ทะเล

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ទន្លេ ~ ទន្លេយ (ทนฺเล ~ ทนฺเลย) หรือเขมรเก่าสมัยอังกอร์ *ធ្លេ (*ธฺเล, “แม่น้ำใหญ่, ทะเลสาบ, ทะเล”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ទន្លេ (ทนฺเล, “แม่น้ำใหญ่”)

바다

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

해양

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

海洋

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

សមុទ្រ

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

សាគរ

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

海

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

海

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

海

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

zee

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

dagat

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

ꪙꪾ꫁ꪹꪚꪸ꫁

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

ပၢင်ႇလၢႆႇ

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

เล

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

mar

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

mer

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

ပင်လယ်

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

အဏ္ဏဝါ

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

Meer

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

See

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

мо́ре

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

biển

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

bể

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

mar

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

sea

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

بَحْر

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

يَم

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

mare

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

laut

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

सागर

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

समुद्र

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

समुंदर

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

अम्बुधि

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

बहर

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

दरिया

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

दरया

ห้วงน้ำเค็มที่เล็กกว่ามหาสมุทร

เกียน

อรรถาภิธาน:ทะเล

ชลธิศ

อรรถาภิธาน:ทะเล

ชลธี

อรรถาภิธาน:ทะเล

ชลาลัย

อรรถาภิธาน:ทะเล

ชลาศัย

อรรถาภิธาน:ทะเล

ชลาสินธุ์

อรรถาภิธาน:ทะเล

ชเล

อรรถาภิธาน:ทะเล

ชโลทร

อรรถาภิธาน:ทะเล

ทะเล

อรรถาภิธาน:ทะเล

ปโยนิธิ

อรรถาภิธาน:ทะเล

ปโยราศิ

อรรถาภิธาน:ทะเล

มหรณพ

อรรถาภิธาน:ทะเล

มหรรณพ

อรรถาภิธาน:ทะเล

มหัณณพ

อรรถาภิธาน:ทะเล

มหารณพ

อรรถาภิธาน:ทะเล

มหาสมุทร

อรรถาภิธาน:ทะเล

มโหฆะ

อรรถาภิธาน:ทะเล

รหัท

อรรถาภิธาน:ทะเล

รัตนากร

อรรถาภิธาน:ทะเล

สมุทร

อรรถาภิธาน:ทะเล

สาคร

อรรถาภิธาน:ทะเล

สาคเรศ

อรรถาภิธาน:ทะเล

สินธุ

อรรถาภิธาน:ทะเล

สินธุ์

อรรถาภิธาน:ทะเล

สินธู

อรรถาภิธาน:ทะเล

ห้วงน้ำ

อรรถาภิธาน:ทะเล

อรรณพ

อรรถาภิธาน:ทะเล

อัณณพ

อรรถาภิธาน:ทะเล

โอฆ

อรรถาภิธาน:ทะเล

โอฆะ

อรรถาภิธาน:ทะเล

ห้วงน้ำเค็มที่เวิ้งว้างกว้างใหญ่ แต่เล็กกว่ามหาสมุทร

คำตัดทอนของ อาหารทะเล

อวัยวะเพศหญิง


ทะเล

ที่อยู่หรือเกิดในทะเล

สาหร่ายทะเล

ปลิงทะเล

แมงดาทะเล


แยม

ยืมมาจากอังกฤษ jam

/jɛːm˧/^((สัมผัส))

อาหารมีรสหวาน ทำโดยการเคี่ยวผลไม้กับน้ำตาลจนข้น มักใช้ทาขนมปัง


หินอ่อน

/hin˩˩˦.ʔɔːn˨˩/^((สัมผัส))

หินปูนชนิดที่ขัดแล้วผิวจะเป็นมัน


ค้อน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣoːlꟲ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄ້ອນ (ค้อน), ไทใหญ่ ၶွၼ်ႉ (ข๎อ̂น), ไทดำ ꪁ꫁ꪮꪙ (กฺ้อน), อาหม 𑜁𑜨𑜃𑜫 (ขอ̂น์), แสก กฺอน

σφυρί

เครื่องมือสำหรับตอก

錘子

เครื่องมือสำหรับตอก

锤子

เครื่องมือสำหรับตอก

çekiç

เครื่องมือสำหรับตอก

တူ

เครื่องมือสำหรับตอก

vasara

เครื่องมือสำหรับตอก

Hummer

ลักเซมเบิร์ก

เครื่องมือสำหรับตอก

ຄ້ອນ

เครื่องมือสำหรับตอก

martillo

เครื่องมือสำหรับตอก

hammer

เครื่องมือสำหรับตอก

մուրճ

เครื่องมือสำหรับตอก

𑜁𑜨𑜃𑜫

เครื่องมือสำหรับตอก

مِطْرَقَة

เครื่องมือสำหรับตอก

çəkic

อาเซอร์ไบจาน

เครื่องมือสำหรับตอก

bolgʻa

เครื่องมือสำหรับตอก

بولقا

เครื่องมือสำหรับตอก

kalapács

เครื่องมือสำหรับตอก

ញញួរ

เครื่องมือสำหรับตอก

hammer

เครื่องมือสำหรับตอก

Hammer

เครื่องมือสำหรับตอก

búa

เครื่องมือสำหรับตอก

vasar

เครื่องมือสำหรับตอก

ၶွၼ်ႉ

เครื่องมือสำหรับตอก

/kʰɔːn˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อเครื่องมือที่มีหัวและด้าม สำหรับเคาะ ตอก ตี ทุบ

เครื่องมือชนิดหนึ่งใช้ในการจับปลา


ค้อน

/kʰɔːn˦˥/^((สัมผัส))

ตีด้วยค้อน ，ภาษาจ้วงใต้ honj（honj gyong ค้อนกลอง---ตีกลอง）


ค้อน

/kʰɔːn˦˥/^((สัมผัส))

แสดงความไม่พอใจด้วยการตวัดสายตา


หน้ากาก

面具

เครื่องบังใบหน้า

面罩

เครื่องบังใบหน้า

仮面

เครื่องบังใบหน้า

マスク

เครื่องบังใบหน้า

masker

เครื่องบังใบหน้า

masque

เครื่องบังใบหน้า

မျက်နှာဖုံး

เครื่องบังใบหน้า

topeng

เครื่องบังใบหน้า

kedok

เครื่องบังใบหน้า

penutup muka

เครื่องบังใบหน้า

ма́ска

เครื่องบังใบหน้า

личи́на

เครื่องบังใบหน้า

ໜ້າກາກ

เครื่องบังใบหน้า

máscara

เครื่องบังใบหน้า

mask

เครื่องบังใบหน้า

topeng

เครื่องบังใบหน้า

masker

เครื่องบังใบหน้า

가면

เครื่องบังใบหน้า

마스크

เครื่องบังใบหน้า

ក្បាំងមុខ

เครื่องบังใบหน้า

Maske

เครื่องบังใบหน้า

Verhüllung

เครื่องบังใบหน้า

máscara

เครื่องบังใบหน้า

/naː˥˩.kaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เครื่องบังใบหน้าทั้งหมดหรือบางส่วน


นวด

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *nuətᴰ²ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨶ᩠ᩅᨯ (นวด), เขิน ᨶ᩠ᩅᨯ (นวด), ลาว ນວດ (นวด), ไทลื้อ ᦷᦓᧆ (โนด), ไทใหญ่ ၼူတ်ႈ (นู้ต), ไทใต้คง ᥘᥨᥖ (โลต) หรือ ᥢᥨᥖ (โนต), อาหม 𑜃𑜤𑜄𑜫 (นุต์), จ้วงแบบจั่วเจียง nued

ᨶ᩠ᩅᨯ

ใช้มือบีบหรือกด

ᨶ᩠ᩅᨯ

ใช้มือบีบหรือกด

ᦷᦓᧆ

ใช้มือบีบหรือกด

ၼူတ်ႈ

ใช้มือบีบหรือกด

ນວດ

ใช้มือบีบหรือกด

ใช้มือบีบหรือกดเพื่อให้คลายจากความปวดเมื่อยหรือเมื่อยขบ


บอก

/bɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ปล้องไม้ไผ่มีข้อขังข้างก้นสำหรับใส่น้ำเป็นต้น


บอก

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷᩬᨠ (บอก), ลาว ບອກ (บอก), ไทลื้อ ᦢᦸᧅᧈ (บ่อ̂ก) หรือ ᦢᦸᧅ (บอ̂ก), ไทดำ ꪚꪮꪀ (บอก), ไทใหญ่ မွၵ်ႇ (ม่อ̂ก) หรือ ဝွၵ်ႇ (ว่อ̂ก), อาหม 𑜈𑜨𑜀𑜫 (บอ̂ก์), จ้วง mbok

/bɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

พูดให้รู้, เล่าให้ฟัง

บอกกันต่อ ๆ มา

บอกอาการให้หมอฟัง

สัญญาณบอกเหตุร้าย

อีกาบอกข่าว

บอกให้ทำอย่างนั้นอย่างนี้

อย่าบอกหนังสือสังฆราช

ใบบอก


ดู

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀduːᴬ³; ร่วมเชื้อสายกับลาว ດູ (ดู), คำเมือง ᨯᩪ (ดู), ไทดำ ꪒꪴ (ดุ), ไทใหญ่ လူ (ลู), พ่าเก ꩫူ (นู), อาหม 𑜎𑜥 (ลู), จ้วงแบบจั่วเจียง ndu (ใน ndaej ndu (“ได้ดู-มองเห็น”) (Daxin))

ᨹᩬᩴ᩵

ใช้ตาเพื่อให้เห็น

ꪹꪚꪷ꪿ꪉ

ใช้ตาเพื่อให้เห็น

တူၺ်း

ใช้ตาเพื่อให้เห็น

ເບິ່ງ

ใช้ตาเพื่อให้เห็น

look

ใช้ตาเพื่อให้เห็น

look at

ใช้ตาเพื่อให้เห็น

ใช้สายตาเพื่อให้เห็น

ดูภาพ, ดูละคร

ดูบ้านให้ด้วย

ไม่มีคนดูเด็ก

พินิจพิจารณา

ดูให้ดี

ศึกษาเล่าเรียน

ดูหนังสือ

ดูจะเกินไปละ

ดูโชคชะตาราศี


ดู

คำกริยาวิเศษณ์

ใช้ประกอบกริยาเพื่อให้รู้ให้เห็นประจักษ์แจ้ง

คิดดูให้ดี

ลองกินดู


ขี่

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kʰwiːᴮ, จากจีนยุคกลาง騎 (MC gje); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩦ᩵ (ขี่), ลาว ຂີ່ (ขี่), เขิน ᨡᩦ᩵ (ขี่), ไทลื้อ ᦃᦲᧈ (ฃี่), ไทดำ ꪄꪲ꪿ (ฃิ่), ไทใหญ่ ၶီႇ (ขี่), ไทใต้คง ᥑᥤᥱ (ฃี่), อาหม 𑜁𑜣 (ขี), จ้วง gwih, จ้วงแบบหนง kiq

/kʰiː˨˩/^((สัมผัส))

นั่งเอาขาคร่อม

โดยปริยายหมายถึงนั่งไปในยานพาหนะ

ขับ (ใช้กับรถยนต์)

เขาขี่เบ๊นซ์รุ่นใหม่โก้เชียว

ขึ้น, นั่ง, โดยสาร (ใช้กับรถยนต์ เครื่องบิน เป็นต้น)

ฉันขี่ซีอาร์วีของเพื่อนกลับบ้านทุกวัน

เขาขี่เรือบินไปเชียงใหม่เป็นว่าเล่น


เจตนา

ยืมมาจากสันสกฤต चेतना (เจตนา, “การรับรู้, การเข้าใจ”) หรือ บาลี เจตนา

/t͡ɕeːt̚˨˩.ta˨˩.naː˧/^((สัมผัส))

ตั้งใจ, จงใจ, มุ่งหมาย


เจตนา

ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း

ความตั้งใจ, ความจงใจ, ความจำนง

ເຈດຕະນາ

ความตั้งใจ, ความจงใจ, ความจำนง

intention

ความตั้งใจ, ความจงใจ, ความจำนง

will

ความตั้งใจ, ความจงใจ, ความจำนง

purpose

ความตั้งใจ, ความจงใจ, ความจำนง

design

ความตั้งใจ, ความจงใจ, ความจำนง

उद्देश

ความตั้งใจ, ความจงใจ, ความจำนง

नीयत

ความตั้งใจ, ความจงใจ, ความจำนง

इरादा

ความตั้งใจ, ความจงใจ, ความจำนง

/t͡ɕeːt̚˨˩.ta˨˩.naː˧/^((สัมผัส))

ความตั้งใจ, ความจงใจ, ความมุ่งหมาย


ใหม่

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmaɰᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmɤːlᴮ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ (ใหม่), ลาว ໃໝ່ (ใหม่), ไทลื้อ ᦺᦖᧈ (ไหม่), ไทดำ ꪻꪢ꪿ (ใหม่), ไทใหญ่ မႂ်ႇ (ใม่), ไทใต้คง ᥛᥬᥱ (ใม่), พ่าเก မၞ် (ใม), อาหม 𑜉𑜧 (มว์) หรือ 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์), ซาปา maɰᴮ¹, ปู้อี mos, จ้วง moq, จ้วงแบบจั่วเจียง mawq

มาใหม่

รุ่นใหม่

มีอีกนอกจากที่เคยมีอยู่แล้ว

มีเมียใหม่

พูดใหม่, ทำใหม่, อ่านใหม่

อีกครั้งหนึ่ง

ตื่นมาแล้วกลับไปนอนใหม่

ยังไม่ได้ใช้

ของใหม่

ไม่เคยประสบมาก่อน

ความรู้ใหม่ เพลงใหม่

ข้าวใหม่

นักเรียนใหม่

บ้านสร้างใหม่


ใหม่

คำวิสามานยนาม

ชื่อตำบลหนึ่งในอำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา


เก่า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kawᴮ, จากจีนยุคกลาง故 (MC kuH); ร่วมเชื้อสายกับปักษ์ใต้ เกา, เก๋า, ลาว ເກົ່າ (เก็่า), คำเมือง ᨠᩮᩢ᩵ᩣ (เกั่า), ไทลื้อ ᦂᧁᧈ (เก่า), ไทดำ ꪹꪀ꪿ꪱ (เก่า), ไทใหญ่ ၵဝ်ႇ (ก่ว), พ่าเก ကွ် (เกา), อาหม 𑜀𑜧 (กว์), จ้วง gaeuq

lama

มาเลเซีย/มลายู

มือเก่า
ชำนาญ

หัวเก่า
ครึ ไม่ทันสมัย

รถเก่า
รถที่ใช้แล้ว

ครูคนเก่า

กรรมเก่า

ผ้าเก่า

ของเก่า


เพลิง

ยืมมาจากเขมรเก่า bhlēṅa, bhlœṅa, หรือphleṅa; เทียบ เขมรเก่า vleṅ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ភ្លើង (ภฺเลิง)

/pʰlɤːŋ˧/^((สัมผัส))

เพลิงไหม้บ้าน

ดับเพลิง


ครอบครัว

/kʰrɔːp̚˥˩.kʰrua̯˧/^((สัมผัส))

สถาบันพื้นฐานของสังคมที่ประกอบด้วยสามีภรรยา และหมายความรวมถึงลูกด้วย


ไฟฟ้า

ไฟ + ฟ้า; บัญญัติตั้งแต่ พ.ศ. 2427 (สมัยรัชกาลที่ 5) เมื่อเริ่มมีไฟฟ้าใช้ในสยาม

พลังงานรูปหนึ่งซึ่งเกี่ยวข้องกับการแยกตัวออกมา หรือการเคลื่อนที่ของอิเล็กตรอนหรือโปรตอนหรืออนุภาคอื่นที่มีสมบัติแสดงอำนาจคล้ายคลึงกับอิเล็กตรอนหรือโปรตอน ใช้ประโยชน์ก่อให้เกิดพลังงานอื่น เช่น ความร้อน แสงสว่าง การเคลื่อนที่


ชาม

ยืมมาจากเขมร ជាម (ชาม); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊາມ (ซาม), จ้วงแบบจั่วเจียง camh (ช่าม, “จาน”)

/t͡ɕʰaːm˧/^((สัมผัส))

ภาชนะรูปคลุ่ม ๆ ชนิดหนึ่ง สำหรับใส่อาหารเป็นต้น


ธนาคาร

ngân hàng

กิจการเกี่ยวกับการเงิน

ᦷᦣᧂᦵᦍᦇᦹᧃ

กิจการเกี่ยวกับการเงิน

ယေးငိုၼ်း

กิจการเกี่ยวกับการเงิน

դրամատուն

กิจการเกี่ยวกับการเงิน

բանկ

กิจการเกี่ยวกับการเงิน

Bank

กิจการเกี่ยวกับการเงิน

ბანკი

กิจการเกี่ยวกับการเงิน

báŋku

กิจการเกี่ยวกับการเงิน

ທະນາຄານ

กิจการเกี่ยวกับการเงิน

bank

กิจการเกี่ยวกับการเงิน

กิจการที่รับฝากเงินเป็นการทั่วไปและประกอบธุรกิจเกี่ยวกับการเงินอื่น ๆ


พยาบาล

กร่อนมาจาก พยาธิบาล, จากบาลี พฺยาธิปาล จาก พฺยาธิ (“เจ็บไข้”) + ปาล (“รักษา”), เหมือนกับ พยาธิ + บาล เปรียบเทียบกับสันสกฤต व्यापार (วฺยาปาร)

พญาบาล
การพยาบาล (abstract-noun)

ดูแลคนไข้, ปรนนิบัติคนไข้

เอื้อเฟื้อเลี้ยงดู


พยาบาล

護士

ผู้ดูแลคนไข้

verpleegster

ผู้ดูแลคนไข้

verpleger

ผู้ดูแลคนไข้

infirmière

ผู้ดูแลคนไข้

infirmier

ผู้ดูแลคนไข้

Krankenpflegerin

ผู้ดูแลคนไข้

Krankenpfleger

ผู้ดูแลคนไข้

ພະຍາບານ

ผู้ดูแลคนไข้

nurse

ผู้ดูแลคนไข้

ผู้ดูแลคนไข้


บอลลูน

ยืมมาจากอังกฤษ balloon

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

รูปแบบอื่นของ บัลลูน


บัลลูน

ยืมมาจากอังกฤษ balloon

ลูกกลมขนาดใหญ่บรรจุแก๊สที่เบากว่าอากาศ หรือใช้ลมร้อน ทำให้ลอยได้ ใช้ประโยชน์ในกิจการบางอย่าง เช่น ตรวจลมชั้นบน


ทารก

ยืมมาจากสันสกฤต दारक (ทารก) หรือบาลี ทารก

เด็กที่ยังอยู่ในครรภ์

เด็กเล็ก ๆ, เด็กที่ยังไม่เดียงสา


ทองแดง

ทอง + แดง; ความหมายว่าสำเนียงคนภาคใต้ อาจแปลตรงตัวมาจากชื่อภาษา "ตามโพร" ซึ่งมาจากชื่ออาณาจักรโบราณ "ตามพรลิงค์"

coure

ธาตุลำดับที่ 29 สัญลักษณ์ Cu

銅

ธาตุลำดับที่ 29 สัญลักษณ์ Cu

koper

ธาตุลำดับที่ 29 สัญลักษณ์ Cu

ꪕꪮꪉꪵꪒꪉ

ธาตุลำดับที่ 29 สัญลักษณ์ Cu

ᦑᦸᧂ ᦵᦜᦲᧂ

ธาตุลำดับที่ 29 สัญลักษณ์ Cu

ᦑᦸᧂ

ธาตุลำดับที่ 29 สัญลักษณ์ Cu

တွင်းလႅင်

ธาตุลำดับที่ 29 สัญลักษณ์ Cu

cobre

ธาตุลำดับที่ 29 สัญลักษณ์ Cu

ທອງແດງ

ธาตุลำดับที่ 29 สัญลักษณ์ Cu

cobre

ธาตุลำดับที่ 29 สัญลักษณ์ Cu

copper

ธาตุลำดับที่ 29 สัญลักษณ์ Cu

คอปเปอร์

อรรถาภิธาน:ทองแดง

ดัมพ์

อรรถาภิธาน:ทองแดง

ดามพ

อรรถาภิธาน:ทองแดง

ดามพ์

อรรถาภิธาน:ทองแดง

ดามระ

อรรถาภิธาน:ทองแดง

ตามพ

อรรถาภิธาน:ทองแดง

ตามพะ

อรรถาภิธาน:ทองแดง

ทองแดง

อรรถาภิธาน:ทองแดง

สพั้น

อรรถาภิธาน:ทองแดง

/tʰɔːŋ˧.dɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ธาตุลำดับที่ 29 สัญลักษณ์ Cu เป็นโลหะ ลักษณะเป็นของแข็งสีแดง หลอมละลายที่ 1,083 องศาเซลเซียส เนื้ออ่อนบุให้เป็นแผ่นบางและรีดเป็นเส้นลวดได้ง่าย เป็นตัวนำความร้อนและไฟฟ้าได้ดี

ชื่อจิ้งหรีดชนิด Gryllus testaceus ในวงศ์ Gryllidae ตัวยาวประมาณ 2.8 เซนติเมตร อกกว้างประมาณ 8 มิลลิเมตร โดยทั่วไปสีน้ำตาลทั้งตัว โดยเฉพาะด้านล่างของหัว อก ท้อง และขา ส่วนทางด้านหลังสีน้ำตาลอมแดง ลายปีกเป็นเส้นสีน้ำตาลยาวเกือบตลอด

สำเนียงของคนภาคใต้ซึ่งต่างจากภาษากลาง

คนหรือสัตว์เพศผู้ที่มีอัณฑะเพียงลูกเดียว


เหล็ก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlekᴰ¹ˢ, จากไทดั้งเดิม *ʰlekᴰ, จากจีนเก่า鐵 (OC *l̥ʰiːɡ); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຫຼັກ (เหลัก), คำเมือง ᩉᩖᩮᩢᨠ (เหลัก), เขิน ᩉᩖᩮᨠ (เหลก), ไทลื้อ ᦵᦜᧅ (เหลก), ไทดำ ꪹꪨꪸꪀ (เหลย̂ก), ไทขาว ꪨꪸꪀ, ไทใหญ่ လဵၵ်း (เล๊ก), ไทใต้คง ᥘᥥᥐᥱ (เล่ก), อาหม 𑜎𑜢𑜀𑜫 (ลิก์), จ้วง lek หรือ lik, จ้วงแบบหนง liak

ธาตุลำดับที่ 26 สัญลักษณ์ Fe เป็นโลหะลักษณะเป็นของแข็งสีขาว เป็นเงาคล้ายเงิน หลอมละลายที่ 1,536 องศาเซลเซียส ใช้ประโยชน์ได้มากมาย เช่น ทำเหล็กหล่อ เหล็กพืด เหล็กกล้า

ขี้เหล็ก (พืช)


เหล็ก

რკინა

(1) ธาตุเคมี

鐵

(1) ธาตุเคมี

铁

(1) ธาตุเคมี

оҳан

(1) ธาตุเคมี

ལྕགས

(1) ธาตุเคมี

လဵၵ်း

(1) ธาตุเคมี

ਲੋਹਾ

(1) ธาตุเคมี

آهن

(1) ธาตุเคมี

ferro

(1) ธาตุเคมี

သံ

(1) ธาตุเคมี

ᠰᡝᠯᡝ

(1) ธาตุเคมี

Eisen

(1) ธาตุเคมี

ferrum

(1) ธาตุเคมี

Eisen

ลักเซมเบิร์ก

(1) ธาตุเคมี

ເຫຼັກ

(1) ธาตุเคมี

sắt

(1) ธาตุเคมี

hierro

(1) ธาตุเคมี

iron

(1) ธาตุเคมี

երկաթ

(1) ธาตุเคมี

حَدِيد

(1) ธาตุเคมี

temir

(1) ธาตุเคมี

تۆمۈر

(1) ธาตุเคมี

vas

(1) ธาตุเคมี

Eise

(1) ธาตุเคมี

บุรุษเหล็ก


ซิลิคอน

ยืมมาจากอังกฤษ silicon

πυρίτιο

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

硅

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

矽

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

ケイ素

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

珪素

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

シリコン

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

silisyo

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

silicium

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

silikon

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

кре́мний

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

сили́ций

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

silicio

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

silicon

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

سِلِيكُون

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

silicio

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

silikon

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

सैकता

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

규소

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

실리콘

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

Silizium

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

Silicium

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

silic

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

silício

ธาตุเคมีลำดับที่ 14

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

ธาตุลำดับที่ 14 สัญลักษณ์ Si เป็นอโลหะ ลักษณะเป็นของแข็ง หลอมละลายที่ 1410 °ซ. เปลือกโลกประกอบด้วยธาตุนี้ประมาณร้อยละ 25


ขวด

瓶子

ภาชนะกลวงในสำหรับบรรจุของเหลวเป็นต้น

တဝ်ႈ

ภาชนะกลวงในสำหรับบรรจุของเหลวเป็นต้น

bouteille

ภาชนะกลวงในสำหรับบรรจุของเหลวเป็นต้น

Flasche

ภาชนะกลวงในสำหรับบรรจุของเหลวเป็นต้น

ຂວດ

ภาชนะกลวงในสำหรับบรรจุของเหลวเป็นต้น

botella

ภาชนะกลวงในสำหรับบรรจุของเหลวเป็นต้น

bottle

ภาชนะกลวงในสำหรับบรรจุของเหลวเป็นต้น

bottiglia

ภาชนะกลวงในสำหรับบรรจุของเหลวเป็นต้น

/kʰua̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

ภาชนะกลวงใน โดยมากทำด้วยแก้ว รูปสูง มักมีคอหรือปากแคบ สำหรับบรรจุของเหลวเป็นต้น


แขน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qeːnᴬ; จากจีนยุคกลาง肩 (MC ken); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩯ᩠ᨶ (แขน), ลาว ແຂນ (แขน), ไทลื้อ ᦶᦃᧃ (แฃน), ไทดำ ꪵꪄꪙ (แฃน), ไทใหญ่ ၶႅၼ် (แขน), พ่าเก ၵိၺ် (ขิญ์), อาหม *𑜁𑜢𑜐𑜫 (*ขิญ์), จ้วง genเป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ upper limp, upper extremity สำหรับความหมาย 1

/kʰɛːn˩˩˦/^((สัมผัส))

อวัยวะที่ต่อจากไหล่ทั้ง 2 ข้าง

เรียกสิ่งที่ยื่นออกไปจากส่วนใหญ่เหมือนรูปแขน

แขนเสื้อ

แขนเก้าอี้

เรียกสายเสื้อชั้นในของผู้หญิง


สุรา

ยืมมาจากบาลี สุรา หรือสันสกฤต सुरा (สุรา)

คำว่า สุรา มักใช้เป็นทางการ ส่วนคำที่ใช้เป็นภาษาพูดคือ เหล้า

เหล้า, น้ำเมาที่ได้จากการกลั่น

ร้านนี้ขายแต่สุราต่างประเทศ


เลือด

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɯətᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เลือด, ลาว ເລືອດ (เลือด), คำเมือง ᩃᩮᩬᩥᨯ (เลอิด), เขิน ᩃᩮᩨ᩠ᨯ (เลืด), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧆ (เลีด), ไทดำ ꪹꪩꪒ (เลด), ไทขาว ꪩꪷꪒ, ไทใหญ่ လိူတ်ႈ (เลิ้ต), ไทใต้คง ᥘᥫᥖ (เลอ̂ต), อ่ายตน လိုတ် (ลึต์), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜄𑜫 (ลึต์), ปู้อี liad, จ้วง lwed, จ้วงแบบหนง lowd, แสก หล้วด

sang

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

aak

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

피

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

ឈាម

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

ᩃᩮᩬᩥᨯ

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

血

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

血

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

血液

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

bloed

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

blod

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

toto

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

хан

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

хун

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

ཁྲག

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

လိူတ်ႈ

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

خون

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

sangue

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

sang

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

သွေး

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

bloed

ฟรีเชียตะวันตก

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

veri

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

blóð

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

ဆီ

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

demm

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

darah

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

toto

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

ᠰᡝᠩᡤᡳ

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

Blut

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

ເລືອດ

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

Blutt

ลักเซมเบิร์ก

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

ᤔᤠ᤺ᤰᤜᤡ

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

máu

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

sangre

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

blod

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

blood

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

qan

อาเซอร์ไบจาน

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

ᐊᐅᒃ

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

qon

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

قان

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

veri

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

bloed

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

blóð

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

vér

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

koko

ของเหลวปรกติมีสีแดง (1)

รุธิระ

อรรถาภิธาน:เลือด

รุเธียร

อรรถาภิธาน:เลือด

โรหิต

อรรถาภิธาน:เลือด

เลือด

อรรถาภิธาน:เลือด

โลหิต

อรรถาภิธาน:เลือด

/lɯa̯t̚˥˩/^((สัมผัส))

ของเหลวปรกติมีสีแดง อยู่ในหลอดเลือดและหัวใจของคนและสัตว์ ประกอบด้วยน้ำเลือดและเม็ดเลือด ส่วนที่เป็นสีแดงเกิดจากสีในเม็ดเลือดแดง ส่วนสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง เช่น แมลง กุ้ง หอย เม็ดเลือดเห็นมีสีน้ำเงินจาง ๆ

ผู้สืบเชื้อสาย

เลือดศิลปิน, เลือดนักรบ, เลือดนักประพันธ์

ผู้ที่เคยศึกษาจากสถาบันใดสถาบันหนึ่ง

เลือดจุฬา, เลือดธรรมศาสตร์


เดือน

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓlɯənᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เดือน, ลาว ເດືອນ (เดือน), คำเมือง ᨯᩮᩬᩥᩁ (เดอิร), ไทลื้อ ᦵᦡᦲᧃ (เดีน), ไทดำ ꪹꪚꪙ (เบน), ไทใหญ่ လိူၼ် (เลิน), คำตี้ ꩫိူꩫ်ႈ, อาหม 𑜓𑜢𑜤𑜃𑜫 (ดึน์) หรือ 𑜃𑜢𑜤𑜃𑜫 (นึน์), ปู้อี ndianl, จ้วง ndwen หรือ mbwen, แสก เบรี๋ยน; เทียบออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *bulaN (ซึ่งเป็นรากของมาเลเซีย bulan)

ᨯᩮᩬᩥᩁ

เวลาประมาณ 30 วัน

maand

เวลาประมาณ 30 วัน

fulan

เวลาประมาณ 30 วัน

oṣù

เวลาประมาณ 30 วัน

ᦵᦡᦲᧃ

เวลาประมาณ 30 วัน

လိူၼ်

เวลาประมาณ 30 วัน

mois

เวลาประมาณ 30 วัน

ເດືອນ

เวลาประมาณ 30 วัน

mes

เวลาประมาณ 30 วัน

month

เวลาประมาณ 30 วัน

จันทร์

อรรถาภิธาน:จันทร์

จันทรวาร

อรรถาภิธาน:จันทร์

จันทวาร

อรรถาภิธาน:จันทร์

โสมวาร

อรรถาภิธาน:จันทร์

เดือน

อรรถาภิธาน:เดือน

มาส

อรรถาภิธาน:เดือน

(ดวง~) ดวงจันทร์

ส่วนของปี โดยหนึ่งปีมี 12 เดือน และหนึ่งเดือนโดยปรกติมี 28-31 วัน


หยุด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຢຸດ (อยุด), คำเมือง ᩀᩩᨯ (อยุด) หรือ ᩀᩩᨠ (อยุก), ไทลื้อ ᦊᦹᧆ (หยืด), พ่าเก ယုတ် (ยุต์); เป็นไปได้ว่าร่วมรากกับ อุด

阻止

ทำให้เคลื่อนไปไม่ได้

stop

ทำให้เคลื่อนไปไม่ได้

งูเลื้อยตัดหน้าเขาจึงหยุด

อยู่นิ่ง, อยู่กับที่

รถหยุด

หยุดงานตอนเที่ยง

หยุดกิจการ

เขาพูดไม่หยุด

ทำให้เคลื่อนไปไม่ได้, ทำให้ไม่ทำต่อ

หยุดมัน!

พวกเอ็งหยุดข้าไม่ได้หรอก


ปั๊ม

ยืมมาจากอังกฤษ pump (“สูบ”)

ใช้เครื่องที่เป็นแบบพิมพ์ตอกลงหรือกดลงบนกระดาษหรือโลหะเป็นต้น ให้มีรูปหรือลวดลายตามแบบพิมพ์นั้น

ปั๊มตรา

ปั๊มกระดุม

อาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

ปั๊มแบงก์

ปั๊มเงิน

ปั๊มแผ่นซีดี

ใช้เครื่องสูบหรือดูดของเหลวหรือแก๊ส

ปั๊มน้ำ

ปั๊มลม

ใช้เครื่องช่วยทำให้หัวใจกลับเต้นเป็นปรกติ เรียกว่า ปั๊มหัวใจ

สแปมในเว็บบอร์ดหรือบล็อกสาธารณะ, ปั่น ก็ว่า


ปั๊ม

ยืมมาจากอังกฤษ pump (“สูบ”)

pump

ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ

เรียกเครื่องยนต์สำหรับสูบน้ำว่า เครื่องปั๊มน้ำ, เรียกเครื่องยนต์สำหรับสูบลมหรือแก๊สว่า เครื่องปั๊มลม

เรียกเครื่องอุปกรณ์ที่ช่วยทำให้หัวใจกลับเต้นเป็นปรกติว่า เครื่องปั๊มหัวใจ

สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิง, เรียกเต็มว่า ปั๊มน้ำมัน (เดิมใช้การสูบน้ำมันขึ้นมาจากถัง)


ฉาว

/t͡ɕʰaːw˩˩˦/^((สัมผัส))

อื้ออึง, เอิกเกริก, เกรียวกราว


ขึ้นคาน

/kʰɯn˥˩.kʰaːn˧/^((สัมผัส))

มีฝีมือในทางใดทางหนึ่งจนไม่มีคู่แข่งขัน

หญิงโสดที่มีอายุแต่ยังไม่มีสามี

หลานสาวฉันป่านนี้ยังไม่มีแฟนเลย สงสัยขึ้นคานแน่ ๆ


ยุ่ง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲuŋᴮ/ꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨿᩩ᩶ᨦ (หยุ้ง), ลาว ຫຍຸ້ງ (หยุ้ง), ไทขาว ꪶꪐꪉꫂ, ไทใหญ่ ယုင်ႈ (ยุ้ง), ไทใต้คง ᥕᥧᥒᥲ (ยู้ง), จ้วง nyungj, ภาษาจ้วงใต้ yungj

/juŋ˥˩/^((สัมผัส))

อาการของสิ่งที่เป็นเส้นเป็นฝอยสับสนพัวพันกันถึงกับต้องสางจึงจะเป็นระเบียบเรียบร้อยได้

ผมยุ่ง

ไหมพันกันยุ่ง

อาการที่ทำให้สับสน

ทำเรื่องยุ่ง


ยุ่ง

คำกริยาวิเศษณ์

/juŋ˥˩/^((สัมผัส))

ไม่เรียบร้อย

เขียนหนังสือยุ่งอ่านไม่ออก

ข้าวของปนกันยุ่ง


ยุ่ง

/juŋ˥˩/^((สัมผัส))

เรียกผู้ที่ชอบทำให้สับสนวุ่นวาย ว่า ตัวยุ่ง


ยุ่ง

การยุ่ง (abstract-noun)
ความยุ่ง (abstract-noun)

/juŋ˥˩/^((สัมผัส))

เข้ามาเกี่ยวข้องพัวพันโดยไม่จำเป็น

อย่าไปยุ่งเรื่องของเขา

อย่าไปยุ่งกับเขา

มีธุระพัวพันมาก

กำลังยุ่งอย่ามากวนใจ

วุ่นวายไม่เป็นปรกติ

ยุ่งกันไปทั้งบ้าน


ตัวยุ่ง

คนที่ชอบไปวุ่นวาย, คนที่แส่เข้าไปทุกเรื่อง


ขว้าง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᨦ (ขว้าง), ลาว ຂວ້າງ (ขว้าง), ไทลื้อ ᦩᦱᧂᧈ (ฅว่าง), จ้วง gveng หรือ gvengh หรือ gvengq, จ้วงแบบจั่วเจียง kvangj หรือ gvengj

/kʰwaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

เอี้ยวตัวเบี่ยงแขนไปทางหลังแล้วซัดสิ่งที่อยู่ในมือออกไปโดยแรง


จวก

เกี่ยวข้องกับ จก

/t͡ɕua̯k̚˨˩/^((สัมผัส))

สับหรือฟันโดยแรงด้วยจอบเป็นต้น

ตีฟันชกต่อยผู้อื่นโดยแรง

ว่าร้ายด้วยวาจา


แฉ

เลียนเสียงธรรมชาติ

/t͡ɕʰɛː˩˩˦/^((สัมผัส))

เครื่องตีชนิดหนึ่ง ทำด้วยโลหะ สำหรับตีขัดจังหวะ เล็กกว่าฉาบ


แฉ

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 查 (cê5 เช้/แช้, “ค้นหา; สืบสวน”)

reveal

แบ, ตีแผ่, เปิดเผย

disclose

แบ, ตีแผ่, เปิดเผย

/t͡ɕʰɛː˩˩˦/^((สัมผัส))

แบ, ตีแผ่, เปิดเผย


เปิดโปง

reveal

เปิดเผยความลับ

secret

เปิดเผยความลับ

/pɤːt̚˨˩.poːŋ˧/^((สัมผัส))

เปิดเผยความลับที่เขาปิดไว้


แดกดัน

การแดกดัน (abstract-noun)
ความแดกดัน (abstract-noun)

กล่าวกระทบกระแทกหรือประชดเพราะความไม่พอใจ


เก

ไม่ตรงตามแนว, ไม่เป็นระเบียบ ใช้แก่ของที่เป็นซี่เป็นลำ

ฟันเก

ขาเก

ไม่ยอมปฏิบัติตามระเบียบ


เก

ท้าพนันด้วยการเสนอเงินเดิมพันสูงขึ้นเรื่อย ๆ

ตานี้ฉันเกหมดหน้าตัก ใครไม่สู้ก็หลบไป


กะทับ

คำพ้องความของ ตะขาบ (“นกชนิดหนึ่ง”)


เชียรณ์

ยืมมาจากสันสกฤต जीर्ण (ชีรฺณ) หรือบาลี ชีรณ

/t͡ɕʰia̯n˧/^((สัมผัส))

รูปแบบอื่นของ ชีรณะ


เบี้ยว

มีรูปบิดเบ้ไปจากเดิม ซึ่งมักจะมีลักษณะค่อนข้างกลม


เบี้ยว

ไม่ทำตามที่รับปาก

เขาบอกว่าจะมา แล้วเบี้ยวไม่ยอมมา

เจ้าหนี้ถูกลูกหนี้เบี้ยวหนี้


เกทับ

วางเงินพนันเป็นจำนวนมากกว่าคู่แข่งเพื่อแสดงว่าตนมีไพ่เหนือกว่า

เขาวางเงินพนัน 1,000 บาท เราเกทับ 2,000 บาทเลย

ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งเหนือกว่าคู่แข่งขันเพื่อแสดงว่าตนมีสิ่งที่ดีกว่า

พอมีคนวางเงินประมูลสร้อยเพชร 100,000 บาท เขาก็เกทับเป็น 200,000 บาท จนอีกฝ่ายยอมถอย


เกาเหลา

* (คำนามความหมายที่ 1-2) ภาษาจีน 高樓 (ซุปข้น)
* (คำกริยาความหมายที่ 1) นายสมัคร สุนทรเวช เป็นผู้ใช้ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2537 เพื่อบรรยายความสัมพันธ์ระหว่างนายธานินทร์ นิมมานเหมินท์ กับนายศุภชัย พานิชภักดิ์ ซึ่งเป็นรัฐมนตรีที่รับผิดชอบด้านเศรษฐกิจ

แกงมีลักษณะอย่างแกงจืด

ก๋วยเตี๋ยวไม่ใส่เส้น

ขอก๋วยเตี๋ยวเป็ด ๑ เกาเหลาลูกชิ้น ๑ เกาเหลาราดหน้า ๑

ส้มตำไม่มีเส้นมะละกอหรือเส้นอื่นๆ

ขอส้มตำเกาเหลาทะเลเผ็ดๆ พริก ๒๐ เม็ด


เกาเหลา

ไม่ถูกกัน, ไม่กินเส้น

คู่นี้เขาเกาเหลากันอยู่ ถ้าจะให้มาช่วยงานคงต้องเลือกคนใดคนหนึ่ง


รีด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮີດ (ฮีด), ไทลื้อ ᦟᦲᧆ (ลีด)

press

ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ

iron

ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ

/riːt̚˥˩/^((สัมผัส))

บีบ รูด หรือทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้แผ่ กว้าง ยาว หรือเรียบ เป็นต้น ตามที่ต้องการ

กดแรง ๆ และไถเพื่อทำให้เรียบ

รีดผ้า, รีดใบตอง, รีดกลีบบัว

บีบทำให้เป็นแผ่นหรือเป็นเส้นยาว

รีดทอง, รีดยาง

บีบรูดด้วยอาการเค้นเพื่อให้สิ่งที่อยู่ภายในออกมา

รีดนมวัว, รีดไส้หมู, รีดหนอง

ใช้กำลังหรืออิทธิพลบังคับเอาทรัพย์สินของผู้อื่น

รีดเอาเงิน, รีดเอาทรัพย์


พล่าม

talk

ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ

endlessly

ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ

เพ้อเจ้อ, เหลิงเจิ้ง, อาการที่พูดมากจนเสียประโยชน์

อาการที่พูดซ้ำ ๆ ซาก ๆ ไม่รู้จักจบจนน่ารำคาญ


โบ้ย

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 尾 (bhuê2, “หาง; ปลาย”)

โยนหรือปัดไปให้เป็นเรื่องหรือความรับผิดชอบของคนอื่น

พอนักข่าวถามถึงเรื่องการขายหุ้น ท่านก็รีบโบ้ยให้ไปถามสรรพากร

ถ้าทำงานนี้ไม่ไหว เธอจะโบ้ยให้ใครไปทำบ้างก็ได้นะ


มากมาย

มากเหลือหลาย, ล้นหลาม

มีคนมาร่วมงานมากมาย


มากมายก่ายกอง

มากมาย + ก่ายกอง

ความมากมายก่ายกอง (noun-from-adj)

มาก-มาย-ก่าย-กอง

มากเหลือหลาย, ล้นหลาม

เขามีเงินมากมายก่ายกอง


กลุ่ม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກຸ່ມ (กุ่ม)

คน สัตว์ หรือสิ่งต่าง ๆ ที่รวมกันเป็นหมู่ ๆ หรือเป็นกลุ่มก้อน


กลุ่ม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກຸ່ມ (กุ่ม)

ၸုမ်း

คน สัตว์ หรือสิ่งที่รวมกันเป็นหมู่

ກຸ່ມ

คน สัตว์ หรือสิ่งที่รวมกันเป็นหมู่

cluster

คน สัตว์ หรือสิ่งที่รวมกันเป็นหมู่

aggregation

คน สัตว์ หรือสิ่งที่รวมกันเป็นหมู่

group

คน สัตว์ หรือสิ่งที่รวมกันเป็นหมู่

bloc

คน สัตว์ หรือสิ่งที่รวมกันเป็นหมู่

เรียกของที่เป็นกลุ่ม

ด้าย 3 กลุ่ม


จับกลุ่ม

เข้ามารวมกันเป็นหมู่ ๆ หรือเป็นกลุ่มก้อน


เดี่ยว

ร่วมเชื้อสายกับลาว ດ່ຽວ (ด่ยว), คำเมือง ᨯ᩠ᨿ᩵ᩅ (ดย่ว), เขิน ᨯ᩠ᨿ᩵ᩴ (ดย่ํ), จ้วงแบบจั่วเจียง ndeuq (แด่ว, “เดี่ยว”)

แต่ลำพังตัวโดยไม่มีใครหรืออะไรร่วมด้วย

เรียกการเล่นกีฬาบางชนิดซึ่งมีผู้เล่นข้างละคน

เทนนิสประเภทเดี่ยว

แบดมินตันประเภทเดี่ยว


เดี่ยว

แสดงฝีมือการเล่นดนตรีคนเดียว

เดี่ยวกีตาร์

เดี่ยวแซกโซโฟน


เดี่ยว

ส่วนสูงของเรือนตั้งแต่พื้นถึงเพดาน

สิ่งที่มีลักษณะสูงตั้งแต่พื้นถึงเพดาน


คู่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡuːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄູ່ (คู่), ไทลื้อ ᦅᦴᧈ (คู่), ไทใหญ่ ၵူႈ (กู้), จ้วง gouh (เก่า), จ้วงแบบจั่วเจียง kuh (คู่)

/kʰuː˥˩/^((สัมผัส))

จำนวนที่หารด้วย 2 ลงตัว

ของ 2 สิ่งที่สำหรับกันหรือใช้กำกับกันอย่างช้อนส้อม

เลือกคู่

มีคู่

หาคู่


คู่

/kʰuː˥˩/^((สัมผัส))

เรียกของที่มีลักษณะเป็น 2

ตะเกียบคู่หนึ่ง

รองเท้าสองคู่


คู่

/kʰuː˥˩/^((สัมผัส))

ลักษณะของสิ่ง 2 สิ่งที่ต่างกันแต่มีภาวะคล้ายคลึง หรือมีความสัมพันธ์กัน

ดวงอาทิตย์คู่กับดวงจันทร์

หญิงคู่กับชาย


คี่

อาจแผลงมาจาก *คีก; เทียบจีนยุคกลาง奇 (MC gje); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄີກ (คีก), ไทใหญ่ ၵိၵ်ႈ (กิ้ก)

/kʰiː˥˩/^((สัมผัส))

จำนวนที่หารด้วย 2 ไม่ลงตัว


ฉลาด

ยืมมาจากเขมร ឆ្លាត (ฉฺลาต) หรือ ឆ្លាស (ฉฺลาส)

กุศล

อรรถาภิธาน:ฉลาด

เก่ง

อรรถาภิธาน:ฉลาด

โกวิท

อรรถาภิธาน:ฉลาด

โกศล

อรรถาภิธาน:ฉลาด

คมกริบ

อรรถาภิธาน:ฉลาด

คมคาย

อรรถาภิธาน:ฉลาด

จินดาหรา

อรรถาภิธาน:ฉลาด

ฉลวยฉลาด

อรรถาภิธาน:ฉลาด

ฉลาด

อรรถาภิธาน:ฉลาด

ฉลาดเฉลียว

อรรถาภิธาน:ฉลาด

เฉลียวฉลาด

อรรถาภิธาน:ฉลาด

เฉียบแหลม

อรรถาภิธาน:ฉลาด

ชาญฉลาด

อรรถาภิธาน:ฉลาด

ทันคน

อรรถาภิธาน:ฉลาด

ธีร

อรรถาภิธาน:ฉลาด

ธีระ

อรรถาภิธาน:ฉลาด

เธียร

อรรถาภิธาน:ฉลาด

ประทักษ์

อรรถาภิธาน:ฉลาด

ประพิณ

อรรถาภิธาน:ฉลาด

ประวีณ

อรรถาภิธาน:ฉลาด

ปราดเปรื่อง

อรรถาภิธาน:ฉลาด

ปวีณ

อรรถาภิธาน:ฉลาด

เปรื่องปราด

อรรถาภิธาน:ฉลาด

พยัต

อรรถาภิธาน:ฉลาด

พฤทธ์

อรรถาภิธาน:ฉลาด

พิทูร

อรรถาภิธาน:ฉลาด

วิจักขณ์

อรรถาภิธาน:ฉลาด

วิจักษณ์

อรรถาภิธาน:ฉลาด

วิทูร

อรรถาภิธาน:ฉลาด

วิสารทะ

อรรถาภิธาน:ฉลาด

สมองใส

อรรถาภิธาน:ฉลาด

แสนรู้

อรรถาภิธาน:ฉลาด

หลักแหลม

อรรถาภิธาน:ฉลาด

หัวดี

อรรถาภิธาน:ฉลาด

หัวไว

อรรถาภิธาน:ฉลาด

หัวใส

อรรถาภิธาน:ฉลาด

หัวแหลม

อรรถาภิธาน:ฉลาด

แหลม

อรรถาภิธาน:ฉลาด

อัจฉริยะ

อรรถาภิธาน:ฉลาด

/t͡ɕʰa˨˩.laːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เฉียบแหลม, ไหวพริบดี, ปัญญาดี


ฉลาด

/t͡ɕʰa˨˩.laːt̚˨˩/^((สัมผัส))


สลาด

ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Notopterus notopterus ในวงศ์ Notopteridae รูปร่างคล้ายปลากราย หัวและลำตัวแบนข้างมาก ท้องเป็นสันคม ปากต่ำ สันหัวแอ่นลงเล็กน้อย ครีบหลังเด่นแต่มีขนาดเล็กเท่า ๆ กันกับครีบอก ครีบท้องเล็ก ครีบก้นยาวต่อเนื่องกับครีบหางซึ่งเล็กและมีขอบกลม พื้นลำตัวสีขาว หลังเทา ไม่มีจุดสีเด่นหรือลวดลายสีเข้มใด ๆ ขนาดยาวเพียง 35 เซนติเมตร


ตอง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tɔːŋᴬ², จากไทดั้งเดิม *k.toːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩬᨦ (ตอง), ลาว ຕອງ (ตอง), ไทใหญ่ တွင် (ตอ̂ง), ไทใต้คง ᥖᥩᥒ (ตอ̂ง), พ่าเก တွင် (ตอ̂ง์), อาหม 𑜄𑜨𑜂𑜫 (ตอ̂ง์), จ้วง dong, จ้วงแบบจั่วเจียง dong

/tɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ใบไม้ขนาดใหญ่ใช้ห่อของได้ เช่น ใบกล้วย

ไพ่ไทยชนิดหนึ่งโดยปรกติเล่นกัน 6 ขา

จำนวนไพ่ที่มีเหมือนกัน 3 ใบ

ตัวเลขที่เหมือนกัน 3 ตัวติด


ตอง

/tɔːŋ˧/^((สัมผัส))

เรียกไพ่ที่เหมือนกัน 3 ใบ

ไพ่ตองหนึ่ง

ไพ่ 2 ตอง


ตอง

/tɔːŋ˧/^((สัมผัส))

สลาด, ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Notopterus notopterus ในวงศ์ Notopteridae รูปร่างคล้ายปลากราย หัวและลำตัวแบนข้างมาก ท้องเป็นสันคม ปากต่ำ สันหัวแอ่นลงเล็กน้อย ครีบหลังเด่นแต่มีขนาดเล็กเท่า ๆ กันกับครีบอก ครีบท้องเล็ก ครีบก้นยาวต่อเนื่องกับครีบหางซึ่งเล็กและมีขอบกลม พื้นลำตัวสีขาว หลังเทา ไม่มีจุดสีเด่นหรือลวดลายสีเข้มใด ๆ ขนาดยาวเพียง 35 เซนติเมตร


เลว

ไม่ทราบแน่ชัด; เป็นไปได้ว่ามาจากบาลี กเฬพร, กเฬวร, กเลพร, กเลวร (“ร่างกาย; อัตภาพ; ซากศพ”)

bad

ต่ำกว่ามาตรฐาน

poor

ต่ำกว่ามาตรฐาน

low

ต่ำกว่ามาตรฐาน

มีค่าต่ำกว่ามาตรฐาน

กระดาษเลวเขียนหมึกแล้วซึม

ทหารเลว

ไพร่เลว

มารยาทเลว


เลว

รบ, รบศึก, มักใช้เข้าคู่กับคำ รบ เป็น รบเลว


ชั่ว

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊົ່ວ (ซ็่ว), คำเมือง ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), เขิน ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), ไทลื้อ ᦷᦋᧈ (โช่), ไทดำ ꪋ꪿ꪺ (จฺั่ว), ไทใหญ่ ၸူဝ်ႈ (จู้ว), พ่าเก ꩡုဝ် (จุว์), อาหม 𑜋𑜥 (ฉู), จ้วงแบบจั่วเจียง cuoh/coh (ชั่ว/ช่อ)

/t͡ɕʰua̯˥˩/^((สัมผัส))

น้ำลึก 3 ชั่วคน

สูง 3 ชั่วลำตาล

ระยะเวลา, สมัย, ครั้ง

ชั่วปู่ย่าตายาย

ชั่วพ่อชั่วแม่


ชั่ว

เทียบจีนยุคกลาง錯 (MC tshuH, “ผิด; เลว”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), เขิน ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), ลาว ຊົ່ວ (ซ็่ว), ไทลื้อ ᦷᦌᧈ (โซ่), จ้วงแบบจั่วเจียง caq (ช่า)

/t͡ɕʰua̯˥˩/^((สัมผัส))

เลว, ทราม, ร้าย, ไม่ดีเพราะจงใจฝ่าฝืนศีลธรรมหรือจารีตประเพณี


ขี้เกียจ

/kʰiː˥˩.kia̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

มีนิสัยไม่ชอบทำงาน

เด็กคนนี้ขี้เกียจ

รู้สึกไม่อยากทำเพราะไม่เห็นประโยชน์เป็นต้น

ขี้เกียจเถียง

เชื่อว่าเป็นเช่นนั้น (ใช้ในความประชดประชัน), ใช้เข้าคู่กับคำ จะ เป็น ขี้เกียจจะ

พอให้เงินเข้าหน่อย ขี้เกียจจะรีบทำเสียอีก


ขี้เกียจ

ᨡᩦ᩶ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶᨡᩦ᩶ᩉ᩠ᩃᩮᩨᨾ

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶ

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

ᨡᩦ᩶ᨣᩕ᩶ᩣ᩠ᨶ

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

lui

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

ᦃᦲᧉᦆᦱᧃᧉ

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

ᦃᦲᧉᦆᦱᧃᧉᦊᦱᧃᧉᦂᦱᧃ

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

ၶၢၼ်ႉ

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

ၶၢၼ်ႉဢိူၼ်

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

loai

ฟรีเชียตะวันตก

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

lui

ฟรีเชียตะวันตก

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

ຂີ້ຄ້ານ

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

perezoso

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

perezosa

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

lazy

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

सुस्त

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

जड़

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

आलसी

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

शिथिल

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

कामचोर

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

मन्द

ไม่ขยัน, ไม่สู้งาน

/kʰiː˥˩.kia̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

มีนิสัยไม่ชอบทำงาน

เศรษฐกิจคนขี้เกียจเริ่มปรากฏภาพชัดเจนมาตั้งแต่ปี 2561


ขยัน

ฃยัน
การขยัน (abstract-noun)
ความขยัน (abstract-noun)

ᩉ᩠ᨾᩢ᩵ᩁ

ทำการงานอย่างแข็งขัน

ꪋ꫁ꪮꪉ

ทำการงานอย่างแข็งขัน

ၶတ်းၸႂ်

ทำการงานอย่างแข็งขัน

ၵႆႉ

ทำการงานอย่างแข็งขัน

ດຸໝັ່ນ

ทำการงานอย่างแข็งขัน

ໝັ່ນ

ทำการงานอย่างแข็งขัน

hard-working

ทำการงานอย่างแข็งขัน

industrious

ทำการงานอย่างแข็งขัน

diligent

ทำการงานอย่างแข็งขัน

assiduous

ทำการงานอย่างแข็งขัน

sedulous

ทำการงานอย่างแข็งขัน

उद्यमी

ทำการงานอย่างแข็งขัน

मेहनती

ทำการงานอย่างแข็งขัน

परिश्रमी

ทำการงานอย่างแข็งขัน

कर्मशील

ทำการงานอย่างแข็งขัน

ทำการงานอย่างแข็งขันไม่ปล่อยปละละเลย, ทำหรือประพฤติเป็นปรกติสม่ำเสมอ, ไม่เกียจคร้าน

แข็งแรง, เข้าที

เนื้อหนังขยันมั่นคงนัก

พอก้ำกึ่งกลางนั้นขยันนัก


ขยัน

ชื่อไม้เถาชนิด Bauhinia strychnifolia Craib ในวงศ์ Leguminosae เปลือกมีรสหวาน ๆ ฝาด ๆ ใช้กินกับหมาก


ตั้งใจ

การตั้งใจ (abstract-noun)
ความตั้งใจ (abstract-noun)

เอาใจจดใจจ่อ


ตั้งอกตั้งใจ

การตั้งอกตั้งใจ (abstract-noun)

intend

เอาใจจดใจจ่อ

ตั้ง-อก-ตั้ง-ไจ

/taŋ˥˩.ʔok̚˨˩.taŋ˥˩.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

เอาใจจดใจจ่อ


เจ๋ง

ยืมมาจากกวางตุ้ง 正 (zeng3, “ยอดเยี่ยม”)

/t͡ɕeŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ยอดเยี่ยม, ดีเลิศ

ผู้หญิงคนนี้เจ๋งจริง ๆ คุมลูกน้องได้เป็นร้อย ๆ


เจ๋ง ๆ

ชัดแจ้ง, ตรงไปตรงมา, จะจะ, ต่อหน้า

มาพูดกันเจ๋ง ๆ ให้มันรู้เรื่องไปเลย

ฉันเห็นเขาจ่ายเงินกันเจ๋ง ๆ


เจี๊ยบ

คำกริยาวิเศษณ์

เลียนเสียงธรรมชาติ

/t͡ɕia̯p̚˦˥/^((สัมผัส))

จัด, มาก, ยิ่งนัก

น้ำเย็นเจี๊ยบ

เสียงร้องของลูกเจี๊ยบ


ลูกเจี๊ยบ

ลูก + เจี๊ยบ

/luːk̚˥˩.t͡ɕia̯p̚˦˥/^((สัมผัส))

ลูกไก่ตัวเล็ก ๆ


แจ๋ว

/t͡ɕɛw˩˩˦/^((สัมผัส))

มีเสียงดังกังวานแจ่มชัด, ใสมาก

น้ำใสแจ๋ว

ปาฐกถาวันนี้แจ๋ว


จ๋า

/t͡ɕaː˩˩˦/^((สัมผัส))


จ๋า

/t͡ɕaː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำลงท้ายคำร้องเรียก

หนูจ๋า


เท่

คำกริยาวิเศษณ์

แผลงมาจาก เท

/tʰeː˥˩/^((สัมผัส))

เอียงน้อย ๆ มักใช้แก่การสวมหมวก

แต่งตัวเท่


กระเท่เร่

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-เท่-เร่

เอียงทื่ออยู่, เอียงไปมาก


ตอแหล

ไม่ทราบแน่ชัด เป็นไปได้ว่ามาจากปักษ์ใต้ ต่อแล่ (“ร้องเพลงแหล่, พูดความจริงผสมความเท็จ”)

/tɔː˧.lɛː˩˩˦/^((สัมผัส))

พูดเท็จ, พูดปั้นเรื่อง, พูดโกหก (มักใช้เป็นคำด่า)


ตอแหล

/tɔː˧.lɛː˩˩˦/^((สัมผัส))

ที่ชอบพูดเท็จ, ที่ชอบพูดปั้นเรื่อง

ช่างพูดและแสดงกิริยาน่ารัก (ใช้เฉพาะเด็กที่สอนพูด)

เรียกต้นไม้ที่ให้ผลเร็วผิดปกติ

มะเขือตอแหล


เทพ

ยืมมาจากสันสกฤต देव (เทว) หรือ บาลี เทว

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
เทบ-พะ-

/tʰeːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อเพลงไทยจำพวกหนึ่งที่มีชื่อขึ้นต้นด้วยคำว่า เทพ

สมณศักดิ์พระราชาคณะสูงกว่าชั้นราช ต่ำกว่าชั้นธรรม เช่น พระเทพโมลี

ผู้ที่มีคุณสมบัติหรือความสามารถเหนือคนธรรมดา

เขาเป็นมือกีตาร์เทพของวง


ชั้นเทพ

/t͡ɕʰan˦˥.tʰeːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ชั้นสมณศักดิ์พระราชาคณะที่สูงกว่าชั้นราช แต่ต่ำกว่าชั้นธรรม


ห้วย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qrwɤjꟲ (“ธารน้ำจากภูเขา”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫ້ວຍ (ห้วย), ไทลื้อ ᦠᦽᧉ (โห้ย), ไทใหญ่ ႁူၺ်ႈ (หู้ญ), อาหม 𑜍𑜤𑜐𑜫 (รุญ์), แสก รี̂, จ้วงแบบจั่วเจียง kuij（เมืองหนิงหมิง） หรือ huij; เทียบจีนยุคกลาง海 (MC xojX)

แอ่งน้ำลึกกว้างมีทางน้ำไหลจากภูเขามาขังอยู่ตลอดปี หรือแห้งบ้างเป็นบางคราว

ธารน้ำจากภูเขา


เด็ดบัวไม่ไว้ใย

การเด็ดบัวไม่ไว้ใย (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ เด็ดดอกไม่ไว้ขั้ว เป็น เด็ดดอกไม่ไว้ขั้ว เด็ดบัวไม่ไว้ใย

ตัดขาด, ตัดญาติขาดมิตรกันเด็ดขาด


เด็ดปลีไม่มีใย

การเด็ดปลีไม่มีใย (abstract-noun)

ตัดขาด, ตัดญาติขาดมิตรกันเด็ดขาด


เดินตามหลังผู้ใหญ่หมาไม่กัด

เดิน-ตาม-หฺลัง-พู่-ไหฺย่-หฺมา-ไม่-กัด

/dɤːn˧.taːm˧.laŋ˩˩˦.pʰuː˥˩.jaj˨˩.maː˩˩˦.maj˥˩.kat̚˨˩/^((สัมผัส))

ประพฤติตามอย่างผู้ใหญ่ย่อมปลอดภัย

th-เดินตามหลังผู้ใหญ่หมาไม่กัด-th-verb-ub6g~2CQ


ได้ทีขี่แพะไล่

ได้ที + ขี่ + แพะ + ไล่

ด้าย-ที-ขี่-แพะ-ไล่

/daːj˥˩.tʰiː˧.kʰiː˨˩.pʰɛʔ˦˥.laj˥˩/^((สัมผัส))

ซ้ำเติมเมื่อผู้อื่นเพลี่ยงพล้ำลง


ได้หน้าได้ตา

ได้ + หน้า + ได้ + ตา

การได้หน้าได้ตา (abstract-noun)
ความได้หน้าได้ตา (abstract-noun)

ด้าย-น่า-ด้าย-ตา

ได้เกียรติและชื่อเสียง

ถ้าลูกดี พ่อแม่ก็พลอยได้หน้าได้ตาไปด้วย


ตกกระไดพลอยโจน

จำเป็นที่จะต้องยอมเข้าไปเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อไม่มีทางเลี่ยง


ตกนรกทั้งเป็น

ตกนรก + ทั้ง + เป็น

การตกนรกทั้งเป็น (abstract-noun)

ตก-นะ-รก-ทั้ง-เป็น

/tok̚˨˩.na˦˥.rok̚˦˥.tʰaŋ˦˥.pen˧/^((สัมผัส))

ได้รับความลำบากแสนสาหัส


ตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้

การตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้ (abstract-noun)

ตกอยู่ในที่คับขันอย่างไรก็ไม่เป็นอันตราย, ตกอยู่ที่ใดก็ไม่สูญหาย

ของหลวงตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้

th-ตกน้ำไม่ไหล_ตกไฟไม่ไหม้-th-verb-68s2L6xQ


ตกเป็นเบี้ยล่าง

การตกเป็นเบี้ยล่าง (abstract-noun)

ตกเป็นรองเขา, เสียเปรียบเขา


ตกล่องปล่องชิ้น

การตกล่องปล่องชิ้น (abstract-noun)

ตัดสินใจที่จะร่วมมือหรือร่วมชีวิตด้วย


ตกหลุม

ถูกลวงด้วยเล่ห์กลหรืออุบาย, เสียรู้, หลงกล


ตกหลุมพราง

ตก + หลุมพราง

ตก-หฺลุม-พฺราง


ต้นร้ายปลายดี

ต้น + ร้าย + ปลาย + ดี

ต้น-ร้าย-ปฺลาย-ดี

ตอนแรกประพฤติตัวไม่ดี แต่ภายหลังกลับสำนึกตัวได้แล้วประพฤติดีตลอดไป

ตอนต้นไม่ดีไปดีเอาตอนหลัง


ตบตา

หลอกหรือลวงให้เข้าใจผิด


ตบมือข้างเดียวไม่ดัง

ตบ + มือ + ข้าง + เดียว + ไม่ + ดัง

ตบ-มือ-ค่าง-เดียว-ไม่-ดัง

/top̚˨˩.mɯː˧.kʰaːŋ˥˩.dia̯w˧.maj˥˩.daŋ˧/^((สัมผัส))

ทำอะไรฝ่ายเดียวไม่เกิดผล

th-ตบมือข้างเดียวไม่ดัง-th-verb-N9avtKuq


ตบหัวลูบหลัง

ตบ + หัว + ลูบ + หลัง

การตบหัวลูบหลัง (abstract-noun)

ตบ-หัว-ลูบ-หฺลัง

/top̚˨˩.hua̯˩˩˦.luːp̚˥˩.laŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำหรือพูดให้กระทบกระเทือนใจในตอนแรก แล้วกลับทำหรือพูดเป็นการปลอบใจในตอนหลัง


ตลาดหน้าคุก

ตลาด + หน้า + คุก

ตะ-หฺลาด-น่า-คุก

ตลาดที่ถือโอกาสขายโก่งราคาแพงกว่าปรกติและผู้ซื้อจำเป็นต้องซื้อ


ต่อความยาวสาวความยืด

การต่อความยาวสาวความยืด (abstract-noun)

พูดกันไปพูดกันมาให้มากเรื่องเกินสมควร

th-ต่อความยาวสาวความยืด-th-verb-7GcJuMfa


ต้อนหมูเข้าเล้า

การต้อนหมูเข้าเล้า (abstract-noun)

บังคับคนที่ไม่มีทางสู้


ต่อปากต่อคำ

เฝ้าเถียงกันไม่รู้จบ, พูดยันกันเพื่อพิสูจน์ความ


ต่อปากหลากคำ

การต่อปากหลากคำ (abstract-noun)


ต่อหน้ามะพลับ ลับหลังตะโก

ต่อ-น่า-มะ-พฺลับ-ลับ-หฺลัง-ตะ-โก

/tɔː˨˩.naː˥˩.ma˦˥.pʰlap̚˦˥.lap̚˦˥.laŋ˩˩˦.ta˨˩.koː˧/^((สัมผัส))

ต่อหน้าทำเป็นดี แต่พอลับหลังก็นินทาหรือหาทางทำร้าย

th-ต่อหน้ามะพลับ_ลับหลังตะโก-th-verb-7F21qhlf


ตะเภาเดียวกัน

พวกเดียวกัน, อย่างเดียวกัน


ตักน้ำรดหัวตอ

การตักน้ำรดหัวตอ (abstract-noun)

ตัก-น้าม-รด-หัว-ตอ

/tak̚˨˩.naːm˦˥.rot̚˦˥.hua̯˩˩˦.tɔː˧/^((สัมผัส))

แนะนำพร่ำสอนเท่าไรก็ไม่ได้ผล


ตักน้ำรดหัวสาก

การตักน้ำรดหัวสาก (abstract-noun)

ตัก-น้าม-รด-หัว-สาก

/tak̚˨˩.naːm˦˥.rot̚˦˥.hua̯˩˩˦.saːk̚˨˩/^((สัมผัส))

แนะนำพร่ำสอนเท่าไรก็ไม่ได้ผล


ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา

ตัก-น้าม-ไส่-กะ-โหฺลก-ชะ-โงก-ดู-เงา

/tak̚˨˩.naːm˦˥.saj˨˩.ka˨˩.loːk̚˨˩.t͡ɕʰa˦˥.ŋoːk̚˥˩.duː˧.ŋaw˧/^((สัมผัส))

ให้รู้จักฐานะของตนและเจียมตัว

th-ตักน้ำใส่กะโหลก_ชะโงกดูเงา-th-verb-b7YNKstw


ตักบาตรอย่าถามพระ

ตักบาตร + อย่า + ถาม + พระ

ตัก-บาด-หฺย่า-ถาม-พฺระ

/tak̚˨˩.baːt̚˨˩.jaː˨˩.tʰaːm˩˩˦.pʰraʔ˦˥/^((สัมผัส))

จะให้อะไรแก่ผู้ที่เต็มใจรับอยู่แล้ว ไม่ควรถาม


ตัดช่องน้อยแต่พอตัว

ตัด + ช่อง + น้อย + แต่ + พอ + ตัว

ตัด-ช็่อง-น้อย-แต่-พอ-ตัว

/tat̚˨˩.t͡ɕʰɔŋ˥˩.nɔːj˦˥.tɛː˨˩.pʰɔː˧.tua̯˧/^((สัมผัส))

เอาตัวรอดแต่ผู้เดียว


ตัดญาติขาดมิตร

ตัด + ญาติ + ขาด + มิตร

การตัดญาติขาดมิตร (abstract-noun)

ตัด-ยาด-ขาด-มิด

/tat̚˨˩.jaːt̚˥˩.kʰaːt̚˨˩.mit̚˦˥/^((สัมผัส))

ตัดขาดจากกัน


ตัดเป็นตัดตาย

การตัดเป็นตัดตาย (abstract-noun)

ตัดขาดจากกันอย่างเด็ดขาด


ตัดไฟต้นลม

ตัด + ไฟ + ต้น + ลม

ตัดไฟแต่ต้นลม
การตัดไฟต้นลม (abstract-noun)

ตัด-ไฟ-ต้น-ลม

ตัดต้นเหตุเพื่อไม่ให้เหตุการณ์ลุกลามต่อไป


ตัดไฟหัวลม

ตัด + ไฟ + หัว + ลม

ตัด-ไฟ-หัว-ลม


ตัดไฟแต่ต้นลม

ตัด + ไฟ + แต่ + ต้น + ลม

ตัดไฟต้นลม
การตัดไฟแต่ต้นลม (abstract-noun)

ตัด-ไฟ-แต่-ต้น-ลม

/tat̚˨˩.faj˧.tɛː˨˩.ton˥˩.lom˧/^((สัมผัส))


ตัดหางปล่อยวัด

ตัด + หาง + ปล่อย + วัด; "หาง" ในที่นี้คือ หางของไก่

ตัด-หาง-ปฺล็่อย-วัด

/tat̚˨˩.haːŋ˩˩˦.plɔj˨˩.wat̚˦˥/^((สัมผัส))

ตัดขาดไม่เกี่ยวข้อง ไม่เอาเป็นธุระอีกต่อไป


ตัวใครตัวมัน

ต่างคนต่างเอาตัวรอดแต่ลำพัง


ตัวตายตัวแทน

ผู้ที่รับช่วงทำงานติดต่อกันไปไม่ขาดตอน


ตัวเป็นเกลียว

อาการที่ทำงานอย่างขยันขันแข็งมากจนไม่มีเวลาได้พักผ่อน


ตาเจ้าชู้

ตาที่แสดงอาการกรุ้มกริ่มเป็นเชิงทอดไมตรีในทางชู้สาว


ตาโต

อาการที่ตาเบิกกว้างเพราะอยากได้เมื่อเห็นเงินเป็นต้น, แสดงอาการอยากได้เมื่อเห็นเงินเป็นต้น


ตาบอดคลำช้าง

ตาบอด + คลำ + ช้าง

ตา-บอด-คฺลำ-ช้าง

/taː˧.bɔːt̚˨˩.kʰlam˧.t͡ɕʰaːŋ˦˥/^((สัมผัส))

คนที่รู้อะไรด้านเดียวหรือนัยเดียวแล้วเข้าใจว่าสิ่งนั้นเป็นอย่างนั้น


ตาบอดได้แว่น

มักพูดเข้าคู่กับ หัวล้านได้หวี เป็น หัวล้านได้หวี ตาบอดได้แว่น

ตา-บอด-ด้าย-แว็่น

/taː˧.bɔːt̚˨˩.daːj˥˩.wɛn˥˩/^((สัมผัส))

คนที่ได้สิ่งซึ่งไม่เป็นประโยชน์อะไรแก่ตน


หัวล้านได้หวี

มักพูดเข้าคู่กับ ตาบอดได้แว่น เป็น หัวล้านได้หวี ตาบอดได้แว่น

หัว-ล้าน-ด้าย-หฺวี

/hua̯˩˩˦.laːn˦˥.daːj˥˩.wiː˩˩˦/^((สัมผัส))


ตาบอดสอดตาเห็น

การตาบอดสอดตาเห็น (abstract-noun)

อวดรู้ในเรื่องที่ตนไม่รู้


ตาเป็นมัน

อาการที่จับตามองจ้องดูสิ่งที่ต้องใจอย่างจดจ่อ


ตาเป็นสับปะรด

ตา + เป็น + สับปะรด

ตา-เป็น-สับ-ปะ-รด

/taː˧.pen˧.sap̚˨˩.pa˨˩.rot̚˦˥/^((สัมผัส))

ตาของพรรคพวกที่คอยสอดส่องดูแลเหตุการณ์อยู่รอบข้าง


ตาเฟื้องตาสลึง

ตาที่แสดงอาการว่าชอบพอรักใคร่ เป็นการทอดไมตรีในทางชู้สาว มักใช้แก่หญิงสาว


ตามใจปากมากหนี้

การตามใจปากมากหนี้ (abstract-noun)

เห็นแก่กินย่อมสิ้นเปลืองมาก


ตามใจปากลำบากท้อง

ตามใจ + ปาก + ลำบาก + ท้อง

ตาม-ไจ-ปาก-ลำ-บาก-ท้อง

/taːm˧.t͡ɕaj˧.paːk̚˨˩.lam˧.baːk̚˨˩.tʰɔːŋ˦˥/^((สัมผัส))

เห็นแก่กินมักจะเดือดร้อน


ตามเนื้อผ้า

คำกริยาวิเศษณ์

ตาม + เนื้อผ้า

ตาม-เนื้อ-พ่า

/taːm˧.nɯa̯˦˥.pʰaː˥˩/^((สัมผัส))

ตามที่ปรากฏ, ตามข้อเท็จจริง

เทศน์ตามเนื้อผ้า

ว่าไปตามเนื้อผ้า


ตามเพลง

สุดแต่จะเป็นไป, ตามเรื่องตามราว


ยถากรรม

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมมาจากสันสกฤต यथाकर्म (ยถากรฺม) หรือบาลี ยถากมฺม โดยสะกดพยางค์ท้ายเป็น กรรม; เทียบเท่า ยถา + กรรม

ตามบุญตามกรรม, ตามแต่จะเป็นไป


ตามเรื่องตามราว

ปล่อยให้เป็นไปเอง, สุดแต่จะเป็นไป


ตามลมตามแล้ง

สุดแต่จะเป็นไป


ตามีตามา

ตา + มี (“ชื่อบุคคลสมมุติ”) + ตา + มา (“ชื่อบุคคลสมมุติ”)

ชาวบ้านทั่ว ๆ ไป


ตาไม่มีแวว

ไม่รู้จักของดี


ตายประชดป่าช้า

ตาย + ประชด + ป่าช้า

ตาย-ปฺระ-ชด-ป่า-ช้า

/taːj˧.pra˨˩.t͡ɕʰot̚˦˥.paː˨˩.t͡ɕʰaː˦˥/^((สัมผัส))

แกล้งทำหรือพูดแดกดันประชดอีกฝ่ายหนึ่ง แต่ตัวเองกลับเป็นฝ่ายเสียหายจากการทำหรือพูดนั้น


ตายฝังยังเลี้ยง

การตายฝังยังเลี้ยง (abstract-noun)

เลี้ยงดูตามบุญตามกรรม


ตาลยอดด้วน

ตาล + ยอด + ด้วน

ตาน-ยอด-ด้วน

คนที่ไม่มีทางเจริญก้าวหน้าต่อไปอีกแล้ว

คนที่ไม่มีบุตรสืบตระกูล

พระภิกษุที่ต้องอาบัติปาราชิกไม่อาจกลับมาบวชใหม่ได้


ตาลีตาเหลือก

คำกริยาวิเศษณ์

(ตาลี เป็นคำสร้อย) + ตาเหลือก

ตา-ลี-ตา-เหฺลือก

อาการรีบร้อนลนลาน, ตื่นกลัว


ตาเล็กตาน้อย

ตาที่แสดงอาการประจบประแจง มักใช้แก่เด็ก


ตำข้าวสารกรอกหม้อ

ชักใบให้เรือเสีย

ตำ-ค่าว-สาน-กฺรอก-ม่อ

/tam˧.kʰaːw˥˩.saːn˩˩˦.krɔːk̚˨˩.mɔː˥˩/^((สัมผัส))

หาเพียงแค่พอกินไปมื้อหนึ่ง ๆ

ทำพอให้เสร็จไปชั่วครั้งหนึ่ง ๆ


ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ

ตำ + น้ำพริก + ละลาย + แม่น้ำ

ตำ-น้ำ-พฺริก-ละ-ลาย-แม่-น้าม

/tam˧.nam˦˥.pʰrik̚˦˥.la˦˥.laːj˧.mɛː˥˩.naːm˦˥/^((สัมผัส))

ลงทุนไปโดยได้ผลประโยชน์ไม่คุ้มทุน, ใช้จ่ายทรัพย์ในทางที่ไม่เกิดประโยชน์, เสียทรัพย์ไปโดยไม่ได้ประโยชน์อะไร

th-ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ-th-verb-prQKNIxD


ติดต้อยห้อยตาม

การติดต้อยห้อยตาม (abstract-noun)

เดินตามไปติด ๆ


ติเรือทั้งโกลน

ติ + เรือ + ทั้ง + โกลน

ติ-เรือ-ทั้ง-โกฺลน

ตำหนิสิ่งที่ยังทำไม่เสร็จหรือที่ยังไม่รู้ว่าอะไรเป็นอะไร, ติพล่อย ๆ ไปเสียก่อนที่จะรู้ว่าอะไรเป็นอะไร


ตีงูให้กากิน

การตีงูให้กากิน (abstract-noun)

ตี-งู-ไฮ่-กา-กิน

ทำสิ่งใด ๆ ไว้แล้ว แต่ผลไปตกแก่ผู้อื่น, ทำสิ่งที่ตนควรจะได้รับประโยชน์ แต่กลับไม่ได้


ตีงูให้หลังหัก

การตีงูให้หลังหัก (abstract-noun)

กระทำสิ่งใดแก่ศัตรูโดยไม่เด็ดขาดจริงจังย่อมจะได้รับผลร้ายในภายหลัง


ตีตนก่อนไข้

ตี + ตน + ก่อน + ไข้

ตี-ตน-ก่อน-ไค่

กังวลทุกข์ร้อนหรือหวาดกลัวในเรื่องที่ยังไม่เกิดขึ้น


ตีตนตายก่อนไข้

ตี + ตน + ตาย + ก่อน + ไข้

การตีตนตายก่อนไข้ (abstract-noun)

ตี-ตน-ตาย-ก่อน-ไค่

/tiː˧.ton˧.taːj˧.kɔːn˨˩.kʰaj˥˩/^((สัมผัส))


ตีนถีบปากกัด

มานะพยายามทำงานทุกอย่างเพื่อปากท้องโดยไม่คำนึงถึงความเหนื่อยยาก


ตีปลาหน้าไซ

ตี + ปลา + หน้า + ไซ

ตี-ปฺลา-น่า-ไซ

พูดหรือทำให้กิจการของผู้อื่นซึ่งกำลังดำเนินไปด้วยดีกลับเสียไป


ตีป่าให้เสือกลัว

การตีป่าให้เสือกลัว (abstract-noun)


ตีวัวกระทบคราด

ตี + วัว + กระทบ + คราด

การตีวัวกระทบคราด (abstract-noun)

ตี-วัว-กฺระ-ทบ-คฺราด

/tiː˧.wua̯˧.kra˨˩.tʰop̚˦˥.kʰraːt̚˥˩/^((สัมผัส))

โกรธคนหนึ่งแต่ทำอะไรเขาไม่ได้ ไพล่ไปรังควานอีกคนหนึ่งที่เกี่ยวข้อง และตนสามารถทำได้


ตีหลายหน้า

ตลบตะแลง, กลับกลอก


ตื่นแต่ดึก สึกแต่หนุ่ม

ตื่น + แต่ + ดึก + สึก + แต่ + หนุ่ม

ตื่น-แต่-ดึก-สึก-แต่-หฺนุ่ม

/tɯːn˨˩.tɛː˨˩.dɯk̚˨˩.sɯk̚˨˩.tɛː˨˩.num˨˩/^((สัมผัส))

เร่งรัดทำการงานให้เหมาะสมแก่วัยและเวลา

th-ตื่นแต่ดึก_สึกแต่หนุ่ม-th-verb-PEvPCF95


เต้นแร้งเต้นกา

การเต้นแร้งเต้นกา (abstract-noun)

แสดงอาการดีอกดีใจหรือสนุกสนานด้วยการกระโดดโลดเต้น


เต้นแร้งเต้นแฉ่ง

เต้น + แร้ง + เต้น + แฉ่ง

เต็้น-แร้ง-เต็้น-แฉ็่ง

/ten˥˩.rɛːŋ˦˥.ten˥˩.t͡ɕʰɛŋ˨˩/^((สัมผัส))


เตี้ยอุ้มค่อม

คนที่มีฐานะต่ำต้อยหรือยากจน แต่รับภาระเลี้ยงดูคนที่มีฐานะเช่นตนอีก


แตงเถาตาย

หญิงม่ายที่มีอายุมาก


แตงร่มใบ

มีผิวเป็นนวลใยในวัยสาว


ใต้ดิน

ที่อยู่ต่ำกว่าระดับพื้นดิน

ห้องใต้ดิน

ชั้นใต้ดิน

น้ำใต้ดิน

ไม่เปิดเผย, ไม่ถูกกฎหมาย

ขบวนการใต้ดิน

กองทัพใต้ดิน


อายุวัฒนะ

ยาที่เชื่อว่าช่วยให้มีอายุยืนยาว

ยาที่เชื่อว่ารักษาได้ทุกโรค


ถ่มน้ำลายรดฟ้า

ถ่ม + น้ำลาย + รด + ฟ้า

การถ่มน้ำลายรดฟ้า (abstract-noun)

ถ่ม-น้าม-ลาย-รด-ฟ้า

/tʰom˨˩.naːm˦˥.laːj˧.rot̚˦˥.faː˦˥/^((สัมผัส))

ประทุษร้ายต่อสิ่งที่สูงกว่าตน ตัวเองย่อมได้รับผลร้าย


ถวายหัว

ยอมเสี่ยงชีวิตเพื่อชาติ, เอาชีวิตเป็นประกัน, ทำจนสุดความสามารถ, ยอมสู้ตาย


ถอดเขี้ยวถอดเล็บ

การถอดเขี้ยวถอดเล็บ (abstract-noun)

ละพยศ, ละความเก่งกาจ, เลิกแสดงฤทธิ์แสดงอำนาจอีกต่อไป


ถอนต้นก่นราก

ถอน + ต้น + ก่น + ราก

ถอน-ต้น-ก่น-ราก

/tʰɔːn˩˩˦.ton˥˩.kon˨˩.raːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ทำลายให้หมดสิ้น, ทำลายให้สิ้นเสี้ยนหนาม


ถอนรากถอนโคน

ถอน + ราก + ถอน + โคน

ถอน-ราก-ถอน-โคน

/tʰɔːn˩˩˦.raːk̚˥˩.tʰɔːn˩˩˦.kʰoːn˧/^((สัมผัส))

ทำลายให้หมดสิ้น, ทำลายให้สิ้นเสี้ยนหนาม


ถอนหงอก

ไม่นับถือความเป็นผู้ใหญ่, พูดว่าให้เสียผู้ใหญ่


ถอยหลังเข้าคลอง

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

ถ็อย-หฺลัง-เค่า-คฺลอง

/tʰɔj˩˩˦.laŋ˩˩˦.kʰaw˥˩.kʰlɔːŋ˧/^((สัมผัส))

หวนกลับไปหาแบบเดิม


ถ่านไฟเก่า

ถ่าน + ไฟ + เก่า

ถ่าน-ไฟ-เก่า

ชายหญิงที่เคยรักใคร่หรือเคยได้เสียกันมาก่อน แม้เลิกร้างกันไป เมื่อมาพบกันใหม่ย่อมรักใคร่หรือปลงใจกันได้ง่ายขึ้น


ถีบหัวส่ง

ถีบ + หัว + ส่ง; มาจากการถีบหัวเรือหรือท่าน้ำ เพื่อหันหัวเรือออกจากท่า

/tʰiːp̚˨˩.hua̯˩˩˦.soŋ˨˩/^((สัมผัส))

ไม่ไยดีอีกต่อไป


ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น

คำกริยาวิเศษณ์

ถี่ + ลอด + ตา + ช้าง + ห่าง + ลอด + ตา + เล็น

ถี่-ลอด-ตา-ช้าง-ห่าง-ลอด-ตา-เล็น

/tʰiː˨˩.lɔːt̚˥˩.taː˧.t͡ɕʰaːŋ˦˥.haːŋ˨˩.lɔːt̚˥˩.taː˧.len˧/^((สัมผัส))

ดูเหมือนรอบคอบถี่ถ้วน แต่ไม่รอบคอบถี่ถ้วนจริง

th-ถี่ลอดตาช้าง_ห่างลอดตาเล็น-th-adv-iLIMUTeT

ประหยัดในสิ่งที่ไม่ควรประหยัด ไม่ประหยัดในสิ่งที่ควรประหยัด

th-ถี่ลอดตาช้าง_ห่างลอดตาเล็น-th-adv-VE8utlkZ


ถึงพริกถึงขิง

เผ็ดร้อนรุนแรง


เถรตรง

ซื่อตรงจนเกินไป, ไม่มีไหวพริบ

ไม่รู้จักผ่อนผันสั้นยาว, ไม่รู้จักผ่อนหนักผ่อนเบา


เถรส่องบาตร

คนที่ทำอะไรตามเขาทั้ง ๆ ที่ไม่รู้เรื่องราว


ทรัพย์ในดิน สินในน้ำ

สิ่งที่มีอยู่หรือเกิดตามธรรมชาติ อันอาจนำมาใช้ให้เป็นประโยชน์ได้

th-ทรัพย์ในดิน_สินในน้ำ-th-noun-YvDiDmYt


ทองแผ่นเดียวกัน

เกี่ยวดองกันโดยการแต่งงาน


ทองไม่รู้ร้อน

เฉยเมย, ไม่กระตือรือร้น, ไม่สะดุ้งสะเทือน


ท้องยุ้งพุงกระสอบ

ท้อง + ยุ้ง + พุง + กระสอบ

ท้อง-ยุ้ง-พุง-กฺระ-สอบ

/tʰɔːŋ˦˥.juŋ˦˥.pʰuŋ˧.kra˨˩.sɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

คนกินจุผิดปรกติ


ท้องยุ้งพุงกระสอบ

ท้อง + ยุ้ง + พุง + กระสอบ

ท้อง-ยุ้ง-พุง-กฺระ-สอบ

ที่กินจุผิดปรกติ


ทั้งขึ้นทั้งล่อง

มีความเกี่ยวข้องด้วยเสมอ ไม่พันไปได้ มักใช้ในทำนองไม่ดี


ทับสิทธิ์

ทับ + สิทธิ์

คำพ้องความของ นอนหลับทับสิทธิ์


นอนหลับทับสิทธิ์

นอน + หลับ + ทับ + สิทธิ์

การนอนหลับทับสิทธิ์ (abstract-noun)

นอน-หฺลับ-ทับ-สิด

/nɔːn˧.lap̚˨˩.tʰap̚˦˥.sit̚˨˩/^((สัมผัส))

ไม่ใช้สิทธิ์ที่ตนมีอยู่เมื่อถึงคราวจะใช้

ไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง


ทางออก

/tʰaːŋ˧.ʔɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ช่องหรือทางสำหรับออก

ทางรอด, วิธีแก้ปัญหา


ท่าดีทีเหลว

มีท่าทางดี แต่ทำอะไรไม่ได้เรื่อง


ท่านั้นท่านี้

อย่างนั้นอย่างนี้, โยกโย้


ทำคุณบูชาโทษ

ทำคุณ + บูชา + โทษ

การทำคุณบูชาโทษ (abstract-noun)

ทำ-คุน-บู-ชา-โทด

/tʰam˧.kʰun˧.buː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰoːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ทำคุณแต่กลับเป็นโทษ ทำดีแต่กลับเป็นร้าย


ทำคุณบูชาโทษ โปรดสัตว์ได้บาป

ทำ + คุณ + บูชา + โทษ + โปรดสัตว์ + ได้ + บาป

ทำ-คุน-บู-ชา-โทด-โปฺรด-สัด-ด้าย-บาบ

/tʰam˧.kʰun˧.buː˧.t͡ɕʰaː˧.tʰoːt̚˥˩.proːt̚˨˩.sat̚˨˩.daːj˥˩.baːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ทำคุณแต่กลับเป็นโทษ ทำดีแต่กลับเป็นร้าย

th-ทำคุณบูชาโทษ_โปรดสัตว์ได้บาป-th-verb-fvyJVMUB


ทำนาบนหลังคน

การทำนาบนหลังคน (abstract-noun)

หาผลประโยชน์ใส่ตนโดยขูดรีดผู้อื่น


ทำบุญเอาหน้า

การทำบุญเอาหน้า (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ ภาวนากันตาย เป็น ทำบุญเอาหน้า ภาวนากันตาย

ทำบุญเพื่ออวดผู้อื่น ไม่ใช่ทำด้วยใจบริสุทธิ์


ทำบุญเอาหน้า ภาวนากันตาย

การทำบุญเอาหน้า ภาวนากันตาย (abstract-noun)

th-ทำบุญเอาหน้า_ภาวนากันตาย-th-verb-TnJNG7xs


ทำลิงทำค่าง

ทำอาการซุกซนอย่างลิงอย่างค่าง


ที่เท่าแมวดิ้นตาย

ที่ดินหรือเนื้อที่เล็กน้อย


ทีเล่นทีจริง

การทีเล่นทีจริง (abstract-noun)

แสร้งทำเล่น ๆ หรือล้อหลอกเป็นการลองเชิง แต่เมื่อเห็นเขาเผลอตัว หรือไม่ว่าก็เอาจริง


เล่นก็ได้ จริงก็ได้

การเล่นก็ได้ จริงก็ได้ (abstract-noun)


ทุบหม้อข้าว

ตัดอาชีพ, ทำลายอาชีพ


เทือกเถาเหล่ากอ

เทือก + เถา + เหล่ากอ

เทือก-เถา-เหฺล่า-กอ

/tʰɯa̯k̚˥˩.tʰaw˩˩˦.law˨˩.kɔː˧/^((สัมผัส))

เชื้อสายวงศ์ตระกูลที่สืบเนื่องต่อกันมา


แทงใจดำ

พูดตรงกับความในใจของผู้ฟัง


แทรกแผ่นดิน

หลีกหนีไปให้พ้น ไม่อยากให้ใครพบหน้าเพราะอับอาย


นกต่อ

/nok̚˦˥.tɔː˨˩/^((สัมผัส))

คนที่ทำหน้าที่ติดต่อหรือชักจูงหลอกล่อคนอื่นให้หลงเชื่อ ใช้ในทางไม่ดี


นกรู้

ผู้ที่มีไหวพริบรู้เท่าทันเหตุการณ์หรือภัยที่จะมาถึงตน


นกสองหัว

นก + สอง + หัว

/nok̚˦˥.sɔːŋ˩˩˦.hua̯˩˩˦/^((สัมผัส))

คนที่ทำตัวฝักใฝ่เข้าด้วยทั้ง 2 ฝ่ายที่ไม่เป็นมิตรกันโดยหวังประโยชน์เพื่อตน


หมาสองราง

หมา + สอง + ราง

หฺมา-สอง-ราง

/maː˩˩˦.sɔːŋ˩˩˦.raːŋ˧/^((สัมผัส))


นอนหลับไม่รู้ นอนคู้ไม่เห็น

นอน + หลับ + ไม่ + รู้ + นอน + คู้ + ไม่ + เห็น

การนอนหลับไม่รู้ นอนคู้ไม่เห็น (abstract-noun)

นอน-หฺลับ-ไม่-รู้-นอน-คู้-ไม่-เห็น

/nɔːn˧.lap̚˨˩.maj˥˩.ruː˦˥.nɔːn˧.kʰuː˦˥.maj˥˩.hen˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม่รู้เรื่องราว, ไม่รู้อีโหน่อีเหน่

th-นอนหลับไม่รู้_นอนคู้ไม่เห็น-th-verb-fCinKXFP


นั่งในหัวใจ

รู้ใจ, ทำถูกต้องตรงตามที่ผู้อื่นคิดไว้


น่าเกลียดน่าชัง

น่ารักน่าเอ็นดู ใช้แก่เด็กเล็ก ๆ


นายว่าขี้ข้าพลอย

นาย + ว่า + ขี้ข้า + พลอย

นาย-ว่า-คี่-ค่า-พฺลอย

/naːj˧.waː˥˩.kʰiː˥˩.kʰaː˥˩.pʰlɔːj˧/^((สัมผัส))

พลอยพูดผสมโรงติเตียนผู้อื่นตามนายไปด้วย


น้ำขึ้นให้รีบตัก

น้ำขึ้น + ให้ + รีบ + ตัก

น้าม-คึ่น-ไฮ่-รีบ-ตัก

/naːm˦˥.kʰɯn˥˩.haj˥˩.riːp̚˥˩.tak̚˨˩/^((สัมผัส))

มีโอกาสดีควรรีบทำ


น้ำขุ่นไว้ในน้ำใสไว้นอก

คำกริยาวิเศษณ์

น้ำ + ขุ่น + ไว้ + ใน + น้ำ + ใส + ไว้ + นอก

น้าม-ขุ่น-ไว้-ไน-น้าม-ไส-ไว้-นอก

/naːm˦˥.kʰun˨˩.waj˦˥.naj˧.naːm˦˥.saj˩˩˦.waj˦˥.nɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

แม้จะไม่พอใจก็ยังแสดงสีหน้ายิ้มแย้ม

th-น้ำขุ่นไว้ในน้ำใสไว้นอก-th-adv-rvLJUamk


น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ

น้ำ + เชี่ยว + อย่า + ขวาง + เรือ

น้าม-เชี่ยว-หฺย่า-ขฺวาง-เรือ

/naːm˦˥.t͡ɕʰia̯w˥˩.jaː˨˩.kʰwaːŋ˩˩˦.rɯa̯˧/^((สัมผัส))

อย่าขวางผู้ที่มีอำนาจหรือผู้ที่กำลังโกรธจัด

th-น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ-th-verb-aNB78EVB


น้ำซึมบ่อทราย

น้ำ + ซึม + บ่อ + ทราย

น้าม-ซึม-บ่อ-ซาย

มีรายได้มาเรื่อย ๆ


น้ำตาเช็ดหัวเข่า

การน้ำตาเช็ดหัวเข่า (abstract-noun)

เสียใจเพราะช้ำใจหรือต้องผิดหวังอย่างหนัก


น้ำตาตกใน

เศร้าโศกเสียใจอย่างมาก แต่ไม่แสดงให้ปรากฏ


น้ำตาลใกล้มด ใครจะอดได้

น้าม-ตาน-ไกฺล้-มด-ไคฺร-จะ-อด-ด้าย

/naːm˦˥.taːn˧.klaj˥˩.mot̚˦˥.kʰraj˧.t͡ɕa˨˩.ʔot̚˨˩.daːj˥˩/^((สัมผัส))

ชายหญิงที่ใกล้ชิดกันมากย่อมห้ามใจไม่ให้รักกันได้ยาก

th-น้ำตาลใกล้มด_ใครจะอดได้-th-noun-vmBH22wc


น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง

น้ำ + ท่วม + ทุ่ง + ผักบุ้ง + โหรงเหรง

การน้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง (abstract-noun)

น้าม-ท่วม-ทุ่ง-ผัก-บุ้ง-โหฺรง-เหฺรง

/naːm˦˥.tʰua̯m˥˩.tʰuŋ˥˩.pʰak̚˨˩.buŋ˥˩.roːŋ˩˩˦.reːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

พูดมากแต่ได้เนื้อหาสาระน้อย

th-น้ำท่วมทุ่ง_ผักบุ้งโหรงเหรง-th-verb-MvOA99ew


น้ำท่วมปาก

พูดไม่ออกเพราะเกรงจะมีภัยแก่ตนหรือผู้อื่น


น้ำน้อยย่อมแพ้ไฟ

ฝ่ายข้างน้อยย่อมแพ้ฝ่ายข้างมาก


น้ำนิ่งไหลลึก

คนที่มีท่าหงิม ๆ มักจะมีความคิดลึกซึ้ง


น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า

น้ำ + พึ่ง + เรือ + เสือ + พึ่ง + ป่า

น้าม-พึ่ง-เรือ-เสือ-พึ่ง-ป่า

/naːm˦˥.pʰɯŋ˥˩.rɯa̯˧.sɯa̯˩˩˦.pʰɯŋ˥˩.paː˨˩/^((สัมผัส))

การพึ่งพาอาศัยกัน, ความสามัคคี

th-น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า-th-noun-H3m31Ay8


น้ำเย็นปลาตาย

น้ำ + เย็น + ปลา + ตาย

น้ำ-เย็น-ปฺลา-ตาย

คำพูดที่ไพเราะอ่อนหวาน ซึ่งถูกใจผู้ฟัง แต่อาจเป็นโทษเป็นภัยได้


น้ำร้อนปลาเป็น

น้ำ + ร้อน + ปลา + เป็น

น้ำ-ร้อน-ปฺลา-เป็น

คำพูดที่ตรงไปตรงมาแบบขวานผ่าซาก อาจไม่ถูกใจผู้ฟัง แต่ไม่เป็นพิษเป็นภัย


น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย

น้ำร้อนปลาเป็น + น้ำเย็นปลาตาย

น้ำ-ร้อน-ปฺลา-เป็น-น้ำ-เย็น-ปฺลา-ตาย

คำพูดที่ไพเราะอ่อนหวาน ซึ่งถูกใจผู้ฟัง แต่อาจเป็นโทษเป็นภัยได้ และคำพูดที่ตรงไปตรงมาแบบขวานผ่าซาก อาจไม่ถูกใจผู้ฟัง แต่ไม่เป็นพิษเป็นภัย

th-น้ำร้อนปลาเป็น_น้ำเย็นปลาตาย-th-noun-cSnI9J-h


น้ำสั่งฟ้า ปลาสั่งฝน

น้ำ + สั่ง + ฟ้า + ปลา + สั่ง + ฝน

น้าม-สั่ง-ฟ้า-ปฺลา-สั่ง-ฝน

/naːm˦˥.saŋ˨˩.faː˦˥.plaː˧.saŋ˨˩.fon˩˩˦/^((สัมผัส))

สั่งเสียเป็นครั้งสุดท้าย

th-น้ำสั่งฟ้า_ปลาสั่งฝน-th-verb-Zjnljpnz

ทำการอันใดที่เป็นสิ่งสำคัญเพื่อไว้อาลัยก่อนจากไป

th-น้ำสั่งฟ้า_ปลาสั่งฝน-th-verb-Paub5D3y


ฝนสั่งฟ้า ปลาสั่งหนอง

ฝน + สั่ง + ฟ้า + ปลา + สั่ง + หนอง

ฝน-สั่ง-ฟ้า-ปฺลา-สั่ง-หฺนอง

/fon˩˩˦.saŋ˨˩.faː˦˥.plaː˧.saŋ˨˩.nɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

สั่งเสียเป็นครั้งสุดท้าย

th-ฝนสั่งฟ้า_ปลาสั่งหนอง-th-verb-Zjnljpnz

th-ฝนสั่งฟ้า_ปลาสั่งหนอง-th-verb-Paub5D3y


นิ้วไหนร้ายก็ตัดนิ้วนั้น

นิ้ว + ไหน + ร้าย + ก็ + ตัด + นิ้ว + นั้น

นิ้ว-ไหฺน-ร้าย-เก้าะ-ตัด-นิ้ว-นั้น

/niw˦˥.naj˩˩˦.raːj˦˥.kɔʔ˥˩.tat̚˨˩.niw˦˥.nan˦˥/^((สัมผัส))

คนใดไม่ดี ก็ตัดออกไปจากหมู่คณะ

th-นิ้วไหนร้ายก็ตัดนิ้วนั้น-th-noun-U~BHXSsX


ฟังไม่ได้ศัพท์ จับไปกระเดียด

การฟังไม่ได้ศัพท์ จับไปกระเดียด (abstract-noun)

ฟัง-ไม่-ด้าย-สับ-จับ-ไป-กฺระ-เดียด

/faŋ˧.maj˥˩.daːj˥˩.sap̚˨˩.t͡ɕap̚˨˩.paj˧.kra˨˩.dia̯t̚˨˩/^((สัมผัส))

ฟังไม่ได้ความแจ่มชัด แล้วเอาไปพูดต่อ หรือทำผิด ๆ พลาด ๆ

th-ฟังไม่ได้ศัพท์_จับไปกระเดียด-th-verb-lnx2Ubwl


ไฟสุมขอน

อารมณ์ร้อนรุ่มที่คุกรุ่นอยู่ในใจ


ฤกษ์พานาที

ฤกษ์ + พา + นาที; พา เป็นคำสร้อย

เริก-พา-นา-ที

/rɤːk̚˥˩.pʰaː˧.naː˧.tʰiː˧/^((สัมผัส))

ระยะเวลาที่เป็นฤกษ์


ฤๅษีเลี้ยงลิง

ผู้เลี้ยงเด็กซุกซนหรือปกครองคนหมู่มากที่ไม่อยู่ในระเบียบวินัยย่อมเดือดร้อนรำคาญ


ศรศิลป์ไม่กินกัน

การศรศิลป์ไม่กินกัน (abstract-noun)

ไม่ถูกกัน, ไม่ลงรอยกัน, ไม่ชอบหน้ากัน


ศิษย์คิดล้างครู

ศิษย์เนรคุณที่มุ่งคิดจะทำลายล้างครูบาอาจารย์


ศิษย์นอกครู

ศิษย์ที่ประพฤติไม่ตรงตามคำสั่งสอนของครูบาอาจารย์

ผู้ที่ประพฤติไม่ตรงตามแบบฉบับที่นิยมกันมา


ศิษย์มีครู

ศิษย์ + มี + ครู

คนเก่งที่มีครูเก่ง


ศึกหน้านาง

การวิวาทหรือต่อสู้กันต่อหน้าหญิงที่ตนหมายปอง


บนบานศาลกล่าว

บนบาน + ศาล + กล่าว

การบนบานศาลกล่าว (abstract-noun)

บน-บาน-สาน-กฺล่าว

ขอร้องให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วยเหลือ


บอกเล่าเก้าสิบ

การบอกเล่าเก้าสิบ (abstract-noun)

บอกกล่าวให้รู้


บอกหนังสือสังฆราช

การบอกหนังสือสังฆราช (abstract-noun)

สอนสิ่งที่เขารู้ดีอยู่แล้ว


สอนหนังสือสังฆราช

การสอนหนังสือสังฆราช (abstract-noun)

สอน-หฺนัง-สือ-สัง-คะ-ราด

/sɔːn˩˩˦.naŋ˩˩˦.sɯː˩˩˦.saŋ˩˩˦.kʰa˦˥.raːt̚˥˩/^((สัมผัส))

สอนสิ่งที่เขารู้ดีอยู่แล้ว


บัวไม่ช้ำ น้ำไม่ขุ่น

บัวไม่ให้ช้ำ น้ำไม่ให้ขุ่น
การบัวไม่ช้ำ น้ำไม่ขุ่น (abstract-noun)

บัว-ไม่-ช้ำ-น้าม-ไม่-ขุ่น

/bua̯˧.maj˥˩.t͡ɕʰam˦˥.naːm˦˥.maj˥˩.kʰun˨˩/^((สัมผัส))

รู้จักผ่อนปรนเข้าหากัน มิให้กระทบกระเทือนใจกัน, รู้จักถนอมน้ำใจไม่ให้ขุ่นเคืองกัน

th-บัวไม่ช้ำ_น้ำไม่ขุ่น-th-verb-cKv-xHx5


บัวไม่ให้ช้ำ น้ำไม่ให้ขุ่น

บัวไม่ช้ำ น้ำไม่ขุ่น

บัว-ไม่-ไฮ่-ช้ำ-น้าม-ไม่-ไฮ่-ขุ่น

/bua̯˧.maj˥˩.haj˥˩.t͡ɕʰam˦˥.naːm˦˥.maj˥˩.haj˥˩.kʰun˨˩/^((สัมผัส))

รู้จักผ่อนปรนเข้าหากัน ไม่ให้กระทบกระเทือนใจกัน, รู้จักถนอมน้ำใจไม่ให้ขุ่นเคืองกัน

th-บัวไม่ให้ช้ำ_น้ำไม่ให้ขุ่น-th-verb-E2odhefF


บ่างช่างยุ

บ่าง + ช่าง + ยุ

บ่าง-ชั่ง-ยุ

/baːŋ˨˩.t͡ɕʰaŋ˥˩.juʔ˦˥/^((สัมผัส))

คนที่ชอบพูดส่อเสียดยุยงให้เขาแตกกัน


บ้านเคยอยู่ อู่เคยนอน

บ้าน + เคย + อยู่ + อู่ + เคย + นอน

บ้าน-เคย-หฺยู่-อู่-เคย-นอน

/baːn˥˩.kʰɤːj˧.juː˨˩.ʔuː˨˩.kʰɤːj˧.nɔːn˧/^((สัมผัส))

สถานที่ตนเคยอยู่อาศัยมาก่อน

th-บ้านเคยอยู่_อู่เคยนอน-th-noun-ZM2enyW2


บ้านแตกสาแหรกขาด

บ้าน + แตก + สาแหรก + ขาด

บ้าน-แตก-สา-แหฺรก-ขาด

/baːn˥˩.tɛːk̚˨˩.saː˩˩˦.rɛːk̚˨˩.kʰaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ลักษณะหรืออาการที่ครอบครัวหรือบ้านเมือง เกิดเหตุการณ์อย่างร้ายแรง ถึงกับทำให้ต้องกระจัดกระจายพลัดพรากกัน


บ้านนอกขอกนา

บ้าน-นอก-ขอก-นา

/baːn˥˩.nɔːk̚˥˩.kʰɔːk̚˨˩.naː˧/^((สัมผัส))

คนที่เป็นชาวไร่ชาวนาอยู่นอกกรุงหรือเมืองหลวง


บ้านนอกคอกนา

บ้าน-นอก-คอก-นา

/baːn˥˩.nɔːk̚˥˩.kʰɔːk̚˥˩.naː˧/^((สัมผัส))


บานปลาย

ขยายออกไปมากกว่าที่ตั้งใจไว้เดิม, ขยายเรื่องเล็กให้กลายเป็นเรื่องใหญ่โตออกไป

ใช้เงินเกินกว่าที่กำหนดหรือประมาณไว้


บ้านเมืองมีขื่อมีแป

บ้านเมือง + มีขื่อมีแป

บ้าน-เมือง-มี-ขื่อ-มี-แป

/baːn˥˩.mɯa̯ŋ˧.miː˧.kʰɯː˨˩.miː˧.pɛː˧/^((สัมผัส))

บ้านเมืองหรือประเทศย่อมมีกฎหมายคุ้มครอง


บ้าหอบฟาง

บ้าสมบัติ เห็นอะไรเป็นของมีค่าจะเอาทั้งนั้น

อาการที่หอบหิ้วสิ่งของพะรุงพะรัง


บ้าห้าร้อยจำพวก

บ้ามากมายหลายประเภท


บุกป่าฝ่าดง

พยายามต่อสู้อุปสรรคต่าง ๆ


บุญหนักศักดิ์ใหญ่

มีฐานันดรศักดิ์สูงและอำนาจวาสนายิ่งใหญ่


เบาไม้เบามือ

การเบาไม้เบามือ (abstract-noun)

ทำเบา ๆ หรือค่อย ๆ ด้วยความระมัดระวัง, ทำไม่ให้หนักมือหรือรุนแรง

ช่วยให้ไม่ต้องทำงานมาก


เบี้ยต่อไส้

เบี้ย + ต่อ + ไส้

เบี้ย-ต่อ-ไส้

เงินที่พอประทังชีวิตให้ยืนยาวไปได้ชั่วระยะหนึ่ง


เบี้ยน้อยหอยน้อย

มีเงินน้อย, มีเงินไม่มาก


เบี้ยบ้ายรายทาง

เงินที่จะต้องใช้จ่ายหรือเสียไปเรื่อย ๆ เป็นระยะ ๆ ในขณะทำธุรกิจอย่างใดอย่างหนึ่งให้สำเร็จ


แบกหน้า

จำใจกลับมาแสดงตัวหรือติดต่ออีกกับผู้ที่ตนเคยทำไม่ดี ไม่ถูกต้อง หรือไม่เหมาะสมมาก่อน


ปรบมือให้

ยกย่อง, สรรเสริญ


ปล่อยนกปล่อยกา

การปล่อยนกปล่อยกา (abstract-noun)

ปฺล็่อย-นก-ปฺล็่อย-กา

ปล่อยให้เป็นอิสระ, ไม่เอาผิด, ปล่อยให้พ้นจากความผูกพัน


ปล่อยลูกนกลูกกา

การปล่อยลูกนกลูกกา (abstract-noun)

ปฺล็่อย-ลูก-นก-ลูก-กา

/plɔj˨˩.luːk̚˥˩.nok̚˦˥.luːk̚˥˩.kaː˧/^((สัมผัส))


ปล่อยปลาลงน้ำ

การปล่อยปลาลงน้ำ (abstract-noun)

ปล่อยศัตรูไปแล้วเขาจะไม่นึกถึงบุญคุณ


ปล่อยเปรต

ปล่อย + เปรต

ปฺล็่อย-เปฺรด

ปล่อยให้พ้นจากการควบคุมในบางโอกาส


ปล่อยผี

ปล่อยให้พ้นจากการควบคุมในบางโอกาส


ปล่อยเสือเข้าป่า

การปล่อยเสือเข้าป่า (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ ปล่อยปลาลงน้ำ เป็น ปล่อยเสือเข้าป่า ปล่อยปลาลงน้ำ

ปล่อยศัตรูไปอาจกลับมาทำร้ายภายหลังอีก


ปล่อยเสือเข้าป่า ปล่อยปลาลงน้ำ

การปล่อยเสือเข้าป่า ปล่อยปลาลงน้ำ (abstract-noun)

ปล่อยศัตรูไปอาจกลับมาทำร้ายภายหลังอีก

th-ปล่อยเสือเข้าป่า_ปล่อยปลาลงน้ำ-th-verb-zFtOl~vH


ปลาข้องเดียวกัน

ปฺลา-ค็่อง-เดียว-กัน

คนที่อยู่ร่วมกันหรือเป็นพวกเดียวกัน


ปลาติดร่างแห

คนที่พลอยได้รับเคราะห์กรรมร่วมกับผู้อื่นทั้ง ๆ ที่ไม่ได้มีส่วนพัวพันด้วย


ปลายอ้อปลายแขม

ที่ยังอยู่ที่ไหนไม่รู้, ที่ยังอยู่ห่างไกล


ปลาหมอตายเพราะปาก

คนที่พูดพล่อยจนได้รับอันตราย


ปลาใหญ่กินปลาเล็ก

คน ผู้ใหญ่ หรือประเทศที่มีอำนาจ กดขี่ข่มเหงผู้อ่อนแอหรือผู้น้อย


ปลูกเรือนคร่อมตอ

การปลูกเรือนคร่อมตอ (abstract-noun)

กระทำสิ่งซึ่งล่วงล้ำ ก้าวก่ายสิทธิของผู้อื่น จะโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือไม่ก็ตาม


ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่

การปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ (abstract-noun)

มักพูดเข้าคู่กับ ผูกอู่ตามใจผู้นอน เป็น ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ ผูกอู่ตามใจผู้นอน

ทำตามความพอใจของผู้ที่จะได้รับผลโดยตรง

th-ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่-th-verb-3ugfSQYk


ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ ผูกอู่ตามใจผู้นอน

ปฺลูก-เรือน-ตาม-ไจ-พู่-หฺยู่-ผูก-อู่-ตาม-ไจ-พู่-นอน

/pluːk̚˨˩.rɯa̯n˧.taːm˧.t͡ɕaj˧.pʰuː˥˩.juː˨˩.pʰuːk̚˨˩.ʔuː˨˩.taːm˧.t͡ɕaj˧.pʰuː˥˩.nɔːn˧/^((สัมผัส))

ทำตามความพอใจของผู้ที่จะได้รับผลโดยตรง

th-ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่_ผูกอู่ตามใจผู้นอน-th-verb-3ugfSQYk


ปวดเศียรเวียนเกล้า

การปวดเศียรเวียนเกล้า (abstract-noun)

เดือดร้อนรำคาญใจเพราะมีเรื่องยุ่งยากมากจนแก้ไม่ทัน


ปอกกล้วยเข้าปาก

ปอก + กล้วย + เข้า + ปาก

ง่ายเหมือนปลอกกล้วยเข้าปาก

ปอก-กฺล้วย-เค่า-ปาก

/pɔːk̚˨˩.klua̯j˥˩.kʰaw˥˩.paːk̚˨˩/^((สัมผัส))


ปัญญาแค่หางอึ่ง

ตัดมาจาก ปัญญาแค่หางอึ่งอ่าง; เหมือนกับ ปัญญา + แค่ + หาง + อึ่ง (“อึ่งอ่าง”)

ปัน-ยา-แค่-หาง-อึ่ง

/pan˧.jaː˧.kʰɛː˥˩.haːŋ˩˩˦.ʔɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

มีความรู้น้อย, โง่


ปัดสวะ

ทำอย่างขอไปที


ปากปราศรัยใจเชือดคอ

ปราก + ปราศรัย + ใจ + เชือด + คอ

ปาก-ปฺรา-ไส-ไจ-เชือด-คอ

/paːk̚˨˩.praː˧.saj˩˩˦.t͡ɕaj˧.t͡ɕʰɯa̯t̚˥˩.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

พูดดีแต่ใจคิดร้าย


ปากเป็นชักยนต์

ว่ากล่าวสั่งสอนไม่รู้จักหยุด


ปากเปียก

เรียกการว่ากล่าวตักเตือนซ้ำแล้วซ้ำเล่าก็ยังไม่ได้ผลตามที่มุ่งหมาย


ปากเปียกปากแฉะ

ปาก + เปียก + ปาก + แฉะ

ปาก–เปียก–ปาก-แฉะ

/paːk̚˨˩.pia̯k̚˨˩.paːk̚˨˩.t͡ɕʰɛʔ˨˩/^((สัมผัส))


ปากไม่สิ้นกลิ่นน้ำนม

ปาก-ไม่-ซิ่น-กฺลิ่น-น้าม-นม

/paːk̚˨˩.maj˥˩.sin˥˩.klin˨˩.naːm˦˥.nom˧/^((สัมผัส))

th-ปากไม่สิ้นกลิ่นน้ำนม-th-adj-8L~zHBrN


ปากว่าตาขยิบ

การปากว่าตาขยิบ (abstract-noun)

[päːk̚˩.wäː˥˩.täː˧.kʰä˩.jip̚˩]

พูดอย่างหนึ่ง แต่ทำอีกอย่างหนึ่ง


ปากว่าตาขยิบ

[päːk̚˩.wäː˥˩.täː˧.kʰä˩.jip̚˩]

ปากกับใจไม่ตรงกัน


ปากว่ามือถึง

การปากว่ามือถึง (abstract-noun)

พอพูดก็ทำเลย


ปากหวานก้นเปรี้ยว

ปาก + หวาน + ก้น + เปรี้ยว

ปาก-หฺวาน-ก้น-เปฺรี้ยว

/paːk̚˨˩.waːn˩˩˦.kon˥˩.pria̯w˥˩/^((สัมผัส))

พูดจาอ่อนหวานแต่ไม่จริงใจ


ปากหอยปากปู

ชอบนินทาเล็กน้อย

ไม่กล้าพูด, พูดไม่ขึ้น หรือพูดไม่มีใครสนใจฟัง


ปิ้งปลาประชดแมว

การปิ้งปลาประชดแมว (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ หุงข้าวประชดหมา เป็น หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว

ทำประชดหรือแดกดัน ซึ่งมีแต่จะเสียประโยชน์


หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว

การหุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว (abstract-noun)

th-หุงข้าวประชดหมา_ปิ้งปลาประชดแมว-th-verb-uoV5Zz-p


ปิดควันไฟไม่มิด

การปิดควันไฟไม่มิด (abstract-noun)

ปิดเรื่องที่อื้อฉาวไปทั่วแล้วไม่สำเร็จ


ปิดทองหลังพระ

การปิดทองหลังพระ (abstract-noun)

ทำความดีแต่ไม่ได้รับการยกย่อง เพราะไม่มีใครเห็นคุณค่า


ปิดประตูตีแมว

การปิดประตูตีแมว (abstract-noun)

รังแกคนไม่มีทางสู้ และไม่มีทางหนีรอดไปได้


ปีกกล้าขาแข็ง

ปีก + กล้า + ขา + แข็ง

ปีก-กฺล้า-ขา-แข็ง

/piːk̚˨˩.klaː˥˩.kʰaː˩˩˦.kʰɛŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

พึ่งตัวเองได้


เป็ดขันประชันไก่

เป็ด + ขัน + ประชัน + ไก่

เป็ด-ขัน-ปฺระ-ชัน-ไก่

/pet̚˨˩.kʰan˩˩˦.pra˨˩.t͡ɕʰan˧.kaj˨˩/^((สัมผัส))

ผู้ที่มีความรู้ความสามารถน้อยแต่อวดแสดงแข่งกับผู้ที่มีความรู้ความสามารถสูง


เป็นกอบเป็นกำ

เป็นผลดี, เป็นชิ้นเป็นอัน, เป็นก้อนใหญ่ ทำประโยชน์ต่อไปได้ดี


เป็นคุ้งเป็นแคว

ยืดยาว, ต่าง ๆ นานา


เป็นเงาตามตัว

คำกริยาวิเศษณ์

เป็น + เงา + ตาม + ตัว

เป็น-เงา-ตาม-ตัว

คอยติดตามอยู่ตลอดเวลา

เพิ่มขึ้นหรือลดลงตามส่วน


เป็นตุเป็นตะ

คำกริยาวิเศษณ์

เป็น-ตุ-เป็น-ตะ

อย่างเป็นจริงเป็นจัง


เป็นน้ำเป็นนวล

มีผิวพรรณผุดผ่องสวยงาม


เป็นเนื้อเป็นหนัง

เป็น + เนื้อ + เป็น + หนัง

เป็น-เนื้อ-เป็น-หฺนัง

เป็นชิ้นเป็นอัน


เป็นบ้าเป็นหลัง

เอาจริงเอาจังเกินไป


เป็นปี่เป็นขลุ่ย

คำกริยาวิเศษณ์

จาก เป็น + ปี่ + เป็น + ขลุ่ย

เป็น-ปี่-เป็น-ขฺลุ่ย

ถูกคอกัน, เข้ากันได้ดี


เป็นฝั่งเป็นฝา

การเป็นฝั่งเป็นฝา (abstract-noun)

มีหลักฐานมั่นคง


เป็นฟืนเป็นไฟ

คำกริยาวิเศษณ์

เป็น + ฟืน + เป็น + ไฟ

มักใช้กับกริยา โกรธ เป็น โกรธเป็นฟืนเป็นไฟ

เป็น-ฟืน-เป็น-ไฟ

รุนแรง, เต็มที่

ไปทำอะไรให้เขาโกรธเป็นฟืนเป็นไฟ


เป็นล่ำเป็นสัน

คำกริยาวิเศษณ์

เป็น + ล่ำ + เป็น + สัน

เป็น-ล่ำ-เป็น-สัน

เป็นหลักฐานมั่นคง, เป็นชิ้นเป็นอัน, เป็นจริงเป็นจัง


เป็นโล้เป็นพาย

เป็น + โล้ + เป็น + พาย

เป็น-โล้-เป็น-พาย

เอาการเอางาน, แข็งขัน, จริงจัง, ได้เรื่องได้ราว, เข้าท่าเข้าทางดี (มักใช้ในทางปฏิเสธ)


เป็นวรรคเป็นเวร

ไม่รู้จักจบสิ้น


เป็นหน้าเป็นตา

เป็นกิจจะลักษณะ, เป็นชิ้นเป็นอัน


เป็นหุ่นให้เชิด

เป็น + หุ่น + ให้ + เชิด

เป็น-หุ่น-ไฮ่-เชิด

/pen˧.hun˨˩.haj˥˩.t͡ɕʰɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))

อยู่ในฐานะหรือตำแหน่งที่ต้องทำตามที่เขาสั่ง


เป็นหูเป็นตา

การเป็นหูเป็นตา (abstract-noun)

ช่วยรับฟังและดูแลรักษาแทน


เปิดหูเปิดตา

เปิด + หู + เปิด + ตา

การเปิดหูเปิดตา (abstract-noun)

เปิด-หู-เปิด-ตา

/pɤːt̚˨˩.huː˩˩˦.pɤːt̚˨˩.taː˧/^((สัมผัส))

ให้ได้ฟังและให้ได้เห็นมาก (มักใช้เกี่ยวกับการไปพักผ่อนหย่อนใจและหาความรู้ไปในตัว)


แปดเหลี่ยมแปดคม

แปด + เหลี่ยม + แปด + คม

แปด-เหฺลี่ยม-แปด-คม

/pɛːt̚˨˩.lia̯m˨˩.pɛːt̚˨˩.kʰom˧/^((สัมผัส))

มีเล่ห์เหลี่ยมมาก


แปดเหลี่ยมสิบสองคม

แปด + เหลี่ยม + สิบสอง + คม

แปด-เหฺลี่ยม-สิบ-สอง-คม

/pɛːt̚˨˩.lia̯m˨˩.sip̚˨˩.sɔːŋ˩˩˦.kʰom˧/^((สัมผัส))

มีเล่ห์เหลี่ยมมาก


โปรดสัตว์ได้บาป

โปรดสัตว์ + ได้ + บาป

การโปรดสัตว์ได้บาป (abstract-noun)

โปฺรด-สัด-ได้-บาบ

/proːt̚˨˩.sat̚˨˩.daj˥˩.baːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ทำดีแต่ได้ชั่ว, ทำคุณแต่กลับได้โทษ


ไปตายดาบหน้า

การไปตายดาบหน้า (abstract-noun)

ยอมไปเผชิญกับความทุกข์และความลำบากข้างหน้า


ไปตายเอาดาบหน้า

การไปตายเอาดาบหน้า (abstract-noun)


ไปวัดไปวาได้

ไป + วัดวา + ได้

ไป-วัด-ไป-วา-ด้าย

/paj˧.wat̚˦˥.paj˧.waː˧.daːj˥˩/^((สัมผัส))

มีรูปร่างหน้าตาดีพอจะอวดเขาได้


ไปไหนมาสามวาสองศอก

ไป + ไหน + มา + สาม + วา + สอง + ศอก

ไป-ไหฺน-มา-สาม-วา-สอง-สอก

/paj˧.naj˩˩˦.maː˧.saːm˩˩˦.waː˧.sɔːŋ˩˩˦.sɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ถามอย่างหนึ่งตอบไปอีกอย่างหนึ่ง


ไปอย่างน้ำขุ่น ๆ

การไปอย่างน้ำขุ่น ๆ (abstract-noun)

พูดเข้าตัวหลบเลี่ยงไปข้าง ๆ คู ๆ


ผ่อนผันสั้นยาว

ผ่อน + ผัน + สั้น + ยาว

การผ่อนผันสั้นยาว (abstract-noun)

ผ่อน-ผัน-ซั่น-ยาว

/pʰɔːn˨˩.pʰan˩˩˦.san˥˩.jaːw˧/^((สัมผัส))

ประนีประนอม, อะลุ่มอล่วยกัน


ผ่อนสั้นผ่อนยาว

ผ่อน + สั้น + ผ่อน + ยาว

การผ่อนสั้นผ่อนยาว (abstract-noun)
ผ่อนผันสั้นยาว

ผ็่อน-สั้น-ผ็่อน-ยาว

ประนีประนอม, อะลุ่มอล่วยกัน


ผ่อนหนักเป็นเบา

การผ่อนหนักเป็นเบา (abstract-noun)

ลดความรุนแรงลง, ลดหย่อนลง


ผักชีโรยหน้า

การทำความดีแค่ไม่ลึกซึ้ง


ผักต้มขนมยำ

ผสมปนเปกันยุ่ง


ผัดวันประกันพรุ่ง

การผัดวันประกันพรุ่ง (abstract-noun)

ผัด-วัน-ปฺระ-กัน-พฺรุ่ง

/pʰat̚˨˩.wan˧.pra˨˩.kan˧.pʰruŋ˥˩/^((สัมผัส))

ขอเลื่อนเวลาออกไปครั้งแล้วครั้งเล่า


ผ้าขี้ริ้วห่อทอง

คนมั่งมีแต่แต่งตัวซอมซ่อ


ผิดฝาผิดตัว

ไม่เข้าชุดกัน, ไม่เข้าคู่กัน

คนละพวก คนละฝ่าย


ผีเข้าผีออก

ผี + เข้า + ผี + ออก

ผี-เค่า-ผี-ออก

/pʰiː˩˩˦.kʰaw˥˩.pʰiː˩˩˦.ʔɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย, ไม่คงที่


ผีซ้ำด้ำพลอย

ผี + ซ้ำ + ด้ำ + พลอย

ผี-ซ้ำ-ด้ำ-พฺลอย

/pʰiː˩˩˦.sam˦˥.dam˥˩.pʰlɔːj˧/^((สัมผัส))

ถูกซ้ำเติมเมื่อพลาดพลั้งลง หรือเมื่อคราวเคราะห์ร้าย


ผีบ้านไม่ดี ผีป่าก็พลอย

ผี + บ้าน + ไม่ + ดี + ผี + ป่า + ก็ + พลอย

ผี-บ้าน-ไม่-ดี-ผี-ป่า-ก้อ-พฺลอย

/pʰiː˩˩˦.baːn˥˩.maj˥˩.diː˧.pʰiː˩˩˦.paː˨˩.kɔː˥˩.pʰlɔːj˧/^((สัมผัส))

คนในบ้านเป็นใจ ช่วยให้คนนอกบ้านเข้ามาทำความเสียหายได้, คนในบ้านไม่ดี ทำให้คนที่มาอาศัยอยู่ด้วยพลอยไม่ดีไปด้วย

th-ผีบ้านไม่ดี_ผีป่าก็พลอย-th-noun-jxeWyLY9


ผีเรือนไม่ดี ผีป่าก็พลอย

ผีเรือน + ไม่ + ดี + ผี + ป่า + ก็ + พลอย

ผี-เรือน-ไม่-ดี-ผี-ป่า-ก้อ-พฺลอย

/pʰiː˩˩˦.rɯa̯n˧.maj˥˩.diː˧.pʰiː˩˩˦.paː˨˩.kɔː˥˩.pʰlɔːj˧/^((สัมผัส))

th-ผีเรือนไม่ดี_ผีป่าก็พลอย-th-noun-jxeWyLY9


ผีไม่มีศาล

ไม่มีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง


ผูกอู่ตามใจผู้นอน

การผูกอู่ตามใจผู้นอน (abstract-noun)

มักพูดเข้าคู่กับ ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ เป็น ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ ผูกอู่ตามใจผู้นอน

ทำตามความพอใจของผู้ที่จะได้รับผลโดยตรง


ผู้ชายพายเรือ

ผู้ชาย + พาย + เรือ

พู่-ชาย-พาย-เรือ

/pʰuː˥˩.t͡ɕʰaːj˧.pʰaːj˧.rɯa̯˧/^((สัมผัส))

ผู้ชายทั่วไป


ผู้ชายรายเรือ

ผู้ชายทั่วไป


ผู้หญิงยิงเรือ

ผู้หญิงทั่วไป


ผู้หญิงริงเรือ

ผู้หญิงทั่วไป


เผื่อขาดเผื่อเหลือ

จำนวนที่สำรองไว้


แผ่นดินกลบหน้า

แผ่นดิน + กลบ + หน้า

แผ็่น-ดิน-กฺลบ-น่า


แผลเก่า

ความเจ็บช้ำที่ฝังใจอยู่ไม่รู้ลืม


ฝนตกก็แช่ง ฝนแล้งก็ด่า

การฝนตกก็แช่ง ฝนแล้งก็ด่า (abstract-noun)

ฝน-ตก-ก้อ-แช็่ง ฝน-แล้ง-ก้อ-ด่า

/fon˩˩˦.tok̚˨˩.kɔː˥˩.t͡ɕʰɛŋ˥˩.fon˩˩˦.lɛːŋ˦˥.kɔː˥˩.daː˨˩/^((สัมผัส))

ทำอย่างไร ๆ ก็ไม่ถูกใจสักอย่าง

th-ฝนตกก็แช่ง_ฝนแล้งก็ด่า-th-verb-QTFU-rZG


ฝนตกก็แช่ง ฝนแล้งก็ด่า

ฝน-ตก-ก้อ-แช็่ง ฝน-แล้ง-ก้อ-ด่า

การทำอะไร ๆ จะให้ถูกใจคนทั้งหมดนั้นเป็นไปไม่ได้

th-ฝนตกก็แช่ง_ฝนแล้งก็ด่า-th-noun-uVwixotX


ฝนตกขี้หมูไหล

การฝนตกขี้หมูไหล (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ คนจัญไรมาพบกัน เป็น ฝนตกขี้หมูไหล คนจัญไรมาพบกัน

พลอยเหลวไหลไปด้วยกัน


ฝนตกไม่ทั่วฟ้า

การฝนตกไม่ทั่วฟ้า (abstract-noun)

แจกจ่ายของไม่ทั่วถึงกัน


ฝนตกไม่มีเค้า

เรื่องที่เกิดขึ้นโดยไม่มีวี่แววหรือไม่ได้คาดหวังไว้ก่อน


ฝนตกอย่าเชื่อดาว

การฝนตกอย่าเชื่อดาว (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย เป็น ฝนตกอย่าเชื่อดาว มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย

อย่าไว้วางใจใครหรืออะไรจนเกินไป


ฝนทั่งให้เป็นเข็ม

การฝนทั่งให้เป็นเข็ม (abstract-noun)

เพียรพยายามสุดความสามารถจนกว่าจะสำเร็จผล


ฝากกาย

มอบตัวให้อยู่ในความดูแลหรืออุปการะของผู้อื่น


ฝากเนื้อฝากตัว

การฝากเนื้อฝากตัว (abstract-noun)


ฝากปลาไว้กับแมว

การฝากปลาไว้กับแมว (abstract-noun)

ฝากสิ่งใดสิ่งหนึ่งไว้กับคนที่ชอบสิ่งนั้น ย่อมสูญหายได้ง่าย, ไว้วางใจคนที่ไม่ควรไว้วางใจ


ฝากเนื้อไว้กับเสือ

การฝากเนื้อไว้กับเสือ (abstract-noun)


ฝากผีฝากไข้

ขอยึดเป็นที่พึ่งจนวันตาย


ใฝ่สูงจนเกินศักดิ์

การใฝ่สูงจนเกินศักดิ์ (abstract-noun)

หวังสิ่งที่เกินฐานะของตน


ใฝ่สูงให้เกินศักดิ์

การใฝ่สูงให้เกินศักดิ์ (abstract-noun)

หวังสิ่งที่เกินฐานะของตน


ไส้

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩱ᩶ (ไส้), ลาว ໄສ້ (ไส้), ญ้อ ไส้, ไทลื้อ ᦺᦉᧉ (ไส้), ไทใหญ่ သႆႈ (ไส้), อ่ายตน ꩬႝ (สย์), พ่าเก ꩬႝ (สย์), อาหม 𑜏𑜩 (สย์), ไทดำ ꪼꪎ꫁ (ไส้), จ้วง saej; เทียบเบดั้งเดิม *tseːᴮꟲ²

ส่วนของทางเดินอาหารต่อจากกระเพาะอาหารถึงทวารหนัก


ไส้ตัน

caecum

ส่วนแรกของลำไส้ใหญ่

(ปลา~) ชื่อปลาทะเลขนาดเล็กทุกชนิดโดยเฉพาะในสกุล Encrasicholina รวมทั้งในสกุล Stolephorus วงศ์ Engraulidae หรือ Engraulididae รูปร่างกลมยาว แบนข้างเล็กน้อยหรือปานกลาง ปากกว้างมาก และอยู่ต่ำกว่าจะงอยปาก เกล็ดเป็นแบบเรียบและบาง ครีบอกอยู่ใกล้แนวสันท้อง ระหว่างครีบอก และครีบท้องมีหนามแหลมเล็กมาก 2-7 อัน มีสีเด่นเพียงแถบสีเงินพาดตลอดข้างลำตัว อยู่รวมกันเป็นฝูงใกล้ผิวน้ำเพื่อหากินแพลงก์ตอนบริเวณใกล้ฝั่ง ใช้ทำน้ำปลาที่มีคุณภาพดีหรือทำเป็นปลาตากแห้งทั้งตัว โดยเฉลี่ยยาว 5-10 เซนติเมตร บางชนิดยาวถึง 15 เซนติเมตร

ชื่อไม้เถาหรือไม้พุ่มรอเลื้อยชนิด Aganosma marginata G. Don ในวงศ์ Apocynaceae ดอกสีขาว


โคลอน

* ทับศัพท์จากภาษาอังกฤษ colon

/kʰoː˧.lɔːn˧/^((สัมผัส))

ลำไส้ใหญ่ส่วนต่อจากไส้ตันถึงไส้ตรง

เรียกกันอย่างอนุโลมผิด ๆ หมายถึงลำไส้ใหญ่ทั้งหมด


แปรปรวน

เปลี่ยนไปเปลี่ยนมาไม่อยู่ที่เป็นปรกติ

อากาศแปรปรวน

ใจแปรปรวน


หงุดหงิด

/ŋut̚˨˩.ŋit̚˨˩/^((สัมผัส))

มีอารมณ์เสียอยู่เสมอ ๆ

เขาเป็นคนหงุดหงิดง่าย

มีอารมณ์เสียเพราะไม่ได้ดังใจหรือไม่เป็นไปตามกำหนดเป็นต้น


พกนุ่น

จาก พก + นุ่น

ใจเบา, เชื่อง่าย


ใจเบา

ไม่ยั้งคิด, เชื่อง่าย


อติพจน์

อติ + พจน์; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ hyperbole

/ʔa˨˩.ti˨˩.pʰot̚˦˥/^((สัมผัส))

ข้อความที่กล่าวให้เกินจริง ผิดไปจากความจริง ใช้สำหรับเน้นความ เน้นน้ำหนักให้มากขึ้น ให้ความรู้สึกรุนแรงขึ้น


ข่วง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂ່ວງ (ข่วง), คำเมือง ᨡ᩠ᩅ᩵ᨦ (ขว่ง), ไทลื้อ ᦷᦃᧂᧈ (โฃ่ง)

/kʰua̯ŋ˨˩/^((สัมผัส))


พกหิน

จาก พก + หิน


พบไม้งามเมื่อขวานบิ่น

การพบไม้งามเมื่อขวานบิ่น (abstract-noun)

พบ-ไม้-งาม-เมื่อ-ขฺวาน-บิ่น

/pʰop̚˦˥.maj˦˥.ŋaːm˧.mɯa̯˥˩.kʰwaːn˩˩˦.bin˨˩/^((สัมผัส))

พบหญิงสาวที่ต้องใจเมื่อแก่

th-พบไม้งามเมื่อขวานบิ่น-th-verb-egzv7LDY


พบไม้งามเมื่อยามขวานบิ่น

การพบไม้งามเมื่อยามขวานบิ่น (abstract-noun)

พบหญิงสาวที่ต้องใจเมื่อแก่

th-พบไม้งามเมื่อยามขวานบิ่น-th-verb-egzv7LDY


พระมาลัยมาโปรด

ผู้ที่มาช่วยเหลือในยามที่กำลังตกทุกข์ได้ทันท่วงที


พระศุกร์เข้าพระเสาร์แทรก

ความทุกข์ยากที่เกิดซ้อน ๆ เข้ามาในขณะเดียวกัน

th-พระศุกร์เข้าพระเสาร์แทรก-th-noun-ZIwNb4cB


พระอิฐพระปูน

นิ่งเฉย, ไม่รู้สึกยินดียินร้าย


พรากลูกนกฉกลูกกา

พราก + ลูก + นก + ฉก + ลูก + กา

การพรากลูกนกฉกลูกกา (abstract-noun)

พฺราก-ลูก-นก-ฉก-ลูก-กา

/pʰraːk̚˥˩.luːk̚˥˩.nok̚˦˥.t͡ɕʰok̚˨˩.luːk̚˥˩.kaː˧/^((สัมผัส))

ทำให้ลูกพลัดพรากจากพ่อแม่


พรากลูกนกลูกกา

พราก + ลูก + นก + ลูก + กา

การพรากลูกนกลูกกา (abstract-noun)

พฺราก-ลูก-นก-ลูก-กา

/pʰraːk̚˥˩.luːk̚˥˩.nok̚˦˥.luːk̚˥˩.kaː˧/^((สัมผัส))

ทำให้ลูกพลัดพรากจากพ่อแม่


พร้าคัดปากไม่ออก

นิ่ง, ไม่ค่อยพูด, ไม่ช่างพูด


พร้างัดปากไม่ออก

นิ่ง, ไม่ค่อยพูด, ไม่ช่างพูด


พลอยฟ้าพลอยฝน

ไม่ได้เกี่ยวข้องก็เป็นตามไปด้วย


พลั้งปากเสียศีล พลั้งตีนตกต้นไม้

พลั้งปาก + เสีย + ศีล + พลั้ง + ตีน + ตก + ต้นไม้

การพลั้งปากเสียศีล พลั้งตีนตกต้นไม้ (abstract-noun)

พฺลั้ง-ปาก-เสีย-สีน-พฺลั้ง-ตีน-ตก-ต้น-ม้าย

/pʰlaŋ˦˥.paːk̚˨˩.sia̯˩˩˦.siːn˩˩˦.pʰlaŋ˦˥.tiːn˧.tok̚˨˩.ton˥˩.maːj˦˥/^((สัมผัส))

พูดหรือทำอะไรไม่ระมัดระวัง ย่อมเกิดความเสียหาย

th-พลั้งปากเสียศีล_พลั้งตีนตกต้นไม้-th-verb-f1RUo0kV


พลัดที่นาคาที่อยู่

การพลัดที่นาคาที่อยู่ (abstract-noun)

พลัดพรากจากถิ่นฐานเดิม, ระหกระเหิน


พลิกแผ่นดิน

เปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในระบบหรือวิธีการปกครองแผ่นดิน


พลิกแผ่นดิน

อาการที่ตามหาเท่าไร ๆ ก็ไม่พบ


พ่อพวงมาลัย

ชายที่ปล่อยชีวิตตามสบาย ไม่ยอมตั้งตัวหรือทำงานเป็นหลักฐาน


พอเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง

การพอเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง (abstract-noun)

พอมีกินมีใช้, พอเลี้ยงตัวได้

th-พอเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง-th-verb-dgVlMSwG


พะเนินเทินทึก

พะเนิน + เทิน + ทึก

ความพะเนินเทินทึก (noun-from-adj)

พะ-เนิน-เทิน-ทึก

/pʰa˦˥.nɤːn˧.tʰɤːn˧.tʰɯk̚˦˥/^((สัมผัส))

มากมายก่ายกอง


พายเรือทวนน้ำ

พาย + เรือ + ทวน + น้ำ

พาย-เรือ-ทวน-น้าม

/pʰaːj˧.rɯa̯˧.tʰua̯n˧.naːm˦˥/^((สัมผัส))

ทำด้วยความยากลำบาก


พายเรือในหนอง

การพายเรือในหนอง (abstract-noun)

คิด ทำ หรือพูดวกวนกลับไปกลับมา


พายเรือในอ่าง

การพายเรือในอ่าง (abstract-noun)

คิด ทำ หรือพูดวกวนกลับไปกลับมา


พาลรีพาลขวาง

ชอบหาเรื่องทะเลาะวิวาท


พึ่งจมูกคนอื่นหายใจ

การพึ่งจมูกคนอื่นหายใจ (abstract-noun)

อาศัยผู้อื่นมักไม่สะดวก


ยืมจมูกคนอื่นหายใจ

การยืมจมูกคนอื่นหายใจ (abstract-noun)

อาศัยผู้อื่นมักไม่สะดวก


เอาจมูกคนอื่นหายใจ

การเอาจมูกคนอื่นหายใจ (abstract-noun)

อาศัยผู้อื่นมักไม่สะดวก


พึ่งลำแข้งตัวเอง

พึ่ง + ลำแข้ง + ตัวเอง

การพึ่งลำแข้งตัวเอง (abstract-noun)

พึ่ง-ลำ-แค็่ง-ตัว-เอง

/pʰɯŋ˥˩.lam˧.kʰɛŋ˥˩.tua̯˧.ʔeːŋ˧/^((สัมผัส))


อาศัยลำแข้งตัวเอง

การอาศัยลำแข้งตัวเอง (abstract-noun)


พุ่งหอกเข้ารก

การพุ่งหอกเข้ารก (abstract-noun)

ทำพอให้เสร็จไปโดยไม่มีเป้าหมาย หรือโดยไม่คำนึงว่าใครจะเดือดร้อน


พูดจนลิงหลับ

การพูดจนลิงหลับ (abstract-noun)

พูดฉอด ๆ จนผู้ฟังเคลิบเคลิ้ม


พูดเป็นต่อยหอย

การพูดเป็นต่อยหอย (abstract-noun)

พูดไม่หยุดปาก


พูดเป็นนัย

พูดแสดงให้รู้ชั้นเชิงอยู่ในที


พูดเป็นน้ำไหลไฟดับ

การพูดเป็นน้ำไหลไฟดับ (abstract-noun)

พูดคล่องเกิน


พูดเป็นไฟ

พูดคล่องเกิน


พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง

พูด + ไป + สอง + ไพ + เบี้ย + นิ่ง + เสีย + ตำลึง + ทอง

พูด-ไป-สอง-ไพ-เบี้ย-นิ่ง-เสีย-ตำ-ลึง-ทอง

/pʰuːt̚˥˩.paj˧.sɔːŋ˩˩˦.pʰaj˧.bia̯˥˩.niŋ˥˩.sia̯˩˩˦.tam˧.lɯŋ˧.tʰɔːŋ˧/^((สัมผัส))

พูดไปไม่มีประโยชน์ นิ่งเสียดีกว่า

th-พูดไปสองไพเบี้ย_นิ่งเสียตำลึงทอง-th-verb--Sg4~szy


พูดอย่างมะนาวไม่มีน้ำ

พูด-หฺย่าง-มะ-นาว-ไม่-มี-น้าม

/pʰuːt̚˥˩.jaːŋ˨˩.ma˦˥.naːw˧.maj˥˩.miː˧.naːm˦˥/^((สัมผัส))

th-พูดอย่างมะนาวไม่มีน้ำ-th-verb-IS8p~lP2


เพชรตัดเพชร

เพชร + ตัด + เพชร

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

เพ็ด-ตัด-เพ็ด

คนเก่งต่อคนเก่งมาสู้กัน


เพชรน้ำหนึ่ง

เพชร + น้ำหนึ่ง

ความเพชรน้ำหนึ่ง (noun-from-adj)

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

เพ็ด-น้ำ-หฺนึ่ง

/pʰet̚˦˥.nam˦˥.nɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

ดีเป็นพิเศษ ยอดเยี่ยม


เพชรน้ำเอก

ดีเป็นพิเศษ ยอดเยี่ยม


เพชรร้าว

ที่ไม่บริสุทธิ์, ที่มีตำหนิ


แพแตก

ลักษณะที่ครอบครัวเป็นต้น แตกกระจัดกระจายแยกย้ายกันไป เพราะหัวหน้าครอบครัวหรือผู้เป็นหลักเป็นประธานประสบความวิบัติหรือเสียชีวิต


แพ้เป็นพระชนะเป็นมาร

การยอมแพ้ทำให้เรื่องสงบ การไม่ยอมแพ้ทำให้เรื่องไม่สงบ

th-แพ้เป็นพระชนะเป็นมาร-th-noun-MXFAcXDv


กิตติมศักดิ์

กิด-ติ-มะ-สัก

กิด-ติม-มะ-สัก

ยกย่องเพื่อเป็นเกียรติยศ

ปริญญากิตติมศักดิ์

สมาชิกกิตติมศักดิ์


กินรี

ยืมมาจากสันสกฤต किंनरी (กิํนรี) หรือบาลี กินฺนรี

กินนรเพศหญิง

กินรีแอ่นกินรากร


กินริน

กินนรเพศหญิง

ดุจกินรินแน่งพักตราแพ่งมานุษย์


กุฎี

ยืมมาจากสันสกฤต कुटि (กุฏิ), จากบาลี กุฏิ

กระท่อมที่อยู่ของนักบวช เช่น พระภิกษุ

เรือนหรือตึกสำหรับพระภิกษุสามเณรอยู่


กุฏิ

ยืมมาจากสันสกฤต कुटि (กุฏิ) หรือบาลี กุฏิ

กุฎี
กะดี
กุฏิ์
กฏิ

ที่อยู่ของนักบวช เช่น พระภิกษุ สามเณร อาจเป็นกระท่อม เรือน หรือตึก

ที่บรรจุศพที่ก่ออิฐถือปูนเป็นหลัง ๆ


กุฏิ

เป็นไปได้ว่ามาจากทมิฬ கூடு (กูฏุ, “รังนก”)

เรือนที่ทำให้นกขุนทองนอน


เกม

ยืมมาจากอังกฤษ game (“การเล่น, การแข่งขัน”)

การแข่งขันที่มีกติกากำหนด

เกมกีฬา

การเล่นเพื่อความสนุก

เกมคอมพิวเตอร์

การแสดงเพื่อสาธิตกิจกรรม

เกมการบริหาร

โดยปริยายหมายถึงการแสดงที่ใช้กลวิธีหรือเล่ห์เหลี่ยมเพื่อหักล้างกัน

เกมการเมือง


เกม

game

(1) การแข่งขัน

เรียกการแข่งขันหรือการเล่นที่จบลงด้วยการแพ้ชนะกันครั้งหนึ่ง ๆ

เล่นแบดมินตัน 3 เกม


เกม

ตัดมาจาก จบเกม

เรื่องนี้เกมไปนานแล้ว


เกล็ดเลือด

เกล็ด + เลือด

platelet

เม็ดเลือดขนาดเล็ก

thrombocyte

เม็ดเลือดขนาดเล็ก

เกฺล็ด-เลือด

เม็ดเลือดขนาดเล็ก เล็กกว่าเม็ดเลือดแดงและเม็ดเลือดขาวมาก ทำหน้าที่เกี่ยวกับการแข็งตัวของเลือด

ในเลือดมนุษย์ 1 ลูกบาศก์มิลลิเมตร มีเกล็ดเลือดประมาณ 3 แสนแผ่น


เกล็ด

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kletᴰ, จากไทดั้งเดิม *klecꟲ, จากจีนเก่า介 (OC *kreːds, “เปลือก; ใส่เกราะ”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩖᩮᩢᨯ (เกลัด), ลาว ເກັດ (เกัด), ไทลื้อ ᦵᦂᧆ (เกด), ไทใหญ่ ၵဵတ်း (เก๊ต)，จ้วงแบบจั่วเจียง gep, จ้วง git

ส่วนที่เป็นแผ่น ๆ ซ้อนเหลื่อมกันห่อหุ้มตัวปลาและสัตว์เลื้อยคลานบางชนิด

สิ่งที่แข็งตัวเป็นแผ่นบาง ๆ คล้ายเกล็ดปลา

เกล็ดพิมเสน

น้ำตาลขึ้นเกล็ด

สิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

บานเกล็ด

ฝาเกล็ด

เกล็ดเสื้อ


เกล็ด

ขบให้เมล็ดแตกเพื่อกินเนื้อใน ใช้แก่สิ่งที่เป็นเม็ดเล็ก ๆ

เกล็ดเมล็ดแตงโม

นกเกล็ดข้าว

ตัดเอาแต่ที่ดี ๆ

เกล็ดไพ่


มดแดงเฝ้ามะม่วง

มดแดง + เฝ้า + มะม่วง

มด-แดง-เฟ่า-มะ-ม่วง

/mot̚˦˥.dɛːŋ˧.faw˥˩.ma˦˥.mua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชายที่ปองรักหญิงบ้านใกล้หรือที่อยู่ใกล้กัน และคอยกีดกันไม่ให้ชายอื่นมารัก


มดแดงแฝงพวงมะม่วง

มดแดง + แฝง + พวง + มะม่วง

มด-แดง-แฝง-พวง-มะ-ม่วง

/mot̚˦˥.dɛːŋ˧.fɛːŋ˩˩˦.pʰua̯ŋ˧.ma˦˥.mua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))


มะกอกสามตะกร้าปาไม่ถูก

มะกอก + สาม + ตะกร้า + ปา + ไม่ + ถูก

มะ-กอก-สาม-ตะ-กฺร้า-ปา-ไม่-ถูก

/ma˦˥.kɔːk̚˨˩.saːm˩˩˦.ta˨˩.kraː˥˩.paː˧.maj˥˩.tʰuːk̚˨˩/^((สัมผัส))

พูดจาตลบตะแลงพลิกแพลงไปมาจนจับคำพูดไม่ทัน

th-มะกอกสามตะกร้าปาไม่ถูก-th-verb-ENnuWNAf


มะกอกสามตะกร้าปาไม่ถูก

มะกอก + สาม + ตะกร้า + ปา + ไม่ + ถูก

มะ-กอก-สาม-ตะ-กฺร้า-ปา-ไม่-ถูก

th-มะกอกสามตะกร้าปาไม่ถูก-th-noun-Jynj~5Pp


มะพร้าวตื่นดก

การมะพร้าวตื่นดก (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ ยกจกตื่นมี เป็น มะพร้าวตื่นดก ยาจกตื่นมี

เห่อหรือตื่นเต้นในสิ่งที่ตนไม่เคยมีไม่เคยได้จนเกินพอดี


มะพร้าวตื่นดก ยาจกตื่นมี

การมะพร้าวตื่นดก ยาจกตื่นมี (abstract-noun)

th-มะพร้าวตื่นดก_ยาจกตื่นมี-th-verb-CEkdpWX0


มัดมือชก

มัด + มือ + ชก

/mat̚˦˥.mɯː˧.t͡ɕʰok̚˦˥/^((สัมผัส))

บังคับหรือใช้วิธีการใด ๆ ให้อีกฝ่ายหนึ่งตกอยู่ในอำนาจแล้วจัดการเอาตามใจชอบ


มากหมอมากความ

เมื่อมีคนมากก็มีเรื่องมากตาม


มาเหนือเมฆ

มา + เหนือ + เมฆ

มา-เหฺนือ-เมก

/maː˧.nɯa̯˩˩˦.meːk̚˥˩/^((สัมผัส))

มีความคิดหรือชั้นเชิงเหนือผู้อื่น

มาหรือปรากฏขึ้นโดยไม่คาดหมาย


มิตรจิตมิตรใจ

มิตร + จิต + มิตร + ใจ

มิด-จิด-มิด-ไจ

/mit̚˦˥.t͡ɕit̚˨˩.mit̚˦˥.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

ความถ้อยทีถ้อยอาศัยกัน

ต่างก็มีมิตรจิตมิตรใจต่อกัน


มีตาแต่หามีแววไม่

การมีตาแต่หามีแววไม่ (abstract-noun)

ดูแต่ไม่ลึกซึ้ง, เซ่อ


มีทองเท่าหนวดกุ้ง นอนสะดุ้งจนเรือนไหว

มี + ทอง + เท่า + หนวด + กุ้ง + นอน + สะดุ้ง + จน + เรือน + ไหว

มี-ทอง-เท่า-หฺนวด-กุ้ง-นอน-สะ-ดุ้ง-จน-เรือน-ไหฺว

/miː˧.tʰɔːŋ˧.tʰaw˥˩.nua̯t̚˨˩.kuŋ˥˩.nɔːn˧.sa˨˩.duŋ˥˩.t͡ɕon˧.rɯa̯n˧.waj˩˩˦/^((สัมผัส))

มีสมบัติเพียงเล็กน้อย แต่กังวลจนนอนไม่หลับ

th-มีทองเท่าหนวดกุ้ง_นอนสะดุ้งจนเรือนไหว-th-verb-Vf3mOqcj


มีเฟื้องมีสลึง

การมีเฟื้องมีสลึง (abstract-noun)

มีเงินเล็กน้อย


มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย

การมีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย (abstract-noun)

มักใช้เข้าคู่กับ ฝนตกอย่าเชื่อดาว เป็น ฝนตกอย่าเชื่อดาว มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย

อย่าไว้วางใจใครหรืออะไรจนเกินไป

th-มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย-th-verb-MjmRYshR


ฝนตกอย่าเชื่อดาว มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย

ฝน-ตก-หฺย่า-เชื่อ-ดาว-มี-เมีย-สาว-หฺย่า-เชื่อ-แม่-ยาย

/fon˩˩˦.tok̚˨˩.jaː˨˩.t͡ɕʰɯa̯˥˩.daːw˧.miː˧.mia̯˧.saːw˩˩˦.jaː˨˩.t͡ɕʰɯa̯˥˩.mɛː˥˩.jaːj˧/^((สัมผัส))

อย่าไว้วางใจใครหรืออะไรจนเกินไป

th-ฝนตกอย่าเชื่อดาว_มีเมียสาวอย่าเชื่อแม่ยาย-th-verb-MjmRYshR


มีหน้ามีตา

มี + หน้า + มี + ตา

มี-น่า-มี-ตา

มีคนนับถือ, มีเกียรติ, ได้รับความยกย่อง


มือถือสาก ปากถือศีล

มือ + ถือ + สาก + ปาก + ถือ + ศีล

มือ-ถือ-สาก-ปาก-ถือ-สีน

/mɯː˧.tʰɯː˩˩˦.saːk̚˨˩.paːk̚˨˩.tʰɯː˩˩˦.siːn˩˩˦/^((สัมผัส))

แสดงตัวว่าเป็นคนมีศีลธรรม แต่กลับประพฤติชั่ว


มือเป็นระวิง

อาการที่ใช้มือทำงานไม่ได้หยุด


มือไม่พาย เอาเท้าราน้ำ

มือ-ไม่-พาย-เอา-ท้าว-รา-น้าม

/mɯː˧.maj˥˩.pʰaːj˧.ʔaw˧.tʰaːw˦˥.raː˧.naːm˦˥/^((สัมผัส))

ไม่ช่วยแล้วยังขัดขวางการทำงานของผู้อื่น

th-มือไม่พาย_เอาเท้าราน้ำ-th-verb-9yAg8T8s


มือไม่พาย เอาตีนราน้ำ

มือ-ไม่-พาย-เอา-ตีน-รา-น้าม

/mɯː˧.maj˥˩.pʰaːj˧.ʔaw˧.tiːn˧.raː˧.naːm˦˥/^((สัมผัส))

ไม่ช่วยแล้วยังขัดขวางการทำงานของผู้อื่น

th-มือไม่พาย_เอาตีนราน้ำ-th-verb-9yAg8T8s


มือสะอาด

/mɯː˧.sa˨˩.ʔaːt̚˨˩/^((สัมผัส))

มีความประพฤติดี, มีความซื่อสัตย์สุจริตไม่คดโกงหรือฉ้อราษฎร์บังหลวง


มือสั้นตีนสั้น

การมือสั้นตีนสั้น (abstract-noun)

ขาดกำลังที่จะช่วยให้กิจการสำเร็จด้วยดี


มือห่างตีนห่าง

สุรุ่ยสุร่าย, สะเพร่า, เลินเล่อ, ไม่ระมัดระวัง


เมื่อพีเนื้อหอม เมื่อผอมเนื้อเหม็น

เวลารวยคนมาห้อมล้อมประจบประแจง เวลาจนคนพากันหน่ายหนี

th-เมื่อพีเนื้อหอม_เมื่อผอมเนื้อเหม็น-th-noun-YSMG2i1G


เมื่อเอยเมื่อนั้น

ชักช้า, อืดอาด, ยืดยาด


แม่กระชังหน้าใหญ่

มักใช้เข้าคู่กับ แม่หญิงแม่หญัง เป็น แม่หญิงแม่หญัง แม่กระชังหน้าใหญ่

ผู้ที่ชอบออกหน้าเป็นหัวเรือใหญ่


แม่หญิงแม่หญัง แม่กระชังหน้าใหญ่

ผู้ที่ชอบออกหน้าเป็นหัวเรือใหญ่

th-แม่หญิงแม่หญัง_แม่กระชังหน้าใหญ่-th-noun-nqakDmcZ


แม่รีแม่แรด

ทำเจ้าหน้าเจ้าตา


แม่สายบัวแต่งตัวค้าง

ผู้หญิงที่แต่งตัวคอยผู้มารับออกนอกบ้าน แต่เขาไม่มีตามนัด

th-แม่สายบัวแต่งตัวค้าง-th-noun-ZNqGKptN


ไม่เข้ายา

คำกริยาวิเศษณ์

ไม่ + เข้ายา

ไม่ได้เรื่อง, ไม่ได้ความ


ไม่ใช่ขี้ไก่

ไม่เลว, มีอะไรดีเหมือนกัน ดูหมิ่นไม่ได้


ไม่ดูดำดูดี

เลิกเกี่ยวข้องกันอย่างเด็ดขาด


ไม่ดูดำดูแดง

การไม่ดูดำดูแดง (abstract-noun)

เลิกเกี่ยวข้องกันอย่างเด็ดขาด


ไม่พูดพร่ำทำเพลง

ไม่รอให้ชักช้า, ทันทีทันใด


ไม่มีปี่มีกลอง

การไม่มีปี่มีกลอง (abstract-noun)


ไม่มีปี่มีขลุ่ย

การไม่มีปี่มีขลุ่ย (abstract-noun)


ไม่มีมูลฝอยหมาไม่ขี้

การไม่มีมูลฝอยหมาไม่ขี้ (abstract-noun)

ไม่มีเหตุย่อมไม่มีผล

th-ไม่มีมูลฝอยหมาไม่ขี้-th-verb-2QrICnxX


ไม่รู้จักเสือเอาเรือเข้ามาจอด ไม่รู้จักมอดเอาไม้เข้ามาขวาง

ไม่ + รู้จัก + เสือ + เอา + เรือ + เข้า + มา + จอด + ไม่ + รู้จัก + มอด + เอา + ไม้ + เข้า + มา + ขวาง

ไม่-รู้-จัก-เสือ-เอา-เรือ-เค่า-มา-จอด-ไม่-รู้-จัก-มอด-เอา-ไม้-เค่า-มา-ขฺวาง

/maj˥˩.ruː˦˥.t͡ɕak̚˨˩.sɯa̯˩˩˦.ʔaw˧.rɯa̯˧.kʰaw˥˩.maː˧.t͡ɕɔːt̚˨˩.maj˥˩.ruː˦˥.t͡ɕak̚˨˩.mɔːt̚˥˩.ʔaw˧.maj˦˥.kʰaw˥˩.maː˧.kʰwaːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ทำสิ่งที่ไม่รู้ว่าจะมีภัยแก่ตัว

th-ไม่รู้จักเสือเอาเรือเข้ามาจอด_ไม่รู้จักมอดเอาไม้เข้ามาขวาง-th-verb-dTqKTU1k


ไม่รู้จักหัวนอนปลายตีน

การไม่รู้จักหัวนอนปลายตีน (abstract-noun)

ไม่-รู้-จัก-หัว-นอน-ปฺลาย-ตีน

/maj˥˩.ruː˦˥.t͡ɕak̚˨˩.hua̯˩˩˦.nɔːn˧.plaːj˧.tiːn˧/^((สัมผัส))

ไม่รู้ความเป็นมาหรือพื้นเพ

th-ไม่รู้จักหัวนอนปลายตีน-th-verb-tzsmxS45


ไม่รู้อีโหน่อีเหน่

การไม่รู้อีโหน่อีเหน่ (abstract-noun)

ไม่รู้เรื่องรู้ราวที่เกิดขึ้น


ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก ไม่เห็นกระรอกก่งหน้าไม้

ไม่ + เห็น + น้ำ + ตัด + กระบอก + ไม่ + เห็น + กระรอก + ก่ง + หน้าไม้

ไม่-เห็น-น้าม-ตัด-กฺระ-บอก-ไม่-เห็น-กฺระ-รอก-ก่ง-น่า-ม้าย

/maj˥˩.hen˩˩˦.naːm˦˥.tat̚˨˩.kra˨˩.bɔːk̚˨˩.maj˥˩.hen˩˩˦.kra˨˩.rɔːk̚˥˩.koŋ˨˩.naː˥˩.maːj˦˥/^((สัมผัส))

ด่วนทำไปทั้ง ๆ ที่ยังไม่ถึงเวลาอันสมควร

th-ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก_ไม่เห็นกระรอกก่งหน้าไม้-th-verb-81G9wuor


ไม่เหลือบ่ากว่าแรง

คำกริยาวิเศษณ์

ไม่ + เหลือบ่ากว่าแรง

[mäj˥˩.lɯ(ː)ä˩˥.bäː˨˩.kwäː˨˩.rɛ̃ːŋ˧]

ไม่เกินความสามารถที่จะทำได้


ไม่เออออห่อหมก

ไม่ตกลงด้วย, ไม่ยินยอม


ไม้ใกล้ฝั่ง

ไม้ + ใกล้ + ฝั่ง

แก่ใกล้จะตาย


ไม้งามกระรอกเจาะ

หญิงสวยมักไม่บริสุทธิ์


ไม้นอกกอ

คนที่ประพฤตินอกแบบแผนของวงศ์ตระกูล


ไม้เบื่อไม้เมา

ไม้ + เบื่อ + ไม้ + เมา

ม้าย-เบื่อ-ม้าย-เมา

ไม่ลงรอยกัน, ขัดแย้งกันเป็นประจำ


ไม้ป่าเดียวกัน

ไม้ + ป่า + เดียว + กัน

ม้าย-ป่า-เดียว-กัน

ชายรักร่วมเพศ


ไม้หลักปักขี้ควาย

โลเล, ไม่แน่นอน


ไม้หลักปักเลน

โลเล, ไม่แน่นอน


ไม้อ่อนดัดง่าย ไม้แก่ดัดยาก

ไม้ + อ่อน + ดัด + ง่าย + ไม้ + แก่ + ดัด + ยาก

ม้าย-อ่อน-ดัด-ง่าย-ม้าย-แก่-ดัด-ยาก

/maːj˦˥.ʔɔːn˨˩.dat̚˨˩.ŋaːj˥˩.maːj˦˥.kɛː˨˩.dat̚˨˩.jaːk̚˥˩/^((สัมผัส))

อบรมสั่งสอนเด็กให้เด็กประพฤติดีได้ง่ายกว่าอบรมสั่งสอนผู้ใหญ่

th-ไม้อ่อนดัดง่าย_ไม้แก่ดัดยาก-th-noun-8rr~-z6a


ยกตนข่มท่าน

ยก + ตน + ข่ม + ท่าน

ยก-ตน-ข่ม-ท่าน

ยกย่องตัวเองและข่มผู้อื่น, พูดทับถมผู้อื่นแสดงให้เห็นว่าตัวเหนือกว่า


กลางคน

มีอายุพ้นวัยหนุ่มสาว แต่ยังไม่แก่

วัยกลางคน


กลางคืน

/klaːŋ˧.kʰɯːn˧/^((สัมผัส))

ระยะเวลาตั้งแต่ย่ำค่ำถึงย่ำรุ่ง

เวลาระหว่างพระอาทิตย์ตกกับพระอาทิตย์ขึ้น


กลางวัน

กลาง + วัน; เทียบลาว ກາງວັນ (กางวัน) และ ກາງເວັນ (กางเวัน), ไทใหญ่ ၵၢင်ဝၼ်း (กางวั๊น)

ระยะเวลาตั้งแต่ย่ำรุ่งถึงย่ำค่ำ

ระยะเวลาราว ๆ เที่ยง, เรียกอาหารระหว่างมื้อเช้ากับมื้อเย็น ว่า อาหารกลางวัน


กันชีพ

/kan˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/^((สัมผัส))

สายห้อยใช้สะพายเฉียงบ่าข้างเดียวหรือสองข้าง


กันท่า

แสดงกิริยาอาการขัดขวางไม่ให้ผู้อื่นกระทำการใดอย่างหนึ่งได้สะดวก

คุยกับแฟนไม่สะดวกเลย แม่มานั่งกันท่าตลอด


กันสาด

แผงหรือส่วนที่ต่อยื่นออกไปจากชายคาสำหรับกันฝน


กัปตัน

ยืมมาจากอังกฤษ captain; ปรากฏในนิราศลอนดอนของหม่อมราโชทัย เมื่อ พ.ศ. 2400


กัมมันตภาพรังสี

กำ-มัน-ตะ-พาบ-รัง-สี

/kam˧.man˧.ta˨˩.pʰaːp̚˥˩.raŋ˧.siː˩˩˦/^((สัมผัส))

การเสื่อมสลายโดยตัวเองของนิวเคลียสของอะตอมที่ไม่เสถียร ทำให้เกิดคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่มีพลังงานสูงและพุ่งออกมาด้วยความเร็วสูงมาก ในบางกรณีอาจมีพลังงานความร้อนและพลังงานแสงเกิดตามมาด้วย


กาฝาก

ชื่อพันธุ์ไม้เกาะกับต้นไม้ใหญ่และอาศัยอาหารจากต้นไม้ใหญ่

ผู้อาศัยเกาะคนอื่นกิน


กาฟักไข่

กา + ฟัก + ไข่

ชื่อการเล่นอย่างหนึ่ง ผู้เล่นหาไม้หรือของอื่นมาคนละชิ้นสมมุติเป็นไข่ มอบให้แก่ผู้ที่ถูกจับสลากสมมุติเป็นกา ผู้เป็นการักษาสิ่งนั้นไว้ในวงเขตที่กำหนด ผู้เล่นนอกนั้นคอยลักไข่


กาลักน้ำ

กา + ลัก + น้ำ

사이폰

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

ᨠᩣᩃᩢ᩠ᨠᨶᩴ᩶ᩣ

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

ᨣᩤᩃᩢ᩠ᨠᨶᩴ᩶ᩣ

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

水管

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

虹吸管

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

虹吸

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

サイフォン

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

水管

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

hevel

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

سیفون

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

sifão

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

siphon

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

lappo

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

Heber

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

сифо́н

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

sifón

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

siphon

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

syphon

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

sifone

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

siofón

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

גישתה

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

סִפּוּן

(1) เครื่องมือชนิดหนึ่ง

เครื่องมืออย่างง่ายซึ่งอาศัยความดันของอากาศเพื่อใช้ถ่ายเทของเหลวออกจากภาชนะ โดยใช้หลอดหรือท่อที่ใช้ถ่ายเทของเหลวจากระดับหนึ่งไปสู่ระดับที่ต่ำกว่า โดยไหลผ่านระดับที่สูงกว่าระดับทั้งสองนั้น


กาหลง

/kaː˧.loŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อไม้พุ่มชนิด Bauhinia acuminata L. ในวงศ์ Leguminosae ปลายใบหยักเว้าลึก ดอกใหญ่ สีขาว ออกเป็นช่อสั้นตามง่ามใบ


ก๋า

คำกริยาวิเศษณ์

/kaː˩˩˦/^((สัมผัส))

อาการที่ทำท่าว่าเก่ง

ยืนก๋า

เต้นก๋า

ปลาน้ำจืดชนิด Pristolepis fasciata, หมอช้างเหยียบ


ก๋ากั่น

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 敢 (káⁿ, “กล้า”) + 幹 (kàn, “ทำ”)

อวดกล้า (มักใช้แก่ผู้หญิง)


กากเพชร

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/kaːk̚˨˩.pʰet̚˦˥/^((สัมผัส))

ส่วนหนึ่งของเพชรที่คัดออก

ผงแวววาวคล้ายกระจก ใช้โรยแต่งเครื่องประดับ

เครื่องใช้ตัดกระจก

เครื่องใช้เจียระไนรัตนชาติ

เครื่องบดวาล์ว


กากหมู

/kaːk̚˨˩.muː˩˩˦/^((สัมผัส))

มันหมูที่เจียวเอาน้ำมันออกแล้ว


กากบาท

กาก (“กา”) + บาท (“ตีน”)

ชื่อเครื่องหมายอย่างตีนกา มีรูป + หรือ ×


กากบาท

กาก (“กา”) + บาท (“ตีน”)

กากะบาท
การกากบาท (abstract-noun)

ทำเครื่องหมายกากบาท


กาง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກາງ (กาง), ไทลื้อ ᦂᦱᧂ (กาง), ไทใหญ่ ၵၢင် (กาง, “วางกับดัก; ยับยั้ง”), อาหม 𑜀𑜂𑜫 (กง์, “ปกป้อง; ป้องกัน”), จ้วง gang, จ้วงแบบจั่วเจียง kang

/kaːŋ˧/^((สัมผัส))

กางขา

กางปีก

กางร่ม

กางแขน

กางใบ

กางมุ้ง

กางหนังสือ


กาง

/kaːŋ˧/^((สัมผัส))

ที่ถ่างออก คลี่ออก เหยียดออก ขึงออก หรือ แบะออก

หูกาง

ท้องกาง


ขาก๊วย

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากแต้จิ๋ว 褲橛 (kou3 guêh8) (กางเกงขาสั้น)

/kʰaː˩˩˦.kua̯j˦˥/^((สัมผัส))

กางเกงเป้ายาน ขากว้าง ยาวครึ่งแข้ง


กาชาด

/kaː˧.t͡ɕʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องหมายรูปกากบาท สีแดงชาดบนพื้นขาว เป็นเครื่องหมายกาชาดสากล

หน่วยงานการกุศลที่ทำงานเกี่ยวกับการพยาบาลและบรรเทาทุกข์


กาญจนา

ยืมมาจากสันสกฤต काञ्चन (กาญฺจน); เทียบบาลี กญฺจน

รูปแบบอื่นของ กาญจน์


กาญจนา

คำวิสามานยนาม

ชื่อบุคคลหญิง


ก่าน

ต่าง, ผ่าน, เก่ง, กล้า


ก้านคอ

/kaːn˥˩.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

ลำคอด้านหลัง


ก้านมะพร้าว

ชื่องูชนิดหนึ่ง


กานท์

เทียบสันสกฤต काण्ड (กาณฺฑ, “บท ส่วน หรือตอนของหนังสือ”)


กานพลู

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากทมิฬ கிராம்பு (กิรามฺปุ) หรือ கராம்பு (กรามฺปุ); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ້ານພູ (ก้านพู), เขมร ក្លាំពូ (กฺลาํพู)

ชื่อไม้ต้นขนาดกลางชนิด Syzygium aromaticum (L.) Merr. et L.M. Perry ในวงศ์ Myrtaceae ดอกตูมมีรสเผ็ดร้อน ตากแห้งแล้วใช้เป็นเครื่องเทศและทำยา


กาบบัว

ชื่อนกชนิดหนึ่งปากและขายาว ขนสีขาว


กาพย์กลอน

กาพย์ + กลอน


กามเทพ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

เทพเจ้าแห่งความรัก


กามคุณ

ยืมมาจากบาลี กามคุณ; เทียบเท่า กาม + คุณ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สิ่งที่น่าปรารถนา มี 5 ประการ คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส

ความปรารถนาในเมถุน


กามตัณหา

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กาม-มะ-ตัน-หา

ความอยากในกามคุณ


กามภพ

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

ที่เกิดของผู้ยังเกี่ยวข้องด้วยกาม


กามโรค

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

โรคซึ่งติดต่อกันได้โดยการประกอบกามกิจหรือติดต่อกันโดยใช้สิ่งของร่วมกับคนเป็นกามโรคเป็นต้น, เรียกเป็นสามัญว่า โรคบุรุษ หรือ โรคผู้หญิง


กามวิตถาร

กาม + วิตถาร

การประกอบกามกิจที่ผิดปรกติวิสัย เช่น การทรมานตนหรือผู้อื่นก่อนหรือในระหว่างร่วมเพศ การร่วมเพศกับสัตว์หรือศพ


กามวิตถาร

กาม + วิตถาร

ผิดปรกติทางเพศเช่นนั้น


กามาพจร

ที่ยังข้องอยู่ในกาม


กามาวจร

ที่ยังข้องอยู่ในกาม


กามารมณ์

กาม + อารมณ์

กามคุณ, อารมณ์ที่น่าใคร่


ก้ามกราม

(กุ้ง~) ชื่อกุ้งชนิด Macrobrachium rosenbergii (De Man) ในวงศ์ Palaemonidae ตัวโต เปลือกสีครามปนเขียว ก้ามใหญ่สีฟ้าหรือสีคราม มีหนาม ไข่ฟักเป็นตัวอ่อนในน้ำกร่อยแล้วมาอาศัยเจริญเติบโตจนเป็นตัวเต็มวัยในน้ำจืด


ก้ามปู

ชื่อต้นไม้ขนาดใหญ่ชนิด Samanea saman (Jacq.) Merr. ในวงศ์ Leguminosae เรือนยอดทึบแบนแผ่สาขากว้างใหญ่จึงให้ร่มเงาได้ดี ช่อดอกเป็นพู่สีชมพูแก่ ฝักแก่สีน้ำตาลไหม้ ยาวประมาณ ๑๒ เซนติเมตร รสหวาน เป็นไม้ที่นำเข้ามาปลูก, เดิมเรียก จามจุรีแดง แต่มักเรียกสั้น ๆ ว่า จามจุรี


กายบริหาร

กาย + บริหาร; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ exercise, calisthenics

กาย-บอ-ริ-หาน

การบริหารร่างกาย, การออกกำลังกายด้วยท่าทางต่าง ๆ


กายภาพบำบัด

กายภาพ + บำบัด

กาย-ยะ-พาบ-บำ-บัด

/kaːj˧.ja˦˥.pʰaːp̚˥˩.bam˧.bat̚˨˩/^((สัมผัส))

การรักษาโรคโดยอาศัยวิธีการทางฟิสิกส์แทนการใช้ยา


ก่าย

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ก่าย, ลาว ກ່າຍ (ก่าย), คำเมือง ᨠ᩵ᩣ᩠ᨿ (ก่าย), ไทใหญ่ ၵၢႆႇ (ก่าย), จ้วง gaiq (ก่าย), จ้วงแบบจั่วเจียง gaiq (ก่าย)

พาด, พาดไขว้กัน

เอาฟืนก่ายกัน

พาดเกยอยู่หรือค้างอยู่, บางทีก็ใช้เข้าคู่กับคำ เกย เป็น ก่ายเกย หรือ เกยก่าย

เอามือก่ายหน้าผาก

นอนเอาขาก่ายกัน


ก่ายกอง

/kaːj˨˩.kɔːŋ˧/^((สัมผัส))


กายา

แผลงมาจาก กาย

ตัว, ร่างกาย

กายาศีรษะพลัดพราย หัวขาดเด็ดตาย จรลู่กระมึนเหมือนเขา


การค้า

คำอาการนามของ ค้า


การบ้าน

งานที่ครูกำหนดให้นักเรียนไปทำที่บ้าน (เฉพาะโรงเรียน)

งานที่เกี่ยวกับบ้าน


การเรือน

งานของแม่บ้าน เช่น หุงต้มอาหาร เย็บปักถักร้อย, การบ้านการเรือน ก็ว่า


การ์ตูน

ยืมมาจากอังกฤษ cartoon

ภาพล้อ, ภาพตลก, บางทีเขียนเป็นภาพบุคคล บางทีเขียนเป็นภาพแสดงเหตุการณ์ที่ผู้เขียนตั้งใจล้อเลียนจะให้ดูรู้สึกขบขัน, หนังสือเล่าเรื่องด้วยภาพเขียน ซึ่งแบ่งหน้ากระดาษเป็นช่อง ๆ มีคำบรรยายสั้น ๆ อ่านง่าย เนื้อเรื่องมักเป็นนิทานหรือนวนิยาย


การ์ตูน

ชื่อปลาทะเลขนาดเล็กทุกชนิดในสกุล Amphiprion วงศ์ Pomacentridae ลำตัวสั้นและแบนข้าง สีเหลือง แสด หรือแดง บางชนิดมีส่วนบนรวมทั้งครีบหลังดำคลํ้า มักมีแถบสีขาวเด่นพาดขวางบนหัวและลำตัว 1-2 แนว แล้วแต่ชนิดหรือขนาดบ้างมีสีส้ม พบอาศัยตามแนวปะการัง โดยเฉพาะอยู่กับดอกไม้ทะเลซึ่งเป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังประเภทหนึ่งในลักษณะพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน ขนาดยาวได้ถึง 16 เซนติเมตร


การละเล่น

มหรสพต่าง ๆ การแสดงต่าง ๆ เพื่อความสนุกสนาน


ก้าวก่าย

ยุ่งเกี่ยวหน้าที่ผู้อื่น


ก้าวหน้า

การก้าวหน้า (abstract-noun)
ความก้าวหน้า (abstract-noun)

เปลี่ยนแปลงของเดิมให้ดีขึ้นตามลำดับ

เจริญวัฒนาเร็วกว่าปรกติ


กาสิโน

ยืมมาจากฝรั่งเศส casino, จากอิตาลี casino

สถานการพนันขนาดใหญ่และโอ่โถง มีการพนันหลายชนิด เช่น รูเล็ตต์ ไพ่


กำปั้น

มือที่กำเข้าให้แน่นเพื่อจะทุบเป็นต้น


กำมือ

มือที่กำเข้า


กำหมัด

มือที่กำไว้แน่นเพื่อชกต่อย


ก่ำ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠ᩵ᩣᩴ (ก่าํ), เขิน ᨠ᩵ᩣᩴ (ก่าํ), ลาว ກ່ຳ (ก่ำ), ไทลื้อ ᦂᧄᧈ (กั่ม), ไทใหญ่ ၵမ်ႇ (กั่ม), ไทใต้คง ᥐᥛᥱ (กั่ม), พ่าเก ကံ (กํ), จ้วง gaemq, จ้วงแบบจั่วเจียง gaemq

สุกใส, เข้ม, จัด (มักใช้แก่สีแดงหรือทองที่สุก)


กำกวม

คลุมเครือ, เคลือบคลุม, มีความหมายได้หลายอย่าง


กำกวม

ชื่อนกกินปลาชนิดหนึ่ง


กำกับ

ดูแล, ควบคุม


ก้ำกึ่ง

เกือบเท่า ๆ กัน, พอ ๆ กัน


กำนล

เงินคำนับบูชาครู


กำโบล

ลูบ, ลูบคลำ, ลูบไล้


กำปั่น

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย kapal, จากทมิฬ கப்பல் (กปฺปลฺ)

เรือเดินทะเลขนาดใหญ่


กำปั่น

หีบทำด้วยเหล็กหนา


กำปั่น

ชื่อทุเรียนพันธุ์หนึ่ง


กำพร้า

เรียกหนังที่เป็นผิวชั้นนอกของคนและสัตว์ว่า หนังกำพร้า


กำพร้า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡm̩.raːꟲ; เทียบลาว ກຳພ້າ (กำพ้า), เขมร កំព្រា (กํพฺรา), จ้วงแบบจั่วเจียง pyaj, จ้วง gyax, จ้วงแบบหนง lugbyax

ᦂᧄᧈᦘᦱᧉ

ไร้พ่อหรือแม่หรือทั้งสอง

ႁၢမ်းပေႃႈမႄႈ

ไร้พ่อหรือแม่หรือทั้งสอง

ၽၢၼ်ပေႃႈမႄႈ

ไร้พ่อหรือแม่หรือทั้งสอง

ກຳພອຍ

ไร้พ่อหรือแม่หรือทั้งสอง

ກຳພ້າ

ไร้พ่อหรือแม่หรือทั้งสอง

ไร้บิดาหรือมารดาเลี้ยงดูแต่เด็ก, โบราณหมายถึง ร้างลูกร้างเมียด้วย, กลอนใช้เป็น ก่ำพร้า ก็มี

สองจะลีลาสู่ฟ้า ลาแม่เป็นกำพร้า เจ้าแม่เอ้ยปรานี แม่รา


กำพร้า

ไก่เตี้ย, ชื่อไม้เถาชนิดหนึ่ง


กำพืด

ยืมมาจากเขมร កំពូជ (กํพูช) "เป็นคำติดเตียนถึงตระกูลกัน" หรือ ពូជ (พูช);

/kam˧.pʰɯːt̚˥˩/^((สัมผัส))

เทือกเถา, เผ่าพันธุ์


กำแพง

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ កំវេង៑ (กํเวงฺ), แผลงมาจาก *ខ្វេង៑ (*ขฺเวงฺ) (ซึ่งเป็นรากของไทย แขวง); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກຳແພງ (กำแพง), เขมร កំផែង (กํแผง) หรือ កំពែង (กํแพง)

ᨠ᩵ᩣᩴᨻᩯ᩠ᨦ

เครื่องกั้นหรือเครื่องล้อม

ᨠᩣᩴᨻᩯ᩠ᨦ

เครื่องกั้นหรือเครื่องล้อม

muur

เครื่องกั้นหรือเครื่องล้อม

ꪁꪽꪵꪗꪉ

เครื่องกั้นหรือเครื่องล้อม

ၽႃ

เครื่องกั้นหรือเครื่องล้อม

လမ်း

เครื่องกั้นหรือเครื่องล้อม

muorre

ฟรีเชียตะวันตก

เครื่องกั้นหรือเครื่องล้อม

ກຳແພງ

เครื่องกั้นหรือเครื่องล้อม

muro

เครื่องกั้นหรือเครื่องล้อม

wall

เครื่องกั้นหรือเครื่องล้อม

/kam˧.pʰɛːŋ˧/^((สัมผัส))

เครื่องกั้น เครื่องล้อม ที่ก่อด้วยอิฐ ดิน หรือหิน เป็นต้น


กำแพง

คำวิสามานยนาม

/kam˧.pʰɛːŋ˧/^((สัมผัส))

คำตัดทอนของ กำแพงเพชร


กำมะถัน

เทียบทมิฬ கந்தகம் (กนฺตกมฺ), สิงหล ගෙන්දගම් (เค็นฺทคมฺ) ทั้งหมดมาจากสันสกฤต गन्धक (คนฺธก), จาก गन्ध (คนฺธ) ซึ่งเป็นรากศัพท์ของไทย คันธะ

θείο

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

황

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

黃

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

석유황

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

石硫黃

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

유황

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

ស្ពាន់ធ័រ

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

ᨣ᩶ᩤ᩠ᨶ

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

ᨾᩣ᩠ᨯ

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

ᨾᩣ᩠ᨯ

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

გოგირდი

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

硫

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

硫黄

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

síra

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

硫黄

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

zwavel

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

svovl

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

sangyawa

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

kükürt

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

கந்தகம்

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

ꪬꪸꪣꪎꪲꪉ

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

ᦙᦱᧆ

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

ၵၢၼ်ႉ

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

svovel

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

گوگرد

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

enxofre

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

siarka

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

soufre

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

ကန့်

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

rikki

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

sulfur

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

belerang

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

сі́рка

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

Schwefel

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

Sulfur

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

се́ра

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

sulf

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

sulfuri

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

sulfur

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

sulpur

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

ມາດ

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

lưu

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

lưu huỳnh

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

azufre

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

síra

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

žveplo

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

svavel

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

sulfur

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

sulphur

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

كِبْرِيت

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

zolfo

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

sulfur

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

belerang

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

มาด

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

sulfuro

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

गन्धक

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

גָּפְרִית

ธาตุเคมีลำดับที่ 16

ธาตุสีเหลือง ติดไฟง่าย กลิ่นเหม็นฉุน ใช้ทำยา ทำดินปืน ฯลฯ, สุพรรณถัน ก็ว่า

ธาตุลำดับที่ 16 สัญลักษณ์ S เป็นอโลหะ ลักษณะเป็นของแข็ง มีอัญรูปหลายแบบ ใช้ประโยชน์ได้มากมาย เช่น ในอุตสาหกรรมทำกรดซัลฟิวริก อุตสาหกรรมยาง ทำหัวไม้ขีดไฟ ดินปืน ดอกไม้เพลิง และยารักษาโรค, ยาประเภทซัลฟาและประเภทเพนิซิลลินก็มีธาตุกำมะถันเป็นองค์ประกอบด้วย


กำมะลอ

เรียกของลงรักแบบญี่ปุ่นและจีน เช่นหีบ โอ กระบะ ว่า เครื่องกำมะลอ

เรียกไม้ดัดชนิดหนึ่งที่ดัดให้เหมือนรูปต้นไม้ที่ญี่ปุ่นและจีนเขียนลงในเครื่องกำมะลอ ว่า ไม้กำมะลอ

เรียกกลดที่ทำด้วยผ้าขาวหรือแพรขาวเขียนลายทอง สำหรับใช้กับเจ้านายหรือพระพุทธรูป ว่า กลดกำมะลอ

เรียกลายที่เขียนที่เครื่องกำมะลอเป็นลายสี ลายทอง หรือลายทองแทรกสี หรือเขียนบนผ้าขาว หรือแพรขาว ว่า ลายกำมะลอ

เรียกของทำเทียมหรือของเล็กน้อยที่ทำหยาบ ๆ ไม่ทนทาน ว่า ของกำมะลอ


กำมะลอ

ไม่ดี, ไม่งาม

ไม่จริง, ไม่แท้


กำมะหยี่

ไม่ทราบแน่ชัด; เป็นไปได้ว่ามาจากอังกฤษCambay, จากคุชราต કેમ્બે (เกมฺเพ) ซึ่งเป็นรัฐหนึ่งของอินเดียในอดีตที่ผลิตผ้าชนิดนี้

ผ้าชนิดหนึ่ง มีขนด้านเดียวอ่อนนุ่ม เป็นมัน

ชื่อดาวเรืองพันธุ์หนึ่ง


กำยำ

แข็งแรงใหญ่โต


กำเริบ

เทียบเขมร កំរើប (กํเริบ), កម្រើប (กมฺเริบ); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກຳເລີບ (กำเลีบ)

การกำเริบ (abstract-noun)
ความกำเริบ (abstract-noun)


กำไร

แผลงมาจาก ไกร; เทียบเขมร កម្រៃ (กมฺไร)

ᨠ᩵ᩣᩴᩁᩱ

ผลที่ได้เกินต้นทุน

ᨶ᩶ᩣᩴᨿᩬ᩶ᩁ

ผลที่ได้เกินต้นทุน

利潤

ผลที่ได้เกินต้นทุน

利润

ผลที่ได้เกินต้นทุน

利益

ผลที่ได้เกินต้นทุน

kazanç

ผลที่ได้เกินต้นทุน

ᦎᦱᦡᦲ

ผลที่ได้เกินต้นทุน

ᦞᦏᦳ

ผลที่ได้เกินต้นทุน

ᦍᦸᧃᧉ

ผลที่ได้เกินต้นทุน

ᦎᦱᦍᦸᧃᧉ

ผลที่ได้เกินต้นทุน

ᦓᧄᧉᦍᦸᧃᧉ

ผลที่ได้เกินต้นทุน

ᦎᦱᦵᦌᦲᧁᧈ

ผลที่ได้เกินต้นทุน

ᦎᦱᦺᦡᧉ

ผลที่ได้เกินต้นทุน

ၼမ်ႉတွၼ်း

ผลที่ได้เกินต้นทุน

bénéfice

ผลที่ได้เกินต้นทุน

ກຳໄລ

ผลที่ได้เกินต้นทุน

beneficio

ผลที่ได้เกินต้นทุน

profit

ผลที่ได้เกินต้นทุน

ผลที่ได้เกินต้นทุน


กำไร

คำกริยาวิเศษณ์

แผลงมาจาก ไกร; เทียบเขมร កម្រៃ (กมฺไร)

ทรงบำเพ็ญบารมีสี่อสงไขยกำไรแสนมหากัป


กำลัง

ยืมมาจากเขมรเก่า kanlāṅ หรือ kanlaṅ, แผลงมาจาก khlāṅ หรือ klaṅ (ซึ่งเป็นรากของไทย ขลัง), แผลงมาจาก lāṅ หรือ *laṅ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກຳລັງ (กำลัง), เขมร កម្លាំង (กมฺลาํง)

แรง, สิ่งที่ทำให้เกิดอำนาจความเข้มแข็ง

เลขชี้กำลังที่เขียนลงบนจำนวนจริง

5² อ่านว่า 5 ยกกำลัง 2

7^(3/4) อ่านว่า 7 ยกกำลัง 3/4

จำนวนงานที่สิ่งใดสิ่งหนึ่งกระทำได้โดยสม่ำเสมอในหนึ่งหน่วยเวลา เขียนเป็นความสัมพันธ์ได้ คือ กำลัง = งาน/เวลา, อัตราของการทำงาน ก็เรียก

ขนาดของของกลมที่วัดโดยรอบ

ช้างมีกำลัง (วัดรอบอก) เท่านั้นนิ้ว เท่านี้นิ้ว

ไม้มีกำลัง (วัดรอบลำต้น) เท่านั้นนิ้ว เท่านี้นิ้ว


กำลัง

คำกริยาวิเศษณ์

ᨴᩧ᩠ᨠ

ที่กระทำอยู่, ที่เกิดขึ้นอยู่

ᨠ᩵ᩣᩴᩃᩢ᩠ᨦ

ที่กระทำอยู่, ที่เกิดขึ้นอยู่

ᨽᩬᨦ

ที่กระทำอยู่, ที่เกิดขึ้นอยู่

ᦑᦹᧅ

ที่กระทำอยู่, ที่เกิดขึ้นอยู่

တိုၵ်ႉ

ที่กระทำอยู่, ที่เกิดขึ้นอยู่

ກຳລັງ

ที่กระทำอยู่, ที่เกิดขึ้นอยู่

ພວມ

ที่กระทำอยู่, ที่เกิดขึ้นอยู่

ที่กระทำอยู่, ที่เกิดขึ้นอยู่, ใช้ขยายหน้าคำกริยา

กำลังทำความสะอาด

ดอกกระเจียวกำลังบานสะพรั่ง


กำไล

ชื่อเครื่องประดับลักษณะเป็นวง สำหรับสวมข้อมือหรือข้อเท้า ทำด้วยเงินหรือทองเป็นต้น, ราชาศัพท์เรียกกำไลมือ ว่า ทองกร หรือ ทองข้อพระกร กำไลเท้า ว่า ทองข้อพระบาท หรือ ทองพระบาท


กำสรด

เศร้า, แห้ง, สลด

จักคอยเห็นข้าโหยหา แต่องคเอกา จะแสนกำสรดลำเค็ญ


กำสรวล

โศกเศร้า, คร่ำครวญ, ร้องไห้

ไทกำสรดสงโรธ ท้ยนสงโกจกำสรวลครวญไปพลาง


กำหนด

ยืมมาจากเขมร កំណត់ (กํณต̍, “หมายไว้, หมายเหตุ, จำกัด”), แผลงมาจาก កត់ (กต̍, “หมายไว้, หยุด”)

หมายไว้, ตราไว้


กำหนด

การหมายไว้, การตราไว้

บทบริหารบัญญัติคล้ายพระราชกฤษฎีกา โดยมากเป็นบัญญัติที่เกี่ยวกับบุคคลหรือข้าราชการบางจำพวก

พระราชกำหนดเครื่องแบบแต่งกายข้าราชการฝ่ายทหารและพลเรือน


กำหนดการ

ระเบียบการที่บอกถึงขั้นตอนของงานที่จะต้องทำตามลำดับ


กำแหง

ยืมมาจากเขมร កំហែង (กํแหง) หรือ កម្ហែង (กมฺแหง, “ข่มขู่; คุกคาม”)

/kam˧.hɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

แข็งแรง, กล้าแข็ง, เข้มแข็ง


กำแหง

/kam˧.hɛːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))


การ์ตูนญี่ปุ่น

การ์ตูน + ญี่ปุ่น

กา-ตูน-ยี่-ปุ่น

หนังสือการ์ตูน (มังงะ) หรือ ภาพยนตร์การ์ตูน (อะนิเมะ) จากประเทศญี่ปุ่น


กฎกระทรวง

ข้อบัญญัติที่กระทรวงออก โดยอาศัยอำนาจตามพระราชบัญญัติ


กฎข้อบังคับ

กด-ข้อ-บัง-คับ

/kot̚˨˩.kʰɔː˥˩.baŋ˧.kʰap̚˦˥/^((สัมผัส))

ข้อบัญญัติที่เป็นข้อบังคับ


กฎจราจร

กด-จะ-รา-จอน

/kot̚˨˩.t͡ɕa˨˩.raː˧.t͡ɕɔːn˧/^((สัมผัส))

ข้อกำหนดเกี่ยวกับการใช้รถใช้ถนน


กฎอัยการศึก

กด-ไอ-ยะ-กาน-สึก

/kot̚˨˩.ʔaj˧.ja˦˥.kaːn˧.sɯk̚˨˩/^((สัมผัส))

กฎหมายที่ตราขึ้นใช้ในเมื่อมีเหตุจำเป็น


กดขี่ข่มเหง

กดขี่ + ข่มเหง

กด-ขี่-ข่ม-เหง

/kot̚˨˩.kʰiː˨˩.kʰom˨˩.heːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

บังคับให้อยู่ในอำนาจ


ก้นปอด

/kon˥˩.pɔːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ก้นที่สอบเล็กผิดปรกติ, ก้นที่ไม่ค่อยมีเนื้อ


ก้นแมลงสาบ

ก้น-มะ-แลง-สาบ

แหลมมนอย่างก้นแมลงสาบ


ก้นย้อย

เนื้อก้นทั้งสองข้างที่ยุ้ยออกมา


ก้นหอย

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

รอยเส้นที่ขดวนเข้าหาศูนย์กลางอย่างก้นหอยที่นิ้วมือ


กรมวัง

แผนกราชการสมัยก่อนที่บริหารกิจการในราชสำนัก


กรวบ

เสียงเคี้ยวถูกของแข็ง


กรวยเชิง

/krua̯j˧.t͡ɕʰɤːŋ˧/^((สัมผัส))

ลายที่ทำเป็นรูปกรวย ใช้เป็นลายชายผ้าหรือปลายเสา


กร็อกกร๋อย

ไม่ชุ่มชื้น, เหี่ยวแห้ง


กรอกแกรก

/krɔːk̚˨˩.krɛːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เสียงอย่างใบไม้แห้งกระทบกัน


กรอบแกรบ

/krɔːp̚˨˩.krɛːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ป่นปี้, เต็มที่

มีเสียงดังอย่างเสียงเหยียบถูกของกรอบหรือของแห้ง


กรอบเกรียบ

กฺรอบ-เกฺรียบ

ป่นปี้, เต็มที่

(เลียนเสียงธรรมชาติ) มีเสียงดังอย่างเสียงเหยียบถูกของกรอบหรือของแห้ง


กร่อม

คำกริยาวิเศษณ์

/krɔːm˨˩/^((สัมผัส))

ช้า ๆ, เงี่อง ๆ แต่ทำเรื่อยไป


กร่อม ๆ

ช้า ๆ, เงี่อง ๆ แต่ทำเรื่อยไป


กระงกกระเงิ่น

งก ๆ เงิ่น ๆ


กระจกนูน

วัตถุที่มีผิวมัน ลักษณะกลีบบัวคว่ำ สามารถสะท้อนแสงให้เกิดภาพเสมือนหัวตั้ง


กระจกเว้า

กระจก + เว้า

กฺระ-จก-เว้า

วัตถุที่มีผิวมัน ลักษณะกลีบบัวหงาย สามารถสะท้อนแสงให้เกิดภาพจริงหัวกลับได้บนจอที่วางรับแสงสะท้อน


กระจกฝ้า

กระจกโปร่งแสง คือแสงลอดผ่านได้บ้าง แต่ตาไม่สามารถมองทะลุผ่านไปเห็นวัตถุอีกข้างหนึ่งได้


กระจกหุง

/kra˨˩.t͡ɕok̚˨˩.huŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

กระจกสีบางชนิด


กระจองอแง

เสียงเด็กที่ร้องไห้


กระจ้อยร่อย

จ้อย, น้อย ๆ, เล็กนิด


กระจ๋อหวอ

กฺระ-จ๋อ-หฺวอ

grà-jɔ̌ɔ-wɔ̌ɔ

/kra˨˩.t͡ɕɔː˩˩˦.wɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

เปิด, โจ่งแจ้ง


กระจุกกระจุย

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-จุก-กฺระ-จุย

/kra˨˩.t͡ɕuk̚˨˩.kra˨˩.t͡ɕuj˧/^((สัมผัส))

กระจายไม่เป็นระเบียบ

เขารื้อตู้เสื้อผ้ากระจุกกระจุย


กระจุ๋งกระจิ๋ง

อาการที่พูดกันเบา ๆ ทำเสียงเล็กเสียงน้อย, น่าเอ็นดู


กระจุบ

ส่วนของโคมตรงที่สวมหลอด

ส่วนหนึ่งของตะเกียงที่ไส้ผ่านสำหรับจุดไฟ


กระจุ๊บ

ส่วนของโคมตรงที่สวมหลอด

เนื้อส่วนที่อยู่ตรงกรรเชียงปูม้า


กระจุบกระจิบ

อาการที่กินพร่ำเพรื่อทีละเล็กทีละน้อย


กระจุยกระจาย

กระจุย + กระจาย

ความกระจุยกระจาย (noun-from-adj)

กฺระ-จุย-กฺระ-จาย

กระจายยุ่งเหยิง


กระจู๋กระจี๋

การกระจู๋กระจี๋ (abstract-noun)

กฺระ-จู๋-กฺระ-จี๋

/kra˨˩.t͡ɕuː˩˩˦.kra˨˩.t͡ɕiː˩˩˦/^((สัมผัส))

พูดกันเบา ๆ ด้วยอาการสนิทสนม


กระจู๋กระจี๋

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-จู๋-กฺระ-จี๋

อาการที่พูดกันเบา ๆ ด้วยความสนิทสนม


กระเจอะกระเจิง

การกระเจอะกระเจิง (abstract-noun)
ความกระเจอะกระเจิง (abstract-noun)

กฺระ-เจอะ-กฺระ-เจิง

/kra˨˩.t͡ɕɤʔ˨˩.kra˨˩.t͡ɕɤːŋ˧/^((สัมผัส))

กระเจิดกระเจิง, กระเซอะกระเซิง

เฒ่าก็เที่ยวสัญจรกระเจอะกระเจิง


กระโจมไฟ

กระโจม + ไฟ; แปลตรงตัวจากอังกฤษ lighthouse

หอสูงซึ่งตามไฟฉายแสงอย่างแรงไว้บนยอดเพื่อใช้บอกสัญญาณในการเดินเรือเป็นต้น


กระช้อยนางรำ

กฺระ-ช้อย-นาง-รำ

ชื่อพันธุ์ไม้ขนาดย่อมชนิดหนึ่ง ใบกระดิกไหวได้


กระเช้าสวรรค์

กระเช้า + สวรรค์

กฺระ-เช้า-สะ-หฺวัน

คำพ้องความของ ชิงช้าสวรรค์


กระโชกกระชาก

อาการพูดอย่างตะหวาดหรืออย่างกระแทกเสียง


กระซาบ

ค่อยกระซาบคำเกลี้ยง


กระซิก ๆ

อาการร้องไห้ค่อย ๆ


กระซิกกระซี้

การกระซิกกระซี้ (abstract-noun)

กฺระ-ซิก-กฺระ-ซี้

หัวเราะเย้าหยอกกัน, ระริก


กระซุบกระซิบ

การกระซุบกระซิบ (abstract-noun)

กฺระ-ซุบ-กฺระ-ซิบ


กระเซ้ากระซี้

แผลงมาจาก เซ้าซี้

การกระเซ้ากระซี้ (abstract-noun)
ความกระเซ้ากระซี้ (abstract-noun)

กฺระ-เซ้า-กฺระ-ซี้

พูดรบเร้าร่ำไรเพื่อให้ได้ตามที่ต้องการ


กระเซ้าเย้าแหย่

การกระเซ้าเย้าแหย่ (abstract-noun)

กฺระ-เซ้า-เย้า-แหฺย่


กระแซะ

/kra˨˩.sɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

ขยับกระทบเข้าไป

ขยับตัวกระแซะเข้าไป

พูดเลียบเคียงกระแซะเข้าไป


กระดกกระดนโด่

คำกริยาวิเศษณ์

กระดก + (กระดน เป็นคำสร้อย) + โด่

กฺระ-ดก-กฺระ-ดน-โด่

/kra˨˩.dok̚˨˩.kra˨˩.don˧.doː˨˩/^((สัมผัส))

ตั้งอยู่อย่างไม่เรียบร้อย

ท่าทางเก้งก้างไม่เรียบร้อย


กระด้วมกระเดี้ยม

ต้วม ๆ เตี้ยม ๆ, ค่อย ๆ ไป, ไม่คล่องแคล่ว


กระดากกระเดื่อง

การกระดากกระเดื่อง (abstract-noun)


กระดากกระเดื่อง

ไม่อ่อนน้อม, เอาใจออกหาก, ไม่ยอมอ่อนน้อมอย่างเคย


กระดานโต้คลื่น

กระดาน + โต้ + คลื่น

กฺระ-ดาน-โต้-คฺลื่น

กระดานที่มีลักษณะแคบและยาว ใช้เล่นบนคลื่นโดยผู้เล่นยืนทรงตัวบนแผ่นกระดานแล้วให้คลื่นหนุนเคลื่อนไป


กระดานถีบ

กระดาน + ถีบ

กฺระ-ดาน-ถีบ

แผ่นกระดานที่ใช้วางไปบนเลนแล้วนั่งถีบเพื่อเก็บหอยปู


กระดานไฟ

กระดานสำหรับนอนอยู่ไฟเมื่อคลอดบุตรแล้ว


กระดานลื่น

กระดาน + ลื่น

กฺระ-ดาน-ลื่น

กระดานที่ตั้งสูงทอดต่ำลงไปด้านหนึ่ง ให้เด็กเล่นโดยนั่งไถลตัวลง


กระดาษซับ

กระดาษ + ซับ

กฺระ-ดาด-ซับ

กระดาษที่ทำเนื้อยุ่ย ๆ สำหรับซับหมึกหรือน้ำ


กระดาษฟาง

กระดาษ + ฟาง

กฺระ-ดาด-ฟาง

กระดาษที่ทำจากฟางข้าว


กระดาษสา

กระดาษที่ทำมาจากเปลือกต้นสา ใช้ทำร่ม


กระดาษอัดสำเนา

กระดาษ + อัด + สำเนา

กฺระ-ดาด-อัด-สำ-เนา

/kra˨˩.daːt̚˨˩.ʔat̚˨˩.sam˩˩˦.naw˧/^((สัมผัส))

กระดาษไม่มีเส้นบรรทัดสำหรับอัดสำเนา


กระดิกกระเดี้ย

การกระดิกกระเดี้ย (abstract-noun)

ไหวน้อย ๆ, พอไหวได้บ้าง, มักใช้ในความปฏิเสธเป็น ไม่กระดิกกระเดี้ย


กระดิบ ๆ

คืบไปทีละน้อย


กระดี้กระเดียม

เดียม ร่วมเชื้อสายกับลาว ດຽມ (ดยม) หรือ ກະດຽມ (กะดยม), คำเมือง ᨯ᩠ᨿᨾ (ดยม), เขิน ᨯ᩠ᨿᨾ (ดยม)

การกระดี้กระเดียม (abstract-noun)
ความกระดี้กระเดียม (abstract-noun)

กฺระ-ดี้-กฺระ-เดียม

รู้สึกจักจี้


กระดืบ

/kra˨˩.dɯːp̚˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่ค่อย ๆ คืบไปอย่างหนอน


กระดุ้งกระดิ้ง

ทำท่าทางสะบัดสะบิ้งดีดดิ้น


กระดุบ ๆ

เต้นตุบ ๆ อย่างเนื้อเต้น


กระดูกงู

ตัวไม้หรือเหล็กที่ทอดตลอดลำเรือ สำหรับตั้งกง


กระเด้า

เด้า, ยกหรือกระดกก้นขึ้น ๆ ลง ๆ


กระแด็ก ๆ

ดิ้นอย่างไปไม่ได้


กระไดลิง

บันไดเชือกที่ยึดเฉพาะส่วนบนไว้ เมื่อจะใช้จึงปล่อยลงมา ใช้ไต่ขึ้นลง


กระไดลิง

ชื่อไม้เถาเนื้อแข็งชนิด Bauhinia scandens L. var. horsfieldii (Miq.) K. Larson et S.S. Larsen ในวงศ์ Leguminosae ขึ้นในป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณที่ชุ่มชื้นทั่วไป และตามริมแม่นํ้าลำคลอง เถาแบนยาว งอกลับไปกลับมาคล้ายขั้นบันได ดอกเล็ก สีขาว ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง เปลือกเหนียวใช้แทนเชือก เถาใช้ทำยาได้


กระตรุด

รูปแบบอื่นของ ตะกรุด


กะตรุด

รูปแบบอื่นของ ตะกรุด


กะตุด

รูปแบบอื่นของ ตะกรุด


ตะกรุด

ไม่ทราบรากศัพท์; เทียบอีสาน กะตุด, ลาว ກະຕຸດ (กะตุด)

กะตรุด
กะตุด
กระตรุด

เครื่องรางอย่างหนึ่ง ทำด้วยโลหะหรือใบลานเป็นต้น โดยปรกติลงคาถาอาคมแล้วม้วนเป็นรูปกลมยาวและกลวง


กระต่องกระแต่ง

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-ต็่อง-กฺระ-แต็่ง

/kra˨˩.tɔŋ˨˩.kra˨˩.tɛŋ˨˩/^((สัมผัส))

อาการที่แขวนอยู่และแกว่งไปแกว่งมา


กระทบกระทั่ง

การกระทบกระทั่ง (abstract-noun)
ความกระทบกระทั่ง (abstract-noun)

กฺระ-ทบ-กฺระ-ทั่ง

แตะต้อง, ทำให้กระเทือนถึง, ทำให้กระเทือนใจ


กระทบกระแทก

อาการที่กล่าวเปรย ๆ ให้กระทบไปถึงผู้ใดผู้หนึ่งอย่างแรง


กระนก

แผลงมาจาก กนก


กระปุกหลุก

อ้วนน่าเอ็นดู


กระเปาะเหลาะ

มีสัณฐานกลมป้อม


กระผลีกระผลาม

รีบร้อนเกินไปโดยไม่ระมัดระวัง


กระยึกกระยือ

หยิกไปหยิกมา, ไม่ตรง, ไม่เป็นระเบียบ


กระแวน

ชื่อนกชนิดหนึ่ง


กระสับกระส่าย

คำกริยาวิเศษณ์

กฺระ-สับ-กฺระ-ส่าย

เร่าร้อนใจทนนิ่งเป็นปรกติไม่ได้, กระวนกระวาย, ทุรนทุราย


กระสุนปืน

กระสุน + ปืน

กฺระ-สุน-ปืน


กระแสะ

เพลีย, โผเผ, ไม่มีกำลัง


กระหยิบมือเดียว

ปริมาณน้อยมาก


กระหยิ่มยิ้มย่อง

การกระหยิ่มยิ้มย่อง (abstract-noun)

มีสีหน้าเบิกบานด้วยความดีใจ