๐

/suːn˩˩˦/^((สัมผัส))


๑

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/nɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

/ʔet̚˨˩/^((สัมผัส))

/ʔaːj˥˩/^((สัมผัส))


๑

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/nɯŋ˨˩/^((สัมผัส))

/ʔet̚˨˩/^((สัมผัส))

/ʔaːj˥˩/^((สัมผัส))

(วัน~) วันอาทิตย์


๒

/sɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

/jiː˥˩/^((สัมผัส))

/tʰoː˧/^((สัมผัส))


๒

/sɔːŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

/jiː˥˩/^((สัมผัส))

/tʰoː˧/^((สัมผัส))

(วัน~) วันจันทร์


๓

/saːm˩˩˦/^((สัมผัส))


๓

/saːm˩˩˦/^((สัมผัส))

(วัน~) วันอังคาร


๔

/siː˨˩/^((สัมผัส))


๔

/siː˨˩/^((สัมผัส))

(วัน~) วันพุธ


๕

/haː˥˩/^((สัมผัส))


๕

/haː˥˩/^((สัมผัส))

(วัน~) วันพฤหัสบดี


๖

(วัน~) วันศุกร์


๗

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/t͡ɕet̚˨˩/^((สัมผัส))


๗

การแบ่งพยางค์
{เสียงสระสั้น}

/t͡ɕet̚˨˩/^((สัมผัส))

(วัน~) วันเสาร์


๘

/pɛːt̚˨˩/^((สัมผัส))


จันทร์

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต चन्द्र (จนฺทฺร); เทียบบาลี จนฺท

จันทร
จันทรา

กระลา

อรรถาภิธาน:จันทร์

กลา

อรรถาภิธาน:จันทร์

เขน

อรรถาภิธาน:จันทร์

แข

อรรถาภิธาน:จันทร์

จันท์

อรรถาภิธาน:จันทร์

จันทร

อรรถาภิธาน:จันทร์

จันทร์

อรรถาภิธาน:จันทร์

จันทรพิมพ์

อรรถาภิธาน:จันทร์

จันทรมณฑล

อรรถาภิธาน:จันทร์

จันทรา

อรรถาภิธาน:จันทร์

จันทิมา

อรรถาภิธาน:จันทร์

ดวงเดือน

อรรถาภิธาน:จันทร์

เดือน

อรรถาภิธาน:จันทร์

ตโมนุท

อรรถาภิธาน:จันทร์

ตโมหร

อรรถาภิธาน:จันทร์

แถง

อรรถาภิธาน:จันทร์

โทษากร

อรรถาภิธาน:จันทร์

โทษารมณ์

อรรถาภิธาน:จันทร์

นิศากร

อรรถาภิธาน:จันทร์

นิศานาถ

อรรถาภิธาน:จันทร์

นิศาบดี

อรรถาภิธาน:จันทร์

นิศามณี

อรรถาภิธาน:จันทร์

นิศารัตน์

อรรถาภิธาน:จันทร์

บุหลัน

อรรถาภิธาน:จันทร์

ปักษธร

อรรถาภิธาน:จันทร์

พิธุ

อรรถาภิธาน:จันทร์

มนทกานติ

อรรถาภิธาน:จันทร์

มา

อรรถาภิธาน:จันทร์

มาส

อรรถาภิธาน:จันทร์

รชนีกร

อรรถาภิธาน:จันทร์

รัชนีกร

อรรถาภิธาน:จันทร์

วิธู

อรรถาภิธาน:จันทร์

ศศธร

อรรถาภิธาน:จันทร์

ศศพินทุ์

อรรถาภิธาน:จันทร์

ศศลักษณ์

อรรถาภิธาน:จันทร์

ศศิ

อรรถาภิธาน:จันทร์

ศศิธร

อรรถาภิธาน:จันทร์

ศศิน

อรรถาภิธาน:จันทร์

ศศิมณฑล

อรรถาภิธาน:จันทร์

ศศี

อรรถาภิธาน:จันทร์

สิตางศุ์

อรรถาภิธาน:จันทร์

สีตลรัศมี

อรรถาภิธาน:จันทร์

สุมะ

อรรถาภิธาน:จันทร์

โสม

อรรถาภิธาน:จันทร์

อินทุ

อรรถาภิธาน:จันทร์

(พระ~) เรียกเทวดาองค์หนึ่งในนิยายว่า พระจันทร์, ในตำราโหราศาสตร์เป็นชื่อดาวพระเคราะห์ที่ 2


ล

/lɔː˧/^((สัมผัส))

/lɔː˧.liŋ˧/^((สัมผัส))

ลัคนา, บางทีก็ใช้ ลั


มกร

ยืมมาจากสันสกฤต मकर (มกร)หรือจากบาลี มกร

[เสียงสมาส]
มะ-กอน-ระ-

[เสียงสมาส]
มะ-กะ-ระ-

ชื่อดาวราศีที่ 9 (นับจาก 0 ถึง 11)


มังกร

แผลงมาจากสันสกฤต मकर (มกร) หรือจากบาลี มกร

δράκος

(1) สัตว์ในนิยาย

δράκοντας

(1) สัตว์ในนิยาย

용

(1) สัตว์ในนิยาย

드래곤

(1) สัตว์ในนิยาย

នាគ

(1) สัตว์ในนิยาย

ᩃ᩠ᩅᨦ

(1) สัตว์ในนิยาย

ᨾᩢ᩠ᨦᨠᩬᩁ

(1) สัตว์ในนิยาย

龍

(1) สัตว์ในนิยาย

龙

(1) สัตว์ในนิยาย

竜

(1) สัตว์ในนิยาย

龍

(1) สัตว์ในนิยาย

ドラゴン

(1) สัตว์ในนิยาย

draak

(1) สัตว์ในนิยาย

ejderha

(1) สัตว์ในนิยาย

ejder

(1) สัตว์ในนิยาย

dragon

(1) สัตว์ในนิยาย

büke

(1) สัตว์ในนิยาย

ꪩꪺꪉ

(1) สัตว์ในนิยาย

ᦷᦟᧂ

(1) สัตว์ในนิยาย

ၼၵႃး

(1) สัตว์ในนิยาย

ငိူၵ်ႈၵၢင်းလၢႆး

(1) สัตว์ในนิยาย

اژدها

(1) สัตว์ในนิยาย

dragão

(1) สัตว์ในนิยาย

dragon

(1) สัตว์ในนิยาย

နဂါး

(1) สัตว์ในนิยาย

луу

(1) สัตว์ในนิยาย

naga

(1) สัตว์ในนิยาย

Drache

(1) สัตว์ในนิยาย

драко́н

(1) สัตว์ในนิยาย

змей

(1) สัตว์ในนิยาย

draco

(1) สัตว์ในนิยาย

ມັງກອນ

(1) สัตว์ในนิยาย

rồng

(1) สัตว์ในนิยาย

long

(1) สัตว์ในนิยาย

dragón

(1) สัตว์ในนิยาย

dragon

(1) สัตว์ในนิยาย

تِنِّين

(1) สัตว์ในนิยาย

अजगर

(1) สัตว์ในนิยาย

ชื่อกลุ่มดาวรูปมังกร เรียกว่า ราศีมังกร เป็นราศีที่ 9 ในจักรราศี (นับจาก 0 ถึง 11), มกร ก็เรียก


อาทิตย์

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต आदित्य (อาทิตฺย); เทียบบาลี อาทิจฺจ

อาทิตย
อาทิศ

/ʔaː˧.tʰit̚˦˥/^((สัมผัส))

(พระ~) ชื่อเทวดาองค์หนึ่งในนิยาย, ในตำรานพเคราะห์นับเอาเป็นดาวพระเคราะห์ที่ 1


ชวด

แผลงมาจากเขมร ជូត (ชูต, “ปีชวด”); เทียบเวียดนาม chuột (จ่วต, “หนู”)

/t͡ɕʰua̯t̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อปีที่ 1 ของรอบปีนักษัตร มีหนูเป็นเครื่องหมาย


ฉลู

ยืมมาจากเขมร ឆ្លូវ (ฉฺลูว, “ปีฉลู”)

/t͡ɕʰa˨˩.luː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อปีที่ 2 ของรอบปีนักษัตร มีวัวเป็นเครื่องหมาย


ขาล

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ខាល៑ (ขาลฺ), ខាល (ขาล, “ปีขาล)”) (เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก ខ្លា (ขฺลา)); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ខាល (ขาล)

/kʰaːn˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อปีที่ 3 ของรอบปีนักษัตร มีเสือเป็นเครื่องหมาย


เถาะ

ยืมมาจากเขมร ថោះ (โถะ, “ปีเถาะ”); เทียบเวียดนาม thỏ (ถอ, “กระต่าย”)

/tʰɔʔ˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อปีที่ 4 ของรอบปีนักษัตร มีกระต่ายเป็นเครื่องหมาย


มะโรง

แผลงมาจากเขมร រោង (โรง, “ปีมะโรง”); เทียบเวียดนาม rồng (ส่ง, “มังกร”)

ชื่อปีที่ 5 ของรอบปีนักษัตร มีงูใหญ่เป็นเครื่องหมาย


มะเส็ง

จากเขมรเก่า មសាញ៑° (มสาญฺ°); เทียบเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ម្រសាញ៑ (มฺรสาญฺ), เขมร ម្សាញ់ (มฺสาญ̍)

/ma˦˥.seŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อปีที่ 6 ของรอบปีนักษัตร มีงูเล็กเป็นเครื่องหมาย


มะเมีย

แผลงมาจากเขมร មមី (มมี, “ปีมะเมีย”)

ชื่อปีที่ 7 ของรอบปีนักษัตร มีม้าเป็นเครื่องหมาย


มะแม

ยืมมาจากเขมร មមែ (มแม, “ปีมะแม”)

/ma˦˥.mɛː˧/^((สัมผัส))

ชื่อปีที่ 8 ของรอบปีนักษัตร มีแพะเป็นเครื่องหมาย


กุน

ยืมมาจากเขมร កុរ (กุร, “ปีกุน”)

ชื่อปีที่ 12 ของรอบปีนักษัตร มีหมูเป็นเครื่องหมาย


จอ

ยืมมาจากเขมร ច (จ, “ปีจอ”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈໍ (จํ); เทียบเวียดนาม chó (จ๊อ, “หมา”), กูย จอ (“หมา”)

/t͡ɕɔː˧/^((สัมผัส))

ชื่อปีที่ 11 ของรอบปีนักษัตร มีหมาเป็นเครื่องหมาย


ระกา

ยืมมาจากเขมร រកា (รกา, “ปีระกา”); เทียบเวียดนาม gà (ก่า, “ไก่”)

ชื่อปีที่ 10 ของรอบปีนักษัตร มีไก่เป็นเครื่องหมาย


วอก

ยืมมาจากเขมร វក (วก, “ปีวอก”) [วอก]

/wɔːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ชื่อปีที่ 9 ของรอบปีนักษัตร มีลิงเป็นเครื่องหมาย


สิงห์

คำวิสามานยนาม

เป็นไปได้ว่ามาจากเขมรเก่า សិង្ហ (สิงฺห), សិង៑ (สิงฺ), จากสันสกฤต सिंह (สิํห)

/siŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อกลุ่มดาวรูปสิงห์ เรียกว่า ราศีสิงห์ เป็นราศีที่ 4 ในจักรราศี


ฤกษ์

/rɤːk̚˥˩/^((สัมผัส))

คราวหรือเวลาที่กำหนดหรือคาดว่าจะให้ผล, มักนิยมใช้ในทางดี

ฤกษ์ดี

ฤกษ์ร้าย

หาฤกษ์แต่งงาน

หาฤกษ์ยกเสาเอก


ฤกษ์

ยืมมาจากสันสกฤต ऋक्ष (ฤกฺษ, “หมี”)

/rɤːk̚˥˩/^((สัมผัส))

ดาวนพเคราะห์


นพเคราะห์

ยืมมาจากสันสกฤต नवग्रह (นวคฺรห); เทียบเท่า นพ + เคราะห์

นวครหะ
นวเคราะห์

นบ-พะ-เคฺราะ

/nop̚˦˥.pʰa˦˥.kʰrɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

(ดาว~) ดาวพระเคราะห์ทั้ง 9 คือ อาทิตย์ จันทร์ อังคาร พุธ เสาร์ พฤหัสบดี ราหู ศุกร์ เกตุ


เบียน

ดาวพระศุกร์ถูกราหูเบียน


กุมภ์

ยืมมาจากบาลี กุมฺภ

Υδροχόος

ชื่อกลุ่มดาวรูปหม้อ เรียกว่า ราศีกุมภ์ เป็นราศีที่ 10 ในจักรราศี


เกตุ

ยืมมาจากสันสกฤต केतु (เกตุ), จากบาลี เกตุ

[เสียงสมาส]
เก-ตุ-

/keːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ชื่อดาวพระเคราะห์ดวงที่ 9 หมายถึงตำแหน่งที่ดวงจันทร์ผ่านจากเหนือระนาบสุริยวิถีลงสู่ใต้ระนาบสุริยวิถี ส่วนตำแหน่งที่ดวงจันทร์ผ่านจากใต้ระนาบสุริยวิถีขึ้นเหนือระนาบสุริยวิถี เรียกว่า พระราหู


มหาวรรค

วิธีนับปักษ์อย่างหนึ่ง คือ ปักษ์ถ้วน 4 ปักษ์ ปักษ์ขาด 1 ปักษ์ รวมเป็น 5 ปักษ์ เรียกว่า มหาวรรค


มหาอุจ

ดาวพระเคราะห์ที่ทรงคุณสูงเด่น ทำให้เจ้าดวงชะตามีความเจริญรุ่งเรือง


องศา

ยืมมาจากสันสกฤต अंश (อํศ, “ส่วน”)

/ʔoŋ˧.saː˩˩˦/^((สัมผัส))

ส่วนหนึ่งของจักรราศี คือ วงกลมในท้องฟ้าแบ่งจักรราศีออกเป็น 12 ราศี และแบ่ง 1 ราศีออกเป็น 30 องศา ฉะนั้นวงกลมจึงเท่ากับ 360 องศา


ครู

ชื่อยาม 1 ใน 8 ยามในเวลากลางวัน


อธิบดี

ยืมมาจากสันสกฤต अधिपति (อธิปติ) หรือบาลี อธิปติ (“ผู้เป็นใหญ่”); พิจารณาคร่าว ๆ เทียบเท่า อธิ + บดี

อะ-ทิบ-บอ-ดี

/ʔa˨˩.tʰi˦˥.bɔː˧.diː˧/^((สัมผัส))

/ʔa˨˩.tʰip̚˦˥.bɔː˧.diː˧/^((สัมผัส))

มีความเจริญสวัสดิมงคล ทางโหราศาสตร์นิยมให้ประกอบการมงคลต่าง ๆ ในวัน ยาม ฤกษ์ ราศี และดิถีที่เป็นอธิบดี ทั้งนี้ตลอดปีนั้น ๆ, ตรงข้ามกับโลกาวินาศ


ยาม

ยืมมาจากบาลี ยาม

[เสียงสมาส]
ยา-มะ-

ช่วงแห่งวัน เป็นเวลายามละชั่วโมงครึ่ง กลางวันมี 8 ยามตามลำดับคือ สุริยะ ศุกระ พุธะ จันเทา เสารี ครู ภุมมะ สุริยะ กลางคืนมี 8 ยามตามลำดับคือ รวิ ชีโว ศศิ ศุโกร ภุมโม โสโร พุโธ รวิ


รวิ

ยืมมาจากสันสกฤต रवि (รวิ) หรือบาลี รวิ

รวี
รพิ
รพี
รำไพ

ชื่อยาม 1 ใน 8 ยามในเวลากลางคืน


เล็ง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເລັງ (เลัง)

อาการที่ดาวพระเคราะห์ดวงหนึ่งอยู่ในเรือนตรงกันข้ามกับดาวพระเคราะห์อีกดวงหนึ่งซึ่งอยู่ในเรือนที่ 7 นับจากเรือนที่ตนอยู่


มโรง

แผลงมาจากเขมร រោង (โรง)

[mä˥.rõːŋ˧ ~ mä˧.rõːŋ˧]


ทินาท

[tʰi˥.näːt̚˥˩]

เวลาตั้งแต่ย่ำรุ่งถึงเที่ยงวัน


นิสาท

เวลาตั้งแต่ย่ำค่ำถึงเที่ยงคืน


ราศี

ยืมมาจากสันสกฤต राशि (ราศิ); เทียบบาลี ราสิ

/raː˧.siː˩˩˦/^((สัมผัส))

ชื่อมาตราวัดจักรราศี คือ 30 องศา เป็น 1 ราศี, ถ้ากลุ่มดาวใดอยู่ในช่วงจักรราศีนั้น ก็เรียกชื่อราศีตามกลุ่มดาวนั้น

ราศีเมษ

ราศีกรกฎ


มีน

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต मीन (มีน) หรือบาลี มีน

[เสียงสมาส]
มี-นะ-

ชื่อกลุ่มดาวรูปปลา เรียกว่า ราศีมีน เป็นราศีที่ 11 ในจักรราศี (นับจาก 0 ถึง 11)


วันแข็ง

/wan˧.kʰɛŋ˩˩˦/^((สัมผัส))

วันซึ่งถือว่าดาวมีพลังแรง ได้แก่ วันอาทิตย์ วันอังคาร วันเสาร์


เคราะห์

แผลงมาจากสันสกฤต ग्रह (คฺรห, “ดาวเคราะห์, ยึด”); เทียบบาลี คห (“ยึด”)

/kʰrɔʔ˦˥/^((สัมผัส))

เรียกดาวเฉพาะ 9 ดวง เรียงตามลำดับมหาทักษา คือ อาทิตย์ จันทร์ อังคาร พุธ เสาร์ พฤหัสบดี ราหู ศุกร์ เกตุ ซึ่งถือกันว่ามีเทวดาประจำแต่ละดวง ว่า ดาวพระเคราะห์

เรียกดาวพระเคราะห์ทั้ง 9 ดวงอย่างรวม ๆ ว่า ดาวนพเคราะห์ ถือว่าเป็นดาวที่ยึดโชคของคน


มน

อยู่กับที่ (ใช้แก่ดาวนพเคราะห์ ซึ่งปรากฏแก่ตาเป็น 3 ทาง คือ เสริด ว่า ไปข้างหน้า, พักร ว่า ถอยหลัง, มน ว่า อยู่กับที่)


เสริด

/sɤːt̚˨˩/^((สัมผัส))

ไปข้างหน้า (ใช้แก่ดาวนพเคราะห์ ซึ่งปรากฏแก่ตาเป็น 3 ทาง คือ เสริด ว่า ไปข้างหน้า, พักร ว่า ถอยหลัง, มน ว่า อยู่กับที่)


พักร

ยืมมาจากสันสกฤต वक्र (วกฺร, “ถอยหลัง”)

/pʰak̚˦˥/^((สัมผัส))

ย้อน, ถอยหลัง


สุริยะ

ยืมมาจากบาลี สุริย (“ดวงอาทิตย์, พระอาทิตย์”) เทียบกับสันสกฤต सूर्य (สูรฺย, “ดวงอาทิตย์”)

[เสียงสมาส]
สุ-ริ-ยะ-

ชื่อยาม 1 ใน 8 ยามในเวลากลางวัน


จักรราศี

จัก-กฺระ-รา-สี

วงโคจรของดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดาวเคราะห์ที่สมมุติขึ้นทางโหราศาสตร์ ประกอบด้วย 12 ราศี


ชวดศก

/t͡ɕʰua̯t̚˥˩.sok̚˨˩/^((สัมผัส))


ฉลูศก

/t͡ɕʰa˨˩.luː˩˩˦.sok̚˨˩/^((สัมผัส))


ขาลศก

/kʰaːn˩˩˦.sok̚˨˩/^((สัมผัส))


เถาะศก

/tʰɔʔ˨˩.sok̚˨˩/^((สัมผัส))


วอกศก

/wɔːk̚˥˩.sok̚˨˩/^((สัมผัส))


จอศก

/t͡ɕɔː˧.sok̚˨˩/^((สัมผัส))


สิงห

คำวิสามานยนาม

เป็นไปได้ว่ามาจากเขมรเก่า សិង្ហ (สิงฺห), จากสันสกฤต सिंह (สิํห)

[เสียงสมาส]
สิง-หะ-

ชื่อกลุ่มดาวรูปสิงห์ เรียกว่า ราศีสิงห์ เป็นราศีที่ 4 ในจักรราศี


นิจ

ยืมมาจากบาลี นีจ (“ต่ำ”) หรือสันสกฤต नीच (นีจ)

[เสียงสมาส]
นิด-จะ-

ต่ำ, ใช้แก่ดาวนพเคราะห์, คู่กับ อุจ ที่หมายถึง สูง

พระอาทิตย์ขึ้นอุจในเดือนเมษายน และตกนิจในเดือนตุลาคม