ថៃ

คำวิสามานยนาม


ភាសា

ยืมมาจากบาลี ภาสา, จากสันสกฤต भाषा (ภาษา)


ប្រទេស

ยืมมาจากสันสกฤต प्रदेश (ปฺรเทศ); เทียบลาว ປະເທດ (ปะเทด), ไทย ประเทศ


ឈើ

สืบทอดจากเขมรเก่า ឈេ (เฌ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɟhooʔ ~ *ɟhəəʔ ~ *ɟheeʔ


សៀម

คำวิสามานยนาม


ខ្មែរ

คำวิสามานยนาม

สืบทอดจากเขมรกลาง ខ្មេរ (ขฺเมร), ខ្មែរ (ขฺแมร), จากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ក្មេរ៑ (กฺเมรฺ) (ปรากฏครั้งแรกประมาณ ค.ศ. 578); ร่วมเชื้อสายกับไทย เขมร


កាហ្វេ

ยืมมาจากฝรั่งเศส café


ស័ព្ទ

ยืมมาจากสันสกฤต शब्द (ศพฺท, “word”)


កោះ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *tkɔɔʔ ~ *tkɔɔh; ร่วมเชื้อสายกับมอญ လ္ကံ (ลฺกํ) หรือ တ္ကံ (ตฺกํ), ชอง kɑʔ, เวียดนาม gò (ก่อ) และมัล kɔʔ

เกาะ (แผ่นดิน)


កោះ

เรียกตัวด้วยหมายศาล


ក្រុង

ปกป้อง, ดูแล


ក្រែ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɡreʔ


ខ្សែ

สาย, เส้น, เชือก, ของทุกชนิดที่เป็นสายหรือเส้น

คัมภีร์ใบลาน, คัมภีร์ม้วน

พันธะ, ความสัมพันธ์

คณะ, กลุ่ม (ของเจ้าหน้าที่)

ทศวรรษ, ช่วง 10 ปี


ខ្សែ

เรื่อง, เล่ม (คัมภีร์), ม้วน (คัมภีร์)

เชือก (ช้าง)


ខ្សែ

(สายตา) เสื่อม


ចម្រៀង

จาก ច្រៀង (จฺเรียง, “ร้อง (เพลง)”) โดยเติมอาคม -VN- (แสดงกระบวนการ)

การร้อง (เพลง)


ចំបាំង

จาก ច្បាំង (จฺบาํง, “ต่อสู้, ทำสงคราม”) โดยเติมอาคม -VN- (แสดงกระบวนการ)


ជីវិត

ยืมมาจากสันสกฤต जीवित (ชีวิต) หรือบาลี ชีวิต; ร่วมเชื้อสายกับไทย ชีวิต, คำเมือง ᨩᩦᩅᩥ᩠ᨲ (ชีวิต), ลาว ຊີວິດ (ซีวิด), ไทลื้อ ᦋᦲᦞᦲᧆ (ชีวีด)


ដុំ

ชิ้น, ก้อน, ส่วน

กอง, กลุ่ม, มัด, ห่อ


តោ

อาจมาจากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ តោ (โต) ปรากฏครั้งแรกประมาณ ค.ศ. 578-777 แต่ไม่สามารถเข้าใจความหมาย Jenner (2009) สันนิษฐานว่าหมายถึง สิงโต


មឹក

หมึก (วาดเขียน)

หมึก (สัตว์น้ำ)


ថាំង

เทียบจีนยุคกลาง桶 (MC thuwngX|duwngX), เวียดนาม thùng (ถุ่ง), ไทย ถัง, ลาว ຖັງ (ถัง) หรือ ກະຖັງ (กะถัง); ร่วมรากกับ ធុង (ธุง)


ទន្លេ

สืบทอดจากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ទន្លេ ~ ទន្លេយ (ทนฺเล ~ ทนฺเลย), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *d(n)liʔ (“แม่น้ำใหญ่; ทะเล”)

แม่น้ำใหญ่ (ใหญ่กว่า ស្ទឹង (สฺทึง))


ទីក្រុង

ទី (ที) + ក្រុង (กฺรุง)


ទឹក

สืบทอดจากออสโตรเอเชียติกดั้งเดิม *ɗaːk


ទឹកដោះ

ទឹក (ทึก) + ដោះ (โฎะ)


ធ្មេញ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม [Term?]; ร่วมเชื้อสายกับMang muːn¹, เซอไม lemuin, War-Jaintia lǝmin

ฟัน (อวัยวะ)


នគរ

สืบทอดจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ នគរ (นคร) (ปรากฏครั้งประมาณปี ค.ศ. 878-977), จากสันสกฤต नगर (นคร)


និយមន័យ

និយម (นิยม) + ន័យ (นัย)


បារី

ยืมมาจากไทย บุหรี่


ផ្កាយ

ดาว เช่น ดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์ กลุ่มดาว

ยศหนึ่งของทหาร


ផ្សារ

ยืมมาจากจามตะวันตก ꨚꨧꩉ, จากมาเลเซีย pasar, จากเปอร์เซีย بازار (“market”), จากเปอร์เซียกลาง 𐭥𐭠𐭰𐭠𐭫 (wʾčʾl /wāzār/, “market”).


ពង

เทียบไทย พอง


ពង

เทียบไทย พอง


ពង

เทียบไทย พอง


ពង

เทียบไทย ฟอง, เขมรเหนือ ปวง, ญัฮกุร พอง่


ពត៌មាន

ยืมมาจากสันสกฤต वर्तमान (วรฺตมาน)


ពស់

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɓəs


ពាក្យ

ยืมมาจากสันสกฤต वाक्य (วากฺย, “การพูด; คำพูด; ประโยค”) หรือบาลี วากฺย (“การพูด; คำพูด; ประโยค”)

การเปล่งเสียง, การแสดงออก


ព្រះ

จากเขมรเก่า វ្រះ (วฺระ) โดยต้นกำเนิดยังเป็นที่ถกเถียง; Jenner เสนอว่ารับมาจากเขมรเก่า រះ (ระ, “ส่องแสง”) โดยเติมอุปสรรค វ- (ว-), ซึ่งเป็นไปได้ว่าแปลตรงตัวมาจากสันสกฤต श्री (ศฺรี)
พจนานุกรมส่วนมากระบุที่มาของภาษาเขมรเก่าว่า แรกสุดรับมาจากสันสกฤต वर (วร) ถึงแม้ว่าผู้แต่งบางท่านพยายามรักษาคำมอญ-เขมรที่เป็นพื้นเพดั้งเดิมเอาไว้ ตัวอย่างเช่น Shorto (2006) คือผู้ที่สืบสร้างมอญ-เขมรดั้งเดิม *brah อย่างไรก็ตาม Pain (2014) ไม่เห็นด้วยกับทฤษฎีทั้งสองอย่าง โดยเสนอว่าที่มาของภาษาเขมรเก่าเป็นการลดรูปมาจากสันสกฤต ब्राह्मण (พฺราหฺมณ)
เทียบพม่า ဘုရား (ภุรา:), เตลูกู వరము (วรมุ), వరుడు (วรุฑุ), ไทย พระ


ភ្នំ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *bn₂uum ~ *bn₂əm (“ภูเขา”); ร่วมเชื้อสายกับSemelai bnʉm, เกอฮอ bönöm (“ภูเขา”), สันถาลี ᱵᱩᱱᱩᱢ (พุนุม, “จอมปลวก”); เป็นไปได้ว่าเกี่ยวข้องกับเวียดนาม nấm (เนิ้ม, “โคก, เนิน”).


មួក

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *muuk ~ muək, จากจีนเก่า帽 (OC *muːɡs); ร่วมเชื้อสายกับมอญ ဒမှော် (ทมฺโห์), ไทย หมวก, ลาว ໝວກ (หมวก)


ហាង

สืบทอดจากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ហាង៑ (หางฺ) (ปรากฎครั้งแรกประมาณ ค.ศ. 578-777)

มีรสเผ็ดร้อน (เช่น หัวหอม กระเทียม มัสตาร์ด ฯลฯ)

มีรสขม ฉุน หรือแรง (เช่น หน่อไม้ป่า)


ហាង

ยืมมาจากไทย หาง


ហាង

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 行 (hang5); ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้าง, ลาว ຫ້າງ (ห้าง), เวียดนาม hàng (หั่ง)

ห้าง, สถานที่จำหน่ายสินค้า


ឥណ្ឌូនេស៊ី

คำวิสามานยนาม


មករា

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากบาลี มกร, จากสันสกฤต मकर (มกร)


សេចក្ដីស្រឡាញ់

សេចក្ដី (เสจกฺฎี) + ស្រឡាញ់ (สฺรฬาญ̍)


០

0, សូន្យ (สูนฺย)


១

1, មួយ (มัวย)


២

2, ពីរ (พีร)


៤

4, បួន (บัวน)


៥

5, ប្រាំ (บฺราํ)


៦

6, ប្រាំមួយ (บฺราํมัวย)


៧

7, ប្រាំពីរ (บฺราํพีร)


៨

8, ប្រាំបី (บฺราํบี)


៩

9, ប្រាំបួន (บฺราํบัวน)


កក

แข็ง, อยู่ตัว

มากมาย, มากเหลือคณานับ

(ฝูงชน) แออัด, แน่นขนัด


កក

ทำให้แข็ง, แข็งตัว, จับเป็นก้อน


កក

คำกริยาวิเศษณ์

เป็นกลุ่ม, ด้วยกันทั้งหมด (en masse)


កករ

โคลน, เลน, ตม, หล่ม

ตะกอน, กาก, เศษตกค้าง


កកាត

คำกริยาวิเศษณ์

เหลือน้อย, เกือบหมด


កកាយ

คุ้ยเขี่ย (อย่างไก่)

ตะกุย, ขุด (อย่างสุนัข)

เช็ดออก, ขูดออก, ถูออก


កកូរកកាយ

ย้ายของ, ค้นหา


កកាយកកូរ

ย้ายของ, ค้นหา


កកិចកកុច

มีเล่ห์เหลี่ยม, เจ้าเล่ห์, กลิ้งกลอก, ฉลาดแกมโกง

ไร้เหตุผล, เอาแต่ใจ, ตามอำเภอใจ

ไม่แน่นอน, เปลี่ยนแปลงได้


កកិត

ใกล้มากจนแทบติดหรือสัมผัสกัน


កកិត

ขัดถู, ขัดสี

ถลอก (จากการขัดถู)

แฉลบ, ครูดไปทางข้าง (อย่างรถยนต์ที่เฉี่ยวชน)

สูสี, คู่คี่


កកិល

ขยับไปทีละน้อย

เขยิบก้นขณะนั่ง


កកិលចូលជិត

เขยิบเข้าใกล้


កកូរ

คนไปรอบ ๆ เช่นคนกาแฟ คนอาหาร


ជំរាបសួរ

ជំរាប (ชํราบ, “บอก”) + សួរ (สัวร, “ถาม, ทักทาย, เยี่ยมเยียน”)


ខ្ញុំ

สืบทอดจากเขมรเก่า ខ្ញុំ (ขฺญุํ)

ข้า, บ่าว, ทาส


ខ្ញុំ

สืบทอดจากเขมรเก่า ខ្ញុំ (ขฺญุํ)

ฉัน (สรรพนามบุรุษที่หนึ่ง)

ខ្ញុំមានអាយុ...ឆ្នាំ

ฉันมีอายุ...ปี

ขฺญุํมานอายุ...ฉฺนาํ

ផ្ទះខ្ញុំ


ក្លែម

เทียบไทย แกล้ม


ក្លែម

เทียบไทย แกล้ม


ច្រាស

สืบทอดจากเขมรเก่า ក្រាឝ (กฺราศ); ร่วมรากกับ ក្រាស (กฺราส)


ច្រាស

ลง, เคลื่อนลงจากที่สูง

หันไปในทางตรงข้าม, ทำให้เคลื่อนไปในทางตรงข้าม, อยู่ตรงข้าม


ឆាន់

ฉัน, กิน (ใช้แก่พระสงฆ์)


ឆាន់

ยืมมาจากไทย ฉัน

ฉัน (พระสงฆ์ใช้พูดกับพระสงฆ์ที่อ่อนพรรษากว่าหรือสามเณร)


ដាក់

วาง, ใส่, เติม


ទស់

หยุดยั้ง, ต้านทาน, ป้องกัน


ស្នេហា

เสน่ห์, เสน่หา


ក

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kɔʔ ~ *kɔ(ɔ)k


ក

เทียบไทย ก่อ

ตั้งอยู่บน, ยึดเป็นหลัก

เริ่มต้น, ตั้งต้น


ក៏

จากเขมรเก่า ka, *ko, *kar; เทียบไทย ก็

ก็, แล้ว, จึง, ย่อม, ด้วย


កកេបកកាប

เสียงพูดคุยเซ็งแซ่ ดั่งเสียงร้องของฝูงเป็ด


កកេរ

แทะ, เล็ม, กัดทีละน้อย


កកេះ

ดึงออก, เด็ดออก

ยืนยัน, ยืนกราน


កកែកករ

พูดอ้อแอ้, พูดไม่ชัด (แบบเด็กพูด)


កកែងកកោង

โอ้อวด, อวดเก่ง


កកែប

กระจุกขนที่ข้อเท้าม้า (หรือสัตว์อื่นที่คล้ายกัน)

ข้อต่อหลังข้อเท้าม้า


កកោក

คำกริยาวิเศษณ์

(เสียง) อย่างดัง, อย่างอึกทึก, อย่างเอะอะ


កន្លង់

แมลงภู่มีพิษตัวใหญ่ชนิดหนึ่ง

ปลาชนิดหนึ่ง


កម្លាំង

จาก ខ្លាំង (ขฺลาํง, “แข็งแรง”) โดยเติมอาคม -VN- (แสดงกระบวนการ)

กำลัง, ความแข็งแรง, พลัง


ច្រមុះ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *muh ~ *muuh ~ *muus

จมูกและปากของสัตว์ที่ยื่นออกไป


ឆ្លាម

(ត្រី~) ฉลาม

(ត្រី~) ฉลามชนิด Carcharias hemiodon หรือ Scoliodon sorrakowah


កង្កួច

(ช้าง) เรียกหากัน


ខួរ

จิต, ความรู้สึก

ความฉลาด, ปัญญา


ស្អប់

ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ ซอ็อฺบ


ធំ

หรูหรา, โอ่อ่า

หยิ่ง, ทระนง


កុលាប

ยืมมาจากไทย กุหลาบ, จากเปอร์เซีย گلاب (โกะลอบ / กุลอบ)


នាង

ยืมมาจากจีนเก่า娘 (OC *naŋ); ร่วมเชื้อสายกับไทย นาง, ไทลื้อ ᦓᦱᧂ (นาง), ไทใต้คง ᥢᥣᥒᥰ (น๊าง), เวียดนาม nàng (หนั่ง), พม่า နန်း (นน์:)


យួន

คำวิสามานยนาม

เวียดนาม, ญวน


ភូមា

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Burma


ចិន

คำวิสามานยนาม


ឥណ្ឌា

คำวิสามานยนาม


ឥណ្ឌូចិន

คำวิสามานยนาม


រៀម

(ราชา) พี่, เรียม


ភ្លើង

แผลงมาจาก ឡើង (เฬิง, “ขึ้น”) ; ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ พลฺืง


គឺ

เทียบไทย คือ


គ្រួ

ครอบครัว, บ้าน, เรือน


ជន

ชน, คน, ประชาชน


លា

เทียบจีนยุคกลาง驢 (MC ljo); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลา, คำเมือง ᩃᩣ (ลา), ลาว ລາ (ลา), ไทลื้อ ᦟᦱ (ลา), ไทใหญ่ လႃး (ล๊า)


លា

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลา, คำเมือง ᩃᩣ (ลา), ลาว ລາ (ลา), ไทลื้อ ᦟᦱ (ลา)


និង

ផ្ទៃមេឃនិងផែនដី។

ท้องฟ้าและแผ่นดิน

ผฺไทเมฆนิงแผนฎีฯ


ជា

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชา


ហើយ

แล้วก็, และ, แล้ว


ប្រជាជន

ប្រជា (บฺรชา, “ประชา”) + ជន (ชน, “ชน”)


បាលី

คำวิสามานยนาม


មាន

สืบทอดจากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ មាន៑ (มานฺ), មន៑ (มนฺ) (ปรากฏครั้งแรกประมาณปี ค.ศ. 478-677)

มี, เป็นเจ้าของ

มี, ดำรงอยู่

มีเงินทอง, มีฐานะร่ำรวย


ងាយ

ยืมมาจากไทย ง่าย; ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ เงียย


គ្រាម

ประเทศ, ภาค, เขต


បី

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *piʔ; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ပိ (ปิ), เวียดนาม ba (บา)


ពីរ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɓaar; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ၜါ (บา), เวียดนาม hai (ฮาย), เหมื่อง hal, บะห์นัร 'bar, ปาโกะห์ bar, คาซี ar


រូបយន្ត

(โดยปริยาย) ผู้ที่ไม่มีความคิดริเริ่ม หรือไม่มีความมุ่งมั่น


ខ្វាន់នាគ

ยืมมาจากไทย ขวัญนาค มาจาก ขวัญ + นาค

พิธีพราหมณ์เพื่ออัญเชิญวิญญาณของนาค ให้มารับบุญกุศลจากการบวชนาค


នមោពុទ្ធាយ

ยืมมาจากบาลี นโมพุทฺธาย

พระพุทธเจ้า 5 พระองค์ ได้แก่ นะ คือ พระกกุสันโธ, โม คือ พระโกนาคมโน, พุท คือ พระกัสสโป, ธา คือ พระโคตโม, ยะ คือ พระศรีอาริยเมตไตรโย, ใช้ขึ้นต้นคาถาหรือยันต์เป็นภาษาบาลี


កក្កដា

คำวิสามานยนาม


ក្របី

สืบทอดจากเขมรเก่า ក្របិ (กฺรปิ), ក្របី (กฺรปี), ក្របិយ៑ (กฺรปิยฺ), ក្របិយ្យ៑ (กฺรปิยฺยฺ), ក្របីយ្យ៑ (กฺรปียฺยฺ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *krpiʔ ~ *krpiiw ~ *krpuʔ ~ *(kr)puh; ร่วมเชื้อสายกับHalang kơpùa, มาเลเซีย kerbau

กระบือ, ควาย

แค้ยักษ์ (ปลา)


ស្វា

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *swaaʔ


កោរីល

ยืมมาจากฝรั่งเศส gorille


ខ្លា

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *klaʔ; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ကၠ (กฺล)

เสือ (คำเรียกโดยรวม)


ខ្នើយ

สืบทอดจากเขมรกลาง ខ្នើយ (ขฺเนิย), ខ្នេយ (ขฺเนย) (ปรากฏครั้งแรกใน ค.ศ. 1684), แผลงมาจาก *កើយ (*เกิย, “วางพักไว้”); ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ คเนฺิย, ไทย เขนย, ลาว ຂະເໜີຍ (ขะเหนีย)


អាវ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ʔaawʔ


អាវ

เทียบไทย อ่าว


អាវ

แข็ง, มีเปลือกแข็ง

ไร้ค่า, ไร้ประโยชน์


ប៉ូលីស

ฝรั่งเศส police


សិស្ស

นักเรียน, ศิษย์


កុំព្យូទ័រ

ยืมมาจากอังกฤษ computer


ព្យាណូ

ฝรั่งเศส piano


កីឡា

ยืมมาจากบาลี กีฬา


សេះ

เทียบญัฮกุร แช็ฮ, มอญ ချေံ (ขฺเยํ)

ม้า (ตัวหมากรุก)


ទឹកដោះគោ

ទឹកដោះ (ทึกโฎะ) + គោ (โค)


ស្វាយ

เทียบฮกเกี้ยน檨 (soāiⁿ, soān, soǎiⁿ), เวียดนาม xoài (สฺว่าย)


បន្ទប់ទឹក

แปลตรงตัวจากไทย ห้องน้ำ; เหมือนกับ បន្ទប់ (บนฺทบ̍, “ห้อง”) + ទឹក (ทึก, “น้ำ”)


ពពែ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *bəɓeʔ; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ဗ္ၜေံ (พฺเบํ), ญัฮกุร แพะ, ชอง แพ่ะ, ไทย แพะ


ចៀម

สืบทอดจากเขมรกลาง ច្យើម្ម (จฺเยิมฺม), ចេម (เจม, “แกะ; ขนสัตว์, พรมขนสัตว์”), ปรากฏครั้งแรกในปี 1701


ចៀម

ยืมมาจากไทย เจียม (“รู้จักประมาณตัว”), เป็นไปได้ว่ามาจากหมิ่นใต้ 謙 (khiam)


ចោរ

ยืมมาจากสันสกฤต चोर (โจร) หรือบาลี โจร


ជម្ពូ

ชมพู, แดงอ่อน


អាន

ลับมีดหรืออาวุธให้คม


អាន

เทียบไทย อาน

เครื่องรองนั่งบนหลังม้าเป็นต้น


អាន

เทียบไทย อ่าน

อ่านออกเสียง


សំណាក

แบบ, สำเนา, การทดลอง


ទំនង

ทำนอง, แบบอย่าง, ทาง

ประเพณี, จารีต


អធិប្បាយ

ยืมมาจากบาลี อธิปฺปาย (“ความประสงค์”)


អធិប្បាយ

ยืมมาจากบาลี อธิปฺปาย (“ความประสงค์”)

มุมมอง, จุดยืน


និទាន

เล่านิทาน, เล่าเรื่อง


ផែនទី

แผนที่, แผน, แบบอย่าง


ចម្លង

แผลงมาจาก ឆ្លង (ฉฺลง) (โดยเติมอาคม -ɑm- )

คัดลอก, จำลอง


ទ្វារ

ยืมมาจากสันสกฤต द्वार (ทฺวาร) หรือบาลี ทฺวาร

ประตู, ทางเข้า, ช่องเปิด

ทวาร, ช่องเปิดของร่างกายมนุษย์

ช่องเขา, หุบเขา


យស

ยืมมาจากสันสกฤต यश (ยศ) หรือบาลี ยส


កំចាត់

แผลงมาจาก ខ្ចាត់ (ขฺจาต̍) (โดยเติมอาคม -ɑm- )


នគររាជ

คำวิสามานยนาม

ชื่อเพลงชาติของกัมพูชา


ពេស្យា

ยืมมาจากสันสกฤต वेश्या (เวศฺยา)

แพศยา, โสเภณี


ដកទង

ยืมมาจากไทย ดอกทอง


ក្រប

ยืมมาจากไทย กรอบ


ក្លិន

ยืมมาจากไทย กลิ่น


ទង់ដែង

ยืมมาจากไทย ทองแดง


វ៉ែនតា

ยืมมาจากไทย แว่นตา


ហ្វៃហ្វា

ยืมมาจากไทย ไฟฟ้า


ឡត

ยืมมาจากไทย หลอด


សំខាន់

ยืมมาจากไทย สำคัญ, จากเขมร សំគាល់ (สํคาล̍, “ทำให้รู้”) หรือ សម្គាល់ (สมฺคาล̍, “ทำให้รู้”), แผลงมาจากស្គាល់ (สฺคาล̍)


ឈ្លើយ

ยืมมาจากจามตะวันตก [script needed] (jalơy)


ឈ្លើយ

หยาบคาย, ขี้เกียจ, สถุล


អាមាត្យ

ยืมมาจากสันสกฤต अमात्य (อมาตฺย)


វិគីភីឌា

คำวิสามานยนาม


លាវ

คำวิสามานยนาม


តាយ

ยืมมาจากไทย ตาย


ហឫទ័យ

ยืมมาจากสันสกฤต हृदय (หฺฤทย)

ความปรารถนา, ความต้องการ, ความหวัง

ความตั้งใจ, ความมุ่งหมาย, ความรู้สึก


សហាយ

สืบทอดจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ សហាយ (สหาย) (ปรากฏครั้งแรก ค.ศ. 921), จากสันสกฤต सहाय (สหาย)

สหาย, เพื่อนใกล้ชิด


នេត្ត

ยืมมาจากบาลี เนตฺต


ទន្ត

ฟัน, เขี้ยว, งา


ឧរា

ยืมมาจากบาลี อุร


អធិដ្ឋាន

ปณิธาน, การตัดสินใจ, การอธิษฐาน


ទៀបកោះ

ទៀប (เทียบ) + កោះ (โกะ)


ឧបទ្វីប

ឧប (อุบ, “อุปะ”) + ទ្វីប (ทฺวีบ, “ทวีป”)


របប

วิธี, รูปแบบ

ลำดับ, การจัด

ความเป็นระเบียบเรียบร้อย, ความเป็นระเบียบ

ความประพฤติ, มารยาทดี

ส่วน, ส่วนแบ่ง


របប

เป็นระเบียบ, เป็นระบบ


របប

คำกริยาวิเศษณ์

อย่างเป็นระบบ, อย่างเป็นระเบียบ

อย่างเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน, อย่างมีความบรรสาน


អាជីព

ยืมมาจากบาลี อาชีว

อาชีพ, วิชาชีพ

การเลี้ยงชีพ, การทำมาหากิน


ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិ (บฺรวตฺติ) + សាស្ត្រ (สาสฺตฺร)

ประวัติศาสตร์


រដ្ឋបាល

រដ្ឋ (รฎฺฐ, “รัฐ”) + បាល (บาล, “บาล”)


វប្បធម៌

វប្ប (วบฺบ, “วัปป, วัปปะ, การหว่านพืช”) + ធម៌ (ธรฺม, “ธรรม”)


ទេសចរណ៍

การท่องเที่ยว


ប្រជាសាស្ត្រ

ประชากรศาสตร์


និរុត្តិសាស្ត្រ

និរុត្តិ (นิรุตฺติ) + សាស្ត្រ (สาสฺตฺร)

นิรุกติศาสตร์


អាណានិគមកិច្ច

អាណានិគម (อาณานิคม) + កិច្ច (กิจฺจ)

การตั้งอาณานิคม


បរិស្ថាន

ยืมมาจากสันสกฤต परि- (ปริ-, “รอบ”) + स्थान (สฺถาน, “สถานที่”)
ภาษาสันสกฤตก็มีคำว่า परिस्थान (ปริสฺถาน) แต่ไม่ได้หมายถึงสิ่งแวดล้อม

ระบบนิเวศ, สิ่งแวดล้อม


បរិស្ថានវិទ្យា

นิเวศวิทยา, วิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม


រូបវិទ្យា

រូប (รูบ, “รูป”) + វិទ្យា (วิทฺยา, “วิทยา”)


ពុទ្ធសាសនា

คำวิสามานยนาม

ពុទ្ធ (พุทฺธ) + សាសនា (สาสนา)

(ព្រះ~) ศาสนาพุทธ


ទ្រឹស្ដី

ยืมมาจากสันสกฤต दृष्टि (ทฺฤษฺฏิ, “ความเห็น”)

ទ្រឹស្ដិ
ទ្ឫស្ដិ


ទេវកថា

ទេវ (เทว) + កថា (กถา)


បញ្ហា

ยืมมาจากบาลี ปญฺหา


សន្តិភាព

សន្តិ (สนฺติ) + ភាព (ภาพ)

สันติภาพ, ความสงบ, ความเงียบสงบ

លោក សន្តិភាព

โลก สนฺติภาพ


ព្រមព្រៀង

การตกลง, ข้อตกลง


ឯករាជ្យ

ยืมมาจากสันสกฤต एकराज्य (เอกราชฺย)


ឯករាជ្យ

ยืมมาจากสันสกฤต एकराज्य (เอกราชฺย)

អថេរ ឯករាជ្យ

อเถร เอกราชฺย


អាណាព្យាបាល

รัฐในอารักขา


ជោគវាសនា

โชค, ชะตา, วาสนา


បណ្ឌិត

ยืมมาจากสันสกฤต पण्डित (ปณฺฑิต) หรือบาลี ปณฺฑิต


សិប្បករ

សិប្ប (สิบฺบ) + ករ (กร)

សិប្បការ
สิบฺบการ
សិប្បការី
สิบฺบการี

ช่างศิลป์, ช่างฝีมือ


បែប

ยืมมาจากไทย แบบ, จากจีนยุคกลาง法 (MC pjop); ร่วมเชื้อสายกับเวียดนาม phép (แฟ้ป), ไทย แบบ, ลาว ແບບ (แบบ)


អនុវត្ត

ยืมมาจากบาลี อนุวตฺต

ใช้, ใช้งาน, กระทำการ, ทำให้สำเร็จ

ตาม, ทำตาม, ทำให้เหมือนหรือคล้ายกัน


សមត្ថភាព

សមត្ថ (สมตฺถ) + ភាព (ภาพ)

สมรรถภาพ, ความสามารถ, อำนาจหน้าที่


អតីតភាព

โบราณ, ความเก่าแก่


ប្រជាជាតិ

ប្រជា (บฺรชา) + ជាតិ (ชาติ)


មាត់សមុទ្រ

មាត់ (มาต̍) + សមុទ្រ (สมุทฺร)

หาด, ชายฝั่ง (ทะเล)


គ្រប់គ្រង

ครอบครอง, ปกครอง


វិជិតរាជ្យ

อาณาจักรปกครอง ดินแดนที่ครอบครอง


គុក

เทียบจีนเก่า牿 (OC *kuːɡ) หรือจีนยุคกลาง牿 (MC kowk); ร่วมเชื้อสายกับไทย คุก, ลาว ຄຸກ (คุก), ไทดำ ꪅꪴꪀ (ฅุก)


ចក្រវាល

ចក្រ (จกฺร) + វាល (วาล)


ពាយុគុល្ម

พายุทอร์นาโด


អគ្និ

ยืมมาจากสันสกฤต अग्नि (อคฺนิ)


ហង្ស

ยืมมาจากสันสกฤต हंस (หํส)

หงส์, ห่านป่า


គង្គ

คำวิสามานยนาม


ប្រធានាធិបតី

ประธานาธิบดี


កាសែត

ยืมมาจากฝรั่งเศส gazette

หนังสือพิมพ์


វិញ្ញាណ

จากบาลี วิญฺญาณ.


កម្ពុជា

คำวิสามานยนาม


១០

10, ដប់ (ฎบ̍)


បារាំង

คำวิสามานยนาม


អគ្គិ

ยืมมาจากบาลี อคฺคิ


សហរដ្ឋអាមេរិក

คำวิสามานยนาม

สหรัฐอเมริกา


ប៊ូតង់

คำวิสามานยนาม


កូរ៉េខាងជើង

คำวิสามานยนาม


កូរ៉េខាងត្បូង

คำวิสามานยนาม


ជប៉ុន

คำวิสามานยนาม


ម៉ុងហ៊្គោលី

คำวิสามานยนาม


តៃវ៉ាន់

คำวิสามานยนาม


ហុងកុង

คำวิสามานยนาม


ព្រុយណេ

คำวิสามานยนาม


ទីម័រខាងកើត

คำวิสามานยนาม


ម៉ាឡេស៊ី

คำวิสามานยนาม


វៀតណាម

คำวิสามานยนาม


សិង្ហបុរី

คำวิสามานยนาม


នេប៉ាល់

คำวิสามานยนาม


បង់ក្លាដែស

คำวิสามานยนาม


ស្រីលង្កា

คำวิสามานยนาม


ប៉ាគីស្ថាន

คำวิสามานยนาม


អាហ្វហ្គានីស្ថាន

คำวิสามานยนาม


ម៉ាល់ឌីវ

คำวิสามานยนาม


កាតារ

คำวิสามานยนาม


តួកគី

คำวิสามานยนาม


ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា

คำวิสามานยนาม

พระราชาณาจักรกัมพูชา

th-ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា-km-name-XEKa91DK


ស្វាគមន៍

ยินดีต้อนรับ


អាល់បានី

คำวิสามานยนาม


អាល់ហ្សេរី

คำวิสามานยนาม


អង់ដូរ៉ា

คำวิสามานยนาม


អង់ហ្គោឡា

คำวิสามานยนาม


អាហ្សង់ទីន

คำวิสามานยนาม


អាមេនី

คำวิสามานยนาม


អូស្ត្រាលី

คำวิสามานยนาม


អូទ្រីស

คำวิสามานยนาม


អាស៊ែបៃហ្សង់

คำวิสามานยนาม

อาเซอร์ไบจาน


បាហាម៉ា

คำวิสามานยนาม


បារ៉ែន

คำวิสามานยนาม


បេឡារុស

คำวิสามานยนาม


បែលហ្សិក

คำวิสามานยนาม


បេលី

คำวิสามานยนาม


បេណាំង

คำวิสามานยนาม


បូលីវី

คำวิสามานยนาม


ប្រេស៊ីល

คำวิสามานยนาม


ប៊ុលហ្គារី

คำวิสามานยนาม


កាមេរូន

คำวิสามานยนาม


កាណាដា

คำวิสามานยนาม


ស៊ីលី

คำวิสามานยนาม


សួស្ដីឆ្នាំថ្មី

សួស្ដី (สัวสฺฎี) + ឆ្នាំ (ฉฺนาํ) + ថ្មី (ถฺมี)

สวัสดีปีใหม่


ជ្រៅ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɟruuʔ ~ *ɟruh ~ *rɟuh


ស្ទឹង

แม่น้ำขนาดเล็ก, แม่น้ำสายย่อย


កញ្ចក់

ยืมมาจากสันสกฤต काचक (กาจก); เทียบไทย กระจก

กระจกเงา, แผ่นกระจก

ตัวอย่างที่ยกขึ้น


ក្រចក

เล็บ, กรงเล็บ


ខ្ទិះ

กะทิ, ครีมที่ได้จากพืช

สถานที่ซึ่งสามารถหาเงินอย่างผิดกฎหมายได้จำนวนมาก


ខ្ទើយ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɡɗəəj

ที่เป็นกะเทย คือมีอวัยวะเพศทั้งชายและหญิง

ที่รักร่วมเพศ, ที่รักเพศเดียวกัน


ផ្កា

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *pkaaw ~ *pkaʔ; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ကဴ (เกา, “ออกดอก”) และ ပ္ကဴ (ปฺเกา, “ดอกไม้”)

การตกแต่งด้วยดอกไม้

เครื่องหมาย, จุด

ระยะมีประจำเดือน


ឈ្លោះ

ทะเลาะ, โต้เถียง


ឫស

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ris ~ *riəs ~ *rəs ~ *rʔiəs; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ရိုဟ် (ริุห์), เขมรเหนือ รืฮ, ญัฮกุร ริฮ่, เวียดนาม rễ (เส)

ราก (ของพืช ฟัน หรือจำนวน)

ฐาน, พื้นฐาน, มูลฐาน

หูดที่ฝ่าเท้า


ដំរី

ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ ตำแร็ย

บู่ทราย (ปลา)


ញញឹម

เทียบไทย ยิ้ม


បង្រៀន

จาก រៀន (เรียน, “เรียน”) โดยเติมอุปสรรค bVN- (แสดงเหตุ)


យល់

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *jɔl (“see”)


បើក

สืบทอดจากเขมรเก่า បេក (เปก); ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ เบฺิก, ไทย เบิก, ลาว ເບີກ (เบีก)


ច្រៀង

ร้องเพลง, จำเรียง


បង្ហាញ

បំ- (บํ-) + ហាញ (หาญ)


ស្រែក

ตะโกน, กรี๊ด


រុញ

เทียบไทย รุน

รุน, ผลัก, ดัน


បោះ

ตอก, ตี (หลัก, หมุด, ตะปู)

ตำ, บด, ดีด (ฝ้าย)

ประทับ (ตรา), ตีพิมพ์, ทำให้เกิดเครื่องหมาย

ขายส่ง, ขายจำนวนมากแต่เอากำไรน้อย


បោះ

เป็นไปได้ว่ายืมความหมายจากไทย เบาะแส


ក្នុង

ใน, ข้างใน, เข้าไปใน


បោះឆ្នោត

បោះ (โบะ) + ឆ្នោត (ฉฺโนต)


លើក

สืบทอดจากเขมรกลาง លេក (เลก), លើក (เลิก) (ปรากฏในปี ค.ศ. 1378-1477 เป็น เลก และกลายเป็น เลิก ประมาณปี ค.ศ. 1671), จากเขมรเก่า លេក៑ (เลกฺ) (ปรากฏครั้งแรกในปี ค.ศ. 578-677), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ləək (“ยก, ขึ้น”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เลิก, ลาว ເລີກ (เลีก), คำเมือง ᩃᩮᩥ᩠ᨠ (เลิก)

ยก, (สูง) ขึ้น


ខ្នុរ

สืบทอดจากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ក្នុរ៑ (กฺนุรฺ) (ปรากฏครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. 611); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขนุน

โรคผิวหนังชนิดหนึ่ง


ក្រួស

เทียบไทย กรวด


និយាយ

เทียบไทย นิยาย (“เรื่องแต่ง”), ไทลื้อ ᦓᦲᧉᦍᦻ (นี้ยาย, “เรื่องแต่ง”), เขมรเหนือ อันแย็ย


កន្ត្រៃ

ยืมมาจากสันสกฤต कर्तरी (กรฺตรี) หรือ कर्तरि (กรฺตริ)


កន្លែង

สถานที่, ที่


កន្សែង

ผ้าเช็ดมือ, ผ้าเช็ดปาก, ผ้าเช็ดหน้า


អង្គុយ

ถั่วชนิดหนึ่ง


ក្បូន

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kpuun; ร่วมเชื้อสายกับTampuan kampoun


ក្បួន

ทฤษฎี, หลักคำสอน

วิธี, ขั้นตอน, กระบวนการ

หลักการ, ตัวแบบ

ตำรา, คู่มือการสอน

แถว, ขบวนแห่, การเดินขบวน, ขบวนรถ

เล่ห์เหลี่ยม


ក្បាល

สืบทอดจากเขมรเก่า កបាល (กปาล), ក្បាល (กฺปาล), จากสันสกฤต कपाल (กปาล) หรือบาลี กปาล; ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ กบาล, ไทย กบาล, ลาว ກະບານ (กะบาน)


ក្បាល

ใช้นับสัตว์ หรือบุคคลที่หมดความเป็นมนุษย์อย่างเช่นข้าศึก

ใช้นับเล่มหนังสือ


កម្រាល

ที่รองรับ, ผ้าปู


កម្រៃ

แผลงมาจาก ក្រៃ (กฺไร); ร่วมเชื้อสายกับไทย กำไร

กำไร, ผลประโยชน์


ក្រឡាញ់

เชียด, อบเชยต้น


ក្អក

เทียบไทย กระอัก


កាត់

ฝ่าเข้าไป, ผ่านเข้าไป

จุดไฟ, ติดไฟ


កាត់

ที่เป็นพันทางหรือลูกครึ่ง


កាត់

คำกริยาวิเศษณ์

อย่างย่อ, อย่างลัด


កាកាវ

ยืมมาจากฝรั่งเศส cacao


កាង

วา, ระยะระหว่างปลายนิ้วมือทั้งสองเมื่อกางแขน

ตะขอที่ใช้จับจระเข้หรือปลาบางชนิด


កាណ៌

ยืมมาจากสันสกฤต कर्ण (กรฺณ)


កាយិន្ទ្រិយ

กายินทรีย์, ร่างกายมนุษย์


ការបោន

ยืมมาจากฝรั่งเศส carbone


ការ៉ុត

ยืมมาจากฝรั่งเศส carotte


ក្រូច

จากภาษาจาม krač, krṷơč, จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kruuc ~ *kruəc; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ကြုတ် (กฺรุต์, “มะกรูด”)


ក្រូចឃ្វិច

ส้มเขียวหวาน


ក្រូចឆ្មារ

ក្រូច (กฺรูจ) + ឆ្មារ (ฉฺมาร)

มะนาว, เลมอน


ខ្វិត

เทียบไทย มะขวิด, อินโดนีเซีย kawista, ชวา kawis, ฮินดี कबिट (กพิฏ), สันสกฤต कपित्थ (กปิตฺถ)


លិនជី

(พระตะบอง) ลิ้นจี่


ត្រសក់

เอินฝ้าย (ปลา)


ត្រសក់ស្រូវ

เมลอน, แตงไทย


ទទឹម

ทับทิม (พืช)


ទន្លាប់

พลับ, มะพลับ


ទៀប

ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ ตฺีบ


ម្នាស់

ยืมมาจากจามตะวันตก [script needed] (manas, “สับปะรด”), จากโปรตุเกส ananás.


លាំងសាត

ยืมมาจากมาเลเซีย langsat; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลางสาด


ល្វា

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *lwaaʔ; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ဝိ (วิ)


ល្ហុង

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *lhuŋ ~ *lhuuŋ; ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ ลฮ็อง

ละหุ่ง

พืชสกัดน้ำมัน


សង្ឃ័រ

เล็บเหยี่ยว (พืช)


ស្វាយចន្ទី

มะม่วงหิมพานต์


ឪឡឹក

สืบทอดจากเขมรเก่า ឧលិក៑ (อุลิกฺ), ឧលិក្ក៑ (อุลิกฺกฺ) (ปรากฏครั้งแรกปี 878); ร่วมเชื้อสายกับไทย อุลิด


កញ្ឆែត

เทียบไทย กระเฉด


ក្រាមរមាស

ក្រាម (กฺราม) + រមាស (รมาส)


ខ្ជាយ

จากภาษาจาม kajai


គូឆាយ

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 韭菜 (kú-chhài) หรือแต้จิ๋ว 韭菜 (gu2 cai3)


ឆ្អាប

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *cʔaap

เหม็นคาวอย่างปลาหรือเนื้อดิบ


ត្រាវ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *t₂rawʔ ~ *t₂raaw()


ទំពាំង

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *t₁ɓaŋ; ร่วมเชื้อสายกับปาโกะห์ abáng, เวียดนาม măng (มัง), บะห์นัร tơ'băng, Mangɓaŋ⁶, มอญ တ္ၜၚ် (ตฺบง์)


ម្រះ

เทียบไทย มะระ


រមៀត

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *rmit ~ *rmiit ~ *rmiət (“ขมิ้น; เหลือง”)


រាំង

ลูกปืนใหญ่ (พืช)


ល្ង

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *lŋaaʔ ~ *lŋawʔ


វ៉ាន់ស៊ុយ

ยืมมาจากกวางตุ้ง 芫茜 (jyun4 sai1) หรือ 芫荽 (jyun4 seoi1) (Headley et al., 1977)


សណ្ដាយ

เค้าขาว (ปลา)


សណ្ដែកបណ្ដុះ

សណ្ដែក (สณฺแฎก) + បណ្ដុះ (บณฺฎุะ)


ស្នោ

สืบทอดจากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ស្នោ (สฺโน) (ปรากฏครั้งแรกประมาณ ค.ศ. 578-677); ร่วมเชื้อสายกับไทย โสน, ลาว ສະໂນ (สะโน)


ស្ពៃ

ผักกาด, กะหล่ำ


ស្លឹកគ្រៃ

ស្លឹក (สฺลึก) + គ្រៃ (คฺไร)


កំភ្លឹង

เทียบไทย พลับพลึง


ក្ងោក

เทียบเกอฮอ ngok, เขมรเหนือ [script needed] (kŋɔːɁ)

หางนกยูง (พืช)


ក្ដាំងងា

เทียบไทย กระดังงา


ក្លាំពូ

ยืมมาจากทมิฬ கிராம்பு (กิรามฺปุ) หรือ கராம்பு (กรามฺปุ); ร่วมเชื้อสายกับไทย กานพลู, ลาว ກ້ານພູ (ก้านพู)


ខ្ទឹង

กระทิง (พืช)


ចំប៉ី

ลีลาวดี, ลั่นทม


ច័ន្ធូ

ซ่อนกลิ่น (ไม้ล้มลุกชนิดหนึ่ง)


ដឹស

ว่านสามพันตึง


ណាគ្រី

ราตรี (ไม้พุ่มชนิดหนึ่ง)


ត្រែ

ยืมมาจากไทย แตร


ទុំហូ

บานไม่รู้โรย


ម៉ោងដប់

แพรเซี่ยงไฮ้


យីថោ

รำเพย, ยี่โถฝรั่ง


លំចង់

บัวไทย, ลินจง


សិរមាន់

หงอนไก่ (พืช)


ឥន្ទនេល

เสลา, อินทรชิต


កណ្ដៀរ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kntiər


កន្ធាយ

ตะพาบ, ตะพาบน้ำ


ក្ងាន

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *haan; ร่วมเชื้อสายกับมอญ အဟာန် (อหาน์); เทียบขมุอิกดั้งเดิม *haːn, จีนยุคกลาง雁 (MC ngaenH, “ห่านป่า”)


ក្ដាម

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kt₁aam; ร่วมเชื้อสายกับเตอเมียร์ gantam, บะห์นัร kơtam, ปาโกะห์ atam, คาซี tham, เวียดนาม đam (ดาม), มอญ ဂတာံ (คตาํ), คาร์นิโคบาร์ ka-tām


ក្រពើ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *krɓə(ə)ʔ; ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ กปฺือ, ปาโกะห์ carbơ


ក្រពា

จระเข้ตีนเป็ด


ក្រៀល

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kriəlʔ; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ကြေဲ (กฺเรัว), เวียดนาม sếu (เซ้ว)


ក្អែក

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kʔaak ~ *kʔaik

กา, กาดำ (ปลา)

คนที่มีอารมณ์เศร้าหมอง


ក្អែប

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kʔip ~ *(k)ʔiip ~ *kʔiəp ~ *kʔə()p ~ *kʔup ~ *kʔaip ~ *khaip; ร่วมเชื้อสายกับเตอเมียร์ ka'eb, บะห์นัร kơep, Halang gơjip, ปาโกะห์ cahep/caheip, ขมุkʔiːp, นิโคบาร์กลาง [นันโกวรี] kaēap


ខ្មុល

กระชอน (แมลง)


ខ្លាឃ្មុំ

ខ្លា (ขฺลา, “เสือ”) + ឃ្មុំ (ฆฺมุํ, “ผึ้ง”)


ខ្លាឃ្មុំខ្មៅ

ខ្លាឃ្មុំ (ขฺลาฆฺมุํ) + ខ្មៅ (ขฺเมา)


ខ្លាឃ្មុំស

หมีขาว, หมีขั้วโลก


ខ្វែកត្រោក

ปากซ่อม (นก)


ឃ្មុំ

ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ คมุม


ឆ្កែ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *cɡəj


ដាល់អំបុក

หัวขวาน (นก)


ដំរីទឹក

ដំរី (ฎํรี, “ช้าง”) + ទឹក (ทึก, “น้ำ”)

ฮิปโปโปเตมัส


ទា

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *da(ʔ) (“เป็ด”); ร่วมเชื้อสายกับHalang hơda, เกอฮอ ada, บะห์นัร hơda


ពង្រូល

นิ่ม (สัตว์)


ពស់ដែកចារ

งูสามเหลี่ยม


ពស់តុកកែ

งูเขียวพระอินทร์


ពស់ប្រេង

งูแสงอาทิตย์


ពីងពាង

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɓiŋ ~ *ɓiiŋ ~ *ɓiəŋ ~ *ɓuŋ ~ *ɓhiŋ ~ *ɓhiəŋ (“แมงมุม”); ร่วมเชื้อสายกับปาโกะห์ apiang และ Alakkapiːŋ; ร่วมรากกับ រពីង (รพีง) and ហុរពីង (หุรพีง)


ភេ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *bheʔ; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ဖေံ (เผํ)


មូស

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *muujs ~ *muə(j)s


មូស

ลิ่มที่ใช้ในงานตัดไม้


រមាស

สืบทอดจากเขมรเก่า ម៌្មាស៑ (รฺมฺมาสฺ), រល្មាស៑ (รลฺมาสฺ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *rmaas ~ *rmi(i)s; ร่วมเชื้อสายกับไทย ระมาด, ชอง มาด

แรด (สัตว์บก)


រមាំង

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *rmaŋ


រុយ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ruj ~ *ruuj ~ *ruəj ~ *ruhaj; ร่วมเชื้อสายกับเวียดนาม ruồi (ส่วย), ปาโกะห์ riroi, คาร์นิโคบาร์ ṛūöi, บะห์นัร roy, เลอเวือะตะวันออก โร-อี


សត្វស៊ីស្រមោច

กินมด (สัตว์)


ស្វាក្រហម

ลิงอุรังอุตัง


អណ្ដើកមាស

เต่าทอง (แมลง)


អូដ្ឋ

ยืมมาจากสันสกฤต उष्ट्र (อุษฺฏฺร) หรือบาลี โอฏฺฐ


ឥន្ទ្រី

ยืมมาจากสันสกฤต ऐन्द्रि (ไอนฺทฺริ, “กา (นก)”)

ชื่อนกในตำนาน

(សត្វ~) อินทรี (นก)


កាហោ

(ត្រី~) กระโห้


កំផ្លៀវ

ปีกไก่ (ปลา)


ក្បក

หมากผาง (ปลา)


ក្រពត

ปักเป้า (ปลา)


ក្រឡង់

นวลจันทร์น้ำจืด


ក្រាយ

(ត្រី~) ปลากราย

กล้วยน้อย (พืช)

(ពស់~) งูพิษชนิดหนึ่ง


ក្រឹម

กัด (ชื่อปลา)


ក្អី

ตองลาย (ปลา)


ខ្ជឹង

หลดภูเขาลายจุด


ខ្សាន

ก้างอินเดีย (ปลา)


គ្រំ

หอยสองฝา เช่น หอยตลับ หอยแมลงภู่

อวัยวะเพศหญิง


គ្រំ

(ត្រី~) พรม (ชื่อปลา)


ច្រកែង

กระมัง (ปลา)


ច្រឡឺង

บ้า (ชื่อปลา)


ដងខ្ទែង

ฝักพร้า (ปลา)


ដៀប

(ត្រី~) ชะโด


ត្រសេក

ตาดำ, ปากเปี่ยน (ปลา)


ទ្រនេល

กดเหลือง (ปลา)


បុងឡាវ

ยาว (ชื่อปลา)


ប្រា

ยาว (ชื่อปลา)


ប្លាធូ

ยืมมาจากไทย ปลาทู


ផ្កាចារ

สร้อยขาว (ปลา)


ផ្កាត

แกง (ชื่อปลา)


រ៉ស់

ช่อนงูเห่าอินเดีย


អាចម៍កុក

สร้อยลูกกล้วย, มะลิเลื้อย (ปลา)


អំបូង

ช่อนข้าหลวง, ช่อนทอง


ខ្សឹប

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ksip; ร่วมเชื้อสายกับคาซี sip-sip; เทียบไทย กระซิบ


ខ្សៀវ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ksiw ~ *ksiəw; ร่วมเชื้อสายกับมอญ က္သေဲ (กฺเสัว), คาซี pasiaw


តារាង

ยืมมาจากไทย ตาราง

ลายอย่างกระดานหมากรุก


គុយទាវ

ยืมมาจากหมิ่นใต้粿條／粿条 (kóe-tiâu)


អ៊ីនធឺណិត

คำวิสามานยนาม

อินเทอร์เน็ต


ស័ង្កសី

ស័ង្គសី
សាំង្កសី

สังกะสี (ธาตุ)


ហ្សេរុយសាឡឹម

คำวิสามานยนาม


ម៉ែត្រគុប

ลูกบาศก์เมตร


កតញ្ញូ

ยืมมาจากบาลี กตญฺญู


កាយ

ยืมมาจากสันสกฤต काय (กาย) หรือบาลี กาย


ការន្ត

ยืมมาจากบาลี การนฺต (“อักษรตัวหลัง”)

เสียงสระตัวสุดท้ายของคำในภาษาบาลี


ចន្ទ

ยืมมาจากบาลี จนฺท


ប្រាជ្ញ

ยืมมาจากสันสกฤต प्राज्ञ (ปฺราชฺญ, “ฉลาด”)

ฉลาด, อัจฉริยะ

มีคารมคมคาย, มีโวหารดี


ប្រាជ្ញ

ความฉลาด, ความอัจฉริยะ

ปราชญ์, คนฉลาด


ក្លើ

ยืมมาจากไทย เกลอ (Headley et al., 1977); เทียบมอญ ကၠဵု (กฺเลอ̂, “หมา”)

เกลอ, เพื่อนสนิท (โดยเฉพาะในหมู่ชาย)


បុប្ផា

ยืมมาจากบาลี ปุปฺผ

บุปผา (ดอกไม้) ใช้เป็นชื่อบุคคลหญิง หรือใช้เป็นคำเรียกขานเพื่อแสดงความรักหรือความเอ็นดู


ក្រវាញ

จากภาษาจาม kavan

กระวาน, กระวานไทย (ไม้ล้มลุกชนิด Amomum testaceum)

กระวานเทศ (ไม้ล้มลุกชนิด Elettaria cardamomum)


ក្រសារ

เทียบไทย กระสา, ลาว ກະສາ (กะสา), โปรตุเกส garça

กระสา (นกหลายชนิดในวงศ์ Ciconiidae และบางชนิดในวงศ์ Ardeidae)


សារិកា

ยืมมาจากสันสกฤต शारिका (ศาริกา)

ศาริกา, นกขนาดกลางและขนาดเล็กหลายชนิดในวงศ์ Sturnidae เช่น សារិកាក្របី (Acridotheres tristis), សារិកាកែវ (Gracula religiosa intermedia) เป็นต้น


សារិកាកែវ

សារិកា + កែវ

นกขุนทองเหนือ (Gracula religiosa intermedia)


សារិកាក្របី

សារិកា + ក្របី

นกสาลิกา, นกเอี้ยงสาลิกา (Acridotheres tristis)


នេសាទ

ยืมมาจากบาลี เนสาท (“พราน; ชาวประมง”)

ประมง, การจับสัตว์น้ำ


នេសាទ

ยืมมาจากบาลี เนสาท (“พราน; ชาวประมง”)

ทำประมง, จับสัตว์น้ำ


កង្រី

คำวิสามานยนาม

ชื่อสาวงามในนิทานพื้นบ้านเรื่องหนึ่งของกัมพูชา ตรงกับเมรีในนิทานเรื่องนางสิบสองของไทย

ชื่อภูเขาในจังหวัดกำปงชนัง รูปร่างคล้ายผู้หญิงนอนหลับ ชาวบ้านในพื้นที่เชื่อว่าเป็นบริเวณที่กองเร็ยสิ้นชีวิต


ប្រាក់

เงิน (สิ่งแลกเปลี่ยน)


ប្ដី

จากสันสกฤต पति (ปติ)


មាស

ยืมมาจากสันสกฤต माष (มาษ, “หน่วยวัดน้ำหนักทองคำ”); เทียบมาเลเซีย mas, emas


ធម្មជាតិ

ធម្ម (ธมฺม) + ជាតិ (ชาติ)


រៀប

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *riəp (“เตรียม”).

จัดให้สวยงาม เป็นระเบียบ

ซ่อมแซมให้ดี


ចូល

สืบทอดจากเขมรเก่า ច្វល (จฺวล)


ជួយ

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากไทย ช่วย หรือจีนยุคกลาง助 (MC dzrjoH)


ងូត

อาบ (น้ำ), แช่ (น้ำ)


លួច

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *luc ~ *luəc ~ *ləc ~ *ləəc ~ *lac


មួយ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *muuj ~ *muəj ~ *muuɲ; ร่วมเชื้อสายกับเวียดนาม một (โหม่ต), ไทย มวย


បួន

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *punʔ; ร่วมเชื้อสายกับเวียดนาม bốn (โบ๊น), มอญ ပန် (ปน์)


ប្រាំ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *pɗam; ร่วมเชื้อสายกับเวียดนาม năm (นัม)


ប្រាំមួយ

ប្រាំ (บฺราํ, “ห้า”) + មួយ (มัวย, “หนึ่ง”)


ប្រាំពីរ

ប្រាំ (บฺราํ, “ห้า”) + ពីរ (พีร, “สอง”)


ប្រាំបី

ប្រាំ (บฺราํ, “ห้า”) + បី (บี, “สาม”)


ប្រាំបួន

ប្រាំ (บฺราํ, “ห้า”) + បួន (บัวน, “สี่”)


សូន្យ

สืบทอดจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ឝូន្យ (ศูนฺย) (ปรากฏครั้งแรกในปี ค.ศ. 878-977), จากสันสกฤต शून्य (ศูนฺย); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศูนย์, ลาว ສູນ (สูน); ร่วมรากกับ សុញ្ញ (สุญฺญ)


កង្វល់

วิตกกังวล, ห่วงใย


ปฐมาสาฬหะ, เดือนแปดแรก


ทุติยาสาฬหะ, เดือนแปดหลัง


วันขึ้น 1 ค่ำ


วันขึ้น 2 ค่ำ


วันขึ้น 3 ค่ำ


วันขึ้น 4 ค่ำ


วันขึ้น 5 ค่ำ


วันขึ้น 6 ค่ำ


วันขึ้น 7 ค่ำ


วันขึ้น 8 ค่ำ


วันขึ้น 9 ค่ำ


วันขึ้น 10 ค่ำ


วันขึ้น 11 ค่ำ


วันขึ้น 12 ค่ำ


วันขึ้น 13 ค่ำ


วันขึ้น 14 ค่ำ


วันขึ้น 15 ค่ำ


วันแรม 1 ค่ำ


วันแรม 2 ค่ำ


วันแรม 3 ค่ำ


วันแรม 4 ค่ำ


วันแรม 5 ค่ำ


วันแรม 6 ค่ำ


วันแรม 7 ค่ำ


วันแรม 8 ค่ำ


วันแรม 9 ค่ำ


วันแรม 10 ค่ำ


วันแรม 11 ค่ำ


วันแรม 12 ค่ำ


วันแรม 13 ค่ำ


วันแรม 14 ค่ำ


วันแรม 15 ค่ำ


ឝ

พยัญชนะในอักษรเขมร เทียบได้กับพยัญชนะไทย ศ


ឞ

พยัญชนะในอักษรเขมร เทียบได้กับพยัญชนะไทย ษ


ឮ

สระลอยในอักษรเขมร


ឮ

โดน/ถูกได้ยิน


ទំនៀម

เทียบไทย ธรรมเนียม


ថ្ងៃ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *t₂ŋiiʔ; ร่วมเชื้อสายกับมอญ တ္ၚဲ (ตฺงัว), เวียดนาม ngày (หงั่ย)

ថ្ងៃទី ២ ឧសភា

วันที่ 2 พฤษภาคม

ถฺไงที ๒ อุสภา


ប្រភព

แหล่ง (ข่าว)

ប្រភពយោធា

แหล่งข่าวทหาร


ព្រៃ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *briiʔ


ព្រៃ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *briiʔ

ไม่เชื่อง, ดุร้าย, ที่มนุษย์ไม่ได้เลี้ยง


បំផ្លាញ

អាជ្ញាធរស្វែងរកជនដែលបំផ្លាញដំណាំពួកគាត់

เจ้าหน้าที่ค้นหาคนที่ทำลายพืชผลของพวกเขา

อาชฺญาธรสฺแวงรกชนแฎลบํผฺลาญฎํณาํพัวกคาต̍


ស្វែងរក

ស្វែង (สฺแวง) + រក (รก)

แสวงหา, ค้นหา, หา

វៀតណាមស្វែងរកការគាំទ្រពីកូរ៉េខាងត្បូង

เวียดนามหาการสนับสนุนจากเกาหลีใต้

เวียตณามสฺแวงรกการคาํทฺรพีกูเร̎ขางตฺบูง


ជលផល

ผลิตภัณฑ์จากทะเล

រដ្ឋបាលជលផល ព្រួយបារម្ភថា ធនធានត្រីទឹកសាប អាចប្រឈមមុខនឹងការថយចុះនៅពេលអនាគត

คณะบริหารการประมง กังวลว่า ทรัพยากรปลาน้ำจืด อาจเผชิญหน้ากับการเสื่อมถอยในเวลาอนาคต

รฎฺฐบาลชลผล พฺรัวยบารมฺภถา ธนธานตฺรีทึกสาบ อาจบฺรฌมมุขนึงการถยจุะเนาเพลอนาคต


ពលការិនី

ពលការិនីខ្មែរម្នាក់ធ្វើការនៅម៉ាឡេស៊ីស្វែងរកការសង្គ្រោះពីក្រុមអាជ្ញាធរ

กรรมกรหญิงชาวเขมรทำงานในมาเลเซียหาการสงเคราะห์จากกรมเจ้าหน้าที่

พลการินีขฺแมรมฺนาก̍ธฺเวิการเนาม̎าเฬส̰ีสฺแวงรกการสงฺคฺโระพีกฺรุมอาชฺญาธร


ធ្វើ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เทวอ

ពលករខ្មែរធ្វើការនៅថៃ

กรรมกรเขมรทำงานในไทย

พลกรขฺแมรธฺเวิการเนาไถ


លេង

ទេសចរសម្រុកទៅលេងរមណីយដ្ឋានសម្រស់ធម្មជាតិ

นักท่องเที่ยวแห่กันไปเล่นที่สถานที่ท่องเที่ยวสวยงามธรรมชาติ

เทสจรสมฺรุกเทาเลงรมณียฎฺฐานสมฺรส̍ธมฺมชาติ


ទេសចរ

นักท่องเที่ยว

ផ្សារប្រហុកនៅខេត្តបាត់ដំបងក្លាយជាកន្លែង ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរទៅកម្សាន្ត

ตลาดปลาร้าในจังหวัดพระตะบองกลายเป็นแหล่งดึงดูดแขกนักท่องเที่ยวไปเที่ยวชม

ผฺสารบฺรหุกเนาเขตฺตบาต̍ฎํบงกฺลายชากนฺแลง ทาก̍ทาญภฺเญียวเทสจรเทากมฺสานฺต


បាត់ដំបង

คำวิสามานยนาม

បាត់ (บาต̍, “สูญเสีย, หายไป”) + ដំបង (ฎํบง, “ตะบอง”).


ក្រចេះ

เทียบไทย กระแจะ

กระแจะ (ไม้หอม)


ក្រចេះ

คำวิสามานยนาม

เทียบไทย กระแจะ

กระแจะ (จังหวัดของกัมพูชา)


កណ្ដាល

คำวิสามานยนาม

กันดาล (จังหวัดของกัมพูชา)


កំពង់ចាម

คำวิสามานยนาม


កំពង់ឆ្នាំង

คำวิสามานยนาม


កំពង់ធំ

คำวิสามานยนาม


កំពង់ស្ពឺ

คำวิสามานยนาม


កំពត

คำวิสามานยนาม


កោះកុង

คำวิสามานยนาม

เกาะกง (จังหวัดของกัมพูชา)


កែប

คำวิสามานยนาม


ត្បូងឃ្មុំ

ត្បូង (ตฺบูง, “เพชรพลอย”) + ឃ្មុំ (ฆฺมุํ, “ผึ้ง”)


ត្បូងឃ្មុំ

คำวิสามานยนาม

ตะโบงคมุม (จังหวัดหนึ่งในกัมพูชา)


តាកែវ

คำวิสามานยนาม

ตาแก้ว (จังหวัดของกัมพูชา)


បន្ទាយមានជ័យ

คำวิสามานยนาม


ភ្នំពេញ

คำวิสามานยนาม

ភ្នំ (ภฺนํ, “เนินเขา”) + ពេញ (เพญ, “เพ็ญ, ชื่อของหญิงชราที่สร้างเจดีย์บนเนินเขา”)


ព្រះវិហារ

คำวิสามานยนาม

พระวิหาร (จังหวัดของกัมพูชา)


ព្រះសីហនុ

คำวิสามานยนาม

พระสีหนุ (จังหวัดของกัมพูชา)


ពោធិ៍សាត់

คำวิสามานยนาม

โพธิสัตว์ (จังหวัดของกัมพูชา)


ព្រៃវែង

คำวิสามานยนาม


ប៉ៃលិន

คำวิสามานยนาม

ไพลิน (จังหวัดของกัมพูชา)


មណ្ឌលគិរី

คำวิสามานยนาม


រតនគិរី

คำวิสามานยนาม


ស្ទឹងត្រែង

คำวิสามานยนาม


ស្វាយរៀង

คำวิสามานยนาม


សៀមរាប

คำวิสามานยนาม


ឧត្ដរមានជ័យ

คำวิสามานยนาม


សាសនា

ยืมมาจากสันสกฤต शासन (ศาสน) หรือบาลี สาสน


ក្សត្រ

ยืมมาจากสันสกฤต क्षत्रिय (กฺษตฺริย)


សិង្ហ

สิงห์, สิงโต


ម្ហូប

อาหาร, ของกิน


ឃើញដំរីជុះ ជុះតាមដំរី

ឃើញ (เฆิญ) + ដំរី (ฎํรี) + ជុះ (ชุะ) + ជុះ (ชุะ) + តាម (ตาม) + ដំរី (ฎํรี); แปลเหมือนภาษาไทย

เห็นช้างขี้ ขี้ตามช้าง

th-ឃើញដំរីជុះ_ជុះតាមដំរី-km-verb-mP012dtT


ចិញ្ចឹមបំបង់បាយ

ចិញ្ចឹម (จิญฺจึม) + បំបង់ (บํบง̍) + បាយ (บาย); แปลเหมือนภาษาไทย

เลี้ยงเสียข้าวสุก


ឆ្លុះកញ្ចក់ធ្មេចនេត្រា

ឆ្លុះ (ฉฺลุะ) + កញ្ចក់ (กญฺจก̍) + ធ្មេច (ธฺเมจ) + នេត្រា (เนตฺรา); แปลตรงตัวว่า "ส่องกระจกหลับตา"

กระทำสิ่งที่โง่เขลาไร้สาระ

th-ឆ្លុះកញ្ចក់ធ្មេចនេត្រា-km-verb-43hC6YYS


ជើង

สืบทอดจากเขมรเก่า ជេង៑ (เชงฺ), ជេង (เชง), ជើង (เชิง), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɟuŋ ~ *ɟuəŋ ~ *ɟəŋ; ร่วมเชื้อสายกับบะห์นัร jơ̆ng, มอญ ဇိုၚ် (ชิุง์) และเวียดนาม chân (เจิน); ในกลุ่มมุนดา: สันถาลี ᱡᱟᱝᱜᱟ (ชะงคะ)

ฐาน, ส่วนล่าง


ចាប់ក្ដាមដាក់ចង្អេរ

ចាប់ (จาบ̍) + ក្ដាម (กฺฎาม) + ដាក់ (ฎาก̍) + ចង្អេរ (จงฺเอร); แปลเหมือนภาษาไทย

จับปูใส่กระด้ง


ចាប់

รับ (สัญญาณวิทยุโทรทัศน์)


កាំបិតចិតដងឯង

កាំបិត (กาํบิต) + ចិត (จิต) + ដង (ฎง) + ឯង (เอง); แปลตรงตัวว่า "มีดกรีดด้ามตัวเอง"


មិត្ត

ยืมมาจากบาลี มิตฺต (“เพื่อน”)

มิตร, เพื่อน


យុទ្ធ

ยุทธ์, การรบ


មិន

คำกริยาวิเศษณ์


ឆ្កែព្រូស មិនដែលខាំ

ឆ្កែ (ฉฺแก) + ព្រូស (พฺรูส) + មិន (มิน) + ដែល (แฎล) + ខាំ (ขาํ); แปลเหมือนภาษาไทย

หมาเห่าไม่กัด


ជុះ

ขี้, ถ่ายอุจจาระ


កុំ

ทำให้แน่น, ควบแน่น

ทำให้หนาแน่น, ทำให้แออัด


សារពត៌មាន

សារ (สาร) + ពត៌មាន (พรฺตมาน)

หนังสือพิมพ์


សម្លាប់

จาก ស្លាប់ (สฺลาบ̍, “ตาย”) โดยเติมอาคม -VN- (แสดงเหตุ)


ដីឥដ្ឋ

ដី (ฎี, “ดิน”) + ឥដ្ឋ (อิฎฺฐ, “อิฐ”)

ดินที่ใช้ทำอิฐ คือดินเหนียว


អបាយមុខ

ยืมมาจากบาลี อปายมุข


ឃិនឆាយ

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 芹菜 (khûn-chhài / khîn-chhài)


ថ្វាយ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *waj ~ *waaj (“เปลี่ยนเจ้าของ”); ร่วมเชื้อสายกับมอญ တွဲာ (ตฺวัวา)

ถวาย, เสนอให้


ថ្វាយ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากพม่า ထားဝယ် (ถา:วย์), จากมอญ ထဝဲါ (ถวัวา, “นั่งขัดสมาธิ”)


ទៀន

เทียบกับไทย เทียน, ลาว ທຽນ (ทยน)


អាហ្វ្រិក

คำวิสามานยนาม


កង់ស៊ែរ

ยืมมาจากฝรั่งเศส cancer


ស្ដាំ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *st₁am ~ *st₁uum


គំរូ

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก គ្រូ (คฺรู, “ครู”)

ตัวอย่าง, แบบอย่าง


ស្រុក

ร่วมเชื้อสายกับไทย สรุก

ประเทศ, ชาติ

อำเภอ, เขตปกครองย่อยของจังหวัด

หมู่บ้าน, เมืองเล็ก


អតីត

จากบาลี อตีต


មុន

คำกริยาวิเศษณ์


ឈ្នះ

จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɟnah; ร่วมเชื้อสายกับเขมรเก่า jnaḥ, มอญ ဇၞး (ชฺนห์)


និស្សិត

ยืมมาจากบาลี นิสฺสิต

นักเรียน, นิสิต


កតិកា

ยืมมาจากบาลี កតិកា (กติกา)

สัญญา, ข้อตกลง


ឆត្រ

กลด, แสงสีรุ้งเป็นวงกลมล้อมรอบดวงอาทิตย์หรือดวงจันทร์


ឆ័ត្រ

รูปแบบอื่นของ ឆត្រ (ฉตฺร)


បរម្បរា

ยืมมาจากสันสกฤต परम्परा (ปรมฺปรา), จากบาลี ปรมฺปรา; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปรัมปรา, ลาว ປະຣັມປະຣາ (ปะรัมปะรา)


ទឹកកក

ទឹក (ทึก, “น้ำ”) + កក (กก, “แข็ง”)


កាហ្វេទឹកកក

កាហ្វេ (กาหฺเว, “กาแฟ”) + ទឹកកក (ทึกกก, “น้ำแข็ง”)

กาแฟเย็น (ใส่น้ำแข็ง)


ទូទឹកកក

ទូ (ทู, “ตู้”) + ទឹកកក (ทึกกก, “น้ำแข็ง”)


ទូ

ยืมจากเวียดนาม tủ (ตู๋, “ตู้, ชั้น”) จากไทย ตู้, จากแต้จิ๋ว 櫥 (du5 ตู๊) เทียบกับ ลาว ຕູ້ (ตู้)

ទូកញ្ចក់

ទូដែក

ទូរទេះភ្លើង

ทูรเทะภฺเลิง


ទូ

ยืมจากจีน賭 /赌 (dǔ, “เดิมพัน”)

จำนวนเดิมพัน, เงินวางเดิมพัน


ទូ

ยืมจากจีน賭 /赌 (dǔ, “เดิมพัน”)


ដែក

ความแข็งแกร่ง (ของใจ)


ដែក

แข็ง, แข็งแกร่ง, เคร่ง


រទេះភ្លើង

រទេះ (รเทะ, “รถ”) + ភ្លើង (ภฺเลิง, “ไฟ, เพลิง”)

ទូរទេះភ្លើង

ทูรเทะภฺเลิง


បាក់តេរី

ฝรั่งเศส bactérie


ប៉ាសស្ព័រ

หนังสือเดินทาง


ប៉ូលិស

ฝรั่งเศส police


ប៉្យាណូ

ฝรั่งเศส piano


បឺរ

ยืมมาจากฝรั่งเศส beurre


ប្រូតេអ៊ីន

ฝรั่งเศส protéine


ប្រូម៉ាស

ฝรั่งเศส fromage

ហ្វ្រូម៉ាហ្ស

ชีส, เนยแข็ง


ប្លាស្ទិក

ยืมมาจากฝรั่งเศส plastique


ម៉ូតូ

ฝรั่งเศส moto

มอเตอร์ไซค์, จักรยานยนต์


រ៉ាឌីយោ

ฝรั่งเศส radio


រ៉ូម៉ង់

ฝรั่งเศส roman


វីតាមីន

ยืมมาจากฝรั่งเศส vitamine


វីយោឡុង

ฝรั่งเศส violon


សាលាដ

ฝรั่งเศส salade


ស្យង់

ยืมมาจากฝรั่งเศส science


ហ្គីតា

ฝรั่งเศส guitare


ហ្វ្រូម៉ាហ្ស

ฝรั่งเศส fromage

ชีส, เนยแข็ง


អាវ៉ូកាត៍

ฝรั่งเศส avocat


អូតូការ

ฝรั่งเศส autocar


គីតា

ฝรั่งเศส guitare


វិទ្យុ

จากสันสกฤต विद्युत् (วิทฺยุตฺ, “flashing, shining”). ร่วมเชื้อสายกับลาว ວິທະຍຸ (วิทะยุ), ไทย วิทยุ.


លិខិតឆ្លងដែន

លិខិត (ลิขิต) + ឆ្លង (ฉฺลง) + ដែន (แฎน)

หนังสือเดินทาง


សិប្ប

ยืมมาจากบาลี สิปฺป

สิปปะ, ศิลปะ


ទីឃនិទ្រា

การหลับนอนอันยาวนาน


ថនិកសត្វ

ยืมมาจากบาลี ถน (“เต้านม, นม”) + सत्त्व (สตฺตฺว)

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม


ថនិកមច្ឆា

"ปลาเต้านม" จากบาลี ถน (“ถัน, ถนะ, เต้านม, นม”) + มจฺฉา (“ปลา”)

สัตว์จำพวกวาฬและโลมา


ស្តនិកសត្វ

ยืมมาจากสันสกฤต स्तन (สฺตน, “เต้านม, นม”) + सत्त्व (สตฺตฺว)

สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม


ឧរង្គសត្វ

"สัตว์ที่ไปด้วยอก" จากสันสกฤต उरङ्ग (อุรงฺค, “งู, อุรคะ”) + सत्त्व (สตฺตฺว)

สัตว์เลื้อยคลาน


កាកី

ยืมมาจากบาลี กากี

ชื่อตัวละครหญิงในนิทานพื้นบ้านของกัมพูชาผู้มีกายงดงามแต่ไม่ซื่อสัตย์


កុមារ

ยืมมาจากสันสกฤต कुमार (กุมาร) หรือบาลี กุมาร

เด็กชาย, วัยรุ่นชาย


គាម

ยืมมาจากบาลี คาม

เขต, ท้องที่, ภูมิภาค


បុគ្គល

ยืมมาจากบาลี ปุคฺคล; ร่วมเชื้อสายกับไทย บุคคล, ลาว ບຸກຄົນ (บุกค็น); เทียบสันสกฤต पुद्गल (ปุทฺคล)


ពុទ្ធ

คำวิสามานยนาม

:แม่แบบ:sa-rootยืมมาจากบาลี พุทฺธ (“ตื่นแล้ว, รู้แจ้งแล้ว”) หรือสันสกฤต बुद्ध (พุทฺธ, “idem”)

ពុទ្ធសាសនិក

(ព្រះ)ពុទ្ធសាសនា

(พฺระ)พุทฺธสาสนา


ឆោម

สืบทอดจากเขมรกลาง ឆោម (โฉม), ឆោម្ម (โฉมฺม) (ปรากฏครั้งแรกในปี ค.ศ. 1704); ร่วมเชื้อสายกับไทย โฉม, ลาว ໂສມ (โสม)


ឆ្លង

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *clɔɔŋ


ឆ្លង

เทียบไทย ฉลอง


ឆ្នាំ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *cn₁am ~ *cn₁aam; ร่วมเชื้อสายกับมอญ သၞာံ (สฺนาํ), เวียดนาม năm (นัม), ไทย ฉนำ
หรืออาจพิจารณาว่า จาก ចាំ (จาํ, “รอ”) โดยเติมอาคม -n- (แสดงสถานที่)


អមាត្យ

ยืมมาจากสันสกฤต अमात्य (อมาตฺย)


ប៉ាកកា

ยืมมาจากไทย ปากกา


ផា

ยืมมาจากไทย ผ้า, จากจีนเก่า布 (OC *paːs)


តា

วิญญาณบรรพบุรุษ


តា

ท่าน (ใช้เรียกชายสูงอายุ)

ฉัน (ชายสูงอายุเรียกตนเอง)


ពន្ធ

ยืมมาจากสันสกฤต बन्ध (พนฺธ) หรือบาลี พนฺธ

ภาษี, อากร, บรรณาการ

พันธะ, การผูก


ដា

ยืมมาจากเวียดนาม đá (ด๊า)

หิน, ก้อนหิน


ថ្ម

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *t₂mɔʔ; ร่วมเชื้อสายกับบะห์นัร tơmo

หิน, ก้อนหิน, คอนกรีต


សិលា

ยืมมาจากสันสกฤต शिला (ศิลา) หรือบาลี สิลา

หิน, ก้อนหิน


ប្លា

ยืมมาจากไทย ปลา

ปลา (ใช้ในคำประสม)


ព្យាង្គ

ยืมมาจากบาลี พฺยางฺค; ร่วมเชื้อสายกับไทย พยางค์, ลาว ພະຍາງ (พะยาง)


ថា

พูด, บอก, ออกเสียง

วิจารณ์, ตำหนิ


ស្លាប

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *slaap; ร่วมเชื้อสายกับNyaheun hlaːp


ភ្លុក

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *bluk ~ *bluək; ร่วมเชื้อสายกับJeh blɔːk, ปาโกะห์ paloq

งา (ของสัตว์)


ស្ងាប

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *sʔaap; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ဒအာပ် (ทอาป์), บะห์นัร kơngap, ปาโกะห์ ng-ap, เวียดนาม ngáp (ง้าป), นิโคบาร์กลาง hing-âp


ព្រាប

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *b(h)raap; ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ เปรียบ, มอญ ဖရာပ် (ผราป์)


ខ្លី

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɢliʔ ~ *ɢliəʔ ~ *ɢliəh; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ဂၠေံ (คฺเลํ)


អាពុក

ยืมมาจากสันสกฤต आवुक (อาวุก)


ឪពុក

ยืมมาจากสันสกฤต आवुक (อาวุก)


ឥណ្ឌៀ

คำวิสามานยนาม


ឩដ្ឋ

ยืมมาจากสันสกฤต उष्ट्र (อุษฺฏฺร) หรือบาลี โอฏฺฐ


ឧក្កាបាត

ยืมมาจากบาลี อุกฺกาปาต


ខ្នាត

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *knaat


ប៉័ងតោ

จากแต้จิ๋ว 方刀 (bang1 do1 ปังตอ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ปังตอ, ลาว ປັງຕໍ (ปังตํ)


ជាម

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɟaam


រាត្រី

ยืมมาจากสันสกฤต रात्रि (ราตฺริ)


សាកាដូ

ฝรั่งเศส sac à dos


ម្លូ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ml(əw)


ក្លៀក

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kʔik ~ *kʔiək ~ *kʔaik


ក្លៀក

ขัดถูหลัง (ของช้าง)


លោហិត

ยืมมาจากสันสกฤต लोहित (โลหิต) หรือบาลี โลหิต


ឈាម

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɟhaam ~ *ɟhiim; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ဆီ (ฉิํ), ญัฮกุร ชิม, บะห์นัร pham, ปาโกะห์ aham, คาซี snam/'nam, คาร์นิโคบาร์ mahām และอาจรวมถึง เวียดนาม tươm (เตือม); ร่วมเชื้อสายในกลุ่มภาษามุนดาเช่นสันถาลี ᱢᱟᱭᱟᱢ (มะยะม)


ក្ដារ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ktər; ร่วมเชื้อสายกับเขมรเก่า khtār, มอญ ဂတဵု (คเตอ̂)

กระดาน, แผ่นไม้

พื้น, การปูพื้น


ខ្ទម

เป็นไปได้ว่าสืบทอดจากเขมรเก่า ក្ទំ (กฺทํ), កទំ (กทํ, “ตั้งถิ่นฐาน; เข้ามาอาศัย”), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɡdɔɔm (“กระท่อม; ห้อง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย กระท่อม


ម័រហ្វីន

ฝรั่งเศส morphine


មុម

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *mum ~ *muum


មុំ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *mum ~ *muum


ពែង

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *baiŋ


ថាស

สืบทอดจากเขมรเก่า ថាស (ถาส), ថាស៑ (ถาสฺ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *thaas; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถาด, คำเมือง ᨳᩣ᩠ᨯ (ถาด), เขิน ᨳᩣ᩠ᨯ (ถาด), ลาว ຖາດ (ถาด), มอญ ထး (ถห์), ญัฮกุร ทาด


ខ្សាច់

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ksac ~ *ksaac


គ្រាប់

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɡrap

กระสุน, อาวุธอื่นที่เคลื่อนที่ในวิถีโค้ง


ខែល

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *khe(e)l

โล่ (เครื่องป้องกัน)


ស៊ីឡាំង

ฝรั่งเศส cylindre

กระบอก, ทรงกระบอก


តូច

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɗuuc ~ *ɗuəc ~ *cɗuəc


ខែ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *khəjʔ (“ดวงจันทร์; เดือน”)


ថ្គាម

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *dɡam ~ *dɡaam ~ *dɡəm


ថ្ងាស

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *(t₁)ʔah ~ *t(ʔ)aas

กระดูกหัวหน่าว


គោម

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɡom

ลายตาหมากรุก


ដីស

ដី (ฎี, “ดิน”) + ស (ส, “ขาว”)


ថ្លើម

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *t₁ləəm ~ *t₁luəm


បំណាច់

แผลงมาจาก បាច់ (บาจ̍, “กลุ่ม, มัด [น.]”)

เงินพิเศษ, ค่านายหน้า


អប់រំ

เทียบไทย อบรม

อบรม, ฝึก, ให้การศึกษา


អប់រំ

เทียบไทย อบรม

การอบรม, การศึกษา


សំស្ក្រឹត

คำวิสามานยนาม


ចង្រិត

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *criit ~ *t₁riit, เป็นไปได้ว่าแรกเริ่มมาจากการเลียนเสียงธรรมชาติ; ร่วมเชื้อสายกับปาโกะห์ areit, Riang [of Sak] riːt², เซอไม jarèt


ទៀ

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 爹 (dia1 เตีย, “พ่อ”)

พ่อ (ใช้กันในหมู่ชาวจีน)


ចង្កេះ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *cnk(i)ʔ ~ *cnk(i)h; ร่วมเชื้อสายกับคาซี syngkai


ល្អី

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *klʔiʔ

ตะกร้ากลมที่มีขอบตั้งขึ้น


ត្អើក

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *cʔə(ə)ʔ ~ *cʔə(ə)k ~ *cʔak (“สะอึก; เรอ”)


អំពៅ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *(t)ɓuuʔ; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ၜဴ (เบา)


រលាយ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *laaj (“ละลาย; หลวม; เกียจคร้าน”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ធ្លាយ (ธฺลาย), มอญ လဲာ (ลัวา), เวียดนาม lười (เหลื่อย)

ทำลาย, ทำให้สูญ

ผสมให้เข้ากัน


ធ្លាយ

สืบทอดจากเขมรเก่า ថ្លាយ (ถฺลาย) หรือเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ទ្លាយ (ทฺลาย), ទ្លៃយ (ทฺไลย), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *laaj (“ละลาย; หลวม; เกียจคร้าน”); ร่วมเชื้อสายกับมอญ လဲာ (ลัวา), เวียดนาม lười (เหลื่อย); ร่วมรากกับ រលាយ (รลาย)

ทลาย, พัง, แตกละเอียด, ระเบิด

ทำให้แตกออก, งัด, เจาะ

เปิดเผยสิ่งที่เป็นความลับ


កូន

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kuun ~ *kuən; ร่วมเชื้อสายกับเหมื่อง còn, ทะวืง กอน, มอญ ကောန် (โกน์), เวียดนาม con (กอน), บะห์นัร kon, คาซี khun, นิโคบาร์กลาง kōan, นอกกลุ่มภาษา: ไทย โกน, กูน

ลูก (ของคนหรือสัตว์)


យ៉ាបា

ยืมมาจากไทย ยาบ้า


ថ្នាំ

ยา, การรักษา


ទឹកឃ្មុំ

ទឹក (ทึก, “น้ำ”) + ឃ្មុំ (ฆฺมุํ, “ผึ้ง”)


មេឃ្មុំ

មេ (เม, “แม่”) + ឃ្មុំ (ฆฺมุํ, “ผึ้ง”)


ណាំង

ยืมมาจากไทย หนัง

ហ្នាំង
ហ្ន័ង

หนังใช้เงา, ภาพยนตร์


ហ្ន័ង

ยืมมาจากไทย หนัง

หนังใช้เงา, ภาพยนตร์


ហ្នាំង

ยืมมาจากไทย หนัง

หนังใช้เงา, ภาพยนตร์


ថ្មី

สืบทอดจากออสโตรเอเชียติกดั้งเดิม *tmiːʔ; ร่วมเชื้อสายกับมอญ တၟိ (ตฺมิ), ญัฮกุร ตะมีʔ

ใหม่, ไม่นานมานี้


ថ្មី

คำกริยาวิเศษณ์


នាយករដ្ឋមន្ត្រី

ยืมมาจากไทย นายกรัฐมนตรี; เหมือนกับ នាយក (นายก) + រដ្ឋ (รฎฺฐ) + មន្ត្រី (มนฺตฺรี)

นายกรัฐมนตรี


នាយក

ยืมมาจากสันสกฤต नायक (นายก) หรือบาลี นายก

นายก, หัวหน้า, ผู้นำ


តស៊ូ

ยืมมาจากไทย ต่อสู้


អណ្ដាត

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *nt₁aak ~ *l(n)t₁aak

ลิ้น (อวัยวะ)


អៀរឡង់

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฝรั่งเศส Irlande


ភីហ្សា

ยืมมาจากอิตาลี pizza


កំពង់

สืบทอดจากเขมรเก่า កំវង៑ (กํวงฺ) ซึ่งแผลงมาจาก ក្វង៑ (กฺวงฺ) และ វង៑ (วงฺ); บังเอิญพ้องกับมาเลเซีย kampung (“หมู่บ้าน; ชุมชน”)


រយ

เทียบไทย ร้อย


ស្យាម

คำวิสามานยนาม


ភ្លេង

เทียบกับไทย เพลง.


ស្អាត

สืบทอดจากเขมรเก่า ស្អាត (สฺอาต), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *cʔaʔ ~ *cʔah ~ *cʔaas; ร่วมเชื้อสายกับไทย สะอาด, ลาว ສະອາດ (สะอาด)


លាង

เทียบกับไทย ล้าง


មី

ยืมมาจากเวียดนาม mì (หมี่) หรือจีน麺 (miàn)

อาหารที่ทำจากเส้นหมี่


មី

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *miiʔ; เทียบเวียดนาม mi (มี)

แก (ใช้เรียกเด็กหญิงอย่างคุ้นเคยหรือดูหมิ่น)


ចាន

เทียบจีน盞／盏 (zhǎn); ร่วมเชื้อสายกับไทย จาน, ลาว ຈານ (จาน)


ចាន

จาน (ของอาหาร)


ខ្លុយ

เทียบกับไทย ขลุ่ย.

ขลุ่ย (เขมร)


រៀន

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *riən (“เรียน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เรียน, ลาว ຮຽນ (ฮยน), ไทลื้อ ᦵᦣᧃ (เฮน)


គិត

สืบทอดจากเขมรเก่า git. ร่วมเชื้อสายกับไทย คิด, ลาว ຄຶດ (คึด).


ធុង

ยืมมาจากจีน 桶 (tǒng); ร่วมเชื้อสายกับเวียดนาม thùng (ถุ่ง); ร่วมรากกับ ថាំង (ถาํง)


កប៉ៅ

เทียบไทย กระเป๋า, ลาว ກະເປົາ (กะเป็า) หรือ ກະເປົ໋າ (กะเป็๋า), จีนยุคกลาง包 (MC paew)

กระเป๋า, ถุงเล็ก ๆ


គោព្រៃ

គោ (โค, “วัว”) + ព្រៃ (พฺไร, “ป่า”)

กูปรี, โคไพร


ស្លេស្ម

ยืมมาจากสันสกฤต श्लेष्मन् (ศฺเลษฺมนฺ)


ទំហំ

แผลงมาจาก ធំ (ธํ) (โดยเติมอาคม -VN- )


សុំ

สืบทอดจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ svaṃ ~ svam


ស្រលាញ់

การสะกดแบบอื่นของ ស្រឡាញ់ (สฺรฬาญ̍)


ចុយ

มีเพศสัมพันธ์


ធ្វើគ្នា

ធ្វើ (ธฺเวิ) + គ្នា (คฺนา)

มีเพศสัมพันธ์


យោនី

ยืมมาจากสันสกฤต योनि (โยนิ) หรือบาลี โยนิ

อวัยวะเพศหญิง; ช่องคลอด; มดลูก


ត្រពោក

ก้น (ของสิ่งของ), ส่วนต่ำที่สุด

ก้น (อวัยวะ)

อวัยวะเพศหญิง


ក្ដិត

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kt₁iit; ร่วมเชื้อสายกับเวียดนาม đít (ดี๊ต)

ก้น; ทวารหนัก


កណ្ដួយ

อวัยวะเพศหญิง


យ៉ាក

ยืมมาจากไทย ยาก

ยากจน, ทุกข์ยาก

ยาก, ลำบาก, เข็ญ


យ៉ាក

ยืมมาจากไทย ยาก

ความทุกข์ยาก


ឧប្បាទធម៌

ยืมมาจากบาลี อุปฺปาท (“บังเกิดขึ้น; มีขึ้น; กําเนิด”) + ធម៌ (ธรฺม)


ភ្នាល់

ยืมมาจากไทย พนัน


មឿង

ยืมมาจากไทย เมือง; ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ มฺืง


ពោះ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *bo()k


ប្អូន

ใช้แทนผู้พูดหรือผู้ฟังที่มีอายุน้อยกว่า


ប្អូន

ที่มีอายุน้อยกว่า


ប្រុស

ยืมมาจากสันสกฤต पुरुष (ปุรุษ)


ប្រុស

ยืมมาจากสันสกฤต पुरुष (ปุรุษ)

เป็นมนุษย์ผู้ชาย


ពុង

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *buŋ() ~ *buuŋʔ; ร่วมเชื้อสายกับมอญ ဗုၚ် (พุง์), เวียดนาม bụng (บุ่ง), ไทย พุง


យេស៊ូ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฝรั่งเศส Jésus, จากฮีบรู יֵשׁוּ (เยฌู)


សួន

ยืมมาจากไทย สวน

สวน (ต้นไม้)


សួន

ยืมมาจากไทย ส่วน


ស្លាក

ยืมมาจากบาลี สลากา (“ติ้วไม้”)

แผลเป็น, ตำหนิ


សៀង

ยืมมาจากไทย เสียง, จากจีนยุคกลาง聲 (MC syeng)


សៀង

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 醬 (ziên3), ตัดมาจาก 醬油 (ziên3 iu5)

ซีอิ๊ว, ซอสถั่วเหลือง


សៀង

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 醬 (ziên3), ตัดมาจาก 豆醬 (dao7 ziên3)


ណែនាំ

ยืมมาจากไทย แนะนำ

แนะนำ (ชี้แจงให้ทำ)

แนะนำ (บอกให้รู้จัก)


លឿង

ยืมมาจากไทย เหลือง


ហ្វូង

ยืมมาจากไทย ฝูง


ផូង

ยืมมาจากไทย ฝูง


ផូង

ยืมมาจากไทย ฝูง

ใช้เติมคำสรรพนามให้เป็นพหูพจน์ในภาษาถิ่น

ផូងគេ


ផូង

เสียงรบกวนที่ดัง


វិចយ

ยืมมาจากสันสกฤต विचय (วิจย) หรือ บาลี วิจย


បារត

ยืมมาจากสันสกฤต पारद (ปารท)


ហហ្មុក

ยืมมาจากไทย ห่อหมก


ក្លាវ

ยืมมาจากไทย กล่าว


ចុតហ្មាយ

ยืมมาจากไทย จดหมาย


ជឿ

ยืมมาจากไทย เชื่อ; เทียบจีนยุคกลาง貰 (MC zyaeH, “ยืม; กู้ (เงิน)”) และ 賒 (MC syae, “ซื้อขายด้วยสินเชื่อ”)

ซื้อขายด้วยสินเชื่อ


រង្វាន់

เทียบไทย รางวัล


ស្ករ

ยืมมาจากบาลี สกฺขรา


អំបិល

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *(m)ɓil


ទឹកតែ

ទឹក (ทึก) + តែ (แต).


តែ

จากภาษาจีน. เทียบกับหมิ่นใต้ tê.


តែ

คำกริยาวิเศษณ์

เทียบกับลาว ແຕ່ (แต่), ไทย แต่


សាច់

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *sac (“สารที่กินได้; ผลไม้; เนื้อ”).

เนื้อ, กล้ามเนื้อ

เนื้อของต้นไม้, เนื้อของผลไม้

สสาร, ส่วนประกอบ

แก่นแท้, ส่วนสำคัญ


សាច់ដុំ

សាច់ (สาจ̍, “เนื้อ”) + ដុំ (ฎุํ, “ก้อน, ชิ้น”)


ស៊ុត

ยืมมาจากสันสกฤต सुत (สุต, “บุตร”)


ការ៉េម

ยืมมาจากฝรั่งเศส crème.


ខ្ទឹមស

ខ្ទឹម (ขฺทึม, “กระเทียม”) + ស (ส, “ขาว”)

กระเทียม, หัวหอม


ខ្ទឹមបារាំង

ខ្ទឹម (ขฺทึม, “กระเทียม”) + បារាំង (บาราํง, “ฝรั่งเศส”)


ម្រេច

ยืมมาจากบาลี มริจ, จากสันสกฤต मरिच (มริจ, “พริกไทยดำ”). เทียบกับบาโลจ مرچ (mirc), ฮินดี मिर्च (มิรฺจ), คีร์กีซ мурч (murç), อูรดู مرچ (mirc), อุซเบก murch.


សត្វ

จากสันสกฤต सत्त्व (สตฺตฺว, “สัตว์”). เทียบกับลาว ສັດ (สัด), ไทย สัตว์, พม่า သတ္တဝါ (สตฺตวา).

สัตว์ (บางครั้งใช้ขึ้นต้นหรือลงท้ายชื่อสัตว์บางชนิด)

สิ่งมีชีวิต (นอกจากพืช)


មុង

เป็นไปได้ว่ากร่อนมาจาก ទ្រុង (ทฺรุง, “กรง”) + មូស (มูส, “ยุง”); เทียบไทย มุ้ง, ลาว ມຸ້ງ (มุ้ง)


តឿន

ยืมมาจากไทย เตือน


តួយ៉ាង

ยืมมาจากไทย ตัวอย่าง

ตัวอย่าง, แบบอย่าง


ផ្ដើម

แผลงมาจาก ដើម (เฎิม, “ต้นกำเนิด, จุดเริ่มต้น”) (โดยเติมอุปสรรค p- )

เผดิม, เริ่ม


លិប្តា

ยืมมาจากสันสกฤต लिप्ता (ลิปฺตา, “1/60 ขององศา”)


រ៉ាំងណុក

ยืมมาจากไทย รังนก

รังนก (อาหาร)


សាស្ត្រាចារ្យ

សាស្ត្រ (สาสฺตฺร) + អាចារ្យ (อาจารฺย); เทียบไทย ศาสตราจารย์


សាស្ត្រចារ្យ

รูปที่สะกดผิดของ សាស្ត្រាចារ្យ (สาสฺตฺราจารฺย)

សាស្ត្រាចារ្យ

สาสฺตฺราจารฺย


រវ៉ាង

ยืมมาจากไทย ระวัง


ថ្នម

คำกริยาวิเศษณ์


វិចារ

งานศึกษา, วิจัย, การสืบค้น


ពិសោធន៍

ประสบการณ์, การทดลอง, การทดสอบ, การพิสูจน์


សម្មតិកម្ម

สมมุติฐาน, ข้อสันนิษฐาน


ចណ្ឌរាជ

ចណ្ឌ (จณฺฑ, “จัณฑ”) + រាជ (ราช, “ราช”)


វសវត្តី

วสวัดดี, วสวัตตี


ប្រជាហឹង្សក៍

ប្រជា (บฺรชา, “ประชา”) + ហឹង្សក៍ (หึงฺสก์, “หึงส”)


ទង

ต้น, เหตุ, ที่มา


ទង

จากไทย ทอง, จากจีนเก่า銅 (OC *doːŋ, “ทองแดง”)


ព្រាហ្មណ៍

ยืมมาจากสันสกฤต ब्राह्मण (พฺราหฺมณ) หรือบาลี พฺราหฺมณ


ណាស់

คำกริยาวิเศษณ์

ស្អាតណាស់


សង្ហារ

พระราชลัญจกร


យមលោក

យម (ยม, “ยม”) + លោក (โลก, “โลก”)

สถานที่ที่ปราศจากความสุข


ចៃ

เหา, เห็บ, หมัด


ម្រឹត្យុ

ยืมมาจากสันสกฤต मृत्यु (มฺฤตฺยุ)

มฤตยู, ความตาย


មិលក្ខៈ

มิลักขะ, มิลักขู


ហ្វឿងហ្វា

ยืมมาจากไทย เฟื่องฟ้า


ពញា

จากเขมรเก่า ពញា (พญา); เทียบไทย พญา


ឧកញ៉ា

ออกญา, พระยา


ចៅហ្វា

เทียบพม่า စော်ဘွား (เจา์ภฺวา:), ลาว ເຈົ້າຟ້າ (เจ็้าฟ้า), ไทใหญ่ ၸဝ်ႈၽႃႉ (จ้วผ๎า), ไทย เจ้าฟ้า.


ចក្រី

จากสันสกฤต चक्री (จกฺรี)
เทียบไทย จักรี


យោមរាជ

យោម (โยม) + រាជ (ราช)
เทียบไทย ยมราช


ក្រឡាហោម

ក្រឡា (กฺรฬา, “พื้นที่เปิดโล่ง”) + ហោម (โหม, “ปลุกเสกให้กองทหาร”)
เทียบไทย กลาโหม


ហ្លួង

จากไทย หลวง.


ឃុន

สืบทอดจากเขมรเก่า ខុណ (ขุณ); เทียบจีนยุคกลาง君 (MC kjun)


សម្ដេច

แผลงมาจาก ស្ដេច (สฺเฎจ) (โดยเติมอาคม -ɑm- ); จากเขมรเก่า សំតេច៑ (สํเตจฺ). ร่วมเชื้อสายกับไทย สมเด็จ.


អមតភាព

អមត (อมต, “อมต”) + ភាព (ภาพ, “ภาพ”)


បិសាច

ปิศาจ, ปีศาจ


អដវី

ยืมมาจากสันสกฤต अटवी (อฏวี)


ជាតរូប

มีสีทอง, สว่าง, สมบูรณ์แบบ


ប្រភស្សរ

ผ่องใส, สว่าง


ពណ្ណរាយ

เจริญ, รุ่งเรือง


មូទូ

เทียบไทย มู่ทู่


រុងរឿង

จากไทย รุ่งเรือง


អសនីបាត

អសនី (อสนี, “อสนี”) + បាត (บาต, “บาต”)

อสุนีบาต, อสนีบาต


អនុជ

น้อง, น้องชาย


កនិដ្ឋា

กนิษฐา, ขนิษฐา


វីរបុរស

វីរ (วีร, “วีร”) + បុរស (บุรส, “บุรุษ”)


ឆវី

รังสี, รัศมี, ลำแสง


ជដា

ยืมมาจากสันสกฤต जटा (ชฏา) หรือบาลี ชฏา

กัมมภาวะ, ความหลงใหล


គេហស្ថាន

គេហ (เคห, “เคห”) + ស្ថាន (สฺถาน, “สถาน”)


គេហដ្ឋាន

គេហ (เคห, “เคห”) + ដ្ឋាន (ฎฺฐาน, “ฐาน”)


ទេវបុត្ត

เทวบุตร, เทพบุตร


ឮជា

ลือชา, โด่งดัง


ឮសាយ

ลือสาย, ฦๅสาย


ឥសិ

ยืมมาจากบาลี อิสิ


ចតុប្បាទ

ซึ่งมีสี่เท้า


ឧបយុវរាជ

ឧប (อุบ, “อุปะ”) + យុវ (ยุว, “ยุวา”) + រាជ (ราช, “ราช”). เทียบไทย อุปยุวราช


ព្រះអង្គ

ព្រះ (พฺระ) + អង្គ (องฺค).
เทียบไทย พระองค์, ลาว ພຣະອົງ (พระอ็ง).


ឧបរាជ

ยืมมาจากสันสกฤต उपराज (อุปราช). เทียบไทย อุปราช; พม่า ဥပရာဇာ (อุปราชา); ลาว ອຸບປະຫຣາດ (อุบปะหราด), ອຸປະລາດ (อุปะลาด)


ប្រដាល់

ชก, ต่อยซ้ำ ๆ


បឹង

สืบทอดจากเขมรเก่า បិង (ปิง); ร่วมเชื้อสายกับไทย บึง


ថ្លែងការណ៍

ថ្លែង (ถฺแลง, “แถลง”) + ការណ៍ (การณ์, “การณ์”)


ភូមិភាគ

ភូមិ (ภูมิ, “ภูมิ”) + ភាគ (ภาค, “ภาค”)


រដ្ឋធម្មនុញ្ញ

ยืมมาจากไทย รัฐธรรมนูญ; เหมือนกับ រដ្ឋ (รฎฺฐ, “รัฐ”) + ធម្មនុញ្ញ (ธมฺมนุญฺญ, “ธรรมนูญ”)


រាជការ

រាជ (ราช, “ราช”) + ការ (การ, “การ”)


បែងចែក

បែង (แบง, “แบ่ง”) + ចែក (แจก, “แจก”)

แบ่งสรร, จำแนก, แจก, แบ่งแยก


ប្រមាណ

คำกริยาวิเศษณ์


ឧស្សាហកម្ម

ឧស្សាហ (อุสฺสาห, “อุตสาห”) + កម្ម (กมฺม, “กรรม”)


មូលដ្ឋាន

មូល (มูล, “มูล”) + ដ្ឋាន (ฎฺฐาน, “ฐาน”)


ប្រទេសជាតិ

ប្រទេស (บฺรเทส, “ประเทศ”) + ជាតិ (ชาติ, “ชาติ”)


អាណាខេត្ត

អាណា (อาณา, “อาณา”) + ខេត្ត (เขตฺต, “เขต”)


ទេពារក្ស

ទេព (เทพ, “เทพ”) + អារក្ស (อารกฺส, “อารักษ์”)


ផាប់

ยืมมาจากไทย พับ


ហ្ម

ยืมมาจากไทย หมอ

ผู้เชี่ยวชาญพื้นบ้าน


ហ្មដំរី

ហ្ម (หฺม, “หมอ”) + ដំរី (ฎํรี, “ช้าง”)


បណ្ឌក

ยืมมาจากสันสกฤต पण्डक (ปณฺฑก) หรือบาลี ปณฺฑก


ក្អុក

ปลาชนิดหนึ่ง


ស្មាន់

เทียบไทย สมัน, พม่า သမင် (สมง์)


កម្ញី

ยืมมาจากไทย กำมะหยี่


ពីជៈ

พืช, เมล็ด, หน่อ, เชื้อ


លំពោង

ยืมมาจากไทย ลำโพง

ลำโพง (อุปกรณ์)


រោគរាតត្បាត

រោគ (โรค, “โรค”) + រាតត្បាត (ราตตฺบาต, “บุก, บุกรุก”)


ភាគិនេយ្យ

ยืมมาจากบาลี ภาคิเนยฺย


អរ

จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ʔər ~ *ʔəər (“สนุกสนาน”)

สุข, สนุกสนาน


ទ្រព្យ

สืบทอดจากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ទ្រវ្យ (ทฺรวฺย), จากสันสกฤต द्रव्य (ทฺรวฺย); ร่วมเชื้อสายกับไทย ทรัพย์

ความมั่งคั่ง, ความร่ำรวย


បុកល្ហុង

បុក (บุก, “ตำ”) + ល្ហុង (ลฺหุง, “มะละกอ”)


ឈូឈី

ยืมมาจากไทย ฉู่ฉี่

ฉู่ฉี่ (แกง)


កាវ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง膠 (MC kaew); ร่วมเชื้อสายกับไทย กาว, ลาว ກາວ (กาว), พม่า ကော် (เกา์), เวียดนาม keo (แกว)


នគរោបនីយកម្ម

នគរ (นคร, “นคร, เมือง”) + ឧបនីយកម្ម (อุบนียกมฺม, “การทำให้เป็น”)

การทำให้เป็นเมือง


កិច្ចការ

កិច្ច (กิจฺจ, “กิจ”) + ការ (การ, “การ”)

กิจการ, งาน, การ, การบ้าน


អនុវត្តន៍

ยืมมาจากบาลี อนุวตฺตน (“การทำตาม, การยอมทำตาม”); เหมือนกับ អនុ- (อนุ-, “อนุ, ตาม”) + វត្តន៍ (วตฺตน์, “วัต, พฤติกรรม”)

อนุวัต, การนำไปปฏิบัติ


សមិទ្ធិការណ៍

សមិទ្ធិ (สมิทฺธิ, “สมิทธิ”) + ការណ៍ (การณ์, “การณ์”)

การทำให้สมิทธิ, การทำให้สัมฤทธิ์


អធិគម

អធិ- (อธิ-, “อธิ”) + គម (คม, “คม”)


អភិសម័យ

អភិ- (อภิ-, “อภิ”) + សម័យ (สมัย, “สมัย”)


ឨ

สระลอยในอักษรเขมร


ឈើចាក់ធ្មេញ

ឈើ (เฌิ) + ចាក់ (จาก̍) + ធ្មេញ (ธฺเมญ)


បាង

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *paaŋ (“ปาก; ช่องเปิด”); ร่วมเชื้อสายกับมอญ ပါၚ် (ปาง์)

ท่าเรือในทะเล


អំណោយ

จาก ឲ្យ (อฺโย)

ของขวัญ, ของกำนัล


ស្លែង

เป็นอันตรายต่อร่างกาย, ทำให้เกิดโรค

(คำพูด) หยาบ, กระด้าง, ทื่อ


ស្លែង

แสลงใจ (พืช)


ប្រជុំ

แผลงมาจาก ជុំ (ชุํ, “ล้อมวง; รวมตัว”) (โดยเติมอุปสรรค prə- )

พบปะ, รวมตัว, ประชุม


ជំនុំ

แผลงมาจาก ជុំ (ชุํ, “ล้อมวง; รวมตัว”) (โดยเติมอาคม -VmN- )

พบปะพูดคุย, ปรึกษาหารือ, อภิปราย


ជំនុំ

การรวมตัว, การรวมกลุ่ม, กลุ่มคนจำนวนมาก

การสัมมนา, การชุมนุม, การประชุม, การอภิปราย


បាដិហារិយ៍

ยืมมาจากบาลี ปาฏิหาริย


បាដិហាទ្យ

รูปแบบอื่นของ បាដិហារិយ៍ (บาฎิหาริย์)


អច្ឆរិយវត្ថុ

អច្ឆរិយ (อจฺฉริย) + វត្ថុ (วตฺถุ)

สิ่งอัศจรรย์


ព្យាយាម

ยืมมาจากสันสกฤต व्यायाम (วฺยายาม)

ความพยายาม, ความเพียร, วิริยะ


ព្យាយាម

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมมาจากสันสกฤต व्यायाम (วฺยายาม)

พยายาม, ขยันขันแข็ง, ตั้งใจ


វីរិយ

ยืมมาจากบาลี วิริย, จากสันสกฤต वीर्य (วีรฺย)

វីរិយៈ
វិរិយ


ពិស

ยืมมาจากสันสกฤต विष (วิษ)

พิษ (จากสัตว์)


រដ្ឋធម្មនូញ

รูปแบบอื่นของ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ (รฎฺฐธมฺมนุญฺญ)

រដ្ឋធម្មនុញ្ញ

รฎฺฐธมฺมนุญฺญ


រាជា

ยืมมาจากสันสกฤต राजा (ราชา).

(ព្រះ~) ราชา (มักอยู่ในรูปรวม)


ស្ថានីយ

จากสันสกฤต स्थानीय (สฺถานีย). เทียบกับไทย สถานี, ลาว ສະຖານີ (สะถานี), บาลี ฐานีย.

ស្ថានីយ អយស្ម័យយាន

สฺถานีย อยสฺมัยยาน


យាន

ยืมมาจากสันสกฤต यान (ยาน).


សណ្ឋាគារ

ยืมมาจากบาลี santhāgāra (“ห้องประชุมสภา”). เทียบกับสันสกฤต संस्थागार (สํสฺถาคาร, “บ้านประชุม”).


ហោតិល

ยืมมาจากอังกฤษ hotel.


ពេទ្យ

จากสันสกฤต वैद्य (ไวทฺย, “หมอ; แพทย์”). เทียบกับไทย แพทย์.


មន្ទីរ

(สาธารณะ) สำนักงาน


មន្ទីរពេទ្យ

មន្ទីរ (มนฺทีร) + ពេទ្យ (เพทฺย).


កេតុ

ยืมมาจากสันสกฤต केतु (เกตุ), จากบาลี เกตุ

รังสี, ลำแสง


ខោ

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 褲 (kou3); ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ คอ

กางเกง, กางเกงขายาว


កម្មករ

កម្ម (กมฺม) + ករ (กร).

คนงาน, กรรมกร


ករ

ยืมมาจากสันสกฤต कार (การ).


សាយណ្ហ

ยืมมาจากบาลี sāyaṇha (“ตอนเย็น”) หรือสันสกฤต सायाह्न (สายาหฺน, “ตอนเย็น”).

ตอนเย็น, สายัณห์


វ៉ាក់សាំង

ยืมมาจากฝรั่งเศส vaccin


ជំនូន

ของขวัญ, ของกำนัล


គុណភាព

គុណ (คุณ, “คุณ”) + ភាព (ภาพ, “ภาพ”)


គំរោង

แผลงมาจาก គ្រោង (คฺโรง)

เค้าโครง, โครงร่าง, ต้นร่าง, โครงสร้าง


តាបស

ยืมมาจากบาลี ตาปส


វរបុរស

វរ (วร, “วร”) + បុរស (บุรส, “บุรุษ”)


រវាំង

ยืมมาจากไทย ระวัง


កៅឡាក់

ยืมมาจากแต้จิ๋ว [Term?]

รอก, เครื่องยก, เครื่องกว้าน


កៅឡាក់

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 侯栗 (gao6 lag8)


រ៉ក

ยืมมาจากจีนเก่า轆 (OC *roːɡ, “รอก”); ร่วมเชื้อสายกับไทย รอก, มอญ ရံက် (รํก์), เวียดนาม *rọc (*ส็่อก) (ในคำ ròng rọc (ส็่อง ส็่อก))


ជណ្ដើរ

แผลงมาจาก ដើរ (เฎิร)


ជណ្ដើរយន្ត

ជណ្ដើរ (ชณฺเฎิร, “บันได”) + យន្ត (ยนฺต, “ยนต์”)


នឿយ

ยืมมาจากไทย เหนื่อย


ភាវរស់

ភាវ (ภาว) + រស់ (รส̍)


ឧសភា

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต उषपा (อุษปา)


ឧសភា

ยืมมาจากสันสกฤต उषपा (อุษปา)


សាប៊ូ

ยืมมาจากโปรตุเกส sabão (“สบู่”)


ប៉ុម

ยืมมาจากฝรั่งเศส pomme


ខ្ញី

เป็นปุ่มเป็นปม, อักเสบที่ข้อ


ព្រឹក

เป็นไปได้ว่ามาจากสันสกฤต वृक (วฺฤก, “ดวงอาทิตย์”)


ឡេវ

ยืมมาจากไทย เลว

เลว, ไม่ดี (คุณภาพ)


អាក្រក់

ชั่ว, เลว, ชั่วร้าย

น่าเกลียด (ไม่งาม), ไม่มีเสน่ห์


ឈឺចាប់

เจ็บปวด (ทางกายหรือใจ)


សងសឹក

แก้แค้น, แก้เผ็ด


ខ្យង

หอย, หอยทาก, มอลลัสก์


ស៊ូណាមិ

จากญี่ปุ่น 津波


ភ្នំភ្លើង

ភ្នំ (ภฺนํ) + ភ្លើង (ภฺเลิง)


គ្រូវ

ครอบครัว, บ้าน, เรือน


ប្រុង

เตรียม, ทำให้พร้อม

ตั้งใจ, ทำโดยเจตนา


ពួង

สืบทอดจากเขมรเก่า ប្វង (ปฺวง), បូង (ปูง, “กลุ่มก้อน; ทั้งหมด”)


គ្រប

สืบทอดจากเขมรเก่า ករប៑ (กรปฺ), គរោប៑ (คโรปฺ), °គរោប (°คโรป), គរៅប៑ (คเราปฺ)


រំខាន

ยืมมาจากไทย รำคาญ


មន

คำวิสามานยนาม


ខ្ទឹមក្រហម

หอมแดง, กระเทียมแดง


តម្រួត

สืบทอดจากเขมรเก่า តម្រ្វច៑ (ตมฺรฺวจฺ), តម្រ្វាច៑ (ตมฺรฺวาจฺ), តំរ្វច៑ (ตํรฺวจฺ), តំរ្វាច៑ (ตํรฺวาจฺ), តំម្រ្វច៑ (ตํมฺรฺวจฺ), តំម្រ្វាច៑ (ตํมฺรฺวาจฺ), แผลงมาจาก ត្រ្វច៑ (ตฺรฺวจฺ), ត្រ្វាច៑ (ตฺรฺวาจฺ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตำรวจ, ลาว ຕຳຫຼວດ (ตำหลวด)


តម្រួត

แผลงมาจาก ត្រួត (ตฺรัวต, “วางตั้งซ้อนกัน”)

เอาสิ่งหนึ่งวางบนอีกสิ่งหนึ่ง, ทับถม


ឆដា

จากไทย ชฎา; ร่วมรากกับ ជដា (ชฎา)


ចង្វាត

สืบทอดจากเขมรเก่า ចង្វាត៑ (จงฺวาตฺ), ចង្វាត្ត៑ (จงฺวาตฺตฺ), ចង្វត៑ (จงฺวตฺ), ចង្វត្ត៑ (จงฺวตฺตฺ), ចំវត្ត៑ (จํวตฺตฺ), ចន្វត៑ (จนฺวตฺ)


ខុន

สืบทอดจากเขมรเก่า ខុណ (ขุณ); เทียบจีนยุคกลาง君 (MC kjun)


ប្រយោជន៍

ยืมมาจากสันสกฤต प्रयोजन (ปฺรโยชน)


សំរក

สำรอก, อาเจียน, อ้วก


ថោះ

กระต่าย, เถาะ


ស្វាង

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ស្វាង (สฺวาง) หรือเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ស្វាង (สฺวาง), សិវាង (สิวาง); ร่วมเชื้อสายกับไทย สว่าง, ลาว ສະຫວ່າງ (สะหว่าง)


បាងកក

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากไทย บางกอก

กรุงเทพมหานคร


ម្សាញ់

จากเขมรเก่า មសាញ៑° (มสาญฺ°); เทียบเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ម្រសាញ៑ (มฺรสาญฺ)


រស

ยืมมาจากสันสกฤต रस (รส) หรือบาลี รส; ร่วมเชื้อสายกับไทย รส, ลาว ລົດ (ล็ด), ไทลื้อ ᦷᦟᧆ (โลด) หรือ ᦷᦟᧆᦉ (โลดส), พม่า ရသ (รส), มาเลเซีย rasa


សន្យា

ยืมมาจากบาลี สญฺญา (“จำ”)


សន្យា

ยืมมาจากบาลี สญฺญา (“จำ”)


កាប៉ៅ

เทียบไทย กระเป๋า, ลาว ກະເປົາ (กะเป็า) หรือ ກະເປົ໋າ (กะเป็๋า), จีนยุคกลาง包 (MC paew)

กระเป๋า, ถุงเล็ก ๆ


ឆាយ

ฉาย, เกลี่ย, กระจาย


លួង

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลวง, คำเมือง ᩃ᩠ᩅᨦ (ลวง), ลาว ລວງ (ลวง)


ស្និទ្ធ

ยืมมาจากบาลี สินิทฺธ (“เสน่หา, รักใคร่; ชิด”), จากสันสกฤต स्निग्ध (สฺนิคฺธ)


ចរ

ยืมมาจากสันสกฤต चर (จร) หรือบาลี จร; ร่วมรากกับ จเร


ម្រេញ

ยืมมาจากมาเลเซีย merengsa (เมอเร็งซา, “รักษาไม่หาย”); เทียบไทย มะเร็ง


ក្លា

ยืมมาจากไทย กล้า

กล้า, ไม่กลัว


ចាក

จาก, ออกพ้นไป


ចាក

จาก, ตั้งแต่


បំពេញ

สืบทอดจากเขมรเก่า បំពេញ (ปํเพญ), បំពើញ (ปํเพิญ), ពម្ព្វេញ (พมฺพฺเวญ), ពហពេង (พหเพง)

เติมเต็ม, สมบูรณ์


តំណាល

ตำนาน, เรื่องเล่า


តំណាល

ตำนาน, บรรยาย


ល្ខោន

เทียบไทย ละคร, มาเลเซีย lakon หรือ lakun, ลาว ລະຄອນ (ละคอน)


នៃ

ใน, แห่ง, ของ


ប៉េតុង

ยืมมาจากฝรั่งเศส pétanque


បង្គាប់

บังคับ, สั่งการ


រៀល

ยืมมาจากโปรตุเกส real (“สกุลเงินเก่าของโปรตุเกส”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เหรียญ

เรียล (สกุลเงิน)


ត្រុំ

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากจีนเก่า藍 (OC *ɡ·raːm, “คราม”)


សម្រាប់

ใช้สำหรับ, ใช้เพื่อ


សម្រាប់

เรียกชุดหรือสำรับ เช่น ชุดเสื้อผ้า หรือสำรับไพ่ เป็นต้น


សំអាត

แผลงมาจาก ស្អាត (สฺอาต)


ហ្វ្រែហ្ស៍

ฝรั่งเศส fraise

สตรอว์เบอร์รี่


ផ្សំ

ยืมมาจากเขมรเก่า ផ្សំ (ผฺสํ), ផ្សម៑ (ผฺสมฺ), ផ្សំម៑ (ผฺสํมฺ), ផ្សំម (ผฺสํม), ប្សំ (ปฺสํ), ប្សំម៑ (ปฺสํมฺ), ប្សម៑ (ปฺสมฺ)

อำนวยความสะดวก


ទឹកប្រេងខ្យង

ទឹក (ทึก, “น้ำ”) + ប្រេង (บฺเรง, “น้ำมัน”) + ខ្យង (ขฺยง, “หอย”)


ថ្នាំជក់

ថ្នាំ (ถฺนาํ) + ជក់ (ชก̍)


ហ្គាំ

คำวิสามานยนาม


ដីស្អិត

ដី (ฎี, “ดิน”) + ស្អិត (สฺอิต, “เหนียว”)


អាកាសចរ

អាកាស (อากาส) + ចរ (จร)

การจราจรทางอากาศ


ដី

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *t₁iʔ ~ *t₁ih ~ *t₁iəh; ร่วมเชื้อสายกับเซอไม tiiq, บะห์นัร teh (along with other Bahnaric cognates with nasal infix), ปาโกะห์ cuteq, ขมุpteʔ, Mang teː⁶, มอญ တိ (tɔeˀ) และเป็นไปได้ว่ารวมเวียดนาม đất (เดิ๊ต)

แผ่นดิน; พื้น

Piper retrofractum, Balinese Long Pepper (medicinal usage and as a seasoning)


ពេញ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *dpəɲ ~ *[d]pu[ə]ŋ ~ *tbiɲ ~ *tbiiɲ ~ *tbiəɲ ~ *tbəɲ (“เต็ม”) ร่วมเชื้อสายกับเขมรเหนือ ปิฺญ, มอญ ပေၚ် (เปง์, “ทำให้เต็ม, สมบูรณ์”), บะห์นัร 'bĕnh (“เต็ม”), ปาโกะห์ pânh (“เต็ม”) และ คาซี tbeng (“ราวกับทั้งหมด”)

ทำให้เต็ม, สมบูรณ์

ทั้งหมด, ทั้งปวง


ទឹកត្រី

ទឹក (ทึก, “น้ำ”) + ត្រី (ตฺรี, “ปลา”); เป็นไปได้ว่าแปลตรงตัวจากไทย น้ำปลา


គណបក្ស

គណៈ (คณะ̤) + បក្ស (บกฺส)


បក្ស

ยืมมาจากสันสกฤต पक्ष (ปกฺษ)ร่วมรากกับ បក្ខ (บกฺข)

พรรค, กลุ่ม, พวก

ปักษ์ทางจันทรคติ


ហ៊ុន

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 份 เปรียบเทียบไทย หุ้น

ทุนทรัพย์, เงินลงทุน, ส่วนแบ่ง, หุ้น

หน่วยวัดน้ำหนักดั้งเดิมของกัมพูชา เท่ากับ 10 លី (ลี)


ហ៊ុន

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 份 เปรียบเทียบไทย หุ้น

ซึ่งรวมกัน (เงินหรือหุ้น), ที่ลงทุน


ហ៊ុន

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 份 เปรียบเทียบไทย หุ้น

ฮุน, นามสกุล


ក្រុមហ៊ុន

ក្រុម (กฺรุม) + ហ៊ុន (หุ̃น)

บริษัท, บรรษัท


សែន

สืบทอดจากเขมรกลาง សេន (เสน) (ยืนยันครั้งแรก ค.ศ. 1628), จากไทย แสน


សែន

คำกริยาวิเศษณ์

มาก, เหลือแสน, เกินไป, หลาย


សែន

พลีเครื่องสังเวย (โดยเฉพาะอาหารแก่ดวงวิญญาณผู้ตาย)


សែន

พัดหรือร่มประดับด้วยผ้าตาดทองหรือเงิน (ด้ามยาวปลายโค้งสำหรับถวายงานบังสูรย์พระมหากษัตริย์ในขบวนพระราชพิธี)


ព្រះជាម្ចាស់

คำวิสามานยนาม

ព្រះ (พฺระ, “พระ”) + ជា (ชา, “เป็น”) + ម្ចាស់ (มฺจาส̍, “เจ้า”); เทียบความหมายตามตัวอักษรของไทย พระเป็นเจ้า


បង្កើត

ร่วมเชื้อสายกับไทย บังเกิด

สร้าง, ก่อตั้ง, จัดตั้งขึ้น

ให้กำเนิด, บังเกิด (ทำให้เกิด), ก่อให้เกิด


បង្កើត

ร่วมเชื้อสายกับไทย บังเกิด

เกี่ยวเนื่องกันทางตระกูลหรือเชื้อสาย

เป็นลูกในไส้ (เลือดเนื้อ)


ការចុយ

ការ (การ) + ចុយ (จุย)

คำอาการนามของ ចុយ (จุย)


បាល់ទះ

จาก បាល់ (บาล̍, “ลูกบอล”) + ទះ (ทะ, “ตบ”)


អញ

ฉัน (เทียบกับความหมายในภาษาไทย กู)


តម្រុយ

จาก ត្រុយ (ตฺรุย, “สร้างจุดสังเกต”) โดยเติมอาคม -VN- (แสดงผล)

ป้าย, สัญญาณ

เครื่องชี้บ่ง, จุดสังเกต, การอ้างอิง


ជំនួយ

จาก ជួយ (ชัวย, “ช่วย, ช่วยเหลือ”) โดยเติมอาคม -VN- (แสดงกระบวนการ)

การช่วย, การช่วยเหลือ


ខ្នួច

จาก កួច (กัวจ, “ผูกเป็นปม, ขมวด”) โดยเติมอาคม -n- (แสดงเครื่องมือ)

ปม (เชือก, หวาย)


គ្មាន

เป็นไปได้ว่ามาจาก មាន (มาน, “มี”) โดยเติมอุปสรรค k-


រុង

มีขนาดใหญ่, โอฬาร, สำคัญ

โอ่อ่า, โอ่โถง


សន្លឹម

ห่างไกล, ไกล, บนขอบฟ้า


អង្គ័ល

รูปแบบอื่นของ នង្គ័ល (นงฺคัล)


អំណរ

แผลงมาจาก អរ (อร)

ความสุข, ความยินดี, สุขารมณ์, ความดีใจ

ความยินดีจากชัยชนะ


ប៉ាពួហ៊្គីណេថ្មី

คำวิสามานยนาม

ประเทศปาปัวนิวกินี


ទោចក្រយានយន្ត

ទោចក្រយាន (โทจกฺรยาน) + យន្ត (ยนฺต)


ហិមៈ

ยืมมาจากบาลี hima หรือ สันสกฤต हिम (หิม)

หิมะ; น้ำแข็ง; ความหนาวเย็น


តារារណប

តារា (ตารา) + រណប (รณบ)


រញ្ជួយផែនដី

រញ្ជួយ (รญฺชัวย) + ផែនដី (แผนฎี)