแสดงความไม่พอใจหรือรู้สึกเจ็บเป็นต้น


นิ่ว

มีสีหน้าเช่นนั้น ในคำว่า หน้านิ่ว


การรั่ว

คำอาการนามของ รั่ว


การคืบ

/kaːn˧.kʰɯːp̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ คืบ


การเกล็ด

คำอาการนามของ เกล็ด


การเกา

คำอาการนามของ เกา


การเย็บ

คำอาการนามของ เย็บ


ความพอ

/kʰwaːm˧.pʰɔː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ พอ


โทษานุโทษ

โทษ + อนุ + โทษ

โท-สา-นุ-โทด

/tʰoː˧.saː˩˩˦.nu˦˥.tʰoːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ความผิดมากและน้อย


กาลานุกาล

กาล + อนุ + กาล

กา-ลา-นุ-กาน

งานบำเพ็ญกุศลถวายพระบรมอัฐิและพระอัฐิในกาลใดกาลหนึ่ง


ทิศานุทิศ

ทิศ + อนุ + ทิศ

ทิ-สา-นุ-ทิด

/tʰi˦˥.saː˩˩˦.nu˦˥.tʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

ทิศน้อยทิศใหญ่


ทูตานุทูต

ทูต + อนุ + ทูต

ฑูตานุฑูต
ทูตานุฑูต

ทู-ตา-นุ-ทูด

ทูตใหญ่น้อย, คณะทูต


ฉันทานุมัติ

ฉันท + อนุมัติ

ฉัน-ทา-นุ-มัด

/t͡ɕʰan˩˩˦.tʰaː˧.nu˦˥.mat̚˦˥/^((สัมผัส))

ความเห็นชอบตามโดยความพอใจ

การได้รับมอบหมายด้วยความเต็มใจ


อัฐิ

ยืมมาจากบาลี อฏฺฐิ; เทียบสันสกฤต अस्थि (อสฺถิ)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/ʔat̚˨˩.tʰiʔ˨˩/^((สัมผัส))

กระดูกคนที่เผาแล้ว


การซิกแซ็ก

การ + ซิกแซ็ก

กาน-ซิก-แซ็ก

คำอาการนามของ ซิกแซ็ก


การแจม

/kaːn˧.t͡ɕɛːm˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แจม


การพีอาร์

การ + พีอาร์

คำอาการนามของ พีอาร์


การแชร์

/kaːn˧.t͡ɕʰɛː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แชร์


การลง

คำอาการนามของ ลง


การเอ๋อ

/kaːn˧.ʔɤː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เอ๋อ


ซ่อนกลิ่น

ซ่อน + กลิ่น

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Polianthes tuberosa L. ในวงศ์ Agavaceae ต้นเป็นกอ ดอกสีขาวเป็นช่อตั้งขึ้น กลิ่นหอม


มะขาม

กร่อนมาจาก หมากขาม

/ma˦˥.kʰaːm˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Tamarindus indica L. ในวงศ์ Leguminosae ฝักมีรสเปรี้ยว ใช้ปรุงอาหารและทำยาได้, พันธุ์ฝักแบนใหญ่เรียก มะขามกระดาน, พันธุ์ฝักเล็กเรียก มะขามขี้แมว, พันธุ์ฝักมีรสหวานเรียก มะขามหวาน

อวัยวะเพศชาย


มะขาม

คำวิสามานยนาม

กร่อนมาจาก หมากขาม

/ma˦˥.kʰaːm˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดจันทบุรี

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี


สัก

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง maex saeg (ไม้สัก, “ต้นสัก”)

ชื่อไม้ต้นชนิด Tectona grandis L.f. ในวงศ์ Labiatae เนื้อไม้แข็งและคงทน เหมาะแก่การสร้างบ้านและทำเครื่องเรือน ใบและเนื้อไม้ใช้ทำยาได้


สัก

ทำให้ตึง, ทำให้แน่น

สักว่าว

สักที่นอน


สัก

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง caeg (ชัก, ปัก, แทง, สัก)

เอาของแหลมแทงลงด้วยวิธีการหรือเพื่อประโยชน์ต่าง ๆ กัน

สักปลาไหล

สักหาของในน้ำ

สักรอยช้ำเพื่อรีดเอาเลือดที่คั่งออก

ใช้เหล็กแหลมจุ้มหมึกหรือน้ำมันแทงที่ผิวหนังให้เป็นอักขระเครื่องหมายหรือลวดลาย, ถ้าใช้หมึก เรียกว่า สักหมึก, ถ้าใช้น้ำมัน เรียกว่า สักน้ำมัน

ทำเครื่องหมายโดยใช้เหล็กแหลมจุ้มหมึกจิ้มที่ผิวหนังเพื่อแสดงเป็นหลักฐานบนร่างกายส่วนใดส่วนหนึ่ง เช่น สักข้อมือ แสดงว่าได้ขึ้นทะเบียนเป็นชายฉกรรจ์หรือเป็นเลกมีสังกัดกรมกองแล้ว สักหน้า แสดงว่าเป็นผู้ที่ต้องโทษปาราชิกเป็นต้น


สัก

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪎꪰꪀ (สัก), จ้วง saek (ซัก, “สักวัน”)

อย่างน้อย, เพียง, ราว

ขอเวลาสัก 2 วัน


กระวานเทศ

กระวาน + เทศ

กฺระ-วาน-เทด

ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Elettaria cardamomum (L.) Maton ในวงศ์ Zingiberaceae มาจากประเทศอินเดียตอนใต้ ผลรูปกระสวยหรือรูปไข่ปลายแหลม สีนวล มี 3 พู กลิ่นหอมฉุน, เอลา ลูกเอ็ล หรือลูกเอ็น ก็เรียก


สาลิกา

ยืมมาจากบาลี สาลิกา

ชื่อนกขนาดเล็กชนิดต่าง ๆ ในวงศ์ย่อย Corvinae ในวงศ์ Corvidae ปากสีแดง มีแถบสีดำคาดตา ตัวสีเขียว ขนปลายปีกสีน้ำตาล ทำรังแบบง่าย ๆ ด้วยกิ่งไม้บนต้นไม้ กินผลไม้และสัตว์ขนาดเล็ก ในประเทศไทยมี 2 ชนิด คือ สาลิกาเขียว [Cissa chinensis (Boddaert)] และสาลิกาเขียวหางสั้น (C. hypoleuca Salvadori & Giglioli) พบทางตะวันออก

ชื่อนกขนาดเล็กชนิด Acridotheres tristis (Linn.) ในวงศ์ Sturnidae หัวสีดำ วงรอบเบ้าตาและปากสีเหลือง ลำตัวสีน้ำตาลเข้ม มีแต้มขาวที่ปีก ปลายหางสีขาว ทำรังแบบง่าย ๆ ด้วยกิ่งไม้ตามโพรงไม้ ง่ามไม้ หรือซอกอาคาร กินแมลงและผลไม้ พบทั่วทุกภาคของประเทศไทย, เอี้ยง หรือ เอี้ยงสาลิกา ก็เรียก


สาลิกา

ชื่อตะกรุดดอกเล็ก ๆ ชนิดหนึ่ง ใช้ในทางเมตตามหานิยม


เอี้ยง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອ້ຽງ (อ้ยง), คำเมือง ᩋ᩠ᨿ᩶ᨦ (อย้ง), เขิน ᩋ᩠ᨿ᩶ᨦ (อย้ง), ไทลื้อ ᦵᦀᧂᧉ (เอ้ง), ไทใหญ่ ဢဵင်ႈ (เอ้ง)

/ʔia̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

(นก~) ชื่อนกขนาดกลางหลายชนิดในวงศ์ Sturnidae รูปร่างอ้วนป้อม หางสั้น มีทั้งที่หากินบนพื้นดินและบนต้นไม้ รวมทั้งบนสัตว์เลี้ยง เช่น ควาย พบอยู่รวมกันเป็นฝูง ทำรังแบบง่าย ๆ ด้วยกิ่งไม้ตามโพรงไม้ ง่ามไม้ หรือซอกอาคาร กินผลไม้และแมลง เช่น เอี้ยงดำปักษ์ใต้ [Aplonis panayensis (Scopoli)] เอี้ยงด่าง (Sturnus contra Linn.) เอี้ยงสาลิกาหรือสาลิกา [Acridotheres tristis (Linn.)]

(นก~) ชื่อเรียกอย่างหนึ่งของนกเอี้ยงสาลิกา (A. tristis)


เอี้ยงสาลิกา

ชื่อเรียกอย่างหนึ่งของนกสาลิกา (Acridotheres tristis)


ขุนทอง

/kʰun˩˩˦.tʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อนกขนาดกลางชนิด Gracula religiosa Linn. ในวงศ์ Sturnidae ปากสีส้ม ที่ท้ายทอยและหางตาทั้ง 2 ข้างมีแผ่นเนื้อสีเหลือง ขนลำตัวสีดำเลื่อมเป็นมัน ที่ปีกมีขนสีขาวแซม ตีนสีเหลืองจัด ร้องเลียนเสียงคนหรือเสียงอื่น ๆ บางอย่างได้ ในประเทศไทยมี 2 ชนิดย่อย คือ ขุนทองเหนือ (G. r. intermedia Hay) แผ่นเนื้อต่อเนื่องกัน และขุนทองใต้หรือขุนทองควาย (G. r. religiosa Linn.) ซึ่งมีขนาดใหญ่กว่าชนิดย่อยแรก และแผ่นเนื้อไม่ต่อเนื่องกัน


ขุนทอง

คำวิสามานยนาม

/kʰun˩˩˦.tʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอบัวใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา


ศาริกา

ยืมมาจากสันสกฤต शारिका (ศาริกา)

นกจำพวกนกเอี้ยง


ชกา

นกสาลิกา (ดุษฎีสังเวยกล่อมช้างของเก่า)


นิษาท

ยืมมาจากสันสกฤต निषाद (นิษาท) ว่า คนเถื่อนนอกสังคมอารยันกลุ่มหนึ่งในอินเดียโบราณ มีอาชีพพราน ชาวประมง หรือเป็นโจร, คนจากเผ่าชนชั้นต่ำ, คนนอกวรรณะที่เกิดจากชายวรรณะพราหมณ์กับหญิงวรรณะศูทร

พรานป่า; ชาวประมง; โจร


เนษาท

เทียบบาลี เนสาท ว่า พราน, ชาวประมง, ชนวรรณะต่ำกลุ่มหนึ่งในอินเดียโบราณ มีอาชีพล่าสัตว์; เทียบสันสกฤต निषाद (นิษาท) ว่า คนเถื่อนนอกสังคมอารยันกลุ่มหนึ่งในอินเดียโบราณ มีอาชีพพราน ชาวประมง หรือเป็นโจร, คนจากเผ่าชนชั้นต่ำ, คนนอกวรรณะที่เกิดจากชายวรรณะพราหมณ์กับหญิงวรรณะศูทร

พรานป่า; ชาวประมง; โจร


วัฒนธรรม

វប្បធម៌

วิถีความเป็นอยู่ของหมู่คน

文化

วิถีความเป็นอยู่ของหมู่คน

ᦞᧆᦒᦓᦱᦒᧄ

วิถีความเป็นอยู่ของหมู่คน

ၽိင်ႈထုင်း

วิถีความเป็นอยู่ของหมู่คน

ထုင်းၽိင်ႈ

วิถีความเป็นอยู่ของหมู่คน

ၽိင်ႈငႄႈ

วิถีความเป็นอยู่ของหมู่คน

ၾိင်ႈငႄႈ

วิถีความเป็นอยู่ของหมู่คน

ယဵၼ်ႇငႄႈ

วิถีความเป็นอยู่ของหมู่คน

ယဉ်ကျေးမှု

วิถีความเป็นอยู่ของหมู่คน

ວັດທະນະທຳ

วิถีความเป็นอยู่ของหมู่คน

culture

วิถีความเป็นอยู่ของหมู่คน

menning

วิถีความเป็นอยู่ของหมู่คน

संस्कृति

วิถีความเป็นอยู่ของหมู่คน

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

วัด-ทะ-นะ-ทำ

สิ่งที่ทำความเจริญงอกงามให้แก่หมู่คณะ

วัฒนธรรมไทย

วัฒนธรรมในการแต่งกาย

วิถีชีวิตของหมู่คณะ

วัฒนธรรมพื้นบ้าน

วัฒนธรรมชาวเขา


การกระโดด

การ + กระโดด

กาน-กฺระ-โดด

กาน-กฺร̄ะ-โดด

คำอาการนามของ กระโดด


การเขมือบ

การ + เขมือบ

กาน-ขะ-เหฺมือบ

กาน-ข̄ะ-เหฺมือบ

คำอาการนามของ เขมือบ


การชาบู

คำอาการนามของ ชาบู


ความหยิ่ง

ความ + หยิ่ง

คฺวาม-หฺยิ่ง

คำอาการนามของ หยิ่ง


การแพร่

/kaːn˧.pʰrɛː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แพร่


การคาน

คำอาการนามของ คาน


ยี่หวา

ยืมมาจากชวา jiwa, จากสันสกฤต जीव (ชีว); ร่วมรากกับ ชีว and ชีพ

/jiː˥˩.waː˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปแบบอื่นของ ยิหวา


การคลิก

คำอาการนามของ คลิก


การเซ็น

คำอาการนามของ เซ็น


การเคลียร์

การ + เคลียร์

คำอาการนามของ เคลียร์


ภาพ

ยืมมาจากสันสกฤต भाव (ภาว) หรือบาลี ภาว

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
พาบ-พะ-

/pʰaːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ความมี, ความเป็น, ความปรากฏ

มรณภาพ

รูปที่ปรากฏเห็นหรือนึกเห็น

ภาพทิวทัศน์

สิ่งที่วาดขึ้นเป็นรูปหรือสิ่งที่ถ่ายแบบไว้

ภาพถ่าย


ประมวล

รวบรวมให้เข้าระเบียบเป็นหมวดหมู่


ประมวล

หนังสือที่รวบรวมสิ่งซึ่งเป็นประเภทเดียวกัน

ประมวลกฎหมาย

ประมวลภาพ


การประมวล

การ + ประมวล

กาน-ปฺระ-มวน

กาน-ปฺร̄ะ-มวน

คำอาการนามของ ประมวล


ขันเชนาะ

/kʰan˩˩˦.t͡ɕʰa˦˥.nɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ ขันชะเนาะ


ขันชะเนาะ

ขัน + ชะเนาะ

ขันชเนาะ
ขันเชนาะ
การขันชะเนาะ (abstract-noun)

/kʰan˩˩˦.t͡ɕʰa˦˥.nɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

บิดลูกชะเนาะให้ตึง


การขันชะเนาะ

การ + ขันชะเนาะ

กาน-ขัน-ชะ-เนาะ

กาน-ขัน-ช̄ะ-เนาะ

/kaːn˧.kʰan˩˩˦.t͡ɕʰa˦˥.nɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

/kaːn˧.kʰan˩˩˦.t͡ɕʰa˧.nɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ขันชะเนาะ


ชะเนาะ

/t͡ɕʰa˦˥.nɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

ไม้สั้น ๆ สำหรับขันบิดเชือกที่ผูกให้แน่นเช่นในการทำนั่งร้าน


ลูกชะเนาะ

ลูก + ชะเนาะ

/luːk̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.nɔʔ˦˥/^((สัมผัส))


สว่าน

เทียบจีนยุคกลาง鑽 (MC tswanH)

เครื่องมือช่างไม้ปลายเป็นเกลียวแหลมสำหรับเจาะไช มี 2 ชนิด คือ ชนิดหนึ่งเป็นเหล็กปลายเป็นเกลียวแหลมในตัวสำหรับเจาะไชสิ่งเล็ก ๆ หรือบาง ๆ อีกชนิดหนึ่งมีรูปร่างคล้ายลูกดาล 2 อันต่อกัน ปลายด้านบนมีแป้นสำหรับมือกด ตรงกลางมีที่สำหรับมือจับหมุนให้ดอกสว่านซึ่งสวมติดกับปลายอีกด้านหนึ่งเจาะไชสิ่งที่ค่อนข้างใหญ่หน้าหนา


ลิ้นปี่

ລີ້ນປີ່

ส่วนปลายล่างของกระดูกอกที่ย้อยลงมา

xiphoid process

ส่วนปลายล่างของกระดูกอกที่ย้อยลงมา

ส่วนปลายล่างของกระดูกอกที่ย้อยลงมาในผนังหน้าท้องส่วนบน


วิสา

ยืมมาจากบาลี วิส (“พิษ”); เทียบสันสกฤต विष (วิษ, “พิษ”)

/wi˦˥.saː˩˩˦/^((สัมผัส))


ขอน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂອນ (ขอน), ไทดำ ꪄꪮꪙ (ฃอน)

/kʰɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ท่อนไม้ใหญ่ที่ยังไม่ได้ถากกล่อมให้เป็นรูปที่ต้องการ


ขอน

/kʰɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ลักษณนามเรียกข้างหนึ่งของกำไลที่เป็นคู่

กำไลขอนหนึ่ง

ลักษณนามของสังข์

สังข์ขอนหนึ่ง

สังข์ ๒ ขอน

ลักษณนามของไพ่ตองว่า สำรับหนึ่งหรือชุดหนึ่งมี ๒ ขอน


ขอม

คำวิสามานยนาม

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากเขมรเก่า ករោំ (กโรํ), ករោម៑ (กโรมฺ), ករោម្ម៑ (กโรมฺมฺ), ក្រោម (กฺโรม), ក្រោម្ម (กฺโรมฺม, “(ทิศ) ใต้”); เทียบเขมร ក្រោម (กฺโรม)

/kʰɔːm˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรขอม

วัฒนธรรมขอม


ขอม

/kʰɔːm˩˩˦/^((สัมผัส))

คำนำหน้าชื่อเพลงไทยสำเนียงขอม

ขอมทรงเครื่อง

ขอมใหญ่

ขอมน้ำเต้า

ขอมระทม


ขาบ

ᨠᩕᩫ᩠ᨾ

สีน้ำเงินแก่อมม่วง

/kʰaːp̚˨˩/^((สัมผัส))

สีน้ำเงินแก่อมม่วง


ขาบ

/kʰaːp̚˨˩/^((สัมผัส))

(นก~) นกตะขาบ


เขี่ยน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂ່ຽນ (ข่ยน)

หนามเขี่ยน


มหา'ลัย

รูปแบบอื่นของ มหาลัย


ความดัง

คำอาการนามของ ดัง


อภินิหาร

ยืมมาจากบาลี อภินีหาร (“การนำออก; ความปรารถนาที่ตั้งใจจริง”)

อะ-พิ-นิ-หาน

/ʔa˨˩.pʰi˦˥.ni˦˥.haːn˩˩˦/^((สัมผัส))

อำนาจแห่งบารมี, อำนาจบุญที่สร้างสมไว้

อำนาจเหนือปรกติธรรมดา


ความถึก

/kʰwaːm˧.tʰɯk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถึก


การถอด

/kaːn˧.tʰɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถอด


การขวาง

/kaːn˧.kʰwaːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ขวาง


การฉีก

/kaːn˧.t͡ɕʰiːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ฉีก


การหว่าน

คำอาการนามของ หว่าน


หลายใจ

เปลี่ยนใจง่าย, เอาแน่ไม่ได้, เหลาะแหละ


ความหลายใจ

ความ + หลายใจ

คฺวาม-หฺลาย-ไจ

คำอาการนามของ หลายใจ


ความกว้าง

ความ + กว้าง

คฺวาม-กฺว้าง

คำอาการนามของ กว้าง


การตอบ

/kaːn˧.tɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ตอบ


ยาวี

คำวิสามานยนาม

อักษรอาหรับที่ใช้เขียนภาษามาเลเซีย


การเจริญ

คำอาการนามของ เจริญ


ความเจริญ

ความ + เจริญ

คฺวาม-จะ-เริน

คำอาการนามของ เจริญ


ทุเรียน

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย durian, จากมาเลย์อิกดั้งเดิม *duri-an

ชื่อไม้ต้นชนิด Durio zibethinus Murr. ในวงศ์ Bombacaceae ผลเป็นพู ๆ มีหนามแข็งเต็มทั่วลูก เนื้อมีรสหวานมัน มีหลายพันธุ์ เช่น กบ ก้านยาว กำปั่น ทองย้อย หมอนทอง


ส้องสุม

/sɔŋ˥˩.sum˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ซ่องสุม


ซ่องสุม

ส้องสุม
การซ่องสุม (abstract-noun)

/sɔŋ˥˩.sum˩˩˦/^((สัมผัส))

รวบรวมผู้คนอย่างลับ ๆ เพื่อกระทำการใหญ่อย่างใดอย่างหนึ่ง


การซ่องสุม

การ + ซ่องสุม

กาน-ซ็่อง-สุม

คำอาการนามของ ซ่องสุม


การมีชู้

/kaːn˧.miː˧.t͡ɕʰuː˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ มีชู้


หมัน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หมัน, ลาว ໝັນ (หมัน), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (หมัร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (หมัร), ไทลื้อ ᦖᧃ (หมัน), ไทดำ ꪢꪽ (หมัน), ไทใหญ่ မၼ် (มัน), ไทใต้คง ᥛᥢᥴ (มั๋น), จ้วง maen

ไม่สามารถมีบุตรได้

ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์

งานนี้ทำไปก็เป็นหมัน


หมัน

ด้ายดิบเป็นต้นที่ใช้คลุกกับชัน น้ำมันยาง สำหรับยัดแนวเรือ


หมัน

ชื่อไม้ต้นชนิด Cordia cochinchinensis Gagnep. ในวงศ์ Boraginaceae เปลือกใช้ทำปอได้


การเหยียบ

การ + เหยียบ

คำอาการนามของ เหยียบ


ย่ำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲamᴮ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨿ᩵ᩣᩴ (ย่าํ), เขิน ᨿ᩵ᩣᩴ (ย่าํ), ลาว ຍ່ຳ (ย่ำ) หรือ ຢ່ຳ (อย่ำ), ไทลื้อ ᦍᧄᧈ (ยั่ม) หรือ ᦶᦍᧄᧈ (แย่ม), จ้วง yaemh（ย่ำ-เหยียบ）

เหยียบหนัก ๆ ซ้ำ ๆ

ย่ำโคลน

ย่ำเลน

เดินในลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น


การย่ำ

คำอาการนามของ ย่ำ


ความหิน

คำอาการนามของ หิน


หนังเหนียว

หนัง + เหนียว

หฺนัง-เหฺนียว

/naŋ˩˩˦.nia̯w˩˩˦/^((สัมผัส))

อยู่ยงคงกระพัน

ลือกันว่าโจรคนนี้หนังเหนียว ยิงไม่ออกฟันไม่เข้า

โดยปริยายหมายความว่า มีประสบการณ์มากรู้เท่าทันไปทุกสิ่งทุกอย่าง


ความหนังเหนียว

ความ + หนังเหนียว

คฺวาม-หฺนัง-เหฺนียว

คำอาการนามของ หนังเหนียว


ตัดต่อ

/tat̚˨˩.tɔː˨˩/^((สัมผัส))

ตัดฟิล์มภาพยนตร์ เทปบันทึกภาพ เป็นต้น ที่ไม่ติดต่อกัน แล้วนำมาต่อกันเพื่อให้เป็นไปตามที่ต้องการ

ดัดแปลงภาพ เสียง หรือภาพยนตร์ให้เปลี่ยนไปจากเดิมด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์

ตัดต่อภาพ


การตัดต่อ

การ + ตัดต่อ

คำอาการนามของ ตัดต่อ


ความผอม

/kʰwaːm˧.pʰɔːm˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ผอม


อุ้ม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔuːmꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ອຸ້ມ (อุ้ม) หรือ ອູ້ມ (อู้ม), ไทใหญ่ ဢုမ်ႈ (อุ้ม), อาหม 𑜒𑜤𑜪 (อุํ), จ้วง umj

/ʔum˥˩/^((สัมผัส))

โอบยกขึ้น, ยกขึ้นไว้กับตัว

อุ้มเด็ก

เมฆอุ้มฝน

อุปถัมภ์ค้ำชู


อุ้ม

/ʔum˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อวัยของเด็กก่อนวัยจูง เรียกว่า วัยอุ้ม


การอุ้ม

คำอาการนามของ อุ้ม


ซม

คำกริยาวิเศษณ์

อาการอย่างเป็นไข้ในระยะรุนแรงถึงกับนอนจนไม่อยากลืมตา เรียกว่า นอนซม


หาบ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *traːpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫາບ (หาบ), คำเมือง ᩉᩣ᩠ᨷ (หาบ), ไทลื้อ ᦠᦱᧇ (หาบ), ไทดำ ꪬꪱꪚ (หาบ), ไทใหญ่ ႁၢပ်ႇ (ห่าป), ปู้อี raabt, ，จ้วงแบบจั่วเจียง hap，จ้วง rap, จ้วงแบบหนง taeb, แสก ร̄าบ

/haːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เอาของห้อยปลายคาน 2 ข้างแล้วแบกกลางคานพาไป


หาบ

/haːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อมาตราชั่งตามวิธีประเพณีแบบไทย 50 ชั่ง เป็น 1 หาบ = 60 กิโลกรัม, หาบหลวง ก็เรียก

ชื่อมาตราชั่งตามวิธีประเพณีแบบจีน 100 ชั่ง เป็น 1 หาบ


การหาบ

คำอาการนามของ หาบ


การคลาน

คำอาการนามของ คลาน


ห้ำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tramꟲ， จ้วง taemj

เข้าทำร้ายกัน

ตัดให้สั้นอย่างไม่เป็นระเบียบ

เข้าตะครุบขบกัด (ใช้แก่สัตว์)


การห้ำ

คำอาการนามของ ห้ำ


ความพร่อง

ความ + พร่อง

คฺวาม-พฺร็่อง

/kʰwaːm˧.pʰrɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ พร่อง


การพร่อง

/kaːn˧.pʰrɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ พร่อง


เตี่ย

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 爹 (dia1, “พ่อ”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ទៀ (เทีย)

พ่อ (ใช้กันในหมู่ชาวจีน)


ความถาวร

คฺวาม-ถา-วอน

/kʰwaːm˧.tʰaː˩˩˦.wɔːn˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถาวร


ทัศนะ

ยืมมาจากสันสกฤต दर्शन (ทรฺศน); เทียบบาลี ทสฺสน

รูปแบบอื่นของ ทรรศน์


แค

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຄ (แค); เทียบไทลื้อ ᦶᦆ (แฅ, “ซุป; แกง”)

/kʰɛː˧/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นชนิด Sesbania grandiflora ในวงศ์ Leguminosae ดอกมีทั้งสีขาวและสีแดง


การก่อสร้าง

การ + ก่อสร้าง

กาน-ก่อ-ซ่าง

/kaːn˧.kɔː˨˩.saːŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ก่อสร้าง


บวกลบคูณหาร

บวก + ลบ + คูณ + หาร

บวก-ลบ-คูน-หาน

/bua̯k̚˨˩.lop̚˦˥.kʰuːn˧.haːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คิดเลข, คำนวณ

เขาบวกลบคูณหารคล่องโดยไม่ต้องใช้เครื่องคิดเลข

คิด, พิจารณา

ฉันบวกลบคูณหารดูแล้วว่ามันไม่คุ้มเลยไม่ได้ลงทุนไป


การบวกลบคูณหาร

การ + บวกลบคูณหาร

กาน-บวก-ลบ-คูน-หาน

/kaːn˧.bua̯k̚˨˩.lop̚˦˥.kʰuːn˧.haːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ บวกลบคูณหาร


การปะทะ

คำอาการนามของ ปะทะ


ตม

ยืมมาจากบาลี ตม; เทียบสันสกฤต तमस् (ตมสฺ)

[เสียงสมาส]
ตะ-มะ-

ความมืด, ความเศร้าหมอง, ความเขลา


ตม

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tomᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *tɯmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕົມ (ต็ม), อาหม 𑜄𑜤𑜪 (ตุํ), จ้วง doem

ดินเปียกที่เหนียวกว่าเลน


ปลัก

ไม่ทราบรากศัพท์

แอ่งที่เป็นโคลนเลน

ปลักควาย


รำพึง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁ᩵ᩣᩴᨻᩮᩥ᩠ᨦ (ร่าํเพิง), เทียบเขมร រំពឹង (รํพึง)

การรำพึง (abstract-noun)
ความรำพึง (abstract-noun)

คิดถึง, คิดคำนึงอยู่ในใจ

เขารำพึงถึงความหลังด้วยความเศร้าใจ


รำพึง

ชื่อพระพุทธรูปปางหนึ่ง อยู่ในพระอิริยาบถยืน พระหัตถ์ทั้ง 2 ประสานยกขึ้นประทับที่พระอุระ พระหัตถ์ขวาทับพระหัตถ์ซ้าย เป็นกิริยารำพึง


การรำพึง

คำอาการนามของ รำพึง


ความรำพึง

ความ + รำพึง

คฺวาม-รำ-พึง

คำอาการนามของ รำพึง


สมน้ำหน้า

สม + น้ำหน้า

คำแดกดันหรือซ้ำเติมว่าควรได้รับผลร้ายเช่นนั้น

ขี้เกียจท่องหนังสือ สอบตกก็สมน้ำหน้า


การนินทา

คำอาการนามของ นินทา


แฟรนไชส์

ยืมมาจากอังกฤษ franchise

/frɛːn˧.t͡ɕʰaːj˧/^((สัมผัส))

กระบวนการทางธุรกิจรูปแบบหนึ่ง เน้นการขยายสาขา โดยให้ผู้ประกอบการรายย่อยได้มีส่วนร่วมภายใต้เครื่องหมายการค้าของผลิตภัณฑ์หลัก


หัวร้อน

แปลตรงตัวจากอังกฤษ hothead; เทียบเท่า หัว + ร้อน

/hua̯˩˩˦.rɔːn˦˥/^((สัมผัส))


หัวร้อน

/hua̯˩˩˦.rɔːn˦˥/^((สัมผัส))

จบด้วยดี ลุงหัวร้อนยกมือไหว้ ขอโทษป้าคู่กรณี


การสุด

คำอาการนามของ สุด


รจ.

/rɔː˧.t͡ɕɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เรือนจำ


ออมสิน

คำวิสามานยนาม

/ʔɔːm˧.sin˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อธนาคารหนึ่งของไทย


ออมสิน

/ʔɔːm˧.sin˩˩˦/^((สัมผัส))

เรียกภาชนะขนาดเล็ก มีรูสำหรับหยอดเหรียญ ว่า กระปุกออมสิน


ออมสิน

/ʔɔːm˧.sin˩˩˦/^((สัมผัส))

เก็บเงินทีละเล็กทีละน้อย


การออมสิน

การ + ออมสิน

คำอาการนามของ ออมสิน


ออม

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ဢွမ် (ออ̂ม)

/ʔɔːm˧/^((สัมผัส))

เก็บหอมรอมริบ

ออมทรัพย์

ออมสิน

ออมแรง


การออม

/kaːn˧.ʔɔːm˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ออม


จาม

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับเขมร ចាម (จาม)

/t͡ɕaːm˧/^((สัมผัส))

ชื่อชนชาติหนึ่ง ปัจจุบันส่วนใหญ่มีถิ่นฐานอยู่ในเขตประเทศเวียดนามตอนใต้

ภาษาของชนชาติดังกล่าว แบ่งเป็น ภาษาจามตะวันออกในประเทศเวียดนามตอนใต้ เขียนด้วยอักษรจาม และภาษาจามตะวันตกในประเทศกัมพูชา เขียนด้วยอักษรอาหรับ

อักษรที่ใช้เขียนภาษาจามตะวันออก


จาม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈາມ (จาม), ไทใหญ่ ၸၢမ် (จาม)

/t͡ɕaːm˧/^((สัมผัส))

อาการของลมที่พุ่งออกมาทางจมูกและปาก มักจะเป็นห้วง ๆ ในทันทีทันใดโดยไม่ตั้งใจ เพราะเกิดระคายเคืองในจมูก


จาม

ยืมมาจากจีนยุคกลาง斬 (MC tsreamX)

/t͡ɕaːm˧/^((สัมผัส))

ฟันลงไปเต็มที่

เอาขวานจามหัว


การจาม

คำอาการนามของ จาม


แหล

ตัดมาจาก ตอแหล

/lɛː˩˩˦/^((สัมผัส))


แหล

ตัดมาจาก ตอแหล

/lɛː˩˩˦/^((สัมผัส))


เจื๋อน

แผลงมาจาก เฉือน

/t͡ɕɯa̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

ตัดอวัยวะเพศชาย

ย้อนรอยเจื๋อน ขุนนางผู้ถูกตอน

ขึ้นเขียงให้หมอเจื๋อน

พาน้องหมาไปเจื๋อน


การเจื๋อน

การ + เจื๋อน

/kaːn˧.t͡ɕɯa̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เจื๋อน


ศปก.

sɔ̌ɔ-bpɔɔ-gɔɔ

/sɔː˩˩˦.pɔː˧.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ศูนย์ปฏิบัติการ


สปพ.

sɔ̌ɔ-bpɔɔ-pɔɔ

/sɔː˩˩˦.pɔː˧.pʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ


ลูกบาศก์เซนติเมตร

ลูกบาศก์ + เซนติเมตร

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

ลูก-บาด-เซ็น-ติ-เม้ด

/luːk̚˥˩.baːt̚˨˩.sen˧.ti˨˩.meːt̚˦˥/^((สัมผัส))

ปริมาตรที่เท่ากับลูกบาศก์ซึ่งกว้าง ยาว และสูง อย่างละ 1 เซนติเมตร


ลูกบาศก์เมตร

ลูกบาศก์ + เมตร

ลูก-บาด-เม้ด

/luːk̚˥˩.baːt̚˨˩.meːt̚˦˥/^((สัมผัส))

ปริมาตรที่เท่ากับลูกบาศก์ซึ่งกว้าง ยาว และสูง อย่างละ 1 เมตร


ลูกบาศก์ฟุต

ลูกบาศก์ + ฟุต

ปริมาตรที่เท่ากับลูกบาศก์ซึ่งกว้าง ยาว และสูง อย่างละ 1 ฟุต


ลูกบาศก์เดซิเมตร

ลูกบาศก์ + เดซิเมตร

ลูก-บาด-เด-ซิ-เม้ด

/luːk̚˥˩.baːt̚˨˩.deː˧.si˦˥.meːt̚˦˥/^((สัมผัส))

ปริมาตรที่เท่ากับลูกบาศก์ซึ่งกว้าง ยาว และสูง อย่างละ 1 เดซิเมตร


ลูกบาศก์กิโลเมตร

ลูกบาศก์ + กิโลเมตร

ลูก-บาด-กิ-โล-เม้ด

/luːk̚˥˩.baːt̚˨˩.ki˨˩.loː˧.meːt̚˦˥/^((สัมผัส))

ปริมาตรที่เท่ากับลูกบาศก์ซึ่งกว้าง ยาว และสูง อย่างละ 1 กิโลเมตร


ลูกบาศก์มิลลิเมตร

ลูกบาศก์ + มิลลิเมตร

ลูก-บาด-มิน-ลิ-เม้ด

ลูก-บาด-มิล-ลิ-เม้ด

/luːk̚˥˩.baːt̚˨˩.min˧.li˦˥.meːt̚˦˥/^((สัมผัส))

/luːk̚˥˩.baːt̚˨˩.mil˧.li˦˥.meːt̚˦˥/^((สัมผัส))

ปริมาตรที่เท่ากับลูกบาศก์ซึ่งกว้าง ยาว และสูง อย่างละ 1 มิลลิเมตร


ตารางเซนติเมตร

ตาราง + เซนติเมตร

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

ตา-ราง-เซ็น-ติ-เม้ด

/taː˧.raːŋ˧.sen˧.ti˨˩.meːt̚˦˥/^((สัมผัส))

พื้นที่ที่เท่ากับสี่เหลี่ยมจัตุรัสซึ่งกว้างและยาวอย่างละ 1 เซนติเมตร


ตารางนิ้ว

ตาราง + นิ้ว

พื้นที่ที่เท่ากับสี่เหลี่ยมจัตุรัสซึ่งกว้างและยาวอย่างละ 1 นิ้ว


ตารางวา

พื้นที่ที่เท่ากับสี่เหลี่ยมจัตุรัสซึ่งกว้างและยาวอย่างละ 1 วา


ตารางกิโลเมตร

ตาราง + กิโลเมตร

ตา-ราง-กิ-โล-เม้ด

/taː˧.raːŋ˧.ki˨˩.loː˧.meːt̚˦˥/^((สัมผัส))

พื้นที่ที่เท่ากับสี่เหลี่ยมจัตุรัสซึ่งกว้างและยาวอย่างละ 1 กิโลเมตร


ตารางไมล์

ตาราง + ไมล์

พื้นที่ที่เท่ากับสี่เหลี่ยมจัตุรัสซึ่งกว้างและยาวอย่างละ 1 ไมล์


ตารางฟุต

พื้นที่ที่เท่ากับสี่เหลี่ยมจัตุรัสซึ่งกว้างและยาวอย่างละ 1 ฟุต


ตารางหลา

/taː˧.raːŋ˧.laː˩˩˦/^((สัมผัส))

พื้นที่ที่เท่ากับสี่เหลี่ยมจัตุรัสซึ่งกว้างและยาวอย่างละ 1 หลา


ตารางเดซิเมตร

ตาราง + เดซิเมตร

ตา-ราง-เด-ซิ-เม้ด

/taː˧.raːŋ˧.deː˧.si˦˥.meːt̚˦˥/^((สัมผัส))

พื้นที่ที่เท่ากับสี่เหลี่ยมจัตุรัสซึ่งกว้างและยาวอย่างละ 1 เดซิเมตร


ตารางมิลลิเมตร

ตาราง + มิลลิเมตร

ตา-ราง-มิน-ลิ-เม้ด

ตา-ราง-มิล-ลิ-เม้ด

/taː˧.raːŋ˧.min˧.li˦˥.meːt̚˦˥/^((สัมผัส))

/taː˧.raːŋ˧.mil˧.li˦˥.meːt̚˦˥/^((สัมผัส))

พื้นที่ที่เท่ากับสี่เหลี่ยมจัตุรัสซึ่งกว้างและยาวอย่างละ 1 มิลลิเมตร


การเจิม

/kaːn˧.t͡ɕɤːm˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เจิม


โรง'บาล

รูปแบบอื่นของ โรงบาล


พยาน

จากเขมร ពេជ្ញញាណ (เพชฺญญาณ), จากบาลี วิชฺชญาณ (“ความรู้, ทักษะ”); จากสันสกฤต विज्ञज्ञान (วิชฺญชฺญาน)

พญาณ
พรญาณ
พะยาน
ภญาณ

ᨽᨿᩣ᩠ᨶ

ผู้ที่เป็นเครื่องพิสูจน์ได้เพราะรู้เห็นเหตุการณ์หรือข้อเท็จจริง

getuge

ฟรีเชียตะวันตก

หลักฐานเครื่องพิสูจน์ข้อเท็จจริง

ผู้ที่รู้เห็นเหตุการณ์หรือข้อเท็จจริงที่ใช้เป็นหลักฐานเครื่องพิสูจน์ได้


ตะราง

ร่วมรากกับ ตาราง

ที่คุมขังนักโทษ


ทุจริต

ยืมมาจากบาลี ทุจฺจริต; เทียบเท่า ทุ + จริต

ทุด-จะ-หฺริด

/tʰut̚˦˥.t͡ɕa˨˩.rit̚˨˩/^((สัมผัส))

ความประพฤติชั่ว, ถ้าเป็นความประพฤติชั่วทางกาย เรียกว่า กายทุจริต, ถ้าเป็นความประพฤติชั่วทางวาจา เรียกว่า วจีทุจริต, ถ้าเป็นความประพฤติชั่วทางใจ เรียกว่า มโนทุจริต


ทุจริต

ทุจจริต
การทุจริต (abstract-noun)

ทุด-จะ-หฺริด

/tʰut̚˦˥.t͡ɕa˨˩.rit̚˨˩/^((สัมผัส))

ทุจริตในการสอบ

คดโกง, ฉ้อโกง

ทุจริตต่อหน้าที่


ทุจริต

ทุจจริต
ความทุจริต (noun-from-adj)

ทุด-จะ-หฺริด

/tʰut̚˦˥.t͡ɕa˨˩.rit̚˨˩/^((สัมผัส))

คนทุจริต


การทุจริต

การ + ทุจริต

กาน-ทุด-จะ-หฺริด

กาน-ทุ-จะ-หฺริด

/kaːn˧.tʰut̚˦˥.t͡ɕa˨˩.rit̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ทุจริต


ความทุจริต

ความ + ทุจริต

คฺวาม-ทุด-จะ-หฺริด

คฺวาม-ทุ-จะ-หฺริด

/kʰwaːm˧.tʰut̚˦˥.t͡ɕa˨˩.rit̚˨˩/^((สัมผัส))

/kʰwaːm˧.tʰu˦˥.t͡ɕa˨˩.rit̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ทุจริต


การขโมย

คำอาการนามของ ขโมย


รถยนต์ราง

รถยนต์ + ราง

รถยนต์ที่ขับเคลื่อนไปบนราง มีล้อเหล็ก


ความอิสระ

ความ + อิสระ

คฺวาม-อิด-สะ-หฺระ

คำอาการนามของ อิสระ


ความไพเราะ

ความ + ไพเราะ

คฺวาม-ไพ-เราะ

คำอาการนามของ ไพเราะ


อนุสรณ์

ยืมมาจากบาลี อนุสฺสรณ (“ความทรงจำ; ความจำ”)

/ʔa˨˩.nu˦˥.sɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

เครื่องระลึก, ที่ระลึก


อนุสรณ์

/ʔa˨˩.nu˦˥.sɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ระลึก, คำนึงถึง


สำริด

รูปแบบอื่นของ สัมฤทธิ์ (“โลหะเจือชนิดหนึ่ง”)


สำฤทธิ์

รูปเลิกใช้ของ สัมฤทธิ์


ความสำคัญ

ความ + สำคัญ

คฺวาม-สำ-คัน

คำอาการนามของ สำคัญ


การสำคัญ

คำอาการนามของ สำคัญ


การแดก

/kaːn˧.dɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แดก


การพล่าม

คำอาการนามของ พล่าม


พรหมแดน

รูปที่สะกดผิดของ พรมแดน


พรมแดน

ขีดคั่นเขตแดน, แดนต่อแดน


ลอยแพ

/lɔːj˧.pʰɛː˧/^((สัมผัส))

จับใส่แพแล้วปล่อยให้ลอยล่องไปในน้ำตามยถากรรม

สมัยโบราณเอาคนชั่วลอยแพไป

นางกากีถูกลอยแพ

โดยปริยายหมายถึง ปล่อยให้ตกอยู่ในสถานะลำบาก

โรงงานขาดทุนต้องปิดกิจการ คนงานจึงถูกลอยแพ


การลอยแพ

/kaːn˧.lɔːj˧.pʰɛː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ลอยแพ


ลุ่มหลง

การลุ่มหลง (abstract-noun)
ความลุ่มหลง (abstract-noun)

หมกมุ่น, มัวเมา

ลุ่มหลงในอบายมุข


การลุ่มหลง

การ + ลุ่มหลง

กาน-ลุ่ม-หฺลง

คำอาการนามของ ลุ่มหลง


ความลุ่มหลง

ความ + ลุ่มหลง

คฺวาม-ลุ่ม-หฺลง

คำอาการนามของ ลุ่มหลง


ชิมลาง

/t͡ɕʰim˧.laːŋ˧/^((สัมผัส))

หยั่งดูท่าทีหรือเหตุการณ์ว่าจะดีหรือ ร้าย

ทดลองดูลาดเลาว่าจะเป็นอย่างไร


ขึงขัง

/kʰɯŋ˩˩˦.kʰaŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เอาจริงเอาจัง, แข็งแรง, ผึ่งผาย, เคร่งเครียด, เคร่งขรึม


โมงยาม

ถึงไม่เว้นแต่ละโมงยาม เงินทองก็ต้องหมดเปลือง


ขวบปี

ในขวบปีที่ผ่านมา เราเห็นพัฒนาการของทีมชาติไทยได้อย่างชัดเจน


ไหล่ลู่

ไหล่ที่ลาดเอียงลงกว่าปกติ


ความเด๋อ

/kʰwaːm˧.dɤː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เด๋อ


ปีกลาย

ปีที่แล้ว, ปีก่อน

เมื่อปีกลาย มีเด็กเกิดใหม่ 18 ล้านคน


เสียงสอง

/sia̯ŋ˩˩˦.sɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เสียงพูดหรือร้องที่บีบให้แหลมสูง


เสียงหลบ

/sia̯ŋ˩˩˦.lop̚˨˩/^((สัมผัส))

เสียงพูดหรือร้องที่บีบให้แหลมสูง


ควรค่า

มีคุณสมบัติเหมาะสม

วัฒนธรรมประเพณีที่ควรค่าแก่การรักษานั้น นับวันดูเหมือนจะห่างหายไปเรื่อย ๆ


ครอบคลุม

การครอบคลุม (abstract-noun)
ความครอบคลุม (abstract-noun)

แผ่ไปถึง, รวมไปถึง

เราควรเน้นการพัฒนาคุณภาพชีวิต อย่างครอบคลุมทุกมิติ


แบ่งย่อย

/bɛŋ˨˩.jɔj˥˩/^((สัมผัส))

แยกจากส่วนรวม ออกเป็นส่วนเล็กส่วนน้อย

แบ่งย่อยชาติสมาชิก 27 ประเทศ ลงเป็น 271 ภูมิภาค


เหาะเหินเดินอากาศ

เหาะ + เหิน + เดิน + อากาศ

การเหาะเหินเดินอากาศ (abstract-noun)

เหาะ-เหิน-เดิน-อา-กาด

/hɔʔ˨˩.hɤːn˩˩˦.dɤːn˧.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

งานสร้างเครื่องบินเหาะเหินเดินอากาศมิใช่ง่าย ๆ

ขี่ไม้กวาดเหาะเหินเดินอากาศ


เย้ยหยัน

/jɤːj˦˥/^((สัมผัส))

เยาะเย้ยดูหมิ่นให้อายหรือเจ็บใจ

นักกีฬาออกมาเย้ยหยันคู่แข่ง


สอดคล้อง

การสอดคล้อง (abstract-noun)
ความสอดคล้อง (abstract-noun)

/sɔːt̚˨˩.kʰlɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

ไม่ขัดแย้งกัน, พ้อง, ประสาน

เตรียมปรับโครงสร้างให้สอดคล้องตาม รัฐธรรมนูญใหม่


แบกรับ

/bɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ทนแบกรับภาระที่ต้องเลี้ยงลูกไม่ไหว


โง่ทึ่ม

/ŋoː˥˩.tʰɯm˥˩/^((สัมผัส))

หน้าตาดี แต่โง่ทึ่ม


บ่นพึม

ตัดมาจาก บ่น + พึมพำ

พ่อค้าแม่ค้าบ่นพึมว่ายอดขายหดหาย


นิ่งเงียบ

นิ่ง + เงียบ

/niŋ˥˩.ŋia̯p̚˥˩/^((สัมผัส))

เฉยไม่พูดอะไร

ภรรยาของเขานิ่งเงียบอยู่พักหนึ่ง


หยาบกร้าน

หยาบ + กร้าน

หฺยาบ-กฺร้าน

กระด้าง, ไม่นุ่มเนียน

ผิวที่เคยนุ่มเนียน กลายเป็นผิวที่หยาบกร้าน


นุ่มเนียน

นุ่ม + เนียน

อ่อนละมุน, นุ่มนวล

ผิวพรรณของเธอ ช่างนุ่มเนียน กระจ่างใส และปราศจากริ้วรอย


อิ่มเอิบ

/ʔim˨˩.ʔɤːp̚˨˩/^((สัมผัส))

สดชื่น, ผ่องใส, แช่มชื่น

หน้าตาอิ่มเอิบ

ปลาบปลื้ม, รู้สึกยินดี, สบายใจ

จิตใจอิ่มเอิบ


บ่งชี้

/boŋ˨˩.t͡ɕʰiː˦˥/^((สัมผัส))

สัตว์เลื้อยคลาน มักจะเป็นตัวบ่งชี้ ถึงความหลากหลายทางชีวภาพ ของแต่ละประเทศที่มันอาศัยอยู่


เหลื่อมล้ำ

ตัดทอนจาก เหลื่อมล้ำต่ำสูง; เหมือนกับ เหลื่อม + ล้ำ

เหฺลื่อม-ล้ำ

แตกต่าง, ไม่เท่าเทียมกัน

สัดส่วนของรายได้ของชนบทกับเมืองนั้นนับวันก็จะเหลื่อมล้ำกันมากขึ้น


ทรพิษ

/tʰɔː˧.ra˦˥.pʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

(โรค~, ไข้~) ชื่อโรคระบาดชนิดหนึ่ง เกิดจากเชื้อไวรัส มีอาการไข้สูงแล้วมีผื่นขึ้นดาษตามใบหน้าและลำตัว ต่อมาผื่นจะกลายเป็นตุ่ม ตุ่มใส ตุ่มหนอง และตกสะเก็ด ตามลำดับ เมื่อหายแล้วมีแผลเป็นเป็นรอยบุ๋ม เรียกว่า ไข้ทรพิษ


ความลึกซึ้ง

ความ + ลึกซึ้ง

คฺวาม-ลึก-ซึ้ง

/kʰwaːm˧.lɯk̚˦˥.sɯŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ลึกซึ้ง


มะกาว

คำวิสามานยนาม

รูปเลิกใช้ของ มาเก๊า


การกบฏ

คำอาการนามของ กบฏ


การปรึกษา

การ + ปรึกษา

กาน-ปฺรึก-สา

คำอาการนามของ ปรึกษา


การพาน

คำอาการนามของ พาน


ความใหญ่

คำอาการนามของ ใหญ่


เทอด

/tʰɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เทิด


อุดดม

รูปเลิกใช้ของ อุดม


ความอุดม

คำอาการนามของ อุดม


กำลงง

รูปเลิกใช้ของ กำลัง


สำนยง

รูปเลิกใช้ของ สำเนียง


ปักดำ

ถอนต้นกล้ามาปลูกในนาดำ โดยปัก ลงไปให้รากจมดิน

ชาวนาเร่งปักดำหลังช่วงนี้ฝนตกต่อเนื่องจนมีน้ำเพียงพอ


การขุน

คำอาการนามของ ขุน


การฉิบหาย

การ + ฉิบหาย

/kaːn˧.t͡ɕʰip̚˨˩.haːj˩˩˦/^((สัมผัส))

/kaːn˧.t͡ɕʰip̚˦˥.haːj˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ฉิบหาย


ความฉิบหาย

ความ + ฉิบหาย

คฺวาม-ฉิบ-หาย

คฺวาม-ชิบ-หาย

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰip̚˨˩.haːj˩˩˦/^((สัมผัส))

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰip̚˦˥.haːj˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ฉิบหาย


ยะวา

คำวิสามานยนาม

รูปเลิกใช้ของ ชวา


งึน

/ŋɯn˧/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เงิน


เง็น

รูปเลิกใช้ของ เงิน


เงือน

/ŋɯa̯n˧/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เงิน


การสอย

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/kaːn˧.sɔːj˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สอย


เจนจบ

/t͡ɕeːn˧.t͡ɕop̚˨˩/^((สัมผัส))

รอบรู้, กว้างขวาง, ได้พบได้เห็นมามาก, ชำนาญทั่ว

ผู้ฝึกปรือจนเจนจบในยุทธศิลป์


ฝึกปรือ

/fɯk̚˨˩.prɯː˧/^((สัมผัส))

ฝึกหรือหัดจนเป็นหรือเชี่ยวชาญ, หัดทำหรือหัดให้ทำจนดี

นักกีฬาได้ฝึกปรือฝีมือและแลกเปลี่ยนประสบการณ์


ปรนปรือ

บำรุงเลี้ยงดูให้สมบูรณ์ ยิ่งขึ้น

ปรนปรือด้วยอามิส


เลือกเฟ้น

เลือก + เฟ้น

คัดเอาเฉพาะที่ต้องการ, คัดเอาแต่ที่ดีที่สุด

ในช่วงใกล้เทศกาลนี้ คนจำนวนมาก ต่างพยายามเลือกเฟ้นหาของขวัญของฝาก


พลอด

/pʰlɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

พูดจาอ่อนหวาน

พลอดคำหวานกับเธอ จนทำให้เธอปลื้มปริ่ม


ซังกะตาย

คำกริยาวิเศษณ์

ไม่เต็มใจ, ฝืนใจ, อย่างเสียไม่ได้

คนโง่เท่านั้นที่ยอมซังกะตายกับความล้มเหลวในอดีต

ซังกะตายกิน

ซังกะตายทำ


ขัดเคือง

การขัดเคือง (abstract-noun)
ความขัดเคือง (abstract-noun)

/kʰat̚˨˩.kʰɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

โกรธเพราะถูกขัดใจ, ไม่พอใจกรุ่นอยู่เพราะมาขัดความคิด

ความรู้สึกเดือดดาลขุ่นข้องขัดเคืองวูบเข้ามาในอารมณ์อีกครั้ง


เลื่อยล้า

เลื่อย + ล้า

/lɯa̯j˥˩.laː˦˥/^((สัมผัส))

เมื่อยล้า, เหนื่อยล้า, บอบช้ำ


เซซัง

คำกริยาวิเศษณ์

อาการที่เดินซวนเซเรื่อยไปอย่างคนเจ็บ ไร้ที่พึ่ง หรือสิ้นหวัง

เธอเดินเซซังออกจากห้องทั้งน้ำตาไหลพราก


คละคลุ้ง

การคละคลุ้ง (abstract-noun)
ความคละคลุ้ง (abstract-noun)

เหม็นตลบไปทั่วคล้ายกลิ่นของเน่าเสีย, คลุ้ง

โรงงานผลิตไตปลา ส่งกลิ่นเหม็นคละคลุ้งไปทั่ว


รื้น

/rɯːn˦˥/^((สัมผัส))

ที่มีน้ำตาเอ่อขึ้นมา

คำแสดงความอาลัยจากหญิงชรา อ่านแล้วน้ำตารื้น


ซีดเผือด

/siːt̚˥˩.pʰɯa̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

ไม่มีสีเลือดเพราะตกใจหรือกลัว เป็นต้น

ตอนที่เธอเห็นสามีเธอกับภรรยาคนใหม่ หน้าของเธอก็ซีดเผือดลงเลย


แหวกว่าย

/wɛːk̚˨˩.waːj˥˩/^((สัมผัส))

เคลื่อนไปในน้ำหรืออากาศโดยใช้ กำลังแขน ขา หรือครีบหางแหวกไป

ฉลามวาฬขนาดใหญ่ แหวกว่ายตามฝูงปลาขนาดเล็ก

เวียนว่ายตายเกิด

แหวกว่ายตายเกิดในวัฏสงสาร


ถาโถม

/tʰaː˩˩˦.tʰoːm˩˩˦/^((สัมผัส))

กระโจนเข้าไป, พุ่งเข้าไป

วิกฤติเรื่องงานและเรื่องสุขภาพ ถาโถมเข้ามาในชีวิต


ลุ่มลึก

เขาเป็นยอดคนฉลาด แต่ลุ่มลึกขนาดไหนไม่มีใครเคยหยั่งได้


การค้าน

คำอาการนามของ ค้าน


ความขี้เกียจ

ความ + ขี้เกียจ

คฺวาม-คี่-เกียด

คำอาการนามของ ขี้เกียจ


การเน่า

คำอาการนามของ เน่า


ความเน่า

คำอาการนามของ เน่า


อาน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔaːnᴬ, จากจีนยุคกลาง鞍; ร่วมเชื้อสายกับลาว ອານ (อาน), ไทใหญ่ ဢၢၼ် (อาน), อาหม 𑜒𑜃𑜫 (อน์), จ้วง an

/ʔaːn˧/^((สัมผัส))

เครื่องรองนั่งบนหลังสัตว์พาหนะหรือยานพาหนะบางชนิด

อานม้า

อานรถจักรยาน


อาน

คำกริยาวิเศษณ์

/ʔaːn˧/^((สัมผัส))

ถูกตีเสียอาน

โดยปริยายหมายความว่า อย่างหนัก, อย่างมาก

ถูกต่อว่าอานเลย


อาน

ยืมมาจากเขมร អាន (อาน)

/ʔaːn˧/^((สัมผัส))

ลับมีดหรืออาวุธให้คม

อานดาบ

อานอาวุธ

ใช้มีดหรืออาวุธถูกับหินให้เรียบหรือให้คม

อานมีด

อานหอก


อาน

/ʔaːn˧/^((สัมผัส))

เครื่องอาน

เครื่องกินหรือเครื่องเซ่น


อาน

ยืมมาจากบาลี อาน

/ʔaːn˧/^((สัมผัส))

[เสียงสมาส]
อา-นะ-

ลมหายใจเข้า, นิยมใช้เข้าคู่กับ อปาน คือ ลมหายใจออก

อานาปานะ

ลมหายใจเข้าและลมหายใจออก

อานาปานัสสติ

สติที่กำหนดลมหายใจเข้าและลมหายใจออก


การอาน

คำอาการนามของ อาน


การราก

คำอาการนามของ ราก


ความคม

คำอาการนามของ คม


การอิ่ม

คำอาการนามของ อิ่ม


ความอิ่ม

คำอาการนามของ อิ่ม


ขุย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣɯjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၶူၺ် (ขูญ)

/kʰuj˩˩˦/^((สัมผัส))

ผงที่เกิดจากเนื้อของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ติดอยู่ที่เนื้อนั้นเอง หรือหลุดออกมากองอยู่เป็นกลุ่ม ๆ

ผิวหนังเป็นขุย

ขุยกระดาษ

ขุยมด


ขุย

คำวิสามานยนาม

/kʰuj˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอลำทะเมนชัย จังหวัดนครราชสีมา


การหา

คำอาการนามของ หา


บวว

รูปเลิกใช้ของ บัว


การกอบ

/kaːn˧.kɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ กอบ


การท้อง

/kaːn˧.tʰɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ท้อง


ม้าดีดกะโหลก

ม้า + ดีด + กะโหลก

ม้า-ดีด-กะ-โหฺลก

มีกิริยากระโดกกระเดกลุกลนหรือไม่เรียบร้อย มักใช้กับผู้หญิง


การชีช้ำ

/kaːn˧.t͡ɕʰiː˧.t͡ɕʰam˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ชีช้ำ


ความชีช้ำ

ความ + ชีช้ำ

คฺวาม-ชี-ช้ำ

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰiː˧.t͡ɕʰam˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ชีช้ำ


ทะลัก

อาการที่สิ่งที่แออัดกันอยู่หรือถูกกีดกั้นผลุดหรือหลุดออกมาโดยแรง เมื่อสิ่งกีดกั้นแตกหรือพังทลายลง

ถูกแทงไส้ทะลัก

น้ำทะลักออกจากเขื่อน

โดยปริยายหมายถึงอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

สินค้าที่กักตุนทะลักออกมา


การทะลัก

คำอาการนามของ ทะลัก


เซ็นติเมตร

เซ็น-ติ-เม้ด

เซ็น-ติ̄-เม้ด

รูปเลิกใช้ของ เซนติเมตร


เบียฬ

รูปเลิกใช้ของ เบียน


เบียดเบียฬ

เบียด + เบียฬ

รูปเลิกใช้ของ เบียดเบียน


พะม่า

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากพม่า ဗမာ (พมา)

/pʰa˦˥.maː˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ พม่า


พะยาน

รูปเลิกใช้ของ พยาน


ภญาณ

รูปเลิกใช้ของ พยาน


พญาณ

รูปเลิกใช้ของ พยาน


พรญาณ

รูปเลิกใช้ของ พยาน


บัตร์

รูปเลิกใช้ของ บัตร


การซ่าน

คำอาการนามของ ซ่าน


เข้าโภชน์

/kʰaw˥˩.pʰoːt̚˥˩/^((สัมผัส))

/kʰaːw˥˩.pʰoːt̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ข้าวโพด


ปัจจุปบัน

รูปเลิกใช้ของ ปัจจุบัน


การบูชายัญ

การ + บูชายัญ

กาน-บู-ชา-ยัน

คำอาการนามของ บูชายัญ


บูชายัญญ์

บูชา + ยัญญ์

รูปเลิกใช้ของ บูชายัญ


บูชายัญญ์

บูชา + ยัญญ์

รูปเลิกใช้ของ บูชายัญ


ยัญญ์

รูปเลิกใช้ของ ยัญ


จารีตร

ยืมมาจากสันสกฤต चारित्र (จาริตฺร); เทียบบาลี จาริตฺต

/t͡ɕaː˧.riːt̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ จารีต


เง่า

/ŋaw˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เหง้า (“ลำต้นใต้ดิน”)


เง่า

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ง่าว, ลาว ງ່າວ (ง่าว), คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᩅ (ง่าว), ไทใหญ่ ငၢဝ်ႈ (ง้าว); เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ โง่

/ŋaw˥˩/^((สัมผัส))

โง่, มักใช้พูดเข้าคู่กับคำ โง่ เป็น โง่เง่า


พุกาม

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากพม่า ပုဂံ (ปุคํ)

ชื่ออาณาจักรโบราณบริเวณประเทศพม่าปัจจุบัน

ชื่อเมืองในประเทศพม่า

คำพ้องความของ พม่า


พูกาม

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากพม่า ပုဂံ (ปุคํ)

รูปแบบอื่นของ พุกาม


ตองอู

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากพม่า တောင်ငူ (เตาง์งู)

/tɔːŋ˧.ʔuː˧/^((สัมผัส))

ชื่อเมืองในประเทศพม่า


ตองงู

คำวิสามานยนาม

/tɔːŋ˧.ŋuː˧/^((สัมผัส))

รูปแบบอื่นของ ตองอู


มัณฑะเลย์

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากพม่า မန္တလေး (มนฺตเล:) โดยได้รับอิทธิพลจากบาลี มณฺฑล, สันสกฤต मण्डल (มณฺฑล)

ชื่อเมืองในประเทศพม่า


ย่างกุ้ง

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากพม่า ရန်ကုန် (รน์กุน์)

ยานโกน
ร่างกุ้ง

ယၼ်ႇၵုင်ႇ

ชื่อเมืองในพม่า

/jaːŋ˥˩.kuŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อเมืองในประเทศพม่า


มะริด

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากพม่า မြိတ် (มฺริต์)

ชื่อเมืองในประเทศพม่า


เมาะตะมะ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากพม่า မုတ္တမ (มุตฺตม)

/mɔʔ˦˥.ta˨˩.maʔ˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อเมืองในประเทศพม่า


เมียวดี

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากพม่า မြဝတီ (มฺรวตี)

ชื่อเมืองในประเทศพม่า


เมาะลำเลิง

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากพม่า မော်လမြိုင် (เมา์ลมฺไรง์), จากมอญ မတ်မလီု (มต์มลิํุ)

เมาะ-ลำ-เลิง

/mɔʔ˦˥.lam˧.lɤːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อเมืองในประเทศพม่า


มะละแหม่ง

คำวิสามานยนาม

มะ-ละ-แหฺม็่ง

/ma˦˥.la˦˥.mɛŋ˨˩/^((สัมผัส))

รูปแบบอื่นของ เมาะลำเลิง


อังวะ

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากพม่า အင်းဝ (อง์:ว)

/ʔaŋ˧.waʔ˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อเมืองในประเทศพม่า


ทวาย

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากพม่า ထားဝယ် (ถา:วย์), จากมอญ ထဝဲါ (ถวัวา, “นั่งขัดสมาธิ”)

ชื่อเมืองในประเทศพม่า


ชเวโบ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากพม่า ရွှေဘို (รฺหฺเวโภ)

/t͡ɕʰa˦˥.weː˧.boː˧/^((สัมผัส))

ชื่อเมืองในประเทศพม่า


พะโค

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากพม่า ပဲခူး (แปขู:)

/pʰa˦˥.kʰoː˧/^((สัมผัส))

ชื่อเมืองในประเทศพม่า เดิมชื่อ หงสาวดี


หงสาวดี

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากพม่า ဟံသာဝတီ (หํสาวตี), จากบาลี หํสาวตี

หงษาวดี
หงสาพดี

/hoŋ˩˩˦.saː˩˩˦.wa˦˥.diː˧/^((สัมผัส))

ชื่อเดิมของเมืองพะโคในประเทศพม่า


ท่าขี้เหล็ก

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากไทใหญ่ တႃႈၶီႈလဵၵ်း (ต้าขี้เล๊ก)

ท่า-คี่-เหฺล็ก

/tʰaː˥˩.kʰiː˥˩.lek̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อเมืองในประเทศพม่า


พะสิม

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากพม่า ပုသိမ် (ปุสิม์)

ชื่อเมืองในประเทศพม่า


สหภาพยุโรป

คำวิสามานยนาม

สหภาพ + ยุโรป

สะ-หะ-พาบ-ยุ-โหฺรบ

/sa˨˩.ha˨˩.pʰaːp̚˥˩.ju˦˥.roːp̚˨˩/^((สัมผัส))

สหภาพทางเศรษฐกิจและการเมืองในเขตทวีปยุโรป มีรัฐสมาชิกจำนวน 28 ประเทศ


แจว

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩯ᩠ᩅ (แจว), ลาว ແຈວ (แจว) หรือ ແຊວ (แซว), ไทลื้อ ᦶᦌᧁ (แซว), เขิน ᨧᩯ᩠ᩅ (แจว); เทียบเขมร ចែវ (แจว), เวียดนาม chèo (แจ่ว)

/t͡ɕɛːw˧/^((สัมผัส))

เครื่องมือสำหรับพุ้ยน้ำให้เรือเคลื่อนไป ลักษณะคล้ายพาย แต่ด้ามยาวเรียว โคนด้ามมีที่จับเรียกว่า หมวกแจว มีหูแจวคล้องแจวเข้ากับหลักแจวซึ่งปักอยู่ที่ไม้กระดานเรียกว่า เต่า


แจว

/t͡ɕɛːw˧/^((สัมผัส))

เอาแจวพุ้ยน้ำให้เรือเคลื่อนไป

แจวอ้าว


การแจว

/kaːn˧.t͡ɕɛːw˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แจว


ลำใย

รูปที่สะกดผิดของ ลำไย


คลื่นใส้

รูปที่สะกดผิดของ คลื่นไส้


การฟุ้งซ่าน

การ + ฟุ้งซ่าน

กาน-ฟุ้ง-ซ่าน

คำอาการนามของ ฟุ้งซ่าน


ความฟุ้งซ่าน

ความ + ฟุ้งซ่าน

คฺวาม-ฟุ้ง-ซ่าน

คำอาการนามของ ฟุ้งซ่าน


เมืองฟ้า

เมือง + ฟ้า; เทียบความหมายตามตัวอักษรของจีน 天國 /天国

/mɯa̯ŋ˧.faː˦˥/^((สัมผัส))


การยืม

คำอาการนามของ ยืม


ช้ำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟamꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊ້ຳ (ซ้ำ), ไทใหญ่ ၸမ်ႉ (จั๎ม), จ้วง caemx, จ้วงแบบจั่วเจียง caemx

/t͡ɕʰam˦˥/^((สัมผัส))

น่วมระบมเพราะถูกกระทบกระแทกอย่างแรงหรือบ่อย ๆ

มะม่วงช้ำ

เป็นรอยจ้ำ ๆ อย่างรอยฟกช้ำดำเขียว

เรียกสิ่งที่ถูกใช้งานหรือถูกจับต้องบ่อย ๆ จนมีสภาพทรุดโทรม

หนังสือเล่มนี้คนยืมไปใช้บ่อย ช้ำหมดแล้ว


ความช้ำ

คำอาการนามของ ช้ำ


ฟกช้ำ

/fok̚˦˥.t͡ɕʰam˦˥/^((สัมผัส))

บวมช้ำ, บอบช้ำ


การหล่อ

/kaːn˧.lɔː˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ หล่อ


ความหล่อ

/kʰwaːm˧.lɔː˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ หล่อ


หวัด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *q.watᴰ ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫວັດ (หวัด)，ไทลื้อ ᦛᧆ (หวัด)，ไทใหญ่ ဝတ်း (วั๊ต)，ไทดำ ꪪꪰꪒ (หวัด)， ภาษาจ้วง vaet （binz vaet เป็นหวัด）

อาการที่เยื่อของอวัยวะที่เป็นเครื่องหายใจอักเสบ มักทำให้เสียงแห้งและน้ำมูกไหล


หวัด

คำกริยาวิเศษณ์

เขียนหวัด

ร่างภาพอย่างหวัด

สะเพร่า, ไม่ตั้งใจทำให้เรียบร้อย

ทำงานหวัด


การลืม

คำอาการนามของ ลืม


การเจ็บ

คำอาการนามของ เจ็บ


ความเจ็บ

คำอาการนามของ เจ็บ


การหนีบ

คำอาการนามของ หนีบ


คีม

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡiːmᴬ, จากไทดั้งเดิม *ɡiːmᴬ, จากจีนยุคกลาง鉗 (MC gjem); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄີມ (คีม), ไทดำ ꪁꪲꪣ (กฺิม), ไทใหญ่ ၵိမ်း (กิ๊ม)，ภาษาจ้วงใต้ kimz

เครื่องมือชนิดหนึ่งมี 2 ขาคล้ายกรรไกรสำหรับคีบของต่างมือ ทำด้วยเหล็กเป็นต้น


ดาษดื่น

/daːt̚˨˩.dɯːn˨˩/^((สัมผัส))

เกลื่อนกลาด, มากมาย, ดื่นดาษ, เต็มไปหมด

สังคมยุคเสื่อม การหลอก ลวงชักจูงเด็กหญิงไปค้าประเวณียังมีอยู่ดาษดื่น


ร่ำลา

ลา, อำลา, กล่าวลา, ล่ำลา ก็ว่า

กอดร่ำลาด้วยความอาลัย พร้อมจูบหน้าผากฝากรอยรักเป็นครั้งสุดท้าย


คุกรุ่น

ร้อนกรุ่นอยู่ภายใน ยังไม่ปะทุขึ้นมา

กำลังคุกรุ่นด้วยความขัดแย้งด้านเชื้อชาติและศาสนา


โพล่ง

/pʰloːŋ˥˩/^((สัมผัส))

พูดออกมาทันทีโดย ไม่ยับยั้งหรือไม่ทันคิด

นักข่าวโพล่งภาษาหยาบคายต่อผู้ชม

ดังอย่างเสียงกระโดด ลงไปในน้ำ


ทว่า

แผลงมาจาก ถ้า + ว่า

/tʰa˦˥.waː˥˩/^((สัมผัส))

แต่ถ้าว่า, แต่ว่า

เพื่อนคนนึงเกียจคร้านมากเลย ทว่า เราต้องทำงานร่วมกันเพื่อให้ตัวงานเสร็จอย่างเรียบร้อย


บูดบึ้ง

/buːt̚˨˩.bɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

(สีหน้า) โกรธขึ้งไม่พอใจ

เขากลับบ้านด้วยอารมณ์บูดบึ้ง ไม่ยิ้มแย้มแจ่มใสเหมือนวันอื่น ๆ


แผ่ซ่าน

/pʰɛː˨˩.saːn˥˩/^((สัมผัส))

ซึมซาบไปทั่ว, กระจายไปทั่ว

ความแตกแยกเกลียดชังแผ่ซ่านไปทั่วทุกซอกทุกมุม ทำให้สังคมอยู่ในภาวะอึมครึม


ใข่

รูปที่สะกดผิดของ ไข่


พิสดาร

ยืมมาจากสันสกฤต विस्तार (วิสฺตาร, “ความกว้าง, การขยาย”); เทียบบาลี วิตฺถาร

พิศดาร
ความพิสดาร (noun-from-adj)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กว้างขวาง, ละเอียดลออ (ใช้แก่เนื้อความ)

ประวัติศาสตร์ฉบับพิสดาร

มีความพิสดารดังนี้

กฎหมายพิสดาร


พิสดาร

คำกริยาวิเศษณ์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

เล่นพิสดาร


ความพิสดาร

ความ + พิสดาร

คฺวาม-พิด-สะ-ดาน

คำอาการนามของ พิสดาร


พิศดาร

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

รูปเลิกใช้ของ พิสดาร


พิศดาร

คำกริยาวิเศษณ์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

รูปเลิกใช้ของ พิสดาร


ความสูง

/kʰwaːm˧.suːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สูง

ระยะที่วัดโดยตั้งฉากกับฐานหรือพื้นขึ้นไป


เครือ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຄືອ (เคือ), ไทลื้อ ᦵᦆᦲ (เฅี), ไทใหญ่ ၶိူဝ်း (เขิ๊ว), ไทใต้คง ᥑᥫᥰ (เฃ๊อ̂) หรือ ᥞᥫᥰ (เห๊อ̂), จ้วงแบบจั่วเจียง kywez(cwez) (เชือ "พุ่ม")

/kʰrɯa̯˧/^((สัมผัส))

เถาไม้, เรียกพรรณไม้ที่เป็นเถา

คัดเค้าเครือ

มะแว้งเครือ

เชื้อสาย, วงศ์วาน

เครือญาติ

เรียกงวงหรือก้านช่อดอกของกล้วยที่มีหวีกล้วยออกลดหลั่นกันลงมาว่า เครือกล้วย

เรียกงาช้างที่ยาวมากแต่วงรอบเล็ก ว่า งาเครือ


เครือ

/kʰrɯa̯˧/^((สัมผัส))

เรียกลักษณะของเสียงที่สั่นพร่า คล้ายกำลังจะร้องไห้ว่า เสียงเครือ


การก้งโค้ง

การ + ก้งโค้ง

กาน-ก้ง-โค้ง

/kaːn˧.koŋ˥˩.kʰoːŋ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ก้งโค้ง


การกรรโชก

การ + กรรโชก

คำอาการนามของ กรรโชก


การรีบ

คำอาการนามของ รีบ


ความรีบ

คำอาการนามของ รีบ


การกรวดน้ำ

การ + กรวดน้ำ

กาน-กฺรวด-น้าม

คำอาการนามของ กรวดน้ำ


การกรวม

คำอาการนามของ กรวม


การกรอก

คำอาการนามของ กรอก


การกลับกลาย

การ + กลับกลาย

กาน-กฺลับ-กฺลาย

คำอาการนามของ กลับกลาย


ความถ้วนถี่

ความ + ถ้วนถี่

คฺวาม-ถ้วน-ถี่

คำอาการนามของ ถ้วนถี่


ความรอบคอบ

ความ + รอบคอบ

คฺวาม-รอบ-คอบ

/kʰwaːm˧.rɔːp̚˥˩.kʰɔːp̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ รอบคอบ


การช่วงชิง

การ + ช่วงชิง

กาน-ช่วง-ชิง

/kaːn˧.t͡ɕʰua̯ŋ˥˩.t͡ɕʰiŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ช่วงชิง


ความทนทาน

ความ + ทนทาน

คฺวาม-ทน-ทาน

คำอาการนามของ ทนทาน


การทบทวน

คำอาการนามของ ทบทวน


การตริตรอง

การ + ตริตรอง

กาน-ตฺริ-ตฺรอง

คำอาการนามของ ตริตรอง


การเล็ง

คำอาการนามของ เล็ง


เมื้อ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເມືອ (เมือ), ไทลื้อ ᦵᦙᦲ (เมี), ไทใหญ่ မိူဝ်း (เมิ๊ว)

/mɯa̯˦˥/^((สัมผัส))

เข้ารุกรวนทวนแทง รแรงเร่งมาหนา ถึงพิมพิสาครราช พระบาทขาดคอช้าง ขุนพลคว้างขวางรบ กันพระศพกษัตรีย์ หนีเมื้อเมืองท่านไท ครั้นพระศพเข้าได้ ลั่นเขื่อนให้หับทวาร ท่านนา

ธก็สั่งมนตรี แลไพร่ฟ้า ช้างม้าคลี่คืนเมื้อ โองการเชื้อสองพี่ คิดที่เราจะไป ก็ให้ผูกกระไดข่าวคอย ผู้รู้รอยชาวด่าน หว่านความรักชักชิด


การลาม

คำอาการนามของ ลาม


การออก

/kaːn˧.ʔɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ออก


ความเอียง

ความ + เอียง

คำอาการนามของ เอียง


การเอียง

คำอาการนามของ เอียง


ความฝืด

/kʰwaːm˧.fɯːt̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ฝืด


การหงาย

/kaːn˧.ŋaːj˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ หงาย


การคุ้น

คำอาการนามของ คุ้น


ความคุ้น

คำอาการนามของ คุ้น


ความสามัญ

ความ + สามัญ

คฺวาม-สา-มัน

คำอาการนามของ สามัญ


พินทุกัป

ยืมมาจากบาลี พินฺทุกปฺป

การทำพินทุ คือ เขียนรูปวงที่มุมจีวรตามวินัยบัญญัติ เพื่อแสดงความเป็นเจ้าของ


พินทุกัปปะ

ยืมมาจากบาลี พินฺทุกปฺป

พิน-ทุ-กับ-ปะ


ทะเบียฬ

รูปเลิกใช้ของ ทะเบียน


ฉะเพาะ

คำกริยาวิเศษณ์

/t͡ɕʰa˨˩.pʰɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ เฉพาะ


จัตุรัศ

จัด-ตุ-หฺรัด

รูปเลิกใช้ของ จัตุรัส


รหัสผ่าน

แปลตรงตัวจากอังกฤษ password; เหมือนกับ รหัส + ผ่าน

ตัวเลขหรือข้อความสั้น ๆ ที่จำเป็นต้องกรอกก่อนเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์


ชื่อผู้ใช้

แปลตรงตัวจากอังกฤษ username; เหมือนกับ ชื่อ + ผู้ใช้

ชื่อ-พู่-ไช้

/t͡ɕʰɯː˥˩.pʰuː˥˩.t͡ɕʰaj˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อที่ตั้งขึ้นเพื่อระบุตัวตนของผู้ใช้ระบบคอมพิวเตอร์ ซึ่งของแต่ละคนจะไม่ซ้ำกัน


กรกวด

อยู่จอมด้วยกรกวด กิ่งก้านรวดรยงงามอยู่น้นน


ตรวด

คำกริยาวิเศษณ์

เฒ่าก็วิ่งตรวดตรงขึ้นต้นไม้


การกระจัด

การ + กระจัด

กาน-กฺระ-จัด

คำอาการนามของ กระจัด

เวกเตอร์ที่มีระยะสั้นที่สุดจากจุดเริ่มต้นถึงจุดสิ้นสุด


กระจัดพลัดพราย

การกระจัดพลัดพราย (abstract-noun)

กฺระ-จัด-พฺลัด-พฺราย

/kra˨˩.t͡ɕat̚˨˩.pʰlat̚˦˥.pʰraːj˧/^((สัมผัส))

แตกฉานซ่านเซ็นไป, ไม่รวมอยู่ในพวกเดียวกัน


การกระจัดพลัดพราย

การ + กระจัดพลัดพราย

กาน-กฺระ-จัด-พฺลัด-พฺราย

/kaːn˧.kra˨˩.t͡ɕat̚˨˩.pʰlat̚˦˥.pʰraːj˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ กระจัดพลัดพราย


ซ่านเซ็น

กระจัดกระจาย, มักใช้เข้าคู่กับคำ แตกฉาน เป็น แตกฉานซ่านเซ็น


เดียวกัน

รวมเป็นหนึ่ง ไม่แบ่งแยกกัน

เป็นอันเดียวกัน

หัวอกเดียวกัน

ใจเดียวกัน


เหมือนกัน

อย่างเดียวกัน, ไม่แปลกกัน

พี่น้องคู่นี้มีนิสัยเหมือนกัน


หัวอก

/hua̯˩˩˦.ʔok̚˨˩/^((สัมผัส))

ส่วนเบื้องบนของอกในระดับหัวใจ

สภาพที่น่าเห็นใจ

หัวอกแม่ค้า

หัวอกคนจน

หัวอกเดียวกัน


เบื้องบน

ที่อยู่สูงขึ้นไป

โดยปริยายหมายถึง ผู้หรือสิ่งที่มีอำนาจเหนือกว่า


หัวอกหัวใจ

หัว-อก-หัว-ไจ

/hua̯˩˩˦.ʔok̚˨˩.hua̯˩˩˦.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

สภาพจิตใจที่น่าสงสารหรือน่าเห็นใจเป็นต้น

นั่งก็ไม่เป็นสุข นอนก็ไม่เป็นสุข หัวอกหัวใจมันร้อนรุ่มไปหมด


จะปิ้ง

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย chaping

กระจับปิ้ง
จับปิ้ง
ตะปิ้ง
ตับปิ้ง

/t͡ɕa˨˩.piŋ˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องปิดของลับของเด็กหญิง ทำด้วยเงินหรือนากเป็นต้น

แผ่นโลหะที่ติดฝาหีบสำหรับปิดรูกุญแจ

ใช้เรียกสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายกัน

จะปิ้งหูกลอง

จะปิ้งห่วงประตู

จะปิ้งเรือ


จับปิ้ง

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย chaping

/t͡ɕap̚˨˩.piŋ˥˩/^((สัมผัส))

รูปแบบอื่นของ จะปิ้ง


จับปิ้ง

/t͡ɕap̚˨˩.piŋ˥˩/^((สัมผัส))

ส่วนท้องของปูพับอยู่ใต้อก ตัวผู้เป็นแผ่นเรียวเล็ก ตัวเมียเป็นแผ่นแบนกว้าง ด้านในมีขน ทำหน้าที่ปิดอวัยวะเพศ ขนของตัวเมียเป็นที่ยึดเกาะของไข่


ตะปิ้ง

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย chaping

รูปแบบอื่นของ จะปิ้ง


ตับปิ้ง

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย chaping

รูปแบบอื่นของ จะปิ้ง


จะปิ้งเรือ

จะปิ้ง + เรือ

จะ-ปิ้ง-เรือ

/t͡ɕa˨˩.piŋ˥˩.rɯa̯˧/^((สัมผัส))

แผ่นโลหะโดยมากทำเป็นรูปดอกจัน สำหรับตรึงที่โคนห่วงร้อยโซ่ผูกเรือ


ดอกจัน

asterisk

(1) เครื่องหมาย *

star

(1) เครื่องหมาย *

/dɔːk̚˨˩.t͡ɕan˧/^((สัมผัส))

เครื่องหมายมีลักษณะรูปกลม ๆ เป็นจัก ๆ ดังนี้ * เขียนไว้ข้างหน้าหรือหลังข้อความ เพื่อให้เป็นที่สังเกตหรือแสดงความสำคัญของคำหรือข้อความนั้น ๆ


การผอด

/kaːn˧.pʰɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ผอด


การกระจาย

การ + กระจาย

กาน-กฺระ-จาย

คำอาการนามของ กระจาย


กระจายนะมณฑล

กระจาย + นะ + มณฑล

กฺระ-จาย-นะ-มน-ทน

/kra˨˩.t͡ɕaːj˧.na˦˥.mon˧.tʰon˧/^((สัมผัส))

ชื่อกลบท วรรคต้นใช้อักษรสูงนำหน้า วรรคที่ 2 ใช้อักษรกลาง วรรคที่ 3 ใช้อักษรต่ำ

ตัวอย่างกระจายนะมณฑล — สมเด็จพระศิริวิบุลกิตติ์ กำจัดจากโศกวิโยคหา ค่อยตรึกตรองฉลองคุณพระชนมา


การกระจายเสียง

การ + กระจายเสียง

กาน-กฺระ-จาย-เสียง

/kaːn˧.kra˨˩.t͡ɕaːj˧.sia̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ กระจายเสียง


การกระโจน

การ + กระโจน

กาน-กฺระ-โจน

คำอาการนามของ กระโจน


การกระฉูด

การ + กระฉูด

กาน-กฺระ-ฉูด

คำอาการนามของ กระฉูด


การกระชับพื้นที่

การ + กระชับพื้นที่

กาน-กฺระ-ชับ-พื้น-ที่

/kaːn˧.kra˨˩.t͡ɕʰap̚˦˥.pʰɯːn˦˥.tʰiː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ กระชับพื้นที่


ห้วน

คำกริยาวิเศษณ์

สั้น ๆ, ไม่มีหางเสียง

พูดห้วน ๆ

มีลักษณะที่จบลงอย่างรวบรัด

บทความเรื่องนี้จบลงอย่างห้วน ๆ


ความห้วน

คำอาการนามของ ห้วน


การกระซิก

การ + กระซิก

กาน-กฺระ-ซิก

คำอาการนามของ กระซิก


กระซิกกระซวย

การกระซิกกระซวย (abstract-noun)

กฺระ-ซิก-กฺระ-ซวย

ค่อยกระแซะเข้าไป

เจ้าก็ระรี่ระริกกระซิกกระซวย


การกระซิกกระซี้

การ + กระซิกกระซี้

กาน-กฺระ-ซิก-กฺระ-ซี้

/kaːn˧.kra˨˩.sik̚˦˥.kra˨˩.siː˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ กระซิกกระซี้


เย้าหยอก

/jaw˦˥.jɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

สัพยอก, กระเซ้าเย้าแหย่


การเย้าหยอก

การ + เย้าหยอก

กาน-เย้า-หฺยอก

คำอาการนามของ เย้าหยอก


เย้า

ชนชาวเขาเผ่าหนึ่ง อยู่ในประเทศไทยตอนเหนือ เรียกตัวเองว่า เมี่ยน พูดภาษาเมี่ยนในตระกูลแม้ว-เย้า


เย้า

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຍົ້າ (เย็้า), คำเมือง ᨿᩮᩢ᩶ᩣ (เยั้า), เขิน ᨿᩮᩢ᩶ᩣ (เยั้า), ไทใหญ่ ယဝ်ႉ (ย๎ว), จ้วง yaeux (เย้า-หยอก หลอก ล้อ), จ้วงแบบจั่วเจียง yaeuh (เย่า-หยอก หลอก ล้อ)

หยอก, สัพยอก


การเย้า

คำอาการนามของ เย้า


สัพยอก

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/sap̚˨˩.pʰa˦˥.jɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ผู้ใหญ่สัพยอกเด็กว่าเป็นแม่สายบัวแต่งตัวเก้อ


สัพยอก

คำกริยาวิเศษณ์

มักใช้เข้าคู่กันเป็น สัพยอกหยอกเย้า เช่น พูดจาสัพยอกหยอกเย้า

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

/sap̚˨˩.pʰa˦˥.jɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ที่พูดหยอกเย้า

อย่าโกรธเลย เขาพูดจาสัพยอกเท่านั้น


การสัพยอก

การ + สัพยอก

กาน-สับ-พะ-ยอก

คำอาการนามของ สัพยอก


หยอกเย้า

/jɔːk̚˨˩.jaw˦˥/^((สัมผัส))

สัพยอก, กระเซ้าเย้าแหย่


การหยอกเย้า

การ + หยอกเย้า

กาน-หฺยอก-เย้า

คำอาการนามของ หยอกเย้า


แหย่

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຫຍ່ (แหย่), ไทดำ ꪵꪐ꪿ (แหญ่)

/jɛː˨˩/^((สัมผัส))

เอานิ้วมือหรือปลายไม้เป็นต้นแยงเข้าไป

เย้า, ทำให้เกิดความรำคาญหรือไม่สงบอยู่ได้

ลองดูชั้นเชิง


การแหย่

/kaːn˧.jɛː˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แหย่


แยง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຍງ (แยง), ไทลื้อ ᦶᦍᧂ (แยง), ไทใหญ่ ယဵင်း (เย๊ง), อาหม 𑜐𑜢𑜂𑜫 (ญิง์)

/jɛːŋ˧/^((สัมผัส))

แหย่เข้าไปในช่องหรือในรู

เอาขนไก่แยงหู


แยง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຢງ (แอยง); ร่วมรากกับ เยง

/jɛːŋ˧/^((สัมผัส))

เยง, กลัว, เกรง


การแยง

/kaːn˧.jɛːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แยง


แยงตา

/jɛːŋ˧.taː˧/^((สัมผัส))

อาการที่แสงส่องสวนตรงมายังนัยน์ตา

แสงอาทิตย์แยงตา


การแยงตา

คำอาการนามของ แยงตา


การแยงยล

คำอาการนามของ แยงยล


ความเพราะ

ความ + เพราะ

คฺวาม-เพฺราะ

/kʰwaːm˧.pʰrɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เพราะ


การเลย

คำอาการนามของ เลย


การนุ่ง

คำอาการนามของ นุ่ง


ฉลอง

เทียบเขมร ឆ្លង (ฉฺลง)

/t͡ɕʰa˨˩.lɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำบุญหรือบูชาสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เป็นงานครึกครื้นเอิกเกริก เพื่อแสดงความปีติยินดี

ฉลองโบสถ์

ฉลองหนังสือ

ฉลองกฐิน

จัดงานเลี้ยงครึกครื้นเอิกเกริกเพื่อแสดงความยินดี ในโอกาสต่าง ๆ บางทีใช้คู่กับคำว่า เฉลิม เป็น เฉลิมฉลอง

ฉลองแต่งงาน

ฉลองอายุ

แทน, ตอบแทน, ทดแทน

ฉลองคุณ

ฉลองศรัทธา

รอง, จำลอง, ช่วย, แทนที่

ท่าฉลอง


ฉลอง

คำวิสามานยนาม

เทียบเขมร ឆ្លង (ฉฺลง)

/t͡ɕʰa˨˩.lɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต


นอง

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน นอง, ลาว ນອງ (นอง), คำเมือง ᨶᩬᨦ (นอง), เขิน ᨶᩬᨦ (นอง), ไทลื้อ ᦓᦸᧂ (นอ̂ง), ไทดำ ꪙꪮꪉ (นอง), ไทใหญ่ ၼွင်း (น๊อ̂ง), จ้วง nongz (นอง, “น้ำนอง”), จ้วงแบบจั่วเจียง nongz (นอง, “น้ำนอง”)

/nɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ค้าง เจิ่ง หรือขังอยู่บนพื้น ใช้แก่ ของเหลว

น้ำนองถนน


ปี่

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *piːᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับลาว ປີ່ (ปี่), คำเมือง ᨸᩦ᩵ (ปี่), เขิน ᨸᩦ᩵ (ปี่), ไทลื้อ ᦔᦲᧈ (ปี่), ไทใหญ่ ပီႇ (ปี่), ไทดำ ꪜꪲ꪿ (ปิ่), ไทใต้คง ᥙᥤᥱ (ปี่), พ่าเก ပီ (ปี), อาหม 𑜆𑜣 (ปี)

/piː˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อเครื่องดนตรีประเภทเป่าที่ใช้ลิ้นชนิดหนึ่ง ตัวปี่หรือเลาปี่ทำด้วยไม้แก่นหรือไม้จริง


มือถือ

ตัดทอนจาก โทรศัพท์มือถือ; เหมือนกับ มือ + ถือ

/mɯː˧.tʰɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

โทรศัพท์มือถือ, โทรศัพท์เคลื่อนที่


มื้อ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mwɯ:ꟲ (“วัน”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มื้อ, ลาว ມື້ (มื้), คำเมือง ᨾᩨ᩶ (มื้), เขิน ᨾᩨ᩶ (มื้), ไทลื้อ ᦙᦹᧉ (มื้), ไทดำ ꪣꪳ꫁ (มึ้), ไทขาว ꪝꪳꫂ, ไทใหญ่ မိုဝ်ႉ (มึ๎ว), แสก มือ, จ้วง fwx (ฟื้อ)

/mɯː˦˥/^((สัมผัส))

คราว, ตอน, เวลา, ใช้ในเรื่องการกินอาหาร

อาหารมื้อเช้า


มื้อ

/mɯː˦˥/^((สัมผัส))

กินยาวันละ 2 มื้อ


การจับกุม

การ + จับกุม

คำอาการนามของ จับกุม


โฉม

ยืมมาจากเขมรกลาง ឆោម (โฉม), ឆោម្ម (โฉมฺม); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ឆោម (โฉม), ลาว ໂສມ (โสม)

/t͡ɕʰoːm˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปร่าง, ทรวดทรง, เค้า

โฉมหน้า


โฉม

/t͡ɕʰoːm˩˩˦/^((สัมผัส))

งาม, สวย, งดงาม


แทรกแซง

/sɛːk̚˥˩.sɛːŋ˧/^((สัมผัส))

แทรกเข้าไปเกี่ยวข้องในกิจการของผู้อื่น


การแทรกแซง

การ + แทรกแซง

/kaːn˧.sɛːk̚˥˩.sɛːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แทรกแซง


ทรุดโทรม

เสื่อมไปเพราะร่วงโรย คร่ำคร่า หรือตรากตรำเกินไป


ความทรุดโทรม

ความ + ทรุดโทรม

คฺวาม-ซุด-โซม

คำอาการนามของ ทรุดโทรม


การผสม

คำอาการนามของ ผสม


ง้วน

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨦ᩠᩶ᩅᩁ (ง้วร), ลาว ງ້ວນ (ง้วน), ไทลื้อ ᦷᦇᧃᧉ (โง้น), ไทใหญ่ ငူၼ်ႉ (งู๎น)

/ŋua̯n˦˥/^((สัมผัส))

ต้นไม้ชนิดหนึ่ง ยางมีพิษ ใบเหมือนใบเงิน ดอกแดง ต้นเหมือนต้นสลอด


ง้วน

/ŋua̯n˦˥/^((สัมผัส))

เรียกโอชะของบางสิ่ง เช่น ง้วนดิน คือโอชะของดิน ซึ่งกล่าวไว้ในคัมภีร์ไตรภูมิโลกวินิจฉัยว่ามี รสหวาน, ง้วนผึ้ง คือ ละอองดอกไม้ที่ผึ้งเก็บ สะสมไว้ในรัง มีสีเหลือง รสหวานหอมมัน


ฝรั่งเศษ

คำวิสามานยนาม

ฝะ-หฺรั่ง-เสด

รูปที่สะกดผิดของ ฝรั่งเศส


เล่ม

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩖᩮ᩶ᨾ (เหล้ม), ลาว ເຫຼັ້ມ (เหลั้ม), ไทลื้อ ᦜᦲᧄᧉ (หลี้ม), ไทใหญ่ လိမ်ႈ (ลิ้ม), อาหม 𑜎𑜢𑜉𑜫 (ลิม์, “ลูกศร”); เป็นไปได้ว่าร่วมรากกับ ลิ่ม

เรียกสิ่งของที่มีลักษณะยาวเรียวอย่างหอก ดาบ มีด เข็ม

ดาบ 2 เล่ม

เรียกเกวียนหรือสมุดหนังสือ

เกวียน 1 เล่ม

หนังสือ 2 เล่ม


การรำ

คำอาการนามของ รำ


การนึ่ง

/kaːn˧.nɯŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ นึ่ง


บังอาจ

ยืมมาจากเขมร បង្អាច (บงฺอาจ)

การบังอาจ (abstract-noun)
ความบังอาจ (abstract-noun)

/baŋ˧.ʔaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

กล้าแสดงกล้าทำด้วยทะนงใจหรือฮึกเหิม โดยไม่ยำเกรงหรือไม่รู้จักที่ต่ำที่สูง

กล้าละเมิดกฎหมาย


การแฝง

/kaːn˧.fɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แฝง


การแสวง

กาน-สะ-แหฺวง

/kaːn˧.sa˨˩.wɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แสวง


เหน้า

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເໜົ້າ (เหน็้า), คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩮᩢ᩶ᩣ (เหนั้า), ไทลื้อ ᦐᧁᧉ (เหน้า)

รุ่น, หนุ่ม, สาว, บางทีใช้คู่กับคำว่า หนุ่ม เป็น หนุ่มเหน้า


เหน้า

คำโทโทษของเน่า

รูปแบบอื่นของ เน่า

น้ำเหม็นมล้างสิ่งเหน้า ไฉนหยุด


การตื่น

คำอาการนามของ ตื่น


การรอด

/kaːn˧.rɔːt̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ รอด


การพุ่ง

คำอาการนามของ พุ่ง


การหยาด

คำอาการนามของ หยาด


ตระกร้า

รูปที่สะกดผิดของ ตะกร้า


ตระกร้อ

รูปที่สะกดผิดของ ตะกร้อ


ความราบ

คำอาการนามของ ราบ


การเกริ่น

การ + เกริ่น

กาน-เกฺริ็่น

คำอาการนามของ เกริ่น


ความเปิ่น

ความ + เปิ่น

คฺวาม-เปิ็่น

คำอาการนามของ เปิ่น


ความสะเหล่อ

ความ + สะเหล่อ

คฺวาม-สะ-เหฺล่อ

คำอาการนามของ สะเหล่อ


เสย

/sɤːj˩˩˦/^((สัมผัส))

/sɤj˩˩˦/^((สัมผัส))

ช้อนขึ้น, งัดขึ้น

ช้างเสยงา

เอามือหรือหวี ตลบผมขึ้นไปด้านบน

เสยผม

เรือเสยฝั่ง

อาการที่ใช้สิ่งใดสิ่งหนึ่งงัดขึ้นแรง ๆ

เอาหมัดเสยคาง


ความพิเศษ

ความ + พิเศษ

คฺวาม-พิ-เสด

คำอาการนามของ พิเศษ


การปลอม

คำอาการนามของ ปลอม


ความตลก

คฺวาม-ตะ-หฺลก

คำอาการนามของ ตลก


การเสย

/kaːn˧.sɤːj˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เสย


สมชาย

/som˩˩˦.t͡ɕʰaːj˧/^((สัมผัส))

มีคุณสมบัติอย่างผู้ชาย เช่น กำยำ เข้มแข็ง กล้าหาญ


สมชาย

คำวิสามานยนาม

/som˩˩˦.t͡ɕʰaːj˧/^((สัมผัส))

ชื่อบุคคลชาย


อับดุลเลาะ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอาหรับ عَبْدُ ٱللّٰه (อับดุ ลลาฮ, “ทาสของพระเจ้า”), จาก عَبْد (อับด, “ทาส”) + اللّٰه (อัลลาฮ, “พระเจ้า”)

อับ-ดุน-เลาะ

อับ-ดุน-เหฺลาะ

/ʔap̚˨˩.dun˧.lɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

/ʔap̚˨˩.dun˧.lɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อบุคคลชาย


การอธิษฐาน

การ + อธิษฐาน

กาน-อะ-ทิด-ถาน

กาน-อะ-ทิด-สะ-ถาน

/kaːn˧.ʔa˨˩.tʰit̚˦˥.tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

/kaːn˧.ʔa˨˩.tʰit̚˦˥.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ อธิษฐาน


การอธิฏฐาน

การ + อธิฏฐาน

กาน-อะ-ทิด-ถาน

คำอาการนามของ อธิฏฐาน


อธิฐาน

/ʔa˨˩.tʰi˦˥.tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

รูปที่สะกดผิดของ อธิษฐาน หรือ อธิฏฐาน


คิมหันต์

ยืมมาจากบาลี คิมฺหนฺต


วสันต์

ยืมมาจากสันสกฤต वसन्त (วสนฺต), จากบาลี วสนฺต


ลูกหลาน

/luːk̚˥˩.laːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ผู้มีอายุคราวลูกหรือหลานที่เป็นญาติห่าง ๆ หรือที่นับว่าเป็นญาติ

เด็ก ๆ เหล่านี้ล้วนเป็นลูกหลานฉันทั้งนั้น

ผู้สืบเชื้อสาย

สมบัติเก่าลูกหลานเก็บรักษาไว้ได้


ละ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ละ, ลาว ລະ (ละ), คำเมือง ᩃᩡ (ละ) หรือ ᩃ (ล), เขิน ᩃᩡ (ละ), ไทลื้อ ᦟᦰ (ละ); เทียบเขมร លះ (ละ) หรือ ស្រឡះ (สฺรฬะ), มอญ ဗၠး (พฺลห์)

/laʔ˦˥/^((สัมผัส))

แยกตัวไปให้พ้นจากสิ่งที่เกี่ยวข้องอยู่

ละถิ่นฐาน

ละสังขาร

ทิ้ง, ปล่อย, วาง, เลิก

ละพยศ

เว้นว่างคำหรือข้อความโดยใช้ เครื่องหมาย ฯ หรือ ฯลฯ หรือเขียนว่างเป็น จุด ๆ ดังนี้ ... หรือเว้นว่างไว้โดยใช้เครื่องหมาย รูป -"แสดงว่าคำหรือข้อความดังกล่าวซ้ำกับ บรรทัดบน.


ละ

ร่วมเชื้อสายกับจ้วงแบบจั่วเจียง lah (ละ, เลอะ, “ละ”)

/laʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำประกอบคำนามให้รู้ว่าเป็น หน่วยหนึ่ง ๆ หรือส่วนหนึ่ง ๆ ในจำนวนรวม ซึ่งกำหนดเป็นราย ๆ ไป

กลุ่มละ 3 คน

โบนัสปีละ 2 เดือน


ละ

กร่อนมาจาก แล้ว

/laʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำประกอบกริยาเพื่อเน้น ความให้มีน้ำหนักหรือเพื่อบอกความแน่นอน

จบละ

เลิกละ

คำใช้ประกอบหน้าคำ ก็ ให้เป็น ละก็ เพื่อเน้นความให้กระชับขึ้น

ผู้หญิง ละก็ขี้งอนทุกคน