ผัง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຜັງ (ผัง), คำเมือง ᨹᩢ᩠ᨦ (ผัง), เขิน ᨹᩢ᩠ᨦ (ผัง), ไทใหญ่ ၽင် (ผัง)

/pʰaŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ไม้สำหรับถ่างผ้าที่ทอให้ตึง ปลายทั้ง 2 มีเข็มสำหรับเสียบที่ริมผ้า

ไม้หรือเส้นแบบสำหรับเป็นแบบขุดหลุมเสาปลูกเรือน

ระดับพื้นที่

แบบที่เขียนย่อหรือขยายจากสิ่งต่าง ๆ เช่น ตึก เรือน, แผนผัง ก็ว่า


ผัง

คำกริยาวิเศษณ์

/pʰaŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

เข้มแข็ง, รวดเร็ว

ผายผัง


แผนผัง

/pʰɛːn˩˩˦.pʰaŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

แบบที่เขียนย่อหรือขยายจากของต่าง ๆ เช่น ตึก เรือน


หยิบ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjipᴰ，จ้วงแบบจั่วเจียง ip/yip，จ้วง ip

เอานิ้วมือจับขึ้น


หยิบ

ประมาณของเท่า 2 นิ้วมือหรือ 3 นิ้วมือหยิบขึ้นครั้งหนึ่ง, หยิบมือ ก็เรียก


เขยิบ

การแบ่งพยางค์
{ไม่ตามอักขรวิธี; เสียงสระสั้น}

/kʰa˨˩.jɤːp̚˨˩/^((สัมผัส))

/kʰa˨˩.jɤp̚˨˩/^((สัมผัส))

ขยับเลื่อนไปเล็กน้อย


เรอ

ᩋᩮᩬᩨ᩵

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

ᩋᩮᩬᩥᩡ

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

ꪹꪮꪷ꫁

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

ᦵᦁᦲᧉ

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

ဢိူဝ်ႇ

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

roter

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

avoir un renvoi

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

rụ̈lpsen

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

ເອື້ອມ

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

burp

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

belch

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

𑜃𑜤𑜐𑜫

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

𑜏𑜦𑜧

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

𑜒𑜩

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

เอื้อม

มีลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก

/rɤː˧/^((สัมผัส))

อาการที่ลมในกระเพาะพุ่งออกทางปาก มักมีเสียงดังออกมาด้วย


เขียน

ร่วมเชื้อสายกับปักษ์ใต้ เคี่ยน, ลาว ຂຽນ (ขยน), คำเมือง ᨡ᩠ᨿᩁ (ขยร), เขิน ᨡ᩠ᨿᩁ (ขยร), ไทลื้อ ᦵᦃᧃ (เฃน), ไทดำ ꪄꪸꪙ (ฃย̂น)

ᨡ᩠ᨿᩁ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

ꪵꪔ꫁ꪣ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

ꪄꪸꪙ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

ᥖᥦᥛᥲ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

ᦶᦎᧄᧉ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

ᦷᦂᧆ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

ᦷᦂᧆᦘᦻᧈ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

ᦃᦲᧆᧈ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

ᦃᦲᧆᦶᦎᧄᧉ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

ᦶᦎᧄᧉᦷᦎ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

ᦶᦎᧄᧉᦟᦻ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

ᦖᦻ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

တႅမ်ႈ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

écrire

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

ရေး

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

ຂຽນ

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

escribir

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

write

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

𑜄𑜧𑜪

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

𑜉𑜩

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

𑜁𑜩

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

लिखना

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

/kʰia̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

ขีดให้เป็นตัวหนังสือหรือเลข

เขียนตัวหนังสือ

ขีดให้เป็นเส้นหรือรูปต่าง ๆ, วาด

เขียนภาพ

เขียนเรื่องสั้น

เขียนงานวิจัย

เขียนนิยาย

เขียนบทภาพยนตร์


พระ

จากเขมรเก่า ព្រ (พฺร) หรือเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ព្រះ (พฺระ), ព្រះហ៑ (พฺระหฺ), ព្រហ៑ (พฺรหฺ), เป็นไปได้ว่ามาจากสันสกฤต वर (วร); ดูเพิ่มเติมที่เขมร ព្រះ (พฺระ)
เทียบเขมรเก่า វ្រះ (วฺระ), វ្រះហ៑ (วฺระหฺ), វ្រហ៑ (วฺรหฺ), វ្រហ្ហ៑ (วฺรหฺหฺ), វ្រាអះ (วฺราอะ), ព្រា (พฺรา); เขมรเก่าสมัยอังกอร์ វ្រះ (วฺระ), វ្រះហ (วฺระห), វ្រះហ៑ (วฺระหฺ), វ្រហ៑ (วฺรหฺ), វ្រស៑ (วฺรสฺ), វ្រាះ (วฺราะ)
ร่วมเชื้อสายกับเขมร ព្រះ (พฺระ), ลาว ພະ (พะ), ພຣະ (พระ), คำเมือง ᨻᩕ (พร), ไทลื้อ ᦘᦰ (ภะ), ไทใหญ่ ၽြႃး (ผฺร๊า); เทียบเพิ่มเติมพม่า ဘုရား (ภุรา:), ชวาเก่า phra, ชวา bra; ร่วมรากกับ พร and วร ผ่านทางภาษาสันสกฤต

ขรัว

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

แครอท

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

เจาไทย

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

เจ้าไทย

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

ชินบุตร

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

ชิโนรส

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

แซลมอน

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

เถร

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

เถระ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

บิกูปะระมาหนา

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

บิกูปะระหมั่นหนา

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

พระ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

ภิกขุ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

ภิกษุ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

มุนิ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

มุนี

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

ยติ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

ศรมณะ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สงฆ์

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สถวีระ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สมณ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สมณเจ้า

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สมณะ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สมี

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สังฆ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

สังฆเจ้า

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

หลวงเจ๊

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

หลวงตา

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

หลวงปู่

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

หลวงพ่อ

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

หลวงพี่

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

อาวาสิก

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

อุปสมบัน

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

อุปสัมบัน

อรรถาภิธาน:ภิกษุ

เถรี

อรรถาภิธาน:ภิกษุณี

พระ

อรรถาภิธาน:ภิกษุณี

ภิกขุนี

อรรถาภิธาน:ภิกษุณี

ภิกษุณี

อรรถาภิธาน:ภิกษุณี

สงฆ์

อรรถาภิธาน:ภิกษุณี

สังฆ

อรรถาภิธาน:ภิกษุณี

หลวงแม่

อรรถาภิธาน:ภิกษุณี

/pʰraʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำใช้แทนชื่อเรียกภิกษุสงฆ์และภิกษุณีสงฆ์

วัดนี้มีพระกี่รูป

พระลงโบสถ์

ชักพระ

ไหว้พระในโบสถ์

พระพุทธเจ้า หรือเนื่องด้วยพระพุทธเจ้า

เมืองพระ

คำพระ

พระมาตรัส

ชื่อวันประชุมถือศีลฟังธรรมในพระพุทธศาสนา เดือนหนึ่งมี 4 วัน คือ วันขึ้น 8 ค่ำ ขึ้น 15 ค่ำ แรม 8 ค่ำ และแรม 15 ค่ำ ถ้าเป็นเดือนขาดก็แรม 14 ค่ำ เรียกว่า วันพระ

พระเจ้า, พระเยซู, (ตามที่คริสต์ศาสนิกชนในเมืองไทยใช้อนุโลมเรียก)

พระลงโทษ

แม่พระ

นักบวช, นักพรต

พระไทย

พระแขก

พระฝรั่ง

พระจีน

พระญวน

ตัวเอกในเรื่องละคร

ตัวพระตัวนาง

ใช้ประกอบหน้าคำอื่นแสดงความยกย่อง เช่น เทพเจ้าหรือเทวดาผู้เป็นใหญ่ พระเจ้าแผ่นดินหรือของที่เกี่ยวข้องกับพระเจ้าแผ่นดินและเจ้านายชั้นสูง สมณศักดิ์ชั้นราชาคณะ นักบวช และสิ่งศักดิ์สิทธิ์

พระอิศวร

พระนารายณ์

พระพิรุณ

พระมหากษัตริย์

พระราชวงศ์

พระราชเวที

พระเทพเมธี

พระแดง

พระภูมิ

อิสริยยศเจ้านาย

พระรามคำแหง

พระนเรศวร

พระเทียรราชา

บรรดาศักดิ์ข้าราชการสูงกว่าหลวง ต่ำกว่าพระยา

พระสารประเสริฐ

พระธรรมนิเทศทวยหาญ

ใช้ประกอบหน้าชื่อบรรดาศักดิ์พระสนม

โดยปริยายหมายถึงผู้ที่มีเมตตากรุณาทรงคุณงามความดีเหมือนพระ

ใจพระ

พ่อแม่เป็นพระของลูก


พระ

/pʰraʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำใช้แทนผู้ที่เราพูดถึง ใช้กับผู้เป็นใหญ่, เป็นสรรพนามบุรุษที่ 3

พระเสด็จโดยแดนชล


ตัวเอก

/tua̯˧.ʔeːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ตัวละครหลักในเรื่องลิเก ละคร เป็นต้น


ถือศีล

/tʰɯː˩˩˦.siːn˩˩˦/^((สัมผัส))


สัญญาบัตร

สัญญา + บัตร, จากบาลี สญฺญา (“จำ”) + สันสกฤต पत्र (ปตฺร, “ใบ”) ตามลำดับ

ใบตั้งยศ บรรดาศักดิ์ หรือสมณศักดิ์ซึ่งพระเจ้าแผ่นดินทรงตั้ง, ถ้าเป็นใบที่เจ้ากระทรวงตั้ง เรียกว่า ใบประทวน

นายทหารสัญญาบัตร

พระราชาคณะสัญญาบัตร

พระครูสัญญาบัตร


เจ้ากระทรวง

เจ้า + กระทรวง

จ้าว-กฺระ-ซวง

ผู้บังคับบัญชากระทรวง ได้แก่ รัฐมนตรี และ ปลัดกระทรวง


บายศรี

บาย + ศรี; เทียบเขมร បាយស្រី (บายสฺรี)

เครื่องเชิญขวัญหรือรับขวัญ ทำด้วยใบตอง รูปคล้ายกระทงเป็นชั้น ๆ มีขนาดใหญ่เล็กสอบขึ้นไปตามลำดับ เป็น 3 ชั้น 5 ชั้น 7 ชั้น หรือ 9 ชั้น มีเสาปักตรงกลางเป็นแกน มีเครื่องสังเวยวางอยู่ในบายศรีและมีไข่ขวัญเสียบอยู่บนยอดบายศรี มีหลายอย่าง

บายศรีตอง

บายศรีปากชาม

บายศรีใหญ่


ทำนาย

แผลงมาจาก ทาย; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ទំនាយ (ทํนาย), แผลงมาจาก ទាយ (ทาย)

บอกเหตุการณ์หรือความเป็นไปที่จะเกิดในเบื้องหน้า, ทาย ก็ว่า


ริบ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮิบ, ลาว ຮິບ (ฮิบ), คำเมือง ᩁᩥ᩠ᨷ (ริบ), ไทลื้อ ᦣᦲᧇ (ฮีบ)

รวบเอายึดเอาโดยพลการหรือโดยอำนาจกฎหมายเป็นต้น


รี้

/riː˦˥/^((สัมผัส))

พล, พลรบ, กองทัพ, กองทหาร


รี้

/riː˦˥/^((สัมผัส))

ยกไป, เดินไป

รี้พล


ลี้

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลี้, ลาว ລີ້ (ลี้), คำเมือง ᩃᩦ᩶ (ลี้), เขิน ᩃᩦ᩶ (ลี้), ไทลื้อ ᦟᦲᧉ (ลี้)

/liː˦˥/^((สัมผัส))

หลีกหนีไป, หลบหนีไป

ลี้ภัย


ลี้

คำวิสามานยนาม

/liː˦˥/^((สัมผัส))

ชื่ออำเภอหนึ่งในจังหวัดลำพูน


ลี้

จากฮกเกี้ยน 里 (lí)

/liː˦˥/^((สัมผัส))

มาตราวัดระยะทางของจีน 1 ลี้ ยาวประมาณครึ่งกิโลเมตร


วิลันดา

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย belanda (“ฮอลแลนด์”)

ชาวดัตช์, ชาวฮอลันดา


รองเง็ง

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากมาเลเซีย ronggeng (รงเกฺ็ง, “การเต้นรำคู่”)

/rɔːŋ˧.ŋeŋ˧/^((สัมผัส))

ศิลปะการแสดงแบบหนึ่งของชาวไทยมุสลิมภาคใต้ เป็นการเต้นรำคู่ชายหญิง และร้องเพลงคลอไปด้วย


ซอม

เรียง, ลักษณนามเรียกพลู

พลูเก้าซอม


ปั้น

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *panꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับปักษ์ใต้ ปั้น (“ปั้น; บีบ”), อีสาน ปั้น, ลาว ປັ້ນ (ปั้น), คำเมือง ᨸᩢ᩠᩶ᨶ (ปั้น), เขิน ᨸᩢ᩠᩶ᨶ (ปั้น), ไทลื้อ ᦔᧃᧉ (ปั้น), ไทดำ ꪜ꫁ꪽ (ปั้น), ไทใหญ่ ပၼ်ႈ (ปั้น, “จับ; บีบ”), ไทใต้คง ᥙᥢᥲ (ปั้น), พ่าเก ပꩫ် (ปน์), อาหม 𑜆𑜃𑜫 (ปน์, “จับ; บีบ”), จ้วง baenj (ปั๊น), จ้วงแบบจั่วเจียง baenj (ปั้น)

เอาสิ่งอ่อน ๆ เช่นขี้ผึ้ง ดินเหนียวเป็นต้นมาทำให้เป็นรูปตามที่ต้องการ

ปั้นข้าวเหนียว

ปั้นตุ๊กตา

สร้างขึ้น, เสกสรรขึ้น

ปั้นพยาน

ปั้นเรื่อง

ชุบเลี้ยงและอบรมสั่งสอนให้เป็นคนดี

ฉันปั้นเขามาจนได้ดี


ปั้น

เรียกสิ่งที่ปั้นเป็นก้อน ๆ

ข้าวเหนียว 3 ปั้น


ปั้น

เป็นไปได้ว่ามาจากจีน盆 (pén)

ภาชนะดินสำหรับชงน้ำชา มีพวยเหมือนกา, ป้าน ก็ใช้


ชุบเลี้ยง

ชุบ + เลี้ยง

/t͡ɕʰup̚˦˥.lia̯ŋ˦˥/^((สัมผัส))

บำรุงเลี้ยงดูให้มีฐานะดีขึ้น


พ่าน

คำกริยาวิเศษณ์

/pʰaːn˥˩/^((สัมผัส))

พล่าน, พลุกพล่าน, ไม่เป็นระเบียบ


พล่าน

อาการเป็นไปในลักษณะป่วน วุ่น สับสน ลนลาน ซ่าน หรืออย่างอื่นที่คล้ายกัน

เดือดพล่าน

วิ่งพล่าน

เดินพล่าน


มดยอบ

ยืมมาจากภาษาถิ่นภาษาใดภาษาหนึ่งของจีน沒藥／没药 (mòyào)

/mot̚˦˥.jɔːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ยางหอมสีแดงอมเหลืองหรือน้ำตาลอมแดงได้จากรอยแตกของเปลือกหรือจากการกรีดเปลือกไม้ต้นหลายชนิดในสกุล Commiphora วงศ์ Burseraceae เช่น ชนิด C. abyssinica (Berg) Engl., C. molmol Engl. ใช้ทำยา แต่งกลิ่นเครื่องสำอางและใช้ในพิธีทางศาสนา


ยอบ

/jɔːp̚˥˩/^((สัมผัส))

ทรุดลง, ย่อลง, หมอบ, ฟุบ

ยอบกาย

ยอบตัวลง


ยอบ

คำกริยาวิเศษณ์

/jɔːp̚˥˩/^((สัมผัส))


หมอบ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᨷ (หมอบ), อีสาน หมอบ หรือ หมูบ, ลาว ໝອບ (หมอบ) หรือ ໝູບ (หมูบ), ไทลื้อ ᦷᦙᧇ (โมบ), เขิน ᩉ᩠ᨾᩬᨷ (หมอบ) หรือ ᩉ᩠ᨾᩪᨷ (หมูบ), ไทใหญ่ မွပ်ႇ (ม่อ̂ป)

/mɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

กิริยาที่คู้เข่าลงและยอบตัวให้ท่อนแขนส่วนล่างราบอยู่กับพื้น, ยอบตัวลงในอาการคล้ายคลึงเช่นนั้น

สิ้นเรี่ยวสิ้นแรง, ลุกไม่ขึ้น, หมดแรง, ล้มป่วย

ถูกตีเสียหมอบ

เป็นไข้เสียหมอบ

เขาทำงานหนักติดต่อกันหลายวัน พอเสร็จงานก็หมอบ

เขาถูกอันธพาลรุมเสียหมอบ

ไม่สู้ต่อ, ยอมแพ้

คว่ำหน้าไพ่ลงบนโต๊ะ


บิดพลิ้ว

หลีกเลี่ยงไม่ปฏิบัติตามสัญญาหรือปฏิบัติไม่ตรงตามข้อตกลง


มูกเลือด

[muːk̚˥˩.lɯːät̚˥˩]

โรคที่มีมูกและเลือดในลำไส้ติดออกมากับอุจจาระ


แหนบ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰnɛːpᴰ¹ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨶᩯᨷ (แหนบ), เขิน ᩉ᩠ᨶᩯᨷ (แหนบ), ลาว ແໜບ (แหนบ), ไทลื้อ ᦶᦐᧇᧈ (แหน่บ), ไทใหญ่ ၼႅပ်ႇ (แน่ป), ไทใต้คง ᥘᥦᥙᥱ (แล่ป), พ่าเก ꩫိပ် (นิป์), อาหม *𑜃𑜢𑜆𑜫 (*นิป์); เทียบภาษาจ้วง nep (แนบ)

/nɛːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เครื่องสำหรับถอนหนวดถอนคิ้วเป็นต้น รูปคล้ายคีมเล็ก ๆ

แผ่นเหล็กขนาดยาวต่าง ๆ กันซ้อนกัน หรือชิ้นเหล็กที่ขดเวียนเป็นวงสำหรับรับความสะเทือนหรือบังคับความเร็วเป็นต้น

แหนบรถยนต์

เครื่องระลึกที่ใช้เสียบปากกระเป๋าบนของเสื้อนอก

ซองบรรจุกระสุนปืนเป็นตับ


แหนบ

/nɛːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เรียกของบางอย่างเช่นซองธูปหรือใบตองที่พับ

ธูปแหนบหนึ่ง

ใบตอง 2 แหนบ


แหนบ

/nɛːp̚˨˩/^((สัมผัส))

กิริยาที่เอาของ 2 สิ่งหนีบอย่างแหนบ

เอานิ้วมือบีบทำนองหยิกแต่ไม่ใช้เล็บ

กิริยาที่สัตว์บางชนิดกัดไม่ถนัดหรือกัดหยอก ๆ

หมาแหนบ

แมวแหนบ

โดยปริยายหมายความว่า เม้มเอาไว้

เหน็บแนม, กระแหนะกระแหน, (ใช้แก่กริยาพูด)


หยอก

/jɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เล่นหรือล้อไม่จริงจัง


หยอก

คำกริยาวิเศษณ์

/jɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ใช้ในประโยคปฏิเสธ หมายความว่ามาก

เก่งไม่หยอก


เผล้

คำกริยาวิเศษณ์

/pʰleː˥˩/^((สัมผัส))

เฉ, ไม่ตรง, ไพล่

ใส่หมวกเผล้ไปข้างหนึ่ง


เผล

คำกริยาวิเศษณ์

/pʰleː˩˩˦/^((สัมผัส))

เฉ, ไม่ตรง, ไพล่

ใส่หมวกเผลไปข้างหนึ่ง


ไพล่

เอามือไพล่หลัง

เอี้ยว, หลบไป, หลีกไป

แทนที่จะเป็นอย่างนี้กลับเป็นอีกอย่างหนึ่ง

เคยทำอย่างนี้ ไพล่ไปทำอย่างนั้น


ตาสีตาสา

ตา + สี (“ชื่อบุคคลสมมุติ”) + ตา + สา (“ชื่อบุคคลสมมุติ”)

/taː˧.siː˩˩˦.taː˧.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชาวบ้านทั่ว ๆ ไป


คางคก

/kʰaːŋ˧.kʰok̚˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์สี่เท้าสะเทินน้ำสะเทินบกในวงศ์ Bufonidae รูปร่างคล้ายกบ ผิวหนังเป็นตุ่มขรุขระ เคลื่อนที่โดยการย่างเดินและกระโดดหย่ง ๆ ในประเทศไทยมีหลายชนิด เช่น คางคกบ้าน (Bufo melanostictus) คางคกป่า (B. macrotis)


คางคก

/kʰaːŋ˧.kʰok̚˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อปลาไม่มีเกล็ดชนิด Batrachus grunniens และ Halophryne trispinosus ในวงศ์ Batrachoididae ปากกว้าง หัวทู่แบนลง ลำตัวกลมยาว มีสีน้ำตาลเป็นด่างดวงทั่วไป ครีบท้องอยู่เยื้องไปข้างหน้าครีบอก หางกลม เฉพาะชนิดแรกมีรูที่มุมบนด้านในของครีบอก อาศัยอยู่ตามพื้นท้องทะเล, กบบู่ทะเล ผีหลอก หรือ อุบ ก็เรียก


คางคก

/kʰaːŋ˧.kʰok̚˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อว่านชนิดหนึ่ง ต้นและหัวเหมือนอุตพิด คันจัด ใช้เพื่อให้อยู่ยงคงกระพันชั่วเบา (กบิลว่าน)


ชั่วเบา

ชั่วระยะเวลานานตราบที่ยังไม่ได้ถ่ายปัสสาวะ เชื่อว่าเป็นระยะที่ยังอยู่ยงคงกระพันในกรณีที่อาพัดเหล้าเป็นต้น


ตราบ

ข้าง, ฟาก, ริม


ตราบ

จนถึง, เมื่อ

ยังมีลมหายใจอยู่ตราบใด ก็ถือว่ายังมีชีวิตอยู่ตราบนั้น


จนถึง

/t͡ɕon˧.tʰɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ตราบเท่า, ที่สุดถึง


ไข่เจียว

ไข่ที่ตีไข่แดงกับไข่ขาวให้เข้ากันแล้วทอดน้ำมัน, ถ้าน้ำมันมากจนไข่ที่เจียวฟู เรียก ไข่ฟู, ถ้ามีเนื้อหมูสับผสมด้วย เรียก ไข่เจียวหมูสับ


ไข่แดง

ᨾᩬᩁᨡᩱ᩵

ส่วนของไข่สัตว์ที่เลี้ยงตัวอ่อนขณะที่เติบโต

/kʰaj˨˩.dɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ส่วนของไข่สัตว์ เช่น ไข่ของนก ไข่ของสัตว์เลื้อยคลาน อยู่รอบส่วนที่จะเจริญเป็นตัวอ่อน มักมีสีเหลืองหรือแดง เป็นสารประเภทไขมันที่สะสมไว้สำหรับเลี้ยงตัวอ่อนขณะที่เติบโต

พรหมจรรย์, ความบริสุทธิ์ของผู้หญิง

ผู้ชายคนเดียวที่อยู่ในหมู่ผู้หญิง

ทริปนี้เขาเป็นไข่แดงอยู่คนเดียว

คนที่นั่งอยู่กลางวง

เธอนั่งเป็นไข่แดงอยู่ได้ ถอยไปรวมกับพวกเพื่อน ๆ เสียซิ


ไข่ขาว

/kʰaj˨˩.kʰaːw˩˩˦/^((สัมผัส))

ส่วนของไข่สัตว์ เช่น ไข่ของนก ไข่ของสัตว์เลื้อยคลาน มีสีขาวใสอยู่รอบ ๆ ไข่แดง เป็นสารโปรตีนทำหน้าที่ป้องกันส่วนที่เป็นเซลล์ของไข่ เวลาเซลล์ของไข่แบ่งตัวเจริญเป็นตัวอ่อน ไข่ขาวจะเป็นอาหารของตัวอ่อนด้วย

กลุ่มของโปรตีนซึ่งมีน้ำหนักโมเลกุลประมาณ 65,000 ถึง 70,000


เลื้อยคลาน

เลื้อย + คลาน

เลื้อย-คฺลาน

สัตว์เลือดเย็นจำพวกที่ผิวหนังมีเกล็ดปกคลุม หายใจด้วยปอดอย่างจิ้งจก จิ้งเหลน จระเข้ เต่า งู ส่วนมากวางไข่ หลายชนิดออกลูกเป็นตัว ลูกอ่อนมีลักษณะอย่างพ่อแม่ เรียกว่า สัตว์เลื้อยคลาน, เดิมเรียกว่า สัตว์เสือกคลาน


เลื้อยคลาน

เลื้อย + คลาน

เลื้อย-คฺลาน

เลื้อยหรือคลานไปอย่างสัตว์เลื้อยคลาน


เศษส่วน

จำนวน 2 จำนวน หรือนิพจน์ 2 นิพจน์ที่เขียนในรูปของผลหารโดยไม่ต้องหารต่อไปอีก เช่น 7/8 หรือ a+b/c+d จำนวนบนเรียกว่า เศษ จำนวนล่างเรียกว่า ส่วน


เศษเกิน

/seːt̚˨˩.kɤːn˧/^((สัมผัส))

เศษส่วนที่มีเศษมากกว่าส่วน เช่น 3/2


จำนวนนับ

แปลตรงตัวจากอังกฤษ counting number; เทียบเท่า จำนวน + นับ; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

จำนวนที่เกิดจากการนับ คือ 1, 2, 3, 4, ...


จำนวนบวก

จำนวนเลขที่มีค่ามากกว่าศูนย์


จำนวนลบ

จำนวนเลขที่มีค่าต่ำกว่าศูนย์


เตียบ

ตะลุ่มปากผาย มีฝาครอบ สำหรับใส่ของกิน


มน

อยู่กับที่ (ใช้แก่ดาวนพเคราะห์ ซึ่งปรากฏแก่ตาเป็น 3 ทาง คือ เสริด ว่า ไปข้างหน้า, พักร ว่า ถอยหลัง, มน ว่า อยู่กับที่)


มน

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มน, ลาว ມົນ (ม็น), คำเมือง ᨾᩫ᩠ᨶ (ม็น), เขิน ᨾᩫ᩠ᨶ (ม็น), ไทลื้อ ᦙᦳᧃ (มุน), ไทใหญ่ မူၼ်း (มู๊น), จ้วง mwnz (เมิน, “มน, กลม, ไม่แหลม”)

กลม ๆ, โค้ง ๆ, ไม่เป็นเหลี่ยม

ทองหลางใบมน

ขอบโต๊ะมน

ปกเสื้อมน


มน

ยืมมาจากบาลี มน; เทียบสันสกฤต मनस् (มนสฺ)

[เสียงสมาส]
มะ-นะ-


เสริด

/sɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ห่าง, หนี, หลีกหนี, หนีรอด

ไปข้างหน้า (ใช้แก่ดาวนพเคราะห์ ซึ่งปรากฏแก่ตาเป็น 3 ทาง คือ เสริด ว่า ไปข้างหน้า, พักร ว่า ถอยหลัง, มน ว่า อยู่กับที่)


เสริด

คำกริยาวิเศษณ์

/sɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))


พักร

ยืมมาจากสันสกฤต वक्र (วกฺร, “ถอยหลัง”)

/pʰak̚˦˥/^((สัมผัส))

ย้อน, ถอยหลัง


ขาม

/kʰaːm˩˩˦/^((สัมผัส))

คร้าม, เกรง, มักใช้เข้าคู่กับคำ เกรง เป็น เกรงขาม


ขาม

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง lwg ham (ลืกหาม, “ลูกขาม, มะขามป้อม”), จ้วงแบบจั่วเจียง mak kam (หมากขาม, “มะขามป้อม”)

/kʰaːm˩˩˦/^((สัมผัส))


ข้าม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χaːmꟲ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡ᩶ᩣ᩠ᨾ (ข้าม), ลาว ຂ້າມ (ข้าม), ไทดำ ꪄ꫁ꪱꪣ (ฃ้าม), ไทขาว ꪄꪱꪣꫂ, ไทใหญ่ ၶၢမ်ႈ (ข้าม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ), จ้วง kamj, hamj หรือ gamj

/kʰaːm˥˩/^((สัมผัส))

ยกเท้าย่างผ่านเหนือสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพื่อให้พ้นไป

ข้ามธรณีประตู

จากข้างหนึ่งไปถึงอีกข้างหนึ่งโดยมีสิ่งใดสิ่งหนึ่งขวางอยู่

ข้ามแม่น้ำ

ข้ามถนน

จากข้างหนึ่งไปถึงอีกข้างหนึ่งโดยมีสิ่งใดสิ่งหนึ่งช่วย

ข้ามเรือ

ข้ามสะพาน

ข้ามฟาก

ล่วงพ้นสิ่งใดสิ่งหนึ่งโดยผ่านเหนือสิ่งนั้นไป

บินข้ามประเทศ

ล่วงพ้นช่วงเวลาใดช่วงเวลาหนึ่ง

ข้ามคืน

ข้ามปี

ผ่านเลยลำดับ

เรียนข้ามชั้น

ชกข้ามรุ่น


ข้าม

คำกริยาวิเศษณ์

/kʰaːm˥˩/^((สัมผัส))

เลยลำดับ, ไม่เป็นไปตามลำดับ

อ่านข้าม


ล่วง

/lua̯ŋ˥˩/^((สัมผัส))

ผ่านจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง

เดินล่วงเข้าไปในเขตหวงห้าม

เวลาล่วงไปหลายปี


พิกัด

ของต้องพิกัด

ของเข้ากำหนดที่จะต้องเสียภาษีอากร


พิกัด

จำนวนจริง 2 จำนวนซึ่งเป็นคู่ลำดับ ที่แทนจุดจุดหนึ่งบนระนาบ จำนวนแรกของคู่ลำดับเรียกว่า พิกัด x เป็นระยะตั้งฉากที่จุดนั้นห่างจากแกนดิ่ง ส่วนจำนวนที่ 2 ของคู่ลำดับเรียกว่า พิกัด y เป็นระยะตั้งฉากที่จุดนั้นห่างจากแกนนอน


ทับ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨴᩢ᩠ᨷ (ทับ), เขิน ᨴᩢ᩠ᨷ (ทับ), ลาว ທັບ (ทับ), ไทลื้อ ᦑᧇ (ทับ), ไทใหญ่ တပ်ႉ (ตั๎ป)

/tʰap̚˦˥/^((สัมผัส))

กระท่อมหรือสิ่งปลูกสร้างที่ทำอยู่ชั่วคราว


ทับ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨴᩢ᩠ᨷ (ทับ), เขิน ᨴᩢ᩠ᨷ (ทับ), ลาว ທັບ (ทับ), ไทลื้อ ᦑᧇ (ทับ), ไทใหญ่ တပ်ႉ (ตั๎ป), จ้วง daeb

/tʰap̚˦˥/^((สัมผัส))

วางข้างบน, ซ้อนข้างบน

อาการที่ของหนัก ๆ โค่นหรือล้มลงพาดบนสิ่งใดสิ่งหนึ่งโดยแรง

ต้นไม้ล้มทับบ้าน

อาการที่สิ่งที่มีล้อเคลื่อนไปด้วยกำลังเร็วแล้วปะทะกับสิ่งใดสิ่งหนึ่งแล้วกดหรือบดลงไปโดยแรง

รถทับคน

ร่วมเพศเพื่อสืบพันธุ์ (ใช้แก่สัตว์บางชนิด เช่น ม้า วัว ควาย)


ทับ

/tʰap̚˦˥/^((สัมผัส))

เครื่องหมายรูปดังนี้ /


ทับ

/tʰap̚˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อด้วงปีกแข็งหลายชนิดในวงศ์ Buprestidae ลำตัวยาวโค้งนูน แข็งมาก หัวเล็กซ่อนอยู่ใต้อกปล้องแรกซึ่งโค้งมนเรียวไปทางหัวเชื่อมกับอกปล้องกลางซึ่งกว้างกว่าส่วนอื่น ๆ ท้องมนเรียวไปทางปลายหาง ปีกแข็งหุ้มส่วนท้องจนหมด มีหลายสี ที่พบบ่อยมีสีเขียวเป็นมันเลื่อม เช่น ชนิด Sternocera aequisignata, S. ruficornis


ทับ

/tʰap̚˦˥/^((สัมผัส))

โทน, ชาวพื้นเมืองปักษ์ใต้ยังคงเรียกโทนชาตรีว่า ทับ เช่นที่ใช้ประโคมในการแสดงหนังตะลุง มโนราห์ และโต๊ะครึม


ทับ

/tʰap̚˦˥/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ทัพ


ชูชีพ

/t͡ɕʰuː˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องช่วยพยุงตัวในน้ำหรือในอากาศ

พวงมาลัยชูชีพ

ร่มชูชีพ


ร่มชูชีพ

/rom˥˩.t͡ɕʰuː˧.t͡ɕʰiːp̚˥˩/^((สัมผัส))

เครื่องพยุงตัวเมื่อโดดจากที่สูง ตามปรกติกางแล้วรูปคล้ายร่ม แต่ในปัจจุบันเมื่อกางแล้วมีลักษณะคล้ายกาบกล้วยเป็นลอน ๆ ตามขวางก็มี


พยุง

ประคองให้ทรงตัวอยู่, ประคองให้อยู่ในสภาพปรกติ

พยุงตัวลุกขึ้น

พยุงตัวไม่ให้จมน้ำ

ระวังไม่ให้ล้มไม่ให้ซวนเซเป็นต้น, พยุพยุง ก็ว่า

พยุงลุก

พยุงนั่ง

พยุงคนไข้

พยุงฐานะ


ซวน

ถลาไปข้างหน้า

เดินซวน

เสาซวน


ซวนเซ

ซวน + เซ, จ้วง cuenq cej (ฉ่วนแฉ้-เซถลาไปมา)


ตุลาการ

* จากสันสกฤต तुला (ตุลา, “ตราชู”) + कार (การ, “ทำ, ผู้ทำ”) หรือ
* จากบาลี ตุลา (“ตราชู”) + การ (“ทำ, ผู้ทำ”)
 ตุล + อาการ หรือ ตุลา + การ

ผู้มีอำนาจและหน้าที่ในการพิจารณาพิพากษาอรรถคดี


ตุลาการภิวัตน์

ตุลาการ + อภิวัตน์

ตุ-ลา-กาน-พิ-วัด

/tu˨˩.laː˧.kaːn˧.pʰi˦˥.wat̚˦˥/^((สัมผัส))

การใช้หรือแผ่ขยายอำนาจตุลาการเพื่อแทรกแซง ควบคุม ขัดขวาง หรือยับยั้งการใช้อำนาจของฝ่ายบริหารหรือของฝ่ายนิติบัญญัติ หรือเพื่อก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงหรือล้มล้างฝ่ายบริหาร ฝ่ายนิติบัญญัติ หรือองค์กรทางการเมืองอื่น ๆ ซึ่งมักเกิดขึ้นโดยการใช้อำนาจตีความกฎหมายหรือสร้างบรรทัดฐานประหลาดโลกที่ดูราวกับว่าเกินหรือไร้ขอบเขต นับตั้งแต่การบังคับใช้กฎหมายย้อนหลังไปจนถึงการเปิดพจนานุกรมตัดสินคดี


ผู้แทน

/pʰuː˥˩.tʰɛːn˧/^((สัมผัส))

ผู้ที่ทำหน้าที่ในฐานะเป็นตัวแทนของบุคคลหน่วยราชการหรือหน่วยงาน

คำตัดทอนของ ผู้แทนราษฎร


จุดยืน

แปลตรงตัวจากอังกฤษ standpoint (“มุมมอง”); เทียบเท่า จุด + ยืน

/t͡ɕut̚˨˩.jɯːn˧/^((สัมผัส))

ความคิดแน่วแน่

ความมั่นคงในหลักการตามความคิดความเชื่อของตน


แน่ว

คำกริยาวิเศษณ์

/nɛw˥˩/^((สัมผัส))

ตรงดิ่งไปยังที่หมายไม่แวะเวียน

วิ่งแน่วกลับไป

ใจแน่ว


แน่วแน่

คำกริยาวิเศษณ์

/nɛw˥˩.nɛː˥˩/^((สัมผัส))

อาการที่ใจมุ่งมั่นอยู่กับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง, แน่แน่ว ก็ว่า

ตั้งใจแน่วแน่


แน่แน่ว

คำกริยาวิเศษณ์

/nɛː˥˩.nɛw˥˩/^((สัมผัส))

อาการที่ใจมุ่งมั่นอยู่กับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง, แน่วแน่ ก็ว่า

ตั้งใจแน่แน่ว


รักดีหามจั่ว รักชั่วหามเสา

รัก + ดี + หาม + จั่ว + รัก + ชั่ว + หาม + เสา

รัก-ดี-หาม-จั่ว-รัก-ชั่ว-หาม-เสา

/rak̚˦˥.diː˧.haːm˩˩˦.t͡ɕua̯˨˩.rak̚˦˥.t͡ɕʰua̯˥˩.haːm˩˩˦.saw˩˩˦/^((สัมผัส))

ใฝ่ดีจะมีความสุขความเจริญ ใฝ่ไม่ดีจะได้รับความลำบาก

th-รักดีหามจั่ว_รักชั่วหามเสา-th-verb-ydfuWP5q


ลังเล

การลังเล (abstract-noun)
ความลังเล (abstract-noun)

ᦉᦜᧂᧉ

ยังตัดสินใจไม่ได้

ᦉᦜᧂᧉᦉᦵᦟᦲᧂᧈ

ยังตัดสินใจไม่ได้

ᦜᦻᦺᦈ

ยังตัดสินใจไม่ได้

ယိုဝ်ႈယိုတ်း

ยังตัดสินใจไม่ได้

ລັງເລ

ยังตัดสินใจไม่ได้

hesitate

ยังตัดสินใจไม่ได้

ไม่แน่ใจ, ยังตัดสินใจไม่ได้

ลังเลใจไม่รู้ว่าจะไปดีหรือไม่ไปดี


ฝ้าย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຝ້າຍ (ฝ้าย), คำเมือง ᨺ᩶ᩣ᩠ᨿ (ฝ้าย), พวน ฟ้าย, ไทลื้อ ᦚᦻᧉ (ฝ้าย), ปู้อี waais, จ้วง faiq หรือ paij

ၵုၺ်

ชื่อไม้พุ่มหลายชนิดในสกุล Gossypium วงศ์ Malvaceae เมล็ดให้น้ำมัน ปุยหุ้มเมล็ดใช้ทอผ้า เปลือกรากใช้ทำยาได้ ที่ปลูกกันมากคือ ชนิด G. hirsutum L


กระโดน

ชื่อไม้ต้นชนิด Careya sphaerica Roxb. ในวงศ์ Lecythidaceae ชอบขึ้นในป่าเบญจพรรณที่ชุ่มชื้น ดอกมีเกสรเพศผู้จำนวนมากเป็นพู่คล้ายดอกชมพู่ขาว หอม ดอกบานเต็มที่กว้าง 5-8 เซนติเมตร ผลค่อนข้างกลม เปลือกใช้เบื่อปลาหรือทุบเป็นแผ่นปูหลังช้าง, โดน จิก ปุย ปุยกระโดน ปุยขาว หรือ ผ้าฮาด ก็เรียก


จิก

/t͡ɕik̚˨˩/^((สัมผัส))

กิริยาที่เอาจะงอยปากสับอย่างอาการของนกเป็นต้น

กิริยาที่เอาสิ่งมีปลายคมหรือแหลมกดลงพอให้ติดอยู่

เอาเล็บจิกให้เป็นรอย

เอาปลายเท้าจิกดินให้อยู่

โขกสับเมื่อเป็นต่อ

เมื่อได้ท่าก็จิกเสียใหญ่

ทำร้ายด้วยคำพูดหรือสายตา

เธอก็ดีแต่จิกคนอื่น ไม่รู้จักดูตัวเองบ้าง

เธอพูดหวานแต่ใช้สายตาจิกลูกน้องตลอด

คว้าหรือแย่งชิงผู้ชายมาเป็นแฟน

ไปผับคืนนี้จะต้องจิกผู้ชายให้ได้สักคน


จิก

/t͡ɕik̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นขนาดกลางหลายชนิดในสกุล Barringtonia วงศ์ Lecythidaceae ขึ้นในที่ชุ่มชื้นและที่น้ำท่วมถึง ดอกสีขาว เกสรเพศผู้สีแดงมักออกเป็นช่อยาวห้อยเป็นระย้า เช่น จิกนา [B. acutangula (L.) Gaertn.] จิกบ้าน หรือ จิกสวน [B. racemosa (L.) Roxb.] จิกเล [B. asiatica (L.) Kurz]

กระโดน, ชื่อไม้ต้นชนิด Careya sphaerica Roxb.

ตีนตุ๊กแก, ชื่อเห็ดชนิด Lopharia papyracea (Jungh.) Reid


จิ๊ก

/t͡ɕik̚˦˥/^((สัมผัส))

แอบหยิบของเล็ก ๆ น้อย ๆ

จิ๊กเศษตังค์ในเก๊ะของแม่

แอบจิ๊กเสื้อพี่สาวมา 2 ตัว


จิ๊ก

/t͡ɕik̚˦˥/^((สัมผัส))

เสียงดังเช่นนั้น


จิ๊ก

ตัดมาจาก จิกะไบต์

/t͡ɕik̚˦˥/^((สัมผัส))

จิกะไบต์, กิกะไบต์


กิก

เสียงของแข็งกระทบกัน


เม็ก

ชื่อไม้ต้นชนิด Syzygium gratum (Wight) S.N. Mitra var. gratum ในวงศ์ Myrtaceae ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม แผ่นใบหนา ใบอ่อนสีชมพูอมแดง กินเป็นผักได้ ดอกสีขาว ออกเป็นช่อ


เม็ก

ตัดทอนจาก เมกะไบต์, จากอังกฤษ megabyte (“ล้านไบต์”)


โขกสับ

/kʰoːk̚˨˩.sap̚˨˩/^((สัมผัส))

ด่าว่าข่มขี่


กิกะไบต์

ยืมมาจากอังกฤษ gigabyte

หน่วยของข้อมูลเท่ากับ 2³⁰ = 1,073,741,824 ไบต์ หรือประมาณ 1 พันล้านไบต์


จิกะไบต์

ยืมมาจากอังกฤษ gigabyte


ตีน

ขา

อรรถาภิธาน:เท้า

ตรีน

อรรถาภิธาน:เท้า

ตีน

อรรถาภิธาน:เท้า

ทีน

อรรถาภิธาน:เท้า

เท้า

อรรถาภิธาน:เท้า

บท

อรรถาภิธาน:เท้า

บทบงกช

อรรถาภิธาน:เท้า

บทมาลย์

อรรถาภิธาน:เท้า

บทเรศ

อรรถาภิธาน:เท้า

บทวเรศ

อรรถาภิธาน:เท้า

บทศรี

อรรถาภิธาน:เท้า

บทามพุช

อรรถาภิธาน:เท้า

บาท

อรรถาภิธาน:เท้า

บาทยุคล

อรรถาภิธาน:เท้า

บาทา

อรรถาภิธาน:เท้า

ปาทะ

อรรถาภิธาน:เท้า

ฟุต

อรรถาภิธาน:เท้า

มือฝรั่ง

อรรถาภิธาน:เท้า

ยุคลบาท

อรรถาภิธาน:เท้า

อวัยวะส่วนล่างสุดของคนหรือสัตว์ นับตั้งแต่ใต้ข้อเท้าลงไป สำหรับยืนหรือเดินเป็นต้น

โดยปริยายหมายถึงสิ่งอื่นที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้นหรือส่วนล่างของสิ่งบางอย่าง

ตีนม่าน

ตีนมุ้ง

ตีนท่า

ตีนเลน


ตีน

ชื่อปลาน้ำกร่อยในวงศ์ Periophthalmidae ที่ใช้ครีบอกต่างตีน ตาโปนมองเห็นเหนือน้ำได้ดี เช่น ชนิด Periophthalmus barbarus, Boleophthalmus boddarti


แจ่ม

/t͡ɕɛm˨˩/^((สัมผัส))

กระจ่าง, ไม่มัวหมอง


แจ่ม

/t͡ɕɛm˨˩/^((สัมผัส))

ผู้หญิงคนนี้แต่งตัวแจ่มไปเลย


โจรในเครื่องแบบ

โจร + ใน + เครื่องแบบ

โจน-ไน-เคฺรื่อง-แบบ

/t͡ɕoːn˧.naj˧.kʰrɯa̯ŋ˥˩.bɛːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ตำรวจที่ประพฤติชั่ว

พวกโจรที่ว่าร้ายกาจแล้วยังไม่น่ากลัวเท่าโจรในเครื่องแบบ


โจร

ยืมมาจากสันสกฤต चोर (โจร) หรือบาลี โจร

[เสียงสมาส]
โจ-ระ-

[เสียงสมาส]
โจน-ระ-

/t͡ɕoːn˧/^((สัมผัส))

ผู้ร้ายที่ลักขโมยหรือปล้นสะดมทรัพย์สินผู้อื่นเป็นต้น

โจรแฝงตัวเป็นคนขับรถทัวร์เพื่อลักทรัพย์นักท่องเที่ยว


โจร

/t͡ɕoːn˧/^((สัมผัส))

ชื่อโรคซางชนิดหนึ่ง เรียกว่า ซางโจร


ปล้นสะดม

ปล้นโดยใช้วิธีรมยาให้เจ้าของทรัพย์หลับสนิทไม่รู้สึกตัว


ลัก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.lakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩢ᩠ᨠ (ลัก), ปักษ์ใต้ หลัก, ลาว ລັກ (ลัก), ไทลื้อ ᦟᧅ (ลัก), ไทดำ ꪩꪰꪀ (ลัก), ไทขาว ꪩꪰꪀ, ไทใหญ่ လၵ်ႉ (ลั๎ก), อาหม 𑜎𑜀𑜫 (ลก์), แสก ลั̄ก, จ้วงแบบจั่วเจียง laeg, จ้วง laeg

เอาสิ่งของที่เขาไม่ให้ไปด้วยอาการซ่อนเร้น, ขโมย

ลักทรัพย์

แอบทำ, ลอบทำ

ลักกินขนมในห้องเรียน

ลักสูบบุหรี่ในห้องน้ำ


ลัก

คำกริยาวิเศษณ์

เว้นข้ามไปทำให้เสียระเบียบ

รถไฟลักหลีก ทำให้รถ 2 ขบวนชนกัน


เร้น

หลบให้ลับตาคน, แฝง

เร้นกายเข้าไปในความมืด

เร้นเข้าไปในถ้ำไม่ให้คนเห็น

หลีกให้พ้นจากผู้คนเพื่อหาความวิเวก

พระภิกษุหลีกไปเร้นอยู่ในป่า


ลับตา

มิดชิดหรือห่างไกลจนพ้นสายตา


ลักหลับ

ลักลอบร่วมประเวณีขณะที่ผู้หญิงนอนหลับ

กระทำการโดยลับหลัง โดยเฉพาะเวลาที่คนอื่นนอนหลับ


ประเวณี

ยืมมาจากสันสกฤต प्रवेणि (ปฺรเวณิ); เทียบบาลี ปเวณิ; ร่วมรากกับ ประเพณี

การเสพสังวาส, การร่วมรส, ในคำว่า ร่วมประเวณี

ประเวณีตีงูให้หลังหัก มันก็มักทำร้ายเมื่อภายหลัง


ประเวณี

ประพฤติผิดเมียผู้อื่น เรียกว่า ล่วงประเวณี


พะโล้

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 拍滷 (phah-ló͘, แปลตามตัวอักษรว่า “ตีน้ำเกรวี่”); ร่วมเชื้อสายกับเวียดนาม phá lấu (ฟ้า เลิ้ว), เขมร ផាក់ឡូវ (ผาก̍ฬูว)

/pʰa˦˥.loː˦˥/^((สัมผัส))

ชื่ออาหารแบบจีนชนิดหนึ่ง ใช้ลูกโป๊ยกั้ก อบเชย และเครื่องเทศอื่น ๆ ตำเคล้าคลุกกับเป็ดหรือห่านเป็นต้นให้เข้ากันดี และเคี่ยวจนน้ำแห้ง, ถ้าทำอย่างไทยใช้น้ำตาลปี๊บเคี่ยวกับซีอิ๊วและน้ำปลา ใส่เครื่องเทศมีโป๊ยกั้ก อบเชย เป็นต้น มีรสหวานเค็ม ใส่เนื้อสัตว์ มีหมูสามชั้น เป็ด ขาหมู เป็นต้น มักจะมันมาก

ไข่พะโล้

เป็ดพะโล้

หมูพะโล้

ขาหมูพะโล้

หญิงมีอายุที่อ้วนมาก ๆ

กินข้าวขาหมูมาก ๆ ระวังจะเป็นพะโล้นะ


ผาก

/pʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

แห้งอย่างไม่มีความชื้นปนอยู่, แห้งสนิท, ในคำว่า แห้งผาก


ผาก

/pʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อไผ่ชนิด Gigantochloa hasskarliana Backer ในวงศ์ Gramineae ไม่มีหนาม ปล้องยาว กาบหุ้มลำต้นแข็ง สีส้ม มีขนดำ


ผาก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *praːkᴰ，จ้วงแบบจั่วเจียง pyak， จ้วง byak

/pʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))


แห้งผาก

[hɛ̃ːŋ˥˩.pʰäːk̚˨˩]

แห้งอย่างไม่มีความชื้นปนอยู่, แห้งสนิท


หน้าผาก

หน้า + ผาก; ร่วมเชื้อสายกับลาว ໜ້າຜາກ (หน้าผาก), ไทใหญ่ ၼႃႈၽၢၵ်ႇ (น้าผ่าก)

forehead

ส่วนเบื้องบนของใบหน้าอยู่เหนือคิ้วขึ้นไป

แด

เลอเวือะตะวันออก

/naː˥˩.pʰaːk̚˨˩/^((สัมผัส))


ชายแดน

ชาย (ริม) + แดน

/t͡ɕʰaːj˧.dɛːn˧/^((สัมผัส))

บริเวณเขตแดนหรือพื้นที่ที่อยู่สุดเขตแดนของประเทศ


เชิด

/t͡ɕʰɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))

/t͡ɕʰɤt̚˥˩/^((สัมผัส))

ยื่นหรือยกขึ้นจนเห็นเด่น

เชิดหน้า

เชิดอก

ถูกใช้ให้ออกหน้าแทน ในคำว่า ถูกเชิด

เขาถูกเชิดใส่


เชิด

/t͡ɕʰɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))

/t͡ɕʰɤt̚˥˩/^((สัมผัส))

ที่ยื่นหรือยกขึ้นจนเห็นเด่น

ปากเชิด

จมูกเชิด

หน้าเชิด


เชิด

/t͡ɕʰɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))

/t͡ɕʰɤt̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อเพลงไทยประเภทหนึ่ง ใช้บรรเลงในการแสดงกิริยาไปมาอย่างรวดเร็วหรือการเดินทางระยะไกล เรียกว่า เพลงเชิด

เชิดกลอง

เชิดฉิ่ง

เชิดฉาน

เชิดนอก

ท่าโขนท่าหนึ่ง


ออกหน้าออกตา

ออก + หน้า + ออก + ตา

การออกหน้าออกตา (abstract-noun)

ออก-น่า-ออก-ตา

/ʔɔːk̚˨˩.naː˥˩.ʔɔːk̚˨˩.taː˧/^((สัมผัส))

แสดงให้ปรากฏอย่างเปิดเผย


ออกหน้า

/ʔɔːk̚˨˩.naː˥˩/^((สัมผัส))

แสดงให้ปรากฏอย่างเปิดเผย

นำหน้า, ทำก่อนคนอื่น

รับหน้า, เผชิญหน้า


รับหน้า

เผชิญหน้า, รอหน้า

ส่งเด็กไปรับหน้าเจ้าหนี้ไว้ก่อน


หน่อมแน้ม

การหน่อมแน้ม (abstract-noun)
ความหน่อมแน้ม (abstract-noun)

หฺน็่อม-แน็้ม

/nɔm˨˩.nɛm˦˥/^((สัมผัส))

อ่อนแอ, ไม่สู้ใคร, แหย, ทำอะไรไม่เป็น

ท่าทางหน่อมแน้มอย่างนี้จะดูแลลูกสาวฉันได้หรือ

ไม่เป็นสาระ, ไม่เป็นประโยชน์, ไม่สำคัญ

หัวข้อวิจัยหน่อมแน้มแต่ของบประมาณเป็นล้าน

ไม่เอาจริงเอาจัง, ไม่เด็ดขาด

รัฐบาลหน่อมแน้ม ไม่จัดการพวกคอร์รัปชั่นให้เด็ดขาด


แหย

/jɛː˩˩˦/^((สัมผัส))

อาการที่ไม่สู้ใครหรือเก้ออาย


ซิลิโคน

ยืมมาจากอังกฤษ silicone

พอลิเมอร์จำพวกหนึ่งที่สายโซ่หลักเป็นพอลิซิลอกเซน (polysiloxane) ซึ่งประกอบด้วยซิลิคอนและออกซิเจน มักจะมีหมู่ฟังก์ชันเป็นคาร์บอนและ/หรือไฮโดรเจนอยู่ด้วย มีหลายรูปแบบ เช่น น้ำมัน จาระบี ยาง เรซิน ชัน เป็นต้น ใช้งานได้หลากหลายตั้งแต่เครื่องมือเครื่องใช้ในบ้าน ไปจนถึงวัสดุสำหรับศัลยกรรม


มักจะ

คำกริยาวิเศษณ์

/mak̚˦˥.t͡ɕaʔ˨˩/^((สัมผัส))

โดยมาก, ส่วนใหญ่, ค่อนข้าง

คนเกิดวันศุกร์มักจะปากหวาน


หลากหลาย

/laːk̚˨˩.laːj˩˩˦/^((สัมผัส))

หลายอย่างต่าง ๆ กัน, หลายหลาก ก็ว่า


หลายหลาก

/laːj˩˩˦.laːk̚˨˩/^((สัมผัส))

หลายอย่างต่าง ๆ กัน, หลากหลาย ก็ว่า


หลาก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫຼາກ (หลาก), ไทดำ ꪨꪱꪀ (หลาก)

/laːk̚˨˩/^((สัมผัส))

หลากสี

แปลก, ประหลาด

หลากใจ


หลาก

/laːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ไหลมากผิดปรกติโดยกะทันหัน

น้ำหลาก


น้ำป่า

น้ำที่เกิดท่วมในที่ต่ำโดยฉับพลันทันทีและไหลลดลงอย่างรวดเร็ว เกิดจากฝนตกชุกในที่สูงบริเวณเทือกเขาหรือในป่า เมื่อสะสมไว้มีปริมาณมากขึ้นก็จะไหลบ่าสู่ที่ต่ำ


ลูกผู้ชาย

ลูก + ผู้ชาย

/luːk̚˥˩.pʰuː˥˩.t͡ɕʰaːj˧/^((สัมผัส))

เรียกผู้ชายที่มีความยุติธรรม ความซื่อสัตย์ เข้มแข็ง เด็ดเดี่ยว กล้าหาญ และมีความรับผิดชอบ เป็นต้น


ลูกผู้หญิง

ลูก + ผู้หญิง

ลูก-ผู้-หฺยิง

/luːk̚˥˩.pʰuː˥˩.jiŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ลูกสาว, ลูกหญิง

เรียกผู้หญิงที่มีความสุภาพเรียบร้อย สงบเสงี่ยม อ่อนโยน รู้จักรักนวลสงวนตัว ประกอบด้วยเมตตากรุณา และรู้จักการบ้านการเรือน เป็นต้น


ลูกชาย

ดนยะ

อรรถาภิธาน:ลูกชาย

ดนัย

อรรถาภิธาน:ลูกชาย

ตนัย

อรรถาภิธาน:ลูกชาย

บุตร

อรรถาภิธาน:ลูกชาย

บุตรา

อรรถาภิธาน:ลูกชาย

ลูกชาย

อรรถาภิธาน:ลูกชาย

สุต

อรรถาภิธาน:ลูกชาย

หน่อ

อรรถาภิธาน:ลูกชาย

เอารส

อรรถาภิธาน:ลูกชาย

โอรส

อรรถาภิธาน:ลูกชาย

/luːk̚˥˩.t͡ɕʰaːj˧/^((สัมผัส))

ลูกที่เป็นเพศชาย


ลูกหญิง

ดนยา

อรรถาภิธาน:ลูกสาว

ธิดา

อรรถาภิธาน:ลูกสาว

บุตรี

อรรถาภิธาน:ลูกสาว

ลูกสาว

อรรถาภิธาน:ลูกสาว

ลูกหญิง

อรรถาภิธาน:ลูกสาว

สุดา

อรรถาภิธาน:ลูกสาว

/luːk̚˥˩.jiŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ลูกที่เป็นเพศหญิง


ลูกสาว

ดนยา

อรรถาภิธาน:ลูกสาว

ธิดา

อรรถาภิธาน:ลูกสาว

บุตรี

อรรถาภิธาน:ลูกสาว

ลูกสาว

อรรถาภิธาน:ลูกสาว

ลูกหญิง

อรรถาภิธาน:ลูกสาว

สุดา

อรรถาภิธาน:ลูกสาว

/luːk̚˥˩.saːw˩˩˦/^((สัมผัส))

ลูกที่เป็นเพศหญิง


สัญฌา

ยืมมาจากบาลี สญฺฌา; เทียบสันสกฤต संध्या (สํธฺยา)

/san˩˩˦.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

เวลาเย็น, สนธยา


สนธยา

ยืมมาจากสันสกฤต संध्या (สํธฺยา); เทียบบาลี สญฺฌา

เวลาโพล้เพล้พลบค่ำ, บางทีใช้ว่า ย่ำสนธยา

ช่วงเวลาที่ต่อระหว่างกลางวันกับกลางคืน คือเวลาที่พระอาทิตย์ขึ้นหรือพระอาทิตย์ตก


จักรวาล

ยืมมาจากสันสกฤต चक्रवाल (จกฺรวาล, “ปริมณฑล, ขอบเขต, ฝูงชน”); เทียบบาลี จกฺกวาล (“ปริมณฑล”)

ᨧᨠ᩠ᨠᩅᩤᩊ

บริเวณโดยรอบของโลก

宇宙

บริเวณโดยรอบของโลก

universum

บริเวณโดยรอบของโลก

ຈັກກະວານ

บริเวณโดยรอบของโลก

universo

บริเวณโดยรอบของโลก

universe

บริเวณโดยรอบของโลก

cosmos

บริเวณโดยรอบของโลก

จัก-กฺระ-วาน

ประชุม, หมู่

เทือกเขาในนิยาย เป็นกำแพงล้อมรอบโลกและเป็นเขตกั้นแสงสว่างกับความมืด

บริเวณโดยรอบของโลก

นางงามจักรวาล


นอกใจ

การนอกใจ (abstract-noun)
ความนอกใจ (abstract-noun)

/nɔːk̚˥˩.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

ไม่ซื่อตรงต่อสามีหรือภรรยาด้วยการคบชู้สู่สาว

เอาใจออกหากจากสิ่งที่ตนชอบหรือรัก (ไม่จำเป็นต้องเป็นสามีภรรยา)

แอบนอกใจไปเล่นกับหมาอื่น 30 ตัว กลับมาบ้านจะโดน[หมาที่บ้าน]โกรธมั้ยนะ?


คบชู้

/kʰop̚˦˥.t͡ɕʰuː˦˥/^((สัมผัส))


มีชู้

/miː˧.t͡ɕʰuː˦˥/^((สัมผัส))

ล่วงประเวณีกับชายอื่นที่มิใช่สามีของตน


วิบัติ

ยืมมาจากสันสกฤต विपत्ति (วิปตฺติ, “เหตุการณ์ที่เลวร้าย”) หรือบาลี วิปตฺติ (“idem”)

ความฉิบหาย, ความหายนะ, ความเป็นอัปมงคล

ทรัพย์สมบัติวิบัติ

ความเคลื่อนคลาด, ความผิด

อักขราวิบัติ


วิบัติ

พิบัติ
การวิบัติ (abstract-noun)
ความวิบัติ (abstract-noun)

ขอจงวิบัติทันตาเห็น

คลาดเคลื่อน, ผิดไปจากเดิม


เคลื่อนคลาด

เคลื่อน + คลาด

การเคลื่อนคลาด (abstract-noun)
ความเคลื่อนคลาด (abstract-noun)

เคฺลื่อน-คฺลาด

/kʰlɯa̯n˥˩.kʰlaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ผิดจากความเป็นจริง, ไม่ตรงตามความเป็นจริง, คลาดเคลื่อน ก็ว่า


คลาดเคลื่อน

คลาด + เคลื่อน

การคลาดเคลื่อน (abstract-noun)
ความคลาดเคลื่อน (abstract-noun)

คฺลาด-เคฺลื่อน

/kʰlaːt̚˥˩.kʰlɯa̯n˥˩/^((สัมผัส))

ผิดจากความเป็นจริง, ไม่ตรงตามความเป็นจริง, เคลื่อนคลาด ก็ว่า


คลาด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄາດ (คาด), คำเมือง ᨣᩤ᩠ᨯ (คาด), ไทลื้อ ᦅᦱᧆ (คาด)

/kʰlaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

เคลื่อนจากที่หมาย, เคลื่อนจากกำหนดเวลา

ไม่พบ ในคำว่า คลาดกัน


ก.ก.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการข้าราชการกรุงเทพมหานคร

อักษรย่อของ สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการกรุงเทพมหานคร


สะกด

เทียบเขมร សង្កត់ (สงฺกต̍, “กด, ข่ม”)

กลั้นไว้, ข่มไว้

เมื่อเกิดความไม่พอใจ ก็รู้จักสะกดอารมณ์ไว้บ้าง

เขียนหรือบอกตัวอักษรที่ประกอบกันเป็นคำ

เรียกพยัญชนะที่บังคับตัวอักษรข้างหน้าให้เป็นมาตราต่าง ๆ

แม่กน น สะกด

แม่กด ด สะกด


สะกด

เทียบเขมร សង្កត់ (สงฺกต̍, “กด, ข่ม”)

เรียกลูกประคำที่เป็นลูกคั่นว่า ลูกสะกด


สักว่า

คำกริยาวิเศษณ์

เพียงแต่ว่า...เท่านั้น, สักแต่ว่า ก็ว่า

สักว่ากวาดบ้าน ยังมีขี้ผงอยู่เลย

สักว่าทำพอให้พ้นตัว


สักแต่ว่า

สัก (เพียง) + แต่ว่า

[säk̚˩.tɛ(ː)˨˩.wäː˥˩]

เพียงแต่ว่า...เท่านั้น, สักว่า ก็ว่า

สักแต่ว่ากวาดบ้าน ยังมีขี้ผงอยู่เลย

สักแต่ว่าทำพอให้พ้นตัว


แต่ว่า

但是

/tɛː˨˩.waː˥˩/^((สัมผัส))

เชื่อมความให้กลับกัน ให้ยิ่งหย่อนกว่ากัน หรือให้แย้งกัน, แต่ ก็ว่า

น้ำขึ้นแต่ว่าลมลง

นาย ก รักลูกก็จริงอยู่ แต่ว่านาย ข ยังรักมากกว่า

นาย ก กินข้าว แต่ว่านาย ข นอน


มะกัน

คำวิสามานยนาม

กร่อนมาจาก อเมริกัน, จากอังกฤษ American

สหรัฐอเมริกา

แถวอีสานมีเขยมะกันเยอะ


มะริกัน

คำวิสามานยนาม

กร่อนมาจาก อเมริกัน, จากอังกฤษ American

สหรัฐอเมริกา

แถวอีสานมีเขยมะริกันเยอะ


ภาษาปาก

/pʰaː˧.saː˩˩˦.paːk̚˨˩/^((สัมผัส))

ภาษาพูดที่แสดงความคุ้นเคย ไม่เหมาะที่จะใช้เป็นพิธีรีตอง เช่น ตาแป๊ะ ตะบี้ตะบัน เทน้ำเทท่า


อเมริกัน

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ American (“ชาวสหรัฐอเมริกา”)

อะ-เม-ริ-กัน

ชาวประเทศสหรัฐอเมริกา


อเมริกัน

อะ-เม-ริ-กัน

เกี่ยวกับสหรัฐอเมริกา


ผีห่า

/pʰiː˩˩˦.haː˨˩/^((สัมผัส))

ผีจำพวกหนึ่งถือกันว่าทำให้เกิดโรคระบาดอย่างร้ายแรง เช่น อหิวาตกโรค กาฬโรค, เรียกโรคเช่นนั้นว่า โรคห่า


ปาราชิก

ยืมมาจากบาลี ปาราชิก (“ผู้ถึงความแพ้แล้ว”)

/paː˧.raː˧.t͡ɕʰik̚˦˥/^((สัมผัส))

ชื่ออาบัติหนักที่สุดในพระวินัย เมื่อภิกษุล่วงละเมิดแม้เพียงข้อใดข้อหนึ่งต้องขาดจากความเป็นภิกษุทันที บวชเป็นภิกษุอีกไม่ได้ มี 4 ข้อ คือ 1. เสพเมถุน 2. ลักทรัพย์ 3. ฆ่ามนุษย์ 4. อวดอุตริมนุสธรรม


ปาราชิก

/paː˧.raː˧.t͡ɕʰik̚˦˥/^((สัมผัส))

ผู้ละเมิดอาบัติปาราชิก

พระปาราชิก


ละเมิด

ยืมมาจากเขมรเก่า ល្មេស៑ (ลฺเมสฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ល្មើស (ลฺเมิส), มอญ လၟုတ် (ลฺมุต์)

ပူၼ်ႉပႅၼ်

/la˦˥.mɤːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ล่วงเกินหรือฝ่าฝืนจารีตประเพณีหรือกฎหมายที่มีบัญญัติไว้

จงใจหรือประมาทเลินเล่อ ทำต่อบุคคลอื่นโดยผิดกฎหมายให้เขาเสียหายถึงแก่ชีวิต ร่างกาย อนามัย เสรีภาพ ทรัพย์สิน หรือสิทธิ


การตาย

คำอาการนามของ ตาย


ความตาย

คำอาการนามของ ตาย


การกระทำ

คำอาการนามของ กระทำ


การรู้สึก

การ + รู้สึก

คำอาการนามของ รู้สึก


ความรู้สึก

ความ + รู้สึก

คฺวาม-รู้-สึก

คำอาการนามของ รู้สึก


ความสามารถ

ความ + สามารถ

ᦞᦲᧉᦌᦱ

รูปผันของสามารถ

ຄວາມສາມາດ

รูปผันของสามารถ

คฺวาม-สา-มาด

คำอาการนามของ สามารถ


ความผิด

ဢပျတ်ႈ

สภาพของการทำผิด

တၢင်းၽိတ်း

สภาพของการทำผิด

ຄວາມຜິດ

สภาพของการทำผิด

ເຊື້ອສາຍ

สภาพของการทำผิด

คำอาการนามของ ผิด


คิดเห็น

การคิดเห็น (abstract-noun)
ความคิดเห็น (abstract-noun)


การคิดเห็น

การ + คิดเห็น

กาน-คิด-เห็น

คำอาการนามของ คิดเห็น


ความคิดเห็น

ความ + คิดเห็น

คฺวาม-คิด-เห็น

คำอาการนามของ คิดเห็น


การลับ

คำอาการนามของ ลับ


ความลับ

ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾᩃᩢ᩠ᨷ

สิ่งที่ปกปิดหรือควรปกปิด

geheim

สิ่งที่ปกปิดหรือควรปกปิด

geheim

ฟรีเชียตะวันตก

สิ่งที่ปกปิดหรือควรปกปิด

ຄວາມລັບ

สิ่งที่ปกปิดหรือควรปกปิด

secreto

สิ่งที่ปกปิดหรือควรปกปิด

secret

สิ่งที่ปกปิดหรือควรปกปิด

คำอาการนามของ ลับ

สิ่งที่ปกปิดหรือควรปกปิด


การเชื่อ

/kaːn˧.t͡ɕʰɯa̯˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เชื่อ


ความเชื่อ

ความ + เชื่อ

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰɯa̯˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เชื่อ

สิ่งที่บุคคลยึดถืออย่างมีเหตุผลหรือไม่มีเหตุผล


การหวัง

คำอาการนามของ หวัง


ความหวัง

ຄວາມຫວັງ

ความรู้สึกที่มีเพราะคาดหมายบางสิ่งไว้และอยากให้สิ่งนั้นเกิดขึ้น

คำอาการนามของ หวัง


ความสัมพันธ์

ความ + สัมพันธ์; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ relation

關係

สภาพที่คนหรือสิ่งสัมพันธ์กัน

关系

สภาพที่คนหรือสิ่งสัมพันธ์กัน

လွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်

สภาพที่คนหรือสิ่งสัมพันธ์กัน

ຄວາມສຳພັນ

สภาพที่คนหรือสิ่งสัมพันธ์กัน

ການພົວພັນ

สภาพที่คนหรือสิ่งสัมพันธ์กัน

relationship

สภาพที่คนหรือสิ่งสัมพันธ์กัน

คฺวาม-สำ-พัน

คำอาการนามของ สัมพันธ์


ความเร็ว

คำอาการนามของ เร็ว

อัตราการเคลื่อนที่ของวัตถุต่อ 1 หน่วยเวลา โดยระบุบ่งทิศทางของการเคลื่อนที่ด้วย


การเร่ง

คำอาการนามของ เร่ง


ความเร่ง

คำอาการนามของ เร่ง

อัตราการเปลี่ยนแปลงความเร็วที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ต่อหน่วยเวลา


เรียนรู้

เข้าใจความหมายของสิ่งใดสิ่งหนึ่งโดยประสบการณ์


การเรียนรู้

การ + เรียนรู้

กาน-เรียน-รู้

คำอาการนามของ เรียนรู้


การปฏิสังขรณ์

การ + ปฏิสังขรณ์

กาน-ปะ-ติ-สัง-ขอน

/kaːn˧.pa˨˩.ti˨˩.saŋ˩˩˦.kʰɔːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ปฏิสังขรณ์


แซม

/sɛːm˧/^((สัมผัส))

แทรกขึ้นมาในระหว่าง

ฟันแซม

ขนแซม

เสียบเข้าไปในระหว่าง

เด็ดดอกไม้แซมผม

เอาสิ่งใดสิ่งหนึ่งเหน็บแทรกหรือสอดเข้าไปเพื่อแทนสิ่งที่ชำรุดให้ดีขึ้น

แซมกระบุง

แซมหลังคา


แซม

/sɛːm˧/^((สัมผัส))

เรียกม้าที่มีขนสีอื่นแทรกขึ้นมาในระหว่างขนที่เป็นพื้นว่า ม้าแซม


การแซม

คำอาการนามของ แซม


การซ่อม

คำอาการนามของ ซ่อม


ซ่อมแซม

/sɔm˥˩.sɛːm˧/^((สัมผัส))

แก้ไขปรับปรุงเพิ่มเติมของที่ชำรุดให้กลับคืนสู่สภาพเดิม


การซ่อมแซม

การ + ซ่อมแซม

กาน-ซ็่อม-แซม

คำอาการนามของ ซ่อมแซม


กเฬวระ

ยืมมาจากบาลี กเฬวร (“ร่าง, ซากศพ”)


ซาก

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซาก, ลาว ຊາກ (ซาก), คำเมือง ᨪᩣ᩠ᨠ (ซาก), เขิน ᨪᩣ᩠ᨠ (ซาก), ไทลื้อ ᦌᦱᧅ (ซาก), ไทใหญ่ သၢၵ်ႈ (ส้าก), ไทใต้คง ᥔᥣᥐ (สาก)

/saːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ร่างของคนหรือสัตว์ที่ตายจนโทรมเหลือแต่เค้า

สิ่งก่อสร้างที่ปรักหักพังแล้วเหลือแต่เค้า


ซาก

/saːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ชนิด Erythrophleum succirubrum Gagnep. และชนิด E. teysmannii Craib ในวงศ์ Leguminosae ขึ้นในป่าเบญจพรรณ เนื้อแข็งและหนัก ใช้เผาถ่านได้ดี ทุกส่วนมีพิษกินตาย ชนิดแรกใบเกลี้ยง ชนิดหลังใบมีขน, อีสานเรียก ซาด หรือ พันซาด


ทราก

/saːk̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปเลิกใช้ของ ซาก


ซากศพ

ร่างของคนที่ตายแล้ว


ความกักขฬะ

ความ + กักขฬะ

คฺวาม-กัก-ขะ-หฺละ

คำอาการนามของ กักขฬะ


การร่าน

คำอาการนามของ ร่าน


ความร่าน

คำอาการนามของ ร่าน


เอเซีย

คำวิสามานยนาม

รูปแบบอื่นของ เอเชีย


ยุโรป

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Europe; ร่วมรากกับ อีหรอบ

歐洲

ทวีปทางซีกโลกเหนือ อยู่ทางตะวันตกของเอเชียและทางเหนือของแอฟริกา

(ทวีป~) ทวีปทางซีกโลกเหนือ อยู่ทางตะวันตกของทวีปเอเชียและอยู่ทางเหนือของทวีปแอฟริกา


ยุโรป

Europeaan

ผู้ที่มาจากยุโรป

Europese

ผู้ที่มาจากยุโรป

Europeaanse

ผู้ที่มาจากยุโรป

Européen

ผู้ที่มาจากยุโรป

Européenne

ผู้ที่มาจากยุโรป

europeo

ผู้ที่มาจากยุโรป

europea

ผู้ที่มาจากยุโรป

European

ผู้ที่มาจากยุโรป

(คน~, ชาว~) ผู้ที่มาจากยุโรป


อีหรอบ

คำวิสามานยนาม

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอังกฤษ Europe

/ʔiː˧.rɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))


อีหรอบ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอังกฤษ Europe

/ʔiː˧.rɔːp̚˨˩/^((สัมผัส))

ดินอีหรอบ

ดินปืนของฝรั่ง

เข้าอีหรอบ

ทำตามแบบฝรั่ง


ซีกโลก

/siːk̚˥˩.loːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ครึ่งหนึ่งของโลกด้านเหนือหรือใต้โดยแบ่งตามเส้นศูนย์สูตร

ครึ่งหนึ่งของโลกด้านตะวันตกหรือตะวันออกโดยแบ่งตามเส้นวงกลมใหญ่ ณ ลองจิจูด 0 องศากับ 180 องศา


แอฟริกา

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Africa (แอฟฺริเคอะ)

แอ๊บ-ฟฺริ-กา

/ʔɛːp̚˦˥.fri˦˥.kaː˧/^((สัมผัส))

ทวีปทางตอนกลางของโลก อยู่ทางตะวันตกของทวีปเอเชียและอยู่ทางใต้ของทวีปยุโรป


อาฟริกา

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Africa (แอฟฺริเคอะ)


การฝาน

คำอาการนามของ ฝาน


เฉือน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເສືອນ (เสือน)

/t͡ɕʰɯa̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

เชือดแบ่งเอาแต่บางส่วน

โดยปริยายหมายความว่า ชนะไปนิดเดียว, ชนะอย่างหวุดหวิด


การเฉือน

/kaːn˧.t͡ɕʰɯa̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เฉือน


ความเหลือเกิน

ความ + เหลือเกิน

คฺวาม-เหฺลือ-เกิน

/kʰwaːm˧.lɯa̯˩˩˦.kɤːn˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เหลือเกิน


แพะ

จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *bəɓeʔ, แรกเริ่มมาจากการเลียนเสียงธรรมชาติ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ពពែ (พแพ), มอญ ဗ္ၜေံ (พฺเบํ), ญัฮกุร แพะ, ชอง แพ่ะ

ពពែ

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิด Capra hircus

山羊

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิด Capra hircus

ပႄႉ

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิด Capra hircus

chèvre

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิด Capra hircus

ဆိတ်

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิด Capra hircus

Ziege

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิด Capra hircus

ແບ້

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิด Capra hircus

goat

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิด Capra hircus

dê

สัตว์เคี้ยวเอื้องชนิด Capra hircus

แพะ

อรรถาภิธาน:แพะ

มะแม

อรรถาภิธาน:แพะ

อชะ

อรรถาภิธาน:แพะ

อชา

อรรถาภิธาน:แพะ

เอฬกะ

อรรถาภิธาน:แพะ

/pʰɛʔ˦˥/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์เคี้ยวเอื้องชนิด Capra hircus ในวงศ์ Bovidae เป็นสัตว์กีบคู่ขนาดกลาง มีความอดทน แข็งแรง และทนทานต่อโรคได้ดีกว่าสัตว์กีบคู่อื่น ๆ สามารถปีนป่ายที่สูงโดยเฉพาะโขดหินหรือภูเขาได้ดี ขนหยาบสีดำ ขาว หรือน้ำตาล มีเขา 1 คู่ ตัวผู้มีเครา หางสั้น

คำตัดทอนของ แพะรับบาป


ง้อ

/ŋɔː˦˥/^((สัมผัส))

ขอพึ่งพาอาศัย


การง้อ

/kaːn˧.ŋɔː˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ง้อ


คืนดี

/kʰɯːn˧.diː˧/^((สัมผัส))

โกรธกันแล้วกลับดีกัน


การคืนดี

คำอาการนามของ คืนดี


หึง

การหึง (abstract-noun)
ความหึง (abstract-noun)

/hɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

หวงแหนทางชู้สาว, มักใช้เข้าคู่กับคำ หวง เป็น หึงหวง หรือ หวงหึง


หึง

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เหิง, ลาว ເຫິງ (เหิง), คำเมือง ᩉᩮᩥ᩠ᨦ (เหิง) หรือ ᩉᩧ᩠ᨦ (หึง), เขิน ᩉᩨ᩠ᨦ (หืง), ไทลื้อ ᦠᦹᧂ (หืง), ไทดำ ꪹꪬꪷꪉ (เหํง), ไทใหญ่ ႁိုင် (หึง), ไทใต้คง ᥞᥪᥒᥴ (หื๋ง), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜂𑜫 (รึง์), จ้วงแบบจั่วเจียง hwng (หึง, “นาน”)

/hɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

บ่มิหึง


การหึง

/kaːn˧.hɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ หึง


ความหึง

/kʰwaːm˧.hɯŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ หึง


ปี้

จากฮกเกี้ยน 幣 (ปี๋, “เงินตรา, เหรียญ”)

/piː˥˩/^((สัมผัส))

กระเบื้องถ้วยหรือทองเหลืองหรือแก้วทำเป็นเครื่องหมายสำหรับใช้แทนเงินในบ่อนเบี้ย

ครั่งประทับตราที่ผูกข้อมือจีนครั้งก่อนเป็นสำคัญว่าได้เสียเงินค่าราชการแล้ว

โดยปริยายหมายความว่า ความดี ความชอบ


ปี้

/piː˥˩/^((สัมผัส))

ร่วมเพศเพื่อสืบพันธุ์ (ใช้แก่ นก เป็ด ไก่ เป็นต้น)


การปี้

คำอาการนามของ ปี้


เล่นตัว

การเล่นตัว (abstract-noun)
ความเล่นตัว (abstract-noun)

ตั้งแง่ไม่ยอมทำหรือไม่ยอมให้ทำง่าย ๆ ตามที่มีผู้งอนง้อหรือขอร้อง เพราะคิดว่าตัวมีดี

ถ้าทำเป็นก็ทำให้หน่อย อย่าเล่นตัวไปเลย


การกระเตื้อง

การ + กระเตื้อง

กาน-กฺระ-เตื้อง

คำอาการนามของ กระเตื้อง


ประชาสัมพันธ์

แปลตรงตัวจากอังกฤษ public relations; เทียบเท่า ประชา + สัมพันธ์

การประชาสัมพันธ์ (abstract-noun)

ปฺระ-ชา-สำ-พัน

ติดต่อสื่อสารแก่ประชาชนเพื่อส่งเสริมความเข้าใจอันถูกต้องต่อกัน


ประชาสัมพันธ์

ปฺระ-ชา-สำ-พัน

เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบในการนี้


วิศวกร

วิด-สะ-วะ-กอน

ผู้ประกอบงานวิศวกรรม


อาหรับ

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอังกฤษ Arab, จากอาหรับ عَرَب (อะรับ)

Arabier

ชนชาติในทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเอเชีย

ဢႃႇရပ်ႉ

ชนชาติในทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเอเชีย

ອາຫຼັບ

ชนชาติในทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเอเชีย

ອາຣັບ

ชนชาติในทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเอเชีย

Arab

ชนชาติในทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเอเชีย

/ʔaː˧.rap̚˨˩/^((สัมผัส))

(คน~, ชาว~) ชื่อชนชาติผิวขาวพวกหนึ่งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของทวีปเอเชีย


อาหรับ

คำวิสามานยนาม

阿拉伯語

ภาษาหนึ่งในกลุ่มภาษาเซมิติก

Arabisch

ภาษาหนึ่งในกลุ่มภาษาเซมิติก

arabe

ภาษาหนึ่งในกลุ่มภาษาเซมิติก

ອາຣັບ

ภาษาหนึ่งในกลุ่มภาษาเซมิติก

árabe

ภาษาหนึ่งในกลุ่มภาษาเซมิติก

Arabic

ภาษาหนึ่งในกลุ่มภาษาเซมิติก

/ʔaː˧.rap̚˨˩/^((สัมผัส))

(ภาษา~) ชื่อภาษาหนึ่งในกลุ่มภาษาเซมิติกที่ชนชาติดังกล่าวใช้สื่อสารกัน


แม่เหล็ก

/mɛː˥˩.lek̚˨˩/^((สัมผัส))

แร่หรือโลหะที่มีสมบัติดูดเหล็กได้


อะลุ่มอล่วย

อะ-ลุ่ม-อะ-หฺล่วย

ปรองดองกัน, ผ่อนหนักผ่อนเบาให้แก่กัน


จักร

ยืมมาจากสันสกฤต चक्र (จกฺร, “วงกลม”); เทียบบาลี จกฺก (“วงกลม”)

[เสียงสมาส]
จัก-กฺระ-

/t͡ɕak̚˨˩/^((สัมผัส))

อาวุธในนิยาย รูปเป็นวงกลมและมีแฉก ๆ โดยรอบ

พระนารายณ์ทรงจักร

สิ่งที่มีลักษณะเป็นวงกลมอย่างล้อรถ

จักรที่ใช้ขว้างในการกีฬา

สิ่งที่มีรูปเป็นวงกลมมีฟันเฟืองหมุนด้วยพลังงานต่าง ๆ

จักรนาฬิกา

เรียกเครื่องกลบางชนิด

เครื่องจักร

รถจักร

เรียกเครื่องเย็บผ้าที่ใช้เดินด้วยพลังงานหรือใช้เท้าถีบหรือใช้มือหมุนว่า จักร หรือ จักรเย็บผ้า

บรรจบรอบแห่งปีหรือแห่งฤดู

พฤหัสบดีจักร


บรรจบ

แผลงมาจาก จบ

เพิ่มให้ครบจำนวน

บรรจบให้ครบร้อย

บรรจบให้ครบถ้วน

จดกัน, ใกล้ชิดติดต่อกัน

ปูกระดานให้บรรจบกัน

ทาง 2 สายมาบรรจบกัน

ทำให้เข้ากันสนิท

ติดกรอบหน้าต่างให้มุมบรรจบกัน

บรรจบรอบปี


ใกล้ชิด

คำกริยาวิเศษณ์


โจทก์

ยืมมาจากสันสกฤต चोदक (โจทก, “ผู้ถาม”), จากบาลี โจทก (“ผู้ถาม”)

/t͡ɕoːt̚˨˩/^((สัมผัส))

บุคคลผู้ฟ้องคดีต่อศาล

พนักงานอัยการ หรือผู้เสียหายซึ่งฟ้องคดีอาญาต่อศาล หรือทั้งคู่ในเมื่อพนักงานอัยการและผู้เสียหายเป็นโจทก์ร่วมกัน


เจียระไน

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากทมิฬ சாணை (จาไณ, “ลับให้คม”); ร่วมรากกับ จาระไน

ทำเพชรพลอยหรือแก้วให้เป็นเหลี่ยมหรือรูปตามต้องการแล้วขัดเงา


พลอย

ไม่ทราบรากศัพท์

/pʰlɔːj˧/^((สัมผัส))

หินที่มีเนื้อใสสีต่าง ๆ ใช้ทำเป็นเครื่องประดับมีหัวแหวนเป็นต้น

เรียกสิ่งที่ทำเทียมพลอยว่า พลอยหุง


พลอย

คำกริยาวิเศษณ์

/pʰlɔːj˧/^((สัมผัส))

ร่วมด้วย, ประสมด้วย, ตามไปด้วย, ในลักษณะเช่นเห็นเขาเดินขบวนกันแล้วเดินตามเขาไป เห็นคนอื่นเขาทำกันแล้วก็ร่วมกับเขาด้วย


การร่วมเพศ

การ + ร่วมเพศ

กาน-ร่วม-เพด

คำอาการนามของ ร่วมเพศ


ประจบ

แผลงมาจาก จบ

บรรจบ, เพิ่มให้ครบจำนวน

มีสลึงพึงประจบให้ครบบาท

จดกัน, ใกล้ชิดติดต่อกัน

ปูกระดานให้ประจบกัน

ทาง 2 สายมาประจบกัน

ทำให้เข้ากันสนิท

ติดกรอบหน้าต่างให้มุมประจบกัน


ประจบ

พูดหรือทำให้เขารักเขาชอบ


ปรองดอง

การปรองดอง (abstract-noun)
ความปรองดอง (abstract-noun)

/prɔːŋ˧.dɔːŋ˧/^((สัมผัส))

ออมชอม, ประนีประนอม, ยอมกัน, ไม่แก่งแย่งกัน, ตกลงกันด้วยความไกล่เกลี่ย, ตกลงกันด้วยไมตรีจิต


มุสลิม

ยืมมาจากอาหรับ مُسْلِم (มุซลิม); ร่วมรากกับ มัสมั่น

ผู้นับถือศาสนาอิสลาม


มัสยิด

ยืมมาจากอาหรับ مَسْجِد (มัซญิด)

มัศญิด
มัสญิด

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

สถานที่ซึ่งอิสลามิกชนใช้เป็นที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาอิสลาม


งั่ว

ยืมมาจากจีนยุคกลาง五 (MC nguX, “ห้า”); ร่วมเชื้อสายกับอาหม 𑜂𑜥 (งู)

/ŋua̯˥˩/^((สัมผัส))

ลูกชายคนที่ 5


งั่ว

/ŋua̯˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อนกชนิด Anhinga melanogaster ในวงศ์ Anhingidae ปากยาวตรงสีเหลือง ปลายแหลมมาก คอโค้งยาวคล้ายเคียว ขนดำ ปีกและหลังมีลายสีขาว ตีนมีแผ่นพังผืดติดกันทั้ง 4 นิ้วคล้ายตีนเป็ด ดำน้ำจับปลาโดยใช้ปากแทง, อ้ายงั่ว ก็เรียก


ตุง

เป็นกระพุ้งยื่นออกมา, นูนออกมา


ตุง

ยืมมาจากคำเมือง ᨴᩩᨦ (ทุง)

ธง (โดยเฉพาะแบบของทางเหนือ)


น่อง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ນ່ອງ (น่อง), คำเมือง ᨶ᩵ᩬᨦ (น่อง), ไทลื้อ ᦓᦸᧂᧈ (น่อ̂ง), ไทใหญ่ ၼွင်ႈ (น้อ̂ง)

/nɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

กล้ามเนื้อที่อยู่ด้านหลังหน้าแข้ง


น่อง

/nɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นชนิด Antiaris toxicaria Leschen. ในวงศ์ Moraceae ยางมีพิษ ใช้ทำยางน่อง


ยาง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjaːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ယၢင် (ยาง), ลาว ຢາງ (อยาง) หรือ ຍາງ (ยาง), ไทใหญ่ ယၢင် (ยาง)，จ้วงแบบจั่วเจียง yang， จ้วง yang

/jaːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่หลายชนิดในสกุล Dipterocarpus วงศ์ Dipterocarpaceae เช่น ยางนา (D. alatus Roxb. et G. Don) ยางแดง (D. turbinatus C. F. Gaertn.), ยางที่เจาะเผาจากลำต้นใช้ประสมชันยาเรือ เรียกว่า น้ำมันยาง

ของเหลวและเหนียวไหลออกจากแผลต้นไม้หรือผลไม้บางอย่าง

ยางสน

ยางกล้วย

ยางมะละกอ

เรียกสิ่งบางอย่างที่ทำจากยางพาราเป็นต้น

ยางรถ

ยางลบ

โดยปริยายเรียกของเหลวที่มีลักษณะเช่นนั้น

แกงบูดเป็นยาง


ยาง

เทียบพม่า ဗျိုင်း (พฺไยง์:)

/jaːŋ˧/^((สัมผัส))

ชื่อนกขนาดกลางหลายชนิด ในวงศ์ Ardeidae ปากยาวแหลมตรง ส่วนใหญ่ตัวสีขาว บางชนิดสีดำ น้ำตาล หรือเขียว ขายาว นิ้วกลางที่หันไปทางด้านหน้ามีเล็บหยักคล้ายซี่หวี ทำรังแบบง่าย ๆ ด้วยกิ่งไม้บนต้นไม้ พุ่มไม้ หรือตามซอกหิน หากินตามชายน้ำ โดยส่วนใหญ่เป็นแหล่งน้ำจืด บางชนิดหากินตามชายทะเล กินปลา แมลง และสัตว์น้ำขนาดเล็ก เช่น ยางควาย [Bubulcus ibis (Linn.)] ยางเขียว [Butorides striatus (Linn.)] ยางไฟหัวดำ [Ixobrychus sinensis (Gmelin)] ยางเปีย [Egretta garzetta (Linn.)]


ยาง

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ยาง, เขิน ᨿᩣ᩠ᨦ (ยาง), ลาว ຍາງ (ยาง), ไทใหญ่ ယၢင်း (ย๊าง)

/jaːŋ˧/^((สัมผัส))

ชนชาติกะเหรี่ยง


ร่อง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩬ᩵ᨦ (รอ่ง), ลาว ຮ່ອງ (ฮ่อง), เขิน ᩁᩬ᩵ᨦ (รอ่ง), ไทใหญ่ ႁွင်ႈ (ห้อ̂ง), อาหม 𑜍𑜨𑜂𑜫 (รอ̂ง์), จ้วง rongh (ร่อง), จ้วงแบบจั่วเจียง rongh (ร่อง)

/rɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

รอยลึกเป็นช่องทางไปตามยาว

สันดินระหว่างท้องร่องสำหรับเพาะปลูก

ร่องผัก

ร่องมัน


วา

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *waːᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩅᩤ (วา), เขิน ᩅᩤ (วา), ลาว ວາ (วา), ไทลื้อ ᦞᦱ (วา), ไทขาว ꪫꪱ, ไทใหญ่ ဝႃး (ว๊า), ไทใต้คง ᥝᥣᥰ (ว๊า), พ่าเก ဝႃ (วา), อาหม 𑜈𑜠 (บะ)

มาตราวัดตามวิธีประเพณี คือระยะที่กางแขนเหยียดตรงออกทั้ง 2 ข้าง เท่ากับ 4 ศอก, ปัจจุบันกำหนดให้เท่ากับ 2 เมตร, อักษรย่อว่า ว.


วา

กิริยาที่กางแขนเหยียดตรงออกทั้ง 2 ข้าง


วา

เพลงปี่พาทย์ทำนองหนึ่ง ใช้บรรเลงก่อนตัวแสดงออกแสดง เพื่อให้ผู้ชมรู้ว่าการแสดงจะเริ่มแล้ว


ครา

ยืมมาจากเขมรเก่า គ្រា (คฺรา); ร่วมเชื้อสายกับเขมร គ្រា (คฺรา)

ครั้ง, คราว, หน


ปาง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ປາງ (ปาง), คำเมือง ᨸᩣ᩠ᨦ (ปาง), ເປີງ (เปีง), ไทลื้อ ᦔᦱᧂ (ปาง), ไทดำ ꪜꪱꪉ (ปาง)

/paːŋ˧/^((สัมผัส))

ครั้ง, คราว, เมื่อ

ปางก่อน

ปางหลัง

นารายณ์ 10 ปาง

ท่าของพระพุทธรูปที่แสดงถึงอิริยาบถต่าง ๆ

พระพุทธรูปปางห้ามญาติ


ปาง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸᩣ᩠ᨦ (ปาง), ลาว ປາງ (ปาง), ไทลื้อ ᦔᦱᧂ (ปาง), ไทใหญ่ ပၢင် (ปาง), พ่าเก ပင် (ปง์), อาหม 𑜆𑜂𑜫 (ปง์)

/paːŋ˧/^((สัมผัส))

ที่พักกลางป่าชั่วคราว

ตั้งปาง


ปาง

คำกริยาวิเศษณ์

เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ ปาน (รากศัพท์ 2)

/paːŋ˧/^((สัมผัส))

แทบ, เกือบ, จวน

ปางตาย


มาด

/maːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อเรือขุดชนิดหนึ่ง ยาวประมาณ 4 วา, ถ้าเพียงแต่ขุดไว้ แต่ยังไม่ได้เบิก เรียกว่า มาดเรือโกลน หรือ ลูกมาด, ถ้ามีประทุน เรียกว่า เรือมาดประทุน, ถ้ามีเก๋ง เรียกว่า เรือมาดเก๋ง


มาด

/maːt̚˥˩/^((สัมผัส))

มาดเขาดี

วางมาด


มาด

/maːt̚˥˩/^((สัมผัส))

มุ่ง, หมายไว้, คาดไว้, มักใช้เข้าคู่กับคำ มุ่ง เป็น มุ่งมาด


บัว

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บัว, ลาว ບົວ (บ็ว), คำเมือง ᨷ᩠ᩅᩫ (บว็), เขิน ᨷ᩠ᩅᩫ (บว็), ไทลื้อ ᦷᦢ (โบ), ไทดำ ꪚꪺ (บัว), ไทใหญ่ မူဝ် (มูว), ဝူဝ် (วูว), ไทใต้คง ᥛᥨᥝ (โมว), พ่าเก မုဝ် (มุว์), อาหม 𑜈𑜥 (บู)

ชื่อเรียกไม้น้ำหลายชนิดหลายสกุลในวงศ์ Nymphaeaceae คือ สกุล Nelumbo ใบ เป็นแผ่นกลม ขอบเรียบ ก้านใบและก้านดอกแข็ง มีตุ่มหนาม ชูใบและดอกขึ้นพ้นผิวน้ำ

ส่วนประกอบ ทางสถาปัตยกรรมที่ทำเป็นรูปกลีบบัวติดอยู่ บนหัวเสา


ไฮ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩱ (ไร), อีสาน ไฮ, ลาว ໄຮ (ไฮ), ไทใหญ่ ႁႆး (ไห๊), ไทใต้คง ᥞᥭᥰ (หั๊ย), พ่าเก ꩭႝ (หย์), อาหม 𑜍𑜩 (รย์)
ภาษาไทยสมัยใหม่ควรมีคำว่า *ไร แต่ถูกแทนที่ด้วย ไทร ซึ่งมาจากมอญ-เขมร


ไฮ

ยืมมาจากอังกฤษ high

อาการเคลิบเคลิ้มหรือเมาหลังจากเสพยา


ครก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡrokᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน คก, ลาว ຄົກ (ค็ก), คำเมือง ᨣᩕᩫ᩠ᨠ (คร็ก), เขิน ᨤᩫ᩠ᨠ (ฅ็ก), ไทลื้อ ᦷᦆᧅ (โฅก), ไทใหญ่ ၶူၵ်ႉ (ขู๎ก), ไทใต้คง ᥑᥨᥐ (โฃก), ไทดำ ꪶꪋꪀ (โจฺก), อาหม 𑜁𑜤𑜀𑜫 (ขุก์) , จ้วง gyoek (กลก), จ้วงแบบจั่วเจียง kyoek/coek (คลก/ชก)

เครื่องใช้ที่มีลักษณะอย่างหลุมสำหรับตำหรือโขลกด้วยสาก

เครื่องใช้ที่ทำด้วยไม้ทั้งท่อนขนาดใหญ่ ยาวประมาณ 70 เซนติเมตร ขุดเนื้อในออกให้เป็นหลุมลึก สำหรับตำหรือซ้อมข้าวเป็นต้นด้วยสากหรือตะลุมพุก เรียกว่า ครกซ้อมมือ, ถ้าใช้ตำด้วยกระเดื่อง เรียกว่า ครกกระเดื่อง

เรียกขนมที่ทำด้วยแป้งกับกะทิหยอดในภาชนะกระเบื้องหรือโลหะที่ทำเป็นหลุม ๆ ตั้งบนไฟ ว่า ขนมครก

ชื่อปืนใหญ่ขนาดสั้นใช้สำหรับยิงโดยมีวิถีกระสุนโค้งมาก

เครื่องยิงลูกระเบิด มีลำกล้องขนาดใหญ่และสั้น ผิวลำกล้องเป็นเกลียวหรือเรียบก็ได้ บรรจุลูกระเบิดทางปากกระบอก ใช้สำหรับยิงลูกระเบิดโดยมีวิถีกระสุนโค้งมาก


ลำกล้อง

ส่วนของปืนที่มีลักษณะยาวกลวง

เรียกสิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น


ลูกระเบิด

ลูก + ระเบิด

[lu(ː)k̚˥˩.rä˥.bɤːt̚˨˩ ~ lu(ː)k̚˥˩.rä˧.bɤːt̚˨˩]

สิ่งที่มีรูปร่างต่าง ๆ บรรจุดินระเบิดหรือสารเคมีบางอย่างเมื่อเกิดการระเบิด บางชนิดมีอำนาจในการทำลาย บางชนิดก่อให้เกิดไฟไหม้ บางชนิดก่อให้เกิดอาการระคายเคืองแก่เยื่อตา

ลูกระเบิดทำลาย

ลูกระเบิดสังหาร

ลูกระเบิดเพลิง

ลูกระเบิดน้ำตา


มสธ.

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-sɔ̌ɔ-tɔɔ

/mɔː˧.sɔː˩˩˦.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช


มธ.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์


มข.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.kʰɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยขอนแก่น


มนพ.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.nɔː˧.pʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยนครพนม


มนร.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.nɔː˧.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์


มน.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยนเรศวร


มมส.

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-mɔɔ-sɔ̌ɔ

/mɔː˧.mɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม


มมจ.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.mɔː˧.t͡ɕɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยแม่โจ้


มศว

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-sɔ̌ɔ-wɔɔ

/mɔː˧.sɔː˩˩˦.wɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ


มศก.

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-sɔ̌ɔ-gɔɔ

/mɔː˧.sɔː˩˩˦.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยศิลปากร


ม.อ.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์


ม.อบ.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.ʔɔː˧.bɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี


จุฬาฯ

คำวิสามานยนาม

/t͡ɕu˨˩.laː˧/^((สัมผัส))

คำตัดทอนของ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย


มช.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่


มทษ.

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-tɔɔ-sɔ̌ɔ

/mɔː˧.tʰɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยทักษิณ


มบ.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.bɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยบูรพา


มจธ.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.t͡ɕɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี


มจพ.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.t͡ɕɔː˧.pʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ


มทส.

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-tɔɔ-sɔ̌ɔ

/mɔː˧.tʰɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี


มพ.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.pʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยพะเยา


ม.จ.ร.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.t͡ɕɔː˧.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย


มมร.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.mɔː˧.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย


มม.

/mɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มิลลิเมตร


มม.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยมหิดล


มฟล.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.fɔː˧.lɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง


มวล.

คำวิสามานยนาม

/mɔː˧.wɔː˧.lɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์


สจล.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-jɔɔ-lɔɔ

/sɔː˩˩˦.t͡ɕɔː˧.lɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง


ภาษาถิ่น

ภาษา + ถิ่น; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ dialect, regional dialect

/pʰaː˧.saː˩˩˦.tʰin˨˩/^((สัมผัส))

ภาษาเฉพาะของท้องถิ่นใดท้องถิ่นหนึ่งที่มีรูปลักษณะเฉพาะตัวทั้งถ้อยคำและสำเนียงเป็นต้น


นมร.

คำวิสามานยนาม

/nɔː˧.mɔː˧.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช


ลิปดา

ยืมมาจากสันสกฤต लिप्ता (ลิปฺตา, “1/60 ขององศา”)

มาตราวัดมุม ได้แก่เศษ 1 ใน 60 ขององศา แบ่งออกเป็น 60 พิลิปดา, ใช้สัญลักษณ์ ' หรือ ′


พิลิปดา

ยืมมาจากสันสกฤต विलिप्ता (วิลิปฺตา, “1/60 ของลิปดา”)

มาตราวัดมุม ได้แก่เศษ 1 ใน 60 ของลิปดา, ใช้สัญลักษณ์ " หรือ ″


สลัว

ไม่แจ่ม, ไม่กระจ่าง

ในห้องมีแสงสลัวมองเห็นได้ราง ๆ

ใกล้ค่ำมีแสงสลัว


แต๊ะเอีย

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 壓腰 (dêh4 io1)

/tɛʔ˦˥.ʔia̯˧/^((สัมผัส))

เงินที่ให้ในโอกาสขึ้นปีใหม่ของจีน

ตรุษจีนปีนี้ไม่รู้ว่าพวกเราจะได้แต๊ะเอียเท่าไรนะ


ส.ป.ช.

sɔ̌ɔ-bpɔɔ-chɔɔ

/sɔː˩˩˦.pɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สร้างเสริมประสบการณ์ชีวิต


สศก.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ-gɔɔ

/sɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร

อักษรย่อของ สมาคมศิษย์เก่าโรงเรียนสอนคนตาบอดกรุงเทพ


สศข.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ-kɔ̌ɔ

/sɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦.kʰɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรเขต


ฟาดงวงฟาดงา

ฟาด + งวง + ฟาด + งา; จากกิริยาของช้างที่อาละวาด

ฟาด-งวง-ฟาด-งา

/faːt̚˥˩.ŋua̯ŋ˧.faːt̚˥˩.ŋaː˧/^((สัมผัส))

เอะอะอาละวาด

เขาไม่อยากลงจากอำนาจ ก็เลยออกมาโวยวายฟาดงวงฟาดงา หาว่าถูกกลั่นแกล้งใส่ร้าย


เอะอะ

การเอะอะ (abstract-noun)
ความเอะอะ (abstract-noun)

/ʔeʔ˨˩.ʔaʔ˨˩/^((สัมผัส))

อึกทึก, ทำเสียงดังโวยวาย

ทันทีทันใด, ปุบปับ, ไม่ทันไตร่ตรอง, ไม่บอกกล่าวเล่าแจ้ง, อึกอัก ก็ว่า

เอะอะก็ไป

เอะอะก็ด่า


โวย

ส่งเสียงแสดงความไม่พอใจเกินกว่าเหตุ

เรื่องเล็กนิดเดียวก็โวยเสียเป็นเรื่องใหญ่โต

ประท้วงด้วยการส่งเสียงเอะอะ

เขาโวยว่าไม่ได้รับความเป็นธรรม

เปิดเผยให้รู้ทั่วไป

อย่าโวยเรื่องนี้ให้ใคร ๆ รู้เดี๋ยวเขาเสียหาย


ป้าย

เทียบจีนยุคกลาง牌 (MC bea|beaj); ร่วมเชื้อสายกับลาว ປ້າຍ (ป้าย)

แผ่นหนังสือหรือแผ่นเครื่องหมายที่บอกให้รู้

ป้ายชื่อห้างร้าน

ป้ายจราจร

วัตถุที่แสดงหรือโฆษณาด้วยอักษร ภาพ หรือ เครื่องหมายที่เขียน แกะสลัก จารึก หรือทำให้ปรากฏด้วยวิธีอื่น เพื่อแสดงชื่อ ยี่ห้อ หรือเครื่องหมายที่ใช้ในการประกอบการค้าหรือประกอบกิจการอื่นเพื่อหารายได้ หรือโฆษณาการค้าหรือกิจการอื่นเพื่อหารายได้


ป้าย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ປ້າຍ (ป้าย) ， จ้วง baij (ป้าย), จ้วงแบบจั่วเจียง baij (ป้าย)

ทำให้ติดเฉพาะที่ใดที่หนึ่ง

ทาอย่างหยาบ ๆ ไม่ต้องการประณีตบรรจง

ทำให้เปรอะเปื้อนด้วยอาการคล้ายเช่นนั้น

โดยปริยายหมายถึงลักษณะอาการที่คล้ายคลึงเช่นนั้น

ป้ายความผิดให้ผู้อื่น


ผับ

คำกริยาวิเศษณ์

/pʰap̚˨˩/^((สัมผัส))

เสียงดังเช่นนั้น (ใช้ในลักษณะรวดเร็วทันทีทันใด)

เตะผับ

วิ่งผับ


ผับ

ยืมมาจากอังกฤษ pub ตัดมาจาก public house

/pʰap̚˨˩/^((สัมผัส))

สถานบันเทิงซึ่งเปิดบริการกลางคืน เน้นจำหน่ายเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์

เธอไปผับทุกคืน อย่างนี้เสียสุขภาพแย่


ชะงัด

คำกริยาวิเศษณ์

แผลงมาจากสงัด, จากเขมร ស្ងាត់ (สฺงาต̍, “เงียบ”)

/t͡ɕʰa˦˥.ŋat̚˦˥/^((สัมผัส))

แม่นยำ, ขลัง, แน่, ได้จริง

ยาขนานนี้แก้โรคปวดหัวได้ชะงัดนัก


วิเวก

ยืมมาจากบาลี วิเวก (“ความสงัด”)

เงียบสงัดทำให้รู้สึกเปล่าเปลี่ยวใจ, เงียบสงัดทำให้รู้สึกวังเวงใจ

อยู่ในวิเวก

รู้สึกวิเวกวังเวงใจ


แปรง

เทียบเขมร ប្រែង (บฺแรง, “ขนแข็งที่ขึ้นเป็นแถว”); เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับ แผง

/prɛːŋ˧/^((สัมผัส))

สิ่งของอย่างหนึ่งทำด้วยขนสัตว์ ลวด ฯลฯ สำหรับใช้ปัดหวี สีฟัน หรือขัดถูสิ่งของอื่น ๆ

ขนเส้นแข็งที่ขึ้นบนคอหมูเป็นแถว ๆ


แปรง

/prɛːŋ˧/^((สัมผัส))

ปัด เช็ด หรือถูด้วยแปรง


แปร่ง

คำกริยาวิเศษณ์

/prɛŋ˨˩/^((สัมผัส))

มีเสียงพูดผิดเพี้ยนไปจากเสียงที่พูดกันเป็นปรกติในถิ่นนั้น ๆ


ภาว

ยืมมาจากสันสกฤต भाव (ภาว) หรือบาลี ภาว

[เสียงสมาส]
พา-วะ-

ความมี, ความเป็น, ความปรากฏ


วุฒิ

ยืมมาจากบาลี วุฑฺฒิ (“ความเจริญ, ทวีขึ้น”); เทียบสันสกฤต वृद्धि (วฺฤทฺธิ, “ความเจริญ, ทวีขึ้น”)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
วุด-ทิ-

/wut̚˦˥.tʰiʔ˦˥/^((สัมผัส))

ภูมิรู้, ความรู้

วุฒิการศึกษา

ความเจริญ, ความงอกงาม, ความเป็นผู้ใหญ่


วุฒิภาวะ

วุฒิ + ภาวะ; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ maturation, maturity

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

วุด-ทิ-พา-วะ

ความเป็นผู้ใหญ่, ความเจริญสมบูรณ์ทั้งทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคมของบุคคล


สุข

ยืมมาจากสันสกฤต सुख (สุข) หรือบาลี สุข

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
สุก-ขะ-

ความสบายกายสบายใจ, มักใช้เข้าคู่กับคำ เป็น เป็น เป็นสุข, ความสุข ก็ว่า

ขอให้อยู่ดีมีสุข

เกิดมาก็มีสุขบ้างทุกข์บ้าง

ขอให้อยู่เย็นเป็นสุข

ขอให้เป็นสุข ๆ นะ


สุข

ยืมมาจากสันสกฤต सुख (สุข) หรือบาลี สุข

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
สุก-ขะ-

สบายกายสบายใจ

เดี๋ยวนี้เขาอยู่สุขสบายดี


ความสุข

คำอาการนามของ สุข


สุกข์

ยืมมาจากบาลี สุกฺข (“แห้ง”)


เข็น

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຂັນ (เขัน)

/kʰen˩˩˦/^((สัมผัส))

ดันสิ่งที่ติดขัดไม่อาจเคลื่อนไปได้โดยปรกติให้เคลื่อนไป

เข็นเรือ

เข็นเกวียน

ดันให้เคลื่อนที่ไป

เข็นรถ

ใช้เกวียนเป็นต้น บรรทุกไป

เข็นข้าว

เข็นไม้

โดยปริยายหมายความว่า เร่งรัดให้ดี

เด็กคนนี้เข็นไม่ขึ้น


ตะเข้

/ta˨˩.kʰeː˥˩/^((สัมผัส))


ตะเข้

/ta˨˩.kʰeː˥˩/^((สัมผัส))

ตัวไม้จากกลางจั่วบ้านตรงมายังชายคาพาดเป็นมุม 4 มุม มีเฉพาะบ้านทรงปั้นหยาหรือทรงมนิลา

ไม้ยึดเสาเรือนหรือเสาเขื่อน


เบอร์

ตัดทอนจาก นัมเบอร์, จากอังกฤษ number (“จำนวน; ตัวเลข”)

/bɤː˧/^((สัมผัส))

คำพ้องความของ หมายเลข

เบอร์โทร

เบอร์รองเท้า

ห้องเบอร์ห้า

ใหญ่อะไรเบอร์นี้

เล่นเกินเบอร์ไปมาก


เฟี้ยว

คำกริยาวิเศษณ์

อาการที่แสดงหรือทำผาดโผนให้เป็นที่สะดุดตาผู้อื่น

แต่งตัวเฟี้ยว

ขับรถเฟี้ยว


ความเฟี้ยว

ความ + เฟี้ยว

คฺวาม-เฟี้ยว

คำอาการนามของ เฟี้ยว


แหงน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຫງນ (แหงน), ไทใหญ่ ႁႅၼ် (แหน), อาหม 𑜑𑜢𑜐𑜫 (หิญ์)

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/ŋɛːn˩˩˦/^((สัมผัส))

/ŋɛn˩˩˦/^((สัมผัส))

หงายหน้าขึ้น, เงยขึ้น


แหลน

เครื่องมือใช้แทงปลาเป็นต้น ทำด้วยเหล็กกลมยาว ปลายแหลม มีด้ามยาว

ชื่อเครื่องกีฬาชนิดหนึ่ง มีลักษณะกลมยาว ปลายแหลม ใช้พุ่งในการแข่งขันกรีฑาประเภทลาน


วาล์ว

ยืมมาจากอังกฤษ valve

อุปกรณ์ชนิดหนึ่งในระบบท่อ ใช้สำหรับปิดเปิดการไหลของสารในท่อ

อุปกรณ์ชนิดหนึ่งในเครื่องยนต์ชนิดเผาไหม้ภายใน ทำหน้าที่เป็นลิ้นปิดเปิดเป็นจังหวะ ชุดหนึ่งเรียกว่า ลิ้นไอดี สำหรับให้อากาศหรืออากาศผสมน้ำมันเชื้อเพลิงเข้าสู่ห้องเผาไหม้ อีกชุดหนึ่งเรียกว่า ลิ้นไอเสีย สำหรับให้แก๊สต่าง ๆ ที่เกิดจากการเผาไหม้ออกจากห้องเผาไหม้ไปสู่ท่อไอเสีย, ลิ้น ก็เรียก


ศุกร

ยืมมาจากสันสกฤต शुक्र (ศุกฺร, “ขาว, สว่าง”); เทียบบาลี สุกฺก (“ขาว, สว่าง”)

[เสียงสมาส]
สุก-กฺระ-


การสุก

คำอาการนามของ สุก


ความสุก

คำอาการนามของ สุก


อูฐ

ยืมมาจากสันสกฤต उष्ट्र (อุษฺฏฺร) หรือบาลี โอฏฺฐ

ᩋᩪᨯ

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Camelidae

ꪩꪰꪀꪒ꫁ꪱ

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Camelidae

ꪮꪴꪒ

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Camelidae

ၵလႃးဢုၵ်ႉ

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Camelidae

ອູດ

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Camelidae

lạc đà

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Camelidae

camello

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Camelidae

camel

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Camelidae

/ʔuːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Camelidae เป็นสัตว์กีบคู่ขนาดใหญ่ หัว คอ และขาทั้ง 4 ยาว มีนิ้วตีนข้างละ 2 นิ้ว กระเพาะมี 3 ส่วน ไม่มีถุงน้ำดี ดื่มน้ำทีละมาก ๆ อดน้ำได้นาน ๆ มี 2 ชนิด คือชนิด 2 หนอก ได้แก่ ชนิด Camelus ferus Przewalski, และชนิดหนอกเดียว ได้แก่ ชนิด C. dromedarius Linn. มีในทวีปแอฟริกา ใช้เป็นพาหนะหรือขนของในทะเลทราย


วาว

สุกใส, มีแสงกลอกกลิ้งอยู่ข้างใน

ในเวลากลางคืนตาแมวดูวาว

ผ้าต่วนเป็นมันวาว

พื้นเป็นมันวาว


วาว

ยืมโดยเรียนรู้จากอาหรับ وَاو (วาว)

อักษรอาหรับ و (ว)


ความวาว

คำอาการนามของ วาว


ความเฒ่า

คำอาการนามของ เฒ่า


ความเท่า

คำอาการนามของ เท่า


ความโสด

คำอาการนามของ โสด


โสต

ยืมมาจากบาลี โสต (“หู”); เทียบสันสกฤต श्रोत्र (ศฺโรตฺร, “หู”)

[เสียงสมาส]
โส-ตะ-

/soːt̚˨˩/^((สัมผัส))


โสต

ยืมมาจากบาลี โสต (“กระแสน้ำ”); เทียบสันสกฤต स्रोतस् (สฺโรตสฺ, “กระแสน้ำ”)

[เสียงสมาส]
โส-ตะ-

กระแส, สายน้ำ


การกร่อน

คำอาการนามของ กร่อน


แม่แบบ

/mɛː˥˩.bɛːp̚˨˩/^((สัมผัส))

สิ่งที่เป็นต้นแบบ, แม่พิมพ์ ก็ว่า


ต้นแบบ

/ton˥˩.bɛːp̚˨˩/^((สัมผัส))

แบบดั้งเดิม, แบบที่มีมาแต่แรก, แบบที่ทำขึ้นไว้แต่แรก

สิ่งที่สร้างขึ้นเป็นแบบฉบับ ใช้เป็นต้นเค้าสำหรับสร้างสิ่งอื่นให้มีลักษณะเดียวกันหรือคล้ายคลึงกัน


มุ่น

ขมวด (ใช้แก่มวยผม)

มุ่นมวยผม

มุ่นพระเมาลี

เกลี้ยงเกลา, อ่อนนุ่ม


มุ่น

เรียกเงินแท่งชนิดหนึ่ง ซึ่งถือว่าเป็นเงินเนื้อดี ว่า เงินมุ่น


ไดร์

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอังกฤษ dryer

เครื่องมือปล่อยลมร้อนเพื่อทำให้ผมแห้ง ดัดแต่งให้ตรงหรือให้เป็นลอน, พูดเต็มว่า ไดร์เป่าผม

คนผมหยักศกถ้าใส่เยลแล้วเอาไดร์เป่าเสียหน่อย ผมก็จะไม่ชี้ฟู


ไดร์

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากอังกฤษ dryer

ใช้เครื่องเป่าผมเป่าให้ผมแห้ง ให้เหยียดตรง หรือให้เป็นลอน

เธอสระผมแล้วไดร์เสียหน่อยจะได้เข้ารูป


การไดร์

คำอาการนามของ ไดร์


เป่า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *powᴮ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸᩮᩢ᩵ᩣ (เปั่า), ลาว ເປົ່າ (เป็่า), ไทลื้อ ᦔᧁᧈ (เป่า), ไทดำ ꪹꪜ꪿ꪱ (เป่า), ไทขาว ꪹꪜꪱꫀ, ไทแมน pảu, ตั่ย pấu, ไทใหญ่ ပဝ်ႇ (ป่ว), ไทใต้คง ᥙᥝᥱ (เป่า), พ่าเก ပွ် (เปา), อาหม 𑜆𑜧 (ปว์) หรือ 𑜆𑜨𑜧 (ปอ̂ว์), จ้วง boq, จ้วงแบบจั่วเจียง baeuq

พ่นลมออกมาทางปาก

อาการที่ลมพุ่งเข้ามาหรือออกไปเช่นนั้น

ตรงหน้าต่างลมเป่าดี

ทำให้เครื่องดนตรีหรือสิ่งอื่นเกิดเสียงโดยใช้ลมปาก

เป่าขลุ่ย

ทำให้สิ่งที่อยู่ในลำกล้องเช่นกล้องเป่าเป็นต้น ออกจากลำกล้องโดยวิธีเป่า

เป่ายานัตถุ์

เป่าลูกดอก

ฆ่าคนด้วยการยิง

ไปขัดผลประโยชน์เจ้าพ่อเข้า ระวังจะถูกเป่าดับ


การเป่า

คำอาการนามของ เป่า


ดัด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ດັດ (ดัด), แสก แด๊ด

ทำให้คดหรือตรงตามประสงค์

ดัดไม้

ดัดนิสัย

ทำให้เที่ยงตรง

พระดัดคดีดล โดยเยี่ยงยุกดิ์นา


ดัด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ດັດ (ดัด), แสก แด๊ด

ที่ทำให้คดหรือตรงตามประสงค์

ไม้ดัด

ตะโกดัด


ดัด

ยืมมาจากเขมร ដាស់ (ฎาส̍, “ปลุกให้ตื่น”)

เคยดัดฤดีตาตื่นตรับ


ดัด

ดัดพิดาน


การดัด

คำอาการนามของ ดัด


หมก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmokᴰˢ¹; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾᩫᨠ (หม็ก), ลาว ໝົກ (หม็ก), ไทลื้อ ᦷᦖᧅ (โหมก), ไทใหญ่ မူၵ်း (มู๊ก), ไทใต้คง ᥛᥨᥐᥱ (โม่ก), พ่าเก မုက် (มุก์), อาหม *𑜉𑜤𑜀𑜫 (*มุก์), จ้วง moek, จ้วงแบบหนง moak

หมกดิน

หมกโคลน

หมกทราย

ไปหมกหัวอยู่ที่ไหน

ทิ้งสุม ๆ ไว้

เสื้อผ้าใช้แล้วอย่าหมกไว้

เรียกวิธีทำอาหารบางอย่างให้สุกด้วยการหมกไฟ

หมกปลา

หมกหัวมันเทศ


หมก

อาหารที่ทำให้สุกด้วยการหมกไฟ


การมุ่น

คำอาการนามของ มุ่น


การหมก

คำอาการนามของ หมก


หลบหน้า

หลบไปไม่เผชิญหน้า


สมญา

กร่อนมาจาก สมัญญา, จากบาลี สมญฺญา (“ชื่อที่รู้กันเสมอ”)

ชื่อที่ตั้งให้


สมัญญา

ยืมมาจากบาลี สมญฺญา (“ชื่อที่รู้กันเสมอ”)

ชื่อที่มีผู้ยกย่องหรือตั้งให้

พระพุทธเจ้าได้รับสมัญญาว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะเป็นผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ

ศาสดาของศาสนาเชนได้รับสมัญญาว่า มหาวีระ เพราะเป็นผู้มีความกล้าหาญมาก


เพส

ยืมมาจากบาลี วีส

/pʰeːt̚˥˩/^((สัมผัส))


เพตร

ยืมมาจากสันสกฤต वेत्र (เวตฺร, “ไม้เท้า; หวาย”)

/pʰeːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ไม้ถือที่ทำด้วยหวาย


เพท

ยืมมาจากสันสกฤต वेद (เวท) หรือบาลี เวท

/pʰeːt̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปแบบอื่นของ เวท


เข็ญ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩮ᩠ᨶ (เขน) หรือ ᨡᩮᩢ᩠ᨶ (เขัน), ลาว ເຂັນ (เขัน), เขิน ᨡᩮ᩠ᨶ (เขน), ไทลื้อ ᦃᦲᧃ (ฃีน) หรือ ᦵᦃᧃ (เฃน), ไทใหญ่ ၶဵၼ် (เขน), อาหม 𑜁𑜢𑜃𑜫 (ขิน์); การสะกดคำถูกปนเปื้อนมาจาก เพ็ญ ซึ่งเป็นคำยืมจากภาษาเขมร

/kʰen˩˩˦/^((สัมผัส))

ลำบากแสนเข็ญ


การเข็น

คำอาการนามของ เข็น


ความเข็ญ

คำอาการนามของ เข็ญ


การเข่น

คำอาการนามของ เข่น


การสี

คำอาการนามของ สี


ไน

เครื่องปั่นด้ายด้วยมือ และใช้ถ่ายด้ายที่ทำเป็นไจหรือเข็ดแล้วเข้าหลอด


ไน

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง bya naez (ปยาไน-ปลาไน) , จ้วงแบบจั่วเจียง bya naez (ปยาไน-ปลาไน)

ชื่อปลาน้ำจืดชนิด Cyprinus carpio ในวงศ์ Cyprinidae ตัวยาวรีแบนข้าง คล้ายปลาตะเพียน แต่ครีบหลังใหญ่และยาวกว่า ปากเล็กไม่มีฟัน มีหนวด 2 คู่ เกล็ดใหญ่ ขอบเรียบ ในบางประเภทของปลาอาจเป็นเพียงหย่อมเกล็ด มีสีแตกต่างกันตามสายพันธุ์ เช่น สีเขียวอมเทา เงิน ทอง ส้ม เหลือง ดำคล้ำ หรือเป็นแต้มเป็นด่างดวงของสีเหล่านี้ วางไข่ติดไว้กับพรรณไม้น้ำ ขนาดยาวได้ถึง 80 เซนติเมตร, หลีโก หรือ หลีฮื้อ ก็เรียก


ไน

รูปเลิกใช้ของ ใน


นัยน์

ยืมมาจากสันสกฤต नयन (นยน), จากบาลี นยน


ดวงตา

คำเปรียบเทียบเรียกหญิงที่รักหรือลูกที่รัก


โสรจ

ยืมมาจากเขมร ស្រោច (สฺโรจ, “อาบน้ำ”), จากบาลี โสจ (“ชำระ, ความสะอาด”); เทียบสันสกฤต शौच (เศาจ, “ชำระ, ความสะอาด”)

/soːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชำระ, ทำให้สะอาด


วาฬ

ยืมมาจากบาลี วาฬ (“สัตว์ร้าย”); เทียบสันสกฤต व्याल (วฺยาล, “สัตว์ร้าย”)

[เสียงสมาส]
วา-ละ-

พาฬ, สัตว์ร้าย


วาฬ

ตัดมาจากดัตช์ walvis, จากดัตช์กลาง walvisch

حوت

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

կետ

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

ဝေလငါး

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

whale

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

鯨魚

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

鲸鱼

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

鯨魚

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

鲸鱼

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

海翁

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

鯨魚

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

鲸鱼

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

balen-a

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

balene

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

balyena

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

ཆུ་སྲིན

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

baleine

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

ვეშაპი

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

Wal

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

φάλαινα

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

לויתן

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

व्हेल

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

ह्वेल

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

ह्वेल मछली

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

तिमि

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

ᐊᕐᕕᒃ

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

ikan

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

paus

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

iwak paus

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

balena

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

鯨

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

クジラ

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

勇魚

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

ពិន្ទង

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

ວານ

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

ບາແລນ

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

balaena

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

ikan paus

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

paus

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

gajah mina

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

lodan

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

mina

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

نهنگ

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

وال

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

baleia

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

кит

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

तिमि

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

ballena

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

balina

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

وہیل

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

cá voi

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

cá ông

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

cá ông voi

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

kình ngư

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

וואַלפֿיש

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมชนิดหนึ่ง

ชื่อสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับ Odontoceti และ Mysticeti มีหลายชนิดในหลายวงศ์ ขนาดใหญ่มาก หัวมนใหญ่ หางแบนเพื่อช่วยในการพุ้ยน้ำ สามารถพ่นอากาศที่มีไอน้ำออกทางจมูกได้เวลาโผล่ขึ้นมาหายใจเช่น วาฬสีน้ำเงิน (Balaenoptera musculus) ซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก โดยปรกติไม่พบในน่านน้ำไทย, วาฬแกลบครีบดำ (B. borealis) และวาฬแกลบครีบขาวดำ (B. acutorostrata) ในวงศ์ Balaenopteridae, วาฬหัวทุย (Physeter catodon) ในวงศ์ Physeteridae, ปลาวาฬ ก็เรียก


คัสโนว่า

* มาจากภาษาอังกฤษ casanova

ผู้ชายซึ่งรู้กันโดยทั่วไปว่าเจ้าชู้มาก


คู่เดต

คู่ + เดตอังกฤษ date (“การพบปะกันหรือไปเที่ยวกันของคู่รักหรือผู้จะเป็นคู่รัก”)

/kʰuː˥˩.deːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชายหญิงที่รับจ้างไปเที่ยวหรือไปงานด้วยกัน

ธุรกิจ "คู่เดตให้เช่า" เป็นปรากฎการณ์ใหม่ของสังคมเมือง

หนุ่มสาวคู่รักหรือจะเป็นคู่รัก ที่ไปเที่ยวกันโดยลำพัง

ร้านอาหารแห่งนี้มีบรรยากาศโรแมนติกมาก คู่เดตหลายคู่จึงเป็นลูกค้าประจำ


โฮมเม้ด

มาจากคำในภาษาอังกฤษhome made


วาน

ช่องที่เจาะบากกงเรือเพื่อให้น้ำเดิน เรียกว่า ช่องวาน


วาน

เทียบกับ จ้วง vaz (วา-เมื่อวาน), จ้วงแบบจั่วเจียง vaenz vaz (วันวา-เมื่อวาน), ภาษาไทยเหนือ ตะวา

วันก่อนวันนี้วันหนึ่ง, มักใช้ว่า เมื่อวาน หรือ เมื่อวานนี้


วาน

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง vanz (วาน), จ้วงแบบจั่วเจียง vanz (วาน)

ขอให้ช่วยทำแทนตัว

วานเขียนหนังสือให้หน่อย

วานไปซื้อตั๋วรถไฟ


การวาน

คำอาการนามของ วาน


วาล

ยืมมาจากสันสกฤต वाल (วาล, “หาง, ขนสัตว์”), จากบาลี วาล (“หาง, ขนสัตว์”)

ขนสัตว์, ขนหางสัตว์


วาร

ยืมมาจากสันสกฤต वार (วาร, “วัน”) หรือบาลี วาร (“วัน”)

วันหนึ่ง ๆ ในสัปดาห์

อาทิตยวาร


วาร

ยืมมาจากสันสกฤต वार (วาร, “ครั้ง”) หรือบาลี วาร (“ครั้ง”)

[เสียงสมาส]
วา-ระ-

วารสาร


เห็นแก่

/hen˩˩˦.kɛː˨˩/^((สัมผัส))

มุ่งเฉพาะเพื่อ

เห็นแก่ตัว

เห็นแก่พวก

เห็นแก่ได้


เห็นแก่ตัว

เห็นแก่ + ตัว

การเห็นแก่ตัว (abstract-noun)
ความเห็นแก่ตัว (abstract-noun)

เห็น-แก่-ตัว

มุ่งเฉพาะเพื่อตนเอง


เป็นธรรม

คำกริยาวิเศษณ์


ความเป็นธรรม

ความ + เป็นธรรม

คฺวาม-เป็น-ทำ

คำอาการนามของ เป็นธรรม


มือที่สาม

มือ + ที่ + สาม

/mɯː˧.tʰiː˥˩.saːm˩˩˦/^((สัมผัส))

บุคคลฝ่ายที่ 3 ซึ่งมิใช่คู่กรณี แต่สอดเข้ามาเกี่ยวข้องในกิจกรรมหรือชีวิตของผู้อื่น มักจะเข้ามายุแหย่ให้เกิดความแตกแยกหรือบ่อนทำลาย


บ่อนทำลาย

บ่อน + ทำลาย

บ็่อน-ทำ-ลาย

แทรกซึมเข้าไปเพื่อทำลายอยู่ภายในทีละน้อย ๆ


การบ่อนทำลาย

การ + บ่อนทำลาย

กาน-บ็่อน-ทำ-ลาย

คำอาการนามของ บ่อนทำลาย


การบ่อน

คำอาการนามของ บ่อน


ชายทะเล

ชาย (“ริม”) + ทะเล

/t͡ɕʰaːj˧.tʰa˦˥.leː˧/^((สัมผัส))

เขตระหว่างแนวน้ำทะเลลงต่ำสุดกับแนวน้ำทะเลขึ้นสูงสุด

วันหยุดสุดสัปดาห์นี้ไปเที่ยวชายทะเลกัน


แว่นตา

眼鏡

สิ่งที่ทำด้วยแก้วหรือวัสดุใส เป็นเครื่องสวมตาเพื่อช่วยให้แลเห็นชัดขึ้นเป็นต้น, แว่น ก็เรียก


สายตา

ระยะที่ตาจะมองเห็นได้

สุดสายตา

อยู่ในสายตา

รู้สึกเขินกับสายตาหลายคู่ที่จ้องมองรวมกันมา

ความเอาใจใส่ดูแลอย่างใกล้ชิด

ความประพฤติของนักเรียนอยู่ในสายตาของครูอาจารย์

ความสอดส่องจับตาดูอยู่เสมอ

พวกนักเลงอยู่ในสายตาของตำรวจ

คนจนไม่อยู่ในสายตาของพวกเศรษฐี


แว่นสายตา

(แว่น, ตัดมาจาก แว่นตา) + สายตา

[wɛ̃n˥˩.sä(ː)j˩˥.täː˧]

แว่นตาชนิดที่ช่วยให้แลเห็นชัดขึ้น


การเห็นแก่

การ + เห็นแก่

กาน-เห็น-แก่

คำอาการนามของ เห็นแก่


ความเห็นแก่ตัว

ความ + เห็นแก่ตัว

คฺวาม-เห็น-แก่-ตัว

คำอาการนามของ เห็นแก่ตัว


การเห็นแก่ตัว

การ + เห็นแก่ตัว

กาน-เห็น-แก่-ตัว

คำอาการนามของ เห็นแก่ตัว


แว่นกันแดด

(แว่น, ตัดมาจาก แว่นตา) + กัน + แดด

[wɛ̃n˥˩.kä̃n˧.dɛːt̚˨˩]

แว่นตาชนิดที่ช่วยกรองแสง โดยเฉพาะแสงแดด


แว่นครอบตา

(แว่น, ตัดมาจาก แว่นตา) + ครอบ + ตา

[wɛ̃n˥˩.kʰrɔːp̚˥˩.täː˧]

แว่นตาชนิดที่ปกป้องดวงตาจากสิ่งอันตราย


ปกป้อง

/pok̚˨˩.pɔŋ˥˩/^((สัมผัส))

คุ้มครองป้องกัน


การปกป้อง

การ + ปกป้อง

กาน-ปก-ป็้อง

คำอาการนามของ ปกป้อง


การคุ้มครอง

การ + คุ้มครอง

กาน-คุ้ม-คฺรอง

คำอาการนามของ คุ้มครอง


ความคุ้มครอง

ความ + คุ้มครอง

คฺวาม-คุ้ม-คฺรอง

คำอาการนามของ คุ้มครอง


การป้องกัน

การ + ป้องกัน

กาน-ป็้อง-กัน

คำอาการนามของ ป้องกัน


เสียสละ

การเสียสละ (abstract-noun)
ความเสียสละ (abstract-noun)

เสีย-สะ-หฺละ

ให้โดยยินยอม, ให้ด้วยความเต็มใจ

ทหารเสียสละชีวิตเพื่อปกป้องเอกราชของชาติ

พ่อแม่เสียสละทุกสิ่งทุกอย่างได้เพื่อลูก


ความเสียสละ

ความ + เสียสละ

คฺวาม-เสีย-สะ-หฺละ

คำอาการนามของ เสียสละ


การเสียสละ

การ + เสียสละ

กาน-เสีย-สะ-หฺละ

คำอาการนามของ เสียสละ


วาทย

ยืมมาจากสันสกฤต वाद्य (วาทฺย, “เครื่องดนตรี”)

[เสียงสมาส]
วา-ทะ-ยะ-

[เสียงสมาส]
วาด-ทะ-ยะ-

เครื่องประโคม, เครื่องบรรเลง, เครื่องเป่า


การพาด

คำอาการนามของ พาด


ภาษก

ยืมมาจากสันสกฤต भाषक (ภาษก, “ผู้พูด”)


พาต

ยืมมาจากสันสกฤต वात (วาต, “ลม”) หรือบาลี วาต (“ลม”)

/pʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))


พาธ

ยืมมาจากสันสกฤต बाध (พาธ, “ความเบียดเบียน”) หรือบาลี พาธ (“ความเบียดเบียน”)

/pʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

ความเบียดเบียน, ความทุกข์


การเบียดเบียน

การ + เบียดเบียน

กาน-เบียด-เบียน

คำอาการนามของ เบียดเบียน


ความเบียดเบียน

ความ + เบียดเบียน

คฺวาม-เบียด-เบียน

คำอาการนามของ เบียดเบียน


การพูด

คำอาการนามของ พูด


ภาษ

ยืมมาจากสันสกฤต भाष (ภาษ, “พูด”); เทียบบาลี ภาส (“พูด”)

/pʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

พูด, กล่าว, บอก


ภาส

ยืมมาจากสันสกฤต भास (ภาส, “แสง, สว่าง”); เทียบบาลี ภาส (“แสง, สว่าง”)

[เสียงสมาส]
พาด-สะ-

[เสียงสมาส]
พา-สะ-

/pʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))


ภาส

[เสียงสมาส]
พาด-สะ-

[เสียงสมาส]
พา-สะ-

/pʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))


พาท

ยืมมาจากสันสกฤต वाद (วาท) หรือบาลี วาท

/pʰaːt̚˥˩/^((สัมผัส))

รูปแบบอื่นของ วาท


ธ.ก.ส.

คำวิสามานยนาม

tɔɔ-gɔɔ-sɔ̌ɔ

/tʰɔː˧.kɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร


แล็กเกอร์

ยืมมาจากอังกฤษ lacquer, จากฝรั่งเศส lacque

/lɛk̚˦˥.kɤː˥˩/^((สัมผัส))

น้ำมันชักเงาประเภทหนึ่งที่ใช้ทาหรือพ่นเคลือบผิววัตถุให้เป็นเงามันและสวยงาม ประกอบด้วยตัวทำละลายที่ระเหยแห้งได้ง่าย เช่น เอทิลแอลกอฮอล์ (ethyl alcohol) บิวทิลแอซีเทต (butyl acetate) และ ตัวถูกละลาย เช่น ไนโตรเซลลูโลส (nitrocellulose) ไวนิลเรซิน (vinyl resin) เมื่อนำไปทาหรือพ่นผิววัตถุตัวทำละลายจะระเหยแห้งไปอย่างรวดเร็ว ทิ้งตัวถูกละลายให้เป็นของแข็งเคลือบผิววัตถุเป็นเงามันมีหลายชนิด เช่น ชนิดใช้กับพื้นไม้ ชนิดใช้กับพื้นโลหะ ชนิดใช้พ่นเคลือบเส้นผมให้ทรงรูป ชนิดใช้ทาเคลือบเล็บ


พ่น

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง bwnh (ปื่น-พ่น), จ้วงแบบจั่วเจียง paenh (พั่น-พ่น)

ห่อปากเป่าให้สิ่งใดสิ่งหนึ่งในปากออกมาเป็นฝอยเป็นต้น

ที่อาการมีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

พ่นไฟ

พ่นสี

รีบ ๆ เข้าเถอะ อย่ามัวพ่นอยู่เลย


การพ่น

คำอาการนามของ พ่น


ฝอย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຝອຍ (ฝอย), ไทลื้อ ᦚᦾ (ฝอ̂ย)

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/fɔj˩˩˦/^((สัมผัส))

สิ่งที่เป็นเส้นเล็ก ๆ ละเอียด

ฝอยขัดหม้อ

สิ่งที่มีลักษณะคล้ายคลึงเช่นนั้น

ยาฝอย

ฉีดน้ำเป็นฝอย

คำอธิบายวิธีใช้ยาหรือเวทมนตร์ต่าง ๆ

ข้อความที่ไม่ใช่เนื้อหา


ฝอย

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/fɔj˩˩˦/^((สัมผัส))

พูดมากและเกินความจริง


การฝอย

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

คำอาการนามของ ฝอย


โอชา

ยืมมาจากบาลี โอช (“มีรสดี”)

/ʔoː˧.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

มีรสดี, อร่อย


โอชา

ยืมมาจากบาลี โอช (“มีรสดี”)

/ʔoː˧.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

เครื่องหรือสิ่งบำรุงเลี้ยงให้เกิดความเจริญงอกงาม


โอชะ

ยืมมาจากบาลี โอช (“มีรสดี”)

/ʔoː˧.t͡ɕʰaʔ˦˥/^((สัมผัส))

มีรสดี, อร่อย


โอชะ

ยืมมาจากบาลี โอช (“มีรสดี”)

/ʔoː˧.t͡ɕʰaʔ˦˥/^((สัมผัส))


ความโอชะ

/kʰwaːm˧.ʔoː˧.t͡ɕʰaʔ˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ โอชะ


ความโอชา

/kʰwaːm˧.ʔoː˧.t͡ɕʰaː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ โอชา


เพียบ

คำกริยาวิเศษณ์

เทียบเขมร ពៀប (เพียบ)

/pʰia̯p̚˥˩/^((สัมผัส))

เกือบจม, เต็มแปล้

เรือบรรทุกสินค้าจนเพียบ

รถบรรทุกของจนเพียบ

คนไข้อาการเพียบ

เพื่อน ๆ มากันเพียบ


เตี้ย

มีรูปร่างต่ำกว่าปรกติ

เนินเตี้ย

ภูเขาเตี้ย

ศาลเตี้ย


ความเตี้ย

ความ + เตี้ย

คำอาการนามของ เตี้ย


โครงการ

項目

สิ่งที่กำหนดไว้เพื่อบรรลุเป้าหมาย

项目

สิ่งที่กำหนดไว้เพื่อบรรลุเป้าหมาย

မၢႆၶပ်း

สิ่งที่กำหนดไว้เพื่อบรรลุเป้าหมาย

ໂຄງການ

สิ่งที่กำหนดไว้เพื่อบรรลุเป้าหมาย

project

สิ่งที่กำหนดไว้เพื่อบรรลุเป้าหมาย

แผนหรือเค้าโครงตามที่กะกำหนดไว้


ความหนาแน่น

ความ + หนาแน่น

คฺวาม-หฺนา-แน็่น

คำอาการนามของ หนาแน่น

อัตราส่วนระหว่างมวลต่อหนึ่งหน่วยปริมาตรของวัตถุ/วัสดุ


คับคั่ง

/kʰap̚˦˥.kʰaŋ˥˩/^((สัมผัส))

อัดแอ, ยัดเยียด, เบียดเสียดกัน


คับคั่ง

คำกริยาวิเศษณ์

/kʰap̚˦˥.kʰaŋ˥˩/^((สัมผัส))

อัดแอ, ยัดเยียด, เบียดเสียดกัน


คั่ง

/kʰaŋ˥˩/^((สัมผัส))

ออกัน, ประดังกัน

เลือดคั่งในสมอง


การคั่ง

คำอาการนามของ คั่ง


ตั้งแง่

ตั้ง + แง่ (“ชั้นเชิง”)

/taŋ˥˩.ŋɛː˥˩/^((สัมผัส))

ทำชั้นเชิง, ไม่ตรงไปตรงมา

คอยหาเรื่องจับผิด


การตั้งแง่

การ + ตั้งแง่

กาน-ตั้ง-แง่

/kaːn˧.taŋ˥˩.ŋɛː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ตั้งแง่


จับผิด

/t͡ɕap̚˨˩.pʰit̚˨˩/^((สัมผัส))

จับความผิดของผู้อื่น, สรรหาเอาผิดจนได้


การจับผิด

การ + จับผิด

คำอาการนามของ จับผิด


เอาผิด

ถือว่าเป็นความผิด


การเอาผิด

การ + เอาผิด

คำอาการนามของ เอาผิด


ถือว่า

/tʰɯː˩˩˦.waː˥˩/^((สัมผัส))

จัดว่า, นัยว่า, ยอมรับว่า


การถือว่า

การ + ถือว่า

/kaːn˧.tʰɯː˩˩˦.waː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถือว่า


นัยว่า

[näj˧.wäː˥˩]


ถือตัว

การถือตัว (abstract-noun)
ความถือตัว (abstract-noun)

/tʰɯː˩˩˦.tua̯˧/^((สัมผัส))

ไว้ตัวไม่ยอมลดตัวเพราะหยิ่งในศักดิ์หรือฐานะของตนเป็นต้น


การถือตัว

การ + ถือตัว

/kaːn˧.tʰɯː˩˩˦.tua̯˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถือตัว


ไว้ตัว

การไว้ตัว (abstract-noun)
ความไว้ตัว (abstract-noun)

สงวนฐานะและเกียรติยศของตนให้เหมาะให้ควร

แม้จะยากจนลงก็ต้องไว้ตัวอยู่

เป็นสตรีควรไว้ตัว

ไว้ตัวว่าเป็นลูกเศรษฐี ไม่คบคนทั่วไป


การไว้ตัว

การ + ไว้ตัว

คำอาการนามของ ไว้ตัว


ลดตัว

ถ่อมตัว, ไม่ถือตัว

ลูกจ้างนิยมนายจ้างที่ลดตัวมาเล่นหัวกับตน

เป็นผู้ใหญ่แล้วยังลดตัวไปทะเลาะกับเด็ก


การลดตัว

คำอาการนามของ ลดตัว


เฉโก

ยืมมาจากบาลี เฉโก (“ฉลาด”)

/t͡ɕʰeː˩˩˦.koː˧/^((สัมผัส))

ฉลาดแกมโกง, ไม่ตรงไปตรงมา


ความเฉโก

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰeː˩˩˦.koː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เฉโก


โฉเก

แผลงมาจาก เฉโก, จากบาลี เฉโก (“ฉลาด”)

/t͡ɕʰoː˩˩˦.keː˧/^((สัมผัส))

ฉลาดแกมโกง, ไม่ตรงไปตรงมา


ความโฉเก

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰoː˩˩˦.keː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ โฉเก


บ้วน

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง mbwnj (เบิ้น) (mbwnj bak "บ้วนปาก")

ทำให้น้ำหรือของเหลวออกจากปาก


การบ้วน

คำอาการนามของ บ้วน


การยัน

คำอาการนามของ ยัน


ยัญ

ยืมมาจากบาลี ยญฺญ; เทียบสันสกฤต यज्ञ (ยชฺญ)

[เสียงสมาส]
ยัน-ยะ-

การเซ่น, การบูชา

การเซ่นสรวงโดยมีการฆ่าสัตว์หรือคนเป็นเครื่องบูชา เรียกว่า บูชายัญ


ยัญญะ

การเซ่น, การบูชา


เลอ

ยืมมาจากเขมรกลาง លេ (เล), លេហ (เลห), លើ (เลิ), លើហ (เลิห, “เหนือ, ยอด, บน”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร លើ (เลิ), เขมรเหนือ ลฺือ

/lɤː˧/^((สัมผัส))

เหนือ, ข้างบน


เลอ

คำกริยาวิเศษณ์

/lɤː˧/^((สัมผัส))


เลอ

คำกริยาวิเศษณ์

แผลงมาจาก เลย

/lɤː˧/^((สัมผัส))

คำพ้องความของ เลย


ชิงหมาเกิด

ชิง + หมา + เกิด

ชิง-หฺมา-เกิด

/t͡ɕʰiŋ˧.maː˩˩˦.kɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เลวมาก (เปรียบว่าเลวเหมือนหมา), คำเปรียบเปรยคนที่เลวต่ำช้า

ฉันอยากให้ไอ้พวกชิงหมาเกิดถูกจับเข้าคุกให้หมด

หมามันจะเกิดชิงหมาเกิด มึงไปตายเสียเถิดอ้ายห้าเบี้ย


ชิงนรกเกิด

ชิง + นรก + เกิด

ชิง-นะ-รก-เกิด

/t͡ɕʰiŋ˧.na˦˥.rok̚˦˥.kɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เลวมาก (เปรียบว่าเลวเหมือนสัตว์นรก)

เมื่อไรพวกชิงนรกเกิดจะตาย ๆ ไปเสียที แผ่นดินจะได้สูงขึ้น


การนึก

คำอาการนามของ นึก


การถลอก

กาน-ถะ-หฺลอก

/kaːn˧.tʰa˨˩.lɔːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถลอก


การทัก

คำอาการนามของ ทัก


คล้ำ

ค่อนข้างดำ, ไม่ผ่องใส, หม่นหมอง

ผิวคล้ำ

หน้าคล้ำ


ความคล้ำ

คำอาการนามของ คล้ำ


ซ้ำร้าย

คำกริยาวิเศษณ์

ร้ายขึ้นไปอีก


ซ้ำซ้อน

ลักษณะที่ทำหรือมีหลายอย่างที่คล้ายกันหรือเหมือนกัน

ลงทะเบียนซ้ำซ้อน

พิการซ้ำซ้อน

ลักษณะของงานอย่างเดียวกันหรือคล้ายกันแต่ทำหลายครั้งหรือในหลายหน่วยงาน

งานซ้ำซ้อน

โครงการซ้ำซ้อน


ความซ้ำซ้อน

ความ + ซ้ำซ้อน

คฺวาม-ซ้ำ-ซ้อน

คำอาการนามของ ซ้ำซ้อน


ความสวย

คำอาการนามของ สวย


การก๊ง

คำอาการนามของ ก๊ง


ความกงโก้กงกก

ความ + กงโก้กงกก

คฺวาม-กง-โก้-กง-กก

/kʰwaːm˧.koŋ˧.koː˥˩.koŋ˧.kok̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ กงโก้กงกก


การอนุญาต

การ + อนุญาต

許可

คำอาการนามของ อนุญาต

许可

คำอาการนามของ อนุญาต

လွင်ႈၶႂၢင်း

คำอาการนามของ อนุญาต

ဢၶႂၢင်ႉ

คำอาการนามของ อนุญาต

ການອະນຸຍາດ

คำอาการนามของ อนุญาต

permission

คำอาการนามของ อนุญาต

กาน-อะ-นุ-ยาด

คำอาการนามของ อนุญาต


โอด

/ʔoːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อเพลงสำหรับใช้เป็นหน้าพาทย์บรรเลงประกอบกิริยาร้องไห้ สลบหรือตาย

วิธีดำเนินทำนองเพลงไทยอย่างหนึ่ง ซึ่งดำเนินไปโดยแช่มช้าโหยหวน และโศกซึ้ง


โอด

/ʔoːt̚˨˩/^((สัมผัส))


โอด

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฝรั่งเศส Aude

/ʔoːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อจังหวัดในแคว้นอ็อกซีตานี ประเทศฝรั่งเศส


โอช

ยืมมาจากบาลี โอช (“มีรสดี”)

/ʔoːt̚˨˩/^((สัมผัส))

มีรสดี, อร่อย


โอช

ยืมมาจากบาลี โอช (“มีรสดี”)

/ʔoːt̚˨˩/^((สัมผัส))


โอฐ

ยืมมาจากบาลี โอฏฺ (“ริมฝีปาก”); เทียบสันสกฤต ओष्ठ (โอษฺฐ, “ริมฝีปาก”)

[เสียงสมาส]
โอด-ถะ-

/ʔoːt̚˨˩/^((สัมผัส))

/ʔoːt̚˨˩.tʰa˨˩./

ริมฝีปาก, ปาก


ปัจฉิม

ยืมมาจากบาลี ปจฺฉิม; เทียบสันสกฤต पश्चिम (ปศฺจิม)

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
ปัด-ฉิม-มะ-

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

[เสียงสมาส]
ปัด-ฉิม-

/pat̚˨˩.t͡ɕʰim˩˩˦/^((สัมผัส))

ภายหลัง, ทีหลัง, ข้างหลังสุด


วิทยุ

ยืมมาจากสันสกฤต विद्युत् (วิทฺยุตฺ, “ไฟฟ้า; วิบวับ, ส่องแสงจ้า”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ວິທະຍຸ (วิทะยุ), เขมร វិទ្យុ (วิทฺยุ)

라디오

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

라지오

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

វិទ្យុ

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

無線電

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

無綫電

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

无线电

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

ラジオ

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

வானொலி

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

ра́дио

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

радиовеща́ние

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

radiophonia

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

ວິທະຍຸ

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

radio

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

ra-đi-ô

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

truyền thanh

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

vô tuyến truyền thanh

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

radio

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

مذياع

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

راديو

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า

การแบ่งพยางค์
{เสียงพยัญชนะซ้ำ}

กระแสคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าชนิดที่เคลื่อนไปตามอากาศโดยไม่ต้องใช้สาย และอาจเปลี่ยนเป็นเสียงหรือรูปได้

เรียกเครื่องที่มีหน้าที่เปลี่ยนคลื่นเสียงให้เป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าออกสู่อากาศว่า เครื่องส่งวิทยุ

เรียกเครื่องที่มีหน้าที่เปลี่ยนคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่รับได้จากเครื่องส่งวิทยุให้กลับเป็นคลื่นเสียงตามเดิมว่า เครื่องรับวิทยุ


อสังหาริมทรัพย์

ทรัพย์ที่นำไปไม่ได้ คือ ทรัพย์ที่ติดกับที่ เช่นที่ดิน

ที่ดินและทรัพย์อันติดอยู่กับที่ดินมีลักษณะเป็นการถาวรหรือประกอบเป็นอันเดียวกับที่ดินนั้น และหมายความรวมถึงทรัพยสิทธิอันเกี่ยวกับที่ดินหรือทรัพย์อันติดอยู่กับที่ดินหรือประกอบเป็นอันเดียวกับที่ดินนั้นด้วย


กลางเวหา

เครื่องบินรบกันกลางเวหา


กลางค่ำ

เวลากลางคืน, ใช้เข้าคู่กับคำ กลางคืน เป็น กลางค่ำกลางคืน


อาณาเขต

/ʔaː˧.naː˧.kʰeːt̚˨˩/^((สัมผัส))

เขตแดนในอำนาจปกครอง


อร่อย

เทียบปักษ์ใต้ หรอย, ร่วมเชื้อสายกับ คำเมือง ᩋᩉᩬ᩠᩵ᨿ (อหอ่ย)

/ʔa˨˩.rɔj˨˩/^((สัมผัส))

มีรสดี (ใช้แก่ของกิน)


อร่อย

คำกริยาวิเศษณ์

/ʔa˨˩.rɔj˨˩/^((สัมผัส))

ดี, ถึงใจ, ดุเดือด

มวยคู่นี้ต่อยกันอร่อยมาก


ความอร่อย

ความ + อร่อย

คฺวาม-อะ-หฺร็่อย

คำอาการนามของ อร่อย


ถึงใจ

การถึงใจ (abstract-noun)
ความถึงใจ (abstract-noun)

/tʰɯŋ˩˩˦.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

จุใจ, สะใจ, สาแก่ใจ


ความถึงใจ

ความ + ถึงใจ

คฺวาม-ถึง-ไจ

/kʰwaːm˧.tʰɯŋ˩˩˦.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถึงใจ


การถึงใจ

/kaːn˧.tʰɯŋ˩˩˦.t͡ɕaj˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถึงใจ


ออ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອໍ (อํ), ภาษาจ้วงใต้ o (ออ)

/ʔɔː˧/^((สัมผัส))

รวมกันเป็นกลุ่ม, คั่งกันอยู่

คนอออยู่หน้าประตู


ออ

ยืมมาจากเขมรเก่า អា (อา), អ (อ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร អា (อา); เทียบภาษาจ้วงใต้ oz, o (อ่อ, ออ), ภาษาไตนง o (ออ)

/ʔɔː˧/^((สัมผัส))

คำนำหน้าชื่อผู้ชายที่ตนพูดด้วยหรือพูดถึง

ออมั่น

ออคง


ออ

เลียนเสียงธรรมชาติ

/ʔɔː˧/^((สัมผัส))

คำที่เปล่งออกมาแสดงว่ารู้แล้ว เข้าใจแล้ว หรือนึกได้


การออ

/kaːn˧.ʔɔː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ออ


สอ

จากเขมรเก่า សោ (โส), អស (อส), *ស (*ส)

/sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

ดินสอพอง


สอ

คำกริยาวิเศษณ์

/sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

วิ่งสอกันมารับหน้า

หลั่งออกมาออ ในคำว่า น้ำลายสอ


สอ

/sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))


สอ

/sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))


ศอ

/sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))


อ.ต.ก.

คำวิสามานยนาม

[ʔɔː˧.tɔː˧.kɔː˧]

อักษรย่อของ องค์การตลาดเพื่อการเกษตร


ผผ.

คำวิสามานยนาม

/pʰɔː˩˩˦.pʰɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน


อพท.

คำวิสามานยนาม

[ʔɔː˧.pʰɔː˧.tʰɔː˧]

อักษรย่อของ องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน)


สสส.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ

/sɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ


สสป.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ-bpɔɔ

/sɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦.pɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ


สศช.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ

/sɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ


สมศ.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-mɔɔ-sɔ̌ɔ

/sɔː˩˩˦.mɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา


สปศ.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-bpɔɔ-sɔ̌ɔ

/sɔː˩˩˦.pɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานปฏิรูปการศึกษา


สปท.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-bpɔɔ-tɔɔ

/sɔː˩˩˦.pɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานบริหารการแปลงสินทรัพย์เป็นทุน

อักษรย่อของ สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ


สคก.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-kɔɔ-gɔɔ

/sɔː˩˩˦.kʰɔː˧.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฏีกา


สว.

คำวิสามานยนาม

/sɔː˩˩˦.wɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สมาชิกวุฒิสภา

อักษรย่อของ สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา


สม.

คำวิสามานยนาม

[sɔː˩˥.mɔː˧]

อักษรย่อของ สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ


สกช.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-gɔɔ-chɔɔ

/sɔː˩˩˦.kɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สภากาชาดไทย


ศตจ.

คำวิสามานยนาม

[sɔː˩˥.tɔː˧.t͡ɕɔː˧]

อักษรย่อของ ศูนย์อำนวยการต่อสู้เพื่อเอาชนะความยากจนแห่งชาติ


ศร.

คำวิสามานยนาม

/sɔː˩˩˦.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ


ศย.

คำวิสามานยนาม

[sɔː˩˥.jɔː˧]

อักษรย่อของ สำนักงานศาลยุติธรรม


ศป.

คำวิสามานยนาม

/sɔː˩˩˦.pɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานศาลปกครอง


วช.

คำวิสามานยนาม

/wɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ


ลต.

คำวิสามานยนาม

/lɔː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง


ลต.

/lɔː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ การเลือกตั้ง


ลต.

/lɔː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เลือกตั้ง


รล.

คำวิสามานยนาม

/rɔː˧.lɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักราชเลขาธิการ


รถ.

คำวิสามานยนาม

[rɔː˧.tʰɔː˩˥]

อักษรย่อของ ราชบัณฑิตยสถาน


พศ.

คำวิสามานยนาม

/pʰɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ


พป.

คำวิสามานยนาม

/pʰɔː˧.pɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สถาบันพระปกเกล้า


ผร.

คำวิสามานยนาม

/pʰɔː˩˩˦.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา


ปปง.

คำวิสามานยนาม

/pɔː˧.pɔː˧.ŋɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน


ปนช.

คำวิสามานยนาม

[pɔː˧.nɔː˧.t͡ɕʰɔː˧]

อักษรย่อของ สำนักงานคณะกรรมการประสานงานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ


ตผ.

คำวิสามานยนาม

/tɔː˧.pʰɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน


ตช.

คำวิสามานยนาม

/tɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ


สตช.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-dtɔɔ-chɔɔ

/sɔː˩˩˦.tɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ


กอ.สสส.จชต.

คำวิสามานยนาม

กอ-ออ-สอ-สอ-สอ-จอ-ชอ-ตอ

gɔɔ-ɔɔ-sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ-jɔɔ-chɔɔ-dtɔɔ

/kɔː˧.ʔɔː˧.sɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦.t͡ɕɔː˧.t͡ɕʰɔː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กองอำนวยการเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้


ศอ.บต.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-ɔɔ-bɔɔ-dtɔɔ

/sɔː˩˩˦.ʔɔː˧.bɔː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้


กพต.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-pɔɔ-dtɔɔ

/kɔː˧.pʰɔː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการยุทธศาสตร์ด้านการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้


กสชต.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ-dtɔɔ

/kɔː˧.sɔː˩˩˦.t͡ɕʰɔː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการนโยบายเสริมสร้างสันติสุขจังหวัดชายแดนภาคใต้


กฟก.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.fɔː˧.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร

อักษรย่อของ สำนักงานกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร


กทบ.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.tʰɔː˧.bɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ (องค์การมหาชน)


บก.ปค.

คำวิสามานยนาม

bɔɔ-gɔɔ-bpɔɔ-kɔɔ

/bɔː˧.kɔː˧.pɔː˧.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กองบัญชาการป้องกันและปราบปรามคอมมิวนิสต์


สตางค์

สต + องค์; จากบาลี สตางฺค (“ส่วนร้อย”), มาจาก สต (“ร้อย”) + องฺค (“ส่วน”)

ตังค์
กะตัง
กะตังค์

เหรียญกระษาปณ์ปลีกย่อย 100 สตางค์ เป็น 1 บาท, อักษรย่อว่า สต.

โดยปริยายหมายถึงเงินที่ใช้สอย

วันนี้ไม่มีสตางค์ติดตัวมาเลย

เขาเป็นคนมีสตางค์

ชื่อมาตราชั่งตามวิธีประเพณีสำหรับกำหนดน้ำหนักเท่ากับเงินหนัก 0.15 กรัม

มาตราวัดน้ำฝนเท่ากับ 1 ใน 10 ของทศางค์


บก.ปอท.

คำวิสามานยนาม

บอ-กอ-ปอ-ออ-ทอ

bɔɔ-gɔɔ-bpɔɔ-ɔɔ-tɔɔ

/bɔː˧.kɔː˧.pɔː˧.ʔɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี


ก.ตง.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.tɔː˧.ŋɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน


กพด.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.pʰɔː˧.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กองทุนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร


ก.บ.ศ.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-bɔɔ-sɔ̌ɔ

/kɔː˧.bɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรม


กสทช.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-sɔ̌ɔ-tɔɔ-chɔɔ

/kɔː˧.sɔː˩˩˦.tʰɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ

อักษรย่อของ สำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ


กทค.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.tʰɔː˧.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคม


กทช.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-tɔɔ-chɔɔ

/kɔː˧.tʰɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ

อักษรย่อของ สำนักงานคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ


ลบ.

/lɔː˧.bɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ล้านบาท

อักษรย่อของ ลูกบาศก์


อ.ส.ก.ท.

คำวิสามานยนาม

[ʔɔː˧.sɔː˩˥.kɔː˧.tʰɔː˧]

อักษรย่อของ องค์การส่งเสริมกีฬาแห่งประเทศไทย


ก.ค.ศ.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ

/kɔː˧.kʰɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา


ทธ.

คำวิสามานยนาม

/tʰɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมทรัพยากรธรณี


กข.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.kʰɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมการข้าว


กปม.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-bpɔɔ-mɔɔ

/kɔː˧.pɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมประมง


ก.พ.ร.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.pʰɔː˧.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ

อักษรย่อของ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ


อ.ก.พ.ร.

คำวิสามานยนาม

[ʔɔː˧.kɔː˧.pʰɔː˧.rɔː˧]

อักษรย่อของ คณะอนุกรรมการพัฒนาระบบราชการ


ค.ต.ป.

คำวิสามานยนาม

/kʰɔː˧.tɔː˧.pɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการตรวจสอบและประเมินผลภาคราชการ


อ.ค.ต.ป.

คำวิสามานยนาม

ɔɔ-kɔɔ-dtɔɔ-bpɔɔ

/ʔɔː˧.kʰɔː˧.tɔː˧.pɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะอนุกรรมการตรวจสอบและประเมินผลภาคราชการ


ก.น.จ.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.nɔː˧.t͡ɕɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ


อ.ก.น.จ.

คำวิสามานยนาม

[ʔɔː˧.kɔː˧.nɔː˧.t͡ɕɔː˧]

อักษรย่อของ คณะอนุกรรมการบริหารงานจังหวัดและกลุ่มจังหวัดแบบบูรณาการ


กวก.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.wɔː˧.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมวิชาการเกษตร


กสก.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-sɔ̌ɔ-gɔɔ

/kɔː˧.sɔː˩˩˦.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมส่งเสริมการเกษตร


คพ.

คำวิสามานยนาม

/kʰɔː˧.pʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมควบคุมมลพิษ


ชป.

คำวิสามานยนาม

/t͡ɕʰɔː˧.pɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมชลประทาน


ทช.

คำวิสามานยนาม

/tʰɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง


ทด.

คำวิสามานยนาม

/tʰɔː˧.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมที่ดิน


ทน.

/tʰɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เทศบาลนคร

อักษรย่อของ เทคนิคการแพทย์


ทน.

คำวิสามานยนาม

/tʰɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมทรัพยากรน้ำ


ปค.

คำวิสามานยนาม

/pɔː˧.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมการปกครอง


ปภ.

คำวิสามานยนาม

[pɔː˧.pʰɔː˧]

อักษรย่อของ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย


ปม.

คำวิสามานยนาม

/pɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมป่าไม้


พด.

คำวิสามานยนาม

/pʰɔː˧.dɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมพัฒนาที่ดิน


พพ.

คำวิสามานยนาม

/pʰɔː˧.pʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน


มกอช.

คำวิสามานยนาม

mɔɔ-gɔɔ-ɔɔ-chɔɔ

/mɔː˧.kɔː˧.ʔɔː˧.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ


ยผ.

คำวิสามานยนาม

/jɔː˧.pʰɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมโยธาธิการและผังเมือง


สกว.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-gɔɔ-wɔɔ

/sɔː˩˩˦.kɔː˧.wɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย


สงป.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-ngɔɔ-bpɔɔ

/sɔː˩˩˦.ŋɔː˧.pɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงบประมาณ


สถ.

คำวิสามานยนาม

/sɔː˩˩˦.tʰɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น


สนข.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-nɔɔ-kɔ̌ɔ

/sɔː˩˩˦.nɔː˧.kʰɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร


สป.ทส.

คำวิสามานยนาม

[sɔː˩˥.pɔː˧.tʰɔː˧.sɔː˩˥]

อักษรย่อของ สำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม


สป.อก.

คำวิสามานยนาม

[sɔː˩˥.pɔː˧.ʔɔː˧.kɔː˧]

อักษรย่อของ สำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม


สพภ.

คำวิสามานยนาม

[sɔː˩˥.pʰɔː˧.pʰɔː˧]

อักษรย่อของ สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน)


สวทน.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-wɔɔ-tɔɔ-nɔɔ

/sɔː˩˩˦.wɔː˧.tʰɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ


สส.

คำวิสามานยนาม

/sɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม

อักษรย่อของ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร


สสช.

คำวิสามานยนาม

sɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ-chɔɔ

/sɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦.t͡ɕʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานสถิติแห่งชาติ


ส.อ.ท.

คำวิสามานยนาม

/sɔː˩˩˦.ʔɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย


อจน.

คำวิสามานยนาม

/ʔɔː˧.t͡ɕɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ องค์การจัดการน้ำเสีย


อน.

คำวิสามานยนาม

/ʔɔː˧.nɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมอนามัย


อบก.

คำวิสามานยนาม

/ʔɔː˧.bɔː˧.kɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน)


อปท.

/ʔɔː˧.pɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น


อพช.

คำวิสามานยนาม

[ʔɔː˧.pʰɔː˧.t͡ɕʰɔː˧]

อักษรย่อของ องค์กรพัฒนาเอกชน


อสพ.

คำวิสามานยนาม

[ʔɔː˧.sɔː˩˥.pʰɔː˧]

อักษรย่อของ องค์การสวนพฤกษศาสตร์


ออป.

คำวิสามานยนาม

[ʔɔː˧.ʔɔː˧.pɔː˧]

อักษรย่อของ องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้


กปศ.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-bpɔɔ-sɔ̌ɔ

/kɔː˧.pɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมปศุสัตว์


ศช.

คำวิสามานยนาม

[sɔː˩˥.t͡ɕʰɔː˧]

อักษรย่อของ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ


อพวช.

คำวิสามานยนาม

[ʔɔː˧.pʰɔː˧.wɔː˧.t͡ɕʰɔː˧]

อักษรย่อของ องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ


อสส.

คำวิสามานยนาม

[ʔɔː˧.sɔː˩˥.sɔː˩˥]

อักษรย่อของ องค์การสวนสัตว์


อบต.

/ʔɔː˧.bɔː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ องค์การบริหารส่วนตำบล


ทต.

/tʰɔː˧.tɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ เทศบาลตำบล


ทม

คำวิสามานยนาม

/tʰɔː˧.mɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ ทบวงมหาวิทยาลัย


อปพร.

คำวิสามานยนาม

ɔɔ-bpɔɔ-pɔɔ-rɔɔ

/ʔɔː˧.pɔː˧.pʰɔː˧.rɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ อาสาสมัครป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน


อบจ.

/ʔɔː˧.bɔː˧.t͡ɕɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ องค์การบริหารส่วนจังหวัด


กสจ.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-sɔ̌ɔ-jɔɔ

/kɔː˧.sɔː˩˩˦.t͡ɕɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพลำหรับลูกจ้างประจำของส่วนราชการ ซึ่งจดทะเบียนแล้ว


กษจ.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-sɔ̌ɔ-jɔɔ

/kɔː˧.sɔː˩˩˦.t͡ɕɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานเกษตรจังหวัด


ก.ธ.จ.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.tʰɔː˧.t͡ɕɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการธรรมาภิบาลจังหวัด


ก.ส.ล.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-sɔ̌ɔ-lɔɔ

/kɔː˧.sɔː˩˩˦.lɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ สำนักงานคณะกรรมการกำกับการซื้อขายสินค้าเกษตรล่วงหน้า


บก.ทท.

คำวิสามานยนาม

bɔɔ-gɔɔ-tɔɔ-tɔɔ

/bɔː˧.kɔː˧.tʰɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กองบัญชาการกองทัพไทย


กกพ.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.kɔː˧.pʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมการแพทย์

อักษรย่อของ คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน


กคส.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-kɔɔ-sɔ̌ɔ

/kɔː˧.kʰɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ


กบค.

คำวิสามานยนาม

/kɔː˧.bɔː˧.kʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กรมบังคับคดี


กผส.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-pɔ̌ɔ-sɔ̌ɔ

/kɔː˧.pʰɔː˩˩˦.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติ


กพข.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-pɔɔ-kɔ̌ɔ

/kɔː˧.pʰɔː˧.kʰɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ คณะกรรมการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ


ร.ฟ.ท.

คำวิสามานยนาม

/rɔː˧.fɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ การรถไฟแห่งประเทศไทย


กยศ.

คำวิสามานยนาม

gɔɔ-yɔɔ-sɔ̌ɔ

/kɔː˧.jɔː˧.sɔː˩˩˦/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา


ท.ท.ท.

คำวิสามานยนาม

/tʰɔː˧.tʰɔː˧.tʰɔː˧/^((สัมผัส))

อักษรย่อของ บริษัท ไทยโทรทัศน์ จำกัด


ชักกระตุก

[t͡ɕʰäk̚˥.krä˩.tuk̚˩ ~ t͡ɕʰäk̚˥.krä˧.tuk̚˩]

อาการที่กล้ามเนื้อกระตุกอย่างกะทันหันและรุนแรง มักมีอาการมือเท้าเกร็ง


ชักดิ้นชักงอ

ชัก + ดิ้น + ชัก + งอ

ชัก-ดิ้น-ชัก-งอ

/t͡ɕʰak̚˦˥.din˥˩.t͡ɕʰak̚˦˥.ŋɔː˧/^((สัมผัส))

แสดงท่าทางโกรธ ไม่พึงพอใจที่ไม่ได้อย่างใจ


ธงชาติ

ธงที่มีความหมายถึงประเทศและชาติใดชาติหนึ่ง


ปโกฏิ

ยืมมาจากบาลี ปโกฏิ

ชื่อมาตรานับ เท่ากับ 10¹⁴ (เท่ากับสิบล้านโกฏิ หรือ หนึ่งร้อยล้านล้าน)


แล่

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແລ່ (แล่)

/lɛː˥˩/^((สัมผัส))

นอนใบมีดแล้วเฉือนเอาออก

แล่เอาแต่เนื้อ ๆ


แล้

คำกริยาวิเศษณ์

/lɛː˦˥/^((สัมผัส))

สุดกำลังความสามารถ (ใช้แก่แขนหรือไหล่ที่กำลังหามหรือคอนเป็นต้น), มักใช้เข้าคู่กับคำ เต็ม เป็น เต็มแล้

แท้, จริง, ทีเดียว, ฉะนี้

วรรคหนึ่งพึงเติมแล้ เล่ห์นี้จงยล เยี่ยงนา


สุดกำลัง

คำกริยาวิเศษณ์

เต็มที่, เต็มกำลังทั้งหมดที่มีอยู่

ออกแรงยกของจนสุดกำลัง

ช่วยจนสุดกำลัง


ราตรีสวัสดิ์

ราตรี + สวัสดิ์

រាត្រីសួស្ដី

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

晚安

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

早唞

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

晚安

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

安眠

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

おやすみなさい

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

おやすみ

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

おやすみやす

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

நல்ல இரவு

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

bonne nuit

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

споко́йной но́чи

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

god natt

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

go'natt

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

natti

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

good night

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

goodnight

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

buona notte

คำกล่าวลาในตอนกลางคืนหรือก่อนนอน

รา-ตฺรี-สะ-หฺวัด


โทร

ตัดมาจาก โทรศัพท์

/tʰoː˧/^((สัมผัส))

พูดติดต่อกันทางโทรศัพท์


การโทร

คำอาการนามของ โทร


การโทรศัพท์

การ + โทรศัพท์

กาน-โท-ระ-สับ

คำอาการนามของ โทรศัพท์


โทรคมนาคม

โทร + คมนาคม

โท-ระ-คะ-มะ-นา-คม

[ล้าสมัย]
โท-ระ-คม-มะ-นา-คม

/tʰoː˧.ra˦˥.kʰa˦˥.ma˦˥.naː˧.kʰom˧/^((สัมผัส))

/tʰoː˧.ra˦˥.kʰom˧.ma˦˥.naː˧.kʰom˧/^((สัมผัส))

การส่ง การกระจาย หรือการรับภาพ เครื่องหมาย สัญญาณ ข้อเขียน เสียง หรือการทำให้เข้าใจด้วยวิธีใด ๆ โดยอาศัยระบบสายวิทยุสื่อสาร หรือระบบแม่เหล็กไฟฟ้าอื่น ๆ


การส่ง

คำอาการนามของ ส่ง


ข้อเขียน

/kʰɔː˥˩.kʰia̯n˩˩˦/^((สัมผัส))

เรียกการสอบแบบเขียนคำตอบว่า สอบข้อเขียน, มักใช้คู่กับ สอบสัมภาษณ์

ข้อความตัวหนังสือ


สื่อสาร

/sɯː˨˩.saːn˩˩˦/^((สัมผัส))

นำถ้อยคำ ข้อความ หรือหนังสือ เป็นต้น ของฝ่ายหนึ่งส่งให้อีกฝ่ายหนึ่งโดยมีสื่อนำไป


การสื่อสาร

การ + สื่อสาร

กาน-สื่อ-สาน

/kaːn˧.sɯː˨˩.saːn˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ สื่อสาร


การทำ

คำอาการนามของ ทำ


คณิตกรณ์

คณิต + กรณ์; เป็นศัพท์บัญญัติสำนักงานราชบัณฑิตยสภาของ computer

คะ-นิด-ตะ-กอน

คำพ้องความของ คอมพิวเตอร์

การคอมพิวเตอร์


พุทธศักราช

คำวิสามานยนาม

พุทธ + ศักราช

พุด-ทะ-สัก-กะ-หฺราด

/pʰut̚˦˥.tʰa˦˥.sak̚˨˩.ka˨˩.raːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ปีนับตั้งแต่พระพุทธเจ้าเสด็จปรินิพพานมา


การเดิน

คำอาการนามของ เดิน


การกลับ

คำอาการนามของ กลับ


การเกิด

/kaːn˧.kɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เกิด


การสวม

คำอาการนามของ สวม


การใส่

คำอาการนามของ ใส่


การรักษา

คำอาการนามของ รักษา


การเข้า

คำอาการนามของ เข้า


การไป

คำอาการนามของ ไป


การย้าย

คำอาการนามของ ย้าย


การแก้ไข

/kaːn˧.kɛː˥˩.kʰaj˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แก้ไข


ความงอ

/kʰwaːm˧.ŋɔː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ งอ


การงอ

/kaːn˧.ŋɔː˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ งอ


การบิด

คำอาการนามของ บิด


การโกน

คำอาการนามของ โกน


การแก้

/kaːn˧.kɛː˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แก้


การเสีย

คำอาการนามของ เสีย


การเรียน

คำอาการนามของ เรียน


การประกอบ

การ + ประกอบ

กาน-ปฺระ-กอบ

คำอาการนามของ ประกอบ


การหยุด

คำอาการนามของ หยุด


การติด

คำอาการนามของ ติด


การยอม

คำอาการนามของ ยอม


การรวม

คำอาการนามของ รวม


การแยก

/kaːn˧.jɛːk̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แยก


การเลิก

/kaːn˧.lɤːk̚˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เลิก


การโละ

คำอาการนามของ โละ


การใช้สอย

การ + ใช้สอย

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

กาน-ไช้-ส็อย

/kaːn˧.t͡ɕʰaj˦˥.sɔj˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ใช้สอย


การจำนำ

คำอาการนามของ จำนำ


การใช้

คำอาการนามของ ใช้


การเปลี่ยน

การ + เปลี่ยน

กาน-เปฺลี่ยน

คำอาการนามของ เปลี่ยน


การด่า

คำอาการนามของ ด่า


การเสือก

คำอาการนามของ เสือก


การอุทาน

คำอาการนามของ อุทาน


การหนี

คำอาการนามของ หนี


การเปิด

/kaːn˧.pɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เปิด


การอ้าง

/kaːn˧.ʔaːŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ อ้าง


การระบุ

คำอาการนามของ ระบุ


การบ่ง

คำอาการนามของ บ่ง


การถือ

/kaːn˧.tʰɯː˩˩˦/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ถือ


การยึด

คำอาการนามของ ยึด


การรั้ง

คำอาการนามของ รั้ง


การเหนี่ยว

การ + เหนี่ยว

กาน-เหฺนี่ยว

คำอาการนามของ เหนี่ยว


การแนะนำ

คำอาการนามของ แนะนำ


การชี้

/kaːn˧.t͡ɕʰiː˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ชี้


การเริ่มต้น

การ + เริ่มต้น

กาน-เริ่ม-ต้น

คำอาการนามของ เริ่มต้น


การน้อม

คำอาการนามของ น้อม


การโน้ม

คำอาการนามของ โน้ม


การค้อม

/kaːn˧.kʰɔːm˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ค้อม


การก้ม

คำอาการนามของ ก้ม


การจับจ่าย

การ + จับจ่าย

กาน-จับ-จ่าย

/kaːn˧.t͡ɕap̚˨˩.t͡ɕaːj˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จับจ่าย


การเอา

คำอาการนามของ เอา


การชำระ

คำอาการนามของ ชำระ


การตอบแทน

การ + ตอบแทน

/kaːn˧.tɔːp̚˨˩.tʰɛːn˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ตอบแทน


การทดแทน

คำอาการนามของ ทดแทน


ให้ท่า

พูดหรือแสดงกิริยาให้รู้ว่ายินดีติดต่อด้วยหรือไม่รังเกียจ (ใช้แก่ผู้หญิง)


การให้ท่า

การ + ให้ท่า

คำอาการนามของ ให้ท่า


ทอดสะพาน

/tʰɔːt̚˥˩.sa˨˩.pʰaːn˧/^((สัมผัส))

วางพาดเป็นสะพานให้สามารถข้ามได้

แสดงกิริยาท่าทางเป็นทำนองอยากติดต่อด้วย

ใช้ผู้อื่นเป็นสื่อเข้าไปติดต่อทำความสนิทสนมกับผู้ที่ตนต้องการคุ้นเคย


การทอดสะพาน

การ + ทอดสะพาน

กาน-ทอด-สะ-พาน

คำอาการนามของ ทอดสะพาน


อ่อย

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ဢွႆႇ (อ่อ̂ย)

/ʔɔj˨˩/^((สัมผัส))

โปรยเหยื่อล่อปลา, มักใช้ว่า อ่อยเหยื่อ

ให้สิ่งของหรือเงินทองคราวละเล็กละน้อยเป็นเหยื่อล่อ


อ่อย

/ʔɔj˨˩/^((สัมผัส))

ค่อย ๆ เบา ๆ

เสียงอ่อย


อ่อย

คำกริยาวิเศษณ์

/ʔɔj˨˩/^((สัมผัส))

ค่อย ๆ เบา ๆ

พูดอ่อย


การอ่อย

/kaːn˧.ʔɔj˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ อ่อย


โด่

คำกริยาวิเศษณ์

เทียบลาว ໂດ່ (โด่), ດໍ່ (ดํ่)

/doː˨˩/^((สัมผัส))

ใช้ประกอบคำกริยาบางคำเพื่อเน้นความหมายว่า ตรงขึ้นไป หรือเด่นตำตาอยู่

นั่งหัวโด่

ตั้งโด่


ความโด่

คำอาการนามของ โด่


ความเด่น

คำอาการนามของ เด่น


การยื่น

คำอาการนามของ ยื่น


การล้ำ

คำอาการนามของ ล้ำ


ความล้ำ

คำอาการนามของ ล้ำ


หมิ่น

แสดงกิริยาท่าทาง พูดจา หรือเขียนเป็นลายลักษณ์อักษร เป็นเชิงดูถูกว่ามีฐานะต่ำต้อยหรือไม่ดีจริงไม่เก่งจริงเป็นต้น, ดูหมิ่น หรือ ดูหมิ่นถิ่นแคลน ก็ว่า


หมิ่น

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หมิ่น, ลาว ໝິ່ນ (หมิ่น), จ้วงแบบจั่วเจียง minq meuq (หมิ่นแหม่ว, “หมิ่น ๆ, จะตก, จะล้ม”)

ในที่เกือบตก เกือบพลาดตก


หมิ่น

คำวิสามานยนาม

จากจีนกลาง閩／闽 (mǐn)

ชื่อกลุ่มภาษาที่พูดกันทางตะวันออกเฉียงใต้ของจีน


การหมิ่น

คำอาการนามของ หมิ่น


ความหมิ่น

ความ + หมิ่น

คฺวาม-หฺมิ่น

คำอาการนามของ หมิ่น


ความมี

คำอาการนามของ มี


การมี

คำอาการนามของ มี


การเห็น

คำอาการนามของ เห็น


การแสดง

คำอาการนามของ แสดง


การชี้แจง

การ + ชี้แจง

/kaːn˧.t͡ɕʰiː˦˥.t͡ɕɛːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ชี้แจง


การแจง

/kaːn˧.t͡ɕɛːŋ˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แจง


การเขียน

คำอาการนามของ เขียน


การอธิบาย

การ + อธิบาย

กาน-อะ-ทิ-บาย

คำอาการนามของ อธิบาย


ความชัดเจน

ความ + ชัดเจน

คฺวาม-ชัด-เจน

/kʰwaːm˧.t͡ɕʰat̚˦˥.t͡ɕeːn˧/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ ชัดเจน


การเล่น

คำอาการนามของ เล่น


ประชด

การประชด (abstract-noun)
ความประชด (abstract-noun)

/pra˨˩.t͡ɕʰot̚˦˥/^((สัมผัส))

แกล้งทำให้เกินควรหรือพูดแดกดันเพราะความไม่พอใจ, ประชดประชัน ก็ว่า, ในกลอนใช้ว่า ประทยด หรือ ประเทียด ก็มี

หุงข้าวประชดหมา

ปิ้งปลาประชดแมว

พูดประชด


การประชด

คำอาการนามของ ประชด


การแกล้ง

/kaːn˧.klɛːŋ˥˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ แกล้ง


การเดือดร้อน

การ + เดือดร้อน

กาน-เดือด-ร้อน

/kaːn˧.dɯa̯t̚˨˩.rɔːn˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เดือดร้อน


ความเดือดร้อน

ความ + เดือดร้อน

คฺวาม-เดือด-ร้อน

/kʰwaːm˧.dɯa̯t̚˨˩.rɔːn˦˥/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ เดือดร้อน


การรำคาญ

คำอาการนามของ รำคาญ


ความรำคาญ

ความ + รำคาญ

คฺวาม-รำ-คาน

คำอาการนามของ รำคาญ


การเบื่อ

คำอาการนามของ เบื่อ


ความเบื่อ

ความ + เบื่อ

(lang= parameter) คำอาการนามของ เบื่อ


จูบ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cuːpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈູບ (จูบ), ไทใหญ่ ၸုပ်ႇ (จุ่ป), จ้วง cup, จ้วงแบบจั่วเจียง zup

/t͡ɕuːp̚˨˩/^((สัมผัส))

เอาจมูกสัมผัสสูดแสดงความรักหรือความใคร่, หอม ก็ว่า

สวยแต่รูป จูบไม่หอม

เอาริมฝีปากสัมผัสริมฝีปาก ใบหน้า หรือส่วนอื่นของร่างกายอีกคนหนึ่ง เพื่อแสดงความรักหรือความใคร่

ขับขี่ชนรถยนต์ที่อยู่ข้างหน้า

จูบท้ายรถ


การจูบ

/kaːn˧.t͡ɕuːp̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จูบ


จูบปาก

/t͡ɕuːp̚˨˩.paːk̚˨˩/^((สัมผัส))

เอาริมฝีปากสัมผัสริมฝีปากเพื่อแสดงความรักหรือความใคร่

คืนดี, ปรับความเข้าใจกันได้

จะเอาอะไรกับนักการเมือง วันนี้สาวไส้กัน พรุ่งนี้ก็จูบปากกันได้


การจูบปาก

การ + จูบปาก

/kaːn˧.t͡ɕuːp̚˨˩.paːk̚˨˩/^((สัมผัส))

คำอาการนามของ จูบปาก


จูบฝุ่น

/t͡ɕuːp̚˨˩.fun˨˩/^((สัมผัส))

หกล้มหน้าคว่ำ


จุ๊บ

แผลงมาจาก จูบ

/t͡ɕup̚˦˥/^((สัมผัส))

เสียงอย่างเสียงดูดปาก