กระเหี้ยนกระหือ

การกระเหี้ยนกระหือ (abstract-noun)

แสดงอาการฮึดฮัดเข้าใส่อย่างเอาจริงเอาจัง


กระแหย่ง

คำกริยาวิเศษณ์

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

กฺระ-แหฺย็่ง

/kra˨˩.jɛŋ˨˩/^((สัมผัส))

อาการปีนขึ้นอย่างพลั้ง ๆ พลาด ๆ


กระแหย่ง

กฺระ-แหฺย็่ง

/kra˨˩.jɛŋ˨˩/^((สัมผัส))


กระอั้วแทงควาย

กระอั้ว + แทง + ควาย

กฺระ-อั้ว-แทง-คฺวาย

/kra˨˩.ʔua̯˥˩.tʰɛːŋ˧.kʰwaːj˧/^((สัมผัส))

ชื่อการเล่นชนิดหนึ่งในการสมโภชของหลวง


กราดวง

ลูกมะพร้าวทุยที่ตัดครึ่งท่อนสำหรับถูบ้านหรือหวีด้ายทอหูก


กราว

ตัวกราวมีกริวพ่นชลสินธุ์


กราว

เลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงดังอย่างเสียงของแข็งเป็นต้นจำนวนมาก ๆ ร่วงลงกระทบพื้นหรือหลังคาพร้อม ๆ กัน หรือเสียงที่คนจำนวนมากตบมือพร้อม ๆ กัน


กราว

คำกริยาวิเศษณ์

เลียนเสียงธรรมชาติ

ร่วงลงจำนวนมากพร้อม ๆ กัน

ผลมะม่วงร่วงกราวเต็มพื้น

หุ้นไทยร่วงกราวกว่า 20 จุด


กราว

คำนำหน้าชื่อเพลงไทยกลุ่มหนึ่ง

เพลงกราว

เพลงกราวรำ

วิธีดำเนินไม้กลองที่มีทำนองฮึกเหิม คึกคัก

เพลงกราวนอก

เพลงกราวใน


กราวรูด

คำกริยาวิเศษณ์

ตลอดทั้งหมด, ไม่เว้น

ไม่มีใครรับว่าเอาตุ๊กแกไปใส่ลิ้นชักโต๊ะครู เลยถูกตีกราวรูด


กริก

เสียงอย่างสิ่งของกระทบกัน


กริ๊ก

เสียงอย่างสิ่งของกระทบกัน


กริกกริว

ขี้ริ้ว, เลว


กริ่งเกรง

กฺริ่ง-เกฺรง


กริ๊ง

เลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงแหลมอย่างเสียงของแข็งเช่นแท่งโลหะกระทบกัน


กริ๊ง

เลียนเสียงธรรมชาติ


กรีดกราย

คำกริยาวิเศษณ์

อาการที่เดินทอดแขนและจีบนิ้ว

มีท่าทางหยิบหย่ง

มัวแต่เดินกรีดกรายอยู่นั่นแหละ เมื่อไหร่จะทำงานเสร็จเสียที


กรีดนิ้ว

กรายนิ้ว, ใช้นิ้วมือหยิบอย่างมีท่าทีหยิบหย่ง

ทำอะไรไม่จริงจัง, ไม่เอาการเอางาน

ฉันไม่เห็นว่าเขาจะทำอะไร วัน ๆ ได้แต่กรีดนิ้วฉายไปฉายมา


กรีดกราด

มีเสียงร้องแหลมด้วยความตกใจ


กรี๊ด

เลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงร้องดังเช่นนั้นด้วยความตกใจ โกรธ หรือชื่นชมเป็นต้น


กรี๊ด

เลียนเสียงธรรมชาติ

อาการที่เปล่งเสียงร้องดังเช่นนั้น

อาการที่แสดงว่าถูกใจอย่างยิ่ง


กรุกกรู๊

เลียนเสียงธรรมชาติ

จุ๊กกรู
จุ๊กกรู้
จุ๊กกรู๊

เสียงนกเขาขันคู


จุ๊กกรู๊

เลียนเสียงธรรมชาติ

จุ๊กกรู
จุ๊กกรู้
กรุกกรู๊

/t͡ɕuk̚˦˥.kruː˦˥/^((สัมผัส))

เสียงนกเขาขันคู


กรุ้งกริ่ง

ทำท่าเจ้าชู้


กรุงเทพฯ

คำวิสามานยนาม

คำย่อของ กรุงเทพมหานคร


กรุงรัตนโกสินทร์

กรุงเทพฯ, สมัยที่ต่อจากกรุงธนบุรี


กรุงศรีอยุธยา

เมืองหลวงของไทยสมัยอยุธยาต่อจากสมัยสุโขทัย


กรุงสุโขทัย

เมืองหลวงของไทยสมัยเริ่มแรกที่ก่อตั้งเป็นชาติไทย


กรูด

เทียบเขมร ក្រូច (กฺรูจ), มอญ ကြုတ် (กฺรุต์)

งั่วนาวทรนาวเนก กรูดฉุรเฉกจรุงธาร


กรูด

เลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงอย่างที่เสียงลากของหนักถูไปกับพื้น


กรูด

คำกริยาวิเศษณ์

เลียนเสียงธรรมชาติ

ที่ถอยอย่างไม่มีระเบียบ, ถอยอย่างตั้งตัวไม่ติด, ในคำว่า ถอยกรูด


กลบท

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

คำประพันธ์ที่บัญญัติให้ใช้คำหรือสัมผัสเป็นชั้นเชิงยิ่งกว่าธรรมดา


กลไฟ

เรือที่ไปด้วยเครื่องจักร ซึ่งใช้กำลังไอน้ำ


กัลเม็ด

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

วิธีที่แยบคาย, สิ่งที่แยบคาย


กลศาสตร์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

วิชาฟิสิกส์สาขาหนึ่ง ที่ศึกษาเกี่ยวกับการกระทำของแรงต่อเทหวัตถุ และผลที่เกิดขึ้นแก่เทหวัตถุนั้นภายหลังที่ถูกแรงมากระทำ


กลบเกลี่ย

ปิดให้เรียบสนิท


กลบเกลื่อน

กลบ + เกลื่อน

กฺลบ-เกฺลื่อน

ทำเนื้อความให้เชือนแชหรือไถลไปเป็นเรื่องอื่น


กลมกลึง

กลมเหมือนกับกลึง


กลมดิก

กลมทีเดียว, กลิ้งไปได้โดยรอบ


กล้วยไข่

กล้วยชนิดหนึ่งลูกกลม


กล้วยน้ำว้า

กล้วยพันธุ์หนึ่งซึ่งพัฒนามาจากลูกผสมระหว่างกล้วยป่ากับกล้วยตานี


กล้วยบวชชี

อาหารหวานชนิดหนึ่งทำด้วยกล้วยต้มกับกะทิและน้ำตาล


กล้วยไม้

ชื่อพรรณไม้หลายชนิดหลายสกุลในวงศ์ Orchidaceae ลักษณะต้น ใบ และช่อดอกต่าง ๆ กัน บางชนิดเกาะตามต้นไม้และหิน บางชนิดขึ้นอยู่บนพื้นดิน บางชนิดมีดอกงาม บางชนิดมีกลิ่นหอม


กลอก

/klɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เคลื่อนหรือขยับเขยื้อนกลับไปกลับมาภายในเขตของสิ่งนั้น ๆ


กลอกกลับ

คำกริยาวิเศษณ์

เปลี่ยนไปมาเชื่อถือไม่ได้

พูดจากลอกกลับ


กลับกลอก

คำกริยาวิเศษณ์

เปลี่ยนไปมาเชื่อถือไม่ได้

พูดจากลับกลอก


กลับกลอก

ที่พูดจาไม่อยู่กับร่องกับรอย

คนกลับกลอก


กล้องแกล้ง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ້ອງແກ້ງ (ก้องแก้ง)

กฺล้อง-แกฺล้ง

/klɔːŋ˥˩.klɛːŋ˥˩/^((สัมผัส))

มีรูปร่างเอวเล็กเอวบาง

พระองค์กลมกล้องแกล้ง เอวอ่อนอรอรรแถ้ง ถ้วนแห่งเจ้ากูงาม บารนี

(ลิลิตพระลอ)


กล้องยา

ที่ใส่ยาเส้นสำหรับจุดสูบ


กลอนสด

กลอนที่ผูกและกล่าวขึ้นอย่างทันทีไม่ได้เตรียมคิดมาก่อน


กล่อมเกลา

กล่อม + เกลา

กฺล่อม-เกฺลา

ทำให้เรียบร้อย, ทำให้ดี


กล่อมเกลี้ยง

การกล่อมเกลี้ยง (abstract-noun)

อบรมเลี้ยงดูให้มีนิสัยดี


กะล่อมกะแล่ม

การกะล่อมกะแล่ม (abstract-noun)

เคี้ยวไม่ทันแหลกแล้วรีบกลืน

พูดอ้อมแอ้มพอให้ผ่านไป


กลัดมัน

มีความรู้สึกในกามารมณ์อย่างรุนแรง


กลับกลาย

เปลี่ยนแปลงเป็นอย่างอื่นไป


กลับเกลือก

ตากลอกขึ้นกลอกลง


กลับคำ

พูดแล้วไม่เป็นตามพูด, ไม่ทำตามที่พูดไว้, พูดแล้วเปลี่ยนคำพูด


กลัวลาน

กลัวจนตั้งสติไม่อยู่


หนังสือการ์ตูนญี่ปุ่น

หฺนัง-สือ-กา-ตูน-ยี่-ปุ่น

/naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.kaː˧.tuːn˧.jiː˥˩.pun˨˩/^((สัมผัส))

หนังสือการ์ตูนจากประเทศญี่ปุ่น

th-หนังสือการ์ตูนญี่ปุ่น-th-noun-capsWAsg

th-หนังสือการ์ตูนญี่ปุ่น-th-noun-wJkd9A0u


กลั้วเกลี้ย

คลุกคลี, พอมีอยู่บ้าง, จวนหมด, หวุดหวิด


กล้าหาญ

การกล้าหาญ (abstract-noun)
ความกล้าหาญ (abstract-noun)

ไม่กลัว, ไม่ครั่นคร้าม


กล้าม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ້າມ (ก้าม), ไทลื้อ ᦂᦱᧄᧉ (ก้าม)

มัดเนื้อที่รวมกันเป็นก้อน ๆ ภายในคนและสัตว์

เนื้อมะพร้าวห้าว


กล้ามเนื้อ

กล้าม + เนื้อ

กฺล้าม-เนื้อ


กล้าย

แผลงมาจาก กล้วย

ชื่อกล้วยลูกผสมพันธุ์หนึ่งในสกุล Musa วงศ์ Musaceae ผลใหญ่โค้ง เป็นเหลี่ยมและยาวกว่ากล้วยหอม เปลือกหนา เนื้อเหนียว ไส้แข็งสีส้ม รสหวาน นิยมกินเมื่อทำให้สุกแล้ว, กล้วยกล้าย ก็เรียก


กล่าวโทษ

แจ้งว่ากระทำผิด


กล้ำกราย

เข้าไปปะปน, ล่วงเข้าไป


กล้ำกลืน

การกล้ำกลืน (abstract-noun)
ความกล้ำกลืน (abstract-noun)

ฝืนใจ, อดกลั้นไม่แสดงให้เห็น


กลิ้ง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກິ້ງ (กิ้ง), ไทใหญ่ ၵိင်ႈ (กิ้ง), จ้วง gingj

อาการอย่างของกลมพลิกเลื่อนไปตามพื้น

ซุงกลิ้ง

ครกกลิ้ง

ลูกหินกลิ้ง

ทำให้ของกลมพลิกเลื่อนไปตามพื้น

กลิ้งครก

กลิ้งซุง

กลิ้งลูกหิน

โดยปริยายหมายความว่า พลิกแพลงเอาตัวรอด, จับไม่ติด

คนคนนี้กลิ้งได้รอบตัว


กลิ้ง

เมลืองมล่านกลิ้งเพรื้อมเพรอศพราย


กลิ้งกลอก

การกลิ้งกลอก (abstract-noun)
ความกลิ้งกลอก (abstract-noun)

กฺลิ้ง-กฺลอก

/kliŋ˥˩.klɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

กลับไปกลับมาเอาแน่ไม่ได้


กลิ้งเกลือก

กฺลิ้ง–เกฺลือก

พยายามกระเสือกกระสนไป


กลีบ

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง gib (กีบ-กลีบดอกไม้), เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ จีบ

ส่วนของดอกไม้ที่เรียงซ้อนกันเป็นชั้น ๆ รอบเกสร

ใช้เรียกของอื่น ๆ ที่มีลักษณะเช่นนั้น


กลุ้มรุม

ประดังห้อมล้อมเข้ามา


กวดขัน

คำกริยาวิเศษณ์

เอาจริงเอาจัง, เร่งรัดให้ยิ่งขึ้น


กวัก

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง vaek (หวัก, “นกกวัก”), จ้วงแบบจั่วเจียง vaek (หวัก, “นกกวัก”)

ชื่อนกชนิดหนึ่ง ตัวขนาดนกกิ้งโครง หากินตามชายน้ำลำคลอง


กวัก

อาการที่ใช้สิ่งแบน ๆ พุ้ยเข้าหาตัว

ใช้มือทำอาการเช่นนั้นเพื่อเป็นสัญญาณให้เข้ามาหา


กวางเดินดง

ชื่อวิธีรำท่าหนึ่ง

ชื่อปลาชนิดหนึ่ง


กว้างใหญ่ไพศาล

การกว้างใหญ่ไพศาล (abstract-noun)

มีเนื้อที่มากมาย


กวาดตา

ส่ายตาดูทั่วไป


กว้าว

รูปแบบอื่นของ ขว้าว


ก่อกวน

การก่อกวน (abstract-noun)
ความก่อกวน (abstract-noun)

ก่อให้เกิดความรำคาญหรือไม่สงบ


ก่อการ

/kɔː˨˩.kaːn˧/^((สัมผัส))


ก่อตั้ง

/kɔː˨˩.taŋ˥˩/^((สัมผัส))

จัดตั้งขึ้น, ริเริ่มตั้งขึ้น


ก่อสร้าง

/kɔː˨˩.saːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ก่อและสร้างโดยใช้อิฐและปูนเป็นส่วนใหญ่


ก้อ

/kɔː˥˩/^((สัมผัส))

แสดงอาการเจ้าชู้อย่างไก่แจ้


ก้อ

/kɔː˥˩/^((สัมผัส))

ชนชาวเขาพวกหนึ่ง ในตระกูลทิเบต-พม่า มีอยู่ทางแถบเหนือของประเทศไทย คล้ายพวกมูเซอ


ก้อร่อ

แสดงอาการเจ้าชู้, ทำเป็นเจ้าชู้


ก้อร่อก้อติก

แสดงอาการเจ้าชู้, ทำเป็นเจ้าชู้


กองกลาง

/kɔːŋ˧.klaːŋ˧/^((สัมผัส))

สิ่งที่กันไว้เป็นส่วนรวม หรือเป็นสาธารณะ

ตำแหน่งในกีฬาฟุตบอลที่ผู้เล่นมีหน้าที่ประสานงาน สนับสนุนการเล่นระหว่างกองหน้ากับกองหลัง


กองกูณฑ์

กองไฟที่ใช้ในพิธีบูชาไฟ


กองเกิน

ผู้ขึ้นทะเบียนรับราชการทหารแต่ทางการไม่เรียกเข้ารับราชการ


กองเกียรติยศ

กองทหารหรือตำรวจเป็นต้น ที่จัดขึ้นเพื่อให้เป็นเกียรติแก่ประมุขของประเทศหรือบุคคลสำคัญ


กองโจร

/kɔːŋ˧.t͡ɕoːn˧/^((สัมผัส))

หน่วยกำลังที่ทำการรบแบบโจร


กองทุน

กอง + ทุน; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ fund

/kɔːŋ˧.tʰun˧/^((สัมผัส))

เงินหรือทรัพย์สินที่เอามารวมเป็นก้อนเดียวกันเพื่อวัตถุประสงค์อย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น ในการสมรส


กองพล

หน่วยทหารซึ่งมีทหารราบ 3 กรมเป็นหลัก มีทหารหน่วยอื่น ๆ เป็นส่วนประกอบ


กองพัน

หน่วยทหารซึ่งประกอบด้วยทหาร 4 กองร้อย


กองฟอน

/kɔːŋ˧.fɔːn˧/^((สัมผัส))

กองขี้เถ้าศพที่เผาแล้ว


กองร้อย

หน่วยทหารซึ่งประกอบด้วยทหาร 4 หมวด


กองสอดแนม

ผู้สื่อข่าวคราว


กองหนุน

/kɔːŋ˧.nun˩˩˦/^((สัมผัส))

ทหารที่ปลดออกจากประจำการหรือที่ปลดจากกองเกินเมื่ออายุครบกำหนด

ทหารที่จัดไว้เพื่อเพิ่มเติมหรือสับเปลี่ยนแนวหน้า

กลุ่มผู้สนับสนุน


ก้อง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ້ອງ (ก้อง), ไทลื้อ ᦂᦸᧂᧉ (ก้อ̂ง), ไทใหญ่ ၵွင်ႈ (ก้อ̂ง), อาหม 𑜀𑜨𑜂𑜫 (กอ̂ง์)

/kɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ดังมากอย่างเสียงในที่จำกัดเช่นในโบสถ์, ดังไปได้ไกล

เขาตะโกนก้องมาจากที่สูง


ก้อง

ยืมมาจากจีนกลาง貢／贡 (gòng)

/kɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

บรรณาการ ในคำว่า จิ้มก้อง


ก้อง

ยืมมาจากจีนกลาง貢／贡 (gòng)

/kɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

อ่อนน้อมเจริญพระราชไมตรี

พระเจ้ากรุงไทยแต่งขุนนางไปก้องกรุงปักกิ่ง


กอด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩬᨯ (กอด), เขิน ᨠᩬᨯ (กอด), ลาว ກອດ (กอด), ไทลื้อ ᦂᦸᧆᧈ (ก่อ̂ด), ไทดำ ꪀꪮꪒ (กอด), ไทใหญ่ ၵွတ်ႇ (ก่อ̂ต), พ่าเก ကွတ် (กอ̂ต์), จ้วง got

/kɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

โอบไว้ในวงแขน

โดยปริยายหมายถึงอาการที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น


ก่อน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ່ອນ (ก่อน), ไทลื้อ ᦂᦸᧃᧈ (ก่อ̂น), ไทดำ ꪀ꪿ꪮꪙ (ก่อน), ไทใหญ่ ၵွၼ်ႇ (ก่อ̂น), อาหม 𑜀𑜨𑜃𑜫 (กอ̂น์), จ้วง gonq

/kɔːn˨˩/^((สัมผัส))

ใช้บอกลำดับเวลา หมายความว่า เดิม

แต่ก่อนที่ผ่านมา

วันก่อน

เดือนก่อน


ก่อน

คำกริยาวิเศษณ์

/kɔːn˨˩/^((สัมผัส))

ก่อนอื่น

หยุดก่อน

รอก่อน


ก่อน

antes

ในเวลาที่อยู่ข้างหน้า

ກ່ອນ

ในเวลาที่อยู่ข้างหน้า

antes

ในเวลาที่อยู่ข้างหน้า

before

ในเวลาที่อยู่ข้างหน้า

/kɔːn˨˩/^((สัมผัส))

ใช้นำหน้าคำนามบอกเวลาหรือสถานที่ หมายความว่า ยังไม่ถึงเวลานั้นหรือสถานที่นั้น

คุณต้องมาก่อนเที่ยง

บ้านเขาอยู่ก่อนบ้านผม


ก่อน

/kɔːn˨˩/^((สัมผัส))

ใช้นำหน้าประโยคเพื่อบอกเวลา หมายความว่า ยังไม่ถึงเวลานั้น

คุณต้องเอารถไปคืนก่อนเขาตื่น


ก้อนขี้หมา

ก้อน-คี่-หฺมา

/kɔːn˥˩.kʰiː˥˩.maː˩˩˦/^((สัมผัส))

ปุ่มเหนือปากบนของจระเข้


ก้อนเส้า

ก้อนดิน ก้อนอิฐ หรือก้อนหินที่เอามาเป็นหลักต่างเตา


กะชึ่กกะชั่ก

ติด ๆ ขัด ๆ ไปไม่สะดวก


กะดำกะด่าง

ดำ ๆ ด่าง ๆ, สีไม่เสมอกัน


กะดี่

ดีดหรืองัดของหนักขึ้น


กะต๊าก

เลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงไก่ตัวเมียร้องเมื่อตกใจหรือออกไข่


กะเตง ๆ

คำกริยาวิเศษณ์

กะ-เตง-กะ-เตง

ลักษณะที่ไปอย่างไม่เรียบร้อยคล้ายกับมีของถ่วงอยู่ข้างหนึ่ง


กะโต๊ก

เสียงไก่ตัวผู้ร้อง


กะโตงกะเตง

โตง ๆ เตง ๆ, ติดอยู่, รุงรัง, พัวพัน


กะโต้งโห่ง

เสียงนกยูงร้อง


กะทกรก

ไม้เถาชนิด Passiflora foetida L. ในวงศ์ Passifloraceae

ไม้พุ่มชนิด Olax scandens Roxb. ในวงศ์ Olacaceae


กะโปรง

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก โปง

ผ้านุ่งผู้หญิงแบบสากล

ฝาครอบเครื่องรถยนต์หรือฝาครอบที่เก็บของข้างหน้าและข้างหลังรถยนต์

กระบุงรูปกลมสูง ปากผายมาก พื้นก้นเป็นสี่เหลี่ยมเล็กสอบลง ลักษณะคล้ายกระโปรงบาน สำหรับขนข้าวเปลือกหรือมะพร้าวเป็นต้น

ภาชนะเย็บด้วยกาบหมากหรือใบไม้ สำหรับใส่ของต่าง ๆ


กะโผลกกะเผลก

การกะโผลกกะเผลก (abstract-noun)

กะ-โผฺลก-กะ-เผฺลก

/ka˨˩.pʰloːk̚˨˩.ka˨˩.pʰleːk̚˨˩/^((สัมผัส))

อาการเดินไม่ปรกติ คือ ยกขาข้างหนึ่งไม่ได้ระดับกับอีกข้างหนึ่ง

อาการที่เดินไปด้วยความยากลำบากหรือเคลื่อนไปบนพื้นที่ที่ขรุขระ


กะพรูดกะพราด

เสียงดังพรูดพราด


กะพล้อ

กระบอกตักน้ำปากแหลมอย่างพวยกา


กะเร่อกะร่า

คำกริยาวิเศษณ์

กะ-เร่อ-กะ-ร่า

/ka˨˩.rɤː˥˩.ka˨˩.raː˥˩/^((สัมผัส))

แบกหรือหอบของพะรุงพะรัง

แต่งตัวพะรุงพะรัง


กะเรี่ยกะราด

กระจัดกระจาย, เรี่ยราย


กะลวย

หางไก่คู่ที่ยาวหรือหางนก


กะหนอกะแหน

เสียงพูดอย่างน่าเอ็นดู


กะหน็องกะแหน็ง

เสียงแปร่งสูง ๆ ต่ำ ๆ


กะหนุงกะหนิง

เสียงพูดจู๋จี๋ระหว่างคู่รัก


กะหร่อง

/ka˨˩.rɔŋ˨˩/^((สัมผัส))

เมื่อตอนเด็ก ๆ เธอผอมกะหร่องเลยไม่น่าเชื่อว่าโตขึ้นมาแล้วจะสวยขนาดนี้

ลักษณะผอมอย่างคนขี้โรค


กะหร็อมกะแหร็ม

มีเล็ก ๆ น้อย ๆ ไม่มาก


กะหล่ำปลี

กะหล่ำ + ปลี

cabbage

ผักที่มีใบห่อเป็นหัว

กะ-หฺล่ำ-ปฺลี

ผักชนิดหนึ่งใบห่อแน่นเป็นหัว


กะหลีกะหลอ

แสดงกิริยาท่าทางหรือพูดจาประจบประแจงไม่น่าดู


กาไหล่

เคลือบสิ่งที่เป็นโลหะด้วยเงินหรือทอง


กักกัน

กำหนดเขตให้อยู่


กักด่าน

กักคุมไว้เพื่อตรวจตรา


กังก้า

คำกริยาวิเศษณ์

จังก้า, ลักษณะยืนถ่างขาตั้งท่าเตรียมสู้

ถกเขมรกังก้าเรียกข้าไทย


กัณห์

ยืมมาจากบาลี กณฺห

รูปแบบอื่นของ กัณห

ยิ่งแสงไฟส่องสว่างมากเพียงใด เงากัณห์ยิ่งฉายชัดขึ้นทุกเมื่อ


กิ้งกือ

ไม่ทราบแน่ชัด
ในส่วนของ กือ เทียบคำเมือง ᨠᩨ (กื), อีสาน กือ, ลาว ກື (กื) แปลว่า ร้อยล้าน

/kiŋ˥˩.kɯː˧/^((สัมผัส))

สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังมีขามากเป็นข้อ ๆ ตัวกลม


กิ้งโครง

/kiŋ˥˩.kʰroːŋ˧/^((สัมผัส))

(นก~) ชื่อนกขนาดเล็กถึงขนาดกลางหลายชนิด ในวงศ์ Sturnidae รูปร่างอ้วนป้อมคล้ายนกเอี้ยง หางสั้น ขาแข็งแรง กินผลไม้และแมลง ในประเทศไทยมี 6 ชนิด ชนิดที่มีขนาดเล็ก เช่น กิ้งโครงแกลบปีกขาว [Sturnus sinensis (Gmelin)] ชนิดที่มีขนาดกลาง เช่น กิ้งโครงคอดำ [S. nigricollis (Paykull)]


กิ้งโครง

/kiŋ˥˩.kʰroːŋ˧/^((สัมผัส))

จั่นมะพร้าวแห้ง


กิจวัตร

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กิจที่ทำเป็นประจำ


กิจจะลักษณะ

เป็นการเป็นงาน, เป็นเรื่องเป็นราว


กิดาหยัน

ยืมมาจากชวา [Term?]


กิตติคุณ

คุณที่เลื่องลือ


กินเมือง

กิน + เมือง; เป็นไปได้ว่าแปลตรงตัวจากมอญ စဍုၚ် (จฑุง์)


กินลม

ต้านลม, รับลม

ว่าวกินลม

ใบเรือกินลม


กินเลี้ยง

กิน + เลี้ยง

กินอาหารร่วมกันหลายคนเพื่อสังสรรค์กันเป็นต้น


กินเส้น

ชอบกัน, เข้ากันได้, มักใช้ในความปฏิเสธว่า ไม่กินเส้นกัน


กิริณี

ช้างพัง, ช้างตัวเมีย


กิเลส

ยืมมาจากบาลี กิเลส

กีเลศ
กิเลศ
กิเลศ
กิเลษ

[เสียงสมาส]
กิ-เหฺลด-สะ-

เครื่องทำใจให้เศร้าหมอง ได้แก่ โลภ โกรธ หลง

ยังตัดกิเลสไม่ได้

กิเลสหนา

กิริยามารยาท ในคำว่า กิเลสหยาบ


กิโล

ยืมมาจากอังกฤษ kilo (“พัน”)

เป็นคำประกอบข้างหน้าหน่วยวัด หมายความว่า พัน

กิโลเมตร

กิโลกรัม


กิโล

ตัดทอนจาก กิโลเมตร

นครสวรรค์กับพิษณุโลกห่างกันไม่กี่กิโล


กิโล

ตัดทอนจาก กิโลกรัม

สามกิโลร้อย

สามกิโลกรัม หนึ่งร้อยบาท

เครื่องชั่งน้ำหนัก

กิโลนี้ไม่เที่ยง

เงินสด 1 ล้านบาท


กิโลกรัม

ยืมมาจากอังกฤษ kilogram

ชื่อมาตราชั่งน้ำหนัก เท่ากับพันกรัม

เงินสด 1 ล้านบาท


กิโลเมตร

ยืมมาจากฝรั่งเศส kilomètre

ชื่อมาตราวัด เท่ากับ 1,000 เมตร, อักษรย่อว่า กม., เรียกสั้น ๆ ว่า กิโล


กิโลเฮิรตซ์

* ทับศัพท์จากภาษาอังกฤษ kilohertz

ชื่อมาตราความถี่ของกระแสไฟฟ้าสลับหรือคลื่นวิทยุ


กิ่ว

เทียบจ้วงแบบจั่วเจียง giuq

คอดมาก, เล็กตอนกลาง

คอกิ่ว

ท้องกิ่ว

หางกิ่ว


กี่

ยืมมาจากจีนยุคกลาง機 (MC kj+j, “เครื่องทอผ้า; เครื่อง”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩦ᩵ (กี่), ลาว ກີ່ (กี่), ไทลื้อ ᦂᦲᧈ (กี่), เขิน ᨠᩦ᩵ (กี่), ไทใหญ่ ၵီႇ (กี่), ไทใต้คง ᥐᥤᥱ (กี่), จ้วง giq (กี่, “เครื่องจักร”), จ้วงแบบจั่วเจียง giq (กี่, “เครื่องจักร”)

/kiː˨˩/^((สัมผัส))

เครื่องทอผ้า

เครื่องเย็บสมุด


กี่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kiːꟲ (“เท่าไร; หลาย”), จากจีนยุคกลาง幾 (MC kj+jX); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩦ᩵ (กี่), ปักษ์ใต้ กี, ไทลื้อ ᦂᦲᧈ (กี่), เขิน ᨠᩦ᩵ (กี่), ไทใต้คง ᥐᥤᥱ (กี่), อาหม 𑜀𑜣 (กี)，จ้วงแบบจั่วเจียง gij, จ้วง geij

/kiː˨˩/^((สัมผัส))

เท่าไร (ใช้ขึ้นต้นคำลักษณนามหรือคำนามที่ไม่ทราบปริมาณ)

รองเท้าคู่ละกี่บาท

บ้านเธออยู่ไกลจากโรงเรียนกี่กิโลเมตร


กี๋

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 基 (กี, “ฐาน”)

/kiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ฐานสำหรับรองสิ่งของหรือสำหรับนั่ง ทำด้วยวัตถุต่าง ๆ มีรูปต่าง ๆ กัน

กี๋รองแจกัน

กี๋รองกระถางต้นไม้


กี๋

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 几 (กี้, “โต๊ะเล็ก”)

/kiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ภาชนะมีรูปต่าง ๆ สำหรับใส่เครื่องน้ำชาแบบจีน

กี๋ญวน


กีดกัน

กันไม่ให้ทำได้โดยสะดวก


กีดขวาง

/kiːt̚˨˩.kʰwaːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))


กีบ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກີບ (กีบ), คำเมือง ᨠᩦ᩠ᨷ (กีบ), ไทลื้อ ᦂᦲᧇ (กีบ), ไทใหญ่ ၵိပ်ႇ (กิ่ป), ไทใต้คง ᥐᥤᥙᥴ (กี๋ป), พ่าเก ကိပ် (กิป์), อาหม *𑜀𑜢𑜆𑜫 (*กิป์) , จ้วง gib (กีบ-ปลายเท้า กีบขา)

/kiːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เล็บเท้าสัตว์บางชนิด เช่น ม้า วัว ควาย


กีบ

ยืมมาจากลาว ກີບ (กีบ)

/kiːp̚˨˩/^((สัมผัส))

สกุลเงินของลาว


กีรติ

ยืมมาจากสันสกฤต कीर्ति (กีรฺติ, “คำเล่าลือ, คำสรรเสริญ”); เทียบบาลี กิตฺติ

เกียรติ
เกียรติ์
กฤดิ

ชื่อเสียง, ความยกย่องนับถือ, ความมีหน้ามีตา


กีฬาในร่ม

การเล่นในที่ร่ม


กึก

เสียงของแข็งกระทบกันทันที


กึกก้อง

คำกริยาวิเศษณ์

/kɯk̚˨˩.kɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ดังสนั่น, ดังมาก


กึกกัก

คำกริยาวิเศษณ์

เลียนเสียงธรรมชาติ

/kɯk̚˨˩.kak̚˨˩/^((สัมผัส))


กึกกัก

เลียนเสียงธรรมชาติ

/kɯk̚˨˩.kak̚˨˩/^((สัมผัส))

เสียงดังเช่นนั้น


กึง

/kɯŋ˧/^((สัมผัส))

เสียงดังเช่นนั้น


กึง

คำกริยาวิเศษณ์

/kɯŋ˧/^((สัมผัส))


กึ่ง

เทียบลาว ເກີ່ງ (เกี่ง)

/kɯŋ˨˩/^((สัมผัส))


กึ่งกลาง

/kɯŋ˨˩.klaːŋ˧/^((สัมผัส))


กึ๋น

ยืมมาจากแต้จิ๋ว [Term?]

/kɯn˩˩˦/^((สัมผัส))

กระเพาะที่สองของสัตว์ปีก

สติปัญญาที่แหลมคม

หัวหน้าคนนี้ไม่มีกึ๋นเอาเลย


กุ

จากชื่อของ กุหลาบ ตฤษณานนท์ (หรือนามปากกา ก.ศ.ร. กุหลาบ)

/kuʔ˨˩/^((สัมผัส))

สร้างเรื่องที่ทำให้เป็นข่าวขึ้นเอง


กุ

/kuʔ˨˩/^((สัมผัส))

เรียกกล้วยชนิดหนึ่ง


กุก

เสียงของแข็งกระทบกัน


กุก

เครื่องดักหนู


กุ๊ก

ยืมมาจากอังกฤษ cook (“คนทำอาหาร”)

คนทำอาหารในโรงแรมหรือภัตตาคาร เป็นต้น


กุ๊ก

ชื่อนกชนิดหนึ่งในจำพวกนกเค้า

อ้อยช้าง (ชื่อไม้ต้นชนิดหนึ่ง)


กุ๊ก

คำกริยาวิเศษณ์

เลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงร้องของไก่หรือนก


กุกกัก

คำกริยาวิเศษณ์

เลียนเสียงธรรมชาติ

ติด ๆ ขัด ๆ ไม่สะดวก


กุกกัก

เลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงดังเช่นนั้น


กุ้ง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kuŋᴮ/ꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກຸ້ງ (กุ้ง), ไทลื้อ ᦂᦳᧂᧉ (กุ้ง), ไทดำ ꪀꪴ꫁ꪉ (กุ้ง), ไทขาว ꪶꪀꪉꫂ, ไทใหญ่ ၵုင်ႈ (กุ้ง), ไทใต้คง ᥐᥨᥒᥲ (โก้ง), พ่าเก ကုင် (กุง์), อาหม 𑜀𑜤𑜂𑜫 (กุง์), จ้วง gungq, จ้วงแบบจั่วเจียง gungj, แสก กุง

/kuŋ˥˩/^((สัมผัส))

สัตว์น้ำไม่มีกระดูกสันหลัง มีก้าม และขาอยู่ที่อกและส่วนหัว


กุ้งยิง

ฝีหัวเล็ก ๆ เกิดอักเสบที่ต่อมขอบตา


กุญแจ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย kunci, จากสันสกฤต कुञ्चिका (กุญฺจิกา) หรือบาลี กุญฺจิกา

ᨠᩕᨧᩯ

เครื่องสำหรับใส่ประตูหน้าต่างเป็นต้น

sleutel

เครื่องสำหรับใส่ประตูหน้าต่างเป็นต้น

slot

เครื่องสำหรับใส่ประตูหน้าต่างเป็นต้น

ꪄꪷꪄꪫ꪿ꪱ

เครื่องสำหรับใส่ประตูหน้าต่างเป็นต้น

ꪄꪫ꪿ꪱ

เครื่องสำหรับใส่ประตูหน้าต่างเป็นต้น

ᦃᦶᦈ

เครื่องสำหรับใส่ประตูหน้าต่างเป็นต้น

ၵၢၵ်ႇသေႃး

เครื่องสำหรับใส่ประตูหน้าต่างเป็นต้น

ກະແຈ

เครื่องสำหรับใส่ประตูหน้าต่างเป็นต้น

key

เครื่องสำหรับใส่ประตูหน้าต่างเป็นต้น

lock

เครื่องสำหรับใส่ประตูหน้าต่างเป็นต้น

/kun˧.t͡ɕɛː˧/^((สัมผัส))

เครื่องสำหรับใส่ประตูหน้าต่างเป็นต้น เพื่อยึดหรือสลักไม่ให้เปิดเข้าออกได้ เวลากดหรือไขออกมีเสียงลั่นดังกริ๊ก มีลูกไข เรียกว่า ลูกกุญแจ


กุญแจ

แปลตรงตัวจากอังกฤษ clef ซึ่งมาจากละติน clāvis (ก๎ล̄าวิซ, “ลูกกุญแจ”)

/kun˧.t͡ɕɛː˧/^((สัมผัส))

เครื่องหมายกำหนดระดับเสียงตัวโน้ตตามหลักดนตรีสากล ปรกติเขียนไว้ซ้ายสุดของบรรทัด 5 เส้น


กุญแจมือ

/kun˧.t͡ɕɛː˧.mɯː˧/^((สัมผัส))

ห่วงเหล็กมีกุญแจไข สำหรับเจ้าหน้าที่ใช้ใส่ข้อมือผู้ต้องหา


กุญชร

ยืมมาจากเขมร កុញ្ជរ (กุญฺชร), จากสันสกฤต कुञ्जर (กุญฺชร) หรือบาลี กุญฺชร

/kun˧.t͡ɕʰɔːn˧/^((สัมผัส))


กุฏฐัง

/kut̚˨˩.tʰaŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

โรคติดต่อเรื้อรัง ทำให้ผิวหนังเป็นผื่น สีขาวหรือแดง นูนหนา ไม่เจ็บไม่คัน แห้ง เหงื่อไม่ออก และขนร่วง อาจทำให้นิ้วมือนิ้วเท้างอหรือกุดได้


กุณฑล

ยืมมาจากเขมร កុណ្ឌល (กุณฺฑล), จากสันสกฤต कुण्डल (กุณฺฑล) หรือบาลี กุณฺฑล


กุด

เทียบภาษาจ้วง gut （กุด-hang gut หางกุด）

กุดหัว


กุด

เทียบภาษาจ้วง gut （กุด-hang gut หางกุด）

ด้วนสั้นหรือเหี้ยนเข้าไป

ยอดกุด

นิ้วกุด

หางกุด


กุด

เทียบภาษาจ้วง gut （กุด-hang gut หางกุด）

บึง, ลำน้ำที่ปลายด้วน


กุดัง

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย gudang (“โรงงาน, โรงเก็บของ, ร้านขายของ”)

รูปแบบอื่นของ โกดัง

เรียกรถบรรทุกขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง ว่า รถกุดัง


กุดั่น

ยืมมาจากคุชราต કુંદન (กุํทน); ร่วมเชื้อสายกับฮินดี कुंदन (กุํทน), พม่า ဂုန္တန် (คุนฺตน์)

ทองแกมแก้ว คือ เครื่องประดับเพชรพลอยหรือกระจก

ลายปั้นกุดั่น

ลายปั้นปิดทองประดับกระจก

โกศกุดั่น

โกศทำด้วยไม้จำหลักปิดทองประดับกระจก

ชื่อลายเป็นดอกไม้ 4 กลีบรวมกันอยู่เป็นพืด, ถ้าแยกอยู่ห่าง ๆ เรียกว่า ประจำยาม


กุ๊น

ยืมมาจากแคะ 緄 /绲 (“เย็บหุ้มริมผ้า”)

ขลิบเย็บหุ้มริมผ้าหรือของอื่น ๆ ใช้แถบผ้าย้วยหรือเฉลียงเย็บหุ้ม 2 ข้างเม้มเข้าเป็นตะเข็บกลมบ้างแบนบ้าง มักใช้ที่คอเสื้อหรือชายเสื้อเป็นต้น


กุนเชียง

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 灌腸 (guêng3 ciang5, “ไส้กรอก”)

ไส้กรอกอย่างจีน

อวัยวะเพศชาย

ยามหิวขึ้นมาละพี่จะพาไปเลี้ยง ให้น้องกินกุนเชียงละพี่จะกินผัดหมี่


กุม

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ คุม, คุ้ม, คลุม

เอาอุ้งมือรวบ ปิด กัน หรือจับไว้


กุ่ม

ชื่อไม้ต้นในสกุล Crateva วงศ์ Capparaceae ใบเป็นใบประกอบมีใบย่อย 3 ใบ ดอกเป็นช่อ กลีบดอกสีขาวแล้วกลายเป็นสีเหลือง ผลกลมหรือรูปไข่ ผิวนอกแข็งและสาก ๆ สีเขียวนวล เช่น กุ่มบก [C. adansonii DC. subsp. trifoliata (Roxb.) Jacobs] กุ่มนํ้า [C. magna (Lour.) DC. และ C. religiosa G. Forst.]


กุมภ์

ยืมมาจากบาลี กุมฺภ

Υδροχόος

ชื่อกลุ่มดาวรูปหม้อ เรียกว่า ราศีกุมภ์ เป็นราศีที่ 10 ในจักรราศี


กุมภา

แผลงมาจาก กุมภีล์

ตัวกูหลงอยู่ด้วยกุมภา จะเสื่อมเสียวิชาที่เรียนรู้


กุมภา

คำวิสามานยนาม

คำตัดทอนของ กุมภาพันธ์


กุมภิล

ยืมมาจากบาลี กุมฺภีล


กุมเหง

ข่มเหง, รังแก


กุ๊ย

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 鬼 (kúi, “ผี; เลว”)

คนไม่สุภาพ ไร้มารยาท, คนต่ำช้า

หมอนั่นมันกุ๊ยชัด ๆ


กุ๋ย ๆ

เสียงร้องเยาะเย้ย


กุยช่าย

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 韭菜 (gu2 cai3)

ผักชนิดหนึ่งคล้ายต้นหอมหรือกระเทียมกลิ่นหอมฉุน


กุยเฮง

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 開 (khui, “เปิด”) + 胸 (heng, “หน้าอก”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

เสื้อแบบจีนชนิดหนึ่ง คอกลม ผ่าอกตลอด ติดกระดุม มีกระเป๋าด้านล่างข้างละกระเป๋า


กุเรา

(ปลา~) ปลาทะเลหลายชนิดใน 2 สกุล ได้แก่ Eleutheronema และ Polynemus


กุเลา

ชื่อปลาทะเลชนิดหนึ่ง


กุลธิดา

ลูกหญิงผู้มีตระกูล


กุลบุตร

ลูกชายผู้มีตระกูล


กุลา

เทียบลาว ກຸລາ (กุลา) หรือ ກະລາ (กะลา), ไทใหญ่ ၵလႃး (กล๊า), พม่า ကုလား (กุลา:)

ชนชาติไทใหญ่


กุลา

ชื่อว่าวรูป 5 แฉก


กุหล่า

ชนชาติไทใหญ่


กุลาตีไม้

การเล่นของไทยสมัยก่อน ในงานราชพิธี


กุลี

ยืมมาจากอังกฤษ coolie (“แรงงาน”), จากฮินดี क़ुली (กุ̄ลี, “แรงงาน; ทาส”); เทียบตุรกี köle, เบงกอล কুলী (กุลี), ทมิฬ கூலி (กูลิ), จีน苦力 (kǔlì)

คนรับจ้างทำงานหนักมีหาบหามเป็นต้น


กุลี

แผลงมาจาก กลี

เกิดการกุลี


กุลี

ผ้าห่อหนึ่งที่รวมกัน 20 ผืน (ใช้แก่ผ้าลาย ผ้าพื้น ผ้าขาวม้า และโสร่ง เป็นต้น)


กุลีกุจอ

/ku˨˩.liː˧.ku˨˩.t͡ɕɔː˧/^((สัมผัส))

ช่วยจัดช่วยทำอย่างเอาจริงเอาจัง


กุศล

ยืมมาจากสันสกฤต कुशल (กุศล); เทียบบาลี กุสล (“ฉลาด, มีฝีมือ, เชี่ยวชาญ; ดี, ถูกต้อง, มีคุณความดี”)

[เสียงสมาส]
กุ-สน-ละ-

สิ่งที่ดีที่ชอบ, บุญ


กุศล

[เสียงสมาส]
กุ-สน-ละ-


กุศโลบาย

กุศล + อุบาย

กุ-สะ-โล-บาย

กุด-สะ-โล-บาย

อุบายอันแยบคาย


กุสุม

ยืมมาจากบาลี กุสุม; เทียบสันสกฤต कौसुम (เกาสุม)

[เสียงสมาส]
กุ-สุ-มะ-

[เสียงสมาส]
กุ-สุม-มะ-


กุสุมาลย์

ยืมมาจากบาลี กุสุม + อาลย


กุสุมาลย์

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากบาลี กุสุม + อาลย

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดสกลนคร


กุหลาบ

ยืมมาจากเปอร์เซียคลาสสิก گلاب (กฺุลาบฺ, “น้ำแช่กลีบกุหลาบ”)

ชื่อไม้พุ่มในสกุล Rosa วงศ์ Rosaceae ต้นตรงหรือทอดเลื้อย ลำต้นและกิ่งมีหนาม ขอบใบจัก ดอกสีต่าง ๆ กลิ่นหอม มีมากชนิดและมากพันธุ์ เรียกชื่อต่าง ๆ กัน ดอกของกุหลาบบางชนิด เช่น กุหลาบมอญ หรือ ยี่สุ่น (R. damascena Mill) ใช้กลั่นน้ำหอม

ชื่อไม้พุ่มหรือไม้ต้นขนาดเล็กในสกุล Rhododendron วงศ์ Ericaceae ขึ้นตามป่าเขาในระดับสูง เช่น กุหลาบแดง (R. simsii Planch.) กุหลาบขาว (R. ludwigianum Hoss.)


กู่

/kuː˨˩/^((สัมผัส))

ในกู่แก้วเกษมมฤคทายพนน้นน


กู่

/kuː˨˩/^((สัมผัส))

ส่งเสียงเป็นสัญญาณให้รู้ว่าอยู่ที่ไหน โดยปรกติเปล่งเสียง วู้


กู้

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กู้, ลาว ກູ້ (กู้), คำเมือง ᨠᩪ᩶ (กู้), ไทลื้อ ᦂᦴᧉ (กู้), ไทใหญ่ ၵူႈ (กู้), จ้วง guh (กู่, “ทำ, เก็บ, ก่อ”), จ้วงแบบจั่วเจียง guh (กู่, “ทำ, เก็บ, ก่อ”) (Longzhou)

/kuː˥˩/^((สัมผัส))

ยืมเงินโดยให้ดอกเบี้ย

ทำให้กลับคืนอย่างเดิม


กูด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kuːtᴰ, จาก จีนยุคกลาง蕨 (MC kjwot); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກູດ (กูด), ไทใหญ่ ၵုတ်ႇ (กุ่ต)

/kuːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อเฟินหลายชนิดหลายสกุลและหลายวงศ์ ชนิดที่กินได้


กูด

/kuːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ผักกูด คือ ผักยอดใบหงิก


เก๊

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 假 (gê2)

/keː˦˥/^((สัมผัส))

ปลอมหรือเลียนแบบเพื่อให้หลงผิดว่าเป็นของแท้, ไม่ใช่ของแท้, ไม่ใช่ของจริง

เราใส่ของเก๊ ไปไหนไม่ต้องกลัวโจรปล้น

ทองเก๊

ธนบัตรเก๊

ไม่มีราคา, ใช้การไม่ได้

เกเร, (คน) ใช้การไม่ได้

เด็กคนนี้เก๊จริง ๆ ใช้ทำอะไรก็ไม่ได้เรื่อง


เก๋

ตัดมาจาก โก้เก๋, จากฝรั่งเศส coquet

/keː˩˩˦/^((สัมผัส))

แปลกแต่น่าดู

เสื้อตัวนี้เรียบแต่เก๋


เกก

/keːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เขาเกก

เขาวัวเขาควายเป็นต้นที่เฉออกไม่เข้ารูปกัน

งาเกก

งาช้างที่ปลายเฉออกไป

เขื่อนเกก

เสาเขื่อนที่เฉออก


เก๊ก

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 革 (kek) หรือแต้จิ๋ว 革 (gêg4)

การเก๊ก (abstract-noun)
ความเก๊ก (abstract-noun)

วางท่า, วางมาด

ปรกติก็เห็นวางมาดหล่อ แต่พอเมาเข้าไปก็ลืมเก๊ก


เกกมะเหรก

เกก-มะ-เหฺรก


เก๊กฮวย

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 菊花 (gêg4 huê1, “ดอกของต้นเก็ก”)

ชื่อไม้ล้มลุก 2 ชนิดในสกุล Chrysanthemum วงศ์ Compositae ชนิด Chrysanthemum indicum ดอกเล็ก สีเหลือง กลิ่นหอม, เบญจมาศสวน ก็เรียก, และชนิด C. morifolium Ramat. พันธุ์ดอกเล็ก สีขาว กลิ่นหอม, เบญจมาศหนู ก็เรียก, ทั้ง 2 ชนิดใช้ดอกตากแห้งชงกับใบชา หรือต้มกับน้ำตาลใช้ดื่มแก้กระหาย

เครื่องดื่มที่ชงหรือต้มจากดอกไม้ดังกล่าว


เก้กัง

คำกริยาวิเศษณ์

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากภาษาถิ่นภาษาใดภาษาหนึ่งของจีน 尷尬 /尴尬 (gāngà) โดยสลับคำหน้าหลัง ความหมายเหมือนไทย

ขวาง ๆ รี ๆ, กีดเกะกะ, (ใช้แก่กริยายืนและเดิน)


เก้ ๆ กัง ๆ

คำกริยาวิเศษณ์

คำซ้ำ ของ เก้กัง โดยซ้ำทีละพยางค์

เก้-เก้-กัง-กัง


เก็ง

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 經 (gêng1, “ผ่านไป”)

กะ, คาดหมายไว้อย่างมั่นใจ

เก็งหมัด

เก็งข้อสอบ


เก่ง

ยืมมาจากจีนยุคกลาง勁 (MC kjiengH) หรือจีนเก่า勁 (OC *kɯns, *keŋs); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເກັ່ງ (เกั่ง), ไทลื้อ ᦶᦂᧂ (แกง), ปักษ์ใต้ เก๋ง, จ้วงแบบจั่วเจียง gengz (เก่ง-เก่ง)

ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ

มีความสามารถในทางใดทางหนึ่ง

ເກັ່ງ

มีความสามารถในทางใดทางหนึ่ง

/keŋ˨˩/^((สัมผัส))

สามารถในทางใดทางหนึ่ง

คนเก่งกับคนดี ท่านจะเลือกใคร

เก่งคำนวณ


เก่ง

คำกริยาวิเศษณ์

/keŋ˨˩/^((สัมผัส))

สามารถในทางใดทางหนึ่ง

เรียนเก่ง

เป็นเช่นนั้นบ่อย ๆ, มักเป็นเช่นนั้น

เป็นหวัดเก่ง

หลับเก่ง

ลืมเก่ง


เก่งกาจ

เก่ง + (กาจ เทียบเขมร កាច (กาจ, “ดุร้าย, รุนแรง”))

/keŋ˨˩.kaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

กล้าหาญไม่กลัวอะไร


เก้ง

muntjac

ชื่อสัตว์เคี้ยวเอื้องชนิดหนึ่ง

barking deer

ชื่อสัตว์เคี้ยวเอื้องชนิดหนึ่ง

/keːŋ˥˩/^((สัมผัส))

/keŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์เคี้ยวเอื้องในวงศ์กวาง (Cervidae) ตัวเล็ก ขนสีน้ำตาลจนถึงน้ำตาลเข้ม หน้าผากเป็นสันเห็นได้ชัดเจน ตัวผู้มีเขาและเขี้ยว ในประเทศไทยมี 2 ชนิด ที่รู้จักกันทั่วไปคือ "อีเก้ง" หรือ "ฟาน" (Muntiacus muntjak) อีกชนิดหนึ่งคือ "เก้งหม้อ" หรือ "เก้งดำ" (Muntiacus feae)


เก๋ง

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 宮 (gêng1, “วัง”)

/keŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เครื่องบังมีฝาและหลังคาแบนสำหรับเรือและรถ

เรือนตึกมีรูปหลังคาแบบศาลเจ้าจีน

เรียกเรือหรือรถที่มีลักษณะเช่นนั้น

รถเก๋ง

เรือเก๋ง


เก้งก้าง

คำกริยาวิเศษณ์

/keːŋ˥˩.kaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

มีลักษณะหรือกิริยาท่าทางดูเกะกะไม่เรียบร้อย


เกจิอาจารย์

เกจิ + อาจารย์; จากบาลี เกจิ (กรรตุการก พหูพจน์ของ กิญฺจิ, จากกิํ + จิ) + สันสกฤต आचार्य (อาจารฺย)

เก-จิ-อา-จาน

/keː˧.t͡ɕi˨˩.ʔaː˧.t͡ɕaːn˧/^((สัมผัส))

อาจารย์ผู้รู้บางพวก, อาจารย์ที่เชื่อกันว่ามีความรู้ความสามารถในด้านคาถาอาคมและการปลุกเสกเครื่องรางของขลัง


เกชา

ยืมมาจากญี่ปุ่น 芸者 (เกชะ, “ศิลปิน”); สะกดตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน

/keː˧.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

ผู้หญิงญี่ปุ่นที่มีศิลปะและวิชาชีพในการปรนนิบัติผู้ชาย


เกอิชา

/keː˧.ʔi˨˩.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

คำพ้องความของ เกชา


เกณฑ์

จากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ *កេន៑ (*เกนฺ) (ซึ่งภายหลังกลายเป็น កែន (แกน) และ កេណ្ឌ (เกณฺฑ)), ก่อนหน้านี้ไม่แน่ชัดเนื่องจากมีตัวสะกด (-ณฑ) ที่มาจากอินเดีย ซึ่งแรกสุดเป็นไปได้ว่าแผลงมาจากบาลี กณฺฑ, จากสันสกฤต काण्ड (กาณฺฑ)

หลักที่กำหนดไว้

อายุเข้าเกณฑ์

หลักวินิจฉัย

ถือความรู้เป็นเกณฑ์


เกณฑ์

บังคับหรือขอร้องแกมบังคับ

เกณฑ์ประชาชนมาทำถนน


เกด

/keːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Manilkara hexandra ในวงศ์ Sapotaceae ผลคล้ายละมุดสีดา สุกแล้วมีรสหวาน กินได้

เกด เป็นดอกไม้ประจำจังหวัดประจวบคีรีขันธ์

เนื้ออ่อน, ชื่อปลาน้ำจืดหลายชนิดในวงศ์ปลาเนื้ออ่อน (Siluridae) ไม่มีเกล็ด มีฟัน เล็กแต่แหลมคม ลำตัวแบนข้างมากบ้างน้อยบ้าง เช่น ชนิด Kryptopterus apogon, K. cryptopterus, K. bleekeri, K. limpok, Ompok bimaculatus, Siluroides hypophthalmus, Ceratoglanis scleronema ข้างท้องมักเป็นสีเงิน ขนาดแตกต่างกันตั้งแต่ 20–77 เซนติเมตร อาจมีหรือไม่มีครีบหลังก็ได้บางชนิดลำตัวด้านหลังสีเทาอมเขียวหรือสีน้ำตาล, มีชื่อไทยที่เรียกแตกต่างกันหรือซ้ำซ้อนกันระหว่างชนิด ได้แก่ ชะโอน โอน แดง นาง เกด ปีกไก่ น้ำเงิน หน้าสั้น สยุมพร หรือ เซือม

สายยู, ชื่อปลาน้ำจืดในวงศ์ปลาหวีเกศ (Schilbeidae) ตัวเรียวยาว มีหนวดยาว 4 คู่ และมีครีบหลัง 2 ตอน เฉพาะตอนหลังเป็นแผ่นเนื้อขนาดเล็กมาก ได้แก่ ชนิด Platytropius siamensis

ลูกองุ่นแห้งชนิดหนึ่ง เรียกว่า ลูกเกด


เกตุ

ยืมมาจากสันสกฤต केतु (เกตุ), จากบาลี เกตุ

[เสียงสมาส]
เก-ตุ-

/keːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อดาวพระเคราะห์ดวงที่ 9 หมายถึงตำแหน่งที่ดวงจันทร์ผ่านจากเหนือระนาบสุริยวิถีลงสู่ใต้ระนาบสุริยวิถี ส่วนตำแหน่งที่ดวงจันทร์ผ่านจากใต้ระนาบสุริยวิถีขึ้นเหนือระนาบสุริยวิถี เรียกว่า พระราหู


เกตุมาลา

ยืมมาจากบาลี เกตุมาลา

พระรัศมีซึ่งเปล่งอยู่เหนือพระเศียรของพระพุทธเจ้า


เกน ๆ

อาการที่ตะโกนหรือร้องดัง ๆ ใช้ว่า ตะโกนเกน ๆ ร้องเกน ๆ

มนนก็จรจรัลไปมาในป่า ก็ได้ยินซ่าศับท์ สำนยงพราหมณ์ไห้ ในต้นไม้เกนเกนอยู่น้นน


เก็บ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kepᴰ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩮᩢ᩠ᨷ (เกับ), ลาว ເກັບ (เกับ), ไทลื้อ ᦵᦂᧇ (เกบ), ไทดำ ꪹꪀꪸꪚ (เกย̂บ), ไทใหญ่ ၵဵပ်း (เก๊ป), อาหม 𑜀𑜢𑜆𑜫 (กิป์); เทียบเขมร កើប (เกิบ)，จ้วงแบบจั่วเจียง gep, จ้วง gip

เอาไปหรือเอามาจากที่

เก็บผ้า

เก็บผลไม้

เอาหนังสือไปเก็บ

เอารถไปเก็บ

เอาสิ่งของที่ตกหล่นอยู่ขึ้นมา

เก็บของตก

เก็บคะแนน

เก็บค่าเช่า

เก็บค่าน้ำ

ห้องเก็บของ

เก็บมันเสียคืนนี้นะ


เก็บ

ที่เก็บไว้ (ประกอบหลังคำนาม)

ของเก็บ

ของที่เก็บไว้

เงินเก็บ

เงินที่ออมเก็บไว้

เมียเก็บ

เมียที่เก็บไว้ไม่ออกหน้าออกตา


เก็บเล็ม

ค่อย ๆ เก็บทีละน้อย


เก็บหอมรอมริบ

เก็บ-หอม-รอม-ริบ

/kep̚˨˩.hɔːm˩˩˦.rɔːm˧.rip̚˦˥/^((สัมผัส))

รู้จักประหยัด


เกยูร

ยืมมาจากสันสกฤต केयूर (เกยูร) หรือบาลี เกยูร

สร้อยอ่อน, สายสร้อย, ทองต้นแขน, กำไล


เกรง

ยืมมาจากเขมรเก่า ក្រេង (กฺเรง), ក្រេង៑ (กฺเรงฺ); เทียบจีนเก่า驚 (OC *kreŋ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ក្រែង (กฺแรง), ลาว ເກງ (เกง)

นึกกลัวไปเอง, นึกวิตกไปเอง

เกรงว่าเขาจะเดือดร้อน


เกรงขาม

การเกรงขาม (abstract-noun)
ความเกรงขาม (abstract-noun)

/kreːŋ˧.kʰaːm˩˩˦/^((สัมผัส))


เกร็ง

เทียบลาว ເກັງ (เกัง)

ทำกล้ามเนื้อให้แข็ง

เกร็งข้อ

เกร็งแขน


เกร็ง

เทียบลาว ເກັງ (เกัง)

อาการที่กล้ามเนื้อเป็นต้นแข็งอย่างงอไม่ได้

มือเกร็ง

เท้าเกร็ง


เกร็ด

ลำน้ำเล็กที่เป็นทางลัดเชื่อมลำน้ำใหญ่สายเดียวกันทั้ง 2 ข้าง

ส่วนย่อยหรือส่วนเบ็ดเตล็ด ซึ่งเป็นเรื่องสนุกหรือน่าสนใจที่เล่าหรือเขียนถึงเหตุการณ์สั้น ๆ ตอนใดตอนหนึ่งในชีวประวัติบุคคลสำคัญ ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นเรื่องจริง

เกร็ดพงศาวดาร

เรื่องที่เขียนเล่าถึงบรรยากาศที่น่าสนใจหรือสนุกขบขันในที่ประชุมก่อนที่จะมีผลสรุปออกมา


เกร่อ

คำกริยาวิเศษณ์

/krɤː˨˩/^((สัมผัส))

ลักษณะบางอย่างที่เกี่ยวกับเรื่องกินเรื่องใช้เป็นต้นที่คนโดยมากมักทำกัน

กินกันเกร่อ

เที่ยวกันเกร่อ

ใช้กันเกร่อ


เกรอะ

/krɤʔ˨˩/^((สัมผัส))

แยกเอาแต่ส่วนที่เป็นน้ำใสหรือส่วนละเอียดที่นอนก้นอยู่ด้วยเครื่องกรองมีผ้าหนาหรือกระดาษฟางเป็นต้น

เกรอะน้ำปลา

เกรอะแป้ง


เกรอะ

/krɤʔ˨˩/^((สัมผัส))

เป็นตะกอนทับถมอย่างของที่นอนก้นซับซ้อนอยู่

ตะกอนเกรอะ


เกรอะกรัง

เกรอะ + กรัง

เกฺรอะ–กฺรัง

หมักหมมแห้งติดอยู่


เกราะ

ยืมมาจากเขมร ក្រោះ (กฺโระ); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເກາະ (เกาะ)

/krɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

เครื่องสวมใส่หรือเครื่องหุ้มสำหรับป้องกันอาวุธหรืออันตราย

เสื้อเกราะ

รถเกราะ


เกราะ

/krɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

เครื่องสัญญาณทำด้วยไม้ ใช้ตีหรือสั่นให้ดัง


เกราะ

/krɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

แห้งจนกรอบในลักษณะอย่างหญ้าแห้งหวายแห้งเป็นต้น

ฟางแห้งเกราะ

มะขามเกราะ


เกราะ

/krɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

พูดเลียบเคียง

อย่าคำเพราะเกราะกล่าวเจรจา


เกริก

/krɤːk̚˨˩/^((สัมผัส))

กึกก้อง, ดังสนั่น, เลื่องลือ, ยิ่ง


เกริ่น

บอกข่าวให้รู้ล่วงหน้า

เกริ่นข่าว

อาการที่ฝ่ายชายร้องนำในเพลงพื้นเมือง เช่น เพลงฉ่อย เพลงเกี่ยวข้าว เพื่อเชื้อเชิญฝ่ายหญิงให้ร้องตอบ

ร้องหา, เรียกหา

นกเขาขันเกริ่น

ผีกู่เกริ่น


เกริ่น

เครื่องมือจับสัตว์น้ำชนิดหนึ่ง ทำด้วยไม้ไผ่ผ่าเป็นซีก ๆ ผูกด้วยหวายให้เป็นแผง, ปัจจุบันเรียกว่า เฝือก


เกรียง

เครื่องมือสำหรับใช้ในการถือปูน ทำด้วยไม้หรือเหล็ก เป็นรูปแบน ๆ


เกรียง

ใหญ่, ยิ่ง, มาก

มีศัพท์สำเนียงเกรียงระงม


เกรียงไกร

เกรียง + ไกร

เกฺรียง-ไกฺร


เกรียบ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂຽບ (ขยบ); เทียบคำเมือง ᨣᩕᩯ᩠ᨷ (แครบ) หรือ ᨡᩯᩢ᩠ᨷ (แขับ), เขิน ᨤᩯ᩠ᨷ (แฅบ) หรือ ᨡᩮ᩠ᨷ (เขบ), ไทใหญ่ ၶႅပ်း (แข๊ป), ไทลื้อ ᦶᦃᧇ (แฃบ)

ของกินที่ทำด้วยข้าวเป็นแผ่น ๆ มีหลายอย่าง

ข้าวเกรียบว่าว

ข้าวเกรียบงา

ข้าวเกรียบอ่อน


เกรียบ

ตะกั่วที่ประสมโลหะบางอย่างเพื่อให้แข็ง เรียกว่า ตะกั่วเกรียบ


เกรียว

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมมาจากเขมร ក្រេវ (กฺเรว, “ร้อง, ตะโกน”)

ลักษณะที่ต่อเนื่องกันมาก ๆ เป็นแถว ๆ

มากันเกรียว

ลักษณะอาการที่เป็นอย่างเดียวพร้อม ๆ กัน

ขนลุกเกรียว

เสียงเอ็ดอึงพร้อมกันหลาย ๆ เสียง

หมาเห่าเกรียว

เล่นกันเกรียว


เกรียวกราว

คำกริยาวิเศษณ์

เกฺรียว-กฺราว

เสียงเอ็ดอึงพร้อมกันหลาย ๆ เสียง

ที่รู้และพูดกันทั่วไป

เป็นข่าวเกรียวกราว


เกรี้ยวกราด

เกรี้ยว + กราด

การเกรี้ยวกราด (abstract-noun)
ความเกรี้ยวกราด (abstract-noun)

เกฺรี้ยว-กฺราด

แสดงกิริยาท่าทางพร้อมทั้งดุด่าว่ากล่าวเป็นต้นอย่างรุนแรงด้วยความโกรธ


เกลอ

เทียบมอญ ကၠဵု (กฺเลอ̂, “หมา”)

/klɤː˧/^((สัมผัส))


เกลา

ทำสิ่งที่ยังขรุขระอยู่ให้เกลี้ยงหรือได้รูปทรงดีขึ้น

เกลาไม้ไผ่

ทำให้ดีขึ้นหรือเรียบร้อยขึ้น

เกลาสำนวนหนังสือ

เกลานิสัย


เกล้า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *krawꟲ (“หัว”); เทียบออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *qulu, จีน首; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເກົ້າ (เก็้า), จ้วง gyaeuj, จ้วงแบบจั่วเจียง mbaeuj

หัว (ใช้เฉพาะในโวหารแสดงความเคารพอย่างสูง)

มารดาบังเกิดเกล้า


เกล้า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *klawꟲ (“มวยผม”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເກົ້າ (เก็้า)

มุ่นผมให้เรียบร้อย

เกล้าจุก

เกล้ามวย


เกลี่ย

กระจายของออกไปให้เสมอกัน


เกลี้ยกล่อม

เกลี้ย + กล่อม

ၶျေႃးဝွၼ်း

ชักชวนให้คล้อยตาม

persuade

ชักชวนให้คล้อยตาม

เกฺลี้ย–กฺล่อม

ชักชวนจูงใจให้ร่วมพวก, พูดจูงใจให้คล้อยตามหรือปฏิบัติตาม


เกลียง

เกลียงอ่อนห่อนโคลด ละไว้.


เกลี้ยง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kliəŋꟲ² (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩖ᩠ᨿ᩶ᨦ (กลย้ง), เขิน ᨠ᩠ᨿ᩶ᨦ (กย้ง), ลาว ກ້ຽງ (ก้ยง), อีสาน เกลี้ยง, ไทลื้อ ᦵᦂᧂᧉ (เก้ง), ไทดำ ꪀꪸ꫁ꪉ (กย้̂ง), ไทใหญ่ ၵဵင်ႈ (เก้ง), ไทใต้คง ᥐᥥᥒᥲ (เก้ง)

เรียบ ๆ ไม่ขรุขระหรือไม่มีลวดลาย

หมดไม่มีเหลือ, ไม่มีอะไรติดอยู่

หมดเกลี้ยง

กินเสียเกลี้ยง


เกลี้ยงเกลา

เกลี้ยง + เกลา

ความเกลี้ยงเกลา (noun-from-adj)

เกฺลี้ยง–เกฺลา

หมดจดหรือเรียบร้อย

หน้าตาเกลี้ยงเกลา

หนังสือเล่มนี้สำนวนเกลี้ยงเกลา


เกลียด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກຽດ (กยด)，จ้วงแบบจั่วเจียง ket

การเกลียด (abstract-noun)
ความเกลียด (abstract-noun)

ชัง, รังเกียจมาก, ไม่ชอบจนรู้สึกไม่อยากพบอยากเห็นเป็นต้น, บางทีใช้คู่กับคำ ชัง ว่า เกลียดชัง


ปีนเกลียว

ปีน + เกลียว

มีความเห็นไม่ลงรอยกัน, ขัดแย้งกัน, แตกพวกหรือไม่ถูกกัน

ข้ามรุ่น, ไม่มีสัมมาคารวะ


ตีเกลียว

หมุนบิดให้เชือกเขม็งขึ้น


สับเกลียว

เอาเชือก 2 เส้นฟั่นควบเป็นเส้นเดียวกัน แล้วเอาเชือกเส้นที่ 3 ซึ่งเขม็งแล้วควบเข้าไประหว่างเชือก 2 เส้นนั้นโดยคลายเกลียวที่ปลายเชือก 2 เส้นแรกเล็กน้อย เพื่อให้เชือกเส้นที่ 3 สอดควบเข้าด้วยกันได้จนตลอด


เกลียวคลื่น

เกลียว + คลื่น

เกฺลียว–คฺลื่น

การม้วนตัวของคลื่นในทะเล


เกลือ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *klɯəᴬ², จากไทดั้งเดิม *klwɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩖᩮᩬᩥᩋ (เกลอิอ), เขิน ᨠᩮᩬᩨ (เกอื), ยอง ᨠᩮᩬᩥ, อีสาน เกือ หรือ เกีย, ลาว ເກືອ (เกือ), ไทลื้อ ᦵᦂᦲ (เกี), ไทดำ ꪹꪀ (เก), ไทขาว ꪀꪷ, ไทใหญ่ ၵိူဝ် (เกิว), ไทใต้คง ᥐᥫ (เกอ̂), พ่าเก ကိုဝ် (กึว์), อาหม 𑜀𑜢𑜤𑜈𑜫 (กึว์), จ้วง gyu, จ้วงแบบหนง gow, จ้วงแบบจั่วเจียง gwe, ตั่ย cưa; เทียบลักเกียkjie⁵¹

sal

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

sal

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

អំបិល

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

鹽

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

盐

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

sálti

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

asin

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

塩

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

намак

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

ཚྭ

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

ၵိူဝ်

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

نمک

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

sal

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

sól

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

sel

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

ဆား

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

sal

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

sâl

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

melħ

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

asin

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

garam

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

ᡩᠠᠪᠰᡠᠨ

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

asin

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

Salz

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

Speisesalz

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

nun

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

sāl

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

Salz

ลักเซมเบิร์ก

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

sāls

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

ເກືອ

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

กิฮ

เลอเวือะตะวันออก

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

muối

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

sal

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

sal

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

salt

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

مِلْح

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

ꋂ

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

tuz

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

تۇز

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

só

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

paʻakai

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

लवण

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

नमक

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

מֶלַח

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

Sals

(1) วัตถุที่มีรสเค็ม

salt

(2) สารประกอบทางเคมี

Salz

(2) สารประกอบทางเคมี

muối

(2) สารประกอบทางเคมี

sól

(2) สารประกอบทางเคมี

วัตถุที่มีรสเค็ม ใช้ประกอบอาหารเป็นต้น โดยทั่วไปได้มาจากน้ำทะเล

สารประกอบซึ่งประกอบด้วยโลหะหรือหมู่ธาตุที่เทียบเท่าโลหะกับอนุมูลกรด

รางวัลที่ไร้ค่า (เช่นจากกาชา)


สินเธาว์

ยืมมาจากบาลี สินฺธว (“เกลือหิน”); เทียบสันสกฤต सैन्धव (ไสนฺธว, “เกลือ”)

เกลือที่ได้จากดินเค็มที่ห่างไกลจากฝั่งทะเล


เกลือก

/klɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

กลิ้งหรือเสือกตัวไปมา

เกลือกตม

เกลือกฝุ่น

เอาสิ่งใดสิ่งหนึ่งกลิ้งหรือเสือกตัวไปมา เพื่อให้สิ่งอื่นติด

เอาขนมเกลือกงา


เกลือก

มักใช้เป็น เกลือกว่า

/klɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

หาก, ถ้า, แม้, บางที, เผื่อว่า

แม่อย่าสามานย์ด้วยวาจา มันจะตามถ้อยคำเข้ามาประสมประสาน เกลือกว่าเหยื่อมันสาธารณ์แม่จะอดสู


เกลือกกลั้ว

เกลือก + กลั้ว

เกฺลือก–กฺลั้ว

คลุกคลี, คบค้าสมาคมด้วย


เกลือกกลิ้ง

เกฺลือก-กฺลิ้ง

พยายามกระเสือกกระสนไป


ซ่อม

ᩈᩬ᩶ᨾ

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

ᨾᩯ

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

ᩈᩬ᩶ᨾ

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

修理

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

herstellen

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

ꪵꪜꪉ

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

ꪎ꫁ꪱꪉ

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

ᥛᥥᥰ

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

ᦶᦙ

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

ᦶᦌᧄ

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

ᦶᦎᧂᧈᦶᦙ

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

မႄး

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

réparer

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

reparieren

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

ສ້ອມ

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

reparera

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

laga

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

reparar

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

repair

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

fix

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

𑜉𑜦𑜧

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

/sɔm˥˩/^((สัมผัส))

ทำสิ่งที่ชำรุดให้คืนดี

ซ่อมบ้านเรือนที่เสียหายให้ชาวบ้าน

ซ่อมอากาศยานในสนามบิน 3 แห่ง


ซ่อม

/sɔm˥˩/^((สัมผัส))

การสะกดเลิกใช้ของ ส้อม


ช้างซ่อม

/t͡ɕʰaːŋ˦˥.sɔm˥˩/^((สัมผัส))

ช้างสำหรับใช้ฆ่าคน

ช้างพลายซ่อมตัวหนึ่ง เป็นช้างเพชฌฆาต


เกลื่อนกลาด

คำกริยาวิเศษณ์

เกลื่อน + กลาด

เกฺลื่อน-กฺลาด

ดาษดื่น, เรี่ยรายหรือกระจัดกระจายอยู่ทั่วไป


เกลื้อน

ชื่อโรคผิวหนังเกิดจากเชื้อราชนิด Malassezia furfur ขึ้นเป็นดวงขาว ๆ อาจมีอาการคัน


เกวียน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກວຽນ (กวยน)

ยานชนิดหนึ่ง มีล้อ 2 ล้อ ใช้ควายหรือวัวเทียม

ชื่อมาตราตวง โดย 1 เกวียน เท่ากับ 80 สัด หรือ 100 ถัง


เกวียนหลวง

เกฺวียน-หฺลวง

มาตราตวงตามแบบราชการ มีอัตราเท่ากับ 2,000 ลิตร หรือ 2 กิโลลิตร


กว.

/kɔː˧.wɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เกวียนหลวง


เกศ

/keːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ก้มเกศ


เกศธาตุ

/keːt̚˨˩.sa˨˩.tʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ผม (มักใช้ทางศาสนา), ผมของพระพุทธเจ้า


เกศา

/keː˧.saː˩˩˦/^((สัมผัส))


เกศี

/keː˧.siː˩˩˦/^((สัมผัส))


บ่าว

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ບ່າວ (บ่าว), อีสาน บ่าว, คำเมือง ᨷ᩵ᩤ᩠ᩅ (บ่าว), เขิน ᨷ᩵ᩤ᩠ᩅ (บ่าว), ไทลื้อ ᦢᦱᧁᧈ (บ่าว), ไทดำ ꪚ꪿ꪱꪫ (บ่าว), ไทใหญ่ မၢဝ်ႇ (ม่าว) หรือ ဝၢဝ်ႇ (ว่าว), อาหม 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์) หรือ 𑜉𑜨𑜧𑜈𑜫 (มอ̂ว์ว์), จ้วง mbauq


เจ้าบ่าว

ชายผู้เข้าพิธีแต่งงานกับเจ้าสาว


เจ้าสาว

/t͡ɕaw˥˩.saːw˩˩˦/^((สัมผัส))

หญิงผู้เข้าพิธีแต่งงานกับเจ้าบ่าว


เกษตรและสหกรณ์

คำวิสามานยนาม

กะ–เสด–และ–สะ–หะ–กอน

gà–sèet–lɛ́–sà–hà–gɔɔn

/ka˨˩.seːt̚˨˩.lɛʔ˦˥.sa˨˩.ha˨˩.kɔːn˧/^((สัมผัส))

(กระทรวง~) ชื่อกระทรวงที่มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการเกษตร การเศรษฐกิจการเกษตร การปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตร การชลประทาน การประมง การปศุสัตว์ การป่าไม้ การพัฒนาที่ดิน และการสหกรณ์


เกษตรศาสตร์

เกษตร + ศาสตร์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กะ-เสด-ตฺระ-สาด

วิชาว่าด้วยเกษตรกรรม


เกษตรศาสตร์

คำวิสามานยนาม

เกษตร + ศาสตร์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กะ-เสด-ตฺระ-สาด

ชื่อมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ แห่งหนึ่งในประเทศไทย


เขษม

/kʰa˨˩.seːm˩˩˦/^((สัมผัส))


เกษมศานต์

จากสันสกฤตเกฺษม + ศานฺต

โปร่งอารมณ์, ชื่นชมยินดี


เกษมสันต์

* เกฺษม (ภาษาสันสกฤต) + สนฺต (ภาษาบาลี)

โปร่งอารมณ์, ชื่นชมยินดี


เกษียณ

ยืมมาจากสันสกฤต क्षीण (กฺษีณ); เทียบบาลี ขีณ

สิ้นไป (ใช้เกี่ยวกับการกำหนดอายุ)

เกษียณอายุราชการ


เกษียณอายุ

เกษียณ + อายุ

พูดสั้น ๆ ว่า เกษียณ ก็มี

กะ-เสียน-อา-ยุ

ครบกำหนดอายุรับราชการ, สิ้นกำหนดเวลารับราชการหรือการทำงาน


เกษียน

แผลงมาจาก เขียน

ข้อความที่เขียนแทรกไว้เช่นในใบลาน

ข้อความที่เขียนไว้บนหัวกระดาษคำสั่ง หรือหนังสือราชการ เรียกว่า หัวเกษียน


เกษียน

แผลงมาจาก เขียน


เกษียน

แผลงมาจาก เขียน


หัวเกษียน

ข้อความที่เขียนไว้บนหัวกระดาษคำสั่ง หรือหนังสือราชการ


เกษียร

ยืมมาจากสันสกฤต क्षीर (กฺษีร)

รูปแบบอื่นของ กษีระ


เกษียรสมุทร

ยืมมาจากสันสกฤต क्षीरसमुद्र (กฺษีรสมุทฺร); เทียบเท่า เกษียร (“น้ำนม”) + สมุทร (“ทะเล”)

กะ-เสียน-สะ-หฺมุด

ทะเลน้ำนม, ที่ประทับของพระนารายณ์

เทพปกรณัมฮินดู


เกส

ยืมมาจากบาลี เกส

/keːt̚˨˩/^((สัมผัส))


เกสา

/keː˧.saː˩˩˦/^((สัมผัส))


เกสี

/keː˧.siː˩˩˦/^((สัมผัส))


เกสร

ยืมมาจากเขมร កេសរ (เกสร), จากสันสกฤต केसर (เกสร, “บุนนาค; ขนสร้อยคอสิงโต”) หรือบาลี เกสร

/keː˧.sɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ส่วนในของดอกไม้โดยมากเป็นเส้น ๆ เช่น เกสรบัว

เรณูหรือผงเหลืองที่มีอยู่ในดอกไม้ ติดอยู่กับก้านเกสรก็มี ติดกับเมล็ดเกาะอยู่กับดอกก็มี

ส่วนสืบพันธุ์ของดอกไม้

ขนสร้อยคอสิงโต

เกสรสร้อยศอดังผ้ารัตกัมพล.


เกสรทั้งห้า

[keːsɔ̌ːn táŋ hâː]

เกสรดอกไม้ 5 ชนิด ซึ่งได้แก่ เกสรดอกพิกุล เกสรดอกบุนนาค เกสรดอกสารภี เกสรดอกบัวหลวง เกสรดอกมะลิ


เกสรี

ยืมมาจากบาลี เกสรี

สิงโต, สิงห์, ราชสีห์


เก้อ

คำกริยาวิเศษณ์

/kɤː˥˩/^((สัมผัส))

แสดงสีหน้าเจื่อนเพราะรู้สึกผิดคาดหรือทำอะไรผิดพลาดไป

ทำหน้าเก้อ

รู้สึกผิดคาดผิดหวัง

ไปเก้อ

คอยเก้อ

ผิดแผกไปจากผู้อื่นเขาหรือแต่งตัวรอจะไปงานแล้วไม่ได้ไป

แต่งตัวเก้อ

ทำแก้เก้อ

ขัดเขินหรือค้างอยู่เพราะไม่เข้ากัน ไม่รับกัน

รำเก้อ

เรือนหลังนี้ทำไม่ได้ส่วนดูเก้อ

ข้อความที่เขียนไว้เก้อไม่รับกัน


เก้อเขิน

อาการที่วางหน้าไม่สนิท, รู้สึกกระดากอาย


เกะ

/keʔ˨˩/^((สัมผัส))

ควายเขาเกะแค่หู. — เรื่องพระราชพิธีสิบสองเดือน พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ฉบับพิมพ์ พ.ศ. ๒๔๖๓


เกะ

ตัดทอนจาก คาราโอเกะ

/keʔ˨˩/^((สัมผัส))

แผ่นซีดีบันทึกทำนองเพลงที่มีเนื้อร้องเพื่อให้ร้องตามได้

เขาชอบร้องเกะเพราะจำเนื้อเพลงไม่ได้

สถานที่ ร้านอาหาร ที่มีบริการให้ลูกค้าร้องเพลงที่มีเนื้อร้องให้ร้องตามได้

งานวันเกิดของฉันปีนี้จะจัดที่เกะใกล้บ้าน

ชุดอุปกรณ์ที่มีทำนองเพลงและมีเนื้อร้องให้ร้องตาม

ซื้อโทรทัศน์ตอนนี้มีโปรโมชั่นแถมเกะด้วย


เกะ

ตัดทอนจาก คาราโอเกะ

/keʔ˨˩/^((สัมผัส))

ร้องเพลงตามแผ่นซีดีบันทึกทำนองเพลงที่มีเนื้อร้องให้ร้องตามได้

วันหยุดฉันชอบชวนเพื่อน ๆ มาเกะที่บ้าน

ค่ำนี้ทานข้าวแล้วเกะกันที่บ้านฉันนะ


เกา

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩮᩢᩣ (เกัา), เขิน ᨠᩮᩢᩣ (เกัา), ไทลื้อ ᦂᧁ (เกา), ลาว ເກົາ (เก็า), จ้วง gaeu; อาจเกี่ยวข้องกับไทใหญ่ ၵဝ် (กว)

เอาเล็บหรือสิ่งที่มีลักษณะคล้ายเล็บครูดผิวหนังเพื่อให้หายคันเป็นต้น

อาการที่สมอเรือครูดไปตามพื้นท้องน้ำ ไม่ยึดอยู่กับที่


เกาสมอ

ลากสมอครูดไปตามพื้นท้องน้ำ โดยเฉพาะในขณะที่กำลังกว้านสมอขึ้นเก็บ


เก๋า

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 猴 (gao5) ในคำว่า 猴魚 (gao5 he5, แปลตามตัวอักษรว่า “ปลาลิง”)

ชื่อปลาทะเลหลายชนิดหลายสกุล ในวงศ์ปลากะรัง (Serranidae) ส่วนใหญ่ลำตัวยาว ป้อม ล่ำสั้น แบนข้างเล็กน้อย ปลายครีบต่าง ๆ มนกลม เฉพาะปลายครีบหางของบางชนิดเว้า บ้างก็ตัดตรง เกล็ดคลุมทั่วตัวรวมทั้งหัวและล้ำไปบนครีบเดี่ยว ลำตัวรวมทั้งครีบมักมีสีต่าง ๆ โดยเปลี่ยนไปตามขนาด เป็นแต้ม ด่าง ดวง ลาย หรือจุดประคล้ำทึบ แต่บางชนิดก็มีสีแดงหรือเทาโดยตลอด พบอาศัยอยู่ตามพื้นที่ท้องทะเลและชายฝั่งที่มีที่หลบซ่อน แต่ส่วนใหญ่จะพบบริเวณใกล้หรือในเขตปะการัง


เก๋า

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก เก่า

เชี่ยวชาญ, มีประสบการณ์หรือความชำนาญมาก

คุณปู่เก๋ามากในเรื่องพระเครื่อง

แน่, เก่งกล้าไม่กลัวใคร

ใครเก๋าออกมาสู้กันหน่อย


เกาต์

ยืมมาจากอังกฤษ gout

ชื่อโรคอย่างหนึ่ง เกิดขึ้นเพราะมีกรดยูริกในเลือดมากเกินไป เป็นผลให้เกิดการตกตะกอนเป็นเกลือยูเรตในเนื้อเยื่อบริเวณข้อ เช่น ที่ข้อนิ้วมือนิ้วเท้า ข้อเท้า หรือบริเวณอวัยวะอื่น ทำให้มีอาการบวมและปวด


เกาทัณฑ์

ยืมมาจากสันสกฤต कोदण्ड (โกทณฺฑ) หรือบาลี โกทณฺฑ

กุทัณฑ์
โกทัณฑ์


กุทัณฑ์

เกาทัณฑ์
โกทัณฑ์


เกาทุมพร

* จากภาษาบาลี โกทุมฺพร [โกทุมพะระ] หรือ โกฏุมฺพร [โกตุมพะระ]

[käw˧.tʰũm˧.pʰɔ̃ːn˧]

ผ้าทอด้วยขนสัตว์เนื้อละเอียด

เกาทุมพรแพงค่าควรแสน.


เกาบิน

ยืมมาจากสันสกฤต कौपीन (เกาปีน)

ผ้าปิดของลับ


เกาบิล

ชื่อแหวนคู่กับสายธุรำในพิธีพราหมณ์


เกามาร

แผลงมาจาก กุมาร

กูจะขอพระราชทานเกามารท้งงสองพระองค์.


เกาลัด

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 侯栗 (kâu-la̍t)


เกาลัดจีน

เกาลัด + จีน

ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Castanea mollissima Blume ในวงศ์ Fagaceae ขอบใบจักแหลม ดอกเล็ก สีน้ำตาลอ่อน เปลือกหุ้มผลหนามีหนามแหลม เมื่อแก่จะปริแยกออกจากกัน เมล็ดเกลี้ยง เปลือกแข็ง สีน้ำตาลแกมแดง เนื้อในสีขาว กินได้


เกาลิน

ยืมมาจากอังกฤษ kaolin, จากฝรั่งเศส kaolin, จากจีน高嶺／高岭 (Gāolǐng) เป็นชื่อภูเขาและหมู่บ้าน ในเมืองจิ่งเต๋อเจิ้น มณฑลเจียงซี ประเทศจีน ซึ่งเป็นแหล่งที่มาของดิน

ชื่อดินชนิดหนึ่ง ใช้ปั้นทำเครื่องเคลือบดินเผาได้ดี


เกาเหลียง

ยืมมาจากจีนกลาง高粱 (gāoliáng)

ชื่อธัญพืชจีนชนิดหนึ่งใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตเหล้าขาวจีน (ชื่อวิทยาศาสตร์ : Sorghum bicolor, ชื่อสามัญ : ข้าวฟ่างเกาเหลียง)

เหล้าจีนที่ทำจากข้าวฟ่างดังกล่าว


เกาเหลียง

ยืมมาจากภาษาถิ่นภาษาใดภาษาหนึ่งของจีน高嶺／高岭 (Gāolǐng)


เกาไศย

ยืมมาจากสันสกฤต कौशेय्य (เกาเศยฺย); เทียบบาลี โกเสยฺย


เก้าอี้

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 交椅 (gao1 in2 เกาอี้(น์), “ม้านั่งมีพนัก ขาไขว้กัน สามารถพับเก็บได้”)

cadira

(1) ที่สำหรับนั่ง

椅子

(1) ที่สำหรับนั่ง

椅

(1) ที่สำหรับนั่ง

Stuhl

(1) ที่สำหรับนั่ง

silla

(1) ที่สำหรับนั่ง

chair

(1) ที่สำหรับนั่ง

/kaw˥˩.ʔiː˥˩/^((สัมผัส))

ที่สำหรับนั่ง มีขาและพนักพิง มักยกย้ายไปมาได้ มีหลายชนิด

ตำแหน่งหน้าที่


เก้าอี้นอน

เก้า-อี้-นอน

/kaw˥˩.ʔiː˥˩.nɔːn˧/^((สัมผัส))

เก้าอี้ที่มีรูปยาว ใช้นอนได้


เก้าอี้โยก

เก้าอี้ + โยก

เก้า-อี้-โยก

/kaw˥˩.ʔiː˥˩.joːk̚˥˩/^((สัมผัส))

เก้าอี้ที่มีฐานโค้ง นั่งแล้วสามารถโยกหน้าหลังได้


เกาะ

จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *tkɔɔʔ ~ *tkɔɔh (“เกาะ”); ร่วมเชื้อสายกับมอญ တကံ (ตกํ), เขมร កោះ (โกะ), ชองkɑʔ, ญัฮกุร เกาะ, ลาว ເກາະ (เกาะ), เวียดนาม gò (ก่อ) และมัลkɔʔ

កោះ

ส่วนของแผ่นดินมีน้ำล้อมรอบ

ᨠᩰᩬᩡ

ส่วนของแผ่นดินมีน้ำล้อมรอบ

eiland

ส่วนของแผ่นดินมีน้ำล้อมรอบ

ၵုၼ်

ส่วนของแผ่นดินมีน้ำล้อมรอบ

île

ส่วนของแผ่นดินมีน้ำล้อมรอบ

eilân

ฟรีเชียตะวันตก

ส่วนของแผ่นดินมีน้ำล้อมรอบ

Insel

ส่วนของแผ่นดินมีน้ำล้อมรอบ

ເກາະ

ส่วนของแผ่นดินมีน้ำล้อมรอบ

isla

ส่วนของแผ่นดินมีน้ำล้อมรอบ

island

ส่วนของแผ่นดินมีน้ำล้อมรอบ

isola

ส่วนของแผ่นดินมีน้ำล้อมรอบ

pulau

ส่วนของแผ่นดินมีน้ำล้อมรอบ

/kɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

ส่วนของแผ่นดินที่มีน้ำล้อมรอบ

พื้นที่ซึ่งมีต้นไม้เป็นต้นหนาแน่น มีทุ่งหรือที่เตียนล้อมรอบ หรือสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น


เกาะ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເກາະ (เกาะ), จ้วง goj (ก้อ-กำ จับ), จ้วงแบบจั่วเจียง goj (ก้อ-กำ จับ ถือ)

fangen

(1) จับหรือยึด

ເກາະ

(1) จับหรือยึด

cling

(1) จับหรือยึด

perch

(1) จับหรือยึด

attach

(3) เข้าไปติดแน่นอยู่

/kɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

จับหรือยึดสิ่งใดไว้เพื่อทรงอยู่

นกเกาะกิ่งไม้

แมงมุมเกาะฝา

เอาสิ่งมีขอเป็นต้น เกี่ยวเข้ากับสิ่งอื่นเพื่อให้ติดอยู่

เอาขอเกาะต้นไม้

อาการที่เข้าไปติดแน่นอยู่ หรือเข้าเป็นหมู่หรือกลุ่มเดียวกัน

ปลิงเกาะ

ดินเกาะเป็นก้อน

บินเกาะหมู่

วิ่งเกาะกลุ่ม

ไปเอาตัวมาโดยอำนาจศาลเป็นต้น

ไปเกาะตัวมา


เกาะ

/kɔʔ˨˩/^((สัมผัส))


เกาะกิน

อาศัยกินอยู่กับคนอื่นโดยเอาแต่ประโยชน์ฝ่ายเดียว ไม่ช่วยทำงานหรือช่วยเหลือจุนเจือผู้นั้น, ทำตัวดุจกาฝาก


ก้นรั่ว

ตัดมาจาก กระเชอก้นรั่ว, กระชังก้นรั่ว

สุรุ่ยสุร่าย, ไม่ระมัดระวังการใช้จ่ายทำให้สูญเสียทรัพย์ไปเปล่า ๆ

ถึงจะได้มรดกมามาก แต่ถ้าก้นรั่วอย่างนี้ ไม่นานลูกเมียคงลำบาก


กบกระดี่

กบไสไม้ที่มีความกว้างประมาณ 2 เซนติเมตร ยาว 45 เซนติเมตร สำหรับไสตกแต่งส่วนโครงสร้างที่เป็นบังใบ เช่น บังใบของขอบประตูหน้าต่าง


กบขอด

/kop̚˨˩.kʰɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

กบไสไม้ตัวสั้น คมหนา ใช้ไสไม้ในงานหยาบ


กบคิ้ว

กบไสไม้ที่มีใบเล็กมาก ใช้ไสเจาะแต่งวงกบหรือขอบประตูให้เป็นเส้นลึกลงในเนื้อไม้


กบโค้ง

/kop̚˨˩.kʰoːŋ˦˥/^((สัมผัส))

กบไสไม้ที่มีคมโค้ง ใช้ไสปรับแต่งผิวไม้ด้านในที่มีความโค้งมน


กบเจียด

/kop̚˨˩.t͡ɕia̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

กบไสไม้ขนาดเล็ก ใช้ไสแต่งเหลี่ยมไม้ไม่ให้คม


กบนาง

กบไสไม้ที่ใช้แต่งผิวไม้หลังจากที่ไสด้วยกบอย่างหยาบ ๆ มาแล้ว ทำให้ผิวไม้เรียบยิ่งขึ้น


กบบรรทัด

กบไสไม้ที่มีความยาวมากถึงประมาณครึ่งเมตร ใช้ไสแต่งผิวไม้ให้ได้ระดับเดียวกันตลอด


กบบังใบ

กบไสไม้ที่ใช้ไสทำบังใบของขอบประตูหน้าต่าง ตัวกบมีช่องบังคับให้ไสไปตามแนวกระดานให้เป็นบังใบ


กบบัว

กบไสไม้ที่มีคมเป็นรูปต่าง ๆ ใช้ไสไม้ให้เป็นรูปตามต้องการ เช่น ไสเป็นบัวเชิงผนัง ไสเป็นรูปโค้งครึ่งวงกลมหรือโค้งอย่างเล็บมือ เป็นต้น


กบผิว

กบไสไม้ที่ใช้แต่งผิวไม้ให้เรียบ


กบไฟฟ้า

กบไสไม้ที่ใช้พลังไฟฟ้า ใช้แต่งผิวไม้ให้เรียบ

กบเหลาดินสอที่ใช้พลังไฟฟ้า


กบไสไม้

เรียกสั้น ๆ ว่า กบ

อุปกรณ์ที่ใช้ถากเนื้อไม้ให้เรียบ เป็นร่อง เป็นราง เป็นต้น ประกอบด้วยตัวกบและใบมีดมีหลายแบบ


กบเหลาดินสอ

กบ + เหลา + ดินสอ

กบ-เหฺลา-ดิน-สอ

อุปกรณ์สำหรับเหลาดินสอให้แหลม มีหลายแบบ


กบกินเดือน

กบ + กิน + เดือน; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กบกินเดือน, ลาว ກົບກິນເດືອນ (ก็บกินเดือน), คำเมือง ᨠᩫ᩠ᨷᨠᩥ᩠ᨶᨯᩮᩬᩥᩁ (ก็บกินเดอิร), เขิน ᨠᩫ᩠ᨷᨠᩥ᩠ᨶᨯᩮᩨ᩠ᨶ (ก็บกินเดืน), ไทลื้อ ᦷᦂᧇᦂᦲᧃᦵᦡᦲᧃ (โกบกีนเดีน), ไทใหญ่ ၵူပ်းၵိၼ်လိူၼ် (กู๊ปกินเลิน)

กบ-กิน-เดือน

จันทรุปราคา, จันทรคราส


กรอบเป็นข้าวเกรียบ

กฺรอบ-เป็น-ข้าว-เกฺรียบ

/krɔːp̚˨˩.pen˧.kʰaːw˥˩.kria̯p̚˨˩/^((สัมผัส))

จนมาก, ไม่มีเงินเลย

ช่วงนี้ต้องกลับไปกินข้าวบ้านเพราะกรอบเป็นข้าวเกรียบเลย


กระดานสนทนา

แปลตรงตัวจากอังกฤษ web board

กฺระ-ดาน-สน-ทะ-นา

/kra˨˩.daːn˧.son˩˩˦.tʰa˦˥.naː˧/^((สัมผัส))

พื้นที่ในอินเทอร์เน็ตสำหรับเขียนแสดงความคิดเห็น คำถาม หรือคำตอบทิ้งไว้

ถ้าอยากจะรู้อะไรเกี่ยวกับหน่วยงานนี้ ก็ให้ไปเขียนคำถามไว้ในกระดานสนทนาซิ


กระต่ายป่า

ผู้ชายที่ยังซื่อไร้เดียงสา

แฟนใหม่ของน้องกระแตท่าทางจะเป็นกระต่ายป่าหน้าใสซื่อเชียว


กระทงสาย

กระทงที่ทำด้วยกะลามะพร้าว ใส่น้ำมัน มีไส้ จุดไฟ ปล่อยให้ลอยลงน้ำต่อกันเป็นสายยาว เดิมใช้จุดในเทศกาลลอยกระทงที่จังหวัดตาก ต่อมาใช้จุดในงานสำคัญระดับชาติ


กระทะร้อน

กฺระ-ทะ-ร้อน

จานเหล็กก้นแบนและตื้น มักมีลักษณะกลมหรือสี่เหลี่ยม เมื่อจะใช้เสิร์ฟอาหารจะนำไปทำให้ร้อนจัดก่อน

อาหารที่เสิร์ฟในจานเหล็กร้อน มีผัดฉ่ากระทะร้อน บาร์บีคิวกระทะร้อน สุกี้กระทะร้อน เป็นต้น

วันนี้เงินเดือนออก ตอนเย็นเราไปกินกระทะร้อนกันเถอะ'


กะเปรง

การหลอมคำ ของ กระโปรง + กางเกง

กางเกงขายาวที่มีผ้าปิดด้านหน้าทำให้ดูคล้ายกระโปรง


กระโปรงกางเกง

กระโปรง + กางเกง

กฺระ-โปฺรง-กาง-เกง


กระเป๋าแบน

กระเป๋า + แบน

กฺระ-เป๋า-แบน

จน, ไม่มีเงิน

พอเขากระเป๋าแบนก็ถูกแฟนทิ้ง


กลิ่นตุ ๆ

กลิ่น + ตุ ๆ

กฺลิ่น-ตุ-ตุ

กลิ่นเหม็นอย่างอาหารเริ่มเน่า

อาหารจานนี้มีกลิ่นตุ ๆ แล้ว ไม่ควรเอามากิน

เค้าลางของการทุจริต

โครงการซื้อคอมพิวเตอร์แจก ส.ส. เริ่มมีกลิ่นตุ ๆ

งานประมูลนี้เริ่มโชยกลิ่นตุ ๆ แล้ว


ก๋วยเตี๋ยวผัดซีอิ๊ว

ก๋วยเตี๋ยวผัดแบบหนึ่ง ใช้เส้นก๋วยเตี๋ยวผัดกับเนื้อสัตว์และผักคะน้า ใส่ซีอิ๊วดำ มักใส่ไข่ ปรุงรสด้วยน้ำปลา น้ำตาล น้ำส้ม


ก๋วยเตี๋ยวราดหน้า

ก๋วยเตี๋ยวที่ผัดเส้นกับซีอิ๊วดำเล็กน้อย ราดหน้าด้วยผักคะน้ากับเนื้อสัตว์ เช่น หมู เนื้อ มีน้ำข้น ๆ


ก๋วยเตี๋ยวราดหน้าทะเล

ก๋วยเตี๋ยวราดหน้าที่ใส่กุ้งและปลาหมึก

th-ก๋วยเตี๋ยวราดหน้าทะเล-th-noun-droIXg8b


ก๋วยเตี๋ยวราดหน้ารวมมิตร

ก๋วยเตี๋ยวราดหน้าที่ใส่เนื้อสัตว์หลายอย่าง

th-ก๋วยเตี๋ยวราดหน้ารวมมิตร-th-noun--OX2TVGj


ก๋วยเตี๋ยวราดหน้ายอดผัก

ก๋วยเตี๋ยวราดหน้าที่ผัดกับยอดผักคะน้า

th-ก๋วยเตี๋ยวราดหน้ายอดผัก-th-noun-7rIEOdDx


ก๊อกแตก

/kɔk̚˦˥.tɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ร้องไห้น้ำตาพรั่งพรู

หนังเรื่องนี้เศร้ามาก สาว ๆ ที่นั่งดูก๊อกแตกไปตาม ๆ กัน

เขากลัวมากจนก๊อกแตกเลย

ปัสสาวะอย่างเต็มที่หลังจากกลั้นไว้นาน

พอรถจอด นักท่องเที่ยวก็วิ่งเข้าห้องน้ำ ก๊อกแตกกันเป็นแถว


เกาะแกะ

/kɔʔ˨˩.kɛʔ˨˩/^((สัมผัส))

พูดพาดพิงเชิงชู้สาว, พูดเชิงเกี้ยวพาราสี

มันเกาะแกะเกินก้ำเป็นธรรมดา.


เกิง

คำกริยาวิเศษณ์

/kɤːŋ˧/^((สัมผัส))

ตกพ่างบุษบนนเกิง ขาดขว้นน.


เกิดสูรย์

เกิด + สูรย์

/kɤːt̚˨˩.suːn˩˩˦/^((สัมผัส))

เกิดสุริยุปราคา


เกิน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເກີນ (เกีน)

/kɤːn˧/^((สัมผัส))

พ้น, เลย, คำนี้ใช้แก่ลักษณะที่มีมากกว่าหรือยิ่งกว่ากำหนด

เกินขนาด

เกินฐานะ

เกินเวลา


เกิน

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເກີນ (เกีน)

/kɤːn˧/^((สัมผัส))

เกินสมควร

มากเกิน

น้อยเกิน


เกินการ

คำกริยาวิเศษณ์

มากกว่าที่ต้องประสงค์

แก่เกินการ

เอาของมาเกินการ


เกินกิน

กินไม่ดีเพราะแก่เกินไป

อ้อยท่อนนี้แก่เกินกิน


เกินคน

คำกริยาวิเศษณ์

ยิ่งกว่าคนสามัญ

ฉลาดเกินคน

เลวเกินคน


เกินงาม

คำกริยาวิเศษณ์

/kɤːn˧.ŋaːm˧/^((สัมผัส))

มากไปจนหมดงาม

แต่งตัวเกินงาม


เกินดี

คำกริยาวิเศษณ์

เลยไปจนหมดดี

ทำเกินดี

ทำจนเกินต้องการ


เกินตัว

คำกริยาวิเศษณ์

ใช้จ่ายเกินตัว

เกินสภาพปรกติ

รู้เกินตัว

ทำงานเกินตัว


เกินไป

คำกริยาวิเศษณ์

太

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

te

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

for

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

altfor

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

trop

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

nimis

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

nimium

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

ເກີນໄປ

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

अतीव

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

demasiado

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

too

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

excessively

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

troppo

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

zu

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

allzu

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

quá

คำประกอบคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย

คำประกอบท้ายคำวิเศษณ์เพื่อเน้นความหมาย แสดงว่าเกินกำหนด เกินพอดี

กินมากเกินไป

ดีเกินไป

สุกเกินไป


เกินเลย

/kɤːn˧.lɤːj˧/^((สัมผัส))

แสดงกิริยาวาจาต่อผู้อื่นโดยขาดสัมมาคารวะ

เหลื่อมล้ำทางจำนวน


เกินหน้า

[kɤ̃ːn˧.näː˥˩]

เกินกว่า เด่นกว่า หรือดีกว่าฐานะของตนเองหรือของคนอื่น


เกินหน้าเกินตา

เกิน–หฺน้า–เกิน–ตา


เกิบ

(เฉพาะคำกริยาความหมายที่ 2) จากอีสาน เกิบ (“รองเท้า”)

/kɤːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เศวตฉัตรรัตนก้งง เกิบบนบรรจถรณ์.

เฉกฉายกมลาสน์ฉัตรา เกิบก้งงเกศา.

โง่, เลว, ต่ำ


เกียกกาย

กองเสบียง (เป็นส่วนหนึ่งในกองทัพ)

หัวหน้าแห่งกองเสบียงนั้น


เกียกกาย

ตะเกียกตะกาย, ขวนขวาย

ค่อยเกียกกายหาเลี้ยงตน.


เกียง

โดยมากใช้เป็น เกี่ยง

เกี่ยง, รังเกียจ, ไม่ลงรอย, เกี่ยงแย่ง, เกี่ยงแย้ง

คนใดอันรังร้าย จิตรพิศเกียงกล.


เกี่ยง

/kia̯ŋ˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมทำเพราะกลัวจะเสียเปรียบกันเป็นต้น


เกี่ยงงอน

เกี่ยง + งอน

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/kia̯ŋ˨˩.ŋɔn˧/^((สัมผัส))

เกี่ยงอย่างมีเงื่อนไข, เกี่ยงเอาเชิง


เกี่ยงตาย

เกี่ยง + ตาย

เลี่ยงไปทางตาย, ยอมตาย

หวั่นฤทธิ์คิดครั่นสงคราม จักยุทธพยายาม คือขวัญสกนธ์เกี่ยงตาย.


เกียจ

เทียบเขมร កៀច (เกียจ)

คด, ไม่ซื่อ, โกง


เกียจคร้าน

เกียด–คฺร้าน

ขี้เกียจ, ไม่อยากทำงาน

ท่านสอนให้คนเกียจคร้านทำงาน ชีวิตจะได้เจริญก้าวหน้า


เกียด

เกี่ยวข้องกับ กีด


เกียน

ยืมมาจากเขมร កៀន (เกียน)


เกียน

รูปเลิกใช้ของ เกวียน


เกี้ยมไฉ่

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 鹹 (giam5, “หมักดองด้วยเกลือ”) + 菜 (cai3, “ผัก”)

ผักดองเค็มชนิดหนึ่ง


เกี้ยมอี๋

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 尖 (ziam1 เจียม, “แหลม”) + 丸 (in5 อี๊(ง), “ลูกกลม”), ตัดมาจาก 尖米丸 (ziam1 bhi2 in5 เจียมบี้อี๊(ง))

/kia̯m˥˩.ʔiː˩˩˦/^((สัมผัส))

ของกินชนิดหนึ่ง ทำด้วยแป้งข้าวเจ้า เป็นตัว ๆ คล้ายลอดช่อง


เกียร์

ยืมมาจากอังกฤษ gear

กลอุปกรณ์ที่ส่งผ่านกำลังและการเคลื่อนที่จากส่วนหนึ่งไปยังอีกส่วนหนึ่งของเครื่องกล

ส่วนหนึ่งของรถยนต์ เรือยนต์ เป็นต้น ต่อจากคลัตช์ ทำหน้าที่เปลี่ยนอัตราส่วนการทดรอบระหว่างเครื่องยนต์กับล้อ


เกียรติ

ยืมมาจากสันสกฤต कीर्ति (กีรฺติ, “คำเล่าลือ, คำสรรเสริญ”); เทียบบาลี กิตฺติ

เกียรติ์
กีรติ
กฤดิ

eer

ความยกย่องนับถือ

လွင်ႈၼပ်ႉယမ်

ความยกย่องนับถือ

honneur

ความยกย่องนับถือ

Hochachtung

ความยกย่องนับถือ

ກຽດ

ความยกย่องนับถือ

honor

ความยกย่องนับถือ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
เกียด-ติ-

ชื่อเสียง, ความยกย่องนับถือ, ความมีหน้ามีตา


เกียรติ์

เกียรติ
กีรติ
กฤดิ


เกียรติคุณ

เกียรติ + คุณ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

เกียด-ติ-คุน

คุณที่เลื่องลือ, ชื่อเสียงโดยคุณงามความดี


เกียรตินิยม

เกียรติ + นิยม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ความรู้ดีเด่นเหนือระดับปรกติที่มหาวิทยาลัยกำหนดไว้


เกียรติประวัติ

เกียรติ + ประวัติ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

เกียด-ติ-ปฺระ-หฺวัด

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

เกียด-ปฺระ-หฺวัด

ประวัติที่ได้รับความสรรเสริญ, ประวัติที่เลื่องลือ


เกียรติยศ

เกียรติ + ยศ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

เกียรติโดยฐานะตำแหน่งหน้าที่หรือชาติชั้นวรรณะ


เกียรติศักดิ์

เกียรติ + ศักดิ์

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

เกียด-ติ-สัก

เกียรติ, เกียรติตามฐานะของแต่ละบุคคล


เกียรติมุข

เกียรติ + มุข

อมนุษย์บริวารพระศิวะ ทำเป็นรูปหน้ายักษ์ปนหน้าสิงห์ ตากลมถลน ไม่มีคาง ปากแสยะ ไม่มีขากรรไกรล่าง ไม่มีร่างกาย ไม่มีขา เชื่อกันว่าเป็นเทพเจ้ารักษาธรณีประตู เป็นเครื่องป้องกันบ้านเรือน ขับไล่เสนียดจัญไร และคอยคุ้มครอง นับถือพระศิวะ มักทำเป็นลวดลายแกะสลักหรือปูนปั้น เช่นที่ทับหลังปราสาทหินบางแห่ง ตามซุ้มปรางค์หรือเจดีย์ และที่ฐานพระพุทธรูป


เกี่ยว

อาการที่สิ่งงอเป็นขอเกาะติดหรือเหนี่ยวไว้

ทอดสมอให้เกี่ยวแง่หินไว้

เอาของที่มีลักษณะเช่นนั้นเกาะติดหรือเหนี่ยวไว้

เอาขอเกี่ยว

ติดต่อผูกพัน, แตะต้อง, ยุ่งเกี่ยว, ข้องแวะ

เรื่องนี้อันตรายมากอย่าเอาตัวเข้าไปเกี่ยวเลย

อาการที่สิ่งแหลมคมขูดขีด สะกิด เป็นต้น

หนามเกี่ยว

ตะปูเกี่ยว

ตัดด้วยเคียว

เกี่ยวข้าว

เกี่ยวหญ้า

เกี่ยวแฝก

เกี่ยวด้วยเรื่องนี้


เกี่ยวก้อย

เกี่ยว + ก้อย

เกี่ยว-ก็้อย

อาการที่แสดงความคุ้นเคยสนิทสนมกัน

เขาเกี่ยวก้อยกันไปเที่ยวเชียงใหม่


เกี่ยวข้อง

เกี่ยว + ข้อง

การเกี่ยวข้อง (abstract-noun)
ความเกี่ยวข้อง (abstract-noun)

เกี่ยว-ค็่อง

/kia̯w˨˩.kʰɔŋ˥˩/^((สัมผัส))


เกี่ยวข้าว

ชื่อเพลงพื้นบ้านของภาคกลาง เรียกว่า เพลงเกี่ยวข้าว


เกี่ยวข้าว

เก็บเกี่ยวข้าว, ใช้เคียวตัดต้นข้าว


เกี่ยวดอง

เกี่ยว + ดอง

การเกี่ยวดอง (abstract-noun)
ความเกี่ยวดอง (abstract-noun)

/kia̯w˨˩.dɔːŋ˧/^((สัมผัส))

นับเป็นญาติกันทางเขยหรือสะใภ้


เกี่ยวดองหนองยุ่ง

การเกี่ยวดองหนองยุ่ง (abstract-noun)

เกี่ยว–ดอง–หฺนอง–ยุ่ง

/kia̯w˨˩.dɔːŋ˧.nɔːŋ˩˩˦.juŋ˥˩/^((สัมผัส))

เกี่ยวดองกันอย่างซับซ้อน


เกี่ยวเบ็ด

เอาเบ็ดไปเกี่ยวเหยื่อ, เอาเหยื่อมาเกี่ยวเบ็ด


เกี่ยวพัน

การเกี่ยวพัน (abstract-noun)
ความเกี่ยวพัน (abstract-noun)

ติดเนื่องกัน, พัวพัน


เกี่ยวโยง

เกี่ยว + โยง

การเกี่ยวโยง (abstract-noun)
ความเกี่ยวโยง (abstract-noun)

ต่อเนื่องไปถึง


เกี้ยว

เทียบอังกฤษ crown

เครื่องประดับลักษณะเป็นวงคล้ายพวงมาลัยสำหรับสวมจุก

เครื่องประดับที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น


เกี้ยว

ผ้าคาดพุงสำหรับขุนนาง


เกี้ยว

รัด, พันแน่น, ติดแน่น

เพราะประพฤติมันเกี้ยว เกี่ยงร้ายแกมดี

พูดให้รักในเชิงชู้สาว, พูดแทะโลม, พูดเลียบเคียงเพื่อให้สมปรารถนา


เกี้ยว

ยืมมาจากหมิ่นใต้ 轎 (kiāu / kiō / kiau)

คานหามของจีนชนิดหนึ่ง


ผ้าเกี้ยว

ผ้าคาดพุงสำหรับขุนนาง


เกี้ยวลาย

ผ้าคาดพุงที่มีลาย (บางทีเข้าใจกันว่าเป็นผ้านุ่งอย่างหนึ่ง)


เกี้ยวเกไล

วิธีนุ่งผ้าชนิดหนึ่งสำหรับขี่ช้าง


เกี้ยวคอไก่

เกี้ยว + คอ + ไก่

เกี้ยว-คอ-ไก่

วิธีนุ่งผ้าเอาชายพกรัดอีกชายหนึ่งไว้ แล้วเหน็บให้แน่น


เกี้ยวนวม

เกี้ยวที่ใส่หัวและนวมที่สวมคอ


เกี้ยวพาน

พูดให้รักในเชิงชู้สาว


เกี้ยวพาราสี

เกี้ยว-พา-รา-สี

พูดให้รักในเชิงชู้สาว


เกี้ยวประทีป

ซุ้มไฟทำเป็นรูปอย่างเกี้ยว


เกี๊ยว

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 餃 (kiáu)

ของกินชนิดหนึ่งใช้แผ่นแป้งสาลี ตัดเป็นสี่เหลี่ยมเล็ก ๆ ห่อหมูสับเป็นต้น ต้ม นึ่ง หรือทอด


เกี๊ยะ

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 屐 (giah8)

/kia̯ʔ˦˥/^((สัมผัส))

เกือกไม้แบบจีน


เกื้อ

การเกื้อ (abstract-noun)
ความเกื้อ (abstract-noun)

/kɯa̯˥˩/^((สัมผัส))

ช่วยเหลือสนับสนุน


เกือก

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก *เกิบ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩮᩥ᩠ᨷ (เกิบ), ลาว ເກີບ (เกีบ), อีสาน เกิบ, ญ้อ เกิบ

/kɯa̯k̚˨˩/^((สัมผัส))


เกือกม้า

/kɯa̯k̚˨˩.maː˦˥/^((สัมผัส))

เหล็กรูปโค้งสำหรับรองกีบม้า


เกือบ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເກືອບ (เกือบ)

/kɯa̯p̚˨˩/^((สัมผัส))

จวน, เจียน, แทบ, หวิด


เกือบไป

จวนเจียน, จักแหล่น


แก่ไฟ

ใช้ไฟแรงเกินไป (มักใช้แก่การหุงหรือต้มที่ใช้ไฟแรงจนเกือบไหม้)


แก่แรด

จัดจ้านเกินอายุ, แก่เกินอายุ, แก่มาก


แก่วัด

/kɛː˨˩.wat̚˦˥/^((สัมผัส))

อยู่วัดนาน, มีท่าทีหรือความคิดเห็นแบบคนที่ได้รับการอบรมจากวัดหรืออยู่วัดนาน


แก้เกี้ยว

แก้ + เกี้ยว

/kɛː˥˩.kia̯w˥˩/^((สัมผัส))

แก้อย่างย้อนรอยให้หายกัน

พูดแก้เกี้ยว

ฟ้องแก้เกี้ยว


แก้ขวย

/kɛː˥˩.kʰua̯j˩˩˦/^((สัมผัส))

กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อบรรเทาความกระดากอาย


แก้เขิน

/kɛː˥˩.kʰɤːn˩˩˦/^((สัมผัส))


แก้ขัด

/kɛː˥˩.kʰat̚˨˩/^((สัมผัส))

แก้ข้อขัดข้องให้ลุล่วงไปชั่วคราว


แก้เคล็ด

/kɛː˥˩.kʰlet̚˦˥/^((สัมผัส))

กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งที่เชื่อกันว่าเป็นวิธีปัดเป่าหรือป้องกันภัยหรือเหตุร้ายที่จะมีมา


แก้แค้น

/kɛː˥˩.kʰɛːn˦˥/^((สัมผัส))

ทำตอบด้วยความแค้นหรือเพื่อให้หายแค้น


แก้เชิง

ใช้เล่ห์เหลี่ยม ชั้นเชิง หรือ อุบาย หักล้างเล่ห์เหลี่ยม ชั้นเชิง หรืออุบายของอีกฝ่ายหนึ่ง


แก้ตก

แก้ให้สำเร็จลุล่วงไปได้


แก้ต่าง

ว่าต่าง

ว่าความแทนโจทก์

/kɛː˥˩.taːŋ˨˩/^((สัมผัส))

ว่าความแทนจำเลย


แก้ที

/kɛː˥˩.tʰiː˧/^((สัมผัส))

แก้ตาเดิน (ใช้แก่การเล่นหมากรุก)


แก้โทษ

/kɛː˥˩.tʰoːt̚˥˩/^((สัมผัส))


แก้บาป

สารภาพความผิดเพื่อให้พ้นบาป


แก้ผ้า

/kɛː˥˩.pʰaː˥˩/^((สัมผัส))

เอาผ้าที่นุ่งอยู่ออกจากตัว, เปลือยกายไม่นุ่งผ้า

เด็กนอนแก้ผ้า

เด็กแก้ผ้าวิ่งโทง ๆ


แก้ฝัน

/kɛː˥˩.fan˩˩˦/^((สัมผัส))

เล่าฝันให้ผู้อื่นทำนาย, ทำนายฝัน


แก้ฟ้อง

/kɛː˥˩.fɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

แก้ไขคำฟ้องตามที่ศาลสั่งในกรณีที่คำฟ้องไม่ถูกต้องตามกฎหมาย

ยื่นคำให้การเป็นข้อต่อสู้คดีเพื่อแก้คำฟ้อง


แก้ลำ

ใช้ชั้นเชิงตอบโต้ให้เท่าเทียมกันหรือหนักมือขึ้น


แกงคั่ว

/kɛːŋ˧.kʰua̯˥˩/^((สัมผัส))

แกงกะทิชนิดหนึ่ง คล้ายแกงเผ็ดแต่มีรสออกเปรี้ยว


แกงจืด

/kɛːŋ˧.t͡ɕɯːt̚˨˩/^((สัมผัส))

กับข้าวที่ปรุงเป็นน้ำ รสไม่เผ็ด


แกงป่า

/kɛːŋ˧.paː˨˩/^((สัมผัส))

แกงเผ็ดที่ไม่ใส่กะทิ


แกงเผ็ด

/kɛːŋ˧.pʰet̚˨˩/^((สัมผัส))

แกงพวกหนึ่ง ปรุงด้วยเครื่องเผ็ดร้อนเช่นเครื่องเทศ กะทิ มีรสเผ็ด


แกงร้อน

/kɛːŋ˧.rɔːn˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อแกงจืดชนิดหนึ่งใส่วุ้นเส้น


แกงส้ม

/kɛːŋ˧.som˥˩/^((สัมผัส))

แกงพวกหนึ่ง มีลักษณะคล้ายแกงเผ็ด แต่ไม่ใส่เครื่องเทศ กะทิ หรือ น้ำมัน มีรสเปรี้ยวด้วยน้ำส้มมะขาม ใช้ผัก ผลไม้ หรือดอกไม้บางอย่าง เป็นต้น แกงกับกุ้งหรือปลา เรียกชื่อตามสิ่งนั้น ๆ


แก้ง

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แก้ง, ลาว ແກ້ງ (แก้ง), คำเมือง ᨠᩯ᩠᩶ᨦ (แก้ง), เขิน ᨠᩯ᩠᩶ᨦ (แก้ง), ไทลื้อ ᦶᦂᧂᧉ (แก้ง), ไทใหญ่ ၵႅင်ႈ (แก้ง), ไทใต้คง ᥐᥦᥒᥲ (แก้ง) หรือ ᥓᥦᥒᥲ (แจ้ง)

/kɛːŋ˥˩/^((สัมผัส))


แก้ง

/kɛːŋ˥˩/^((สัมผัส))

คอแก้ง


แก่งแย่ง

/kɛŋ˨˩.jɛːŋ˥˩/^((สัมผัส))

/kɛŋ˨˩.jɛŋ˥˩/^((สัมผัส))

พยายามเอารัดเอาเปรียบกันหรือจะเอาแต่ได้ข้างเดียว, ไม่ปรองดองกัน


แกโดลิเนียม

ยืมมาจากอังกฤษ gadolinium

แก-โด-ลิ-เนี่ยม

ธาตุลำดับที่ 64 สัญลักษณ์ Gd เป็นโลหะที่หายากมาก ลักษณะเป็นของแข็ง หลอมละลายที่ 1312 °ซ.


แกนทราย

แกนที่ใช้ในการหล่อพระพุทธรูปหรืองานประติมากรรมไทยด้วยวิธีสูญขี้ผึ้ง ทำด้วยทรายผสมดินเหนียว หมักให้ชุ่มและเหยียบให้เข้ากันจนเหนียว จึงปั้นขึ้นเป็นรูปเลา ๆ เรียกว่า โกลน แล้วผึ่งให้แห้ง จากนั้นเอาขี้ผึ้งพอกและปั้นส่วนผิวจนเป็นรูปตามที่ต้องการ


แก้มช้ำ

ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Puntius orphoides ในวงศ์ Cyprinidae รูปร่างคล้ายปลาตะเพียน แต่มีลักษณะเด่นที่มีลำตัวยาวกว่า โดยเฉพาะที่แผ่นปิดเหงือกมีสีแดงเรื่อคล้ายรอยช้ำ สุดแผ่นปิดเหงือกดำ โคนครีบหางมีจุดสีดำ พื้นครีบสีแดง ขอบบนและล่างดำ มีชุกชุมทั่วไป ยาวได้ถึง 25 เซนติเมตร


แก้มแดง

ชื่อมะม่วงพันธุ์หนึ่งของชนิด Mangifera indica


กณิกนันต์

ยืมมาจากบาลี กณิก (“น้อย”) + อนนฺต (“ไม่มีที่สุด”)

ลวดหลายลายกณิกนันต์


แกมมา

ยืมมาจากอังกฤษ gamma

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/kɛːm˧.maː˥˩/^((สัมผัส))

คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าหรือโฟตอน ที่มีพลังงานสูงมาก มีช่วงคลื่นสั้นมาก เคลื่อนที่ด้วยความเร็วประมาณ 300,000 กิโลเมตร/วินาที มีอำนาจในการเจาะทะลุได้สูง สามารถเจาะทะลุแผ่นตะกั่วหนาหลายเซนติเมตรได้ เกิดจากการเสื่อมสลายของสารกัมมันตรังสี เช่น ธาตุเรเดียม ธาตุโคบอลต์-60 หรือเกิดจากการที่อนุภาคบีตาพุ่งชนอะตอมของธาตุ ใช้ประโยชน์ในการแพทย์รักษาโรคมะเร็งและในการเกษตร.

อักษรกรีก Γ/γ


นาที

ยืมมาจากสันสกฤต नाडी (นาฑี); เทียบบาลี นาฬี; ร่วมเชื้อสายกับลาว ນາທີ (นาที), เขมร នាទី (นาที)

λεπτό

(1) หน่วยเวลา

분

(1) หน่วยเวลา

នាទី

(1) หน่วยเวลา

minut

(1) หน่วยเวลา

分鐘

(1) หน่วยเวลา

分钟

(1) หน่วยเวลา

分

(1) หน่วยเวลา

ふん

(1) หน่วยเวลา

ぷん

(1) หน่วยเวลา

minuut

(1) หน่วยเวลา

minutt

(1) หน่วยเวลา

minuto

(1) หน่วยเวลา

minute

(1) หน่วยเวลา

မိနစ်

(1) หน่วยเวลา

minit

(1) หน่วยเวลา

Minute

(1) หน่วยเวลา

минута

(1) หน่วยเวลา

ນາທີ

(1) หน่วยเวลา

phút

(1) หน่วยเวลา

minuto

(1) หน่วยเวลา

minute

(1) หน่วยเวลา

րոպե

(1) หน่วยเวลา

վայրկյան

(1) หน่วยเวลา

دقيقة

(1) หน่วยเวลา

minuto

(1) หน่วยเวลา

menit

(1) หน่วยเวลา

minit

(1) หน่วยเวลา

minuta

(1) หน่วยเวลา

मिनट

(1) หน่วยเวลา

דקה

(1) หน่วยเวลา

ชื่อหน่วยเวลา เท่ากับ 1 ใน 60 ของชั่วโมง


นางรม

ชื่อหอยทะเลกาบคู่หลายชนิดในวงศ์ Ostreidae รูปร่างค่อนข้างกลมหรือยาวรี มีสีต่าง ๆ กัน ส่วนใหญ่เป็นสีเทา เปลือกด้านล่างโค้งเล็กน้อย ยึดติดกับวัสดุที่เกาะ นิยมใช้เป็นอาหาร เช่น ชนิด Saccostrea forskali

ชื่อเห็ดชนิด Pleurotus ostreatus (Jacq. ex Fr.) P.Kumm. ในวงศ์ Polyporaceae ขึ้นเป็นกลุ่มบนขอนไม้ โคนก้านดอกติดกัน มีหลายพันธุ์ ดอกเห็ดสีขาวหรือขาวอมเทา เนื้อนุ่มกินได้


นางแอ่น

/naːŋ˧.ʔɛn˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อนกขนาดเล็กในวงศ์ Apodidae, Hemiprocnidae, Hirundinidae และ Artamidae ตัวสีน้ำตาลหรือดำ ปลายปีกแหลม ใช้เวลาส่วนใหญ่บินโฉบแมลง มักอยู่รวมกันเป็นฝูง มีหลายชนิด


นาฏ

ยืมมาจากสันสกฤต नाट (นาฏ) หรือ บาลี นาฏ

[เสียงสมาส]
นา-ตะ-

[เสียงสมาส]
นาด-ตะ-

/naːt̚˥˩/^((สัมผัส))

นางละคร, นางฟ้อนรำ

ใช้ประกอบกับคำอื่น หมายความว่า หญิงสาวสวย เช่น นางนาฏ นุชนาฏ


นาฏดนตรี

นา-ตะ-ดน-ตฺรี


นาฏกรรม

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การละครหรือการฟ้อนรำ

งานเกี่ยวกับการรำ การเต้น การทำท่า หรือการแสดงที่ประกอบขึ้นเป็นเรื่องราว และ หมายความรวมถึงการแสดงโดยวิธีใบ้ด้วย


นาฏศิลป์

ศิลปะแห่งการละครหรือการฟ้อนรำ


นาน

คำกริยาวิเศษณ์

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨶᩣ᩠ᨶ (นาน), ลาว ນານ (นาน), ไทลื้อ ᦓᦱᧃ (นาน), ไทดำ ꪙꪱꪙ (นาน), ไทใหญ่ ၼၢၼ်း (น๊าน), ไทใต้คง ᥘᥣᥢᥰ (ล๊าน), พ่าเก ꩫꩫ် (นน์), อาหม 𑜃𑜃𑜫 (นน์), จ้วง nanz, จ้วงแบบจั่วเจียง nanz

ยาว, ช้า (ใช้แก่เวลา)

กินเวลานาน


นาน

ยืมโดยเรียนรู้จากฮินดี नान (นาน), จากเปอร์เซียคลาสสิก نان (นาน)

ขนมปังรูปร่างแบนของอินเดีย รับประทานกับแกงกะหรี่หรือแกงอื่น ๆ


นานนม

คำกริยาวิเศษณ์

นาน + นม; นม เป็นคำสร้อย


นานสองนาน

คำกริยาวิเศษณ์

นาน + สอง + นาน

/naːn˧.sɔːŋ˩˩˦.naːn˧/^((สัมผัส))

เธอไปทำอะไรมานานสองนาน


นานแสนนาน

นาน + แสน + นาน

นานเหลือเกิน


น่านน้ำ

พื้นที่ทางน้ำ, เขตทางน้ำ


น่านน้ำอาณาเขต

น่านน้ำ + อาณาเขต; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ territorial waters

น่าน-น้าม-อา-นา-เขด

/naːn˥˩.naːm˦˥.ʔaː˧.naː˧.kʰeːt̚˨˩/^((สัมผัส))

น่านน้ำต่าง ๆ รวมทั้งทะเลอาณาเขตและน่านน้ำที่อยู่ภายในแผ่นดิน ซึ่งอยู่ภายใต้อธิปไตยของรัฐใดรัฐหนึ่ง


น่านฟ้า

พื้นที่ทางอากาศ, เขตทางอากาศ


นานัปการ

ยืมมาจากบาลี นานปฺปการ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

นา-นับ-ปะ-กาน


นานา

ยืมมาจากบาลี นานา


นานาจิตตัง

ยืมมาจากบาลี นานาจิตฺตํ, รูปผันของ นานาจิตฺต

นา-นา-จิด-ตัง

ต่างจิตต่างใจ, ต่างคนก็ต่างความคิด


นานาเนก

ต่าง ๆ กันมากมาย


นานาประการ

ยืมมาจากสันสกฤต नानाप्रकार (นานาปฺรการ); เทียบเท่า นานา + ประการ

นา-นา-ปฺระ-กาน


นานาสังวาส

การอยู่ร่วมต่างกัน (ใช้แก่พระสงฆ์ที่มีศีลไม่เสมอกัน ทำอุโบสถหรือสังฆกรรมร่วมกันไม่ได้)


นาเนก

ตัดทอนจาก นานาเนก

คำตัดทอนของ นานาเนก


นาบ

/naːp̚˥˩/^((สัมผัส))

เอาสิ่งที่มีความร้อนรีดหรือกดลงไป

นาบพลูนาบใบตอง

มีเพศสัมพันธ์


นาบ

/naːp̚˥˩/^((สัมผัส))

เรียกพลูที่นาบแล้ว ว่า พลูนาบ


พลูนาบ

พลูที่นาบแล้ว


นาบข้าว

/naːp̚˥˩.kʰaːw˥˩/^((สัมผัส))

เอาไม้ยาวกดต้นข้าวที่มีรวงแก่แล้วให้ราบลงเพื่อสะดวกในการเกี่ยวข้าว


นามกร

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}


นามไธย

ยืมมาจากบาลี นามเธยฺย

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ชื่อตั้ง, ทินนาม (เช่นนามบรรดาศักดิ์)


นามบัตร

แผ่นกระดาษค่อนข้างแข็งและเล็กเป็นต้นที่พิมพ์บอกชื่อตัว นามสกุล หรือที่อยู่ที่ทำงานไว้เพื่อแนะนำตัวเป็นต้น


นามปากกา

ชื่อแฝงที่นักเขียนหรือนักประพันธ์ใช้แทนชื่อจริงของตน


นามแฝง

นาม + แฝง; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ pseudonym

/naːm˧.fɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อที่ตั้งขึ้นเพื่อพรางหรือแทนชื่อจริง


นามสงเคราะห์

ยืมมาจากสันสกฤต नामसङ्ग्रह (นามสงฺคฺรห); เทียบเท่า นาม + สงเคราะห์

นาม-มะ-สง-เคฺราะ

นาม-สง-เคฺราะ

/naːm˧.ma˦˥.soŋ˩˩˦.kʰrɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

/naːm˧.soŋ˩˩˦.kʰrɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

สมุดรายชื่อพร้อมทั้งที่อยู่หรือที่ทำงานของบุคคล


นามสมญา

คำพ้องความของ สมญา


นามานุกรม

นาม + อนุกรม

นา-มา-นุ-กฺรม

พจนานุกรมคำวิสามานยนาม


นามานุศาสตร์

นาม + อนุ + ศาสตร์

นา-มา-นุ-สาด

อภิธานคำชื่อ


นามาภิไธย

ยืมมาจากบาลี นามาภิเธยฺย

ใช้เฉพาะสมเด็จพระบรมราชินีนาถสมเด็จพระบรมราชินีสมเด็จพระบรมราชชนนีสมเด็จพระยุพราชสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช และสมเด็จพระบรมราชกุมารี


นายคลังสินค้า

บุคคลผู้รับทำการเก็บรักษาสินค้าเพื่อบำเหน็จเป็นทางค้าปรกติของตน


นายเงิน

ผู้เป็นเจ้าของเงินไปช่วยไถ่ทาสเอามาใช้


นายจ้าง

werkgever

ผู้จ้างทำการงาน

ນາຍຈ້າງ

ผู้จ้างทำการงาน

employer

ผู้จ้างทำการงาน

/naːj˧.t͡ɕaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

ผู้จ้างทำการงาน

บุคคลซึ่งตกลงว่าจ้างบุคคลอีกคนหนึ่งซึ่งเรียกว่า ลูกจ้าง ให้ทำงานให้และจะให้สินจ้างตลอดเวลาที่ทำงานให้นั้น


นายตรวจ

ชื่อตำแหน่งในราชการ

นายตรวจศุลกากร

นายตรวจสรรพสามิต

นายตรวจสรรพากร

ผู้ตรวจตั๋วบนรถเมล์หรือรถไฟเป็นต้น


นายทะเบียน

นาย + ทะเบียน

นาย-ทะ-เบียน

พนักงานซึ่งมีหน้าที่จัดทำและรักษาทะเบียน


นายท่า

ผู้มีหน้าที่ควบคุมดูแลกิจการที่ท่าเรือท่ารถ เช่นในการปล่อยเรือปล่อยรถตามกำหนดเวลา เป็นต้น


นายท้าย

ผู้ถือท้ายเรือ มีหน้าที่ควบคุมเรือให้แล่นไปตามทิศทาง โดยเฉพาะตามแม่น้ำลำคลอง


นายทุน

นาย + ทุน; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ capitalist

ผู้ที่เป็นเจ้าของทุนที่ใช้ในการผลิตสินค้า, ผู้ลงทุนประกอบกิจการหรือออกทุนให้ผู้อื่นประกอบกิจการ


นายธง

นายทหารเรือคนสนิทของผู้บัญชาการทหารเรือหรือแม่ทัพเรือ เป็นต้น


นายประกัน

นาย + ประกัน

นาย-ปฺระ-กัน

ผู้รับประกันหรือค้ำประกัน, ผู้รับผิดชอบชดใช้ค่าเสียหายแทน


นายประเพณี

นาย + ประเพณี

นาย-ปฺระ-เพ-นี

หัวหน้ารักษาประโยชน์ของวัดและบำรุงวัด


นายโรง

พระเอกลิเก, เจ้าของคณะลิเก

หัวหน้าคณะหนังตะลุงหรือมโนราห์


นายเวร

นายตำรวจชั้นสัญญาบัตร มีหน้าที่เป็นเลขานุการของผู้ที่มีตำแหน่งสูงกว่าตน หรือเป็นหัวหน้าปกครองเจ้าหน้าที่เสมียนพนักงานในบังคับบัญชา เป็นต้น

นายเวรผู้บังคับการ

นายเวรผู้บัญชาการ

นายเวรอธิบดี

เจ้าหน้าที่การทูตชั้นผู้น้อยในสถานกงสุล


นายหน้า

ชื่อสัญญาซึ่งบุคคลหนึ่งตกลงจะให้ค่าบำเหน็จแก่อีกบุคคลหนึ่งเพื่อที่ชี้ช่องให้ได้เข้าทำสัญญาหรือจัดการให้ได้ทำสัญญากัน

บุคคลผู้ชี้ช่องหรือจัดการให้บุคคลสองฝ่ายได้เข้าทำสัญญากัน โดยจะได้รับบำเหน็จเป็นการตอบแทน


นายอากร

[näːj˧.ʔäː˧.kɔ̃ːn˧]

ผู้รับผูกขาดภาษีอากร


นายอำเภอ

ตำแหน่งเจ้าพนักงานผู้ปกครองท้องที่ ซึ่งเป็นหัวหน้าปกครองบังคับบัญชาข้าราชการในอำเภอ และรับผิดชอบในการบริหารราชการของอำเภอ


นำร่อง

นำเรือกำปั่นหรือเรือใหญ่และกินน้ำลึก เช่นเรือสินค้า เข้าหรือออกจากท่าเรือตามร่องน้ำในระยะซึ่งอาจมีอันตรายแก่การเดินเรือ

เจ้าพนักงานผู้ทำหน้าที่นำเรือกำปั่นหรือเรือใหญ่และกินน้ำลึก เข้าหรือออกจากท่าเรือตามร่องน้ำในระยะซึ่งอาจมีอันตรายแก่การเดินเรือ

ริเริ่มหรือทดลองทำไปก่อน

โครงการนำร่อง


กินน้ำ

มีท้องเรือจมลึกลงไปในน้ำ

เรือกินน้ำตื้น

เรือกินน้ำลึก


พิพิธภัณฑ์

พิพิธ + ภัณฑ์

museu

ที่รวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ

museo

ที่รวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ

博物館

ที่รวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ

museum

ที่รวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ

museu

ที่รวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ

museo

ที่รวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ

Museum

ที่รวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ

ພິພິທະພັນ

ที่รวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ

museo

ที่รวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ

museum

ที่รวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ

museo

ที่รวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ

museo

อินเทอร์ลิงกวา

ที่รวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ

พิ-พิด-ทะ-พัน

สถานที่เก็บรวบรวมและแสดงสิ่งต่าง ๆ ที่มีความสำคัญด้านวัฒนธรรมหรือด้านวิทยาศาสตร์ โดยมีความมุ่งหมายเพื่อให้เป็นประโยชน์ต่อการศึกษา และก่อให้เกิดความเพลิดเพลินใจ


พิพิธภัณฑสถาน

พิพิธ + ภัณฑ + สถาน หรืออาจพิจารณาว่าเป็น พิพิธภัณฑ์ + สถาน

พิ-พิด-ทะ-พัน-ทะ-สะ-ถาน

/pʰi˦˥.pʰit̚˦˥.tʰa˦˥.pʰan˧.tʰa˦˥.sa˨˩.tʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คำพ้องความของ พิพิธภัณฑ์


เพลิดเพลิน

การเพลิดเพลิน (abstract-noun)
ความเพลิดเพลิน (abstract-noun)

เพฺลิด-เพฺลิน

/pʰlɤːt̚˥˩.pʰlɤːn˧/^((สัมผัส))

สนุกสนานไม่รู้จักเบื่อ, สนุกสนานจนลืมกังวล


ใบ้

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓɤɰꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ໃບ້ (ใบ้), ไทใหญ่ မႂ်ႈ (ใม้), จ้วง mbwj (บื้อ -พูดติดอ่าง) , จ้วงแบบจั่วเจียง mbwj (บื้อ -พูดติดอ่าง)

พิการแต่กำเนิด ไม่สามารถพูดเป็นถ้อยคำที่คนทั่ว ๆ ไปเข้าใจ

โดยปริยายหมายความว่า นิ่งไม่พูด

นั่งเป็นใบ้


ใบ้

แสดงกิริยาท่าทางแทนถ้อยคำ

ภาษาใบ้

แนะด้วยอุบาย

บอกใบ้

ใบ้หวย


บุ้ยใบ้

ทำปากยื่นประกอบกิริยาบอกใบ้ให้รู้


บุ้ย

ทำปากยื่นบอกใบ้ให้รู้


บุ้ยปาก

ทำปากยื่นบอกใบ้ให้รู้


พกลม

ใช้เข้าคู่กับคำ โกหก เป็น โกหกพกลม

เหลวไหล, พูดจาไม่จริง


แผ่นดิน

แผ่น + ดิน; เทียบลาว ແຜ່ນດິນ (แผ่นดิน), ไทลื้อ ᦶᦕᧃᧈᦡᦲᧃ (แผ่นดีน), ไทใหญ่ ၽႅၼ်ႇလိၼ် (แผ่นลิน), ไทดำ ꪵꪠ꪿ꪙ ꪒꪲꪙ (แฝ่น ดิน)

ξηρά

พื้นดินของโลก

γη

พื้นดินของโลก

土地

พื้นดินของโลก

dieg

พื้นดินของโลก

土

พื้นดินของโลก

土地

พื้นดินของโลก

land

พื้นดินของโลก

lupa

พื้นดินของโลก

kara

พื้นดินของโลก

kara

พื้นดินของโลก

terre

พื้นดินของโลก

ကုန်း

พื้นดินของโลก

maa

พื้นดินของโลก

tanah

พื้นดินของโลก

bumi

พื้นดินของโลก

darat

พื้นดินของโลก

земля́

พื้นดินของโลก

су́ша

พื้นดินของโลก

ດິນ

พื้นดินของโลก

ພູ

พื้นดินของโลก

ardhi

พื้นดินของโลก

land

พื้นดินของโลก

भूमि

พื้นดินของโลก

tierra

พื้นดินของโลก

land

พื้นดินของโลก

earth

พื้นดินของโลก

ground

พื้นดินของโลก

بَرّ

พื้นดินของโลก

terra

พื้นดินของโลก

tanah

พื้นดินของโลก

bumi

พื้นดินของโลก

darat

พื้นดินของโลก

föld

พื้นดินของโลก

szárazföld

พื้นดินของโลก

भूमि

พื้นดินของโลก

ज़मीन

พื้นดินของโลก

ארץ

พื้นดินของโลก

אדמה

พื้นดินของโลก

땅

พื้นดินของโลก

뭍

พื้นดินของโลก

토지

พื้นดินของโลก

ដី

พื้นดินของโลก

země

พื้นดินของโลก

zemlja

เซอร์โบ-โครเอเชีย

พื้นดินของโลก

kopno

เซอร์โบ-โครเอเชีย

พื้นดินของโลก

land

พื้นดินของโลก

سرزمین

พื้นดินของโลก

Land

พื้นดินของโลก

đất

พื้นดินของโลก

tero

พื้นดินของโลก

terra

พื้นดินของโลก

ziemia

พื้นดินของโลก

ląd

พื้นดินของโลก

ᦡᦲᧃ

พื้นดินของโลก

พื้นดินของโลก

แผ่นดินไทย

ผลัดแผ่นดิน


รวบ

อาการที่เอาสิ่งต่าง ๆ เข้ามาไว้ด้วยกันให้เป็นฟ่อน เป็นมัด เป็นกลุ่ม เป็นกอง เป็นต้น

เอามือทั้ง 2 ข้างหรือวงแขนโอบรัดสิ่งใดสิ่งหนึ่งเข้าหาตัว

รวบตัว

รวบเอว

รวบขา

ขโมยถูกตำรวจรวบ


รวบยอด

รวมยอดเงินครั้งสุดท้าย

รวมหลาย ๆ ครั้ง เป็นคราวเดียวในครั้งหลังสุด

กินรวบยอด


รวบรวม

นำสิ่งต่าง ๆ มารวมเข้าไว้ด้วยกัน

รวบรวมข้าวของ

รวบรวมเงิน

รวบรวมหลักฐาน


รวบรัด

การรวบรัด (abstract-noun)
ความรวบรัด (abstract-noun)

ทำให้สั้นเข้าให้เร็วเข้า

พูดรวบรัด


รวบหัวรวบหาง

รวบ + หัว + รวบ + หาง

รวบ-หัว-รวบ-หาง

/rua̯p̚˥˩.hua̯˩˩˦.rua̯p̚˥˩.haːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

รวบรัดให้สั้น, ทำให้เสร็จโดยเร็ว

ฉวยโอกาสเมื่อมีช่องทาง


รวบอำนาจ

รวบอำนาจมาไว้ส่วนกลาง

รวบอำนาจมาไว้ที่คนคนเดียว


ไขว้

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໄຂວ່ (ไขว่), ไทใหญ่ ၶႂႆႈ (ขฺไว้)

ขัด, สับกัน, ก่ายสับกัน

ไขว้เฉลว

ส่งของไขว้

หมายถึง เอาของคนหนึ่งไปส่งคืนให้อีกคนหนึ่ง

ไขว้ขา

กิริยาที่เตะตะกร้อด้วยบิดเท้าไปอีกข้างหนึ่ง

เตะไขว้

ไม่มีเงินก็เอานาฬิกาไปไขว้ไว้ก่อน

พอปลายเดือนเงินหมด ก็เอาของไปไขว้

นายมีเงิน เอามาให้เราไขว้ก่อน


ไขว้เขว

การไขว้เขว (abstract-noun)
ความไขว้เขว (abstract-noun)

เขาพูดมากทำให้ฉันไขว้เขว

เอาของไปจำนำ, ยืมเงินโดยเอาของไปเป็นประกัน


ไขว้โรง

คำกริยาวิเศษณ์

ไขว้ + โรง; เดิมเป็นภาษาใช้ในการพนันหวย ก ข มีตัวโรงเช้า โรงคํ่า เมื่อผู้แทงระบุตัวแทงแล้ว ถ้าหากตัวออกกลับกันเสีย ก็เรียกว่า ขุนบาลกินอย่างไขว้โรง

กลับตรงกันข้าม


สะดือ

กร่อนมาจาก สายดือ

/sa˨˩.dɯː˧/^((สัมผัส))

ส่วนของร่างกายอยู่ตรงกลางพื้นท้องเป็นรูหวำเข้าไป


สะดือจุ่น

สะดือที่มีลักษณะโปนออกมา


สะดือทะเล

สะดือ + ทะเล

สะ-ดือ-ทะ-เล

บริเวณทะเลตอนที่มีน้ำไหลวนเป็นเกลียวลึกลงไปซึ่งถือกันว่าเป็นศูนย์กลางของทะเล

คำพ้องความของ ดอกไม้ทะเล


สะดืออ่าง

รูเหนือท่อน้ำทิ้งที่อ่างล้างหน้าหรืออ่างอาบน้ำเป็นต้น สำหรับให้น้ำไหลลงสู่ท่อน้ำทิ้ง


ศิษย์

ยืมมาจากสันสกฤต शिष्य (ศิษฺย)

ผู้ศึกษาวิชาความรู้จากครูหรืออาจารย์

ผู้อยู่ในความคุ้มครองดูแลของอาจารย์

ศิษย์วัด

ผู้ที่ศึกษาหาความรู้จากตำราของผู้ใดผู้หนึ่งแล้วนับถือผู้นั้นเป็นเสมือนครูบาอาจารย์ของตน


ศิษย์ก้นกุฏิ

ศิษย์คนโปรดที่อยู่รับใช้ใกล้ชิดอาจารย์ที่กุฏิตลอดเวลาและเป็นผู้ที่อาจารย์ไว้วางใจมาก

ศิษย์คนโปรดของครูบาอาจารย์เพราะเคยรับใช้ใกล้ชิดและเป็นที่ไว้วางใจของครูบาอาจารย์ มักจะเรียนเก่งด้วย


ศิษย์เก่า

ศิษย์ + เก่า

ผู้ที่เคยศึกษาในสถาบันการศึกษาแห่งใดแห่งหนึ่ง

งานชุมนุมศิษย์เก่าโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย


ศิษย์หัวแก้วหัวแหวน

ศิษย์ที่ครูบาอาจารย์รักใคร่เอ็นดูมาก


ศิษย์เอก

ศิษย์ที่มีความรู้ความสามารถเป็นเลิศเหนือศิษย์ทั้งปวงหรือเหนือศิษย์แต่ละรุ่น


ศิษยานุศิษย์

ศิษย + อนุ + ศิษย์

สิด-สะ-ยา-นุ-สิด

/sit̚˨˩.sa˨˩.jaː˧.nu˦˥.sit̚˨˩/^((สัมผัส))

ศิษย์น้อยใหญ่


เปลือกตา

หนังเป็นชั้น ๆ ที่หุ้มนัยน์ตา


กลีบตา

หนังเป็นชั้น ๆ ที่หุ้มนัยน์ตา


บังโกลน

เครื่องบังเหนือล้อรถ ป้องกันโคลนมิให้กระเด็นขึ้นมาเปื้อนรถ


หนังสือเดินทาง

หนังสือ + เดินทาง

หฺนัง-สือ-เดิน-ทาง

/naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.dɤːn˧.tʰaːŋ˧/^((สัมผัส))

หนังสือสำคัญประจำตัวซึ่งทางราชการของประเทศหนึ่งออกให้แก่พลเมืองของประเทศนั้น เพื่อให้ความคุ้มครองในการเดินทางไปในดินแดนต่างประเทศ


บาทวิถี

แปลตรงตัวจากอังกฤษ footpath; เหมือนกับ บาท + วิถี

/baːt̚˨˩.wi˦˥.tʰiː˩˩˦/^((สัมผัส))


บาท

ยืมมาจากเขมร បាទ (บาท), จากสันสกฤต पाद (ปาท, “เท้า”), จากบาลี ปาท (“เท้า”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
บาด-ทะ-

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
บาด-

/baːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ทวิบาท

สัตว์สองเท้า

จตุบาท

สัตว์สี่เท้า


บาท

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
บาด-ทะ-

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
บาด-

/baːt̚˨˩/^((สัมผัส))

มาตราเงินตามวิธีประเพณี 100 สตางค์หรือ 4 สลึง เท่ากับ 1 บาท, อักษรย่อว่า บ., เขียนตามวิธีโบราณดังนี้ ๓ หมายความว่า 3 บาท

ชื่อมาตราชั่งตามวิธีประเพณี สำหรับกำหนดน้ำหนักเท่ากับเงิน ทอง หรือนากหนัก 15 กรัม


บาท

ยืมมาจากสันสกฤต पाद (ปาท, “หนึ่งในสี่”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
บาด-ทะ-

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
บาด-

/baːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ส่วนหนึ่งของบทแห่งคำประพันธ์

โคลง 4 สุภาพ บทหนึ่งมี 4 บาท


บาท

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
บาด-ทะ-

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
บาด-

/baːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ช่วงเวลาเท่ากับ 1 ใน 10 ของชั่วโมง เท่ากับ 6 นาที, โบราณเขียนเป็น บาตร ก็มี


ดอลลาร์

ยืมมาจากอังกฤษ dollar

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

ชื่อหน่วยเงินตราที่ใช้เรียกในบางประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา แคนาดา ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ สิงคโปร์ เป็นต้น


มหาวิทยาลัย

มหา + วิทยาลัย

มะ-หา-วิด-ทะ-ยา-ไล

/ma˦˥.haː˩˩˦.wit̚˦˥.tʰa˦˥.jaː˧.laj˧/^((สัมผัส))

สถาบันอุดมศึกษาที่มีวัตถุประสงค์ให้การศึกษาในด้านวิชาการและวิชาชีพชั้นสูงหลายสาขาวิชา หรือหลายกลุ่มสาขาวิชา เพื่อให้ประกาศนียบัตร อนุปริญญา ปริญญา และประกาศนียบัตรบัณฑิตแก่ผู้สำเร็จการศึกษา รวมทั้งดำเนินการวิจัยและให้บริการทางวิชาการแก่สังคม และทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรมของชาติ


อุดมศึกษา

อุดม + ศึกษา

educación superior

การศึกษาในระดับสูงกว่ามัธยมศึกษา

higher education

การศึกษาในระดับสูงกว่ามัธยมศึกษา

อุ-ดม-สึก-สา

[พบได้ยาก]
อุ-ดม-มะ-สึก-สา

/ʔu˨˩.dom˧.sɯk̚˨˩.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

/ʔu˨˩.dom˧.ma˦˥.sɯk̚˨˩.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

การศึกษาในระดับสูงกว่ามัธยมศึกษา, โดยมากหมายถึงการศึกษาในมหาวิทยาลัย ไม่ว่าจะเป็น ปริญญาตรี ปริญญาโท ปริญญาเอก


วัตถุประสงค์

ตัดทอนจาก วัตถุที่ประสงค์. เท่ากับ วัตถุ + ประสงค์.

objetivo

สิ่งที่เล็งไว้หรือแสวงหา

purpose

สิ่งที่เล็งไว้หรือแสวงหา

objective

สิ่งที่เล็งไว้หรือแสวงหา

วัด-ถุ-ปฺระ-สง

ผลที่ประสงค์ให้บรรลุ

วัตถุประสงค์ของมัธยมศึกษาก็เพื่อให้เยาวชนมีความรู้ คิดเป็น ทำเป็น และมีคุณธรรม


วิชาการ

วิชาความรู้สาขาใดสาขาหนึ่งหรือหลายสาขา

บทความวิชาการ

สัมมนาวิชาการ

การประชุมวิชาการ


วิชาชีพ

/wi˦˥.t͡ɕʰaː˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/^((สัมผัส))

วิชาที่จะนำไปใช้ในการประกอบอาชีพ

วิชาชีพแพทย์

วิชาชีพช่างไม้

วิชาชีพช่างยนต์


ประกาศนียบัตร

ปฺระ-กา-สะ-นี-ยะ-บัด, ปฺระ-กาด-สะ-นี-ยะ-บัด

/pra˨˩.kaː˧.sa˨˩.niː˧.ja˦˥.bat̚˨˩,.pra˨˩.kaːt̚˨˩.sa˨˩.niː˧.ja˦˥.bat̚˨˩/^((สัมผัส))

เอกสารแสดงคุณวุฒิตามปรกติต่ำกว่าระดับอุดมศึกษา


อนุปริญญา

อนุ + ปริญญา

อะ-นุ-ปะ-ริน-ยา

ชั้นความรู้ระดับอุดมศึกษารองจากปริญญาตรี ซึ่งประสาทให้แก่ผู้ที่สอบไล่ได้ตามหลักสูตรที่กำหนดไว้


วิจัย

ยืมมาจากสันสกฤต विचय (วิจย) หรือบาลี วิจย

การสะสม, การรวบรวม

การค้นคว้าเพื่อหาข้อมูลอย่างถี่ถ้วนตามหลักวิชา

วิจัยเรื่องปัญหาการจราจรในกรุงเทพมหานคร


วิจัย

ค้นคว้าเพื่อหาข้อมูลอย่างถี่ถ้วนตามหลักวิชา

เขากำลังวิจัยเรื่องมลพิษทางอากาศอยู่


วิจัย

ที่ค้นคว้าเพื่อหาข้อมูลอย่างถี่ถ้วนตามหลักวิชา

งานวิจัย


บริการ

ปฏิบัติรับใช้, ให้ความสะดวกต่าง ๆ

ร้านนี้บริการลูกค้าดี


บริการ

การปฏิบัติรับใช้, การให้ความสะดวกต่าง ๆ

ให้บริการ

ใช้บริการ


ทำนุบำรุง

ทำ-นุ-บำ-รุง

เอาใจใส่ดูแลเลี้ยงดู

ทำนุบำรุงบิดามารดา

ทำนุบำรุงบุตรธิดา

ซ่อมแซมรักษา, อุดหนุนให้เจริญขึ้น

ทำนุบำรุงวัด

ธำรงรักษาไว้

ทำนุบำรุงศาสนา

ทำนุบำรุงบ้านเมือง


วิทยาลัย

จากสันสกฤต विद्यालय (วิทฺยาลย)

วิด-ทะ-ยา-ไล

สถานศึกษาในระดับสูง สอนวิชาชีพเฉพาะอย่าง

วิทยาลัยเทคนิค


มห

ยืมมาจากบาลี มห (“ใหญ่”) ลดรูปจาก มหา

[เสียงสมาส]
มะ-หะ-

ใหญ่, ยิ่งใหญ่


มห

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.hɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มุกดาหาร


มหา

ยืมมาจากบาลี มหา หรือสันสกฤต महा (มหา); ร่วมเชื้อสายกับเขมร មហា (มหา)

มักใช้เป็นส่วนหน้าของสมาส
บางครั้งลดรูปเป็น มห

[เสียงสมาส]
มะ-หา-

/ma˦˥.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

ใหญ่, ยิ่งใหญ่


มหา

[เสียงสมาส]
มะ-หา-

/ma˦˥.haː˩˩˦/^((สัมผัส))

สมณศักดิ์ที่ใช้นำหน้าชื่อภิกษุผู้ที่สอบไล่ได้ตั้งแต่เปรียญธรรม 3 ประโยคขึ้นไป


เสื่อ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩮᩥ᩵ᩬᩋ (เสิ่ออ), ลาว ເສື່ອ (เสื่อ), ไทลื้อ ᦵᦉᦲᧈ (เสี่), ไทดำ ꪹꪎ꪿ (เส่), ไทใหญ่ သိူဝ်ႇ (เสิ่ว, “ปู (เสื่อ)”), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์)

/sɯa̯˨˩/^((สัมผัส))

เครื่องสานชนิดหนึ่งสำหรับปูนั่งและนอน


เสื่อ

/sɯa̯˨˩/^((สัมผัส))


เสื่อ

/sɯa̯˨˩/^((สัมผัส))


เสื้อ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩮᩬᩥ᩶ᩋ (เสอิ้อ), ลาว ເສື້ອ (เสื้อ), ไทลื้อ ᦵᦉᦲᧉ (เสี้), ไทดำ ꪹꪎ꫁ (เส้), ไทใหญ่ သိူဝ်ႈ (เสิ้ว), ไทใต้คง ᥔᥫᥲ (เส้อ̂), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์) หรือ 𑜏𑜥 (สู), จ้วง swj (สื้อ) , จ้วงแบบจั่วเจียง swej (เสื้อ)

襯衫

เครื่องสวมกายท่อนบน

衬衫

เครื่องสวมกายท่อนบน

သိူဝ်ႈ

เครื่องสวมกายท่อนบน

ເສື້ອ

เครื่องสวมกายท่อนบน

shirt

เครื่องสวมกายท่อนบน

/sɯa̯˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องสวมกายท่อนบนทำด้วยผ้าเป็นต้น เรียกชื่อต่าง ๆ กัน

เสื้อกั๊ก

เสื้อเชิ้ต


เสื้อ

/sɯa̯˥˩/^((สัมผัส))

ผีหรืออมนุษย์จำพวกหนึ่ง เรียกเต็มว่า ผีเสื้อ, ถ้าอยู่ในน้ำ เรียกว่า ผีเสื้อน้ำ หรือ เสื้อน้ำ, ถ้าเป็นยักษ์ เรียกว่า ผีเสื้อยักษ์, ถ้าอยู่รักษาเมือง เรียกว่า ผีเสื้อเมือง เสื้อเมือง หรือ พระเสื้อเมือง


ยิ่งใหญ่

นักการเมืองผู้ยิ่งใหญ่

มีสติปัญญาความสามารถสูง

กวีผู้ยิ่งใหญ่

ลดราคาครั้งยิ่งใหญ่


สำคัญ

ยืมมาจากเขมร សំគាល់ (สํคาล̍, “ทำให้รู้”) หรือ សម្គាល់ (สมฺคาล̍, “ทำให้รู้”), แผลงมาจากស្គាល់ (สฺคาล̍); เทียบลาว ສຳຄັນ (สำคัน); ภาษาเขมรยืมกลับไปเป็น សំខាន់ (สํขาน̍, “สำคัญ”)

เป็นพิเศษกว่าธรรมดา

เรื่องสำคัญ

ของสำคัญ

คนสำคัญ

ควรกำหนดจดจำ

หัวข้อสำคัญ


สำคัญ

สำคัญตนผิด

สำคัญว่าเชือกเป็นงู

คะเน, คาดว่า

ลงทุนไปแล้วก็สำคัญว่าจะได้กำไรมาก


สำคัญ

เครื่องหมาย, เครื่องจดจำ

ถือหลักเขตเป็นสำคัญ

ให้ไว้เป็นสำคัญ

ประทับตราบัวแก้วไว้เป็นสำคัญ


มหากฐิน

มะ-หา-กะ-ถิน

ชื่อพระชฎาเครื่องต้น


มหากาพย์

วรรณคดีที่เล่าเรื่องราวของวีรบุรุษหรือวัฒนธรรม มักเป็นเรื่องที่เก่าแก่ มีโครงเรื่องซับซ้อนและยาว ตัวละครมากมาย และได้รับการยกย่อง


มหากาฬ

ชื่อยาไทยชนิดหนึ่งสำหรับแก้โรคปากเปื่อย คอเปื่อย ลิ้นเปื่อย

ชื่อไม้ล้มลุกมีหัวชนิด Gynura pseudochina ในวงศ์ Compositae ดอกสีเหลืองส้ม ใบใช้ทำยาพอก


มหาขันธกะ

* จากภาษาบาลี

ชื่อคัมภีร์พระวินัยหมวดหนึ่ง


มหาจักร

/ma˦˥.haː˩˩˦.t͡ɕak̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อยาไทยแก้ลมเพื่อซางโค

ระยะเวลา 60 ปี คือ เวลาที่ดาวพฤหัสบดีเดินรอบดวงอาทิตย์ 5 รอบ

ดาว 8 ดวง มีอาทิตย์ จันทร์ อังคาร พุธ พฤหัสบดี ศุกร์ เสาร์ และราหู ซึ่งอยู่ในราศีนิยม เช่น จันทร์อยู่ราศีเมษ อาทิตย์อยู่ราศีกรกฎ ตามที่ท่านกำหนดไว้ย่อมทรงคุณทำให้เจ้าของชะตาเด่นขึ้นหรือคุ้มโทษต่าง ๆ ได้


มหาชน

ยืมมาจากสันสกฤต महाजन (มหาชน) หรือบาลี มหาชน; เทียบเท่า มหา + ชน

/ma˦˥.haː˩˩˦.t͡ɕʰon˧/^((สัมผัส))

คนจำนวนมาก, คนส่วนใหญ่, ชนจำนวนมาก

มติมหาชน

ประชาชนทั่วไป


มหาชัย

คำวิสามานยนาม

/ma˦˥.haː˩˩˦.t͡ɕʰaj˧/^((สัมผัส))

ชื่อเพลงไทยโบราณ อัตรา 2 ชั้น หน้าทับปรบไก่ มี 2 ท่อน อยู่ในเรื่องทำขวัญ ต่อมาแปลงเป็นทางฝรั่งใช้เป็นเพลงคำนับเมื่อบุคคลสำคัญมาถึงมณฑลพิธี


มหาชัย

คำวิสามานยนาม

/ma˦˥.haː˩˩˦.t͡ɕʰaj˧/^((สัมผัส))

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอไทรงาม จังหวัดกำแพงเพชร

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร


มหาชาติ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากบาลี มหาชาติ (“ชาติใหญ่ คือชาติสุดท้ายของพระโพธิสัตว์”)

/ma˦˥.haː˩˩˦.t͡ɕʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

เรียกเวสสันดรชาดก ว่า มหาชาติ มี 13 กัณฑ์, การมีเทศน์เรื่องมหาเวสสันดรชาดก เรียกว่า มีเทศน์มหาชาติ


มหาโชตรัต

คำวิสามานยนาม

มะ-หา-โช-ตะ-รัด

/ma˦˥.haː˩˩˦.t͡ɕʰoː˧.ta˨˩.rat̚˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อตำราแพทย์แผนโบราณว่าด้วยระดูสตรี


มหาไถ่

คำวิสามานยนาม

ผู้โปรดให้พ้นบาป หมายถึง พระเยซู


มหาเทพ

ยืมมาจากสันสกฤต महादेव (มหาเทว) เทียบเท่า มหา + เทพ

/ma˦˥.haː˩˩˦.tʰeːp̚˥˩/^((สัมผัส))

เทวดาผู้เป็นใหญ่ (โดยมากใช้เรียกพระอิศวร)


มหาเทพี

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต महादेवी (มหาเทวี); ร่วมรากกับ มะเดหวี and มะดีหวี

/ma˦˥.haː˩˩˦.tʰeː˧.pʰiː˧/^((สัมผัส))

รูปแบบอื่นของ มหาเทวี


มหาเทวี

คำวิสามานยนาม

พระอุมา, ชายาพระอิศวร


มหาธาตุ

วัดมหาธาตุ

- ปกติใช้เรียกวัดที่มีพระสถูปเจดีย์หรือพระปรางค์ที่บรรจุพระบรมธาตุ

พระอัฐิธาตุของพระพุทธเจ้า

เอาทั้งพืชพระศรีมหาโพธิอันพระพุทธเจ้าเราเสด็จอยู่ใต้ต้นและผจญพลขุนมาราธิราช ได้ปราบแก่สัพพัญญุตญาณเป็นพระพุทธมาปลูกเบื้องหลังพระมหาธาตุนี้


มหานิกาย

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากบาลี มหานิกาย (“หมู่ใหญ่, หมู่มาก”); เทียบเท่า มหา + นิกาย

มะ-หา-นิ-กาย

ชื่อคณะสงฆ์นิกายหนึ่ง


มหานิล

มหา + นิล
ภาษาสันสกฤตมีพืชชื่อว่า महानील (มหานีล) แต่เป็นคนละชนิด

ชื่อยาไทยขนานหนึ่ง มีสีดำ ใช้เป็นยาสมานกวาดคอเด็ก แก้หละ ละออง ซาง

(ว่าน~) ชื่อไม้ล้มลุกชนิดหนึ่งในสกุล Hedychium วงศ์ Zingiberaceae


มหาบพิตร

มะ-หา-บอ-พิด

/ma˦˥.haː˩˩˦.bɔː˧.pʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

คำที่พระภิกษุใช้สำหรับแทนพระองค์พระมหากษัตริย์หรือสมเด็จพระราชินี


มหาบัณฑิต

มหา + บัณฑิต; เทียบสันสกฤต महापण्डित (มหาปณฺฑิต), บาลี มหาปณฺฑิต

มะ-หา-บัน-ดิด

ผู้ได้รับปริญญาโท


มหาพน

คำวิสามานยนาม

ชื่อกัณฑ์ที่ 7 ของมหาชาติ ว่าด้วยเรื่องป่า


มหาพรหม

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต महाब्रह्म (มหาพฺรหฺม) หรือบาลี มหาพฺรหฺม

ชื่อพรหมชั้นที่ 3 ในรูปพรหม 16 ชั้น


มหาภารตะ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต महाभारत (มหาภารต)

มะ-หา-พา-ระ-ตะ

/ma˦˥.haː˩˩˦.pʰaː˧.ra˦˥.taʔ˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อบทประพันธ์มหากาพย์เรื่องใหญ่เรื่องหนึ่งของอินเดีย, คู่กับรามายณะ คือ รามเกียรติ์


มหาภิเนษกรมณ์

จากสันสกฤตมหาภินิษฺกฺรมณ* เทียบกับภาษาบาลี มหาภินิกฺขมน

การเสด็จออกบรรพชาของพระพุทธเจ้า


มหาภูต

ยืมมาจากสันสกฤต महाभूत (มหาภูต) หรือบาลี มหาภูต; เทียบเท่า มหา + ภูต

/ma˦˥.haː˩˩˦.pʰuːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ธาตุทั้ง 4 คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม


มหาเมฆ

/ma˦˥.haː˩˩˦.meːk̚˥˩/^((สัมผัส))

(ว่าน~) ชื่อไม้ล้มลุกชนิด Curcuma aeruginosa ในวงศ์ Zingiberaceae ลักษณะคล้ายต้นกระชาย ขณะออกดอกไม่มีใบ ดอกสีเหลืองเป็นช่อตั้ง อยู่ระหว่างใบประดับสีขาวซึ่งมีปลายสีชมพู ใช้ประกอบอาหารได้

ชื่อละอองหรือฝ้าในปากเด็กเล็ก ๆ เกิดเพราะเป็นโรคซางชนิดหนึ่งที่เรียกว่า ซางโค


มหายาน

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต महायान (มหายาน, แปลตามตัวอักษรว่า “ยานพาหนะใหญ่”); เทียบเท่า มหา + ยาน

ມະຫາຍານ

ชื่อนิกายในพระพุทธศาสนาฝ่ายเหนือ

Mahayana

ชื่อนิกายในพระพุทธศาสนาฝ่ายเหนือ

ชื่อนิกายในพระพุทธศาสนาฝ่ายเหนือที่ถือกันในทิเบต จีน ญี่ปุ่น เกาหลี และญวน เป็นต้น


มหายุค

ยืมมาจากสันสกฤต महायुग (มหายุค); เทียบเท่า มหา + ยุค
ความหมายทางธรณีวิทยา เป็นคำประสมอย่างหลัง; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ era

ยุคใหญ่ คือ ยุคทั้ง 4 รวมกัน โดย 1,000 มหายุค หรือ 4,320,000,000 ปีมนุษย์ เป็น 1 กัลป์ เท่ากับช่วงกลางวันของพระพรหม เมื่อถึงเวลาค่ำ พระอิศวรจะล้างโลกด้วยเพลิงและปล่อยให้โลกอยู่ในความมืด จนกว่าพระพรหมจะสร้างโลกขึ้นใหม่ในเช้าวันรุ่งขึ้น

มาตราเวลาทางธรณีวิทยา รองจาก บรมยุค และสูงกว่า ยุค


มหาราชลีลา

มหาราช + ลีลา

มะ-หา-ราด-ลี-ลา

/ma˦˥.haː˩˩˦.raːt̚˥˩.liː˧.laː˧/^((สัมผัส))

เรียกท่านั่งที่ห้อยเท้าขวาลงเท้าซ้ายงอพับขึ้นไปสอดไว้ใต้โคนขาขวา


มหาฤกษ์

ชื่อเพลงไทยทำนองหนึ่ง ใช้บรรเลงในเวลาได้ฤกษ์เปิดงานที่เป็นพิธีใหญ่ เช่น พิธีเปิดสถานที่ทำงานรัฐบาล พิธีเปิดทางคมนาคมที่สำคัญ ๆ, ปัจจุบันข้อบังคับกระทรวงกลาโหมกำหนดให้ดุริยางค์บรรเลงเพลงมหาฤกษ์รับและส่งประธานในพิธีการที่เป็นบุคคลอื่นนอกเหนือจากที่กล่าวไว้ในเพลงมหาชัย


มหาละลวย

คำวิสามานยนาม

มะ-หา-ละ-ลวย

ชื่อมนตร์สำหรับเป่าให้คนหลงรัก


มหาวงศ์

ชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่งใช้ทำยาได้


มหาวรรค

ชื่อคัมภีร์พระวินัยปิฎกคัมภีร์หนึ่ง

วิธีนับปักษ์อย่างหนึ่ง คือ ปักษ์ถ้วน 4 ปักษ์ ปักษ์ขาด 1 ปักษ์ รวมเป็น 5 ปักษ์ เรียกว่า มหาวรรค


มหาศาล

ยืมมาจากสันสกฤต महाशाल (มหาศาล)

/ma˦˥.haː˩˩˦.saːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ผู้ยิ่งใหญ่ในวรรณะนั้น ๆ, ถ้าเป็นพราหมณ์ก็หมายความว่า มีศิษย์มาก, ถ้าเป็นกษัตริย์ก็หมายความว่า มีอำนาจมาก, ถ้าเป็นแพศย์ก็หมายความว่า มีทรัพย์มาก


มหาศาล

ยืมมาจากสันสกฤต महाशाल (มหาศาล)

/ma˦˥.haː˩˩˦.saːn˩˩˦/^((สัมผัส))

มีทรัพย์สมบัติมากมาย

เศรษฐีมหาศาล

อย่างยิ่ง, มากมาย

เขามีที่ดินมหาศาล


มหาสงกรานต์

เรียกวันนักขัตฤกษ์ขึ้นปีใหม่อย่างเก่า เริ่มแต่พระอาทิตย์ย่างขึ้นสู่ราศีเมษ คือ วันที่ 13 เมษายน


มหาสดมภ์

ชื่อโรคลมชนิดหนึ่งตามตำราแพทย์แผนโบราณซึ่งอาจทำให้ขากรรไกรแข็ง


มหาสมุทร

ยืมมาจากสันสกฤต महासमुद्र (มหาสมุทฺร);คำออกเสียงและความหมายเหมือนกัน มอญ မဟာသၟိတ် (มหาสฺมิต์) เทียบเท่า มหา + สมุทร

มะ-หา-สะ-หฺมุด


มหาสาวก

* จากภาษาบาลี
* เทียบกับภาษาสันสกฤต มหาศฺราวก

พระสาวกชั้นผู้ใหญ่ของพระพุทธเจ้า 80 องค์ ซึ่งรวมพระอัครสาวกทั้ง 2 องค์เข้าไว้ในจำนวนนั้นด้วย


มหาอำนาจ

มะ-หา-อำ-นาด

เรียกประเทศที่มีพลังทางด้านเศรษฐกิจหรือทางทหารสูง ว่า ประเทศมหาอำนาจ


มหาอุจ

ดาวพระเคราะห์ที่ทรงคุณสูงเด่น ทำให้เจ้าดวงชะตามีความเจริญรุ่งเรือง


มหาอุด

เครื่องรางของขลังที่ช่วยให้ผู้เป็นเจ้าของอยู่ยงคงกระพัน

โบสถ์หรือวิหารที่มีผนังทึบตันรอบด้านมีช่องทางเข้าออกเฉพาะประตูด้านหน้าแห่งเดียว เพื่อประโยชน์ในการทำพิธีที่เชื่อว่าจะทำให้ขลังยิ่งขึ้น


มหาอุปรากร

มะ-หา-อุบ-ปะ-รา-กอน

มะ-หา-อุ-ปะ-รา-กอน

/ma˦˥.haː˩˩˦.ʔup̚˨˩.pa˨˩.raː˧.kɔːn˧/^((สัมผัส))

/ma˦˥.haː˩˩˦.ʔu˨˩.pa˨˩.raː˧.kɔːn˧/^((สัมผัส))

ละครประเภทหนึ่ง มีดนตรีเป็นส่วนประกอบสำคัญ ดำเนินเรื่องด้วยการร้องเพลงผสมวงดุริยางค์คล้ายอุปรากร ตัวละครทุกตัวจะร้องแทนพูด เนื้อเรื่องมีความจริงจัง หนักหน่วง ถือเป็นละครชั้นสูงของชาวตะวันตก


มหาอุปราช

ตำแหน่งรองพระเจ้าแผ่นดิน

ตำแหน่งขุนนางทำหน้าที่มุขมนตรี


อุด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔwɯtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ອຸດ (อุด), คำเมือง ᩋᩧ᩠ᨯ (อึด), ไทลื้อ ᦀᦹᧆ (อืด) หรือ ᦵᦀᦲᧆ (เอีด), ไทใหญ่ ဢုတ်း (อุ๊ต), จ้วงแบบจั่วเจียง oet (อด, “ยัด, จุก”); เป็นไปได้ว่าร่วมรากกับ หยุด

/ʔut̚˨˩/^((สัมผัส))

จุกช่อง, จุกให้แน่น


อุดอู้

อับ, ไม่โปร่ง (ใช้กับสถานที่)


สมณศักดิ์

สมณ + ศักดิ์

สะ-มะ-นะ-สัก

ยศพระสงฆ์ที่ได้รับพระราชทานมีหลายชั้น แต่ละชั้นมีพัดยศเป็นเครื่องกำหนด


ภิกษุ

ยืมมาจากสันสกฤต भिक्षु (ภิกฺษุ, “ผู้ขอ”); เทียบบาลี ภิกฺขุ (“ผู้ขอ”)

ขรัว

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

แครอท

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

เจาไทย

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

เจ้าไทย

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

ชินบุตร

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

ชิโนรส

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

แซลมอน

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

เถร

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

เถระ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

บิกูปะระมาหนา

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

บิกูปะระหมั่นหนา

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

พระ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

ภิกขุ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

ภิกษุ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

มุนิ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

มุนี

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

ยติ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

ศรมณะ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สงฆ์

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สถวีระ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สมณ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สมณเจ้า

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สมณะ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สมี

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สังฆ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สังฆเจ้า

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

หลวงเจ๊

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

หลวงตา

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

หลวงปู่

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

หลวงพ่อ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

หลวงพี่

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

อาวาสิก

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

อุปสมบัน

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

อุปสัมบัน

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

/pʰik̚˦˥.suʔ˨˩/^((สัมผัส))

ชายที่บวชเป็นพระในพระพุทธศาสนา


สอบไล่

/sɔːp̚˨˩.laj˥˩/^((สัมผัส))

สอบความรู้ที่เล่าเรียนมาว่าได้ตามมาตรฐานของหลักสูตรแต่ละขั้นหรือทั้งหมด


เปรียญธรรม

ชั้นแห่งความรู้ภาษาบาลี


กล้องปริทรรศน์

กฺล็้อง-ปะ-ริ-ทัด

กล้องชนิดหนึ่งที่ใช้มองดูสิ่งต่าง ๆ ซึ่งมีที่กำบังขวางกั้น หรือใช้มองดูสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่เหนือระดับสายตาผู้มอง เช่น กล้องเรือดำน้ำ


ไปรษณีย์

ยืมมาจากสันสกฤต प्रेषणीय (ปฺเรษณีย, “ที่ถูกส่ง”); เทียบบาลี เปสนีย

ไปรสนีย์
ไปรษณีย

วิธีการส่งหนังสือและหีบห่อสิ่งของเป็นต้นโดยมีองค์การที่ตั้งขึ้นเป็นเจ้าหน้าที่/พนักงานรับส่ง

คำตัดทอนของ ที่ทำการไปรษณีย์

คำตัดทอนของ เจ้าหน้าที่/พนักงานไปรษณีย์


คำเมือง

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากคำเมือง ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ (คาํเมอิง)

ภาษาไทยถิ่นเหนือ, ภาษาที่ใช้ทางภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย


แก้มแหม่ม

ชื่อชมพู่พันธุ์หนึ่งของชนิด Syzygium samarangense ผลกลมแป้น สีชมพูเรื่อ ๆ


เมืองหลวง

เมือง + หลวง

capital city

เมืองที่เป็นที่ตั้งของรัฐบาล

capital

เมืองที่เป็นที่ตั้งของรัฐบาล

/mɯa̯ŋ˧.lua̯ŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เมืองที่เป็นที่ตั้งรัฐบาล


ราชธานี

ราด-ชะ-ทา-นี

/raːt̚˥˩.t͡ɕʰa˦˥.tʰaː˧.niː˧/^((สัมผัส))


โปรแกรม

ยืมมาจากอังกฤษ program

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

รายการแสดง (บนวิทยุหรือโทรทัศน์)

ชุดคำสั่งที่กำหนดระบบการทำงานของเครื่องคอมพิวเตอร์


หวงก้าง

ตัดทอนจาก หมาหวงก้าง; เทียบเท่า หวง + ก้าง

/hua̯ŋ˩˩˦.kaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

หวงของที่ตนไม่มีสิทธิ์

กันท่าคนอื่นในสิ่งที่ตนได้ใช้ประโยชน์แล้วหรือใช้ประโยชน์ไม่ได้


หวงตัว

การหวงตัว (abstract-noun)
ความหวงตัว (abstract-noun)

รักนวลสงวนตัว

เป็นลูกผู้หญิงต้องรู้จักหวงตัว

ไม่ยอมให้ถูกเนื้อต้องตัว

เด็กคนนี้หวงตัว ไม่ยอมให้คนแปลกหน้าอุ้ม


หวงห้าม

/hua̯ŋ˩˩˦.haːm˥˩/^((สัมผัส))

กันไว้โดยเฉพาะ

ผลไม้ในสวนนี้เจ้าของไม่หวงห้ามจะเก็บไปกินก็ได้


หวงห้าม

/hua̯ŋ˩˩˦.haːm˥˩/^((สัมผัส))

ที่กันไว้โดยเฉพาะ

เขตหวงห้าม เข้าได้เฉพาะผู้มีหน้าที่เกี่ยวข้อง


หวงแหน

การหวงแหน (abstract-noun)
ความหวงแหน (abstract-noun)

/hua̯ŋ˩˩˦.hɛːn˩˩˦/^((สัมผัส))

หนังสือเล่มนี้หายาก เจ้าของหวงแหนเหลือเกิน


หลืบ

/lɯːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ช่องที่เป็นชั้น ๆ เข้าไป

หลืบถ้ำ

สิ่งที่เหลื่อมกันเป็นชั้น ๆ

หลืบหลังคา


หลุกหลิก

อาการที่ลุกลน, อยู่ไม่สุข, ไม่เรียบร้อย, ไม่สุภาพ

เขาเป็นคนมีกิริยาหลุกหลิก


หลุด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫຼຸດ (หลุด), ไทลื้อ ᦜᦳᧆ (หลุด), ไทใต้คง ᥘᥧᥖᥴ (ลู๋ต), พ่าเก လုတ် (ลุต์), อาหม 𑜎𑜤𑜄𑜫 (ลุต์)
ภาษาจ้วง luet，lut（ลว็ด/ลุด）

ออกจากที่ที่ติดอยู่

พลอยหลุดจากหัวแหวน

พ้นจากความควบคุมอยู่

หลุดจากที่คุมขัง

ขาดกรรมสิทธิ์

เอาทรัพย์จำนำหลุดเป็นสิทธิ

ลืมบท ไม่สามารถเล่นต่อไปได้ (ใช้ในการร้องเพลงและเล่นละคร)

เขาลืมท่องบท เลยหลุดบท

พระเอกคนนี้หลุดบ่อยเพราะเป็นคนเส้นตื้น ชอบหัวเราะเวลาแสดง

คุมสติไม่อยู่, นอตหลุด ก็ว่า

เมื่อวานฉันเกือบหลุดตอนที่ทะเลาะกับเขา

พลั้งพูดออกมาโดยไม่ตั้งใจ

หลุดคำหยาบ

ถูกเผยแพร่สู่สาธารณชนโดยไม่ตั้งใจ

ภาพหลุด

คลิปหลุด


พลั้งปาก

/pʰlaŋ˦˥.paːk̚˨˩/^((สัมผัส))

พูดไปโดยไม่ทันคิด


หลุดพ้น

การหลุดพ้น (abstract-noun)
ความหลุดพ้น (abstract-noun)

เป็นอิสระจากสิ่งผูกมัด

หลุดพ้นจากกิเลส

หลุดพ้นจากคดี


หลุดมือ

/lut̚˨˩.mɯː˧/^((สัมผัส))

หลุดไปจากมือ

ปลาหลุดมือไป

สูญเสียสิ่งที่มีอยู่แล้ว

พอมีการเปลี่ยนรัฐบาล ตำแหน่งของเขาก็หลุดมือไป

คาดว่าจะได้แต่ไม่ได้

ตำรวจคาดว่าจะจับผู้ร้ายได้ แต่ไปถึงผิดเวลาไปหน่อยเดียว ผู้ร้ายจึงหลุดมือไปได้


หลุดลอย

พ้นจากที่ยึดไว้แล้วล่องลอยไป

เรือที่ผูกไว้กับหลัก พอถูกคลื่นซัดก็หลุดลอยไป

ขาดพ้นไป, สูญสิ้นไป, หมดโอกาสที่จะได้

ลาภที่ควรได้หลุดลอยไป

โอกาสหลุดลอยไป


หลุดลุ่ย

คลายตัวหลุดเลื่อนไปจากสภาพเดิม

ผมหลุดลุ่ย

เสื้อผ้าหลุดลุ่ย


หลุดลุ่ย

คำกริยาวิเศษณ์

แพ้หลุดลุ่ย

คะแนนทิ้งห่างกันหลุดลุ่ย


หลุน ๆ

คำกริยาวิเศษณ์

คำซ้ำ ของ หลุน

ก้อนหินตกจากยอดเขากลิ้งหลุน ๆ ลงมา

เด็กวิ่งหลุน ๆ หัวซุกหัวซุน


หลุบ

ลู่ลงมา, ปกลงมา

ผมหลุบหน้า

หนังตาหลุบ


หลุบ

คำวิสามานยนาม

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์


หลุบลู่

ซุบซู่, ซอมซ่อ

ที่ปกลงมาอย่างไม่เรียบร้อย

เสื้อผ้าหลุบลู่เพราะเปียกฝนโชก


หลุม

ຂຸມ

ที่ซึ่งมีลักษณะเป็นบ่อ

hole

ที่ซึ่งมีลักษณะเป็นบ่อ

ที่ซึ่งมีลักษณะเป็นบ่อ มักมีขนาดเล็กและตื้น

ที่ซึ่งขุดลงไปในพื้นดิน มีลักษณะตามต้องการเพื่อวัตถุประสงค์อย่างใดอย่างหนึ่ง

หลุมเสา

หลุมเผาถ่าน


หลุมโจน

หลุมสำหรับลวงให้ปลากระโดดลงไป


หลุมพราง

หลุมที่ทำลวงไว้

เล่ห์กล หรืออุบาย


หลุมเสือก

หลุมที่ตรงปากใช้โคลนหรือดินเหนียวทำให้ลื่นเพื่อให้ปลาเสือกตัวลงไป


หลุมหลบภัย

หลุม + หลบ + ภัย

หฺลุม-หฺลบ-ไพ

หลุมที่ใช้สำหรับกำบังภัยทางอากาศ


หลุมอากาศ

หลุม + อากาศ

หฺลุม-อา-กาด

/lum˩˩˦.ʔaː˧.kaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

บริเวณอากาศบางเป็นเหตุให้เครื่องบินเสียระดับโดยกะทันหัน


โจน

/t͡ɕoːn˧/^((สัมผัส))

กระโดดพุ่งไปโดยเร็ว

โจนน้ำ

โจนท้องร่อง

อาการคล้ายคลึงเช่นนั้น

น้ำโจน


หลู่

/luː˨˩/^((สัมผัส))

ลบคุณ, ดูถูก, ไม่นับถือ

หลู่คุณ

หลู่เกียรติ


ห่วง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫ່ວງ (ห่วง)

/hua̯ŋ˨˩/^((สัมผัส))

เครื่องคล้อง

ห่วงประตู

ของที่เป็นวง


ห่วง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫ່ວງ (ห่วง)

การห่วง (abstract-noun)
ความห่วง (abstract-noun)

/hua̯ŋ˨˩/^((สัมผัส))

ผูกพัน, กังวลถึง, มีใจพะวงอยู่


ห่วงคล้องคอ

ห่วง + คล้อง + คอ

ห่วง-คฺล้อง-คอ

/hua̯ŋ˨˩.kʰlɔːŋ˦˥.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

ความรับผิดชอบที่ผูกพันอยู่


ห่วงใย

การห่วงใย (abstract-noun)
ความห่วงใย (abstract-noun)

มีใจพะวงอยู่, มีทุกข์กังวลอยู่


ห่วงหน้าพะวงหลัง

ห่วง + หน้า + พะวง + หลัง

การห่วงหน้าพะวงหลัง (abstract-noun)
ความห่วงหน้าพะวงหลัง (abstract-noun)

ห่วง-น่า-พะ-วง-หฺลัง

/hua̯ŋ˨˩.naː˥˩.pʰa˦˥.woŋ˧.laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

พะวงใจหรือกังวลใจไปหมดทุกเรื่อง, ห่วงเรื่องต่าง ๆ จนวุ่นวายใจ


ห่วงหน้าห่วงหลัง

ห่วง + หน้า + ห่วง + หลัง

การห่วงหน้าห่วงหลัง (abstract-noun)
ความห่วงหน้าห่วงหลัง (abstract-noun)

ห่วง-น่า-ห่วง-หฺลัง

/hua̯ŋ˨˩.naː˥˩.hua̯ŋ˨˩.laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))


ห้วง

/hua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

ช่วง, ระยะ, ตอน


ห้วงน้ำ

ทะเลหรือแม่น้ำตอนที่กว้างใหญ่


ระฆัง

ยืมมาจากบาลี ฆํ, รูปกรรมการกเอกพจน์ของ ฆ (“ระฆัง”)

เครื่องใช้ตีให้เกิดเสียงเป็นอาณัติสัญญาณ หล่อด้วยทองเหลือง เป็นต้น รูปคล้ายลูกฟักตัด มีหูติดอยู่ตอนบน


ฉิ่ง

เลียนเสียงธรรมชาติ จากเสียงของเครื่องดนตรีชนิดนี้

/t͡ɕʰiŋ˨˩/^((สัมผัส))

เครื่องตีกำหนดจังหวะชนิดหนึ่ง ทำด้วยโลหะหล่อหนา รูปร่างกลมคล้ายถ้วยเจาะรูตรงกลางไว้ร้อยเชือกให้เป็นคู่กันสำหรับถือตีบอกจังหวะเข้ากับดนตรี

ชื่อเพลงไทยประเภทหนึ่ง


ฉิ่ง

/t͡ɕʰiŋ˨˩/^((สัมผัส))

เก, เฉ, ไม่ตรง, (ใช้แก่แขนขา)

ขาฉิ่ง

แขนฉิ่ง


โซ่

อาจแผลงมาจาก *โส้; ร่วมเชื้อสายกับลาว ໂສ້ (โส้), คำเมือง ᩈᩰ᩶ (โส้), เขิน ᩈ᩠ᩅᩫ᩶ (สว็้), ไทดำ ꪶꪎ꫁ (โส้); เทียบจีนเก่า鎖 (OC *soːlʔ, “แม่กุญแจ”)

ᩈ᩠ᩅᩫ᩶

สายยาวทำจากโลหะ ใช้ล่าม

ᨩᩮᩬᩥᨠᩉᩖᩮᩢᨠ

สายยาวทำจากโลหะ ใช้ล่าม

ketting

สายยาวทำจากโลหะ ใช้ล่าม

keten

สายยาวทำจากโลหะ ใช้ล่าม

ꪎ꫁ꪮꪥꪹꪨꪸꪀ

สายยาวทำจากโลหะ ใช้ล่าม

ᦵᦋᦲᧅᦵᦜᧅ

สายยาวทำจากโลหะ ใช้ล่าม

ၸိူၵ်ႈလဵၵ်း

สายยาวทำจากโลหะ ใช้ล่าม

corrente

สายยาวทำจากโลหะ ใช้ล่าม

ໂສ້

สายยาวทำจากโลหะ ใช้ล่าม

cadena

สายยาวทำจากโลหะ ใช้ล่าม

chain

สายยาวทำจากโลหะ ใช้ล่าม

/soː˥˩/^((สัมผัส))

โลหะมีเหล็กเป็นต้นที่เกี่ยวกันเป็นข้อ ๆ เป็นสายยาวสำหรับผูกล่ามแทนเชือก


โซ่

คำวิสามานยนาม

/soː˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อชนเผ่ากะเหรี่ยงเผ่าหนึ่ง


โซ่ลาน

โซ่เหล็กกว้างประมาณ 4 มิลลิเมตร หนา 0.5 มิลลิเมตร ไม่ยืดหรือหดในทุกอุณหภูมิ มี 2 ขนาด คือ ยาว 40 เมตร และ 50 เมตร ทั้ง 2 ขนาด แบ่งออกเป็น 100 ข้อต่อกัน ใช้วัดที่ดิน


หญิง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲiŋᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍິງ (ยิง), อีสาน ญิง, คำเมือง ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง) หรือ ᨬᩥ᩠ᨦ (ญิง), เขิน ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง), ไทลื้อ ᦍᦲᧂ (ยีง), ไทใหญ่ ယိင်း (ยิ๊ง), ไทดำ ꪑꪲꪉ (ญิง), ไทใต้คง ᥕᥤᥒᥰ (ยี๊ง), อาหม 𑜐𑜢𑜂𑜫 (ญิง์)

กระลาพิม

อรรถาภิธาน:หญิง

กระลาศรี

อรรถาภิธาน:หญิง

กระษัตรี

อรรถาภิธาน:หญิง

กันย์

อรรถาภิธาน:หญิง

กันยา

อรรถาภิธาน:หญิง

กัลยาณี

อรรถาภิธาน:หญิง

กานดา

อรรถาภิธาน:หญิง

กามินี

อรรถาภิธาน:หญิง

คนงาม

อรรถาภิธาน:หญิง

จอมขวัญ

อรรถาภิธาน:หญิง

จอมใจ

อรรถาภิธาน:หญิง

ฉัยยา

อรรถาภิธาน:หญิง

ฉายา

อรรถาภิธาน:หญิง

โฉมงาม

อรรถาภิธาน:หญิง

โฉมเฉลา

อรรถาภิธาน:หญิง

โฉมตรู

อรรถาภิธาน:หญิง

โฉมยง

อรรถาภิธาน:หญิง

ไฉยา

อรรถาภิธาน:หญิง

ชายา

อรรถาภิธาน:หญิง

ชารี

อรรถาภิธาน:หญิง

ญ.

อรรถาภิธาน:หญิง

ดวงใจ

อรรถาภิธาน:หญิง

ดวงตา

อรรถาภิธาน:หญิง

ดวงสมร

อรรถาภิธาน:หญิง

ถี

อรรถาภิธาน:หญิง

ทรามชม

อรรถาภิธาน:หญิง

ทรามเชย

อรรถาภิธาน:หญิง

ทรามวัย

อรรถาภิธาน:หญิง

ทรามสงวน

อรรถาภิธาน:หญิง

ทรามสวาท

อรรถาภิธาน:หญิง

นรี

อรรถาภิธาน:หญิง

นักนิ่น

อรรถาภิธาน:หญิง

นาง

อรรถาภิธาน:หญิง

นารี

อรรถาภิธาน:หญิง

นาเรศ

อรรถาภิธาน:หญิง

นิรมล

อรรถาภิธาน:หญิง

ผู้หญิง

อรรถาภิธาน:หญิง

ผู้หญิงริงเรือ

อรรถาภิธาน:หญิง

ผู้หญิงยิงเรือ

อรรถาภิธาน:หญิง

พธู

อรรถาภิธาน:หญิง

พนิด

อรรถาภิธาน:หญิง

พนิดา

อรรถาภิธาน:หญิง

พุ่มพวง

อรรถาภิธาน:หญิง

เพศแม่

อรรถาภิธาน:หญิง

เพศหญิง

อรรถาภิธาน:หญิง

ภีรุ

อรรถาภิธาน:หญิง

ภีรุก

อรรถาภิธาน:หญิง

มาณวิกา

อรรถาภิธาน:หญิง

มาดาม

อรรถาภิธาน:หญิง

มาตุคาม

อรรถาภิธาน:หญิง

แม่

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพดี

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพยง

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพเยาว์

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพเรศ

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพา

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพาน

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพาพาล

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพาพิน

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุพิน

อรรถาภิธาน:หญิง

ยุวดี

อรรถาภิธาน:หญิง

เยาวพา

อรรถาภิธาน:หญิง

เยาวมาลย์

อรรถาภิธาน:หญิง

เยาวเรศ

อรรถาภิธาน:หญิง

เยาวลักษณ์

อรรถาภิธาน:หญิง

รมณี

อรรถาภิธาน:หญิง

ลลนา

อรรถาภิธาน:หญิง

ลูกผู้หญิง

อรรถาภิธาน:หญิง

วธู

อรรถาภิธาน:หญิง

วนิดา

อรรถาภิธาน:หญิง

วรดนู

อรรถาภิธาน:หญิง

ศรี

อรรถาภิธาน:หญิง

สตรี

อรรถาภิธาน:หญิง

สตรีเพศ

อรรถาภิธาน:หญิง

สร้อย

อรรถาภิธาน:หญิง

สะคราญ

อรรถาภิธาน:หญิง

สาว

อรรถาภิธาน:หญิง

สาวแส้

อรรถาภิธาน:หญิง

สุภาพสตรี

อรรถาภิธาน:หญิง

แส้

อรรถาภิธาน:หญิง

หญิง

อรรถาภิธาน:หญิง

แหม่ม

อรรถาภิธาน:หญิง

อนงค

อรรถาภิธาน:หญิง

อนงค์

อรรถาภิธาน:หญิง

อร

อรรถาภิธาน:หญิง

อรทัย

อรรถาภิธาน:หญิง

อรนุช

อรรถาภิธาน:หญิง

อังคณา

อรรถาภิธาน:หญิง

อัมพา

อรรถาภิธาน:หญิง

อิตถี

อรรถาภิธาน:หญิง

อิสตรี

อรรถาภิธาน:หญิง

อิสัตรี

อรรถาภิธาน:หญิง

เอมอร

อรรถาภิธาน:หญิง

/jiŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

มนุษย์เพศเมียซึ่งโดยกำเนิดมีโยนีเป็นอวัยวะสืบพันธุ์


หญิงงามเมือง

กระบี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

กะหรี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ไก่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ไก่ตาฟาง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คณิกา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คุณตัว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คุณโส

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โคมเขียว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ช็อกกะรี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ช็อกการี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นครโสภิณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นครโสเภณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางกลางเมือง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางบำเรอ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางโลม

อรรถาภิธาน:โสเภณี

บะหมี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ผีขนุน

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ผีมะขาม

อรรถาภิธาน:โสเภณี

แพศยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

วสลี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

วัณณทาสี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวศยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสิ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสิยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

สำเพ็ง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โสภิณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โสเภณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงขายบริการ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงงามเมือง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงหากิน

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หยำฉ่า

อรรถาภิธาน:โสเภณี

อภิสาริกา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

อีตัว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หฺยิง-งาม-เมือง

/jiŋ˩˩˦.ŋaːm˧.mɯa̯ŋ˧/^((สัมผัส))

หญิงที่หาเลี้ยงชีพด้วยการค้าประเวณี


หญิงสามผัว

หญิง + สาม + ผัว

หฺยิง-สาม-ผัว

/jiŋ˩˩˦.saːm˩˩˦.pʰua̯˩˩˦/^((สัมผัส))

ผู้หญิงที่มีสามีถึง 3 คน, ใช้พูดตำหนิเหยียดหยามว่าเป็นหญิงไม่ดี


หญิงโสด

หญิงที่ยังไม่ได้แต่งงาน


หญิงหากิน

กระบี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

กะหรี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ไก่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ไก่ตาฟาง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คณิกา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คุณตัว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

คุณโส

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โคมเขียว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ช็อกกะรี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ช็อกการี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นครโสภิณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นครโสเภณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางกลางเมือง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางบำเรอ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

นางโลม

อรรถาภิธาน:โสเภณี

บะหมี่

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ผีขนุน

อรรถาภิธาน:โสเภณี

ผีมะขาม

อรรถาภิธาน:โสเภณี

แพศยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

วสลี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

วัณณทาสี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวศยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสิ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสิยา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

เวสี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

สำเพ็ง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โสภิณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

โสเภณี

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงขายบริการ

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงงามเมือง

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หญิงหากิน

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หยำฉ่า

อรรถาภิธาน:โสเภณี

อภิสาริกา

อรรถาภิธาน:โสเภณี

อีตัว

อรรถาภิธาน:โสเภณี

หฺยิง-หา-กิน

หญิงที่หาเลี้ยงชีพด้วยการค้าประเวณี


ชฎา

ยืมมาจากสันสกฤต जटा (ชฏา) หรือบาลี ชฏา; ร่วมรากกับ ชัฏ

/t͡ɕʰa˦˥.daː˧/^((สัมผัส))

(พระ~) เครื่องสวมศีรษะรูปคล้ายมงกุฎ

ศีรษะ หัว องค์

(ทรง~) ผมที่เกล้าเป็นมวยสูงขึ้น


ชฎากลีบ

/t͡ɕʰa˦˥.daː˧.kliːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ชฎารูปเหมือนชฎาเดินหน แต่มีกลีบเป็นลายประดับมาก


ชฎาธาร

/t͡ɕʰa˦˥.daː˧.tʰaːn˧/^((สัมผัส))

ผู้ทรงไว้ซึ่งชฎา


ชฎาเดินหน

ชะ-ดา-เดิน-หน

/t͡ɕʰa˦˥.daː˧.dɤːn˧.hon˩˩˦/^((สัมผัส))

ชฎายอดงอนที่มีกลีบ


ชฎาแปลง

/t͡ɕʰa˦˥.daː˧.plɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ชฎารูปเหมือนชฎากลีบแต่ไม่มีลวดลาย


ชฎาพอก

/t͡ɕʰa˦˥.daː˧.pʰɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ชฎาที่ทำสำหรับสวมพระศพเจ้านาย


ชฎามหากฐิน

ชะ-ดา-มะ-หา-กะ-ถิน

/t͡ɕʰa˦˥.daː˧.ma˦˥.haː˩˩˦.ka˨˩.tʰin˩˩˦/^((สัมผัส))

ชฎาที่ทำยอดเป็น 5 ยอด มีขนนกการเวกปักตอนบน


ประตัก

ไม่ทราบรากศัพท์

ไม้ท่อนกลมยาวคล้ายตะพดที่ฝังเหล็กแหลมข้างปลาย ใช้แทงสัตว์พาหนะเช่นวัวควายเพื่อบังคับให้ทำตามที่ต้องการ