ປະເປືອຍ

ປະ (ปะ, “ปละ”) + ເປືອຍ (เปือย, “เปลือย”)

ປະເປືອຽ
ปะเปือย

[pa(ʔ˩˨).pɯːə̯j˩˨]

เปลือยกาย, โป๊, เปลือย

ຫຼັງຈາກກິນໝາກໄມ້ແລ້ວ ພວກເຂົາກໍມີຄວາມເຂົ້າໃຈໃນທັນໃດ ແລະທັງຮູ້ວ່າພວກຕົນປະເປືອຍຢູ່. ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຂົາຈຶ່ງພາກັນເອົາໃບໄມ້ມາຫຍິບເຂົ້າກັນ ເພື່ອປົກປິດຮ່າງກາຍຕົນເອງໄວ້.

หลังจากกินผลไม้แล้ว พวกเขาก็มีความเข้าใจในทันใด และทั้งรู้ว่าพวกตนเปลือยกายอยู่ ดังนั้น พวกเขาจึงพากันเอาใบไม้มาเย็บเข้ากัน เพื่อปกปิดร่างกายตนเองไว้

หลังจากกินหมากไม้แล้ว พวกเข็ากํมีความเข็้าใจในทันใด และทังฮู้ว่าพวกต็นปะเปือยอยู่. ดั่งนั้น พวกเข็าจึ่งพากันเอ็าใบไม้มาหยิบเข็้ากัน เพื่อป็กปิดฮ่างกายต็นเองไว้.

(ปฐมกาล 3:7)


ປະເປືອຍ

ປະເປືອຽ
ปะเปือย

[pa(ʔ˩˨).pɯːə̯j˩˨]

ปล่อยให้เปลือยกาย


ພັນລະນາ

ພັນຣະນາ
พันระนา


ການຖືພາ

ການ (กาน) + ຖືພາ (ถืพา)

[kaːn˩˨.tʰɯː˥˧˧.pʰaː˩˨]

คำอาการนามของ ຖືພາ (ถืพา)


ແຫຼ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แล่ง, อีสาน แหล้ง, คำเมือง ᩉᩖᩯ᩶ᨦ (แหล้ง)

กระบอกใส่ลูกศร


ແຫຼ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แหล้ง

คนใช้, บ่าว, ทาส

ແລ້ວເລີກມ້ຽນປຸນຈີບປະດັບດີ ພູມີປະສົງໃສ່ໃນໂກນ ແຫລ້ງ.

แล้วเลีกม้ยนปุนจีบปะดับดี พูมีปะส็งใส่ในโกน แหล้ง.


ແຫລ້ງ

รูปแบบอื่นของ ແຫຼ້ງ (แหล้ง)


ແຫລ້ງ

รูปแบบอื่นของ ແຫຼ້ງ (แหล้ง)


ລຸ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลุ หรือ ทะลุ, อีสาน ลุ, คำเมือง ᩃᩩ (ลุ)

ลุ (ถึง), ล่วง

แทงข้อโดยแรงเพื่อให้ทะลุ

ລຸປ້ອງ.

แทงปล้องโดยแรง

ລຸລາບ.

ทะลุออก, ถ่ายออก, เอาของเก่าหรือของไม่ต้องการออกให้หมด

ລຸທ້ອງ

ລຸຫຍ້າເຮືອນເກົ່າ.

เอาหญ้าเรือนเก่าออกให้หมด

ลุหย้าเฮือนเก็่า.


ລຸ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลุ

มีโชค, มีชะตาดี

ລ້ຽງລູກບໍ່ລຸ.

เลี้ยงลูกไม่มีโชค

ล้ยงลูกบํ่ลุ.


ທວກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ทวก

[tʰuːə̯k̚˥˨]

[tʰuːə̯k̚˧˦]

ทูบ, ไม้เครื่องเกวียนที่เป็นร่างสำคัญสองอัน เป็นที่มัดแอกใส่


ທວກ

อาจแผลงมาจาก ທັກ (ทัก); เทียบคำเมือง ᨴ᩠ᩅᩢᨠ (ทวัก, “ทัก”)

[tʰuːə̯k̚˥˨]

[tʰuːə̯k̚˧˦]

ท้วง, ทัก, พูดถามให้รู้สติ


ໂຫຼ້

การเล่นการพนันแบบหนึ่ง ใช้เงินอัฐโยนใส่หลุม


ໂຫຼ້

ไกลกว่าเพื่อน (ใช้ในการโยนใส่หลุม)


ໂຫລ້

รูปแบบอื่นของ ໂຫຼ້ (โหล้)


ໂຫລ້

รูปแบบอื่นของ ໂຫຼ້ (โหล้)


ເຂາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เกราะ, อีสาน เขาะ

เครื่องแขวนคอสัตว์เลี้ยงจำพวกวัวและควาย ทำด้วยไม้ไผ่หรือไม้แก่น เจาะรูไปตามทางยาว มีลูกแขวนข้างใน 2-3 ลูกเพื่อให้โดนขอบปาก


ເຈື້ອ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เจื้อ

ตระกูล, วงศ์


ເຈື້ອ

บินโดยไม่กระพือปีก, เหิน, ร่อน

ສວ່າໆພ້ອມນາງເທບກິນນະຣີ ມາຍມະໂນໃສ ສວາດແຄນດອມທ້າວ ຮົມໆເຈື້ອຈອນລົງຫລິງລ່ຳ

สว่าๆพ้อมนางเทบกินนะรี มายมะโนใส สวาดแคนดอมท้าว ฮ็มๆเจื้อจอนล็งหลิงล่ำ


ຍັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ยั่ง

ตลอด, ไม่ขาดสาย, ไม่ขาดระยะ

ຝົນຕົກຍັ່ງຄ່ຳ

ฝ็นต็กยั่งค่ำ

ນ້ຳຕາຍ້ອຍຍັ່ງ

น้ำตาย้อยไม่ขาดสาย

น้ำตาย้อยยั่ง

ຍັ່ງໆນ້ຳ


ຍັ່ງ

คำขึ้นต้นของคำที่ใช้ตัว ຍ (ย) ในคำกลอน เช่น ຍັ່ງຍ້ອຍ (ยั่งย้อย), ຍັ່ງຍ້າຍ (ยั่งย้าย) เป็นต้น


ງ່ຳ

สีเหมือนสีคราม, ครึ้ม

ຟ້າງ່ຳ


ສຽບແຫລມ

[siːə̯p̚˧˩.lɛːm˩(˧)]

[siːə̯p̚˥˥˨.lɛːm˥˧˧]

รูปแบบอื่นของ ສຽບແຫຼມ (สยบแหลม)


ສຽບແຫຼມ

ยืมมาจากไทย เฉียบแหลม

ສຽບແຫລມ
สยบแหลม

[siːə̯p̚˧˩.lɛːm˩(˧)]

[siːə̯p̚˥˥˨.lɛːm˥˧˧]


ສັນນັ້ນ

ສັນ (สัน, “ฉัน”) + ນັ້ນ (นั้น, “นั้น”)


ການແກ້ຝັນ

ການ (กาน) + ແກ້ຝັນ (แก้ฝัน)

คำอาการนามของ ແກ້ຝັນ (แก้ฝัน)


ບໍ່ຊ້າກໍ່ໄວ

คำกริยาวิเศษณ์

ບໍ່ (บํ่, “ไม่”) + ຊ້າ (ซ้า, “ช้า”) + ກໍ່ (กํ่, “ก็”) + ໄວ (ไว, “ไว”)

ບໍ່ຊ້າກໍໄວ
บํ่ซ้ากํไว

[bɔː˧.saː˥˨.kɔː˧.ʋaj˧˥]

[bɔː˧˨.saː˧˦.kɔː˧˨.ʋaj˩˨]

ບໍ່-ຊ້າ-ກໍ່-ໄວ

ไม่ช้าก็เร็ว


ບໍ່ຊ້າກໍໄວ

คำกริยาวิเศษณ์

[bɔː˧.saː˥˨.kɔː˩(˧).ʋaj˧˥]

[bɔː˧˨.saː˧˦.kɔː˩˨.ʋaj˩˨]

ບໍ່-ຊ້າ-ກໍ-ໄວ

รูปแบบอื่นของ ບໍ່ຊ້າກໍ່ໄວ (บํ่ซ้ากํ่ไว)


ຄັນຊັ່ງ

ຄັນ (คัน, “คัน”) + ຊັ່ງ (ซั่ง, “ชั่ง”)

คันชั่ง, เครื่องสำหรับยกเอาของหนักขึ้น ทำด้วยไม้ยาว ๆ พาดใส่หัวเสาเพื่อให้กระดกขึ้นลงได้, เครื่องชั่งน้ำหนักแบบโบราณ ตามคันฝังทองแดงเป็นเม็ดเล็ก ๆ สำหรับบอกน้ำหนัก


ຂ່ຳ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ข่ำ

ມືຂ່ຳຜ້າຜັນນິ້ວບໍ່ວາງ.

มือลูบผ้าผันนิ้วไม่วาง

มืข่ำผ้าผันนิ้วบํ่วาง.


ເປ່ງ

รูปล้าสมัยของ ເປັ່ງ (เปั่ง)


ຕົກກະເທີນ

ຕົກ (ต็ก, “ตก”) + ກະເທີນ (กะเทีน, “สะเทิน, อยู่ระหว่างครึ่งกลาง”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตกกะเทิน

ได้ทำหรือพูดแล้วก็ต้องปฏิบัติ (พูดแล้วต้องทำจริง)


ໂຫຍ້ມ

คำพ้องความของ ຫຍົ້ມ (หย็้ม)


ວັດຖຸນິຍົມ

ວັດຖຸ (วัดถุ, “วัตถุ”) + ນິຍົມ (นิย็ม, “นิยม”)

[ʋat̚˧˨.tʰuʔ˩˨.niʔ˧˨.ɲom˩˨]

ວັດ-ຖຸ-ນິ-ຍົມ


ການຈ້ອງ

ການ (กาน) + ຈ້ອງ (จ้อง)

[kaːn˩(˧).t͡ɕɔːŋ˥˨]

[kaːn˩˨.t͡ɕɔːŋ˧˦]

คำอาการนามของ ຈ້ອງ (จ้อง)


ດາວທຽມ

ດາວ (ดาว, “ดาว”) + ທຽມ (ทยม) ร่วมเชื้อสายกับไทย ดาวเทียม

[daːw˩˨.tʰiːə̯m˩˨]


ສົງການ

ยืมมาจากสันสกฤต संक्रान्ति (สํกฺรานฺติ); ร่วมเชื้อสายกับไทย สงกรานต์