ลาว

คำวิสามานยนาม


ลาว

เขา (คำสรรพนามบุรุษที่ 3)


แก่

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແກ່ (แก่)

แก่เกวียน


ปู่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pɯwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปู่, คำเมือง ᨸᩪ᩵ (ปู่), ลาว ປູ່ (ปู่), ไทลื้อ ᦔᦴᧈ (ปู่), ไทดำ ꪜꪴ꪿ (ปุ่), ไทใหญ่ ပူႇ (ปู่), ไทใต้คง ᥙᥧᥱ (ปู่), อาหม 𑜆𑜥 (ปู), ปู้อี baus, จ้วง baeuq, จ้วงแบบหนง buq, จ้วงแบบจั่วเจียง buq


แล่น

ร่วมเชื้อสายกับไทย แล่น, ลาว ແລ່ນ (แล่น), ไทลื้อ ᦶᦟᧃᧈ (แล่น), ไทใหญ่ လႅၼ်ႈ (แล้น), อาหม 𑜎𑜢𑜐𑜫 (ลิญ์)


แห

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຫ (แห), ปักษ์ใต้ แห, เขิน ᩉᩯ (แห), ไทดำ ꪵꪬ (แห), ไทใหญ่ ႁႄ (แห)

เปรียว, ไม่เชื่อง


เจ้า

รูปแบบอื่นของ เจ่า


เฮือน

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɯənᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rɤːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรือน, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᩁ (เรอิร), ลาว ເຮືອນ (เฮือน), ไทลื้อ ᦵᦣᦲᧃ (เฮีน), ไทดำ ꪹꪭꪙ (เฮน), ไทใหญ่ ႁိူၼ်း (เหิ๊น), ไทใต้คง ᥞᥫᥢᥰ (เห๊อ̂น), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜃𑜫 (รึน์), ปู้อี raanz, จ้วง ranz, จ้วงแบบจั่วเจียง rwenz


ธาตุ

เจดีย์ที่บรรจุกระดูกคนที่เผาแล้ว


งัว

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋuəᴬ⁴ (Jonsson, 1991); เทียบจีนเก่า 牛 (OC *ŋʷɯ); ร่วมเชื้อสายกับไทย วัว หรือ งัว, คำเมือง ᨦ᩠ᩅᩫ (งว็), ลาว ງົວ (ง็ว), ไทลื้อ ᦷᦇ (โง), ᦷᦞ (โว) หรือ ᦷᦣ (โฮ), ไทดำ ꪉꪺ (งัว), ไทขาว ꪉꪺ, ไทใหญ่ ငူဝ်း (งู๊ว) หรือ ဝူဝ်း (วู๊ว), ไทใต้คง ᥒᥨᥝᥰ (โง๊ว) หรือ ᥝᥨᥝᥰ (โว๊ว), อาหม 𑜆𑜥 (ปู) หรือ 𑜑𑜥 (หู)


เข้า

รูปแบบอื่นของ เข่า


ไป

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ไป, ลาว ໄປ (ไป), ญ้อ ไป, คำเมือง ᨻᩱ (ไพ), เขิน ᨻᩱ (ไพ), ไทลื้อ ᦺᦔ (ไป) และ ᦺᦗ (ไพ), ไทดำ ꪼꪜ (ไป), ไทใหญ่ ပႆ (ไป), อ่ายตน ပႝ (ปย์), พ่าเก ပႝ (ปย์), จ้วง bae, ปู้อี bail


ย่า

ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่า, ญ้อ ญ่า, ลาว ຍ່າ (ย่า), คำเมือง ᨿ᩵ᩣ (ย่า), ไทขาว ꪥꪱꫀ, ไทใหญ่ ယႃႈ (ย้า)


ห้า

รูปแบบอื่นของ ห่า


ว่าน

ร่วมเชื้อสายกับไทย ว่าน, คำเมือง *ᩉ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᨶ (หว้าน) และกลายเป็น ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), เขิน ᩅ᩵ᩤ᩠ᨶ (ว่าน), ลาว ຫວ້ານ (หว้าน) หรือ ວ່ານ (ว่าน), ไทลื้อ ᦛᦱᧃᧉ (หว้าน)

ว่าน, ใช้เรียกพืชบางชนิดที่มีหัวบ้าง ไม่มีบ้าง ใช้ทำยาบ้าง


ก่น

ขุดโค่น, ขุดอย่างถอนรากถอนโคน


กระปุ่ม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກະປຸ່ມ (กะปุ่ม)

เครื่องสานสำหรับใส่ของ ทำด้วยตอกตาห่าง ๆ เอาใบไม้รอง


ฮัก

จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *r[a]k; ร่วมเชื้อสายกับไทย รัก, คำเมือง ᩁᩢ᩠ᨠ (รัก), ลาว ຮັກ (ฮัก), ไทลื้อ ᦣᧅ (ฮัก), ไทใหญ่ ႁၵ်ႉ (หั๎ก), ไทใต้คง ᥞᥐ (หัก); นอกกลุ่มภาษาไท-กะได: ร่วมเชื้อสายกับเขมร រាក់ (ราก̍)


ก้าน

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วงแบบจั่วเจียง kanj (ข้าน-ส่องไฟล่าสัตว์), จ้วง ganj (ก้าน)


ลม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ລົມ (ล็ม)


ลม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ລົມ (ล็ม)


ใหญ่

ใหญ่, โต, กว้างขวาง

ลูกผู้ใหญ่


ฮอด

ร่วมเชื้อสายกับไทย รอด, คำเมือง ᩁᩬᨯ (รอด), ลาว ຮອດ (ฮอด), ไทลื้อ ᦣᦸᧆ (ฮอ̂ด), ไทใหญ่ ႁွတ်ႈ (ห้อ̂ต), ไทดำ ꪭꪮꪒ (ฮอด), จ้วง lot(ลอด-ถึง)


ฮั้ว

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ruəꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย รั้ว, คำเมือง ᩁ᩠ᩅᩫ᩶ (รว็้), เขิน ᩁ᩠ᩅᩫ᩶ (รว็้), ลาว ຮົ້ວ (ฮ็้ว), ไทลื้อ ᦷᦣᧉ (โฮ้), ไทใหญ่ ႁူဝ်ႉ (หู๎ว)


จี่

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ciːᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย จี่, คำเมือง ᨧᩦ᩵ (จี่), เขิน ᨧᩦ᩵ (จี่), ลาว ຈີ່ (จี่), ไทลื้อ ᦈᦲᧈ (จี่), ไทใหญ่ ၸီႇ (จี่), ไทใต้คง ᥓᥤᥱ (จี่), อาหม 𑜋𑜣 (ฉี), จ้วงแบบหนง jiq

เผา, ย่างบนเปลวไฟ


ฟัก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຟັກ (ฟัก), คำเมือง ᨼᩢ᩠ᨠ (ฟัก), เขิน ᨼᩢ᩠ᨠ (ฟัก), ไทลื้อ ᦝᧅ (ฟัก), ไทใหญ่ ၽၵ်ႉ (ผั๎ก) หรือ ၾၵ်ႉ (ฝั๎ก)


ถ้า

รูปแบบอื่นของ ถ่า


สิ

คำกริยาวิเศษณ์


ควย

ควยเอาสีข้างถูเสาเฮือน

ควายเอาสีข้างถูเสาเรือน


ควย

โยก, คลอน, ไม่แน่น

เฮือนควยไปทั้งหลัง

เรือนโยกคลอนไปทั้งหลัง


สู

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *suːᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย สู, คำเมือง ᩈᩪ (สู), ลาว ສູ (สู), ไทลื้อ ᦉᦴ (สู), ไทดำ ꪎꪴ (สุ), ไทใหญ่ သူ (สู), ไทใต้คง ᥔᥧᥴ (สู๋), อาหม 𑜏𑜥 (สู), จ้วง sou

คำสรรพนามบุรุษที่ 2 รูปพหูพจน์; พวกเธอ, พวกมึง


โกน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໂກນ (โกน)


ฝาก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwaːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝาก, ลาว ຝາກ (ฝาก), คำเมือง ᨺᩣ᩠ᨠ (ฝาก), เขิน ᨺᩣ᩠ᨠ (ฝาก), ไทลื้อ ᦚᦱᧅ (ฝาก), ไทดำ ꪠꪱꪀ (ฝาก), ไทใหญ่ ၽၢၵ်ႇ (ผ่าก) หรือ ၾၢၵ်ႇ (ฝ่าก), อาหม 𑜇𑜞𑜀𑜫 (ผฺรก์), จ้วง fak, จ้วงแบบจั่วเจียง pak


ก้อย

ก้อย (อาหาร)


แข่ว

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χeːwꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขี้ยว, คำเมือง ᨡ᩠᩶ᨿᩅ (ข้ยว), ลาว ແຂ້ວ (แข้ว), ไทใหญ่ ၶဵဝ်ႈ (เข้ว), อาหม 𑜁𑜢𑜈𑜫 (ขิว์), จ้วง heuj


เว้า

รูปแบบอื่นของ เว่า


ตัวะ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕົວະ (ต็วะ)

ตั๋วะ
การตัวะ


เฮ็ด

ร่วมเชื้อสายกับไทย เย็ด, คำเมือง ᩁᩮᩢ᩠ᨯ (เรัด), ลาว ເຮັດ (เฮัด), ไทลื้อ ᦵᦣᧆ (เฮด), ไทใหญ่ ႁဵတ်း (เห๊ต), แสก ฮิ̄ด, ภาษาจ้วงใต้ het


ละดู

จากสันสกฤต ऋतु (ฤตุ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฤดู, ลาว ລຶດູ (ลึดู) หรือ ລະດູ (ละดู), เขมร រដូវ (รฎูว)


อัด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອັດ (อัด)


แทก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແທກ (แทก), คำเมือง ᨴᩯ᩠ᨠ (แทก), เขิน ᨴᩯ᩠ᨠ (แทก), ไทลื้อ ᦶᦑᧅ (แทก), ไทใหญ่ တႅၵ်ႈ (แต้ก), จ้วง dag (ตาก, “วัด, เทียบกัน”), จ้วงแบบจั่วเจียง tag (ทาก, “วัด, เทียบกัน”)


ออยใจ

เอาใจ ปลอบใจ


ดน

คำกริยาวิเศษณ์


เอิก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔɤkᴰ, จากจีนเก่า 臆 (OC *qɯɡ); ร่วมเชื้อสายกับไทย อก, คำเมือง ᩋᩫ᩠ᨠ (อ็ก), ลาว ອົກ (อ็ก) หรือ ເອິກ (เอิก), ไทใหญ่ ဢိုၵ်း (อึ๊ก), อาหม 𑜒𑜤𑜀𑜫 (อุก์, “เต้านม”), จ้วง aek


เบิ่ง

จากจีนยุคกลาง 望 (MC mjang|mjangH); ร่วมเชื้อสายกับไทย มอง, ลาว ເບິ່ງ (เบิ่ง) และ ມອງ (มอง), ไทลื้อ ᦙᦸᧂ (มอ̂ง), ไทใหญ่ မွင်း (ม๊อ̂ง), ไทใต้คง ᥛᥩᥒᥰ (ม๊อ̂ง)


แนม

มองตาม, จ้องดู


เวียก

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 役 (MC ywek); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩅ᩠ᨿᨠ (วยก), ลาว ວຽກ (วยก), ไทลื้อ ᦵᦞᧅ (เวก), ไทดำ ꪫꪸꪀ (วย̂ก), เวียดนาม việc (เหวี่ยก)


ถืก

เทียบจีนยุคกลาง 觸 (MC tsyhowk, “สัมผัส, โดน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถูก, คำเมือง ᨳᩪᨠ (ถูก), ลาว ຖືກ (ถืก), ไทลื้อ ᦏᦳᧅᧈ (ถุ่ก), เขิน ᨳᩪᨠ (ถูก), ไทใหญ่ ထုၵ်ႇ (ถุ่ก), ไทใต้คง ᥗᥧᥐᥴ (ถู๋ก), อาหม 𑜌𑜤𑜀𑜫 (ถุก์)

ถูก (แตะต้อง, สัมผัส)


ถืก

ถูก (ไม่ผิด)


ถืก

คำกริยาวิเศษณ์

ตัวกำหนดว่าประธานเป็นผู้ถูกกระทำ


ถืก

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถูก, คำเมือง ᨳᩪᨠ (ถูก), ลาว ຖືກ (ถืก), ไทลื้อ ᦏᦳᧅᧈ (ถุ่ก), เขิน ᨳᩪᨠ (ถูก), จ้วงแบบหนง tuk

ถูก (ไม่แพง)


เถ้า

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *crawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เฒ่า, คำเมือง ᨳᩮᩢ᩶ᩣ (เถั้า), ลาว ເຖົ້າ (เถ็้า), ไทลื้อ ᦏᧁᧉ (เถ้า), ไทใหญ่ ထဝ်ႈ (ถ้ว), อาหม 𑜌𑜧 (ถว์) หรือ 𑜌𑜨𑜧 (ถอ̂ว์) ，ภาษาจ้วงใต้ taeuz（โต ใหญ่ หลวง）


สบ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩫ᩠ᨷ (ส็บ), ลาว ສົບ (ส็บ), ไทลื้อ ᦷᦉᧇ (โสบ), ไทใหญ่ သူပ်း (สู๊ป), ไทใต้คง ᥔᥨᥙᥱ (โส่ป), อาหม 𑜏𑜤𑜆𑜫 (สุป์)


โต

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตัว, คำเมือง ᨲᩫ᩠ᩅ (ต็ว), ลาว ໂຕ (โต) หรือ ຕົວ (ต็ว), ไทลื้อ ᦷᦎ (โต), ไทดำ ꪶꪔ (โต), ไทใหญ่ တူဝ် (ตูว), ไทใต้คง ᥖᥨᥝ (โตว), อาหม 𑜄𑜥 (ตู) หรือ 𑜄𑜤 (ตุ), จ้วง duz, แสก ทั๊ว


สวาย

คำกริยาวิเศษณ์


แลง

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง lengz (แลง, “เวลาเช้าสายๆ, เวลาหลังบ่าย”)


ตาเว็น

ตา + เว็น; เทียบไทย ตาวัน และ ตะวัน, ลาว ຕາເວັນ (ตาเวัน), ไทลื้อ ᦎᦱᦞᧃ (ตาวัน)


ญ่าง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *jaːŋᴮ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่าง, ลาว ຍ່າງ (ย่าง), ไทลื้อ ᦍᦱᧂᧈ (ย่าง), ไทดำ ꪑ꪿ꪱꪉ (ญ่าง), ไทใหญ่ ယၢင်ႈ (ย้าง), ไทใต้คง ᥕᥣᥒ (ยาง)

ย่าง
การญ่าง


หย้าน

รูปแบบอื่นของ ย่าน


ม่วน

ร่วมเชื้อสายกับไทย มล่อน, คำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), ลาว ມ່ວນ (ม่วน), เขิน ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), ไทลื้อ ᦷᦙᧃᧈ (โม่น), ไทดำ ꪣ꪿ꪺꪙ (มั่วน), ไทใหญ่ မူၼ်ႈ (มู้น), อาหม 𑜉𑜤𑜃𑜫 (มุน์) หรือ 𑜈𑜤𑜃𑜫 (บุน์)


ม่วน

คำกริยาวิเศษณ์

เพิ่นเป็นคนที่เว้าม่วนหลาย


ถิ้ม

รูปแบบอื่นของ ถิ่ม


บ่

คำกริยาวิเศษณ์

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *boːᴮ (“ไม่”); ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่, ลาว ບໍ່ (บํ่), คำเมือง ᨷᩴ᩵ (บํ่), เขิน ᨷᩢ (บั), ไทลื้อ ᦢᧁᧈ (เบ่า), ไทดำ ꪹꪚ꪿ꪱ (เบ่า), ไทใหญ่ မဝ်ႇ (ม่ว), จ้วงแบบจั่วเจียง mboh, จ้วง mbouj


มัก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ມັກ (มัก)

รัก, ชอบ, พอใจ


เพิ่น

บุคคลอื่น (ที่ไม่ใช่ตัวเรา)


เสี่ยว

เพื่อน, เกลอ


พวม

คำกริยาวิเศษณ์


เอื้อย

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩮᩥ᩠᩶ᨿ (เอิ้ย) หรือ ᩋᩮᩥ᩶ᩬ᩠ᨿ (เอิ้อย), ลาว ເອື້ອຍ (เอื้อย)


เสิก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sɤkᴰ¹ˢ (“ศัตรู; สงคราม”), จากจีนเก่า 賊 (OC *zɯːɡ, “โจร”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศึก, คำเมือง ᩈᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เสิัก), ลาว ເສິກ (เสิก), ไทลื้อ ᦵᦉᦲᧅ (เสีก), ไทใหญ่ သိုၵ်း (สึ๊ก), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜀𑜫 (สึก์)


เสิก

ยืมมาจากเขมรเก่า *សិក (*สิก); ร่วมเชื้อสายกับเขมร សឹក (สึก), ไทย สึก, ไทลื้อ ᦉᦹᧅ (สืก)

สึก (ออกจากการเป็นพระ)


ขะเจ้า

กร่อนมาจากเขาเจ้า

เขาเจ้า, พวกเขา


ขะน้อย

ข้าน้อย, กระผม, ดิฉัน


ข้าน้อย

/kʰaː˨˩.nɔːj˨˧˩/

กระผม, ดิฉัน


ขนาดก้า

คำกริยาวิเศษณ์


ขาลาย

คนไร้การศึกษา


อ้าย

รูปแบบอื่นของ อ่าย


ไฟ่

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໄຟ່ (ไฟ่)


เฟือง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *wɯǝŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาง, คำเมือง ᨼᩣ᩠ᨦ (ฟาง) หรือ ᨼᩮᩬᩥᨦ (เฟอิง), ลาว ເຟືອງ (เฟือง), ไทใหญ่ ၽိူင်း (เผิ๊ง) หรือ ၾိူင်း (เฝิ๊ง), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜂𑜫 (ผึง์), ปู้อี feangz


เฟื้อง

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฟื้อง, คำเมือง ᨼᩮᩬᩥ᩶ᨦ (เฟอิ้ง), เขิน ᨼᩮᩨ᩠᩶ᨦ (เฟื้ง), ลาว ເຟື້ອງ (เฟื้อง); อาจร่วมเชื้อสายกับจ้วงแบบจั่วเจียง pwengx


ฟ้าว

รูปแบบอื่นของ ฟ่าว


เฝือ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຝືອ (เฝือ), คำเมือง ᨺᩮᩥᩬᩋ (เฝิออ), เขิน ᨺᩮᩨᩬ (เฝือ), ไทใหญ่ ၽိူဝ် (เผิว), จ้วงแบบจั่วเจียง pwe (เผือ-เฝือ ถัก สาน)


หญิ่ง

คำกริยาวิเศษณ์


ฮวก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮວກ (ฮวก), ไทดำ ꪅꪺꪀ (ฅัวก), ไทใหญ่ ႁူၵ်ႈ (หู้ก), อาหม 𑜁𑜤𑜀𑜫 (ขุก์), จ้วงแบบจั่วเจียง gungj rug (กุ้งรูก, “ลูกอ๊อด”)


ฮวก

รวก (ชื่อต้นไม้)


ฮวง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɯːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รวง, ลาว ຮວງ (ฮวง), ไทใหญ่ ႁူင်း (หู๊ง)

รัง (ผึ้ง, ต่อ)


ฮวม

ร่วมเชื้อสายกับไทย รวม หรือ รอม, คำเมือง ᩁᩬᨾ (รอม), ลาว ຮວມ (ฮวม), ໂຮມ (โฮม), หรือ ລວມ (ลวม), ไทลื้อ ᦣᦸᧄ (ฮอ̂ม), ไทดำ ꪶꪭꪣ (โฮม), ไทใหญ่ ႁွမ်း (ห๊อ̂ม), อาหม 𑜑𑜨𑜪 (หอ̂ํ), แสก โร๊ม


ฮู้

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rɯːwꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รู้, คำเมือง ᩁᩪ᩶ (รู้), ลาว ຮູ້ (ฮู้), ไทลื้อ ᦣᦴᧉ (ฮู้), ไทดำ ꪭꪴ꫁ (ฮุ้), ไทใหญ่ ႁူႉ (หู๎), อาหม 𑜍𑜥 (รู) หรือ 𑜍𑜤𑜈𑜫 (รุว์), จ้วง rox, แสก รอ


เฮา

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรา, คำเมือง ᩁᩮᩢᩣ (เรัา), ลาว ເຮົາ (เฮ็า), ไทลื้อ ᦣᧁ (เฮา), ไทดำ ꪹꪭꪱ (เฮา), ไทใหญ่ ႁဝ်း (ห๊ว), อาหม 𑜍𑜧 (รว์), 𑜍𑜈𑜫 (รว์) หรือ 𑜍𑜧𑜈𑜫 (รว์ว์), ปู้อี rauz, จ้วง raeuz


ฮาก

ร่วมเชื้อสายกับไทย ราก, ลาว ຮາກ (ฮาก)


เทื่อ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เทื่อ, ลาว ເທື່ອ (เทื่อ), คำเมือง ᨴᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เทอิ่อ), เขิน ᨴᩮᩬᩨ᩵ (เทอื่), ไทลื้อ ᦵᦑᦲᧈ (เที่), ไทดำ ꪹꪕ꪿ (เตฺ่), ไทใหญ่ တိူဝ်ႈ (เติ้ว)


แฮง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *reːŋᴬ (“แข็งแรง; ความแข็งแรง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แรง, คำเมือง ᩁᩯ᩠ᨦ (แรง), ลาว ແຮງ (แฮง), ไทลื้อ ᦶᦣᧂ (แฮง), ไทใหญ่ ႁႅင်း (แห๊ง), อาหม 𑜍𑜢𑜂𑜫 (ริง์), ปู้อี reengz, จ้วง rengz, แสก เร๊ง


แฮง

คำกริยาวิเศษณ์


ซ่อยเหลือ

การซ่อยเหลือ


จื่อ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง 識 (MC tsyiH|syik) หรือ 誌 (MC tsyiH); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈື່ (จื่), คำเมือง ᨧᩨ᩵ (จื่), เขิน ᨧᩨ᩵ (จื่), ไทลื้อ ᦈᦹᧈ (จื่), ไทดำ ꪊꪳ꪿ (จึ่)


คือกัน

คำกริยาวิเศษณ์


ม่วนซื่น

คำกริยาวิเศษณ์

ความม่วนซื่น


ลำ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ລຳ (ลำ)

ร้องเป็นทำนอง


ฮิม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *riːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ริม, คำเมือง ᩁᩥ᩠ᨾ (ริม), ลาว ຮິມ (ฮิม), ไทลื้อ ᦣᦲᧄ (ฮีม), ไทดำ ꪭꪲꪣ (ฮิม), ไทใหญ่ ႁိမ်း (หิ๊ม), อาหม 𑜍𑜢𑜉𑜫 (ริม์) และ 𑜍𑜧𑜪 (รว์ํ)


พ้อ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ພໍ້ (พํ้), ไทดำ ꪝꪷ꫁ (ปฺํ้), ญ้อ พ้อ


แถ

เทียบจีนยุคกลาง 剃 (MC thejH); ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຖ (แถ), ภาษาจ้วงใต้ te (แถ）


สัน

จากไทย ฉัน (“สรรพนามบุรุษที่ 1”) โดย ฉ กลายเป็น ส


เงี่ยง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ງ້ຽງ (ง้ยง)


เสีย

เสีย (เสื่อม, หมดไป, ชำรุด, บูด, เน่า, จ่าย (เงิน))

เงินข่อยเสีย จักไผลักไป

เงินฉันหาย ไม่รู้ใครขโมยไป

ถาง, ดาย (หญ้า)

จัดไพร่แผ้วเสียพื้นฮาบงาม


คัน

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง caenq

คันว่า


อิด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອິດ (อิด)

เมื่อย, เหนื่อย, อิดโรย


บัก

แผลงมาจาก หมาก

คำนำหน้าชื่อผลไม้ เหมือนกับ มะ ในภาษาไทยกลาง


กวน

กวาน, ชื่อตำแหน่งขุนนางในภาคอีสานสมัยโบราณ


ฟ้อน

รูปแบบอื่นของ ฟ่อน


แถน

เทียบจีนยุคกลาง 天 (MC then); ร่วมเชื้อสายกับไทย แถน, ลาว ແຖນ (แถน), ไทดำ ꪵꪖꪙ (แถน)


จ่ม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈົ່ມ (จ็่ม)

อย่าจ่มหลาย

อย่าบ่นให้มาก


ง่าว

ร่วมเชื้อสายกับไทย เง่า, คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᩅ (ง่าว), ลาว ງ່າວ (ง่าว)


ขอนแก่น

คำวิสามานยนาม

/kʰɔːn˨˩˧.kɛːn˨˨/


กึง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກຶງ (กึง)


กบกินเดือน

กบ + กิน + เดือน; ร่วมเชื้อสายกับลาว ກົບກິນເດືອນ (ก็บกินเดือน), คำเมือง ᨠᩫ᩠ᨷᨠᩥ᩠ᨶᨯᩮᩬᩥᩁ (ก็บกินเดอิร), เขิน ᨠᩫ᩠ᨷᨠᩥ᩠ᨶᨯᩮᩨ᩠ᨶ (ก็บกินเดืน), ไทลื้อ ᦷᦂᧇᦂᦲᧃᦵᦡᦲᧃ (โกบกีนเดีน), ไทใหญ่ ၵူပ်းၵိၼ်လိူၼ် (กู๊ปกินเลิน)

จันทรุปราคา, จันทรคราส


เกิบ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩮᩥ᩠ᨷ (เกิบ), ลาว ເກີບ (เกีบ), ญ้อ เกิบ

เกือก, รองเท้า


ถือพามาน

ท้อง, ตั้งครรภ์


แฮ้ว

ร่วมเชื้อสายกับไทย แร้ว, ลาว ແຮ້ວ (แฮ้ว), เขิน ᩁᩯ᩠᩶ᩅ (แร้ว), ไทลื้อ ᦵᦣᧁᧉ (เฮ้ว), ไทใหญ่ ႁဵဝ်ႉ (เห๎ว) หรือ ႁႅဝ်ႉ (แห๎ว)


ซี้น

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง sinx (ซี้น-เนื้อ)（Napo,Funing）


ท้อน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ທ້ອນ (ท้อน), ไทดำ ꪕ꫁ꪮꪙ (ตฺ้อน)


ท้อน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ທ້ອນ (ท้อน)


คึด

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨣᩧ᩠ᨯ (คึด), ลาว ຄຶດ (คึด), ไทดำ ꪁꪳꪒ (กฺึด)


ซี้นอ้อยต้อย

เนื้อสัตว์ที่ไม่มีมันหรือกระดูก


อี่หลี

คำกริยาวิเศษณ์


คนใค่

คนที่รัก, แฟน


งัวบา

วัวป่าตัวผู้


งัวแม่

วัวตัวเมีย, แม่วัว


ฮ้อง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɔːŋꟲ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้อง, คำเมือง ᩁᩬ᩶ᨦ (รอ้ง), ลาว ຮ້ອງ (ฮ้อง), ไทลื้อ ᦣᦸᧂᧉ (ฮ้อ̂ง), ไทดำ ꪭ꫁ꪮꪉ (ฮ้อง), ไทใหญ่ ႁွင်ႉ (ห๎อ̂ง), พ่าเก ꩭွင် (หอ̂ง์), อาหม 𑜍𑜨𑜂𑜫 (รอ̂ง์), จ้วง rongx


เป็นตาฮัก

เป็นตา (“น่า”) + ฮัก (“รัก”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເປັນຕາຮັກ (เปันตาฮัก)

ความเป็นตาฮัก


ฮ้ายแฮง

คำกริยาวิเศษณ์


เฮ็ดหยัง

ทำไม, เพื่ออะไร


เฮือ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɯəᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *C̬.rwɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรือ, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᩋ (เรอิอ), ลาว ເຮືອ (เฮือ), ไทลื้อ ᦵᦣᦲ (เฮี), ไทใหญ่ ႁိူဝ်း (เหิ๊ว), ไทดำ ꪹꪭ (เฮ), ไทใต้คง ᥞᥫᥰ (เห๊อ̂), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜈𑜫 (รึว์), จ้วง ruz, จ้วงแบบจั่วเจียง rwaz


ฮ้อน

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɔːnꟲ⁴, จากไทดั้งเดิม *rwuːlꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้อน, คำเมือง ᩁᩬ᩶ᩁ (รอ้ร), ลาว ຮ້ອນ (ฮ้อน), ไทลื้อ ᦣᦸᧃᧉ (ฮ้อ̂น), ไทดำ ꪭ꫁ꪮꪙ (ฮ้อน), ไทขาว ꪭꪮꪙꫂ, ไทใหญ่ ႁွၼ်ႉ (ห๎อ̂น), ไทใต้คง ᥞᥩᥢᥳ (ห๎อ̂น), พ่าเก ꩭွꩫ် (หอ̂น์), อาหม 𑜍𑜨𑜃𑜫 (รอ̂น์), แสก รูน


ไม่

รูปแบบอื่นของ ไม้


จก

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈົກ (จ็ก)


แอ่ว

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແອ່ວ (แอ่ว)


แหลว

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰleːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลว, คำเมือง ᩉᩖᩯᩅ (แหลว) หรือ ᩉ᩠ᩃᩯᩅ (แหลว), ลาว ເຫຼວ (เหลว) หรือ ແຫຼວ (แหลว), ไทลื้อ ᦶᦜᧁ (แหลว), ไทใหญ่ လႅဝ်ႈ (แล้ว), ไทใต้คง ᥘᥦᥝᥴ (แล๋ว), จ้วง liu


แหลว

เทียบลาว ແຫຼວ (แหลว)


ขัว

ขุดดินอย่างตื้น


โก๋น

โพรงไม้, รูที่อยู่ตามลำต้นไม้


โก๋น

(ผึ้ง) ที่ทำรังในโพรงไม้


ผึ้งโก๋น

ผึ้งที่ทำรังในโพรงไม้


ขยอง

ผยอง, รู้สึกหวาดกลัว


เหมือน

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหมือน, ลาว ເໝືອນ (เหมือน), คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ (เหมอิร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩮᩨᩁ (เหมืร), ไทลื้อ ᦵᦖᦲᧃ (เหมีน), ไทใหญ่ မိူၼ် (เมิน), ไทใต้คง ᥛᥫᥢᥴ (เม๋อ̂น), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์)


ต่ำ

ต่ำหูก


เจ้าของ

ตัวเอง (สรรพนามบุรุษที่ 1)

ตัวท่าน (สรรพนามบุรุษที่ 2)


เล่า

คำกริยาวิเศษณ์


ซี

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊີ (ซี), ไทลื้อ ᦋᦲ (ชี)


ซี

เครื่องมือสำหรับเจาะ


ไส

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไส คำเมือง ᩈᩱ (ไส), ลาว ໄສ (ไส), ไทลื้อ ᦺᦉ (ไส), เขิน ᩈᩱ (ไส), ไทใหญ่ သႆ (ไส), อาหม 𑜏𑜩 (สย์)

ไส (ผลักไป, รุนไป)


แบ้

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷᩯ᩶ (แบ้), ลาว ແບ້ (แบ้), ไทลื้อ ᦶᦢᧉ (แบ้), ไทดำ ꪵꪚ꫁ (แบ้), ไทขาว ꪵꪚꫂ, จ้วงแบบจั่วเจียง mbej (แบ้-แพะ แกะ)


พี้

ร่วมเชื้อสายกับลาว ພີ້ (พี้)


พี้

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับลาว ພີ້ (พี้)


แซ่บ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຊບ (แซบ), คำเมือง ᨩᩯ᩠ᨷ (แชบ), ไทดำ ꪵꪋꪚ (แจฺบ)

แซบ
ความแซ่บ


ย่าง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *jaːŋᴮ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่าง, ลาว ຍ່າງ (ย่าง), ญ้อ ญ่าง ไทลื้อ ᦍᦱᧂᧈ (ย่าง), ไทดำ ꪑ꪿ꪱꪉ (ญ่าง), ไทใหญ่ ယၢင်ႈ (ย้าง), ไทใต้คง ᥕᥣᥒ (ยาง)

ญ่าง
การย่าง


แล้ว

คำกริยาวิเศษณ์

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *leːwꟲ (“เสร็จ”), จากจีนยุคกลาง 了 (MC lewX); ร่วมเชื้อสายกับไทย แล้ว, ลาว ແລ້ວ (แล้ว), คำเมือง ᩓ᩠ᩅ (แลว), ไทลื้อ ᧟ (แหลว), ไทดำ ꪵꪩ꫁ꪫ (แล้ว), จ้วงแบบจั่วเจียง leux, จ้วง leux


แล้ว

เฮ็ดเวียกแล้วไป่

ทํางานแล้วหรือยัง


ชา

จากลาว ຊາ (ซา, “เอาใจใส่, ว่ากล่าว, บอกสอน, กำกับ”)

เอาใจใส่, ถือสา มักใช้ในความปฏิเสธ

อย่าถือคนบ้า อย่าซาคนเมา


ขิก

เครื่องแขวนคอวัว ทำด้วยท่อนไม้กลมขนาดเล็ก ภายในกลวง และมีลูกกระทบแขวนกระหนาบอยู่ 2 ข้าง มีลักษณะคล้ายอวัยวะเพศชาย


หยาบ

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง yap หรือ nyap (“เหนียวแน่น”)


ส้วม

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *suəmꟲ¹ (“ห้อง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้วม (“ห้องขับถ่าย”), ลาว ສ້ວມ (ส้วม, “ห้อง; ห้องนอน”), ไทใต้คง ᥔᥧᥛᥳ (สู๎ม, “ห้อง”), จ้วงแบบจั่วเจียง suemj, จ้วง suemj


เมื่อย

การเมื่อย
ความเมื่อย


ซุบ

เทียบลาว ຊຸບ (ซุบ)

ชื่ออาหารจำพวกยำ


ย้อม

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɲɔːmꟲ², จากไทดั้งเดิม *ɲwuːmꟲ, จากจีนยุคกลาง 染 (MC nyemX); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍ້ອມ (ย้อม), ญ้อ ญ่อม, ไทย ย้อม, คำเมือง ᨿᩬ᩶ᨾ (ยอ้ม), , ไทลื้อ ᦍᦸᧄᧉ (ย้อ̂ม), ไทดำ ꪑ꫁ꪮꪣ (ญ้อม), ไทใหญ่ ယွမ်ႉ (ย๎อ̂ม), ไทใต้คง ᥕᥩᥛᥳ (ย๎อ̂ม), พ่าเก ယွံ (ยอ̂ํ), อาหม 𑜊𑜨𑜪 (ยอ̂ํ) หรือ 𑜐𑜨𑜉𑜫 (ญอ̂ม์), จ้วง yumx หรือ nyumx, จ้วงแบบจั่วเจียง yomx, จ้วงแบบหนง nyomx, แสก ญุม


ตำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tamᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตำ, ลาว ຕຳ (ตำ), ไทใหญ่ တမ် (ตัม), อาหม 𑜄𑜪 (ตํ), จ้วง daem


ใส

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใส, คำเมือง ᩈᩲ (ใส), ลาว ໃສ (ใส), ไทลื้อ ᦺᦉ (ไส), ไทดำ ꪻꪎ (ใส), ไทใหญ่ သႂ် (ใส), ไทใต้คง ᥔᥬᥴ (ใส๋), อาหม 𑜏𑜧 (สว์) หรือ 𑜏𑜧𑜤 (สาว์), จ้วง saw


หลาย

คำกริยาวิเศษณ์


ไผ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨹᩲ (ใผ), ลาว ໃຜ (ใผ), ไทลื้อ ᦺᦕ (ไผ), ไทใหญ่ ၽႂ် (ใผ), ไทใต้คง ᥚᥬᥴ (ใผ๋), อ่ายตน ၸၞ် (ใผ), อาหม 𑜇𑜧 (ผว์) หรือ 𑜇𑜨𑜧 (ผอ̂ว์)


ยาม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຢາມ (อยาม), ไทดำ ꪤꪱꪣ (หยาม)


ย่าน

ร่วมเชื้อสายกับ จ้วง yanh (ย่าน-กลัว), จ้วงแบบจั่วเจียง yanh (ย่าน-กลัว)

หย้าน
การย่าน


ฟู

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *wuːᴬ (“ลอย”), จากจีนยุคกลาง 浮 (MC bjuw); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟู, คำเมือง ᨼᩪ (ฟู), เขิน ᨼᩪ (ฟู), ลาว ຟູ (ฟู), ไทลื้อ ᦝᦴ (ฟู), ไทใหญ่ ၽူး (ผู๊) หรือ ၾူး (ฝู๊), อาหม 𑜇𑜥 (ผู), จ้วง fouz, ปู้อี fux

สัจจาผู้ชายนี้คือหินหนักหมื่น ถิ่มใส่น้ำจมหมิ่งแม่นบ่ฟู


คัว

ทำ (อาหาร), ชำแหละ


ท่ง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *doŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทุ่ง, ลาว ທົ່ງ (ท็่ง), ญ้อ ท่ง, คำเมือง ᨴᩫ᩠᩵ᨦ (ท็่ง), เขิน ᨴᩫ᩠᩵ᨦ (ท็่ง), ไทลื้อ ᦑᦳᧂᧈ (ทุ่ง), ไทใหญ่ တူင်ႈ (ตู้ง), ไทดำ ꪶꪕ꪿ꪉ (โตฺ่ง), ไทใต้คง ᥖᥨᥒ (โตง), อาหม 𑜄𑜤𑜂𑜫 (ตุง์)

ท่งนา


ย่อ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍໍ່ (ยํ่), คำเมือง ᨿᩬᩴ᩵ (ยอํ่)

ผ้าขี้ริ้ว (กระเพาะของสัตว์)


โจม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໂຈມ (โจม)


คัก

คำกริยาวิเศษณ์

มักคัก

ม่วนคัก


ขุม

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.kumᴬ, จากจีนยุคกลาง 坎 (MC khomX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขุม, ลาว ຂຸມ (ขุม), ไทใหญ่ ၶုမ် (ขุม), ไทดำ ꪄꪴꪣ (ฃุม), ไทใต้คง ᥑᥧᥛᥴ (ฃู๋ม), อาหม 𑜁𑜤𑜪 (ขุํ), จ้วง gumz, จ้วงแบบจั่วเจียง kumq


ส่วย

เทียบจีนยุคกลาง 洗 (MC sejX); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨪ᩠ᩅ᩠᩵ᨿ (ซว่ย), ลาว ສ່ວຍ (ส่วย), เขิน ᨪ᩠ᩅ᩠᩵ᨿ (ซว่ย), ไทลื้อ ᦌᦽᧈ (โซ่ย), ไทดำ ꪏ꪿ꪺꪥ (ซั่วย), จ้วง swiq (เส่ย), จ้วงแบบจั่วเจียง svaiq (สว่าย)


ซื่อ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɤːᴮ, จากจีนยุคกลาง 字 (MC dziH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชื่อ, คำเมือง ᨩᩨ᩵ (ชื่), ลาว ຊື່ (ซื่), ไทลื้อ ᦋᦹᧈ (ชื่), ไทใหญ่ ၸိုဝ်ႈ (จึ้ว), อาหม 𑜋𑜢𑜤𑜈𑜫 (ฉึว์) หรือ 𑜋𑜥 (ฉู)


ซื่อ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”) ร่วมเชื้อสายกับไทย ซื่อ, คำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่), เขิน ᨪᩨ᩵ (ซื่), ลาว ຊື່ (ซื่), ไทลื้อ ᦌᦹᧈ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทใหญ่ သိုဝ်ႈ (สึ้ว), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh

ซือ
ความซื่อ


ฟา

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨼᩣ (ฟา) , จ้วงแบบจั่วเจียง faz (ฟา-ผ้าห่ม)


คอบ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄອບ (คอบ)


ลอย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *loːjᴬ (“ว่ายน้ำ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลอย, คำเมือง ᩃᩬ᩠ᨿ (ลอย), ลาว ລອຍ (ลอย), ไทลื้อ ᦟᦾ (ลอ̂ย), เขิน ᩃᩭ (ลอย), ไทใหญ่ လွႆး (ล๊อ̂ย), อาหม 𑜎𑜨𑜐𑜫 (ลอ̂ญ์) และ 𑜃𑜨𑜩 (นอ̂ย์)


สา

ชื่องูหลายชนิดในหลายวงศ์


เจียม

เคารพ, ยำเกรง


ปั้น

เทียบจีนยุคกลาง 扳 (MC paen|phaen, “หมุน”)


หมอบ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอบ, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᨷ (หมอบ), ลาว ໝອບ (หมอบ) หรือ ໝູບ (หมูบ), ไทลื้อ ᦷᦙᧇ (โมบ), เขิน ᩉ᩠ᨾᩬᨷ (หมอบ) หรือ ᩉ᩠ᨾᩪᨷ (หมูบ), ไทใหญ่ မွပ်ႇ (ม่อ̂ป)

หมูบ
การหมอบ


มาด

ร่วมเชื้อสายกับไทย มาศ, ลาว ມາດ (มาด), คำเมือง ᨾᩣ᩠ᨯ (มาด), เขิน ᨾᩣ᩠ᨯ (มาด), ไทลื้อ ᦙᦱᧆ (มาด)


ไฮ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rajᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rwɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไร, คำเมือง ᩁᩱ (ไร), เขิน ᩁᩱ (ไร), ลาว ໄຮ (ไฮ), ไทลื้อ ᦺᦣ (ไฮ), ไทใหญ่ ႁႆး (ไห๊), ไทใต้คง ᥞᥭᥰ (หั๊ย), พ่าเก ꩭႝ (หย์), อาหม 𑜍𑜩 (รย์), จ้วง reiz


ไฮ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไฮ, คำเมือง ᩁᩱ (ไร), ลาว ໄຮ (ไฮ), ไทใหญ่ ႁႆး (ไห๊), ไทใต้คง ᥞᥭᥰ (หั๊ย), พ่าเก ꩭႝ (หย์), อาหม 𑜍𑜩 (รย์)


สอ

สอขาว

สอไม้


ขั้ว

ร่วมเชื้อสายกับไทย คั่ว, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩫ᩶ (ขว็้), เขิน ᨡ᩠ᩅᩫ᩶ (ขว็้), ลาว ຂົ້ວ (ข็้ว), ไทลื้อ ᦷᦃᧉ (โฃ้), ไทใหญ่ ၶူဝ်ႈ (ขู้ว), อาหม 𑜁𑜤𑜈𑜫 (ขุว์)


เซื่อง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩮᩬᩥ᩵ᨦ (เสอิ่ง), ลาว ເຊື່ອງ (เซื่อง), ไทลื้อ ᦵᦉᦲᧂᧈ (เสี่ง), ไทใหญ่ သိူင်ႇ (เสิ่ง), ไทใต้คง ᥔᥪᥒᥱ (สื่ง); เทียบจีนเก่า 藏 (OC *zaːŋ)


อ่ง

ถือตัว, หยิ่ง


เพ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເພ (เพ)

พัง, เสียหาย


ฮักแพง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮັກແພງ (ฮักแพง), ไทดำ ꪭꪰꪀꪵꪝꪉ (ฮักแปฺง)

รักใคร่, รักอย่างหวงแหน


ปะ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปละ


เหง็น

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰɲelᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เห็น, ลาว ເຫງັນ (เหงัน) หรือ ເຫັນ (เหัน), เขิน ᩉᩮ᩠ᨶ (เหน), ไทลื้อ ᦠᦲᧃ (หีน), ไทดำ ꪹꪐꪸꪙ (เหญย̂น), ไทใหญ่ ႁဵၼ် (เหน), ไทใต้คง ᥞᥥᥢᥴ (เห๋น), อาหม 𑜑𑜢𑜃𑜫 (หิน์)

เห็น (สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม)


หมัก

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมัก, ลาว ໝັກ (หมัก)


หมัก

แผลงมาจาก หมาก


กางของ

ปีบ, ชื่อไม้ต้นชนิด Millingtonia hortensis ในวงศ์ Bignoniaceae


ญาครู

คุณครู (ใช้เรียกครูอันเป็นที่เคารพ)


สัง

มะสัง, ชื่อไม้ต้นชนิดหนึ่ง

คำนำหน้าชื่อบุคคลที่ตายไปแล้ว


กวย

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠ᩠ᩅᩱ (ไกว), ไทย ไกว, ลาว ໄກວ (ไกว) หรือ ກວຍ (กวย), ไทลื้อ ᦺᦦ (ไกว), ไทใหญ่ ၵႂႆ (กฺไว); เทียบเวียดนาม quay (กฺวัย) หรือ เวียดนาม quậy (เกฺว็่ย)


ดูก

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.dukᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดูก และกลายเป็น กระดูก, ลาว ດູກ (ดูก) และกลายเป็น ກະດູກ (กะดูก), ไทลื้อ ᦡᦳᧅᧈ (ดุ่ก), ไทใหญ่ *လုက်ႇ (*ลุ่ก) และกลายเป็น လုပ်ႇ (ลุ่ป), ไทใต้คง ᥘᥧᥐᥴ (ลู๋ก), อาหม 𑜓𑜤𑜀𑜫 (ดุก์)


เดียน

เดือน (เวลา)


เขาล้า

เขาเตี้ย, เนินเขา


ค่าว

เชือกขนาดใหญ่


คิง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤᩥ᩠ᨦ (ฅิง), ลาว ຄີງ (คีง) หรือ ຄິງ (คิง), ไทลื้อ ᦆᦲᧂ (ฅีง), ไทใหญ่ ၶိင်း (ขิ๊ง), อาหม 𑜁𑜢𑜂𑜫 (ขิง์)

ตัว, ร่างกาย


จา

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈາ (จา)


จิหล่อ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈີ່ລໍ່ (จี่ลํ่)

/t͡ɕiː˨˨.lɔː˨˨/

จิ้งหรีดชนิดหนึ่ง


จัวน้อย

สามเณรที่เป็นเด็กเล็ก


ซ่าง

ช่าง, ผู้มีฝีมือ


ซ่าง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟaːŋꟲ, จากจีนยุคกลาง 象 (MC zjangX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ช้าง, คำเมือง ᨩ᩶ᩣ᩠ᨦ (ช้าง), ลาว ຊ້າງ (ซ้าง), ไทลื้อ ᦋᦱᧂᧉ (ช้าง), ไทดำ ꪋ꫁ꪱꪉ (จฺ้าง), ไทใหญ่ ၸၢင်ႉ (จ๎าง), ไทใต้คง ᥓᥣᥒᥳ (จ๎าง), อาหม 𑜋𑜂𑜫 (ฉง์), จ้วง ciengh, แสก ซาง


ญ่างอ้อนแอ่น

การญ่างอ้อนแอ่น


ถาน

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถาน, ลาว ຖານ (ถาน)


นัว

อร่อย, กลมกล่อม


น้องหล่า

/nɔːŋ˨˧˩.laː˨˩/


ปา

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลา, คำเมือง ᨸᩖᩣ (ปลา), ลาว ປາ (ปา), ไทลื้อ ᦔᦱ (ปา), ไทดำ ꪜꪱ (ปา), ไทใหญ่ ပႃ (ปา), ไทใต้คง ᥙᥣ (ปา), อาหม 𑜆𑜠 (ปะ) หรือ 𑜆𑜡 (ปา), จ้วง bya, ปู้อี byal, แสก ปร๋า


ไฮ่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rɤjᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไร่, คำเมือง ᩁᩱ᩵ (ไร่), ลาว ໄຮ່ (ไฮ่), ไทลื้อ ᦺᦣᧈ (ไฮ่), ไทใหญ่ ႁႆႈ (ไห้), อาหม 𑜑𑜩 (หย์), จ้วง reih


ผีเป้า

สิ่งชั่วร้าย


ผีโพง

สิ่งชั่วร้าย


ฮำ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮຳ (ฮำ)


เพีย

ตำแหน่งขุนนางของอีสานในอดีต


ม้อน

ไหม (หนอน, ผีเสื้อ)


ยำ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยำ, ลาว ຢຳ (อยำ)


ลั้ว

ผ้าแพรบางลื่น


ลางเทื่อ

คำกริยาวิเศษณ์

บางที, บางครั้ง


โส

ร่วมเชื้อสายกับลาว ໂສ (โส)


หลา

เครื่องปั่นฝ้ายหรือด้าย


หมากสีดา

ฝรั่ง (ผลไม้)


ออนซอน

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากไทย อรชร


ออนซอน

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมโดยกึ่งเรียนรู้จากไทย อรชร

ซาบซึ้งตรึงใจ


ออนซอน

รู้สึกประทับใจ, ชอบใจเป็นอย่างมาก, ปลื้มปริ่ม

สนใจ, ห่วงใย

ยินดีด้วย, น่าพึงใจ


ออย

ร่วมเชื้อสายกับลาว ອອຍ (ออย)


บ่แล้ว

คำกริยาวิเศษณ์


ตำส้ม

เทียบลาว ຕຳສົ້ມ (ตำส็้ม)


ท้าว

คำประกอบชื่อผู้ชายที่เป็นเชื้อสายเจ้าหรือขุนนาง


ปู

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *puːᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *pɯwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸᩪ (ปู), ลาว ປູ (ปู), ไทลื้อ ᦔᦴ (ปู), ไทดำ ꪜꪴ (ปุ), ไทใหญ่ ပူ (ปู), ไทใต้คง ᥙᥧ (ปู), อาหม 𑜆𑜥 (ปู), จ้วง baeu, ปู้อี baul


หมูบ

หมอบ
การหมูบ


เหมบ

หมอบในท่านอน


กะลุม

กล่องกระดาษ, ลังกระดาษ


กั้งโกบ

เอามือป้องที่ตา


กับบาด

คำกริยาวิเศษณ์


ก้านจอง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈອງ (จอง)


เกิ่ง

เท่า, เท่าเทียม, เทียบเท่า, เสมอ


เกิบโบก

รองเท้าผ้าใบ, รองเท้าหุ้มส้น


เกีย

ให้อาหาร (แก่สัตว์)


เกือ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເກືອ (เกือ)

ให้อาหาร (แก่สัตว์)


ขอน

ข้าง (รองเท้า)


ข่อน

คำกริยาวิเศษณ์

ใกล้เสร็จ, ใกล้หมด


ขอม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂອມ (ขอม)

คลุม, ปกปิดไว้


ข้อย

รูปแบบอื่นของ ข่อย


ขี้พื้น

นิสัยใจคอ, สันดาน


แข้ว

รูปแบบอื่นของ แข่ว


เขี่ยน

ย้าย, เปลี่ยนที่

ทำให้เป็นเส้นฝอย


แข้

รูปแบบอื่นของ แข่


คอง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄອງ (คอง)


น้องหล้า

/nɔːŋ˨˧˩.laː˨˩/

รูปแบบอื่นของ น้องหล่า


กะด้อกะเดี้ย

คำกริยาวิเศษณ์


เว่า

ร่วมเชื้อสายกับไทย เว้า, ลาว ເວົ້າ (เว็้า), ไทดำ ꪹꪫ꫁ꪱ (เว้า)

เว้า
การเว่า


มื้อ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mwɯ:ꟲ (“วัน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย มื้อ, คำเมือง ᨾᩨ᩶ (มื้), เขิน ᨾᩨ᩶ (มื้), ไทลื้อ ᦙᦹᧉ (มื้), ไทดำ ꪣꪳ꫁ (มึ้), ไทขาว ꪣꪳꫂ, ไทใหญ่ မိုဝ်ႉ (มึ๎ว), แสก มือ, จ้วง fwx (ฟื้อ)


บ้านฝาง

คำวิสามานยนาม

/baːn˨˧˩.faːŋ˨˩˧/


ไห่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *t.hajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไห้, ลาว ໄຫ້ (ไห้), ไทใหญ่ ႁႆႈ (ไห้), ไทดำ ꪼꪬ꫁ (ไห้), อาหม 𑜑𑜩 (หย์) หรือ 𑜍𑜩 (รย์), จ้วง haej


เลิง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເລີງ (เลีง)


สนม

ชื่อพืชหญ้าชนิดหนึ่งเกิดในน้ำ เกาะกันเป็นกลุ่ม ลอยเป็นแพอยู่เหนือน้ำ เรียก หญ้าสนม


หำ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tram (“ลูกอัณฑะ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หำ, คำเมือง ᩉᩣᩴ (หาํ) หรือ ᨡ᩠ᩃ᩻ᩣᩴ (ข๎ลาํ), ลาว ຫຳ (หำ), ไทใหญ่ ႁမ် (หัม), จ้วงแบบจั่วเจียง haem (หำ)


ไห้

รูปแบบอื่นของ ไห่


ฮน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຮົນ (ฮ็น), ไทย รน


ซาว

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *zaːwᴬ⁴ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย ซาว, คำเมือง ᨪᩣ᩠ᩅ (ซาว), ลาว ຊາວ (ซาว), ไทลื้อ ᦌᦱᧁ (ซาว), ไทใหญ่ သၢဝ်း (ส๊าว), ไทใต้คง ᥔᥣᥝᥰ (ส๊าว), ไทแหล่ง ꩬၢဝ်း, อ่ายตน ꩬွ် (เสา), พ่าเก ꩬွ် (เสา), อาหม 𑜏𑜧 (สว์)


หุ่ง

ยืมมาจากเขมร ល្ហុង (ลฺหุง); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຫຸ່ງ (หุ่ง), ไทดำ ꪶꪬ꪿ꪉ (โห่ง)


หม่า

ร่วมเชื้อสายกับไทย หม่า, คำเมือง ᩉ᩠ᨾ᩵ᩣ (หม่า), ลาว ໝ່າ (หม่า), ไทลื้อ ᦖᦱᧈ (หม่า), ไทใหญ่ မႃႇ (ม่า)

หมัก, แช่ให้อ่อนตัว


ซือ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”) ร่วมเชื้อสายกับไทย ซื่อ, คำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่), เขิน ᨪᩨ᩵ (ซื่), ลาว ຊື່ (ซื่), ไทลื้อ ᦌᦹᧈ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทใหญ่ သိုဝ်ႈ (สึ้ว), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh

ซื่อ
ความซือ


ฟ่าว

ฟ้าว
การฟ่าว


ญู

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲuːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยู [สุโขทัย], คำเมือง ᨿᩪ (ยู), ลาว ຍູ (ยู), ไทขาว ꪑꪴ, ไทใหญ่ ယူး (ยู๊)

ไม้กวาด, ไม้ปัด


ถ่า

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰaːꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ท่า, คำเมือง ᨳ᩶ᩣ (ถ้า), เขิน ᨳ᩶ᩣ (ถ้า), ลาว ຖ້າ (ถ้า), ไทลื้อ ᦏᦱᧉ (ถ้า), ไทใหญ่ ထႃႈ (ถ้า), พ่าเก ထႃ (ถา), อาหม 𑜌𑜠 (ถะ), 𑜌𑜡 (ถา), หรือ 𑜌𑜡𑜠 (ถาะ)


ฮ้อย

รูปแบบอื่นของ ฮ่อย


ฮ้อย

รูปแบบอื่นของ ฮ่อย


ฮ่อย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *roːjꟲ (“จำนวนร้อย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้อย, ลาว ຮ້ອຍ (ฮ้อย), ไทลื้อ ᦣᦾᧉ (ฮ้อ̂ย), ไทใหญ่ လွႆႉ (ล๎อ̂ย), ไทดำ ꪭ꫁ꪮꪥ (ฮ้อย)

ร้อย (จำนวน)


ฮ่อย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *roːjꟲ (“สอด”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้อย, ลาว ຮ້ອຍ (ฮ้อย), จ้วง roix หรือ loix

ฮ้อย
การฮ่อย


จืน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຈືນ (จืน), จ้วงแบบจั่วเจียง zwenq (เจื่อน, “เจียวให้น้ำมันออก”)


ญิง

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲiŋᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หญิง, คำเมือง ᨬᩥ᩠ᨦ (ญิง) หรือ ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง), ลาว ຍິງ (ยิง), ไทลื้อ ᦍᦲᧂ (ยีง), ไทใหญ่ ယိင်း (ยิ๊ง), ไทใต้คง ᥕᥤᥒᥰ (ยี๊ง), อาหม 𑜐𑜢𑜂𑜫 (ญิง์)


ซ้าง

รูปแบบอื่นของ ซ่าง


เซื่อ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɯəᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เชื่อ, คำเมือง ᨩᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เชอิ่อ), ลาว ເຊື່ອ (เซื่อ), ไทลื้อ ᦵᦋᦲᧈ (เชี่), ไทดำ ꪹꪋ꪿ (เจฺ่), ไทใหญ่ ၸိူဝ်ႈ (เจิ้ว), อาหม 𑜋𑜥 (ฉู)


เจียง

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากหมิ่นใต้ 正月 (chiaⁿ-goe̍h)

เดือนอ้ายในปฏิทินจันทรคติไทย (ทางอีสาน)


ถิ่ม

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຖິ້ມ (ถิ้ม), ไทดำ ꪖꪲ꫁ꪣ (ถิ้ม)

ถิ้ม
การถิ่ม


แซ่

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟeːᴮ, จากจีนยุคกลาง 漬 (MC dzjeH); ร่วมเชื้อสายกับไทย แช่, ลาว ແຊ່ (แซ่), ไทใหญ่ ၸႄႈ (แจ้), อาหม 𑜋𑜦𑜧 (เฉ)


เฮียก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *riəkᴰᴸ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรียก, คำเมือง ᩁ᩠ᨿᨠ (รยก), เขิน ᩁ᩠ᨿᨠ (รยก), ลาว ຮຽກ (ฮยก), ไทลื้อ ᦵᦣᧅ (เฮก), ไทใหญ่ ႁဵၵ်ႈ (เห้ก), พ่าเก ꩭိက် (หิก์), อาหม 𑜍𑜢𑜀𑜫 (ริก์), แสก เหร้ก


ตูน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຕູນ (ตูน)

นูน, โปน, บวม


คำแพง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຄຳແພງ (คำแพง)

ผู้ซึ่งเป็นที่รัก


บักหุ่ง

บัก + หุ่ง; ร่วมเชื้อสายกับลาว ໝາກຫຸ່ງ (หมากหุ่ง)


ตำบักหุ่ง

ตำ + บักหุ่ง


ว้อ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩅᩴ᩶ᩬ (วํ้อ), ลาว ວໍ້ (วํ้), ไทลื้อ ᦞᦸᧉ (ว้อ̂)


ว้อ

โรคพิษสุนัขบ้า


ซูด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊູດ (ซูด)

เครื่องดักปลาชนิดหนึ่ง


ซูด

ร่วมเชื้อสายกับลาว ຊູດ (ซูด)

เคลื่อน, ย้าย

(เหยี่ยว) โฉบ


กือ

เทียบคำเมือง ᨠᩨ (กื), ลาว ກື (กื)


กือ

เทียบคำเมือง ᨠᩨ (กื), ลาว ກື (กื)

มากเกินกว่าจะนับได้


คีง

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤᩥ᩠ᨦ (ฅิง), ลาว ຄີງ (คีง) หรือ ຄິງ (คิง), ไทลื้อ ᦆᦲᧂ (ฅีง), ไทใหญ่ ၶိင်း (ขิ๊ง), อาหม 𑜁𑜢𑜂𑜫 (ขิง์)

ตัว, ร่างกาย


ซูน

เทียบลาว ຊູນ (ซูน)

ถูก, ต้อง, สัมผัส


คือเก่า

คำกริยาวิเศษณ์

เหมือนเดิม, อย่างเดิม


แฮก

ร่วมเชื้อสายกับไทย แรก, ลาว ແຮກ (แฮก)


ตะเว็น

แผลงมาจาก ตาเว็น; เทียบไทย ตาวัน และ ตะวัน, ลาว ຕາເວັນ (ตาเวัน), ไทลื้อ ᦎᦱᦞᧃ (ตาวัน)


ป่ง

เทียบจีนยุคกลาง 丰 (MC phjowng); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸᩫ᩠᩵ᨦ (ป็่ง), ลาว ປົ່ງ (ป็่ง), ไทลื้อ ᦔᦳᧂᧈ (ปุ่ง), เขิน ᨸᩫ᩠᩵ᨦ (ป็่ง), ไทใหญ่ ပူင်ႇ (ปู่ง)

ผลิ, แตกยอด, งอก


ตื่ม

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩮᩬᩥ᩵ᨾ (เตอิ่ม), ลาว ຕື່ມ (ตื่ม), เขิน ᨲᩮᩨ᩠᩵ᨾ (เตื่ม) หรือ ᨲᩨ᩠᩵ᨾ (ตื่ม); เทียบไทย เติม

ตื่มให้อีก


ตื่ม

คำกริยาวิเศษณ์


ญาคู

เทียบลาว ຍາຄູ (ยาคู), แสก ญ๊าคู


ใผ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨹᩲ (ใผ), ลาว ໃຜ (ใผ), ไทลื้อ ᦺᦕ (ไผ), ไทใหญ่ ၽႂ် (ใผ), ไทใต้คง ᥚᥬᥴ (ใผ๋), อ่ายตน ၸၞ် (ใผ), อาหม 𑜇𑜧 (ผว์) หรือ 𑜇𑜨𑜧 (ผอ̂ว์)


ฝุง

เทียบจีนยุคกลาง 縫 (MC bjowng, “เย็บ”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຝຸງ (ฝุง), คำเมือง ᨺᩩᨦ (ฝุง), เขิน ᨺᩩᨦ (ฝุง), ไทลื้อ ᦚᦳᧂ (ฝุง), ไทใหญ่ ၽုင် (ผุง) หรือ ၾုင် (ฝุง), จ้วง fung (ฝุง-เย็บ ปิด), จ้วงแบบจั่วเจียง pung (ผุง-เย็บ ปิด)

ซ่อมรอยขาด, ชุน


ฟุน

เทียบจีนยุคกลาง 憤 (MC bjunX, “ไม่พอใจ, โกรธเคือง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟุน, ลาว ຟຸນ (ฟุน)

โกรธเป็นไฟ, โกรธจัด


ฟุย

เทียบจีนยุคกลาง 腐 (MC bjuX, “เปื่อย, เน่า”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຟຸຍ (ฟุย)

ไม่เหนียว, ยุ่ย


แฮ่ง

คำกริยาวิเศษณ์

เทียบจีนยุคกลาง 更 (MC kaengH); ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຮ່ງ (แฮ่ง), คำเมือง ᩁᩯ᩠᩵ᨦ (แร่ง), เขิน ᩁᩯ᩠᩵ᨦ (แร่ง)


ฮัด

ร่วมเชื้อสายกับไทย รัด, ลาว ຮັດ (ฮัด), ไทดำ ꪭꪰꪒ (ฮัด)


คุ

จากเขมร គ្រុះ (คฺรุะ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ครุ, ลาว ຄຸ (คุ), ญ้อ คุ

ครุ (ตักน้ำ)


ซ่อง

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟoːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ช่อง, ลาว ຊ່ອງ (ซ่อง), ไทลื้อ ᦋᦸᧂᧈ (ช่อ̂ง), จ้วง congh


กะเทิน

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກະເທີນ (กะเทีน), ญ้อ กะเทิน, เขมร ស្ទើរ (สฺเทิร); ร่วมรากกับ สะเทิน

ครึ่ง ๆ กลาง ๆ


เหิ่ม

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่าม, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม), เขิน ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม), ลาว ເຫີ່ມ (เหี่ม), ญ้อ เหิ่ม, ไทลื้อ ᦣᦱᧄᧈ (ฮ่าม), ไทใหญ่ ႁၢမ်ႇ (ห่าม), พ่าเก ꩭံ (หํ), อาหม 𑜑𑜪 (หํ)

ธรรมดา, ปานกลาง, พื้น ๆ


เอียน

ร่วมเชื้อสายกับไทย เอียน หรือ เอี่ยน หรือ เหยี่ยน, คำเมือง ᩋ᩠ᨿ᩵ᩁ (อย่ร) หรือ ᩀ᩠ᨿ᩵ᩁ (อยย่ร), ลาว ອ່ຽນ (อ่ยน), ไทลื้อ ᦵᦊᧃᧈ (เหย่น), ไทใหญ่ ယဵၼ်ႇ (เย่น), ไทใต้คง ᥕᥥᥢᥱ (เย่น)


ยาย

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naːjᴬ (“ยาย”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຍາຍ (ยาย), ญ้อ ยาย, ไทใหญ่ ၼၢႆး (น๊าย)


บักเขียบ

บัก + เขียบ; ร่วมเชื้อสายกับลาว ໝາກຂຽບ (หมากขยบ)


เขียบ

ยืมมาจากเขมร ទៀប (เทียบ); ร่วมเชื้อสายกับลาว ຂຽບ (ขยบ)


ซา

จากลาว ຊາ (ซา, “เอาใจใส่, ว่ากล่าว, บอกสอน, กำกับ”)

เอาใจใส่, ถือสา มักใช้ในความปฏิเสธ

อย่าถือคนบ้า อย่าซาคนเมา


มื่น

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *m.lɯːlᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มลื่น หรือ ลื่น, ลาว ມື່ນ (มื่น), คำเมือง ᨾᩨ᩠᩵ᨶ (มื่น), เขิน ᨾᩨ᩠᩵ᨶ (มื่น), ไทลื้อ ᦙᦹᧃᧈ (มื่น), ไทใหญ่ မိုၼ်ႈ (มึ้น), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์), แสก หมรื้น


มืน

ร่วมเชื้อสายกับลาว ມືນ (มืน), คำเมือง ᨾᩨ᩠ᨶ (มืน), เขิน ᨾᩨ᩠ᨶ (มืน), ไทลื้อ ᦙᦹᧃ (มืน), ไทใหญ่ မိုၼ်း (มึ๊น)

เปิด, อ้า (ใช้แก่ตา)

มืนตา


ซิงไค

(หัว~) ตะไคร้


ฮี

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *riːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rɯjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รี, คำเมือง ᩁᩦ (รี), เขิน ᩁᩦ (รี), ลาว ຮີ (ฮี), ไทขาว ꪭꪲ, ไทใหญ่ ႁီး (หี๊), พ่าเก ꩭီ (หี), อาหม 𑜍𑜣 (รี)


เป็นตา

คำกริยาวิเศษณ์

เป็น + ตา; ร่วมเชื้อสายกับลาว ເປັນຕາ (เปันตา); เทียบคำเมือง ᨸᩮ᩠ᨶᨯᩦ (เปนดี)

เป็นตาฮัก


บึ้ง

แมงมุมขนาดใหญ่


เคน

หลังเคน


เขื่อง

ที่ซึ่งปลาช่อนปลาดุกอาศัยอยู่เวลาไข่


การแก่

คำอาการนามของ แก่


ตั๋วะ

รูปแบบอื่นของ ตัวะ


หินส้ม

เทียบคำเมือง ᩉᩥ᩠ᨶᩈᩫ᩠᩶ᨾ (หินส็้ม), ลาว ຫິນສົ້ມ (หินส็้ม)


เข็ง

ร่วมเชื้อสายกับลาว ເຂັງ (เขัง)

(ปา~) หมอ (ชื่อปลาน้ำจืด)


หว้าน

ร่วมเชื้อสายกับไทย ว่าน, คำเมือง *ᩉ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᨶ (หว้าน) และกลายเป็น ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), เขิน ᩅ᩵ᩤ᩠ᨶ (ว่าน), ลาว ຫວ້ານ (หว้าน) หรือ ວ່ານ (ว่าน), ไทลื้อ ᦛᦱᧃᧉ (หว้าน)


ถอก

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰɔːkᴰ¹ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถอก, คำเมือง ᨳᩬᨠ (ถอก), เขิน ᨳᩬᨠ (ถอก), ลาว ຖອກ (ถอก), ไทลื้อ ᦏᦸᧅᧈ (ถ่อ̂ก), ไทใหญ่ ထွၵ်ႇ (ถ่อ̂ก), ไทใต้คง ᥗᥩᥐᥱ (ถ่อ̂ก), พ่าเก ထွက် (ถอ̂ก์), อาหม 𑜌𑜨𑜀𑜫 (ถอ̂ก์, “ทำให้หมดไป”)


แคน

ร่วมเชื้อสายกับไทย แคน, เขิน ᨣᩯ᩠ᨶ (แคน), ลาว ແຄນ (แคน), ไทลื้อ ᦶᦅᧃ (แคน), ไทใหญ่ ၵႅၼ်း (แก๊น)


เป็นหยัง

คำกริยาวิเศษณ์

เป็น (“เป็น”) + หยัง (“อะไร”); ร่วมเชื้อสายกับลาว ເປັນຫຍັງ (เปันหยัง); เทียบไทลื้อ ᦔᦲᧃᦉᧂ (ปีนสัง), ไทดำ ꪹꪜꪸꪙꪎꪰꪉ (เปย̂นสัง), ไทใหญ่ ပဵၼ်သင် (เปนสัง)


เป็นหยัง

เป็นอะไร, เป็นไร


สะแคง

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตะแคง, คำเมือง ᩈᨣᩯ᩠ᨦ (สแคง), ลาว ສະແຄງ (สะแคง), ไทลื้อ ᦉᦶᦅᧂ (สแคง), ไทใหญ่ သၵႅင်း (สแก๊ง) หรือ သီႈၵႅင်း (สี้แก๊ง)

เมื่อนั้นบุญเฮืองฮู้เติ๋นอาอย่าฟั่งเฟือนเถิ้น ท้าวห่มผ้าสะแคงเยี้ยมอยู่ฟัง


ก่า

ร่วมเชื้อสายกับลาว ກ່າ (ก่า)

(ปา~) หมอช้างเหยียบ


แม่ใหญ่

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແມ່ໃຫຍ່ (แม่ใหย่)

/mɛː˨˨.ɲaj˨˨/


เม่า

(แมง~) แมลงเม่า


อีฮือ

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 魷魚 (iu5-he5); ร่วมเชื้อสายกับลาว ອີ່ຮື (อี่ฮื), เขมร យៀវហ៊ឺ (เยียวห̰ื) หรือ យូហ៊ឺ (ยูห̰ื)

(ปา~) หมึกกล้วย


ซานดัง

ซาน (“ชาน”) + ดัง (“จมูก”)


แล้วไป

เสร็จหรือยัง, หรือยัง


แซบ

ร่วมเชื้อสายกับลาว ແຊບ (แซบ), คำเมือง ᨩᩯ᩠ᨷ (แชบ), ไทดำ ꪵꪋꪚ (แจฺบ)

รูปแบบอื่นของ แซ่บ


พ่อใหญ่

ร่วมเชื้อสายกับลาว ພ່ອໃຫຍ່ (พ่อใหย่)

/pʰɔː˨˨.ɲaj˨˨/


บักกอ

บัก + กอ ซึ่งกอเป็นคําที่ยืมมาจากไทย มะละกอ แล้วตัดทอนมะละกอเป็นกอ


เข่าจี่

/kʰaw˨˩.t͡ɕiː˨˨/


ล้อยเอ็ด

คำวิสามานยนาม

/lɔːj˨˧˩.ʔet˨˩˨/