ᨾᩦ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *miːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มี, คำเมือง ᨾᩦ (มี), ลาว ມີ (มี), ไทลื้อ ᦙᦲ (มี), ไทดำ ꪣꪲ (มิ), ไทใต้คง ᥛᥤᥰ (มี๊), ไทใหญ่ မီး (มี๊), จ้วง miz


ᨠᩫ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၵူၼ် (กูน), ไทใต้คง ᥐᥨᥢ (โกน)


ᨡᩬᩁᨹᩦ

ᨡᩬᩁ (ขอร, “ขอน”) + ᨹᩦ (ผี, “ผี”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂອນຜີ (ขอนผี), คำเมือง ᨡᩬᩁᨹᩦ (ขอรผี), ไทลื้อ ᦃᦸᧃᦕᦲ (ฃอ̂นผี)


ᨤ᩠ᩅᨷ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ครอบ หรือ คอบ

คุม, ดูแล, อยู่ข้างบน


ᨷ᩵ᩤ᩠ᩅ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่าว, อีสาน บ่าว, ลาว ບ່າວ (บ่าว), คำเมือง ᨷ᩵ᩤ᩠ᩅ (บ่าว), ไทลื้อ ᦢᦱᧁᧈ (บ่าว), ไทดำ ꪚ꪿ꪱꪫ (บ่าว), ไทใหญ่ မၢဝ်ႇ (ม่าว) หรือ ဝၢဝ်ႇ (ว่าว), อาหม 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์) หรือ 𑜉𑜨𑜧𑜈𑜫 (มอ̂ว์ว์), จ้วง mbauq

ชายหนุ่ม, หนุ่ม

ᨾ᩵ᩣ᩠ᨿᩉᩣᨷ᩵ᩤ᩠ᩅ

ᨷ᩵ᩤ᩠ᩅᨾᩮᩢᩣᩈᩣ᩠ᩅ

ผู้ชายที่ไม่เคยได้แต่งงานเลย


ᨹᩦ

ผี (คนที่ตายไปแล้ว)


ᨾ᩵ᩣ᩠ᨶ

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับไทย ม่าน, คำเมือง ᨾ᩵ᩣ᩠ᨶ (ม่าน), ลาว ມ່ານ (ม่าน), ไทลื้อ ᦙᦱᧃᧈ (ม่าน), ไทใหญ่ မၢၼ်ႈ (ม้าน)


ᨮᩣᨶ

/tʰaː˧˨˥.naʔ˦˩/

ฐาน (ที่ตั้ง, ที่รองรับ), ที่อยู่


ᩁ᩠ᨿᩁ

ยืมมาจากไทย เรียน, จากเขมร រៀន (เรียน, “เรียน, ศีกษา”)


ᩉᩪ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *krwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หู, คำเมือง ᩉᩪ (หู), ลาว ຫູ (หู), ไทลื้อ ᦠᦴ (หู), ไทใหญ่ ႁူ (หู), ไทดำ ꪬꪴ (หุ), ไทใต้คง ᥞᥧᥴ (หู๋), อ่ายตน ꩭူ (หู), อาหม 𑜍𑜥 (รู), จ้วง rwz


ᨻᩦ᩵

พี่ (คำนำหน้าชื่อคนที่มีอายุมากกว่าตน)


ᨸ᩵ᩣ

ป่า, บริเวณที่มีสิ่งมาก

ᨸ᩵ᩣᨠ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ

ᨸ᩵ᩣᩋᩭ᩶


ᨸ᩵ᩣ

เถื่อน (ไม่เจริญ)

เถื่อน (ไม่ถูกกฎหมาย)


ᨲᩮᩢ᩵ᩣ

(ᨲ᩠ᩅᩫ~) เต่า


ᨠᩯ᩠ᨦ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kɛːŋᴬ², จากจีนยุคกลาง羹 (MC kaeng); ร่วมเชื้อสายกับไทย แกง, คำเมือง ᨠᩯ᩠ᨦ (แกง), ลาว ແກງ (แกง), ไทลื้อ ᦶᦂᧂ (แกง), ไทใหญ่ ၵႅင် (แกง), ไทใต้คง ᥐᥦᥒ (แกง), แสก เก๋ง


ᨯᩬᨠᨾᩱ᩶

ᨯᩬᨠ (ดอก, “ดอก”) + ᨾᩱ᩶ (ไม้, “ไม้”)


ᨧᩮᩢ᩶ᩣᨼ᩶ᩣ

ᨧᩮᩢ᩶ᩣ (เจั้า, “เจ้า”) + ᨼ᩶ᩣ (ฟ้า, “ฟ้า”)

เจ้าฟ้า (ผู้ครองแคว้น)


ᩉᩯ᩠ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ႁႅမ် (แหม)

ฆ่า, ทำให้เสียชีวิต


ᩉᩨ᩶

ให้, มอบให้, ยื่นให้


ᨦ᩵ᩣ᩠ᩅ

โง่, ไม่มีความคิด, ไม่มีหัวคิด


ᨠᩥ᩠ᨶ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kɯɲᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กิน, ลาว ກິນ (กิน), คำเมือง ᨠᩥ᩠ᨶ (กิน), ไทลื้อ ᦂᦲᧃ (กีน), ไทดำ ꪀꪲꪙ (กิน), ไทใต้คง ᥐᥤᥢ (กีน), ไทใหญ่ ၵိၼ် (กิน), อาหม 𑜀𑜢𑜃𑜫 (กิน์), แสก กิ๋น


ᨳ᩶ᩣ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰaːꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ท่า, คำเมือง ᨳ᩶ᩣ (ถ้า), อีสาน ถ้า หรือ ถ่า, ลาว ຖ້າ (ถ้า), ไทลื้อ ᦏᦱᧉ (ถ้า), ไทใหญ่ ထႃႈ (ถ้า), พ่าเก ထႃ (ถา), อาหม 𑜌𑜠 (ถะ), 𑜌𑜡 (ถา), หรือ 𑜌𑜡𑜠 (ถาะ)


ᩋᩯ᩠᩵ᩅ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແອ່ວ (แอ่ว), คำเมือง ᩋᩯ᩠᩵ᩅ (แอ่ว), ไทลื้อ ᦶᦀᧁᧈ (แอ่ว), ไทใหญ่ ဢႅဝ်ႇ (แอ่ว)

ไปที่อื่น, ท่องเที่ยว


ᨻᩱ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไป, คำเมือง ᨻᩱ (ไพ), ลาว ໄປ (ไป), ไทลื้อ ᦺᦔ (ไป) และ ᦺᦗ (ไพ), ไทดำ ꪼꪜ (ไป), ไทใหญ่ ပႆ (ไป), อ่ายตน ပႝ (ปย์), จ้วง bae, ปู้อี bail


ᨴ᩠ᩅ᩠ᨿ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ တူၺ်း (ตู๊ญ), ไทใต้คง ᥖᥨᥭᥰ (โต๊ย)


ᨶᩬᩁ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *nwɯːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นอน, คำเมือง ᨶᩬᩁ (นอร), ลาว ນອນ (นอน), ไทลื้อ ᦓᦸᧃ (นอ̂น), ไทดำ ꪙꪮꪙ (นอน), ไทใหญ่ ၼွၼ်း (น๊อ̂น), อ่ายตน ꩫွꩫ် (นอ̂น์), อาหม 𑜃𑜨𑜃𑜫 (นอ̂น์)


ᨣᩱ᩶

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦺᦅᧉ (ไค้), ไทใหญ่ ၵႆႉ (ไก๎), ไทใต้คง ᥐᥭᥳ (กั๎ย)

ขยัน, ไม่ขี้เกียจ, ไม่อยู่เฉย ๆ


ᨸᩯ᩠ᨦ

ᨸᩯ᩠ᨦᩉᩳᨸᩯ᩠ᨦᩁᩮᩨ᩠ᨶ

สร้างหอสร้างเรือน

แปงหอแปงเรืน

ᨸᩯ᩠ᨦᩁᩱ᩵ᨸᩯ᩠ᨦᩈ᩠ᩅᩁ

แปงไร่แปงสวร


ᨧᩢ᩠ᨠ

คำกริยาวิเศษณ์

รูปแบบอื่นของ ᨧᩢ (จั)


ᨧᩢ᩠ᨠ

จัก (เอามีดผ่า)


ᩉᩣ᩠ᨿ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰrwɤːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หาย, คำเมือง ᩉᩣ᩠ᨿ (หาย), ลาว ຫາຍ (หาย), ไทลื้อ ᦠᦻ (หาย), ไทใหญ่ ႁၢႆ (หาย), ไทใต้คง ᥞᥣᥭᥴ (ห๋าย), พ่าเก ꩭႝ (หย์), อาหม 𑜑𑜩 (หย์) หรือ 𑜍𑜩 (รย์)


ᨯᩦ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดี, ลาว ດີ (ดี), คำเมือง ᨯᩦ (ดี), ไทลื้อ ᦡᦲ (ดี), ไทใหญ่ လီ (ลี), ไทดำ ꪒꪲ (ดิ), อาหม 𑜓𑜣 (ดี), 𑜃𑜣 (นี) หรือ 𑜑𑜣 (หี), ปู้อี ndil, จ้วง ndei


ᨯᩦ

คำกริยาวิเศษณ์

ᨯᩦᩁᩢ᩠ᨠ


ᨼᩢ᩠᩵ᨦ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຟັ່ງ (ฟั่ง), คำเมือง ᨼᩢ᩠᩵ᨦ (ฟั่ง)


ᨴᩥ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨴᩥ (ทิ), ไทลื้อ ᦑᦲᦰ (ทีะ), ไทใหญ่ တီႉ (ตี๎)


ᨧᩩ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩩ (จุ), ไทลื้อ ᦈᦳ (จุ)

เล้าโลม, ชักจูง, ชวน

หลอกลวง, โกหก


ᨧᩩ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈຸ (จุ)

ติด, ต่อกัน, ชนกัน


ᨸᩦ᩵

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *piːᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปี่, ลาว ປີ່ (ปี่), คำเมือง ᨸᩦ᩵ (ปี่), ไทลื้อ ᦔᦲᧈ (ปี่), ไทใหญ่ ပီႇ (ปี่), ไทดำ ꪜꪲ꪿ (ปิ่), ไทใต้คง ᥙᥤᥱ (ปี่), พ่าเก ပီ (ปี), อาหม 𑜆𑜣 (ปี)


ᨤ᩶ᩣ᩠ᨿ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤ᩶ᩣ᩠ᨿ (ฅ้าย), ไทลื้อ ᦆᦻᧉ (ฅ้าย), ไทใหญ่ ၶၢႆႉ (ข๎าย)

ᨤ᩶ᩣ᩠ᨿᩈᩥ᩠᩵ᨦᨡᩬᨦᨻᩱᩅᩱ᩶ᨴᩦ᩵ᩋᩨ᩠᩵ᨶ

ย้ายสิ่งของไปไว้ที่อื่น

ฅ้ายสิ่งของไพไว้ที่อื่น


ᨡᩩᩁ

จากจีนยุคกลาง君 (MC kjun); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขุน, คำเมือง ᨡᩩᩁ (ขุร), ลาว ຂຸນ (ขุน), ไทลื้อ ᦃᦳᧃ (ฃุน), ไทใหญ่ ၶုၼ် (ขุน), อาหม 𑜁𑜤𑜃𑜫 (ขุน์)


ᨹ᩶ᩣ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰaːꟲ¹, จากจีนเก่า布 (OC *paːs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผ้า, ลาว ຜ້າ (ผ้า), คำเมือง ᨹ᩶ᩣ (ผ้า), ไทลื้อ ᦕᦱᧉ (ผ้า), ไทดำ ꪠ꫁ꪱ (ฝ้า), ไทใหญ่ ၽႃႈ (ผ้า), ไทใต้คง ᥚᥣᥲ (ผ้า), อ่ายตน ၸႃ (ผา), อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), หรือ 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า)


ᩃ᩠ᩅᨦ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง龍 (MC ljowng)


ᩃ᩠ᩅᨦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ລວງ (ลวง), คำเมือง ᩃ᩠ᩅᨦ (ลวง), ไทลื้อ ᦷᦟᧂ (โลง), ไทดำ ꪩꪺꪉ (ลัวง)


ᩃᩮᩢᩣ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลา, ลาว ເລົາ (เล็า), อีสาน เลา, คำเมือง ᩃᩮᩢᩣ (เลัา), ไทลื้อ ᦟᧁ (เลา), ไทใหญ่ လဝ်း (ล๊ว)

เลา (ชื่อไม้ล้มลุกชนิดหนึ่ง)


ᩃᩮᩢᩣ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩮᩢᩣ (เลัา), ไทลื้อ ᦟᧁ (เลา), ไทใหญ่ လဝ်း (ล๊ว)


ᨳᩨ

เทียบจีนยุคกลาง戴 (MC tojH, “แบกไว้บนหัว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถือ, คำเมือง ᨳᩨ (ถื), ลาว ຖື (ถื), ไทลื้อ ᦏᦹ (ถื), จ้วงแบบหนง tw


ᩈ᩶ᩣ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สร้าง, คำเมือง ᩈ᩶ᩣ᩠ᨦ (ส้าง), ลาว ສ້າງ (ส้าง), ไทลื้อ ᦉᦱᧂᧉ (ส้าง), ไทใหญ่ သၢင်ႈ (ส้าง), อาหม 𑜏𑜂𑜫 (สง์)


ᨽᩣᩈᩣ

/pʰaː˧˧.saː˧˨˥/


ᨿᩬᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยอม, ลาว ຍອມ (ยอม), คำเมือง ᨿᩬᨾ (ยอม), ไทลื้อ ᦍᦸᧄ (ยอ̂ม), ไทใหญ่ ယွမ်း (ย๊อ̂ม)

ลดลง, ยอม, ย่อม


ᩁᩬ᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ร่อง, ลาว ຮ່ອງ (ฮ่อง), เขิน ᩁᩬ᩵ᨦ (รอ่ง), ไทใหญ่ ႁွင်ႈ (ห้อ̂ง), อาหม 𑜍𑜨𑜂𑜫 (รอ̂ง์)


ᨥᩁᩣᩅᩤ᩠ᩈ

ยืมมาจากบาลี ฆราวาส (“คนผู้อยู่ครองเรือน”)


ᩈᩫ᩠᩵ᨦ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *soŋᴮ¹; เทียบจีนยุคกลาง送 (MC suwngH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ส่ง, คำเมือง ᩈᩫ᩠᩵ᨦ (ส็่ง), ลาว ສົ່ງ (ส็่ง), ไทลื้อ ᦉᦳᧂᧈ (สุ่ง), ไทใหญ่ သူင်ႇ (สู่ง), ไทใต้คง ᥔᥨᥒᥱ (โส่ง), อาหม 𑜏𑜤𑜂𑜫 (สุง์)


ᩑᨠᩈᩣ᩠ᩁ

ยืมมาจากไทย เอกสาร


ᨷᩕᨯᩢ᩠ᨷ

ยืมมาจากไทย ประดับ


ᩓ

คำท้ายประโยค; แล


ᨠᩮᩢ᩶ᩣ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kɤwꟲ, จากจีนยุคกลาง九 (MC kjuwX), จากจีนเก่า九 (OC *kuʔ), จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *d/s-kəw; ร่วมเชื้อสายกับไทย เก้า, ลาว ເກົ້າ (เก็้า), คำเมือง ᨠᩮᩢ᩶ᩣ (เกั้า), ไทลื้อ ᦂᧁᧉ (เก้า), ไทดำ ꪹꪀ꫁ꪱ (เก้า), ไทใหญ่ ၵဝ်ႈ (ก้ว), ไทใต้คง ᥐᥝᥲ (เก้า), อาหม 𑜀𑜧 (กว์), ปู้อี guz, จ้วง gouj, แสก กู̂


ᩉ᩶ᩣ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *haːꟲ, จากจีนเก่า五 (OC *ŋaːʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้า, ลาว ຫ້າ (ห้า), คำเมือง ᩉ᩶ᩣ (ห้า), ไทลื้อ ᦠᦱᧉ (ห้า), ไทดำ ꪬ꫁ꪱ (ห้า), ไทใหญ่ ႁႃႈ (ห้า), ไทใต้คง ᥞᥣᥲ (ห้า), อาหม 𑜑𑜡 (หา), ปู้อี hac, จ้วง haj


ᩀ᩵ᩣ

คำกริยาวิเศษณ์

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰɲaːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อย่า, คำเมือง ᩀ᩵ᩣ (อย่า), ลาว ຢ່າ (อย่า), ไทลื้อ ᦊᦱᧈ (หย่า), ไทดำ ꪑ꪿ꪱ (ญ่า), ไทใหญ่ ယႃႇ (ย่า), ไทใต้คง ᥕᥣᥱ (ย่า), อาหม 𑜊𑜠 (ยะ) หรือ 𑜊𑜡 (ยา)


ᨣ᩠ᩅᩁ

คำกริยาวิเศษณ์


ᩉ᩠ᨾᩢ᩵ᩁ

หมั่น, ขยัน, เพียร


ᩉ᩠ᨾᩢ᩵ᩁ

คำกริยาวิเศษณ์


ᩃᩨ᩠ᨾ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɯːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลืม, คำเมือง ᩃᩨ᩠ᨾ (ลืม), ลาว ລືມ (ลืม), ไทลื้อ ᦟᦹᧄ (ลืม), ไทดำ ꪩꪳꪣ (ลึม), ไทใหญ่ လိုမ်း (ลึ๊ม), ไทใต้คง ᥘᥪᥛᥰ (ลื๊ม), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜉𑜫 (ลึม์), จ้วง lumz


ᩁ᩠ᩅ᩵ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ร่วม, ลาว ຮ່ວມ (ฮ่วม), คำเมือง ᩁ᩠ᩅ᩵ᨾ (รว่ม), ไทลื้อ ᦷᦣᧄᧈ (โฮ่ม), ไทใหญ่ ႁူမ်ႈ (หู้ม)


ᨼᩢ᩠᩶ᨶ

ฟั้น, นวด, บีบ


ᨲᩣ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตาก, ลาว ຕາກ (ตาก), คำเมือง ᨲᩣ᩠ᨠ (ตาก), ไทลื้อ ᦎᦱᧅ (ตาก), ไทใหญ่ တၢၵ်ႇ (ต่าก)

ตาก (ผึ่งให้แห้ง)


ᩉᩫ᩠᩵ᨾ

ห่ม, บัง, กั้น


ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.waːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หวาน, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), ลาว ຫວານ (หวาน), ไทใหญ่ ဝၢၼ် (วาน), ไทใต้คง ᥝᥣᥢᥴ (ว๋าน), พ่าเก ဝꩫ် (วน์), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์), จ้วง van, แสก หว่าน


ᨶᩊᩥᨠᩣ

/naʔ˦˩.liʔ˦˩.kaː˧˨˥/


ᩈᩮᩬᩧ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sɯəᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสือ, คำเมือง ᩈᩮᩬᩥᩋ (เสอิอ), ลาว ເສືອ (เสือ), ไทลื้อ ᦵᦉᦲ (เสี), ไทดำ ꪹꪎ (เส), ไทใหญ่ သိူဝ် (เสิว), ไทใต้คง ᥔᥫᥴ (เส๋อ̂), อ่ายตน ꩬိုဝ် (สึว์), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์) หรือ 𑜏𑜥 (สู)


ᩈᩘᨠᩕᩣ᩠ᨶ

/saŋ˧˨˥.kʰaːn˧˨˥/


ᨩ᩶ᩣ᩠ᨿ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩ᩶ᩣ᩠ᨿ (ช้าย), ลาว ຊ້າຍ (ซ้าย), ไทลื้อ ᦋᦻᧉ (ช้าย); เทียบไทย ชาย (“คล้อย, บ่าย”)

เอน, เอียง, ไม่นิ่ง


ᩉ᩠ᨶᩥᨾ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨶᩥᨾ (หนิม), ไทลื้อ ᦐᦲᧄ (หนีม), ไทใหญ่ ၼိမ် (นิม), ไทใต้คง ᥘᥤᥛᥴ (ลี๋ม), อาหม 𑜃𑜢𑜉𑜫 (นิม์)


ᩉ᩠ᨦ᩠ᨿ᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨦ᩠᩵ᨿᨦ (หง่ยง), ลาว ຫງ່ຽງ (หง่ยง), ไทลื้อ ᦵᦄᧂᧈ (เหง่ง), แสก เหงี่ยง


ᨠᩥ᩠᩵ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กลิ่น, คำเมือง ᨠᩖᩥ᩵ᩁ (กลิ่ร), ลาว ກິ່ນ (กิ่น), ไทลื้อ ᦂᦲᧃᧈ (กี่น)


ᨿᩮ᩠ᨯ

เทียบไทดำ ꪹꪥꪸꪒ (เยย̂ด)

ᨿᩮ᩠ᨯᩁᩱ᩵ᩈᩱ᩵ᨶᩣ


ᩈᩱ᩵ᨧᩱ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ใส่ใจ, ลาว ໃສ່ໃຈ (ใส่ใจ), คำเมือง ᩈᩱ᩵ᨧᩱ (ไส่ไจ), ไทลื้อ ᦺᦉᧈᦺᦈ (ไส่ไจ), ไทใหญ่ သႂ်ႇၸႂ် (ใส่ใจ)


ᨹ᩵ᩣ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผ่าน, ลาว ຜ່ານ (ผ่าน), คำเมือง ᨹ᩵ᩣ᩠ᨶ (ผ่าน), ไทลื้อ ᦕᦱᧃᧈ (ผ่าน)


ᨸᩭ᩵

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปล่อย, ลาว ປ່ອຍ (ป่อย), คำเมือง ᨸ᩠ᩃ᩵ᩬ᩠ᨿ (ปล่อย), ไทลื้อ ᦔᦾᧈ (ป่อ̂ย), ไทใหญ่ ပွႆႇ (ป่อ̂ย), อาหม 𑜆𑜨𑜩 (ปอ̂ย์)


ᨧ᩶ᩣ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦈᦱᧃᧉ (จ้าน), ไทใหญ่ ၸၢၼ်ႈ (จ้าน)


ᨧ᩶ᩣ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၸၢၼ်ႈ (จ้าน)


ᨧ᩶ᩣ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จ้าน, ลาว ຈ້ານ (จ้าน)


ᨻᩮ᩠ᨯ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦗᧆ (แพด), ไทใหญ่ ပႅတ်ႉ (แป๎ต)

หลอกลวง, โกหก, มุสา


ᨻᩮ᩠ᨯ

คำมุสา, คำพรางพรอก


ᩃ᩵ᩣ᩠ᨿ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃ᩵ᩣ᩠ᨿ (ล่าย), ลาว ລ່າຍ (ล่าย), ไทลื้อ ᦟᦻᧈ (ล่าย)

อำ, หลอก, พราง


ᨠᩬᨯ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กอด, คำเมือง ᨠᩬᨯ (กอด), ลาว ກອດ (กอด), ไทลื้อ ᦂᦸᧆᧈ (ก่อ̂ด), ไทใหญ่ ၵွတ်ႇ (ก่อ̂ต)

กอด, อุ้ม, ห้อมล้อม


ᩁᩪ᩶ᩈᩧ᩠ᨠ

จากไทย รู้สึก

ᩁᩪ᩶ᩈᩧ᩠ᨠᨤᩱ᩵ᨠᩮᩢᩣᨲᩫ᩠ᩅᨠᩮᩢᩣᨤᩥ᩠ᨦ

รู้สึกอยากเการ่างกาย

รู้สึกไฅ่เกัาต็วเกัาฅิง


ᩁ᩠ᩅᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รวม, คำเมือง ᩁᩬᨾ (รอม), อีสาน ฮวม, ลาว ຮວມ (ฮวม), ໂຮມ (โฮม), หรือ ລວມ (ลวม), ไทลื้อ ᦣᦸᧄ (ฮอ̂ม), ไทดำ ꪶꪭꪣ (โฮม), ไทใหญ่ ႁွမ်း (ห๊อ̂ม), อาหม 𑜑𑜨𑜪 (หอ̂ํ), แสก โร๊ม

ᩁ᩠ᩅᨾᩐᩢᩣᩈᩥ᩠᩵ᨦᨴᩦ᩵ᩉ᩠ᩃᩮᩨᩋᨤ᩶ᩣ᩠ᨦᨡᩮᩢ᩶ᩣᨠᩢ᩠ᨷᨯ᩠᩶ᩅ᩠ᨿᨠᩢ᩠ᨶ

รวมเอาสิ่งที่เหลือค้างเข้าด้วยกัน

รวมอูัาสิ่งที่เหลือฅ้างเขั้ากับด้วยกัน


ᨸᩬᨾ

ᨡᩬᨦᨸᩬᨾ

ᨤᩫ᩠ᨶᨸᩬᨾ


ᨸᩩᨾ

กระเพาะ, ท้อง


ᨪᩪ

เทียบพม่า ဆု (ฉุ); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ သူး (สู๊), ไทใต้คง ᥔᥧᥰ (สู๊), อาหม 𑜏𑜥 (สู)

ᨲᩫ᩠ᨠᨪᩪ

ᨦᩫ᩠ᨶᨪᩪ


ᨹᩳ᩵

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຜໍ່ (ผํ่), คำเมือง ᨹᩬᩴ᩵ (ผอํ่), ไทลื้อ ᦕᦸᧈ (ผ่อ̂)


ᨹᩳ᩵ᨤᩭ᩶

ᨹᩳ᩵ (ผอ่, “ดู”) + ᨤᩭ᩶ (ฅอย้, “แล, มอง”)

ดูแล, ควบคุม


ᨲᩧ᩠ᨠᩈᩧ᩠ᨠ

ᨲᩧ᩠ᨠ (ตึก, “สู้รบ”) + ᩈᩧ᩠ᨠ (สึก, “ศึก”), ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ တိုၵ်းသိုၵ်း (ตึ๊กสึ๊ก)

สู้รบ, ทำสงคราม


ᨲᩧ᩠ᨠᨼᩢ᩠ᨶ

ᨲᩧ᩠ᨠ (ตึก, “สู้รบ”) + ᨼᩢ᩠ᨶ (ฟัน, “ฟัน”)


ᨲᩧ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦎᦹᧅ (ตืก), ไทใหญ่ တိုၵ်း (ตึ๊ก), ไทใต้คง ᥖᥫᥐᥱ (เต่อ̂ก)


ᨻᩨ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ပိုၼ်း (ปึ๊น), ไทลื้อ ᦗᦹᧃ (พืน)

เรื่องราว, ประวัติ, ตำนาน

ᨻᩨ᩠ᨶᨾᩮᩨ᩠ᨦ

ประวัติเมือง


ᨩᩪ᩶

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟuːꟲ² (“คนรัก; ผู้ล่วงประเวณี”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชู้, คำเมือง ᨩᩪ᩶ (ชู้), ลาว ຊູ້ (ซู้), ไทลื้อ ᦋᦴᧉ (ชู้), ไทใหญ่ ၸူႉ (จู๎), ไทใต้คง ᥓᥧᥳ (จู๎), อาหม 𑜋𑜥 (ฉู)


ᨧᩣᩴ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈຳ (จำ), คำเมือง ᨧᩣᩴ (จาํ), ไทลื้อ ᦈᧄ (จัม)

ใช้, บังคับ, สั่ง


ᨧᩣᩴ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จำ, ลาว ຈຳ (จำ), ไทลื้อ ᦈᧄ (จัม), ไทใหญ่ ၸမ် (จัม)


ᨧᩣᩴ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จำ, อีสาน จำ, ลาว ຈຳ (จำ), คำเมือง ᨧᩣᩴ (จาํ), ไทลื้อ ᦈᧄ (จัม)

จำ (กำหนดไว้ในใจ)


ᩁᩩ᩵ᨦᩁᩮᩨ᩠ᨦ

ᩁᩩ᩵ᨦ (รุ่ง, “รุ่ง”) + ᩁᩮᩨ᩠ᨦ (เรืง, “เรือง”)


ᩁ᩠ᨿᨠ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *riəkᴰᴸ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรียก, คำเมือง ᩁ᩠ᨿᨠ (รยก), อีสาน เฮียก, ลาว ຮຽກ (ฮยก), ไทลื้อ ᦵᦣᧅ (เฮก), ไทใหญ่ ႁဵၵ်ႈ (เห้ก), พ่าเก ꩭိက် (หิก์), อาหม 𑜍𑜢𑜀𑜫 (ริก์), แสก เหร้ก


ᨤᩩ᩶ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤᩩ᩶ᨾ (ฅุ้ม), ลาว ຄຸ້ມ (คุ้ม), ไทลื้อ ᦆᦳᧄᧉ (ฅุ้ม), ไทใหญ่ ၶုမ်ႉ (ขุ๎ม)

วังของกษัตริย์หรือเจ้านาย


ᩉᩳᨤᩣᩴ

ᩉᩳ (หอ, “หอ, วัง”) + ᨤᩣᩴ (ฅาํ, “ทองคำ”); เทียบไทย หอคำ, คำเมือง ᩉᩬᩴᨤᩣᩴ (หอํฅาํ), ลาว ຫໍຄຳ (หํคำ), ไทลื้อ ᦠᦸᦆᧄ (หอ̂ฅัม), ไทใหญ่ ႁေႃၶမ်း (หอ̂ขั๊ม)

/hɔː˧˨˥.kʰam˧˧/

วัง, หอคำ, ราชสำนัก


ᨷᩕᩣᩈᩣ᩠ᨴ

/pʰaː˧˨˥.saːt˨˨/


ᩉᩳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หอ, คำเมือง ᩉᩴᩬ (หํอ), ลาว ຫໍ (หํ), ไทลื้อ ᦠᦸ (หอ̂), ไทใหญ่ ႁေႃ (หอ̂)


ᨸᩫ᩠᩵ᨦ

เทียบจีนยุคกลาง丰 (MC phjowng); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸᩫ᩠᩵ᨦ (ป็่ง), อีสาน ป่ง, ลาว ປົ່ງ (ป็่ง), ไทลื้อ ᦔᦳᧂᧈ (ปุ่ง), ไทใหญ่ ပူင်ႇ (ปู่ง)

ผลิ, แตกยอด, งอก


ᨲᩮ᩠ᨾ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.temᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เต็ม, คำเมือง ᨲᩮ᩠ᨾ (เตม), ลาว ເຕັມ (เตัม), ไทลื้อ ᦎᦲᧄ (ตีม), ไทใหญ่ တဵမ် (เตม), ไทดำ ꪹꪔꪸꪣ (เตย̂ม) ภาษาจ้วง dim/dem


ᨲᩮ᩠ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩯ᩠ᨾ (แตม)

หากว่า, แม้ว่า


ᨠᩱ᩵ᨲᩢ᩠᩶ᨦ

ᨠᩱ᩵ (ไก่, “ไก่”) + ᨲᩢ᩠᩶ᨦ (ตั้ง, “ต่อ”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩱ᩵ᨲᩢ᩠᩶ᨦ (ไก่ตั้ง), ไทใหญ่ ၵႆႇတင်ႈ (ไก่ตั้ง)


ᨼᩪ᩵

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨼᩪ᩵ (ฟู่)

พูดจา, เจรจา


ᨣᩫ᩠ᨯᨹᩫ᩠ᩅ

ᨣᩫ᩠ᨯ (ค็ด, “คด”) + ᨹᩫ᩠ᩅ (ผ็ว, “ผัว”)

เอาผัวผู้ที่มีเมียอยู่


ᨣᩫ᩠ᨯᨾᩮ

ᨣᩫ᩠ᨯ (ค็ด, “คด”) + ᨾᩮ (เม, “เมีย”)

เอาเมียผู้ที่มีผัวอยู่


ᨺ᩠ᨿᨯ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨺ᩠ᨿᨯ (ฝยด)

เก็บ, จัดให้เข้าที่


ᩃᩩᨾᩃᩣ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩩᨾᩃᩣ (ลุมลา), ไทลื้อ ᦷᦟᧄᦟᦱ (โลมลา), ไทใหญ่ လုမ်းလႃး (ลุ๊มล๊า), ไทใต้คง ᥘᥧᥛᥰᥘᥣᥰ (ลู๊มล๊า)

ดูแลรักษา, เอาใจใส่


ᩃᩪᨾᩃᩣ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ လုမ်းလႃး (ลุ๊มล๊า)


ᨸᩰ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ປົວ (ป็ว), ไทลื้อ ᦷᦔ (โป)

ᨸᩢ᩠ᨯᨸᩰᨤᩫ᩠ᨶᨳᩮᩢ᩶ᩣ


ᩃᩦ᩠ᨠ

ยืมมาจากมอญ လိက် (ลิก์), จากบาลี ลิขติ; ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦟᦲᧅ (ลีก), ไทใหญ่ လိၵ်ႈ (ลิ้ก), ไทใต้คง ᥘᥤᥐ (ลีก), อาหม 𑜎𑜢𑜀𑜫 (ลิก์)

ᩃᩦ᩠ᨠᨡᩨ᩠ᨶ

ตัวหนังสือเขิน

ᩃᩦ᩠ᨠᨴᩱ᩠ᨿ

ตัวหนังสือไท

ᩃᩦ᩠ᨠᩋᩢ᩠ᨦᨠᩕᩥᩞ

ตัวหนังสืออังกฤษ


ᨻᩪᨯ

เปลี่ยน, ถ่าย


ᩑᨠᩁᩣ᩠ᨩ

ᩑᨠ (เอก, “เอก”) + ᩁᩣ᩠ᨩ (ราช, “ราช”)


ᩅᨭ᩠ᨭᩈᩫ᩠ᨦᩈᩣ᩠ᩁ

ᩅᨭ᩠ᨭ (วฏฏ, “วัฏ”) + ᩈᩫ᩠ᨦᩈᩣ᩠ᩁ (ส็งสาร, “สงสาร”); ร่วมเชื้อสายกับไทย วัฏสงสาร, คำเมือง ᩅᨭ᩠ᨭᩈᩫ᩠ᨦᩈᩣ᩠ᩁ (วฏฏส็งสาร)/ᩅᨭ᩠ᨭᩈᩘᩈᩣ᩠ᩁ (วฏฏสงสาร), ลาว ວັດຕະສົງສານ (วัดตะส็งสาน), เขมร វដ្ដសង្សារ (วฎฺฎสงฺสาร)


ᨾᩯ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦙ (แม), ไทใหญ่ မႄး (แม๊), ไทใต้คง ᥛᥥᥰ (เม๊), อาหม 𑜉𑜦𑜧 (เม)

ᨾᩯᩉᩳᨾᩯᩁᩮᩨ᩠ᨶ

ซ่อมหอซ่อมเรือน

ᨾᩯᩁᩫ᩠ᨳᨾᩯᨣᩤ


ᩅᨯ᩠ᨰᨶᨵᨾ᩠ᨾ᩼

ᩅᨯ᩠ᨰᨶ (วดฒน, “วัฒน”) + ᨵᨾ᩠ᨾ᩼ (ธมม์, “ธรรม”)


ᩅᩥᨬ᩠ᨬᩣ᩠ᨱ

ยืมมาจากบาลี วิญฺญาณ


ᨶᩥᨴᩤ᩠ᨶ

ยืมมาจากบาลี นิทาน (“เหตุ; เค้ามูล”)


ᨶᨣᩁ

ยืมมาจากบาลี นคร


ᨶᩮᩨ᩶ᩬᨠ᩶ᩣ

ᨶᩮᩨ᩶ᩬ (เนื้อ, “เนื้อ”) + ᨠ᩶ᩣ (ก้า, “กล้า”)

/nɤː˦˩.kaː˧˧ʔ/

เนื้อร้าย (สัตว์ร้าย)


ᨦᩱ᩵

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໄງ່ (ไง่)


ᨺᩱ᩵ᩋᩮᩬᩨ᩶

ᨺᩱ᩵ (ไฝ่, “ใฝ่”) + ᩋᩮᩬᩨ᩶ (เออื้, “เอื้อ”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨺᩱ᩵ᩋᩮᩬᩥ᩶ᩋ (ไฝ่เออิ้อ)

/faj˨˨.ʔɤː˧˧ʔ/

รัก, ชอบใจ, ปรารถนา


ᩃᩬᨦ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩬᨦ (ลอง)

ทำของใส่, ทำร้ายด้วยการเป่าคาถาใส่ผู้อื่นให้เสียหาย


ᩃᩬᨦ

จากพม่า လောင်း (เลาง์:); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ လွင်း (ล๊อ̂ง), ไทใต้คง ᥘᥩᥒᥰ (ล๊อ̂ง)


ᩃᩬᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลอง, อีสาน ลอง, ลาว ລອງ (ลอง), คำเมือง ᩃᩬᨦ (ลอง), ไทลื้อ ᦟᦸᧂ (ลอ̂ง), ไทดำ ꪩꪮꪉ (ลอง), เขมร លង (ลง)


ᨣᩤᨳᩣ

ยืมมาจากบาลี คาถา

/kaː˧˧.tʰaː˧˨˥/


ᩋᩬᨠᩋᩳ

/ʔɔːk˨˨.ʔɔː˧˧/

สมอง, มันสมอง


ᨾᩢ᩠ᨶᩈ᩠ᨾᩬᨦ

ᨾᩢ᩠ᨶ (มัน, “มัน”) + ᩈ᩠ᨾᩬᨦ (สมอง, “สมอง”)


ᩈᩣᩴ᩵ᨯᩯ᩠ᨦ

แผลงมาจาก [Term?]; จากเขมร សំដែង (สํแฎง) หรือ សម្ដែង (สมฺแฎง), แผลงมาจาก ស្ដែង (สฺแฎง), ร่วมเชื้อสายกับไทย สำแดง


ᨣᩪ᩵ᨾᩨ

ᨣᩪ᩵ (คู่, “คู่”) + ᨾᩨ (มื, “มือ”)

/kuː˨˨.mɯː˧˧/


ᨴᩧ᩠ᨠ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨴᩧ᩠ᨠ (ทึก), ไทลื้อ ᦑᦹᧅ (ทืก), ไทใหญ่ တိုၵ်ႉ (ตึ๎ก)

ᨴᩧ᩠ᨠᨻᩱ

ᨴᩧ᩠ᨠᨧᩢᨠᩥ᩠ᨶ


ᨴᩧ᩠ᨠ

ถึงที่สุด, สุดขีด


ᨯᩫ᩠ᨦ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗoŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดง, คำเมือง ᨯᩫ᩠ᨦ (ด็ง), ลาว ດົງ (ด็ง), ไทลื้อ ᦷᦡᧂ (โดง), ไทใหญ่ လူင် (ลูง), ไทใต้คง ᥘᥨᥒ (โลง), อาหม 𑜃𑜤𑜂𑜫 (นุง์) หรือ 𑜓𑜤𑜂𑜫 (ดุง์), ปู้อี ndongl, จ้วง ndoeng, จ้วงแบบหนง ndoang


ᨸᩪ᩵ᨶᩭ᩶

ᨸᩪ᩵ (ปู่, “ปู่”) + ᨶᩭ᩶ (นอย้, “น้อย”)


ᨣ᩠ᩅᩭ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ควย, ลาว ໂຄຍ (โคย), คำเมือง ᨤ᩠ᩅ᩠ᨿ (ฅวย), ไทลื้อ ᦩᦾ (ฅวอ̂ย), ไทใหญ่ ၵႂႆး (กฺไว๊), ไทใต้คง ᥑᥩᥭᥰ (ฃ๊อ̂ย), อาหม 𑜁𑜨𑜩 (ขอ̂ย์)


ᨡᩯ᩶

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩯ᩶ (แข้), ไทลื้อ ᦶᦃᧉ (แฃ้)

อวัยวะเพศชาย


ᨸᩬᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปอง, คำเมือง ᨸᩬᨦ (ปอง), ลาว ປອງ (ปอง), ไทลื้อ ᦔᦸᧂ (ปอ̂ง), ไทใหญ่ ပွင် (ปอ̂ง)


ᨹᩨ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผืน, คำเมือง ᨹᩨ᩠ᨶ (ผืน), ลาว ຜືນ (ผืน), ไทลื้อ ᦕᦹᧃ (ผืน), ไทใหญ่ ၽိုၼ် (ผึน)


ᨡᩮ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩮ (เข), ไทลื้อ ᦵᦃ (เฃ)


ᨩᩬ᩵ᨦ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟoːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ช่อง, ลาว ຊ່ອງ (ซ่อง), อีสาน ซ่อง, คำเมือง ᨩᩬ᩵ᨦ (ชอ่ง), ไทลื้อ ᦋᦸᧂᧈ (ช่อ̂ง), ไทใหญ่ ၸွင်ႈ (จ้อ̂ง), จ้วง congh


ᩈᩯ᩠ᨶᨻᩢ᩠ᨶᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ

ᩈᩯ᩠ᨶ (แสน, “แสน”) + ᨻᩢ᩠ᨶ (พัน, “พัน”) + ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (ช่าง, “ช่าง”)

ผู้เก่งทุกสิ่ง


ᨪᩱ᩶

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨪᩱ᩶ (ไซ้), ไทลื้อ ᦺᦌᧉ (ไซ้), ไทใหญ่ သႆႉ (ไส๎); เทียบจีนยุคกลาง採 (MC tshojX)

เลือก, หา, เสาะหา


ᩃ᩶ᩣ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้าง, ลาว ລ້າງ (ล้าง), คำเมือง ᩃ᩶ᩣ᩠ᨦ (ล้าง), ไทลื้อ ᦟᦱᧂᧉ (ล้าง), ไทดำ ꪩ꫁ꪱꪉ (ล้าง), ไทใหญ่ လၢင်ႉ (ล๎าง)


ᩃᩢ᩠ᨷ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lapᴰ²ˢ (“ถูให้คม”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลับ, คำเมือง ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), ลาว ລັບ (ลับ), ไทลื้อ ᦟᧇ (ลับ), ไทใหญ่ လပ်ႉ (ลั๎ป), พ่าเก လပ် (ลป์), อาหม 𑜎𑜆𑜫 (ลป์)

ลับ (ถูให้คม)


ᩃᩢ᩠ᨷ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lapᴰ²ˢ (“พ้นตา; ปกปิด”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลับ, คำเมือง ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), ลาว ລັບ (ลับ), ไทลื้อ ᦟᧇ (ลับ), ไทใหญ่ လပ်ႉ (ลั๎ป), อาหม 𑜎𑜆𑜫 (ลป์)

ลับ (พ้นตา; ปกปิด)


ᩃᩭ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลอย, ลาว ລອຍ (ลอย), คำเมือง ᩃᩬ᩠ᨿ (ลอย), ไทลื้อ ᦟᦾ (ลอ̂ย), ไทใหญ่ လုၺ်း (ลุ๊ญ)

ลอย (น้ำหรืออากาศ), ว่าย


ᩃᩭ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦟᦾ (ลอ̂ย), ไทใหญ่ လွႆး (ล๊อ̂ย)

ค่อย, ไม่เร่งรีบ


ᩃᩭ

ชื่อไม้เครื่องแต่งเรือนอย่างหนึ่ง


ᩃᩬ᩶ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้อม, ลาว ລ້ອມ (ล้อม), คำเมือง ᩃᩬ᩶ᨾ (ลอ้ม), ไทลื้อ ᦟᦸᧄᧉ (ล้อ̂ม), ไทใหญ่ လွမ်ႉ (ล๎อ̂ม)


ᩃᩬᨠ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɔːkᴰᴸ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลอก, คำเมือง ᩃᩬᨠ (ลอก), ลาว ລອກ (ลอก), ไทลื้อ ᦟᦸᧅ (ลอ̂ก), ไทใหญ่ လွၵ်ႈ (ล้อ̂ก), พ่าเก လွက် (ลอ̂ก์), อาหม 𑜎𑜨𑜀𑜫 (ลอ̂ก์)

ลอก (แกะมาเป็นแผ่น ๆ)

ลอก (หลุดออกมาเป็นแผ่น ๆ)


ᩃᩬᨠ

ปลิ้น, กลับเอาข้างในออกข้างนอก


ᩃ᩠ᨿ᩶ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลี้ยง, ลาว ລ້ຽງ (ล้ยง), คำเมือง ᩃ᩠ᨿ᩶ᨦ (ลย้ง), ไทลื้อ ᦵᦟᧂᧉ (เล้ง), ไทใหญ่ လဵင်ႉ (เล๎ง)


ᩃᩥ᩠᩵ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลิ่น, ลาว ລິ່ນ (ลิ่น), คำเมือง ᩃᩥ᩠᩵ᨶ (ลิ่น), ไทลื้อ ᦟᦲᧃᧈ (ลี่น), ไทใหญ่ လိၼ်ႈ (ลิ้น)


ᩃᩣ᩠ᨠ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.laːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาก, อีสาน ลาก, ลาว ລາກ (ลาก), คำเมือง ᩃᩣ᩠ᨠ (ลาก), ไทลื้อ ᦟᦱᧅ (ลาก), ไทดำ ꪩꪱꪀ (ลาก), ไทขาว ꪩꪱ, ไทใหญ่ လၢၵ်ႈ (ล้าก), ไทใต้คง ᥘᥣᥐ (ลาก), อาหม 𑜎𑜀𑜫 (ลก์), จ้วง rag, จ้วงแบบหนง laeg, จ้วงแบบจั่วเจียง lag

ต่าง, บรรทุก


ᩃ᩵ᩣ᩠ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ล่าม, ลาว ລ່າມ (ล่าม), คำเมือง ᩃ᩵ᩣ᩠ᨾ (ล่าม), ไทลื้อ ᦟᦱᧄᧈ (ล่าม), ไทใหญ่ လၢမ်ႈ (ล้าม)


ᩃ᩵ᩣ᩠ᨾ

คนใช้ในศาลหรือในหมู่บ้าน


ᩃᩱ᩵

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไล่, ลาว ໄລ່ (ไล่), คำเมือง ᩃᩱ᩵ (ไล่), ไทลื้อ ᦺᦟᧈ (ไล่)


ᩃᩱ᩵

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไล่


ᩃ᩠ᨿᩴᩢ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลี้ยว, ลาว ລ້ຽວ (ล้ยว), คำเมือง ᩃ᩠ᨿ᩶ᩅ (ลย้ว)


ᨼᩢ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟัน, ลาว ຟັນ (ฟัน), คำเมือง ᨼᩢ᩠ᨶ (ฟัน), ไทลื้อ ᦝᧃ (ฟัน), ไทใหญ่ ၽၼ်း (ผั๊น) หรือ ၾၼ်း (ฝั๊น)


ᩁᩯ᩵

ร่วมเชื้อสายกับไทย แร่, ลาว ແຮ່ (แฮ่), คำเมือง ᩁᩯ᩵ (แร่), ไทลื้อ ᦶᦣᧈ (แฮ่), ไทใหญ่ ႁႄႈ (แห้)


ᩁᩣ᩠ᨠ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.raːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ราก, คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨠ (ราก), ลาว ຮາກ (ฮาก), ไทลื้อ ᦣᦱᧅ (ฮาก), ไทดำ ꪭꪱꪀ (ฮาก), ไทใหญ่ ႁၢၵ်ႈ (ห้าก), อาหม 𑜍𑜀𑜫 (รก์), จ้วง rag, จ้วงแบบหนง laeg, จ้วงแบบจั่วเจียง lag, แสก ร̄าก

ราก (ส่วนของพืช)


ᩁᩣ᩠ᨠ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɯəkᴰ; เทียบจีนยุคกลาง嗀 (MC xuwk|xaewk); ร่วมเชื้อสายกับไทย ราก, คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨠ (ราก), อีสาน ฮาก, ลาว ຮາກ (ฮาก), ไทลื้อ ᦣᦱᧅ (ฮาก), ไทใหญ่ ႁၢၵ်ႈ (ห้าก), อาหม 𑜍𑜀𑜫 (รก์), จ้วงแบบหนง raeg, แสก หร้วก

ราก, อาเจียน


ᩃᩬᨯ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รอด หรือ ลอด, ลาว ລອດ (ลอด), คำเมือง ᩃᩬᨯ (ลอด), ไทลื้อ ᦟᦸᧆ (ลอ̂ด), ไทใหญ่ လွတ်ႈ (ล้อ̂ต)


ᩃᩳ᩶

ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้อ, ลาว ລໍ້ (ลํ้), คำเมือง ᩃᩬᩴ᩶ (ลอํ้), ไทลื้อ ᦟᦸᧉ (ล้อ̂), ไทใหญ่ လေႃႉ (ล๎อ̂)


ᩃᩨ᩶

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลื้อ, ลาว ລື້ (ลื้), คำเมือง ᩃᩨ᩶ (ลื้), ไทลื้อ ᦟᦹᧉ (ลื้), ไทใหญ่ လိုဝ်ႉ (ลึ๎ว)

ลื้อ (ชนชาติไทในสิบสองปันนา)


ᩃᩦ᩶

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลี้, ลาว ລີ້ (ลี้), คำเมือง ᩃᩦ᩶ (ลี้), ไทลื้อ ᦟᦲᧉ (ลี้)

ลี้, หลบ, หนี


ᩃᩦ᩶

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ လီႉ (ลี๎)


ᩃᩦ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩦ (ลี), ไทลื้อ ᦟᦲ (ลี)


ᩃᩦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลี


ᩁᩰ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โรง, ลาว ໂຮງ (โฮง), คำเมือง ᩁᩰᩫ᩠ᨦ (โร็ง), ไทลื้อ ᦷᦣᧂ (โฮง), ไทใหญ่ ႁူင်း (หู๊ง)


ᩁᩰ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โลง, ลาว ໂລງ (โลง)


ᩁ᩠ᩅᩫ᩶

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ruəꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย รั้ว, คำเมือง ᩁ᩠ᩅᩫ᩶ (รว็้), อีสาน ฮั้ว, ลาว ຮົ້ວ (ฮ็้ว), ไทลื้อ ᦷᦣᧉ (โฮ้), ไทใหญ่ ႁူဝ်ႉ (หู๎ว)


ᩁᩮᩬᩨ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรือ, ลาว ເຮືອ (เฮือ), คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᩋ (เรอิอ), ไทลื้อ ᦵᦣᦲ (เฮี), ไทใหญ่ ႁိူဝ်း (เหิ๊ว)


ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาก, ลาว ໝາກ (หมาก), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠ (หมาก), ไทลื้อ ᦖᦱᧅ (หมาก), ไทใหญ่ မၢၵ်ႇ (ม่าก)

ผลไม้, คำนำหน้าผลไม้


ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໝານ (หมาน), อีสาน หมาน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨶ (หมาน), ไทลื้อ ᦖᦱᧃ (หมาน), ไทใหญ่ မၢၼ် (มาน)


ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาย, ลาว ໝາຍ (หมาย), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ (หมาย), ไทลื้อ ᦖᦻ (หมาย), ไทใหญ่ မၢႆ (มาย)

หมาย (ทำเครื่องหมายไว้), จด, บันทึก


ᩉ᩠ᨾᩬᩁ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmɔːnᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᩁ (หมอร), ลาว ໝອນ (หมอน), ไทลื้อ ᦖᦸᧃ (หมอ̂น), ไทดำ ꪢꪮꪙ (หมอน), ไทใหญ่ မွၼ် (มอ̂น), พ่าเก မွꩫ် (มอ̂น์), อาหม 𑜉𑜨𑜃𑜫 (มอ̂น์), จ้วงแบบหนง moan


ᩉ᩠ᨾᩬᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอก, ลาว ໝອກ (หมอก), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᨠ (หมอก), ไทลื้อ ᦖᦸᧅᧈ (หม่อ̂ก), ไทใหญ่ မွၵ်ႇ (ม่อ̂ก)


ᨪᩣ᩠ᨿ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *zaːjᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *zwɯəjᴬ, จากจีนเก่า沙 (OC *sraːl, *sraːls); ร่วมเชื้อสายกับไทย ทราย, คำเมือง ᨪᩣ᩠ᨿ (ซาย), ลาว ຊາຍ (ซาย), ไทลื้อ ᦌᦻ (ซาย), ไทใหญ่ သၢႆး (ส๊าย), ไทใต้คง ᥔᥣᥭᥰ (ส๊าย), อาหม 𑜏𑜩 (สย์) หรือ 𑜏𑜩𑜤 (สาย์), จ้วง saiz, จ้วงแบบหนง saiz


ᨪᩭ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซอย, ลาว ຊອຍ (ซอย), คำเมือง ᨪᩬ᩠ᨿ (ซอย), ไทลื้อ ᦌᦾ (ซอ̂ย), ไทใหญ่ သွႆး (ส๊อ̂ย)

ซอย (ผ่าหรือตัดให้เป็นชิ้นเล็ก ๆ)


ᨪᩮᩢᩣ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เซา, ลาว ເຊົາ (เซ็า), คำเมือง ᨪᩮᩢᩣ (เซัา), ไทลื้อ ᦌᧁ (เซา), ไทใหญ่ သဝ်း (ส๊ว)


ᨪ᩶ᩣ᩠ᨿ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซ้าย, ลาว ຊ້າຍ (ซ้าย), คำเมือง ᨪ᩶ᩣ᩠ᨿ (ซ้าย), ไทลื้อ ᦌᦻᧉ (ซ้าย), ไทใหญ่ သၢႆႉ (ส๎าย)


ᨪᩨ᩵

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”); ร่วมเชื้อสายกับร่วมเชื้อสายกับไทย ซื่อ, คำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่), อีสาน ซื่อ หรือ ซือ, ลาว ຊື່ (ซื่), ไทลื้อ ᦌᦹᧈ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทใหญ่ သိုဝ်ႈ (สึ้ว), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh

ซื่อ, ตรง, ซื่อสัตย์


ᨪ᩠ᩅ᩠᩵ᨿ

เทียบจีนยุคกลาง洗 (MC sejX); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨪ᩠ᩅ᩠᩵ᨿ (ซว่ย), อีสาน ส่วย, ลาว ສ່ວຍ (ส่วย), ไทลื้อ ᦌᦽᧈ (โซ่ย), ไทดำ ꪏ꪿ꪺꪥ (ซั่วย)

ᨪ᩠ᩅ᩠᩵ᨿᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ

ᨪ᩠ᩅ᩠᩵ᨿᨾᩨ


ᨪᩬᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦌᦸᧂ (ซอ̂ง), ไทใหญ่ သွင်း (ส๊อ̂ง); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ซอง, ลาว ຊອງ (ซอง)


ᨳ᩠ᨿᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เถียง, ลาว ຖຽງ (ถยง), คำเมือง ᨳ᩠ᨿᨦ (ถยง), ไทลื้อ ᦵᦏᧂ (เถง), ไทใหญ่ ထဵင် (เถง)


ᨳ᩠ᨿᨦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖຽງ (ถยง), ไทลื้อ ᦵᦏᧂ (เถง), ไทใหญ่ ထဵင် (เถง)

กระท่อมชั่วคราว


ᨳᩮᩢᩣ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦏᧁ (เถา), ไทใหญ่ ထဝ် (ถว)


ᨳᩮᩢᩣ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เถา, ลาว ເຖົາ (เถ็า)

เถา (เครือไม้)


ᨳᩯ᩠᩶ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨳᩯ᩠᩶ᨦ (แถ้ง), ไทลื้อ ᦶᦏᧂᧉ (แถ้ง), ไทใหญ่ ထႅင်ႈ (แถ้ง)


ᨳᩯ᩠᩶ᨦ

คำกริยาวิเศษณ์


ᨳᩦ᩠ᨷ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถีบ, ลาว ຖີບ (ถีบ), คำเมือง ᨳᩦ᩠ᨷ (ถีบ), ไทลื้อ ᦏᦲᧇᧈ (ถี่บ), ไทใหญ่ ထိပ်ႇ (ถิ่ป)


ᨳ᩶ᩣ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖ້ານ (ถ้าน), คำเมือง ᨳ᩶ᩣ᩠ᨶ (ถ้าน), ไทลื้อ ᦏᦱᧃᧉ (ถ้าน), ไทใหญ่ ထၢၼ်ႈ (ถ้าน)

สถาน, ขนาด, ชนิด


ᨳᩯ᩠ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แถม, ลาว ແຖມ (แถม), คำเมือง ᨳᩯ᩠ᨾ (แถม), ไทลื้อ ᦶᦏᧄ (แถม), ไทใหญ่ ထႅမ် (แถม)


ᨳᩱ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไถ, ลาว ໄຖ (ไถ), คำเมือง ᨳᩱ (ไถ), ไทลื้อ ᦺᦏ (ไถ), ไทใหญ่ ထႆ (ไถ)

ไถ (เช่น นา)


ᨦ᩠ᩅᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งวง, ลาว ງວງ (งวง), คำเมือง ᨦ᩠ᩅᨦ (งวง), ไทลื้อ ᦷᦇᧂ (โงง), ไทใหญ่ ငူင်း (งู๊ง), อาหม 𑜂𑜤𑜂𑜫 (งุง์)


ᨦᩫ᩠ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งม, ลาว ງົມ (ง็ม)


ᨦᩣᩴ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งำ, ลาว ງຳ (งำ), คำเมือง ᨦᩣᩴ (งาํ), ไทลื้อ ᦇᧄ (งัม), ไทใหญ่ ငမ်း (งั๊ม)


ᨦ᩠ᩅ᩶ᩁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ง้วน, ลาว ງ້ວນ (ง้วน), คำเมือง ᨦ᩠ᩅ᩶ᩁ (งว้ร), ไทลื้อ ᦷᦇᧃᧉ (โง้น), ไทใหญ่ ငူၼ်ႉ (งู๎น)

ง้วน, สารพิษ, ยาเบื่อ


ᨦᩢ᩠ᨯ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งัด, ลาว ງັດ (งัด)


ᨦᩢ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ງັນ (งัน), คำเมือง ᨦᩢ᩠ᨶ (งัน), ไทลื้อ ᦇᧃ (งัน); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย งัน

การกินเลี้ยงสนุกสนานกัน


ᨦᩳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งอ, ลาว ງໍ (งํ), คำเมือง ᨦᩬᩴ (งอํ), ไทลื้อ ᦇᦸ (งอ̂), ไทใหญ่ ငေႃး (ง๊อ̂)


ᨦ᩶ᩣ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ง้าง, ลาว ງ້າງ (ง้าง), คำเมือง ᨦ᩶ᩣ᩠ᨦ (ง้าง), ไทลื้อ ᦇᦱᧂᧉ (ง้าง), ไทใหญ่ ငၢင်ႉ (ง๎าง)


ᨷᩮᩢᩤ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀbawᴬ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.bawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เบา, ลาว ເບົາ (เบ็า), คำเมือง ᨷᩮᩢᩤ (เบัา), ไทลื้อ ᦢᧁ (เบา), ไทใหญ่ မဝ် (มว) หรือ ဝဝ် (วว)


ᨷᩤ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บาน, ลาว ບານ (บาน), คำเมือง ᨷᩤ᩠ᨶ (บาน), ไทลื้อ ᦢᦱᧃ (บาน)


ᨷᩤ᩠ᨶ

บาน, ชื่นบาน


ᨷᩱ᩶

ร่วมเชื้อสายกับไทย ใบ้, ลาว ໃບ້ (ใบ้), คำเมือง ᨷᩱ᩶ (ไบ้), ไทลื้อ ᦺᦢᧉ (ไบ้), ไทใหญ่ မႂ်ႈ (ใม้) หรือ ဝႂ်ႈ (ใว้)


ᨷᩱ᩶

แมลงชนิดหนึ่งคล้ายต่อกับแตน


ᨷᩱ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ใบ, ลาว ໃບ (ใบ), คำเมือง ᨷᩱ (ไบ), ไทลื้อ ᦺᦢ (ไบ), ไทใหญ่ မႂ် (ใม) หรือ ဝႂ် (ใว)


ᨷᩱ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷᩱ (ไบ), ไทลื้อ ᦺᦢ (ไบ), ไทใหญ่ မႆ (ไม) หรือ ဝႆ (ไว)


ᨷᩬᨯ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บอด, ลาว ບອດ (บอด), คำเมือง ᨷᩬᨯ (บอด), ไทลื้อ ᦢᦸᧆᧈ (บ่อ̂ด), ไทใหญ่ မွတ်ႇ (ม่อ̂ต) หรือ ဝွတ်ႇ (ว่อ̂ต)


ᨷ᩠ᩅᩫ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บัว, ลาว ບົວ (บ็ว), คำเมือง ᨷ᩠ᩅᩫ (บว็), ไทลื้อ ᦷᦢ (โบ), ไทใหญ่ မူဝ် (มูว) หรือ ဝူဝ် (วูว)


ᨯᩣ᩠ᨷ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdaːpᴰᴸ³; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดาบ, คำเมือง ᨯᩣ᩠ᨷ (ดาบ), ลาว ດາບ (ดาบ), ไทลื้อ ᦡᦱᧇ (ดาบ), ไทดำ ꪒꪱꪚ (ดาบ), ไทใหญ่ လၢပ်ႇ (ล่าป), ไทใต้คง ᥘᥣᥙᥱ (ล่าป), พ่าเก ꩫပ် (นป์), อาหม 𑜃𑜆𑜫 (นป์)


ᨯ᩠ᨿᩴ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดียว, ลาว ດຽວ (ดยว), คำเมือง ᨯ᩠ᨿᩅ (ดยว), ไทลื้อ ᦵᦡᧁ (เดว), ไทใหญ่ လဵဝ် (เลว)


ᨯᩱ᩶

ร่วมเชื้อสายกับไทย ได้, ลาว ໄດ້ (ได้), คำเมือง ᨯᩱ᩶ (ได้), ไทลื้อ ᦺᦡᧉ (ได้), ไทใหญ่ လႆႈ (ไล้)


ᨯᩱ᩶

คำกริยาวิเศษณ์


ᨯ᩶ᩣ᩠ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้าม, ลาว ດ້າມ (ด้าม), คำเมือง ᨯ᩶ᩣ᩠ᨾ (ด้าม), ไทลื้อ ᦡᦱᧄᧉ (ด้าม), ไทใหญ่ လၢမ်ႈ (ล้าม)

ด้าม, ไม้คนข้าว, ไม้พายเรือ


ᨯ᩶ᩣ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้าน, ลาว ດ້ານ (ด้าน), คำเมือง ᨯ᩶ᩣ᩠ᨶ (ด้าน), ไทลื้อ ᦡᦱᧃᧉ (ด้าน)


ᨯ᩶ᩣ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้าน, ลาว ດ້ານ (ด้าน), คำเมือง ᨯ᩶ᩣ᩠ᨶ (ด้าน), ไทลื้อ ᦡᦱᧃᧉ (ด้าน), ไทใหญ่ လၢၼ်ႈ (ล้าน, “ไม่อาย”) และ လၼ် (ลัน, “ไม่นิ่ม”)

ไม่กลัว, เชื่อง

ด้าน (ไม่อาย)


ᨯ᩶ᩣ᩠ᨿ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้าย, ลาว ດ້າຍ (ด้าย), คำเมือง ᨯ᩶ᩣ᩠ᨿ (ด้าย), ไทลื้อ ᦡᦻᧉ (ด้าย), ไทใหญ่ လၢႆႈ (ล้าย)


ᨯᩥ᩠ᨷ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdipᴰˢ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.dipᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดิบ, ลาว ດິບ (ดิบ), คำเมือง ᨯᩥ᩠ᨷ (ดิบ), ไทลื้อ ᦡᦲᧇ (ดีบ), ไทใหญ่ လိပ်း (ลิ๊ป)

ยังไม่ได้บวช (ใช้แก่คนดิบ)


ᨯᩥ᩠᩶ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดิ้น, คำเมือง ᨯᩥ᩠᩶ᨶ (ดิ้น), ลาว ດີ້ນ (ดี้น) หรือ ດິ້ນ (ดิ้น), ไทลื้อ ᦡᦲᧃᧉ (ดี้น), ไทใหญ่ လိၼ်ႈ (ลิ้น)


ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ่าน, ลาว ອ່ານ (อ่าน), คำเมือง ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ (อ่าน), ไทลื้อ ᦀᦱᧃᧈ (อ่าน), ไทใหญ่ ဢၢၼ်ႇ (อ่าน)

อ่าน (ตัวหนังสือ)


ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ

จำนวนเส้นด้ายในการทอผ้า 10 เส้น คือ 1 "อ่าน" 10 "อ่าน" เป็นหนึ่ง "หลบ"


ᩋᩳᩣ᩠ᩅ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອາວ (อาว), คำเมือง ᩋᩣ᩠ᩅ (อาว), ไทลื้อ ᦀᦱᧁ (อาว), ไทใหญ่ ဢၢဝ် (อาว)


ᩋ᩵ᩣ᩠ᩅ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ่าว, ลาว ອ່າວ (อ่าว), คำเมือง ᩋ᩵ᩣ᩠ᩅ (อ่าว)


ᩋᩫ᩠᩶ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ้น, ลาว ອົ້ນ (อ็้น), คำเมือง ᩋᩫ᩠᩶ᨶ (อ็้น), ไทลื้อ ᦀᦳᧃᧉ (อุ้น), ไทใหญ่ ဢူၼ်ႈ (อู้น)


ᩋᩳᩣ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อา, ลาว ອາ (อา), คำเมือง ᩋᩣ (อา), ไทลื้อ ᦀᦱ (อา), ไทใหญ่ ဢႃ (อา)

อาผู้หญิงหรือผู้ชาย


ᨽᩣ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พราก, ลาว ພາກ (พาก), คำเมือง ᨻᩕᩣ᩠ᨠ (พราก), ไทลื้อ ᦘᦱᧅ (ภาก), ไทใหญ่ ၽၢၵ်ႈ (ผ้าก)


ᨽᩬ᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พร่อง, ลาว ພ່ອງ (พ่อง), คำเมือง ᨻᩕᩬ᩵ᨦ (พรอ่ง), ไทลื้อ ᦘᦸᧂᧈ (ภ่อ̂ง), ไทใหญ่ ၽွင်ႈ (ผ้อ̂ง)

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ᨽ᩶ᩣ

รูปแบบอื่นของ ᨻᩕ᩶ᩣ (พร้า)


ᨽᩱ᩵

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไพร่, ลาว ໄພ່ (ไพ่), คำเมือง ᨻᩕᩱ᩵ (ไพร่), ไทลื้อ ᦺᦘᧈ (ไภ่)

ไพร่ฟ้า, ประชาชน, ชาวบ้านชาวเมือง


ᨽᩬ᩶ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พร้อม, ลาว ພ້ອມ (พ้อม), คำเมือง ᨻᩕᩬ᩶ᨾ (พรอ้ม), ไทลื้อ ᦘᦸᧄᧉ (ภ้อ̂ม), ไทใหญ่ ၽွမ်ႉ (ผ๎อ̂ม)

ประชุม, ชุมนุม


ᨽᩬ᩶ᨾ

คำกริยาวิเศษณ์

พร้อมหน้าพร้อมตา


ᨼᩨ᩠ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟืม, คำเมือง ᨼᩨ᩠ᨾ (ฟืม), ลาว ຟືມ (ฟืม), ไทลื้อ ᦝᦹᧄ (ฟืม), ไทใหญ่ ၽိုမ်း (ผึ๊ม) หรือ ၾိုမ်း (ฝึ๊ม), พ่าเก ၸုံ (ผุํ)


ᨼᩬᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟอง, ลาว ຟອງ (ฟอง), คำเมือง ᨼᩬᨦ (ฟอง), ไทลื้อ ᦝᦸᧂ (ฟอ̂ง), ไทใหญ่ ၽွင်း (ผ๊อ̂ง) หรือ ၾွင်း (ฝ๊อ̂ง)


ᨼᩯ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แฟง, ลาว ແຟງ (แฟง), คำเมือง ᨼᩯ᩠ᨦ (แฟง)


ᨼᩣ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาก, ลาว ຟາກ (ฟาก), คำเมือง ᨼᩣ᩠ᨠ (ฟาก), ไทลื้อ ᦝᦱᧅ (ฟาก), ไทใหญ่ ၽၢၵ်ႈ (ผ้าก) หรือ ၾၢၵ်ႈ (ฝ้าก)

ฟาก (ซี่ไม้ไผ่สำหรับปูพื้นเรือน)


ᨼᩢ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฟัก, ลาว ຟັກ (ฟัก), คำเมือง ᨼᩢ᩠ᨠ (ฟัก), ไทลื้อ ᦝᧅ (ฟัก), ไทใหญ่ ၽၵ်ႉ (ผั๎ก) หรือ ၾၵ်ႉ (ฝั๎ก)


ᨼᩢ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟัก, ลาว ຟັກ (ฟัก), คำเมือง ᨼᩢ᩠ᨠ (ฟัก), ไทลื้อ ᦝᧅ (ฟัก)


ᨼᩢ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟัก, ลาว ຟັກ (ฟัก)


ᨼᩬ᩶ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟ้อง, คำเมือง ᨼᩬ᩶ᨦ (ฟอ้ง), ลาว ຟ້ອງ (ฟ้อง), ไทลื้อ ᦝᦸᧂᧉ (ฟ้อ̂ง)


ᨼᩣ᩠ᨯ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาด, ลาว ຟາດ (ฟาด), คำเมือง ᨼᩣ᩠ᨯ (ฟาด), ไทลื้อ ᦝᦱᧆ (ฟาด)


ᨼᩣ᩠ᨿ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาย, ลาว ຟາຍ (ฟาย)


ᨼᩣ᩠ᨿ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พาย, ลาว ພາຍ (พาย), คำเมือง ᨼᩣ᩠ᨿ (ฟาย), ไทลื้อ ᦝᦻ (ฟาย), ไทใหญ่ ၽၢႆး (ผ๊าย)


ᨼᩬᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟอก, ลาว ຟອກ (ฟอก), คำเมือง ᨼᩬᨠ (ฟอก), ไทลื้อ ᦝᦸᧅ (ฟอ̂ก), ไทใหญ่ ၽွၵ်ႈ (ผ้อ̂ก) หรือ ၾွၵ်ႈ (ฝ้อ̂ก)


ᨼᩢ᩠ᨯ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟัด, ลาว ຟັດ (ฟัด), คำเมือง ᨼᩢ᩠ᨯ (ฟัด), ไทลื้อ ᦝᧆ (ฟัด), ไทใหญ่ ၽတ်ႉ (ผั๎ต) หรือ ၾတ်ႉ (ฝั๎ต)

ฟัด, ฟาด, ตี


ᨼᩪ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *wuːᴬ (“ลอย”), จากจีนยุคกลาง浮 (MC bjuw); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟู, คำเมือง ᨼᩪ (ฟู), อีสาน ฟู, ลาว ຟູ (ฟู), ไทลื้อ ᦝᦴ (ฟู), ไทใหญ่ ၽူး (ผู๊) หรือ ၾူး (ฝู๊), อาหม 𑜇𑜥 (ผู), จ้วง fouz, ปู้อี fux


ᨼᩨ᩠᩶ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟื้น, ลาว ຟື້ນ (ฟื้น), คำเมือง ᨼᩨ᩠᩶ᨶ (ฟื้น), ไทลื้อ ᦝᦹᧃᧉ (ฟื้น), ไทใหญ่ ၽိုၼ်ႉ (ผึ๎น) หรือ ၾိုၼ်ႉ (ฝึ๎น)

ฟื้น, พลิก, กลับด้าน

ปฏิวัติ, กบฏ, ยึดอำนาจ


ᨼᩫ᩠ᨯ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຟົດ (ฟ็ด), คำเมือง ᨼᩫ᩠ᨯ (ฟ็ด), ไทลื้อ ᦷᦝᧆ (โฟด), ไทใหญ่ ၽူတ်ႉ (ผู๎ต) หรือ ၾူတ်ႉ (ฝู๎ต)


ᨼᩬ᩶ᩁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟ้อน, ลาว ຟ້ອນ (ฟ้อน), คำเมือง ᨼᩬ᩶ᩁ (ฟอ้ร), ไทลื้อ ᦝᦸᧃᧉ (ฟ้อ̂น), ไทใหญ่ ၽွၼ်ႉ (ผ๎อ̂น) หรือ ၾွၼ်ႉ (ฝ๎อ̂น)


ᨼᩮᩨ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຟືອນ (เฟือน), คำเมือง ᨼᩮᩬᩥᩁ (เฟอิร), ไทลื้อ ᦵᦝᦲᧃ (เฟีน); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย เฟือน

ไหว, สั่น, คลอน


ᨼ᩶ᩣ᩠ᩅ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຟ້າວ (ฟ้าว), คำเมือง ᨼ᩶ᩣ᩠ᩅ (ฟ้าว), ไทลื้อ ᦝᦱᧁᧉ (ฟ้าว)


ᨼᩮᩨ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาง, ลาว ເຟືອງ (เฟือง), ไทลื้อ ᦵᦝᦲᧂ (เฟีง), ไทใหญ่ ၽိူင်း (เผิ๊ง) หรือ ၾိူင်း (เฝิ๊ง)


ᨼᩮᩨ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฟือง, ลาว ເຟືອງ (เฟือง), ไทลื้อ ᦵᦝᦲᧂ (เฟีง)


ᨼᩩ᩶ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟุ้ง, ลาว ຟົ້ງ (ฟ็้ง), คำเมือง ᨼᩩ᩶ᨦ (ฟุ้ง), ไทลื้อ ᦝᦳᧂᧉ (ฟุ้ง), ไทใหญ่ ၽူင်ႉ (ผู๎ง) หรือ ၾူင်ႉ (ฝู๎ง)


ᨼᩮᩬᩨ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຟືອ (เฟือ), คำเมือง ᨼᩮᩬᩥᩋ (เฟอิอ), ไทใหญ่ ၽိူဝ်း (เผิ๊ว) หรือ ၾိူဝ်း (เฝิ๊ว)

พยุง, จับเพื่อไม่ให้ล้ม


ᨼᩫ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟก, ลาว ຟົກ (ฟ็ก), คำเมือง ᨼᩫ᩠ᨠ (ฟ็ก), ไทลื้อ ᦷᦝᧅ (โฟก), ไทใหญ่ ၽူၵ်ႉ (ผู๎ก) หรือ ၾူၵ်ႉ (ฝู๎ก)


ᨺᩣ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝาง, ลาว ຝາງ (ฝาง), คำเมือง ᨺᩣ᩠ᨦ (ฝาง), ไทลื้อ ᦚᦱᧂ (ฝาง), ไทใหญ่ ၽၢင် (ผาง) หรือ ၾၢင် (ฝาง)


ᨺᩣ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝาน, ลาว ຝານ (ฝาน), คำเมือง ᨺᩣ᩠ᨶ (ฝาน), ไทลื้อ ᦚᦱᧃ (ฝาน), ไทใหญ่ ၽၢၼ် (ผาน) หรือ ၾၢၼ် (ฝาน)


ᨿᩢ᩠ᨯ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยัด, ลาว ຍັດ (ยัด), คำเมือง ᨿᩢ᩠ᨯ (ยัด), ไทลื้อ ᦶᦍᧆ (แยด)


ᨿᩬᨯ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยอด, ลาว ຍອດ (ยอด), คำเมือง ᨿᩬᨯ (ยอด), ไทลื้อ ᦍᦸᧆ (ยอ̂ด), ไทใหญ่ ယွတ်ႈ (ย้อ̂ต)


ᨿᩢ᩠ᨦ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยัง, ลาว ຍັງ (ยัง), คำเมือง ᨿᩢ᩠ᨦ (ยัง), ไทลื้อ ᦍᧂ (ยัง), ไทใหญ่ ယင်း (ยั๊ง)


ᨿᩢ᩠ᨦ

ยัง, มี, มีชีวิตอยู่, มีอยู่


ᨿᩯ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แยก, ลาว ແຍກ (แยก), คำเมือง ᨿᩯ᩠ᨠ (แยก), ไทลื้อ ᦶᦍᧅ (แยก)


ᨿᩱ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *jaɰᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใย, คำเมือง ᨿᩱ (ไย), ลาว ໃຍ (ใย), ไทลื้อ ᦺᦍ (ไย), ไทดำ ꪻꪥ (ใย), ไทขาว ꪻꪥ, ไทใหญ่ ယႂ်း (ใย๊), ไทใต้คง ᥕᥬᥰ (ใย๊), พ่าเก ယၞ် (ใย), อาหม 𑜊𑜧 (ยว์)


ᨿᩫ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยก, ลาว ຍົກ (ย็ก), คำเมือง ᨿᩫ᩠ᨠ (ย็ก), ไทลื้อ ᦷᦍᧅ (โยก)


ᨿᩥ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หญิง, ลาว ຍິງ (ยิง), คำเมือง ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง), ไทลื้อ ᦍᦲᧂ (ยีง), ไทใหญ่ ယိင်း (ยิ๊ง)


ᨿᩥ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยิง, ลาว ຍິງ (ยิง)


ᩋᩥ᩠᩵ᨾ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔiːmᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อิ่ม, ลาว ອິ່ມ (อิ่ม) หรือ ອີ່ມ (อี่ม), คำเมือง ᩋᩥ᩠᩵ᨾ (อิ่ม), ไทลื้อ ᦀᦲᧄᧈ (อี่ม), ไทใหญ่ ဢိမ်ႇ (อิ่ม), อาหม 𑜒𑜢𑜉𑜫 (อิม์), จ้วง imq

เบื่อ, หน่าย


ᨺᩧ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝึก, ลาว ຝຶກ (ฝึก) หรือ ເຝິກ (เฝิก), คำเมือง ᨺᩧ᩠ᨠ (ฝึก) หรือ ᨺᩮᩥ᩠ᨠ (เฝิก), ไทลื้อ ᦵᦚᦲᧅ (เฝีก), ไทใหญ่ ၽိုၵ်း (ผึ๊ก) หรือ ၾိုၵ်း (ฝึ๊ก), ไทใต้คง ᥜᥫᥐᥱ (เฝ่อ̂ก), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜀𑜫 (ผึก์), จ้วง faek


ᨯ᩠ᨿᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระดี้กระเดียม, ลาว ດຽມ (ดยม) หรือ ກະດຽມ (กะดยม), คำเมือง ᨯ᩠ᨿᨾ (ดยม)

กระดี้กระเดียม, จั๊กจี้


ᨲᩯ᩠᩵ᨦᨦᩣ᩠ᨶ

ᨲᩯ᩠᩵ᨦ (แต่ง) + ᨦᩣ᩠ᨶ (งาน)


ᨠᩥ᩠ᨶᨡᩯ᩠ᨠ

ᨠᩥ᩠ᨶ (กิน, “กิน”) + ᨡᩯ᩠ᨠ (แขก, “แขก”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩥ᩠ᨶᨡᩯ᩠ᨠ (กินแขก), ไทลื้อ ᦂᦲᧃᦶᦃᧅᧈ (กีนแฃ่ก), ไทใหญ่ ၵိၼ်ၶႅၵ်ႇ (กินแข่ก)

/kin˧˨˥.kʰɛːk˨˨/

กินเลี้ยงงานแต่งงาน


ᩉ᩠ᨾᩣᨶᩱ

ᩉ᩠ᨾᩣ (หมา, “หมา”) + ᨶᩱ (ไน, “ใน”)


ᨼ᩶ᩣᨹ᩵ᩣ

ᨼ᩶ᩣ (ฟ้า, “ฟ้า”) + ᨹ᩵ᩣ (ผ่า, “ผ่า”)

/faː˦˩.pʰaː˨˨/


ᨠᩥ᩠ᨶᨾᩮᩨ᩠ᨦ

ᨠᩥ᩠ᨶ (กิน, “กิน”) + ᨾᩮᩨ᩠ᨦ (เมืง, “เมือง”)

/kin˧˨˥.mɤːŋ˧˧/


ᨠᩱ᩵ᨦ᩠ᩅᨦ

ᨠᩱ᩵ (ไก่, “ไก่”) + ᨦ᩠ᩅᨦ (งวง, “งวง”)

/kaj˨˨.ŋoːŋ˧˧/


ᨾᩬᩁᨡᩱ᩵

ᨾᩬᩁ (มอร, “มอน, ส่วนสำคัญ”) + ᨡᩱ᩵ (ไข่, “ไข่”)


ᩁᩫ᩠ᨳᨳᩦ᩠ᨷ

ᩁᩫ᩠ᨳ (ร็ถ, “รถ”) + ᨳᩦ᩠ᨷ (ถีบ, “ถีบ”)

รถถีบ, จักรยาน


ᨺᩧ᩠ᨠᩉᩢ᩠ᨯ

ᨺᩧ᩠ᨠ (ฝึก, “ฝึก”) + ᩉᩢ᩠ᨯ (หัด, “หัด”)


ᨻᩨ᩠᩶ᨶᨴᩦ᩵

ᨻᩨ᩠᩶ᨶ (พื้น, “พื้น”) + ᨴᩦ᩵ (ที่, “ที่”)

/pɯːn˦˩.tiː˨˨/


ᨻᩨ᩠᩶ᨶᨾᩮᩨ᩠ᨦ

ᨻᩨ᩠᩶ᨶ (พื้น, “พื้น”) + ᨾᩮᩨ᩠ᨦ (เมืง, “เมือง”)


ᨿᩫ᩠ᨠᨿᩬ᩵ᨦ

ᨿᩫ᩠ᨠ (ย็ก, “ยก”) + ᨿᩬ᩵ᨦ (ยอ่ง, “ย่อง”)


ᩁᩣ᩠ᨠᩉ᩠ᨦᩮᩢ᩶ᩣ

ᩁᩣ᩠ᨠ (ราก, “ราก”) + ᩉ᩠ᨦᩮᩢ᩶ᩣ (เหงั้า, “เหง้า”)


ᨠᩥ᩠ᨶᩃ᩠ᨿ᩶ᨦ

ᨠᩥ᩠ᨶ (กิน, “กิน”) + ᩃ᩠ᨿ᩶ᨦ (ลย้ง, “เลี้ยง”)


ᨠᩬᨦᨴᩢ᩠ᨷ

ᨠᩬᨦ (กอง, “กอง”) + ᨴᩢ᩠ᨷ (ทับ, “ทัพ”)

/kɔːŋ˧˨˥.tap˦˩/


ᩃᩪᨠᩈᩧ᩠ᨠ

ᩃᩪᨠ (ลูก, “ลูก”) + ᩈᩧ᩠ᨠ (สึก, “ศึก”)


ᩁᩫ᩠ᨳᨤᩮᩬᩨ᩵ᨦ

ᩁᩫ᩠ᨳ (ร็ถ, “รถ”) + ᨤᩮᩬᩨ᩵ᨦ (เฅอื่ง, “เครื่อง”)


ᩃᩫ᩠ᨦᨴᩨ᩠ᨶ

ᩃᩫ᩠ᨦ (ล็ง, “ลง”) + ᨴᩨ᩠ᨶ (ทืน, “ทุน”)


ᩁᩫ᩠ᨷᩈᩧ᩠ᨠ

ᩁᩫ᩠ᨷ (ร็บ, “รบ”) + ᩈᩧ᩠ᨠ (สึก, “ศึก”)


ᨤᩪ

ยืมมาจากบาลี ครู


ᨽᩱ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ

ᨽᩱ᩵ (ไภ่, “ไพร่”) + ᨴᩱ᩠ᨿ (ไทย, “คน”)

ประชาชน, ไพร่ฟ้า, ชาวเมือง, ราษฎร


ᨽᩢ᩠ᨠᨹᩬ᩵ᩁ

ᨽᩢ᩠ᨠ (ภัก, “พัก”) + ᨹᩬ᩵ᩁ (ผอ่ร, “ผ่อน”), จากไทย พักผ่อน


ᩅᩯ᩠ᨯᩃᩬ᩶ᨾ

ᩅᩯ᩠ᨯ (แวด, “แวด”) + ᩃᩬ᩶ᨾ (ลอ้ม, “ล้อม”)

แวดล้อม (เฝ้าระวังอยู่โดยรอบ, ห้อมล้อม)


ᩅᩥᨬ᩠ᨬᩪ

ยืมมาจากบาลี วิญฺญู


ᩅᨲ᩠ᨳᩩ

ยืมมาจากบาลี วตฺถุ


ᩉᩩᨾ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫຸມ (หุม), คำเมือง ᩉᩩᨾ (หุม), ไทลื้อ ᦠᦳᧄ (หุม), ไทใหญ่ ႁူမ် (หูม)

ชอบ, นิยม, พอใจ, รักและหวงแหน


ᨾᩮᩬᩨ᩵

ร่วมเชื้อสายกับไทย เมื่อ, ลาว ເມື່ອ (เมื่อ), คำเมือง ᨾᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เมอิ่อ), ไทลื้อ ᦵᦙᦲᧈ (เมี่), ไทใหญ่ မိူဝ်ႈ (เมิ้ว)


ᩈᩮᩨ᩠᩶ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເສື້ອງ (เสื้อง), คำเมือง ᩈᩮᩥ᩠᩶ᨦ (เสิ้ง)

เอน, เอียง, ไม่ตรง, ไม่นิ่ง


ᨩᩩᨷ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชุบ, ลาว ຊຸບ (ซุบ), คำเมือง ᨩᩩᨷ (ชุบ), ไทลื้อ ᦋᦳᧇ (ชุบ), ไทใหญ่ ၸုပ်ႉ (จุ๎ป), ไทใต้คง ᥓᥧᥙ (จูป)


ᨾᩨ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลืม, ลาว ມືນ (มืน), อีสาน มืน, คำเมือง ᨾᩨ᩠ᨶ (มืน), ไทลื้อ ᦙᦹᧃ (มืน), ไทใหญ่ မိုၼ်း (มึ๊น)

เปิด, อ้า (ใช้แก่ตา)

ᨾᩨ᩠ᨶᨲᩣ


ᨾᩨ᩠ᨶ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾᩮᩥ᩠ᨶ (เมิน), ไทลื้อ ᦙᦹᧃ (มืน), ไทใหญ่ မိုၼ်း (มึ๊น)


ᨩᩢ᩠᩶ᨶᨼ᩶ᩣ

ᨩᩢ᩠᩶ᨶ (ชั้น, “ชั้น”) + ᨼ᩶ᩣ (ฟ้า, “ฟ้า”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊັ້ນຟ້າ (ซั้นฟ้า), ไทลื้อ ᦶᦋᧃᧉᦝᦱᧉ (แช้นฟ้า)

สวรรค์, เมืองฟ้า, ที่อยู่ของเทวบุตรและเทวดา มี 6 ชั้น


ᨡᩨ᩠᩶ᨶᨶᩢ᩠᩵ᨦᩉ᩠ᨶᩮᩬᩨᨴᩯ᩠᩵ᨶ

ᨡᩨ᩠᩶ᨶ (ขื้น, “ขึ้น”) + ᨶᩢ᩠᩵ᨦ (นั่ง, “นั่ง”) + ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩨ (เหนอื, “เหนือ”) + ᨴᩯ᩠᩵ᨶ (แท่น, “แท่น”)

/kʰɯːn˧˧ʔ.naŋ˨˨.nɤː˧˨˥.tɛn˨˨/

ขึ้นเป็นพระยาเจ้าเมือง

th-ᨡᩨ᩠᩶ᨶᨶᩢ᩠᩵ᨦᩉ᩠ᨶᩮᩬᩨᨴᩯ᩠᩵ᨶ-kkh-verb-uXUQXXzJ


ᨡᩨ᩠᩶ᨶᩉ᩠ᨿᩱ᩵

ᨡᩨ᩠᩶ᨶ (ขื้น, “ขึ้น”) + ᩉ᩠ᨿᩱ᩵ (ไหย่, “ใหญ่”); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦃᦹᧃᧉᦺᦊᧈ (ฃื้นไหย่), ไทใหญ่ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ (ขึ้นใย่)

/kʰɯːn˧˧ʔ.jaj˨˨/

เจริญขึ้นกว่าเก่า, ก้าวหน้า


ᨡᩨ᩠᩶ᨶᨿᩫ᩠ᩆᩈᩢ᩠ᨠ

ᨡᩨ᩠᩶ᨶ (ขื้น, “ขึ้น”) + ᨿᩫ᩠ᩆ (ย็ศ, “ยศ”) + ᩈᩢ᩠ᨠ (สัก, “ศักดิ์”)


ᨵᩱ᩠ᨿ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากไทย ไทย; ร่วมรากกับ ᨴᩱ᩠ᨿ (ไทย)


ᨸᩮ᩠ᨶᨯᩦ

คำกริยาวิเศษณ์

ᨸᩮ᩠ᨶ (เปน, “เป็น”) + ᨯᩦ (ดี, “ดี”); เทียบลาว ເປັນຕາ (เปันตา)

ᨸᩮ᩠ᨶᨯᩦᩁᩢ᩠ᨠ

ᨸᩮ᩠ᨶᨯᩦᩋᩣ᩠ᨿ


ᩈ᩠ᨿᩮ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสีย, คำเมือง ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), ลาว ເສຍ (เสย), ไทลื้อ ᦵᦉ (เส), ไทใหญ่ သေ (เส), ไทใต้คง ᥔᥥᥴ (เส๋), พ่าเก ꩬေ (เส), อาหม *𑜏𑜦𑜧 (*เส)


ᩈ᩠ᨿᩮ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสีย, ลาว ເສຍ (เสย), คำเมือง ᩈ᩠ᨿᩮ (เสย), ไทลื้อ ᦵᦉ (เส), ไทใหญ่ သေ (เส)


ᨠ᩠ᩅᩫ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກົວ (ก็ว), คำเมือง ᨠᩖ᩠ᩅᩫ (กลว็), เขิน ᨠ᩠ᩅᩫ (กว็), ไทลื้อ ᦷᦂ (โก), ไทใหญ่ ၵူဝ် (กูว), อาหม 𑜀𑜥 (กู)


ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มล่อน, ลาว ມ່ວນ (ม่วน), อีสาน ม่วน, คำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), ไทลื้อ ᦷᦙᧃᧈ (โม่น), ไทดำ ꪣ꪿ꪺꪙ (มั่วน), ไทใหญ่ မူၼ်ႈ (มู้น), อาหม 𑜉𑜤𑜃𑜫 (มุน์) หรือ 𑜈𑜤𑜃𑜫 (บุน์)


ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ

คำกริยาวิเศษณ์


ᨻᩯ᩶

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *beːꟲ (“ชนะ; แพ้”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แพ้, ลาว ແພ້ (แพ้), คำเมือง ᨻᩯ᩶ (แพ้), ไทลื้อ ᦶᦗᧉ (แพ้), ไทใหญ่ ပေႉ (เป๎)

ชนะ, ปราบได้, สู้ได้


ᨠᩣᩴ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kamᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กำ, คำเมือง ᨠᩣᩴ (กาํ), ลาว ກຳ (กำ), ไทลื้อ ᦂᧄ (กัม), ไทใหญ่ ၵမ် (กัม), อาหม 𑜀𑜪 (กํ), จ้วง gaem, แสก กั๋ม

กำ, ถือ, หยิบ

ระวัง, ควบคุม


ᨲᩣᩴ

ตำ, แทง, ชน, ทิ่ม


ᨣᩤᩴ

รูปแบบอื่นของ ᨣᩣᩴ (คาํ)


ᩁᩣᩴ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ႁမ်း (หั๊ม)


ᩈᩣᩴ

ยัดเข้าในรู เช่น ตอนกำลังมีเพศสัมพันธ์


ᨠ᩵ᩣᩴ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่ำ, คำเมือง ᨠ᩵ᩣᩴ (ก่าํ), ลาว ກ່ຳ (ก่ำ), ไทลื้อ ᦂᧄᧈ (กั่ม), ไทใหญ่ ၵမ်ႇ (กั่ม), พ่าเก ကံ (กํ), จ้วง gaemh, จ้วงแบบจั่วเจียง gaemh

(สี) ก่ำ, หมอง, ดำ, เข้ม


ᨤ᩵ᩣᩴ

ข่มเหง, ทำให้เสียหาย


ᨿ᩵ᩣᩴ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲamᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่ำ, คำเมือง ᨿ᩵ᩣᩴ (ย่าํ), ลาว ຍ່ຳ (ย่ำ) หรือ ຢ່ຳ (อย่ำ), ไทลื้อ ᦍᧄᧈ (ยั่ม) หรือ ᦶᦍᧄᧈ (แย่ม), จ้วง yaemh


ᩃ᩵ᩣᩴ

คิด, พิจารณา


ᩃ᩵ᩣᩴ

เสียงสวดธรรม

ไม้ชนิดหนึ่ง มีลักษณะเหมือนไม้หลักรั้ว


ᩈ᩵ᩣᩴ

ส่ำ, อย่าง, บ้าง, หมู่, เหล่า, พวก


ᨣ᩶ᩤᩴ

รูปแบบอื่นของ ᨣᩣᩴ᩶ (คาํ้)


ᨩ᩶ᩣᩴ

ซึ่งมีสีเข้ม


ᨪ᩶ᩣᩴ

คำกริยาวิเศษณ์


ᨳ᩶ᩣᩴ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cramꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ้ำ, ลาว ຖ້ຳ (ถ้ำ), คำเมือง ᨳ᩶ᩣᩴ (ถ้าํ), ไทลื้อ ᦏᧄᧉ (ถั้ม), ไทใหญ่ ထမ်ႈ (ถั้ม), ไทดำ ꪖꪾ꫁ (ถ้ำ), อาหม 𑜌𑜪 (ถํ), จ้วง gamj


ᩃ᩶ᩣᩴ

ล้ำ, ล้น, พ้น


ᩃ᩶ᩣᩴ

คำกริยาวิเศษณ์


ᨾᩮ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *miəᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *miəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เมีย, ลาว ເມຍ (เมย), คำเมือง ᨾ᩠ᨿᩮ (เมย), ไทลื้อ ᦵᦙ (เม), ไทดำ ꪣꪸ (มย̂), ไทใหญ่ မေး (เม๊), อาหม 𑜉𑜣 (มี)


ᨤ᩠ᩅᩫ

เครื่องนุ่งห่ม


ᨩ᩠ᩅᩫ᩵

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั่ว, คำเมือง ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), ลาว ຊົ່ວ (ซ็่ว), ไทใหญ่ ၸူဝ်ႈ (จู้ว)

ชั่ว, ระยะ, เวลา


ᨩ᩠ᩅᩫ᩵

เทียบจีนยุคกลาง錯 (MC tshuH, “ผิด; เลว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั่ว, คำเมือง ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), ลาว ຊົ່ວ (ซ็่ว), ไทลื้อ ᦷᦌᧈ (โซ่)

ชั่ว (ไม่ดี), เสีย


ᨡ᩠ᩅᩫ᩶

ร่วมเชื้อสายกับไทย คั่ว, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩫ᩶ (ขว็้), อีสาน ขั้ว, ลาว ຂົ້ວ (ข็้ว), ไทลื้อ ᦷᦃᧉ (โฃ้), ไทใหญ่ ၶူဝ်ႈ (ขู้ว), อาหม 𑜁𑜤𑜈𑜫 (ขุว์)

คั่ว, ผัด (คนอาหารแห้งให้เกรียมหรือสุก)


ᩈ᩠ᨿ᩶ᨦ

หมด, จบ, สิ้น, ไม่มีเหลือ


ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง定 (MC dengH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เที่ยง, คำเมือง ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ (ทย่ง), ลาว ທ່ຽງ (ท่ยง), ไทลื้อ ᦵᦑᧂᧈ (เท่ง), ไทใหญ่ တဵင်ႈ (เต้ง), อาหม 𑜄𑜢𑜂𑜫 (ติง์), จ้วงแบบหนง dingh หรือ dingq, แสก เถี้ยง


ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ

เที่ยง, มั่นคง, ยุติธรรม, ซื่อสัตย์


ᨳ᩠ᩅ᩶ᩁ

คำกริยาวิเศษณ์


ᨷ᩠ᩅ᩶ᩁ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷ᩠ᩅ᩶ᩁ (บว้ร), ไทลื้อ ᦷᦢᧃᧉ (โบ้น), ไทใหญ่ မူၼ်ႈ (มู้น) หรือ ဝူၼ်ႈ (วู้น), ไทใต้คง ᥛᥨᥢᥲ (โม้น)


ᩋ᩠ᩅ᩶ᩁ

อ่อนแอ, ไม่แข็ง, ไม่แกร่ง


ᨳ᩠ᩅ᩶ᨾ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.tuəmᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ท่วม, คำเมือง ᨳ᩠ᩅ᩶ᨾ (ถว้ม), ลาว ຖ້ວມ (ถ้วม), ไทลื้อ ᦏᦳᧄᧉ (ถุ้ม), ไทใหญ่ ထူမ်ႈ (ถู้ม), ไทใต้คง ᥗᥨᥛᥲ (โถ้ม) หรือ ᥗᥧᥛᥲ (ถู้ม), อาหม 𑜌𑜤𑜉𑜫 (ถุม์), จ้วง dumh, แสก ทุม


ᨴ᩠ᩅ᩶ᨦ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง動 (MC duwngX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ท้วง, ลาว ທ້ວງ (ท้วง), คำเมือง ᨴ᩠ᩅ᩶ᨦ (ทว้ง), ไทลื้อ ᦷᦑᧂᧉ (โท้ง), ไทใหญ่ တူင်ႉ (ตู๎ง)

ขยับ, ไหวติง, ขยับเขยื้อน


ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ม่วง, คำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ (มว่ง), ลาว ມ່ວງ (ม่วง), ไทลื้อ ᦷᦙᧂᧈ (โม่ง)

(ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨠ~) มะม่วง


ᩉ᩠ᩅ᩵ᨦ

ผูกมัดเพื่อให้ห้อยได้


ᨳ᩠ᩅᩫ᩵

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰuəᴮ¹, จากจีนยุคกลาง豆 (MC duwH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถั่ว, คำเมือง ᨳ᩠ᩅᩫ᩵ (ถว็่), ลาว ຖົ່ວ (ถ็่ว), ไทลื้อ ᦷᦏᧈ (โถ่), ไทดำ ꪖ꪿ꪺ (ถั่ว), ไทขาว ꪖꪺꫀ, ไทใหญ่ ထူဝ်ႇ (ถู่ว), ไทใต้คง ᥗᥨᥝᥱ (โถ่ว), พ่าเก ထုဝ် (ถุว์), อาหม 𑜌𑜥 (ถู) (ในคำ 𑜉𑜀𑜫𑜌𑜥 (มก์ถู))


ᨡ᩠ᨿᨾ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂຽມ (ขยม), คำเมือง ᨡ᩠ᨿᨾ (ขยม), ไทลื้อ ᦵᦃᧄ (เฃม), ไทใหญ่ ၶဵမ် (เขม)

หายาก, ขาดแคลน, ไม่มี


ᩁᩢ᩠ᨷ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rapᴰ²ˢ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รับ, คำเมือง ᩁᩢ᩠ᨷ (รับ), ลาว ຮັບ (ฮับ), ไทลื้อ ᦣᧇ (ฮับ), ไทดำ ꪭꪾꪚ (ฮำบ), ไทใหญ่ ႁပ်ႉ (หั๎ป), ไทใต้คง ᥞᥙ (หัป), อาหม 𑜍𑜆𑜫 (รป์)


ᨿᩢ᩠ᨷ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨿᩢ᩠ᨷ (ยับ), ไทลื้อ ᦍᧇ (ยับ)

ᨿᩢ᩠ᨷᨤᩫ᩠ᨶᩃᩢ᩠ᨠᩈᩱ᩵ᨤᩬᨠ

จับขโมยเข้าคุก

ยับฅ็นลักไส่ฅอก


ᨧᩱ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *caɰᴬ², จากไทดั้งเดิม *cɤɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใจ, ลาว ໃຈ (ใจ), อีสาน ใจ, คำเมือง ᨧᩲ (ใจ) หรือ ᨧᩱ (ไจ), ไทลื้อ ᦺᦈ (ไจ), ไทดำ ꪻꪊ (ใจ), ไทขาว ꪻꪊ, ไทใหญ่ ၸႂ် (ใจ), ไทใต้คง ᥓᥬ (ใจ), พ่าเก ꩡၞ် (ใจ), อาหม 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์)


ᩈᩢ᩠᩵ᨦ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *saŋᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *saŋᴮ (“บอกให้ทำ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย สั่ง, คำเมือง ᩈᩢ᩠᩵ᨦ (สั่ง), ลาว ສັ່ງ (สั่ง), ไทลื้อ ᦉᧂᧈ (สั่ง), ไทดำ ꪎꪰ꪿ꪉ (สั่ง), ไทใหญ่ သင်ႇ (สั่ง), ไทใต้คง ᥔᥒᥱ (สั่ง), พ่าเก ꩬင် (สง์), อาหม 𑜏𑜂𑜫 (สง์), จ้วง saengq หรือ daengq


ᩁ᩶ᩣ᩠ᨿ

ร้าย (ไม่ดี)


ᩋᩃᩪ

ยืมมาจากพม่า အာလူး (อาลู:), จากฮินดี आलू (อาลู)


ᩋᨩᩣ᩠ᨦ

ยืมมาจากพม่า အကျင့် (อกฺยง์̥); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ဢၵျၢင်ႉ (อกฺย๎าง)

นิสัย, จริต, การพูดจา


ᨾᩢ᩠ᨶ

มัน (ไม้เถาหรือไม้ต้น)


ᨣᩯ᩵

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၵႄႈ (แก้)


ᨡᩭ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩬ᩠ᨿ (ขอย), ไทลื้อ ᦧᦾ (ฃวอ̂ย) หรือ ᦃᦾ (ฃอ̂ย), ไทใหญ่ ၶွႆ (ขอ̂ย), ไทใต้คง ᥑᥩᥭᥴ (ฃ๋อ̂ย), อาหม 𑜁𑜨𑜩 (ขอ̂ย์)

อิจฉา, อยากได้หรืออยากเป็นเหมือนผู้อื่น

ᨡᩭᨻᩮᩨ᩠᩵ᨶ

อิจฉาผู้อื่น

ᨯᩦᨡᩭ


ᨻᩳ᩶

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦗᦸᧉ (พ้อ̂), ไทใหญ่ ပေႃႉ (ป๎อ̂); อาจร่วมเชื้อสายกับลาว ພໍ້ (พํ้, “พบปะ, เจอ”)


ᨻᩳ᩶

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ပေႃႉ (ป๎อ̂)

ไผ่ชนิดหนึ่ง


ᨻᩱ᩶

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨻᩱ᩶ (ไพ้), ไทลื้อ ᦺᦗᧉ (ไพ้), ไทใหญ่ ပႂ်ႉ (ใป๎), พ่าเก ပၞ် (ใป), อาหม 𑜆𑜧 (ปว์) หรือ 𑜆𑜨𑜧 (ปอ̂ว์)


ᩁᩯ᩶

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦣᧉ (แฮ้), ไทใหญ่ ႁႄႉ (แห๎)


ᨺᩯ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แฝง, ลาว ແຝງ (แฝง), คำเมือง ᨺᩯ᩠ᨦ (แฝง), ไทลื้อ ᦶᦚᧂ (แฝง), ไทใหญ่ ၽႅင် (แผง)

อยู่ข้าง ๆ, หลบอยู่ข้าง ๆ, อยู่เคียงข้าง, อยู่ด้วย

แฝง, กั้น, บัง, ซ่อน


ᩋᩥ᩠ᨦ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔiːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อิง, ลาว ອິງ (อิง) หรือ ອີງ (อีง), คำเมือง ᩋᩥ᩠ᨦ (อิง), ไทลื้อ ᦀᦲᧂ (อีง), ไทใหญ่ ဢိင် (อิง)

อิง, พิง, พึ่งพา, อาศัย


ᩉᩖ᩶ᩣ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫຼ້າງ (หล้าง), คำเมือง ᩉᩖ᩶ᩣ᩠ᨦ (หล้าง), ไทลื้อ ᦜᦱᧂᧉ (หล้าง), ไทใหญ่ လၢင်ႈ (ล้าง)

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ᩉᩖ᩶ᩣ᩠ᨦ

คำกริยาวิเศษณ์


ᨲ᩠ᩅᩫᨧᩮᩢ᩶ᩣᨠᩮᩢ᩵ᩣ

ᨲ᩠ᩅᩫ (ตว็, “ตัว”) + ᨧᩮᩢ᩶ᩣ (เจั้า, “เจ้า”) + ᨠᩮᩢ᩵ᩣ (เกั่า, “เก่า”); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ (ตูวจ้วก่ว)

ตัวเอง, ตนเอง


ᨻᩩ᩵ᩁ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨻᩩ᩵ᩁ (พุ่ร), ไทลื้อ ᦗᦳᧃᧈ (พุ่น), ไทใหญ่ ပုၼ်ႈ (ปุ้น)

ส่วน, ส่วนแบ่ง, กอง


ᨾᩱ᩶ᨳᩪ᩵

ᨾᩱ᩶ (ไม้, “ไม้”) + ᨳᩪ᩵ (ถู่, “ตะเกียบ”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ໄມ້ຖູ່ (ไม้ถู่), ไทใหญ่ မႆႉထူႇ (ไม๎ถู่)


ᨳᩪ᩵

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖູ່ (ถู่), ไทลื้อ ᦏᦴᧈ (ถู่), ไทใหญ่ ထူႇ (ถู่)

(ᨾᩱ᩶~) ตะเกียบ


ᨪᩃ᩠ᨿᨾ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩃ᩠ᨿᨾ (สลยม), ไทลื้อ ᦉᦵᦟᧄ (สเลม); เทียบมอญ သၠီ (สฺลิํ) [ซะลิม]


ᨳᩣ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ထႃ (ถา); เทียบลาว ແຖ (แถ)

ᨳᩣᩉ᩠ᩅᩫ


ᨩᩩᩁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชุน, ลาว ຈຸນ (จุน), คำเมือง ᨩᩩᩁ (ชุร)


ᨩᩩᩁ

ชุน (เครื่องทอชนิดหนึ่ง)


ᨩᩩᩁ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၸုၼ်း (จุ๊น)

ทำให้ควันไฟออก


ᨾ᩶ᩣ᩠ᨦ

มล้าง, ทำลาย, ล้าง, ทำให้หายไป, ทำให้วอดวาย


ᨴᩤ᩠ᨦ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *daːŋᴬ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทาง, คำเมือง ᨴᩤ᩠ᨦ (ทาง), ลาว ທາງ (ทาง), ไทลื้อ ᦑᦱᧂ (ทาง), ไทดำ ꪕꪱꪉ (ตฺาง), ไทใหญ่ တၢင်း (ต๊าง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥰ (ต๊าง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์)


ᩉ᩠ᨿᩬ᩶ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຢ້ອງ (อย้อง), คำเมือง ᩀᩬ᩶ᨦ (อยอ้ง), ไทลื้อ ᦊᦸᧂᧉ (หย้อ̂ง), ไทดำ ꪤ꫁ꪮꪉ (หย้อง); อาจมีรากเดียวกับไทย ย่อง ใน ยกย่อง

ประดับ, ตกแต่ง


ᩉ᩠ᨿᩬ᩶ᨦ

เครื่องประดับ


ᩈ᩠ᩅᩫ᩶

ร่วมเชื้อสายกับไทย โซ่, ลาว ໂສ້ (โส้); เทียบจีนเก่า鎖 (OC *soːlʔ, “แม่กุญแจ”)


ᨩᩮᩨ᩠ᨠ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɤːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เชือก, ลาว ເຊືອກ (เซือก), คำเมือง ᨩᩮᩬᩥᨠ (เชอิก), ไทลื้อ ᦵᦋᦲᧅ (เชีก), ไทดำ ꪹꪋꪀ (เจฺก), ไทใหญ่ ၸိူၵ်ႈ (เจิ้ก), ไทใต้คง ᥓᥫᥐ (เจอ̂ก), อาหม 𑜋𑜢𑜤𑜀𑜫 (ฉึก์), จ้วงแบบจั่วเจียง cweg, จ้วง cag หรือ cieg, จ้วงแบบหนง zowg; เทียบมอญ ဇုက် (ชุก์) และเวียตติกดั้งเดิม *ɟaːk (ซึ่งเป็นรากของเวียดนาม chạc (จั่ก))


ᨩᩮᩨ᩠ᨠ

ชอบใจ, ถูกใจ, พอใจ


ᨩᩢ᩠ᨠ

ชัก, ดึง, ลาก


ᩋᨽᩱ᩠ᨿ

ยืมมาจากบาลี อภย หรือสันสกฤต अभय (อภย)


ᨠᩫ᩠ᨷᨠᩥ᩠ᨶᨯᩮᩨ᩠ᨶ

ᨠᩫ᩠ᨷ (ก็บ, “กบ”) + ᨠᩥ᩠ᨶ (กิน, “กิน”) + ᨯᩮᩨ᩠ᨶ (เดืน, “เดือน”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ກົບກິນເດືອນ (ก็บกินเดือน), อีสาน กบกินเดือน, คำเมือง ᨠᩫ᩠ᨷᨠᩥ᩠ᨶᨯᩮᩬᩥᩁ (ก็บกินเดอิร), ไทลื้อ ᦷᦂᧇᦂᦲᧃᦵᦡᦲᧃ (โกบกีนเดีน), ไทใหญ่ ၵူပ်းၵိၼ်လိူၼ် (กู๊ปกินเลิน)

จันทรุปราคา, จันทรคราส


ᩑᩁᩣᩅᩢ᩠ᨱ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากบาลี เอราวณ; เทียบสันสกฤต ऐरावण (ไอราวณ)


ᩑᨠᨧᩥ᩠ᨲ

ᩑᨠ (เอก, “เอก”) + ᨧᩥ᩠ᨲ (จิต, “จิต”)


ᩑᨠᨨᨶ᩠ᨴ᩼

คำกริยาวิเศษณ์

ᩑᨠ (เอก, “เอก”) + ᨨᨶ᩠ᨴ᩼ (ฉนท์, “ฉันท์”)


ᩑᨠᨨᨶ᩠ᨴ᩼

ᩑᨠ (เอก, “เอก”) + ᨨᨶ᩠ᨴ᩼ (ฉนท์, “ฉันท์”)

ความเป็นเอกฉันท์


ᩑᨠᨴᩮ᩠ᩆ

ᩑᨠ (เอก, “เอก”) + ᨴᩮ᩠ᩆ (เทศ, “เทศ”)


ᩑᨠᨩᩫ᩠ᨶ

ᩑᨠ (เอก, “เอก”) + ᨩᩫ᩠ᨶ (ช็น, “ชน”)


ᩑᨠᨽᩁᩥᨿᩣ

ᩑᨠ (เอก, “เอก”) + ᨽᩁᩥᨿᩣ (ภริยา, “ภริยา”)


ᩑᨠᨶᩱ᩠ᨿ

ᩑᨠ (เอก, “เอก”) + ᨶᩱ᩠ᨿ (ไนย, “นัย”)


ᩑᨠ

ยืมมาจากบาลี เอก หรือสันสกฤต एक (เอก)


ᩒᨥ

ยืมมาจากบาลี โอฆ


ᨻᩨ᩠᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พึ่ง, ลาว ເພີ່ງ (เพี่ง), คำเมือง ᨻᩮᩥ᩠᩵ᨦ (เพิ่ง), ไทลื้อ ᦗᦹᧂᧈ (พื่ง), ไทใหญ่ ပိုင်ႈ (ปึ้ง)

ᨻᩨ᩠᩵ᨦᨷᩩᨬ

ᨷᩢᨻᩨ᩠᩵ᨦᨹᩱ


ᨻᩨ᩠᩵ᨦᩋᩥ᩠ᨦ

ᨻᩨ᩠᩵ᨦ (พื่ง, “พึ่ง”) + ᩋᩥ᩠ᨦ (อิง, “อิง”)


ᩈᩮᨭᩛᩦ

ยืมมาจากบาลี เสฏฺฐิ

เศรษฐี, เสฏฐี


ᨷᩕᩣᨠᩫ᩠ᨭ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रकट (ปฺรกฏ); เทียบบาลี ปากฏ


ᨷᨭᩥᨷᩢ᩠ᨲ

ยืมมาจากบาลี ปฏิปตฺติ


ᨲᩕᩱᨷᩥᨭᨠ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต त्रिपिटक (ตฺริปิฏก); เทียบบาลี ติปิฏก


ᩈᩥᨮᩦ

อาจกร่อนมาจาก ᩈᩮᨭᩛᩦ (เสฏฐี), จากบาลี เสฏฺฐิ

เศรษฐี, เสฏฐี


ᨠᩫ᩠ᨭᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ

ยืมมาจากไทย กฎหมาย


ᩋᨵᩥᨭᩛᩣ᩠ᨶ

ยืมมาจากบาลี อธิฏฺฐาน (“การอวยพร”)

/ʔaʔ˧˧.tʰit˧˧.tʰaːn˧˨˥/

อธิฏฐาน, อธิษฐาน


ᩏᨷᨭᩛᩣ᩠ᨠ

ยืมมาจากบาลี อุปฏฺฐาก


ᩏᨷᨭᩛᩣ᩠ᨠ

ยืมมาจากบาลี อุปฏฺฐาก


ᩋᨭᩛ

ยืมมาจากบาลี อฏฺฐ


ᨠᩩᨭᩥ

ยืมมาจากบาลี กุฏิ


ᩁᨭᩛᨷᩤ᩠ᩃ

ยืมมาจากไทย รัฐบาล


ᨠᩰ᩠ᨭ

ยืมมาจากบาลี โกฏิ


ᨣᩕᩉᩢ᩠ᨮ

ยืมมาจากบาลี คหฏฺฐ

คหัฐ, คฤหัสถ์


ᩉᩬ᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ႁွင်ႇ (ห่อ̂ง)


ᩁᩦ᩠ᨲ

ตัดมาจาก ᨧᩣᩁᩦ᩠ᨲ (จารีต); เทียบไทย รีต, คำเมือง ᩁᩦ᩠ᨲ (รีต), อีสาน ฮีต หรือ ฮีด, ลาว ຮີດ (ฮีด)

รีต, จารีต, ประเพณี, แบบแผน


ᨺᩦᨾᩨ

ᨺᩦ (ฝี, “ฝี”) + ᨾᩨ (มื, “มือ”)

/fiː˧˨˥.mɯː˧˧/


ᨺᩱ᩵ᩋ᩶ᩣ᩠ᨦ

ᨺᩱ᩵ (ไฝ่, “ใฝ่”) + ᩋ᩶ᩣ᩠ᨦ (อ้าง, “อ้าง”)

/faj˨˨.ʔaːŋ˧˧ʔ/

ปรารถนา, ต้องการ, อยากให้เป็น


ᨳᩫ᩠ᨷ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ထူပ်း (ถู๊ป)

พบ, ประสบ, เจอ, เห็น


ᨳᩬ᩵ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦏᦸᧄᧈ (ถ่อ̂ม), ไทใหญ่ ထွမ်ႇ (ถ่อ̂ม), ไทใต้คง ᥗᥩᥛᥱ (ถ่อ̂ม), อาหม 𑜌𑜨𑜪 (ถอ̂ํ)

ฟัง (รับเสียงด้วยหูหรือทำตามถ้อยคำ)


ᨧᩮ᩠ᨷ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cepᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เจ็บ, ลาว ເຈັບ (เจับ), คำเมือง ᨧᩮᩢ᩠ᨷ (เจับ), ไทลื้อ ᦵᦈᧇ (เจบ), ไทดำ ꪹꪊꪸꪚ (เจย̂บ), ไทใหญ่ ၸဵပ်း (เจ๊ป), อาหม 𑜋𑜢𑜆𑜫 (ฉิป์)，จ้วงแบบจั่วเจียง jep


ᩋᩥ᩠ᨯ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อิด, ลาว ອິດ (อิด), อีสาน อิด, คำเมือง ᩋᩥ᩠ᨯ (อิด)

โรคหายใจลำบาก


ᩋᩥ᩠ᨯ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦀᦲᧆ (อีด), ไทใหญ่ ဢိတ်း (อิ๊ต); เทียบเวียดนาม ít (อี๊ต)

นิด, นิดหน่อย


ᩌᩢᨦ

รูปแบบอื่นของ ᩁᩢ᩠ᨦ (รัง)


ᨻᩕ᩶ᩣ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *braːꟲ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย พร้า, คำเมือง ᨻᩕ᩶ᩣ (พร้า) หรือ ᨽ᩶ᩣ (ภ้า), ลาว ພ້າ (พ้า), ไทลื้อ ᦘᦱᧉ (ภ้า), ไทใหญ่ ၽႃႉ (ผ๎า), ไทใต้คง ᥚᥣᥳ (ผ๎า), พ่าเก ၸႃ (ผา), อาหม 𑜇𑜠 (ผะ)


ᨧᩮᩢ᩶ᩣᨡᩬᨦ

ᨧᩮᩢ᩶ᩣ (เจั้า, “เจ้า”) + ᨡᩬᨦ (ของ, “ของ”)


ᨩᩦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊີ (ซี), คำเมือง ᨩᩦ (ชี), ไทลื้อ ᦋᦲ (ชี), ไทใหญ่ ၸီး (จี๊)


ᨩᩦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชี, ลาว ຊີ (ซี), ไทลื้อ ᦋᦲ (ชี)


ᨲᩳ᩵

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่อ, ลาว ຕໍ່ (ตํ่), คำเมือง ᨲᩬᩴ᩵ (ตอํ่), ไทลื้อ ᦎᦸᧈ (ต่อ̂), ไทใหญ่ တေႃႇ (ต่อ̂)

ต่อ (เพิ่มให้ยาว)


ᨲᩳ᩵

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *toːᴮ (“ผึ้ง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่อ, ลาว ຕໍ່ (ตํ่), คำเมือง ᨲᩬᩴ᩵ (ตอํ่), ไทลื้อ ᦎᦸᧈ (ต่อ̂), ไทใหญ่ တေႃႇ (ต่อ̂)

ต่อ (แมลงชนิดหนึ่ง)


ᩉ᩠ᨾᩬ᩵ᩁ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ມ່ອນ (ม่อน), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬ᩵ᩁ (หมอ่ร), ไทลื้อ ᦖᦸᧃᧈ (หม่อ̂น), ไทใหญ่ မွၼ်ႇ (ม่อ̂น)


ᩉ᩠ᨾᩬ᩵ᩁ

อาจร่วมรากกับ ᩉ᩠ᨾᩫ᩵ᩁ (หม็่ร)

ซึ่งเป็นฝ้า, มัว, หมอง, ไม่สดใสเหมือนเก่า


ᩉᩖᩮᩁ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlenꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลน, ลาว ເຫຼນ (เหลน) หรือ ເຫຼັນ (เหลัน), อีสาน เหลน, ไทลื้อ ᦜᦲᧃ (หลีน), ไทใหญ่ လိၼ် (ลิน)


ᨿᩨ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦍᦹ (ยื), ไทใหญ่ ယိုဝ်း (ยึ๊ว)

ยิง (ทำให้อาวุธพุ่งไป)


ᩍᩔᩁ

ยืมมาจากบาลี อิสฺสร (“เป็นใหญ่”); เทียบสันสกฤต ईश्वर (อีศฺวร, “เป็นใหญ่”)


ᨪᩥ᩠ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซึง, คำเมือง ᨪᩧ᩠ᨦ (ซึง), อีสาน ซุง, ลาว ຊຶງ (ซึง) และ ຊຸງ (ซุง), ไทลื้อ ᦌᦹᧂ (ซืง); เทียบพม่า စောင်း (เจาง์:), มอญ စံၚ် (จํง์), เปอร์เซียคลาสสิก چنگ


ᩈᩯ᩠᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແສ່ງ (แส่ง), อีสาน แส่ง, ไทลื้อ ᦶᦉᧂᧈ (แส่ง), ไทใหญ่ သႅင်ႇ (แส่ง)


ᨲᩥ᩠᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕິ່ງ (ติ่ง), คำเมือง ᨲᩥ᩠᩵ᨦ (ติ่ง), ไทลื้อ ᦎᦲᧂᧈ (ตี่ง), ไทใหญ่ တိင်ႇ (ติ่ง), ไทดำ ꪔꪲ꪿ꪉ (ติ่ง), ไทใต้คง ᥖᥤᥒᥱ (ตี่ง), คำตี้ တိင်, อาหม 𑜄𑜢𑜂𑜫 (ติง์); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ติ่ง

เครื่องดนตรีประเภทดีดชนิดหนึ่ง


ᨲᩥ᩠᩵ᨦ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦎᦲᧂᧈ (ตี่ง, “ตอกตะปู, ยิงด้วยเครื่องเย็บกระดาษ”)

เย็บเข้ากัน, มัดห้อยด้วยกัน


ᨶᩯ

อาจมาจากพม่า နှဲ (หฺแน); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨶᩯ (แน), ไทใหญ่ ၼႄး (แน๊)


ᨪᩮᩬᩨ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦵᦌᦲ (เซี), ไทใหญ่ သိူဝ်း (เสิ๊ว), ไทใต้คง ᥔᥫᥰ (เส๊อ̂), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์)

ดีใจ, เบิกบานใจ, ชื่นบาน


ᨵᩥ᩠ᨦ

ยืมมาจากพม่า ထိန်း (ถิน์:); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ထိင်း (ถิ๊ง), ไทใต้คง ᥗᥤᥒᥰ (ถี๊ง)


ᨣ᩶ᩤ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค้า, ลาว ຄ້າ (ค้า), อีสาน ค้า, คำเมือง ᨣ᩶ᩤ (ค้า), ไทลื้อ ᦅᦱᧉ (ค้า), ไทใหญ่ ၵႃႉ (ก๎า), ไทดำ ꪁ꫁ꪱ (กฺ้า), ไทใต้คง ᥐᥣᥳ (ก๎า), อาหม 𑜀𑜠 (กะ)


ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡraːnꟲ², จากจีนเก่า懶 (OC *raːnʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย คร้าน, ลาว ຄ້ານ (ค้าน), อีสาน คร้าน, คำเมือง ᨣᩕ᩶ᩣ᩠ᨶ (คร้าน), ไทลื้อ ᦆᦱᧃᧉ (ฅ้าน), ไทใหญ่ ၶၢၼ်ႉ (ข๎าน), ไทดำ ꪋ꫁ꪱꪙ (จฺ้าน), ไทใต้คง ᥑᥣᥢᥳ (ฃ๎าน)

ขี้เกียจ, เกียจคร้าน


ᩉ᩠ᨾᩮᩨᩁ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหมือน, ลาว ເໝືອນ (เหมือน), อีสาน เหมือน หรือ เหมียน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ (เหมอิร), ไทลื้อ ᦵᦖᦲᧃ (เหมีน), ไทใหญ่ မိူၼ် (เมิน), ไทใต้คง ᥛᥫᥢᥴ (เม๋อ̂น), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์)


ᨵᩮᩨ᩠ᨦ

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมมาจากพม่า ထိုင်း (ไถง์:); ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ထိူင်း (เถิ๊ง), ไทใต้คง ᥗᥫᥒᥰ (เถ๊อ̂ง)

ช้า (ไม่เร็ว)


ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၶႂၢၵ်ႈ (ขฺว้าก) หรือ ၶၢၵ်ႈ (ข้าก), ไทใต้คง ᥑᥣᥐ (ฃาก)

ขยาย, ทำให้ใหญ่และกว้างกว่าเก่า


ᨩᩨ᩠ᨶ

เทียบจีนยุคกลาง鉛 (MC ywen, “ตะกั่วดำ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชิน, ลาว ຊືນ (ซืน), คำเมือง ᨩᩨ᩠ᨶ (ชืน), ไทลื้อ ᦋᦹᧃ (ชืน), ไทดำ ꪋꪳꪙ (จฺึน), ไทใหญ่ ၸိုၼ်း (จึ๊น), ไทใต้คง ᥓᥧᥢᥰ (จู๊น)


ᩉ᩠ᨿᨠ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨿᨠ (หยก), ไทลื้อ ᦵᦠᧅᧈ (เห่ก, “เหล็กวิลาด”), ไทใหญ่ ႁဵၵ်ႇ (เห่ก), ไทดำ ꪬꪸꪀ (หย̂ก), ไทใต้คง ᥞᥥᥐᥱ (เห่ก), อาหม 𑜍𑜢𑜀𑜫 (ริก์, “ตะกั่ว”)

โลหะชนิดหนึ่ง (อาจเป็นดีบุก)


ᨲ᩠ᨿ᩵ᩴ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เตี่ยว, ลาว ຕ່ຽວ (ต่ยว) หรือ ກະຕ່ຽວ (กะต่ยว), อีสาน เตี่ยว หรือ กะเตี่ยว, คำเมือง ᨲ᩠ᨿ᩵ᩅ (ตย่ว), ไทลื้อ ᦵᦎᧁᧈ (เต่ว), ไทใหญ่ တဵဝ်ႇ (เต่ว)


ᨡᩩᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขุม, ลาว ຂຸມ (ขุม), อีสาน ขุม, คำเมือง ᨡᩩᨾ (ขุม), ไทลื้อ ᦃᦳᧄ (ฃุม), ไทใหญ่ ၶုမ် (ขุม), ไทดำ ꪄꪴꪣ (ฃุม), ไทใต้คง ᥑᥧᥛᥴ (ฃู๋ม), อาหม 𑜁𑜤𑜪 (ขุํ)


ᨡ᩵ᩣ᩠ᨾ

ยืมมาจากพม่า ခံ (ขํ); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂ່າມ (ข่าม), เขิน ᨡ᩵ᩣ᩠ᨾ (ข่าม), ไทลื้อ ᦃᦱᧄᧈ (ฃ่าม), ไทใหญ่ ၶၢမ်ႇ (ข่าม), ไทใต้คง ᥑᥣᥛᥱ (ฃ่าม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ)


ᨡᩰᩬᩡ

อาจร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩰᩬᩡ (โขอะ, “ออกแรง”)

ให้หมด, เอาออกแล้วขัด


ᨴᩫ᩠᩵ᨦ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *doŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทุ่ง, ลาว ທົ່ງ (ท็่ง), อีสาน ท่ง, คำเมือง ᨴᩫ᩠᩵ᨦ (ท็่ง), ไทลื้อ ᦑᦳᧂᧈ (ทุ่ง), ไทใหญ่ တူင်ႈ (ตู้ง), ไทดำ ꪶꪕ꪿ꪉ (โตฺ่ง), ไทใต้คง ᥖᥨᥒ (โตง), อาหม 𑜄𑜤𑜂𑜫 (ตุง์)

ᨴᩫ᩠᩵ᨦᨶᩣ


ᩈᩮᨯᩣ᩠ᨿ

ᩈᩮ (เส, “เสีย”) + ᨯᩣ᩠ᨿ (ดาย, “ดาย, เปล่า”)


ᩁ᩶ᩣ᩠ᨿᩁᩯ᩠ᨦ

/haːj˦˩.hɛːŋ˧˧/


ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ᩁ᩶ᩣ᩠ᨿ

/t͡ɕoː˨˨.haːj˦˩/


ᩌ᩶ᩣ᩠ᨿ

รูปแบบอื่นของ ᩁ᩶ᩣ᩠ᨿ (ร้าย)


ᨾᩮᩨ᩠ᨠᩃᩮᩨ᩠ᨦ

ซึ่งไม่รู้ศีลไม่รู้ธรรม, ซึ่งไม่มีความรัก เมตตา หรือความเอ็นดูต่อผู้อื่น


ᨾᩨ᩠᩶ᨦ

คำกริยาวิเศษณ์


ᨾ᩶ᩣ᩠ᨶ

ม้าน (เหี่ยวแห้ง)


ᨾᩫ᩠ᨱᨵᩫ᩠ᩃ

มณฑล (วงรอบหรือบริเวณ)


ᨷᩢ᩠ᨶᨵᩧ᩠ᨠ

ยืมมาจากไทย บันทึก


ᨣ᩠ᩅᩣ᩠ᨾᩁ᩶ᩣ᩠ᨿ

ᨣ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ- (ความ-) + ᩁ᩶ᩣ᩠ᨿ (ร้าย)

คำอาการนามของ ᩁ᩶ᩣ᩠ᨿ (ร้าย)


ᨣ᩠ᩅᩣ᩠ᨾᨧᩮ᩠ᨷ

ᨣ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ- (ความ-) + ᨧᩮ᩠ᨷ (เจบ)

คำอาการนามของ ᨧᩮ᩠ᨷ (เจบ)


ᩉᩮ᩠ᨯᩉᩨ᩶

ᩉᩮ᩠ᨯ (เหด, “ทำ”) + ᩉᩨ᩶ (หื้, “ให้”); เทียบไทลื้อ ᦵᦣᧆᦠᦹᧉ (เฮดหื้, “ทำร้าย”)


ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้าม, คำเมือง ᩉ᩶ᩣ᩠ᨾ (ห้าม), ลาว ຫ້າມ (ห้าม), ไทลื้อ ᦠᦱᧄᧉ (ห้าม), ไทใหญ่ ႁၢမ်ႈ (ห้าม), พ่าเก ꩭံ (หํ)


ᩉ᩠ᨾᩥ᩶ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾᩥ᩶ᨦ (หมิ้ง)

ลืมสติไปชั่วขณะ


ᨡᩦ᩶ᨡ᩶ᩣ

/kʰiː˧˧ʔ.kʰaː˧˧ʔ/

ขี้ข้า (คนใช้)


ᨳᩬᨠ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰɔːkᴰ¹ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถอก, คำเมือง ᨳᩬᨠ (ถอก), อีสาน ถอก, ลาว ຖອກ (ถอก), ไทลื้อ ᦏᦸᧅᧈ (ถ่อ̂ก), ไทใหญ่ ထွၵ်ႇ (ถ่อ̂ก), ไทใต้คง ᥗᥩᥐᥱ (ถ่อ̂ก), พ่าเก ထွက် (ถอ̂ก์), อาหม 𑜌𑜨𑜀𑜫 (ถอ̂ก์, “ทำให้หมดไป”)


ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːnꟲ⁴ (“(จำนวน)ล้าน”) (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้าน, คำเมือง ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), ลาว ລ້ານ (ล้าน), ไทลื้อ ᦟᦱᧃᧉ (ล้าน), ไทใหญ่ လၢၼ်ႉ (ล๎าน), ไทใต้คง ᥘᥣᥢᥳ (ล๎าน), พ่าเก လꩫ် (ลน์), อาหม 𑜎𑜃𑜫 (ลน์)

(หนึ่ง) ล้าน


ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːnꟲ⁴ (“(หัว)ล้าน”) (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้าน, คำเมือง ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), ลาว ລ້ານ (ล้าน), ไทลื้อ ᦟᦱᧃᧉ (ล้าน), ไทใหญ่ လၢၼ်ႉ (ล๎าน), ไทใต้คง ᥘᥣᥢᥲ (ล้าน)


ᩁᩮᩨ᩠᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรื่อง, ลาว ເລື່ອງ (เลื่อง) หรือ ເຮື່ອງ (เฮื่อง), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧂᧈ (เลี่ง)

เรื่องเล่า, นิยาย


ᨤᩯ᩠᩶ᨾ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦆᧄᧉ (แฅ้ม), ไทใหญ่ ၶႅမ်ႉ (แข๎ม), ไทใต้คง ᥑᥦᥛᥳ (แฃ๎ม) หรือ ᥔᥦᥛᥳ (แส๎ม)

สะอาด, หมดจด


ᨠ᩠ᩅᩣ

ยืมมาจากจีนเก่า右 (OC *ɢʷɯʔ, *ɢʷɯs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวา, ลาว ຂວາ (ขวา), คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩣ (ขวา), ไทลื้อ ᦧᦱ (ฃวา), ไทใหญ่ ၶႂႃ (ขฺวา)


ᨶ᩠ᩅᨯ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *nuətᴰ²ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นวด, ลาว ນວດ (นวด), ไทลื้อ ᦷᦓᧆ (โนด), ไทใหญ่ ၼူတ်ႈ (นู้ต), ไทใต้คง ᥘᥨᥖ (โลต) หรือ ᥢᥨᥖ (โนต), อาหม 𑜃𑜤𑜄𑜫 (นุต์), จ้วงแบบจั่วเจียง nued

:แม่แบบ:nod นวด


ᨤᩳ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣɔːᴬ², จากไทดั้งเดิม *ɣoːᴬ, จากจีนยุคกลาง喉 (MC huw, “กล่องเสียง; ลำคอ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย คอ, คำเมือง ᨤᩬᩴ (ฅอํ), ลาว ຄໍ (คํ), ไทดำ ꪁꪷ (กฺํ), ไทใหญ่ ၶေႃး (ข๊อ̂), ไทใต้คง ᥑᥨᥝᥰ (โฃ๊ว), พ่าเก ၵေႃ (ขอ̂), อาหม 𑜁𑜦𑜡 (ขอ̂) หรือ 𑜁𑜞𑜦𑜡 (ขฺรอ̂), จ้วง hoz, แสก กฺ๊อ


ᨷᩤ

บา (ครู, อาจารย์)

บา (ชายหนุ่ม)


ᨩ᩠ᨿᨦᨲᩩᨦ

คำวิสามานยนาม

/t͡ɕeːŋ˧˧.tuŋ˧˨˥/


ᨾᩮᩨ᩠ᨦᨠᩥ᩠᩵ᨦ

ᨾᩮᩨ᩠ᨦ (เมืง, “เมือง”) + ᨠᩥ᩠᩵ᨦ (กิ่ง, “กิ่ง”)

/mɤːŋ˧˧.kiŋ˨˨/

เมืองที่อยู่ใต้การปกครองของเมืองอื่น


ᨾᩮᩨ᩠ᨦᨷᩫ᩠ᨶ

ᨾᩮᩨ᩠ᨦ (เมืง, “เมือง”) + ᨷᩫ᩠ᨶ (บ็น, “บน”)

/mɤːŋ˧˧.bon˧˧/


ᨾᩮᩨ᩠ᨦᩃᩩ᩵ᨾ

ᨾᩮᩨ᩠ᨦ (เมืง, “เมือง”) + ᩃᩩ᩵ᨾ (ลุ่ม, “ล่าง”)

/mɤːŋ˧˧.lum˨˨/

เมืองมนุษย์ (ไม่ใช่สวรรค์หรือเมืองของเทวดา)


ᨡ᩵ᩣ

(ᩉ᩠ᩅᩫ~) ข่า (ไม้ล้มลุก)


ᨡ᩵ᩣ

คำวิสามานยนาม

(ᨩᩣ᩠ᩅ~) ข่า (ชนชาวเขา), ชนชาวเขากลุ่มหนึ่งที่อยู่เขตเมืองเชียงตุง


ᨲ᩵ᩣ

สำหรับ, เพื่อ


ᨲᩦ᩵

อ้า, เปิดออก


ᨾᩢ᩠ᨠ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มลัก หรือ มัก, อีสาน มัก, ลาว ມັກ (มัก), คำเมือง ᨾᩢ᩠ᨠ (มัก), ไทลื้อ ᦙᧅ (มัก), ไทดำ ꪣꪰꪀ (มัก), ไทขาว ꪝꪰꪀ, ไทใหญ่ မၵ်ႉ (มั๎ก), ไทใต้คง ᥛᥐ (มัก)

มัก, ชอบ, พอใจ, ถูกใจ


ᩉ᩠ᨾ᩶ᩣ᩠ᨿ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmaːjꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ม่าย หรือ หม้าย, อีสาน หม้าย, ลาว ໝ້າຍ (หม้าย), คำเมือง ᩉ᩠ᨾ᩶ᩣ᩠ᨿ (หม้าย), ไทลื้อ ᦖᦻᧉ (หม้าย), ไทดำ ꪢ꫁ꪱꪥ (หม้าย), ไทขาว ꪢꪱꪥꫂ, ไทใหญ่ မၢႆႈ (ม้าย), ไทใต้คง ᥛᥣᥭᥲ (ม้าย), อาหม 𑜉𑜩 (มย์)

หญิงหรือชายที่คู่ครองเสียชีวิตแล้ว


ᨿᩮᩨ᩠ᨦ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง羊 (MC yang, “แพะ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เยือง, ลาว ເຍືອງ (เยือง), คำเมือง ᨿᩮᩬᩥᨦ (เยอิง), ไทลื้อ ᦵᦍᦲᧂ (เยีง), ไทดำ ꪹꪥꪉ (เยง, “แพะ”), ไทใหญ่ ယိူင်း (เยิ๊ง)

เลียงผา, เยือง


ᨲᩨ᩶

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตื้อ (“พันล้าน”), ลาว ຕື້ (ตื้, “พันล้าน”), คำเมือง ᨲᩨ᩶ (ตื้, “ร้อยล้าน”), ไทลื้อ ᦎᦹᧉ (ตื้, “สิบล้าน”)


ᨲᩨ᩶

(ᨶᩫ᩠ᨠ~) นกชนิดหนึ่ง


ᨣᩭ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၵွႆး (ก๊อ̂ย) หรือ ၵူၺ်း (กู๊ญ), ไทใต้คง ᥐᥩᥭᥰ (ก๊อ̂ย), อาหม 𑜀𑜨𑜩 (กอ̂ย์)

ตัวเดียว, คนเดียว, โดยลำพัง


ᨯᩭ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.doːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอย, ลาว ດອຍ (ดอย), คำเมือง ᨯᩬ᩠ᨿ (ดอย), ไทลื้อ ᦡᦾ (ดอ̂ย), ไทใหญ่ လွႆ (ลอ̂ย), ไทใต้คง ᥘᥩᥭ (ลอ̂ย), อาหม 𑜓𑜨𑜩 (ดอ̂ย์) หรือ 𑜓𑜨𑜩𑜐𑜫 (ดอ̂ย์ญ์), จ้วง ndoi


ᨹᩮᩢᩣ

เผา (ทำให้ร้อนหรือไหม้ด้วยไฟ)


ᨠᩱ

คำกริยาวิเศษณ์


ᩉ᩠ᨿᩣ᩠ᨶ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦊᦱᧃ (หยาน), ไทใหญ่ ယၢၼ် (ยาน), ไทใต้คง ᥕᥣᥢᥴ (ย๋าน), อาหม 𑜊𑜃𑜫 (ยน์)

ᩀᩪ᩵ᩉ᩠ᨿᩣ᩠ᨶᨠᩢ᩠ᨶ

ᩅᩱ᩶ᩉ᩠ᨿᩣ᩠ᨶᨠᩢ᩠ᨶ


ᨪᩰᩬᩡᩅ᩵ᩤᩉᩣᨠᩥ᩠ᨶ

/sɔʔ˦˩.waː˨˨.haː˧˨˥.kin˧˨˥/

ทำมาหากิน, ทำงานเลี้ยงชีวิต


ᨪᩮᩃᩥ᩠ᨠ

ยืมมาจากพม่า ဆေးလိပ် (เฉ:ลิป์); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦵᦌᧈᦵᦟᧅ (เซ่เลก), ไทใหญ่ သေးလိၵ်ႇ (เส๊ลิ่ก)

บุหรี่, ยาสูบ


ᨩᩪ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊູ (ตกลงเป็นผัวเมียโดยไม่แต่งงานกัน), คำเมือง ᨩᩪ (ชู), ไทลื้อ ᦋᦴ (ชู), ไทใหญ่ ၸူး (จู๊)


ᨩᩪ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨩᩪ (ชู), ไทใหญ่ ၸူး (จู๊)


ᨩᩪ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၸူး (จู๊, “ส่วนแบ่ง”)


ᨾᩮᩬᩨ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เมือ หรือ เมื้อ, อีสาน เมือ, ลาว ເມືອ (เมือ), คำเมือง ᨾᩮᩬᩥᩋ (เมอิอ), ไทลื้อ ᦵᦙᦲ (เมี), ไทใหญ่ မိူဝ်း (เมิ๊ว), ไทใต้คง ᥛᥫᥰ (เม๊อ̂)


ᨠᩨ᩠᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦂᦹᧂᧈ (กื่ง), ไทใหญ่ ၵိုင်ႇ (กึ่ง)


ᨠᩨ᩠᩵ᨦ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເກີ່ງ (เกี่ง); เทียบไทลื้อ ᦂᦹᧂᧈ (กื่ง, “เข้ากัน”)


ᨲᩣᩅᩢ᩠ᨶ

ᨲᩣ (ตา, “ตา”) + ᩅᩢ᩠ᨶ (วัน, “วัน”)


ᨷᩢ

คำกริยาวิเศษณ์


ᩉ᩠ᩅᩫᨻᩨ᩠ᨦ

ยืมมาจากไทใหญ่ ႁူဝ်ပိုင်း (หูวปึ๊ง, “ตอนเริ่มต้น”); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦷᦠᦗᦹᧂ (โหพืง)

/hoː˧˨˥.pɯːŋ˧˧/

เมื่อตั้งต้น, ตอนเริ่มต้น


ᨶᩯ᩠ᨶ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แนน, ลาว ແນນ (แนน), คำเมือง ᨶᩯ᩠ᨶ (แนน)


ᩉᩯ᩠ᨷ

แหบ, (เสียง) ไม่ออกดี


ᩉᩱ᩵

ᩉᩱ᩵ᨠᩬᨦ


ᩈᩢ᩠᩵ᨶ

เขย่า, ทำให้ไหวถี่ ๆ


ᩈᩢ᩠᩵ᨶ

สั่น, ไหวถี่ ๆ


ᩃᩰ᩠ᨾ

โกหก, พูดให้คนอื่นชอบใจ


ᩌ᩠ᨿᩁ

รูปแบบอื่นของ ᩁ᩠ᨿᩁ (รยร)


ᩈᩖᩮᩨ᩠ᨿ

คำตอบปัญหาของนักธรรม


ᨲᩖᩫᨷ

ตลบ (ฟุ้ง, กระจาย)


ᨯᩥ᩠ᨠ

จม, จมลง, ดิ่งลง


ᨹᩬ᩵ᨦ

ผ่อง, หมดจดหมด, เรียบร้อยดีงาม


ᨷᩫ᩠᩵ᨾ

ซุก, ซ่อน, หมก


ᨸ᩠ᩅᨠ

(ᨾᩫ᩠ᨯ~) ปลวก


ᨪᩨ᩠ᨶ

(ᩅᩢ᩠ᨶ~) วานซืน


ᩌᩰᨦ

รูปแบบอื่นของ ᩁᩰ᩠ᨦ (โรง)


ᩁᩦ᩠ᨷ

คำกริยาวิเศษณ์


ᨯᩫ᩠ᨾ

ดม, สูด, หอม


ᨸᩥ᩠᩶ᨶ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pliːnꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลิ้น, อีสาน ปลิ้น หรือ ปิ้น, ลาว ປີ້ນ (ปี้น), คำเมือง ᨸᩖᩥ᩶ᩁ (ปลิ้ร), ไทลื้อ ᦔᦲᧃᧉ (ปี้น), ไทดำ ꪜꪲ꫁ꪙ (ปิ้น), ไทใหญ่ ပိၼ်ႈ (ปิ้น), ไทใต้คง ᥙᥤᥢᥲ (ปี้น), อาหม 𑜆𑜢𑜃𑜫 (ปิน์, “กลับคืน”)

ล้ม, ไม่ตั้งตัวอยู่ได้


ᨸᩥ᩠᩶ᨶ

ไม่อยู่ที่เก่า

ᨸᩥ᩠᩶ᨶᨹᩯ


ᩉ᩠ᨾᩮᩨ᩠ᨿ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เหมือย, ลาว ເໝືອຍ (เหมือย) หรือ ເໝີຍ (เหมีย), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩥ᩠ᨿ (เหมิย), ไทลื้อ ᦵᦖᧀ (เหมิย), ไทใหญ่ မူၺ် (มูญ), ไทใต้คง ᥛᥨᥭᥴ (โม๋ย), อาหม 𑜉𑜤𑜐𑜫 (มุญ์)