ຂາ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *qaːᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *p.qaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขา, คำเมือง ᨡᩣ (ขา), ไทลื้อ ᦃᦱ (ฃา), ไทใหญ่ ၶႃ (ขา), อาหม 𑜁𑜡 (ขา), ปู้อี gal, จ้วง ga


ຂີງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χiːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขิง, ไทลื้อ ᦃᦲᧂ (ฃีง), ไทดำ ꪄꪲꪉ (ฃิง), ไทใต้คง ᥑᥤᥒᥴ (ฃี๋ง), ไทใหญ่ ၶိင် (ขิง), อาหม 𑜁𑜢𑜂𑜫 (ขิง์), จ้วง hing หรือ gieng, จ้วงแบบจั่วเจียง hing หรือ gieng; เทียบจีนยุคกลาง薑 (MC kjang)


ລາຍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːjᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาย, คำเมือง ᩃᩣ᩠ᨿ (ลาย), ไทลื้อ ᦟᦻ (ลาย), ไทดำ ꪩꪱꪥ (ลาย), ไทขาว ꪩꪱꪥ, ไทใหญ่ လၢႆး (ล๊าย), ไทใต้คง ᥘᥣᥭᥰ (ล๊าย), พ่าเก လႝ (ลย์), อาหม 𑜎𑜩 (ลย์)


ທາງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *daːŋᴬ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทาง, คำเมือง ᨴᩤ᩠ᨦ (ทาง), เขิน ᨴᩤ᩠ᨦ (ทาง), ไทลื้อ ᦑᦱᧂ (ทาง), ไทดำ ꪕꪱꪉ (ตฺาง), ไทขาว ꪕꪱꪉ, ไทใหญ่ တၢင်း (ต๊าง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥰ (ต๊าง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์)


ດາວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *t.naːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดาว, คำเมือง ᨯᩣ᩠ᩅ (ดาว), ไทลื้อ ᦡᦱᧁ (ดาว), ไทดำ ꪒꪱꪫ (ดาว), ไทขาว ꪒꪱꪫ, ไทใหญ่ လၢဝ် (ลาว)


ພາບ

ยืมมาจากบาลี ภาว


ງູ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋuːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *ŋwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย งู, อีสาน งู, คำเมือง ᨦᩪ (งู), เขิน ᨦᩪ (งู), ไทลื้อ ᦇᦴ (งู), ไทดำ ꪉꪴ (งุ), ไทขาว ꪉꪴ, ไทใหญ่ ငူး (งู๊), ไทใต้คง ᥒᥧᥰ (งู๊), อาหม 𑜂𑜥 (งู), ปู้อี ngeaz, จ้วง ngwz, จ้วงแบบหนง nguz, แสก งั๊ว


ງົວ

เทียบจีนเก่า牛 (OC *ŋʷɯ); ร่วมเชื้อสายกับไทย วัว หรือ งัว, คำเมือง ᨦ᩠ᩅᩫ (งว็), อีสาน งัว, ไทลื้อ ᦷᦣ (โฮ) หรือ ᦷᦇ (โง), ไทดำ ꪉꪺ (งัว), ไทขาว ꪉꪺ, ไทใหญ่ ငူဝ်း (งู๊ว) หรือ ဝူဝ်း (วู๊ว), ไทใต้คง ᥒᥨᥝᥰ (โง๊ว) หรือ ᥝᥨᥝᥰ (โว๊ว), อาหม 𑜆𑜥 (ปู) หรือ 𑜑𑜥 (หู)


ຈອກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จอก, คำเมือง ᨧᩬᨠ (จอก)

[t͡ɕɔːk̚˥˥˨]

จอก, แก้วน้ำ


ຈອກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จอก, คำเมือง ᨧᩬᨠ (จอก), ไทใหญ่ ၸွၵ်ႇ (จ่อ̂ก)

[t͡ɕɔːk̚˥˥˨]

(ນົກ~) กระจอก (นก)


ຈອກ

[t͡ɕɔːk̚˥˥˨]

(ໝາ~) จิ้งจอก


ຈອກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จอก

[t͡ɕɔːk̚˥˥˨]

(ປາ~) ปลาชนิดหนึ่ง มีเกล็ด ตัวคล้าย ປາໂຈກ (ปาโจก) แต่เล็กกว่า


ຈັນ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากบาลี จนฺท หรือสันสกฤต चन्द्र (จนฺทฺร).

ຈັນທຣ໌
จันทร์

(ດວງ~, ພະ~, ວັນ~) จันทร์ (ชื่อดวงเดือนหรือวัน)


ຈັນ

ยืมมาจากสันสกฤต चन्दन (จนฺทน)

ຈັນທນ໌
จันทน์


ຈຸດໝາຍ

ຈຸດຫມາຽ
จุดหมาย

[t͡ɕut̚˩˨.maːj˥˧˧]


ຈັກຈັ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จักจั่น, อีสาน จักจั่น, คำเมือง ᨧᩢ᩠ᨠᨧᩢ᩠᩵ᨶ (จักจั่น), ไทดำ ꪊꪰꪀꪊ꪿ꪽ (จักจั่น)

[t͡ɕak̚˩˨.t͡ɕan˧˨]


ຈຸດໝາຍປາຍທາງ

จุดหมายปลายทาง


ຈົດໝາຍ

ຈົດ (จ็ด, “จด”) + ໝາຍ (หมาย, “หมาย”)

ຈົດຫມາຽ
จ็ดหมาย

[t͡ɕot̚˩˨.maːj˥˧˧]


ຈົວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จัว

[t͡ɕuːə̯˩(˧)]


ຄະນະ

ยืมมาจากบาลี คณ หรือสันสกฤต गण (คณ)


ຄອບຄົວ

[kʰɔːp̚˥˨.kʰuːə̯˧˥]

[kʰɔːp̚˧˦.kʰuːə̯˩˨]

ຜູ້ທີ່ບໍ່ເບິ່ງແຍງແລະບໍ່ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ຄອບຄົວຕົນ, ຈະປະຜົວເມຍເທື່ອແລ້ວເທື່ອອີກ.

ผู้ที่ไม่ดูแลและไม่มีความรับผิดชอบต่อครอบครัวตน จะทิ้งผัวเมียครั้งแล้วครั้งเล่า

ผู้ที่บํ่เบิ่งแยงและบํ่มีความฮับผิดซอบตํ่คอบค็วต็น, จะปะผ็วเมยเทื่อแล้วเทื่ออีก.


ຄວາມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwaːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ความ, อีสาน ความ, คำเมือง ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ (ฅวาม), เขิน ᨣ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ (ความ), ไทลื้อ ᦩᦱᧄ (ฅวาม) หรือ ᦨᦱᧄ (ความ), ไทดำ ꪁꪫꪱꪣ (กฺวาม), ไทขาว ꪅꪱꪣ, ไทใหญ่ ၵႂၢမ်း (กฺว๊าม), ไทใต้คง ᥑᥣᥛᥰ (ฃ๊าม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ) หรือ 𑜁𑜨𑜪 (ขอ̂ํ), จ้วงแบบจั่วเจียง vamz (“คำพูด”)


ຄັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คัน, เขิน ᨣᩢ᩠ᨶ (คัน), ไทลื้อ ᦅᧃ (คัน), ไทใหญ่ ၵၼ်း (กั๊น)

คัน (สิ่งที่มีลักษณะยาว)


ຄັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣalᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คัน, เขิน ᨤᩢ᩠ᨶ (ฅัน), จ้วงแบบจั่วเจียง haenz

คัน (รู้สึกอยากเกา)


ຄັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ครั้น, อีสาน คัน, คำเมือง ᨣᩢ᩠ᨶ (คัน), เขิน ᨣᩢ᩠ᨶ (คัน), ไทลื้อ ᦅᧃ (คัน)

ຄັນຊິເວົ້າໄປ ມັນກະບໍ່ດີ

ถ้าจะพูดไป มันก็ไม่ดี

คันซิเว็้าไป มันกะบํ่ดี

ครั้น, เมื่อ


ຄັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คัน

คัน (แนวดินหรือแนวทรายที่พูนสูงขึ้น)


ຄັນ

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมมาจากไทย ครัน


ຄັນ

ยืมมาจากเขมร គាល់ (คาล̍); ร่วมเชื้อสายกับไทย คัล


ຄັນ

ยืมมาจากสันสกฤต गर्भ (ครฺภ)


ຄານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡ.lwɤːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คลาน, คำเมือง ᨣᩖᩤ᩠ᨶ (คลาน), ไทลื้อ ᦅᦱᧃ (คาน), เขิน ᨣᩤ᩠ᨶ (คาน), ไทขาว ꪋꪱꪙ, ไทใหญ่ ၵၢၼ်း (ก๊าน), ไทใต้คง ᥐᥣᥢᥰ (ก๊าน), จ้วง gyanz, จ้วงแบบหนง zanz


ຄານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɢaːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คาน, คำเมือง ᨣᩤ᩠ᨶ (คาน), เขิน ᨣᩤ᩠ᨶ (คาน), ไทลื้อ ᦅᦱᧃ (คาน), ไทใหญ่ ၵၢၼ်း (ก๊าน), ไทใต้คง ᥐᥣᥢᥰ (ก๊าน), พ่าเก ကꩫ် (กน์), อาหม 𑜀𑜃𑜫 (กน์), จ้วงแบบหนง ganz


ຄານ

มีเสน่ห์, น่าหลงใหล

งดงาม, สง่างาม


ຄານ

ยืมมาจากบาลี ฆาน; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฆาน, เขมร ឃាន (ฆาน)

จมูก, ประสาทที่รับรู้กลิ่น


ຄຸ

จากเขมร គ្រុះ (คฺรุะ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ครุ, อีสาน คุ, ญ้อ คุ

ครุ (ตักน้ำ)


ຄູ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คู


ຄູ

กร่อนมาจากสันสกฤต गुरु (คุรุ) หรือบาลี คุรุ


ຄົນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɢwɯnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คน, ปักษ์ใต้ ข่น, อีสาน คน, คำเมือง ᨤᩫ᩠ᨶ (ฅ็น), เขิน ᨤᩫ᩠ᨶ (ฅ็น), ไทลื้อ ᦅᦳᧃ (คุน), ไทดำ ꪶꪁꪙ (โกฺน), ไทขาว ꪁꪴꪙ, ไทใหญ่ ၵူၼ်း (กู๊น), ไทใต้คง ᥐᥨᥢᥰ (โก๊น), อาหม 𑜀𑜤𑜃𑜫 (กุน์), ปู้อี wenz, จ้วง vunz, จ้วงแบบจั่วเจียง koenz


ຄົນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คน, ไทดำ ꪶꪁꪙ (โกฺน), ไทใหญ่ ၶူၼ်ႉ (ขู๎น), อาหม 𑜁𑜤𑜃𑜫 (ขุน์)


ອັງກິດ

คำวิสามานยนาม

[ʔaŋ˩˨.kit̚˩˨]

(ຄົນ~, ຊາວ~, ພາສາ~, ປະເທດ~) อังกฤษ


ຄົວຊ່ອງ

[kʰuːə̯˧˥.sɔːŋ˧]

[kʰuːə̯˩˨.sɔːŋ˧˨]


ຊາ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩᩣ (ชา), ไทใหญ่ ၸႃး (จ๊า)

ขรุขระ, ไม่เกลี้ยง, ไม่เนียน


ຊາ

สนใจ, เอาใจใส่, ใส่ใจ


ຊາ

ว่ากล่าว, บอกสอน


ຊາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʑaːjᴬ (“เพศชาย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาย, คำเมือง ᨩᩣ᩠ᨿ (ชาย), ไทลื้อ ᦋᦻ (ชาย), ไทดำ ꪋꪱꪥ (จฺาย), ไทขาว ꪋꪱꪥ, ไทใหญ่ ၸၢႆး (จ๊าย), ไทใต้คง ᥓᥣᥭᥰ (จ๊าย), อาหม 𑜋𑜩 (ฉย์), จ้วง sai


ຊາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʑaːjᴬ (“ริม, ขอบ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาย, เขมร ជាយ (ชาย)


ຊາຍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *zaːjᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *zwɯəjᴬ, จากจีนเก่า沙 (OC *sraːl, *sraːls); ร่วมเชื้อสายกับไทย ทราย, คำเมือง ᨪᩣ᩠ᨿ (ซาย), ไทลื้อ ᦌᦻ (ซาย), เขิน ᨪᩣ᩠ᨿ (ซาย), ไทดำ ꪏꪱꪥ (ซาย), ไทขาว ꪏꪱꪥ, ไทใหญ่ သၢႆး (ส๊าย), ไทใต้คง ᥔᥣᥭᥰ (ส๊าย), อาหม 𑜏𑜩 (สย์) หรือ 𑜏𑜤𑜩 (สุย์), จ้วง saiz, จ้วงแบบหนง saiz


ຊາຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทราย, เขมร ទ្រាយ (ทฺราย, “กวางขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง”)

ทราย (เนื้อทราย), สัตว์สี่ตีนชนิดหนึ่ง เป็นสัตว์เคี้ยวเอื้อง ตัวเท่าฟาน ขนบางและน้อย


ຊາວ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *zaːwᴬ⁴ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซาว, คำเมือง ᨪᩣ᩠ᩅ (ซาว), ไทลื้อ ᦌᦱᧁ (ซาว), ไทดำ ꪏꪱꪫ (ซาว), ไทใหญ่ သၢဝ်း (ส๊าว), ไทใต้คง ᥔᥣᥝᥰ (ส๊าว), ไทแหล่ง ꩬၢဝ်း, อ่ายตน ꩬွ် (เสา), พ่าเก ꩬွ် (เสา), อาหม 𑜏𑜧 (สว์)


ຊາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาว, คำเมือง ᨩᩣ᩠ᩅ (ชาว), ไทลื้อ ᦋᦱᧁ (ชาว), ไทใหญ่ ၸၢဝ်း (จ๊าว)


ຊາວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ซาว

ซาว, ล้างในน้ำด้วยมือ


ຊາວ

ແຂ້ວຊາວ


ຊື່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɤːᴮ, จากจีนยุคกลาง字 (MC dziH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชื่อ, อีสาน ซื่อ, คำเมือง ᨩᩨ᩵ (ชื่), ไทลื้อ ᦋᦹᧈ (ชื่), ไทดำ ꪋꪳ꪿ (จฺึ่), ไทใหญ่ ၸိုဝ်ႈ (จึ้ว), อาหม 𑜋𑜢𑜤𑜈𑜫 (ฉึว์) หรือ 𑜋𑜥 (ฉู)


ຊື່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ซื่อ, คำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่), เขิน ᨪᩨ᩵ (ซื่), อีสาน ซื่อ หรือ ซือ, ไทลื้อ ᦌᦹᧈ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทขาว ꪏꪳꫀ, ไทใหญ่ သိုဝ်ႈ (สึ้ว), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh


ຊົນນະບົດ

ยืมมาจากบาลี ชนปท หรือสันสกฤต जनपद (ชนปท, “ทางของชน”); เหมือนกับ ຊົນ (ซ็น, “ชน”) + ບົດ (บ็ด, “บท”)


ຊົ່ວໂມງ

ยืมมาจากไทย ชั่วโมง

[suːə̯˧.moːŋ˧˥]

[suːə̯˧˨.moːŋ˩˨]


ຊຽງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง城 (MC dzyeng, “เมือง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เชียง, คำเมือง ᨩ᩠ᨿᨦ (ชยง), ไทลื้อ ᦵᦋᧂ (เชง)


ຊຽງ

นามบรรดาศักดิ์ของผู้เคยบวชเป็นเณรแล้วลาสึกมาเป็นคฤหัสถ์ เจ้า หรือกษัตริย์


ຊຽງ

ดี, ประเสริฐ


ຊ່ອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟoːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ช่อง, คำเมือง ᨩᩬ᩵ᨦ (ชอ่ง), เขิน ᨩᩬ᩵ᨦ (ชอ่ง), อีสาน ซ่อง, ไทลื้อ ᦋᦸᧂᧈ (ช่อ̂ง), ไทขาว ꪋꪮꪉꫀ, ไทใหญ่ ၸွင်ႈ (จ้อ̂ง), อาหม 𑜋𑜨𑜂𑜫 (ฉอ̂ง์), จ้วง congh

ຊ່ອງທາງ


ຊ່ອງຄອດ

[sɔːŋ˧.kʰɔːt̚˥˨]

[sɔːŋ˧˨.kʰɔːt̚˧˦]


ຊ້າງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟaːŋꟲ, จากจีนยุคกลาง象 (MC zjangX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ช้าง, คำเมือง ᨩ᩶ᩣ᩠ᨦ (ช้าง), อีสาน ซ่าง, ไทลื้อ ᦋᦱᧂᧉ (ช้าง), ไทดำ ꪋ꫁ꪱꪉ (จฺ้าง), ไทใหญ่ ၸၢင်ႉ (จ๎าง), ไทใต้คง ᥓᥣᥒᥳ (จ๎าง), อาหม 𑜋𑜂𑜫 (ฉง์), จ้วง ciengh, , จ้วงแบบจั่วเจียง cangx，แสก ซาง

ຊ້າງແມ່


ຊໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซอ, อีสาน ซอ, คำเมือง ᨪᩬᩴ (ซอํ), เขิน ᨪᩳ (ซอ), อีสาน ซอ, ไทลื้อ ᦌᦸ (ซอ̂), ไทดำ ꪏꪷ (ซํ), ไทใหญ่ သေႃး (ส๊อ̂, “ขับร้อง”)


ຊໍ

รวมตัว, ออ, รวมกันจนแน่น, รวมกันจนแออัด


ຍຸງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲuŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยุง, คำเมือง ᨿᩩᨦ (ยุง), ไทลื้อ ᦍᦳᧂ (ยุง), ไทใหญ่ ယုင်း (ยุ๊ง), ไทดำ ꪑꪴꪉ (ญุง), ไทขาว ꪶꪑꪉ, ไทใต้คง ᥕᥧᥒᥰ (ยู๊ง), อ่ายตน ယုင် (ยุง์), อาหม 𑜐𑜤𑜂𑜫 (ญุง์), จ้วง nyungz, จ้วงแบบหนง nyongz, แสก ญุ๊ง


ດວງຈິດ

[duːə̯ŋ˩(˧).t͡ɕit̚˧˥]

[duːə̯ŋ˩˨.t͡ɕit̚˩˨]


ດອກໄມ້

[dɔːk̚˥˥˨.maj˧˦]


ດອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอน, อีสาน ดอน, ไทลื้อ ᦡᦸᧃ (ดอ̂น)


ດັງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดัง, อีสาน ดัง, ไทดำ ꪒꪰꪉ (ดัง)


ດັງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดัง หรือ ดั้ง, อีสาน ดัง, คำเมือง ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), เขิน ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), ไทลื้อ ᦡᧂ (ดัง), ไทดำ ꪒꪰꪉ (ดัง), ไทใหญ่ လင်/ၼင် (ลัง/นัง) (ในคำว่า ၶူႈလင်/ၶူႈၼင် (ขู้ลัง/ขู้นัง)), ไทใต้คง ᥘᥒ (ลัง), อ่ายตน ဒင် (ดง์) หรือ ꩫင် (นง์), อาหม 𑜓𑜂𑜫 (ดง์) หรือ 𑜃𑜂𑜫 (นง์), ปู้อี ndangl, จ้วง ndaeng


ດັງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ดัง, คำเมือง ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), เขิน ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), ไทลื้อ ᦤᧂ (ดฺัง), ไทดำ ꪒꪰꪉ (ดัง)

ก่อ, จุด (ไฟ)

ຫ້າມດັງໄຟ

ห้ามจุดไฟ, ห้ามก่อกองไฟ


ຕອງ

ยืมมาจากเขมร ត្រង (ตฺรง, “กรอง”)

วาด, แต้ม, เขียนให้งาม


ຕອງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tɔːŋᴬ², จากไทดั้งเดิม *k.toːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตอง, คำเมือง ᨲᩬᨦ (ตอง), ไทใหญ่ တွင် (ตอ̂ง), ไทใต้คง ᥖᥩᥒ (ตอ̂ง), พ่าเก တွင် (ตอ̂ง์), อาหม 𑜄𑜨𑜂𑜫 (ตอ̂ง์)

ตอง (ใบกล้วย)

(ປາ~) ตอง (ปลา)


ຕາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตา, ไทลื้อ ᦎᦱ (ตา), ไทใหญ่ တႃ (ตา), ปู้อี dal, จ้วง da

ตา (พ่อของแม่)


ຕາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *p.taːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตา, คำเมือง ᨲᩣ (ตา), ไทลื้อ ᦎᦱ (ตา), ไทดำ ꪔꪱ (ตา), ไทใหญ่ တႃ (ตา), อ่ายตน တႃ (ตา), อาหม 𑜄𑜠 (ตะ) หรือ 𑜄𑜡 (ตา), ปู้อี dal, จ้วง da


ຕາ

คำกริยาวิเศษณ์

ຕາຮັກ


ຕາເວັນ

ຕາ (ตา, “ตา”) + ເວັນ (เวัน, “วัน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตาวัน และ ตะวัน, อีสาน ตาเว็น และ ตะเว็น, คำเมือง ᨲᩣᩅᩢ᩠ᨶ (ตาวัน), เขิน ᨲᩣᩅᩢ᩠ᨶ (ตาวัน), ไทลื้อ ᦎᦱᦞᧃ (ตาวัน)


ເວັນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋwanᴬ², จากไทดั้งเดิม *ŋwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย วัน, คำเมือง ᩅᩢ᩠ᨶ (วัน), ไทลื้อ ᦞᧃ (วัน), ไทดำ ꪹꪫꪸꪙ (เวย̂น), ไทขาว ꪫꪲꪙ, ไทใหญ่ ဝၼ်း (วั๊น), ไทใต้คง ᥝᥢᥰ (วั๊น), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์), จ้วง ngoenz, ปู้อี nguanz; ร่วมรากกับ ວັນ (วัน)


ຕານ

ยืมมาจากบาลี ตาล หรือสันสกฤต ताल (ตาล); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตาล, คำเมือง ᨲᩣ᩠ᩃ (ตาล)


ຕາເວັນອອກ

[taː˩(˧).ʋen˧˥.ʔɔːk̚˧˩]

[taː˩˨.ʋen˩˨.ʔɔːk̚˥˥˨]


ຕູ້

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 櫥 (du5); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตู้, ไทดำ ꪕꪴ꪿ (ตฺุ่), เขมร ទូ (ทู), เวียดนาม tủ (ตู๋)


ຕູ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตู้, อีสาน ตู้

ทุย, ซึ่งมีเขาที่สั้นและงอ (ใช้แก่ควาย)

ຄວາຍຕູ້


ຕູ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตู้; คำนิยามที่หมายถึงตาหรือยายเทียบได้กับอีสาน พ่อใหญ่ หรือ แม่ใหญ่ ตามลำดับ

ซึ่งเป็นชนิดที่ใหญ่กว่าชนิดธรรมดา (ใช้แก่นกเขา)

ນົກເຂົາຕູ້

นกเขาชนิดใหญ่

ซึ่งเป็นตาหรือยาย

ພໍ່ຕູ້

ແມ່ຕູ້


ຕູ້

นม (ส่วนของร่างกาย)


ຕູ້

(ເງິນ~) เงินตราโบราณที่ใช้ในประเทศลาวสมัยก่อน เรียกว่า ເງິນຕູ້ (เงินตู้) มีลักษณะคล้ายกับ ເງິນຮາງ (เงินฮาง) โดยมีอักษรจีนประทับอยู่เหมือนกัน แต่ไม่เป็นร่องลึกและแคมไม่สูงเหมือนเงินฮาง เงินประเภทนี้มี 4 ขนาดซึ่งมีน้ำหนักไม่เท่ากัน ได้แก่ 25 บาท, 21 บาท, 14 บาท และ 12 บาท


ຕົ້ນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tonꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ต้น, คำเมือง ᨲᩫ᩠᩶ᨶ (ต็้น), เขิน ᨲᩫ᩠᩶ᨶ (ต็้น), ไทลื้อ ᦎᦳᧃᧉ (ตุ้น), ไทใหญ่ တူၼ်ႈ (ตู้น), ไทใต้คง ᥖᥨᥢᥲ (โต้น), พ่าเก တုꩫ် (ตุน์), อาหม 𑜄𑜤𑜃𑜫 (ตุน์)


ຕົ້ນໄມ້

ຕົ້ນ (ต็้น, “ต้น”) + ໄມ້ (ไม้, “ไม้”)


ໄມ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mwajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไม้, คำเมือง ᨾᩱ᩶ (ไม้), ไทลื้อ ᦺᦙᧉ (ไม้), ไทดำ ꪼꪣ꫁ (ไม้), ไทขาว ꪼꪣꫂ, ไทใหญ่ မႆႉ (ไม๎), ไทใต้คง ᥛᥭᥳ (มั๎ย), อ่ายตน မႝ (มย์), อาหม 𑜉𑜩 (มย์), จ้วง faex, จ้วงแบบหนง maex, แสก ไม


ຕໍ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *toːᴮ (“ผึ้ง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่อ, ไทลื้อ ᦎᦸᧈ (ต่อ̂), ไทใหญ่ တေႃႇ (ต่อ̂), ไทใต้คง ᥖᥨᥝᥱ (โต่ว); เทียบมอญ ထောဝ် (โถว์)

(ໂຕ~) ต่อ (แมลง)


ຕໍ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่อ, ไทดำ ꪔꪷ꪿ (ตํ่)

ต่อ (ทำให้ติด, ทำให้ยาว)


ທາດ

เทียบไทย ธาตุ

เจดีย์, สถูป


ທາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทาส


ທຳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทำ


ທຳ

ยืมมาจากบาลี ธมฺม หรือสันสกฤต धर्म (ธรฺม)


ທີ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *diːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ที่, คำเมือง ᨴᩦ᩵ (ที่), เขิน ᨴᩦ᩵ (ที่), ไทลื้อ ᦑᦲᧈ (ที่), ไทขาว ꪕꪲꫀ, ไทใหญ่ တီႈ (ตี้), ไทใต้คง ᥖᥤ (ตี), อาหม 𑜄𑜣 (ตี); นอกกลุ่มภาษาไท-กะได: เทียบมอญ-เขมรดั้งเดิม *tiʔ ~ tiiʔ ~ tiəʔ, มอญ တေံ (เตํ), เขมร ទី (ที), เวียดนาม thì (ถี่)


ທຸງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ธง, คำเมือง ᨴᩩᨦ (ทุง), เขิน ᨴᩩᨦ (ทุง), ไทลื้อ ᦑᦳᧂ (ทุง), ไทใหญ่ တုင်း (ตุ๊ง), ไทใต้คง ᥖᥧᥒᥰ (ตู๊ง), เขมร ទង់ (ทง̍); ร่วมรากกับ ທົງ (ท็ง)


ທຸລຽນ

ยืมมาจากมาเลเซีย durian, จาก duri + -an, จากมาเลย์อิกดั้งเดิม *duri-an, จากมาลาโย-พอลินีเชียนดั้งเดิม *duʀi-an, จากออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *duʀi (“หนาม”)

[tʰuʔ˧.liːə̯n˧˥]

[tʰuʔ˧˨.liːə̯n˩˨]

(ໝາກ~) ทุเรียน


ທົ່ງນາ

ທົ່ງ (ท็่ง) + ນາ (นา)

[tʰoŋ˧˨.naː˩˨]

ทุ่งนา, ท้องนา


ນັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นัก, คำเมือง ᨶᩢ᩠ᨠ (นัก)


ນັກ

คำกริยาวิเศษณ์


ນັກການເມືອງ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ການເມືອງ (กานเมือง, “การเมือง”)

[nak̚˧˨.kaːn˩˨.mɯːə̯ŋ˩˨]

ນັກ-ການ-ເມືອງ


ການເມືອງ

ການ (กาน, “การ”) + ເມືອງ (เมือง, “เมือง”)

[kaːn˩(˧).mɯːə̯ŋ˧˥]

[kaːn˩˨.mɯːə̯ŋ˩˨]


ນັກຂຽນ

[nak̚˧˨.kʰiːə̯n˥˧˧]


ນັກຂ່າວ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ຂ່າວ (ข่าว, “ข่าว”)


ນັ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪙ꫁ꪽ (นั้น)


ປະພັນ

ยืมมาจากบาลี ปพนฺธ; เทียบสันสกฤต प्रबन्ध (ปฺรพนฺธ)


ນາທີ

ยืมมาจากสันสกฤต नाडी (นาฑี); เทียบบาลี นาฬี

[naː˧˥.tʰiː˧˥]

[naː˩˨.tʰiː˩˨]


ນົກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.nokᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นก, คำเมือง ᨶᩫ᩠ᨠ (น็ก), ไทลื้อ ᦷᦓᧅ (โนก), ไทดำ ꪶꪙꪀ (โนก), ไทขาว ꪙꪺꪀ, ไทใหญ่ ၼူၵ်ႉ (นู๎ก), อาหม 𑜃𑜤𑜀𑜫 (นุก์), จ้วง roeg, แสก น็อก

นก (สัตว์มีกระดูกสันหลังเลือดอุ่น มี 2 เท้า 2 ปีก)


ນົກ

เครื่องสับแก๊ปปืนให้ลั่น


ນົກ

ชื่อมันหลายชนิดในสกุล Dioscorea วงศ์ Dioscoreaceae เช่น Dioscorea bulbifera เป็นต้น


ນົມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นม, คำเมือง ᨶᩫ᩠ᨾ (น็ม), ไทลื้อ ᦓᦳᧄ (นุม), ไทใหญ่ ၼူမ်း (นู๊ม), ไทดำ ꪶꪙꪣ (โนม), อาหม 𑜃𑜤𑜪 (นุํ), จ้วง noemz


ນ້ຳ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.namꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย น้ำ, คำเมือง ᨶ᩶ᩣᩴ (น้าํ), ไทลื้อ ᦓᧄᧉ (นั้ม), ไทดำ ꪙꪾ꫁ (น้ำ), ไทขาว ꪙꪝꪾꫂ, ไทใต้คง ᥘᥛᥳ (ลั๎ม), ไทใหญ่ ၼမ်ႉ (นั๎ม), อ่ายตน ꩫံ (นํ), จ้วง raemx, แสก นัม

(ໝາກ~) น้ำเต้าชนิด Lagenaria vulgaris Savi


ນ້ຳຖ້ວມ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ຖ້ວມ (ถ้วม, “ท่วม”)

[nam˧˦.tʰuːə̯m˥˥˨]


ນ້ຳນົມ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ນົມ (น็ม, “นม”)


ນ້ຳສ້າງ

น้ำที่มาจากบ่อน้ำ


ບວກ

ยืมมาจากเขมรเก่า បូក (ปูก); ร่วมเชื้อสายกับเขมร បូក (บูก), ไทย บวก

[buːə̯k̚˥˥˨]


ບວກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บวก, คำเมือง ᨷ᩠ᩅᨠ (บวก)

[buːə̯k̚˥˥˨]


ບຶງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บึง, เขมร បឹង (บึง)


ບຸນ

ยืมมาจากบาลี ปุญฺญ หรือสันสกฤต पुण्य (ปุณฺย); เทียบเขมร បុណ្យ (บุณฺย, “บุณย์, ความดี, พิธี”)

งาน (การพิธี), พิธี (งานที่จัดขึ้น)

ບຸນປີໃໝ່ລາວ.

บุนปีใหม่ลาว.


ໄຟ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *wɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไฟ, คำเมือง ᨼᩱ (ไฟ), ไทลื้อ ᦺᦝ (ไฟ), ไทดำ ꪼꪡ (ไฟ), ไทขาว ꪼꪡ, ไทใหญ่ ၽႆး (ไผ๊) หรือ ၾႆး (ไฝ๊), ไทใต้คง ᥜᥭᥰ (ฝั๊ย), จ้วง feiz, ปู้อี fix, แสก วี๊


ໄຟ

(ໝາກ~) มะไฟชนิด Baccaurea sapida Mull.-Arg.


ບ່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่อน, ไทดำ ꪚ꪿ꪮꪙ (บ่อน)

ที่, แห่ง, สถาน


ບ້ານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːnꟲ (“หมู่บ้าน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย บ้าน, คำเมือง ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶ (บ้าน), ไทลื้อ ᦢᦱᧃᧉ (บ้าน), ไทดำ ꪚ꫁ꪱꪙ (บ้าน), ไทใหญ่ မၢၼ်ႈ (ม้าน) หรือ ဝၢၼ်ႈ (ว้าน), ไทใต้คง ᥛᥣᥢᥲ (ม้าน), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์) หรือ 𑜉𑜃𑜫 (มน์), จ้วง mbanj


ປະຕູ

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪜꪱꪀꪔꪴ (ปากตุ), ไทขาว ꪔꪴ


ປະເທດ

ยืมมาจากบาลี ปเทส หรือสันสกฤต प्रदेश (ปฺรเทศ)

ຜະເທດ
ผะเทด
ປຼະເທສ
ปละเทส
ປະເທສ
ปะเทส


ປະເພນີ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रवेणि (ปฺรเวณิ); เทียบบาลี ปเวณิ; ร่วมรากกับ ປະເວນີ (ปะเวนี)


ປາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลา, คำเมือง ᨸᩖᩣ (ปลา), อีสาน ปา, ไทลื้อ ᦔᦱ (ปา), ไทดำ ꪜꪱ (ปา), ไทใหญ่ ပႃ (ปา), ไทใต้คง ᥙᥣ (ปา), อาหม 𑜆𑜠 (ปะ) หรือ 𑜆𑜡 (ปา), จ้วง bya, ปู้อี byal, แสก ปร๋า

ปลา (สัตว์น้ำมีกระดูกสันหลังและครีบ)


ປາ

ปา (ซัดไปด้วยอาการยกแขนขึ้นสูงแล้วเอี้ยวตัว)


ປາ

งูน้ำหลายชนิดในสกุล Enhydris, Homalopsis และ Hypsiscopus ในวงศ์ย่อย Homalopsinae กินปลา


ປ່າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ป่า, คำเมือง ᨸ᩵ᩣ (ป่า), เขิน ᨸ᩵ᩣ (ป่า), ไทลื้อ ᦔᦱᧈ (ป่า), ไทดำ ꪜ꪿ꪱ (ป่า), ไทขาว ꪜꪱꫀ, ไทใหญ่ ပႃႇ (ป่า), ไทใต้คง ᥙᥣᥱ (ป่า), อาหม 𑜆𑜡 (ปา)

ປ່າໄມ້

ປ່າສະຫງວນ


ປາແດກ

ປາ (ปา) + ແດກ (แดก)

[paː˩˨.dɛːk̚˥˥˨]

ปลาร้า, ปลาแดก


ປີ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *piːᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *piːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปี, คำเมือง ᨸᩦ (ปี), ไทลื้อ ᦔᦲ (ปี), ไทดำ ꪜꪲ (ปิ), ไทขาว ꪜꪲ, ไทใหญ่ ပီ (ปี), ไทใต้คง ᥙᥤ (ปี), พ่าเก ပီ (ปี), อาหม 𑜆𑜣 (ปี), จ้วง bi, ปู้อี bil


ປີ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pliːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลี, คำเมือง ᨸᩖᩦ (ปลี), ไทใหญ่ ပီ (ปี), พ่าเก ပီ (ปี)

(ດວງ~) ปลี (ปลียอด)


ປຶ້ມ

สมุด, หนังสือ


ປຶ້ມ

ยืมมาจากไทย ปลื้ม; ร่วมรากกับ ປື້ມ (ปื้ม)


ຜັກທຽມ

[pʰak̚˧˥.tʰiːə̯m˧˥]

[pʰak̚˩˨.tʰiːə̯m˩˨]


ຜີ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *priːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ผี, คำเมือง ᨹᩦ (ผี), ไทลื้อ ᦕᦲ (ผี), ไทดำ ꪠꪲ (ฝิ), ไทใหญ่ ၽီ (ผี), อาหม 𑜇𑜣 (ผี)

ผี, คนที่ตายไปแล้ว

เทวดา, เทพารักษ์


ຜູ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผู้, ไทดำ ꪠꪴ꫁ (ฝุ้), ไทขาว ꪞꪴꫂ


ຜູ້

ໄກ່ຜູ້

ປາຜູ້

ມ້າຜູ້


ຜູ້ຍິງ

[pʰuː˧˩.ɲiŋ˧˥]

[pʰuː˥˥˨.ɲiŋ˩˨]


ຜູ້ຍິງຮັກຜູ້ຍິງ

เลสเบี้ยน; ผู้หญิงรักผู้หญิง.


ຜູ້ບ່າວ

ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ບ່າວ (บ่าว, “บ่าว”)

[pʰuː˥˥˨.baːw˧˨]


ຜູ້ສາວ

ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ສາວ (สาว, “สาว”)

[pʰuː˥˥˨.saːw˥˧˧]


ຜົວ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰuəᴬ, จากจีนยุคกลาง夫 (MC pju); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผัว, คำเมือง ᨹ᩠ᩅᩫ (ผว็), เขิน ᨹ᩠ᩅᩫ (ผว็), ไทลื้อ ᦷᦕ (โผ), ไทดำ ꪠꪺ (ฝัว), ไทใหญ่ ၽူဝ် (ผูว), ไทใต้คง ᥚᥨᥝᥴ (โผ๋ว)

[pʰuːə̯˩(˧)]


ຝະລັ່ງ

คำวิสามานยนาม

รูปแบบอื่นของ ຝຣັ່ງ (ฝรั่ง)


ຝະລັ່ງ

รูปแบบอื่นของ ຝຣັ່ງ (ฝรั่ง)


ຝ້າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝ้าย, คำเมือง ᨺ᩶ᩣ᩠ᨿ (ฝ้าย), ไทลื้อ ᦚᦻᧉ (ฝ้าย), ตั่ย phải, จ้วง faiq, ปู้อี waais


ພວກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พวก, อีสาน พวก

[pʰuːə̯k̚˥˨]

[pʰuːə̯k̚˧˦]


ພະ

ยืมมาจากไทย พระ, จากเขมร ព្រះ (พฺระ), แผลงมาจากบาลี วร (“ประเสริฐ, สูงสุด”)


ພະມ້າ

คำวิสามานยนาม


ພະເຈົ້າ

ພະ (พะ, “พระ”) + ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”)


ພະໂພທິສັດ

พระโพธิสัตว์


ພາສາ

ยืมมาจากบาลี ภาสา หรือสันสกฤต भाषा (ภาษา)

[pʰaː˩˨.saː˥˧˧]


ພຸດ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากบาลี พุทฺธ

(ສາສະໜາ~) พุทธ


ພຸດ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากบาลี พุธ หรือสันสกฤต बुध (พุธ)

(ດາວ~, ດາວພະ~, ວັນ~) พุธ (ชื่อดาวหรือวัน)


ພຸດທະ

ยืมมาจากบาลี พุทธ หรือสันสกฤต बुद्ध (พุทฺธ)

[pʰut̚˧˨.tʰaʔ˧˨]


ພຸ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พู้น หรือ โพ้น, อีสาน พุ้น, คำเมือง ᨻᩩ᩶ᩁ (พุ้ร) หรือ ᨻᩪ᩶ᩁ (พู้ร), เขิน ᨻᩩ᩵ᩁ (พุ่ร) หรือ ᨻᩩ᩶ᩁ (พุ้ร), ไทลื้อ ᦗᦳᧃᧈ (พุ่น) หรือ ᦘᦳᧃᧉ (ภุ้น), ไทใหญ่ ပုၼ်ႉ (ปุ๎น)


ພູ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พลู, คำเมือง ᨻᩖᩪ (พลู), เขิน ᨻᩪ (พู), ไทลื้อ ᦗᦴ (พู), ไทดำ ꪝꪴ (ปฺุ), ไทขาว ꪝꪴ, ไทใหญ่ ပူႉ (ปู๎), ไทใต้คง ᥙᥧᥳ (ปู๎), อาหม 𑜆𑜥 (ปู)


ພູ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ภู, ไทดำ ꪝꪴ (ปฺุ), ไทขาว ꪝꪴ


ພູ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ภู

ภู (ดิน, แผ่นดิน, โลก)


ພ້າວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พร้าว, ไทขาว ꪝꪱꪫꫂ

(ໝາກ~) พร้าว, มะพร้าว


ພໍ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *boːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย พ่อ, ปักษ์ใต้ ผอ, อีสาน พ่อ, คำเมือง ᨻᩬᩴ᩵ (พอํ่), ไทลื้อ ᦗᦸᧈ (พ่อ̂), ไทดำ ꪝꪷ꪿ (ปฺํ่), ไทขาว ꪝꪮꫀ, ไทใหญ่ ပေႃႈ (ป้อ̂), ไทใต้คง ᥙᥨᥝ (โปว), อ่ายตน ပေႃ (ปอ̂), อาหม 𑜆𑜦𑜡 (ปอ̂) หรือ 𑜆𑜨𑜦𑜡 (ปฺวอ̂), จ้วง boh, ปู้อี boh, แสก ผ้อ


ຟານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *waːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาน, คำเมือง ᨼᩣ᩠ᨶ (ฟาน), ไทลื้อ ᦝᦱᧃ (ฟาน), ไทดำ ꪡꪱꪙ (ฟาน), ไทใหญ่ ၽၢၼ်း (ผ๊าน) หรือ ၾၢၼ်း (ฝ๊าน), ไทใต้คง ᥜᥣᥢᥰ (ฝ๊าน), อ่ายตน ၸꩫ် (ผน์)

เก้ง (กวางขนาดเล็กในสกุล Muntiacus วงศ์ Cervidae)


ຟີມ

จากอังกฤษ film


ມາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มาศ, อีสาน มาด, คำเมือง ᨾᩣ᩠ᨯ (มาด), เขิน ᨾᩣ᩠ᨯ (มาด), ไทลื้อ ᦙᦱᧆ (มาด)

กำมะถัน, มาศ (กำมะถัน)


ມື

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mɯːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *mwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มือ, คำเมือง ᨾᩨ (มื), ไทลื้อ ᦙᦹ (มื), ไทดำ ꪣꪳ (มึ), ไทขาว ꪣꪳ, ไทใหญ่ မိုဝ်း (มึ๊ว), อ่ายตน မိုဝ် (มึว์), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (มึว์), จ้วง mwz, แสก มื๊อ


ມື້ນີ້

[mɯː˥˨.niː˥˨]

[mɯː˧˦.niː˧˦]

ນັບຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ

นับตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป

นับตั้งแต่มื้นี้เปันต็้นไป


ມົດ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *motᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *mɤcᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มด, คำเมือง ᨾᩫ᩠ᨯ (ม็ด), เขิน ᨾᩫ᩠ᨯ (ม็ด), ไทลื้อ ᦷᦙᧆ (โมด), ไทใหญ่ မူတ်ႉ (มู๎ต), ไทดำ ꪶꪣꪒ (โมด), อาหม 𑜉𑜤𑜄𑜫 (มุต์), ปู้อี mod, จ้วง moed


ມົດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มด, คำเมือง ᨾᩫ᩠ᨯ (ม็ด), เขิน ᨾᩫ᩠ᨯ (ม็ด), ไทลื้อ ᦷᦙᧆ (โมด), ไทใหญ่ မူတ်ႉ (มู๎ต)

มด (หมอเวทมนตร์, หมอผี)


ມົດ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากจีนยุคกลาง未 (MC mj+jH); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾᩮᩢ᩠ᨯ (เมัด) หรือ ᨾᩮ᩠ᨯ (เมด), ไทลื้อ ᦵᦙᧆ (เมด), อีสาน มด, เวียดนาม Mùi (หมู่ย)

ປີມົດ


ມ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *maːꟲ, จากจีนยุคกลาง馬 (MC maeX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ม้า, คำเมือง ᨾ᩶ᩣ (ม้า), ไทลื้อ ᦙᦱᧉ (ม้า), ไทขาว ꪣꪱꫂ, ไทใหญ่ မႃႉ (ม๎า), ไทใต้คง ᥛᥣᥳ (ม๎า), อาหม 𑜉𑜠 (มะ), 𑜉𑜡 (มา) หรือ 𑜉𑜡𑜠 (มาะ), จ้วง max


ມ້າລາຍ

ມ້າ (ม้า, “ม้า”) + ລາຍ (ลาย, “ลาย”)

ມ້າລາຽ
ม้าลาย


ຢາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยา, คำเมือง ᩀᩣ (อยา), ไทลื้อ ᦊᦱ (หยา), ไทดำ ꪤꪱ (หยา), ไทขาว ꪤꪱ, ไทใหญ่ ယႃ (ยา), ปู้อี iel, จ้วง yw


ຢ່າງກຸ້ງ

คำวิสามานยนาม

[jaːŋ˧˨.kuŋ˧˦]


ລັດທິ

ยืมมาจากบาลี ลทฺธิ


ລັດທິຄອມມູນິດ

ลัทธิคอมมิวนิสต์


ລາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาบ


ລາບ

ยืมมาจากบาลี ลาภ หรือสันสกฤต लाभ (ลาภ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาภ


ລາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาว, อีสาน ลาว, คำเมือง ᩃᩣ᩠ᩅ (ลาว), ไทลื้อ ᦟᦱᧁ (ลาว), ไทใหญ่ လၢဝ်း (ล๊าว), เขมร ឡាវ (ฬาว) หรือ លាវ (ลาว)

(ຄົນ~, ຊາວ~) ลาว (ชนชาติ)


ລາວ

คำวิสามานยนาม

(ເມືອງ~, ປະເທດ~, ພາສາ~) ลาว (ชื่อประเทศและภาษาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้)


ລາວ

เขา, หล่อน (สรรพนามบุรุษที่ 3)


ລີງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *liːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลิง, คำเมือง ᩃᩥ᩠ᨦ (ลิง), เขิน ᩃᩥ᩠ᨦ (ลิง), ไทลื้อ ᦟᦲᧂ (ลีง), ไทดำ ꪩꪲꪉ (ลิง), ไทขาว ꪩꪲꪉ, ไทใหญ่ လိင်း (ลิ๊ง), ไทใต้คง ᥘᥤᥒᥰ (ลี๊ง), คำตี้ လိင်း, พ่าเก လိင် (ลิง์), อาหม 𑜎𑜢𑜂𑜫 (ลิง์), ปู้อี lingz, จ้วง lingz, แสก ลิ๊ง


ລູກສອນ

ລູກ (ลูก, “ลูก”) + ສອນ (สอน, “ศร”)

[luːk̚˧˦.sɔːn˥˧˧]


ລົດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลด


ລົດ

ยืมมาจากสันสกฤต रथ (รถ) หรือบาลี รถ

ຣົຖ
ร็ถ
ຣົດ
ร็ด


ລົດ

ยืมมาจากสันสกฤต रस (รส) หรือบาลี รส; ร่วมเชื้อสายกับไทย รส, ไทลื้อ ᦷᦟᧆ (โลด) หรือ ᦷᦟᧆᦉ (โลดส), พม่า ရသ (รส), เขมร រស (รส), มาเลเซีย rasa


ລົມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.lɯmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลม, คำเมือง ᩃᩫ᩠ᨾ (ล็ม), ไทลื้อ ᦟᦳᧄ (ลุม), ไทดำ ꪶꪩꪣ (โลม), ไทใหญ่ လူမ်း (ลู๊ม), พ่าเก လုံ (ลุํ), อาหม 𑜎𑜤𑜪 (ลุํ), ปู้อี ndumx หรือ rumx, จ้วง rumz

ໄດ້ຍິນສຽງລົມພັດ

ได้ยินเสียงลมพัด

ได้ยินสยงล็มพัด


ລົມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลม

ລົມກັນແບບບໍ່ຮູ້ໂມງຮູ້ຍາມ

คุยกันแบบไม่รู้โมงยาม

ล็มกันแบบบํ่ฮู้โมงฮู้ยาม


ລ້ານ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːnꟲ⁴ (“(จำนวน)ล้าน”) (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้าน, คำเมือง ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), เขิน ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), ไทลื้อ ᦟᦱᧃᧉ (ล้าน), ไทใหญ่ လၢၼ်ႉ (ล๎าน), ไทใต้คง ᥘᥣᥢᥳ (ล๎าน), พ่าเก လꩫ် (ลน์), อาหม 𑜎𑜃𑜫 (ลน์)

(หนึ่ง) ล้าน


ລ້ານ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːnꟲ⁴ (“(หัว)ล้าน”) (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้าน, คำเมือง ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), เขิน ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), ไทลื้อ ᦟᦱᧃᧉ (ล้าน), ไทใหญ่ လၢၼ်ႉ (ล๎าน), ไทใต้คง ᥘᥣᥢᥲ (ล้าน)


ວັດ

ร่วมเชื้อสายกับเขมร វត្ត (วตฺต), ไทย วัด, คำเมือง ᩅᩢ᩠ᨯ (วัด), ไทลื้อ ᦞᧆ (วัด), ไทใหญ่ ဝတ်ႉ (วั๎ต)

วัด (สถานที่)


ວັດ

เทียบไทย วัด

วัด (สอบขนาด)


ວັດ

ยืมมาจากอังกฤษ watt


ວັນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋwanᴬ², จากไทดั้งเดิม *ŋwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย วัน, คำเมือง ᩅᩢ᩠ᨶ (วัน), ไทลื้อ ᦞᧃ (วัน), ไทดำ ꪹꪫꪸꪙ (เวย̂น), ไทขาว ꪫꪲꪙ, ไทใหญ่ ဝၼ်း (วั๊น), ไทใต้คง ᥝᥢᥰ (วั๊น), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์), จ้วง ngoenz, ปู้อี nguanz; ร่วมรากกับ ເວັນ (เวัน)


ວັນ

ยืมมาจากบาลี วณฺณ (“สี; ชั้นชน”); เทียบสันสกฤต वर्ण (วรฺณ)

วรรณ (สี, ชนชั้น, หนังสือ)


ວັນ

ยืมมาจากบาลี วน (“ป่าไม้”)


ວັນ

ยืมมาจากบาลี วณ (“แผล”)

วัณ (แผล, ฝี), วณะ


ວິທະຍາສາດ

ວິທະຍາ (วิทะยา, “วิทยา”) + ສາດ (สาด, “ศาสตร์”)

[ʋiʔ˧.tʰa(ʔ˧).ɲaː˧˥.saːt̚˧˩]

[ʋiʔ˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.saːt̚˥˥˨]

ວິ-ທະ-ຍາ-ສາດ


ວິນາທີ

ยืมมาจากสันสกฤต विनाडी (วินาฑี)

[ʋiʔ˧.naː˧˥.tʰiː˧˥]

[ʋiʔ˧˨.naː˩˨.tʰiː˩˨]


ວີ

ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥝᥤᥰ (วี๊)


ວຽງ

จากเขมรเก่า វាង៑ (วางฺ), វាង្ង៑ (วางฺงฺ), វង៑ (วงฺ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *wa(a)ŋ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩅ᩠ᨿᨦ (วยง), ไทย เวียง, ไทใหญ่ ဝဵင်း (เว๊ง), ไทใต้คง ᥝᥥᥒᥰ (เว๊ง); ร่วมรากกับ ວົງ (ว็ง) and ວັງ (วัง)เขมร វៀង (เวียง) คือคำที่ยืมกลับไปจาก "เวียง" ที่เป็นภาษาไทยหรือลาว

เวียง, เมือง


ສັງສາລະວັດ

ยืมมาจากบาลี สํสารวฏฺฏ

ສັງສາຣະວັດ
สังสาระวัด

[saŋ˥˧˧.saː˥˧˧.la(ʔ˧˨).ʋat̚˧˨]

ສັງ-ສາ-ລະ-ວັດ


ສັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สัด


ສັດ

ยืมมาจากบาลี สตฺต หรือสันสกฤต सत्त्व (สตฺตฺว); ร่วมเชื้อสายกับไทย สัตว์, ไทดำ ꪎꪰꪒ (สัด)

ສັດເດຍລະສານ

สัตว์เดรัจฉาน


ສັດ

ยืมมาจากบาลี สจฺจ หรือสันสกฤต सत्य (สตฺย)


ສັດ

ยืมมาจากบาลี ฉตฺต หรือสันสกฤต छत्र (ฉตฺร)


ສາ

กระสา (ต้นไม้ หรือ นก)

ชื่องูหลายชนิดในหลายวงศ์

ສາເຫຼືອງ


ສາ

คำกริยาวิเศษณ์

ກິນສາ


ສາດສະໜາ

ສາສະໜາ
สาสะหนา
ສາດສະຫນາ
สาดสะหนา
ສາສນາ
สาสนา


ສາວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saːwᴬ (“หญิงที่ยังไม่แต่งงาน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย สาว, คำเมือง ᩈᩣ᩠ᩅ (สาว), ไทลื้อ ᦉᦱᧁ (สาว), ไทดำ ꪎꪱꪫ (สาว), ไทขาว ꪎꪱꪫ, ไทใหญ่ သၢဝ် (สาว), ไทใต้คง ᥔᥣᥝᥴ (ส๋าว), อาหม 𑜏𑜧 (สว์), 𑜏𑜨𑜧 (สอ̂ว์), 𑜏𑜧𑜤 (สาว์), 𑜏𑜧𑜈𑜫 (สว์ว์), หรือ 𑜏𑜦𑜡 (สอ̂), จ้วง sau


ສາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สาว


ສຳຄັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สำคัญ, เขมร សំគាល់ (สํคาล̍, “ทำให้รู้”) หรือ សម្គាល់ (สมฺคาล̍, “ทำให้รู้”), แผลงมาจาก ស្គាល់ (สฺคาล̍)


ສຳຄັນ

ເຂົາເຈົ້າຮັບຮູ້ວ່າ ການຮຽນຮູ້ແມ່ນເລື່ອງສຳຄັນ

พวกเขารับรู้ว่า การเรียนรู้คือเรื่องสำคัญ

เข็าเจ็้าฮับฮู้ว่า กานฮยนฮู้แม่นเลื่องสำคัน


ສິງ

สิงห์, สิงโต

(ງູ~) งูสิง, เรียก ງູສິງ (งูสิง)


ສີ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siːᴬ¹ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย สี, คำเมือง ᩈᩦ (สี), ไทลื้อ ᦉᦲ (สี), ไทดำ ꪎꪲ (สิ), ไทใหญ่ သီ (สี), ไทใต้คง ᥔᥤᥴ (สี๋), พ่าเก ꩬီ (สี), อาหม 𑜏𑜣 (สี)

สี, ครูด, ถู


ສີ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สี, ไทลื้อ ᦉᦲ (สี), ไทใหญ่ သီ (สี)

สี (ขาว ดำ แดง เขียว ฯลฯ)


ສີ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากจีนยุคกลาง辰 (MC dzyin); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩦ (สี), ไทลื้อ ᦉᦲ (สี), อีสาน สี, เวียดนาม Thìn (ถี่น)

ປີສີ


ສີ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ศรี


ສົງຄາມ

ยืมมาจากบาลี สงฺคาม หรือสันสกฤต संग्राम (สํคฺราม)

[soŋ˥˧˧.kʰaːm˩˨]


ສຽງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəŋᴬ¹ (Jonsson, 1991), จากจีนยุคกลาง聲 (MC syeng); ร่วมเชื้อสายกับไทย เสียง, คำเมือง ᩈ᩠ᨿᨦ (สยง), ไทลื้อ ᦵᦉᧂ (เสง), ไทดำ ꪎꪸꪉ (สย̂ง), ไทขาว ꪎꪸꪉ, ไทใหญ่ သဵင် (เสง), ไทใต้คง ᥔᥥᥒᥴ (เส๋ง), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์)

[siːə̯ŋ˩(˧)]


ສຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฉียง

[siːə̯ŋ˩(˧)]


ສໍດຳ

ສໍ (สํ, “สอ”) + ດຳ (ดำ, “ดำ”)

[sɔː˥˧˧.dam˩˨]


ຫຍ້າ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲaːꟲ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰɲɯəꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หญ้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨿ᩶ᩣ (หย้า), ไทลื้อ ᦊᦱᧉ (หย้า), ไทดำ ꪐ꫁ꪱ (หญ้า), ไทใหญ่ ယိူဝ်ႈ (เยิ้ว), ယႃႈ (ย้า), ไทใต้คง ᥕᥫᥲ (เย้อ̂), ᥕᥣᥲ (ย้า), พ่าเก ယႃ (ยา), อาหม 𑜊𑜢𑜤𑜈𑜫 (ยึว์), 𑜊𑜠 (ยะ), 𑜊𑜡 (ยา), 𑜐𑜠 (ญะ), ตั่ย nhả, ปู้อี nyal, จ้วง nywj, จ้วงแบบหนง nyaj, จ้วงแบบจั่วเจียง yaj


ຫນອງ

รูปล้าสมัยของ ໜອງ (หนอง)


ຫລັງ

รูปล้าสมัยของ ຫຼັງ (หลัง)


ຫລັງ

รูปล้าสมัยของ ຫຼັງ (หลัง)


ຫລັງຄາ

[laŋ˥˧˧.kʰaː˩˨]

รูปล้าสมัยของ ຫຼັງຄາ (หลังคา)


ຫວີ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หวี, ไทลื้อ ᦛᦲ (หวี), ไทใหญ่ ဝီ (วี), อาหม 𑜈𑜣 (บี)

หวี (ของใช้)


ຫາດຊາຍ

ຫາດຊາຽ
หาดซาย


ຫົວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *truəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หัว, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩫ (หว็), ไทลื้อ ᦷᦠ (โห), ไทดำ ꪬꪺ (หัว), ไทขาว ꪬꪺ, ไทใหญ่ ႁူဝ် (หูว), ไทใต้คง ᥞᥨᥝᥴ (โห๋ว), อาหม 𑜑𑜥 (หู), 𑜍𑜥 (รู) หรือ 𑜍𑜤𑜈𑜫 (รุว์)


ຫົວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *krɯəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หัว, ไทลื้อ ᦷᦃ (โฃ)


ສິງໄຄ

(ຫົວ~) ตะไคร้


ຫຼາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หลา

มาตราวัด เท่ากับ 1 เมตร


ຫຼາ

เครื่องกรอฝ้ายหรือไหม, ไน


ຫ່ານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *haːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่าน, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨶ (ห่าน), ไทขาว ꪬꪱꪙꫀ, ไทใหญ่ ႁၢၼ်ႇ (ห่าน), อาหม 𑜑𑜃𑜫 (หน์), จ้วง hanq; เทียบจีนยุคกลาง雁 (MC ngaenH), มอญ-เขมรดั้งเดิม *haan, ขมุอิกดั้งเดิม *haːn


ຮັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รัก; เทียบสันสกฤต आर्क (อารฺก), บาลี อกฺก

รัก (ที่ใช้ดอกร้อยมาลัย)


ຮັກ

จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *r[a]k; ร่วมเชื้อสายกับไทย รัก, คำเมือง ᩁᩢ᩠ᨠ (รัก), อีสาน ฮัก, ไทลื้อ ᦣᧅ (ฮัก), ไทดำ ꪭꪰꪀ (ฮัก), ไทขาว ꪭꪰꪀ, ไทใหญ่ ႁၵ်ႉ (หั๎ก), ไทใต้คง ᥞᥐ (หัก); นอกกลุ่มภาษาไท-กะได: ร่วมเชื้อสายกับเขมร រាក់ (ราก̍)


ເກືອ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *klwɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เกลือ, คำเมือง ᨠᩖᩮᩬᩥᩋ (เกลอิอ), ไทลื้อ ᦵᦂᦲ (เกี), ไทขาว ꪀꪷ, ไทใหญ่ ၵိူဝ် (เกิว), อาหม 𑜀𑜢𑜤𑜈𑜫 (กึว์), จ้วง gyu


ເກືອ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เกือ, ไทดำ ꪹꪀ (เก)

เลี้ยงดู (สัตว์เลี้ยง)


ເກືອ

(ໝາກ~) มะเกลือ


ອາ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ဢႃ (อา), ไทใต้คง ᥟᥣ (อา)


ອາ

ยืมมาจากฝรั่งเศส a (“ชื่อเรียกอักษร A”)

อักษรละติน A/a


ອາທິດ

ยืมมาจากบาลี อาทิจฺจ หรือสันสกฤต आदित्य (อาทิตฺย)

[ʔaː˩˨.tʰit̚˧˨]

อาทิตย์ (สัปดาห์)


ອາທິດ

คำวิสามานยนาม

[ʔaː˩˨.tʰit̚˧˨]

(ດວງ~, ພະ~, ວັນ~) อาทิตย์ (ชื่อดวงตะวันหรือวัน)


ອາຫານ

ยืมมาจากบาลี อาหาร หรือสันสกฤต आहार (อาหาร)

[ʔaː˩˨.haːn˥˧˧]

ອາຫານເຈ


ອຳພັນ

ยืมมาจากไทย อำพัน, จากเปอร์เซีย عنبر (อัมแบ็ร), จากอาหรับ عَنْبَر (อันบัร, “อำพันขี้ปลา”)


ອົງ

ยืมมาจากบาลี องฺค (“ส่วน”) หรือสันสกฤต अङ्ग (องฺค, “ส่วน”)


ຮ່າໂນຍ

คำวิสามานยนาม


ເຂດ

ยืมมาจากบาลี เขตฺต (“ไร่นา, แดน”), จากสันสกฤต क्षेत्र (กฺเษตฺร, “ไร่นา, แดน”)


ໜູ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnuːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนู, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩪ (หนู), ไทลื้อ ᦐᦴ (หนู), ไทดำ ꪘꪴ (หนุ), ไทขาว ꪘꪴ, ไทใหญ่ ၼူ (นู), จ้วง nou, แสก หนู่


ໝາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมา, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩣ (หมา), ไทลื้อ ᦖᦱ (หมา), ไทดำ ꪢꪱ (หมา), ไทขาว ꪢꪱ, ไทใหญ่ မႃ (มา), ไทใต้คง ᥛᥣᥴ (ม๋า), อ่ายตน မႃ (มา), อาหม 𑜉𑜠 (มะ), จ้วง ma, แสก หม่า


ໝາກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːkᴰ (“ผลไม้”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาก, ไทลื้อ ᦖᦱᧅ (หมาก), ไทดำ ꪢꪱꪀ (หมาก), ไทขาว ꪢꪱꪀ, ไทใหญ่ မၢၵ်ႇ (ม่าก), จ้วง mak

มะ, ผล, ผลไม้, หน่วย


ກະດານ

ยืมมาจากไทย กระดาน (Patterson & Severino, 1995)


ການ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กาน, คำเมือง ᨠᩣ᩠ᨶ (กาน)


ການ

ยืมมาจากบาลี การ (“ทำ, ผู้ทำ”) หรือสันสกฤต कार (การ, “ทำ, ผู้ทำ”)


ການ

ການສຶກສາ


ການ

ยืมมาจากบาลี กาล (“เวลา, คราว”) หรือสันสกฤต काल (กาล, “เวลา, คราว”)


ການ

ยืมมาจากบาลี การณ หรือสันสกฤต कारण (การณ)


ເມືອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เมือง, คำเมือง ᨾᩮᩥᩬᨦ (เมิอง), ไทลื้อ ᦵᦙᦲᧂ (เมีง), ไทดำ ꪹꪣꪉ (เมง), ไทใหญ่ မိူင်း (เมิ๊ง), ไทใต้คง ᥛᥫᥒᥰ (เม๊อ̂ง), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 (มึง์), จ้วง mwngh


ກາບກອນ

[kaːp̚˥˥˨.kɔːn˩˨]


ກາບ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง甲 (MC kaep, “เปลือก; เกราะ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย กาบ, คำเมือง ᨠᩣ᩠ᨷ (กาบ), เขิน ᨠᩣ᩠ᨷ (กาบ), ไทลื้อ ᦂᦱᧇ (กาบ), ไทขาว ꪀꪱꪚ, ไทใหญ่ ၵၢပ်ႇ (ก่าป), อาหม 𑜀𑜆𑜫 (กป์), จ้วง gyap (กลาบ), จ้วงแบบจั่วเจียง gyap (กลาบ/จาบ)


ກາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กาพย์


ກາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กราบ


ກະຕ່າຍ

ກະຕ່າຽ
กะต่าย


ກອນ

กลอน (คำประพันธ์)

กลอน (อุปกรณ์สำหรับขัดประตูหรือหน้าต่าง, ไม้เครื่องบน)


ກອນ

คล้องกัน, เกาะก่ายกัน


ກອນ

(ພຣະ~) กร (มือ, แขน) ราชาศัพท์ใช้ว่า ພຣະກອນ (พระกอน)


ຍ

พยัญชนะในอักษรลาว เทียบได้กับอักษรไทย ญ (ตัวต้น) หรือ ย (ตัวสะกด)


ຢ

[jɔː˩˨.jaː˩˨]

พยัญชนะในอักษรลาว เป็นอักษรกลาง เรียกว่า ຢ ຢາ (ย ยา) เทียบได้กับอักษรไทย ย/อฺย


ກະຮອກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *roːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กระรอก, ไทลื้อ ᦣᦸᧅ (ฮอ̂ก) หรือ ᦀᦲᦰᦣᦸᧅ (อีะฮอ̂ก), ไทดำ ꪭꪮꪀ (ฮอก), อาหม 𑜍𑜨𑜀𑜫 (รอ̂ก์)


ຂ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ข่า, คำเมือง ᨡ᩵ᩣ (ข่า)


ຂ່າ

(ປາ~) โลมาอิรวดี (Orcaella brevirostris)


ຂອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χɔːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ของ, คำเมือง ᨡᩬᨦ (ของ), ไทลื้อ ᦃᦸᧂ (ฃอ̂ง), ไทดำ ꪄꪮꪉ (ฃอง), ไทขาว ꪄꪮꪉ, ไทใหญ่ ၶွင် (ขอ̂ง), ไทใต้คง ᥑᥩᥒᥴ (ฃ๋อ̂ง), จ้วง hong, จ้วงแบบจั่วเจียง kong


ຂອງ

ການແຜ່ລະບາດຂອງພະຍາດອັກເສບປອດຈາກເຊື້ອຈຸລະໂລກສາຍພັນໃໝ່

การแพร่ระบาดของโรคปอดอักเสบจากเชื้อไวรัสสายพันธุ์ใหม่

กานแผ่ละบาดของพะยาดอักเสบปอดจากเซื้อจุละโลกสายพันใหม่


ຂອງ

คำวิสามานยนาม

ร่วมรากกับ ໂຂງ (โขง)

(ນ້ຳ~, ແມ່ນ້ຳ~) แม่น้ำโขง


ຂໍ້ມູນ

ยืมมาจากไทย ข้อมูล; เหมือนกับ ຂໍ້ (ขํ้, “ข้อ”) + ມູນ (มูน, “มูล”)

[kʰɔː˧˩.muːn˧˥]

[kʰɔː˥˥˨.muːn˩˨]


ຮີດຄອງ

ຮີດ (ฮีด, “รีต, จารีต”) + ຄອງ (คอง, “คลอง, ครรลอง”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩦ᩠ᨲᨣᩖᩬᨦ (รีตคลอง)

[hiːt̚˥˨.kʰɔːŋ˧˥]

[hiːt̚˧˦.kʰɔːŋ˩˨]

จารีต, ประเพณี


ເຂົາ

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪹꪎꪱ (เสา), ไทใต้คง ᥑᥝᥴ (เฃ๋า); เทียบคำที่แปลว่า เค้า (คำสรรพนามบุรุษที่ 1) กับไทย เค้า

เขา (คำสรรพนามบุรุษที่ 3)

(ພວກ~) พวกเขา (คำสรรพนามบุรุษที่ 3)

เค้า (คำสรรพนามบุรุษที่ 1)


ເຂົາ

ร่วมเชื้อสายกับไทขาว ꪹꪄꪱ, ไทใต้คง ᥑᥝᥴ (เฃ๋า)

เขา (สิ่งแหลมที่งอกออกมาจากหัวสัตว์)


ເຂົາ

เขา (เนินสูง)


ເຂົາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขา, ไทขาว ꪹꪌꪱ


ເຂົ່າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χowᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เข่า, ไทดำ ꪹꪄ꪿ꪱ (เฃ่า), ไทขาว ꪹꪄꪱꫀ, ไทใหญ่ ၶဝ်ႇ (ข่ว), อาหม 𑜁𑜧𑜈𑜫 (ขว์ว์) หรือ 𑜁𑜧 (ขว์)


ເຂົ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เข้า, คำเมือง ᨡᩮᩢ᩶ᩣ (เขั้า), ไทลื้อ ᦃᧁᧉ (เฃ้า), ไทดำ ꪹꪄ꫁ꪱ (เฃ้า), ไทขาว ꪹꪄꪱꫂ, ไทใหญ่ ၶဝ်ႈ (ข้ว), ไทใต้คง ᥑᥝᥲ (เฃ้า), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์), 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์), 𑜁𑜧𑜈𑜫 (ขว์ว์) หรือ 𑜁𑜨𑜧𑜈𑜫 (ขอ̂ว์ว์), จ้วง haeuj


ເຂົ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้าว, คำเมือง ᨡᩮᩢ᩶ᩣ (เขั้า), ไทลื้อ ᦃᧁᧉ (เฃ้า), ไทดำ ꪹꪄ꫁ꪱ (เฃ้า), ไทขาว ꪹꪂꪱꫂ, ไทใหญ่ ၶဝ်ႈ (ข้ว), ไทใต้คง ᥑᥝᥲ (เฃ้า), พ่าเก ၵွ် (เขา), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์), 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์) หรือ 𑜁𑜧𑜈𑜫 (ขว์ว์), จ้วง haeux, แสก เกฺา


ເຂົ້າຕັງ

ເຂົ້າ (เข็้า, “ข้าว”) + ຕັງ (ตัง)


ເຂົ້າໜຽວ

ເຂົ້າ (เข็้า) + ໜຽວ (หนยว); เทียบไทย ข้าวเหนียว, ไทใหญ่ ၶဝ်ႈၼဵဝ် (ข้วเนว)

ເຂົ້າຫນຽວ
เข็้าหนยว

[kʰaw˥˥˨.niːə̯w˥˧˧]


ເງິນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋɯənᴬ⁴, จากจีนเก่า銀 (OC *ŋrɯn), จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *ŋul ~ (d-)ŋur; ร่วมเชื้อสายกับไทย เงิน, คำเมือง ᨦᩮᩥ᩠ᨶ (เงิน), ไทลื้อ ᦇᦹᧃ (งืน), ไทดำ ꪹꪉꪷꪙ (เงํน), ไทขาว ꪉꪳꪙ, ไทใหญ่ ငိုၼ်း (งึ๊น), ไทใต้คง ᥒᥫᥢᥰ (เง๊อ̂น), พ่าเก ငိုꩫ် (งึน์), อาหม 𑜂𑜢𑜤𑜃𑜫 (งึน์), ปู้อี nganz, จ้วง ngaenz, แสก แญ๊น

เงิน (สิ่งแลกเปลี่ยน)


ເຈຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เจีย

[t͡ɕiːə̯˩(˧)]


ເຈົ້າ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง主 (MC tsyuX); ร่วมเชื้อสายกับไทย เจ้า, คำเมือง ᨧᩮᩢ᩶ᩣ (เจั้า), ไทลื้อ ᦈᧁᧉ (เจ้า), ไทดำ ꪹꪊ꫁ꪱ (เจ้า), ไทใหญ่ ၸဝ်ႈ (จ้ว), อาหม 𑜋𑜈𑜫 (ฉว์) หรือ 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์); การใช้คำนี้เป็นคำรับเกิดขึ้นหลัง พ.ศ. 2518 ซึ่งรัฐบาลลาวได้เปลี่ยนระบอบการปกครอง ก่อนหน้านี้มักใช้เพียงแค่ ໂດຍ (โดย) ซึ่งมีความเกี่ยวพันกับคำว่า ຂ້ານ້ອຍ (ข้าน้อย) เป็นคำรับที่สุภาพ (Enfield, 1999, p. 274)

เจ้า (ผู้เป็นใหญ่)


ເຈົ້າ

เจ้า, คุณ, เธอ


ເຈົ້າ

คำรับสุภาพ การใช้เหมือน จ้ะ, ค่ะ, ครับ


ເດືອນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓlɯənᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เดือน, คำเมือง ᨯᩮᩬᩥᩁ (เดอิร), ไทลื้อ ᦵᦡᦲᧃ (เดีน), ไทดำ ꪹꪚꪙ (เบน), ไทขาว ꪚꪷꪙ, ไทใหญ่ လိူၼ် (เลิน), อาหม 𑜓𑜢𑜤𑜃𑜫 (ดึน์) หรือ 𑜃𑜢𑜤𑜃𑜫 (นึน์), ปู้อี ndianl, จ้วง ndwen หรือ mbwen, แสก เบรี๋ยน

[dɯːə̯n˩(˧)]


ເບາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบาะ


ເບີ

ยืมมาจากฝรั่งเศส beurre


ເບີ

ยืมมาจากไทย เบอร์ ซึ่งตัดมาจาก นัมเบอร์, จากอังกฤษ number


ເຜິ້ງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง蜂 (MC phjowng); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผึ้ง, อีสาน เผิ้ง, คำเมือง ᨹᩮᩥ᩠᩶ᨦ (เผิ้ง), เขิน ᨹᩨ᩠᩶ᨦ (ผื้ง), ไทลื้อ ᦕᦹᧂᧉ (ผื้ง), ไทดำ ꪠꪳ꫁ꪉ (ฝึ้ง), ไทขาว ꪞꪳꪉꫂ, ไทใหญ่ ၽိုင်ႈ (ผึ้ง), ไทใต้คง ᥚᥪᥒᥲ (ผื้ง), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜂𑜫 (ผึง์)


ເມຍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *miəᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *miəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เมีย, ไทลื้อ ᦵᦙ (เม), ไทดำ ꪣꪸ (มย̂), ไทขาว ꪣꪸ, ไทใหญ่ မေး (เม๊), ไทใต้คง ᥛᥥᥰ (เม๊), อาหม 𑜉𑜣 (มี)


ເລືອຄານ

ເລືອ (เลือ, “เลื้อย”) + ຄານ (คาน, “คลาน”)

[lɯːə̯˧˥.kʰaːn˧˥]

[lɯːə̯˩˨.kʰaːn˩˨]

ສັດເລືອຄານ

สัตว์เลื้อยคลาน


ເສັ້ນທາງ

ເສັ້ນ (เสั้น, “เส้น”) + ທາງ (ทาง, “ทาง”)

[sen˥˥˨.tʰaːŋ˩˨]


ເສືອ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sɯəᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสือ, คำเมือง ᩈᩮᩬᩥᩋ (เสอิอ), เขิน ᩈᩮᩬᩧ (เสอึ), ไทลื้อ ᦵᦉᦲ (เสี), ไทดำ ꪹꪎ (เส), ไทใหญ่ သိူဝ် (เสิว), ไทใต้คง ᥔᥫᥴ (เส๋อ̂), อ่ายตน ꩬိုဝ် (สึว์), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์) หรือ 𑜏𑜥 (สู)


ເສົາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสา, ไทลื้อ ᦉᧁ (เสา), ไทใหญ่ သဝ် (สว), ไทใต้คง ᥔᥝᥴ (เส๋า), อาหม 𑜏𑜧 (สว์), จ้วง saeu, จ้วงแบบจั่วเจียง sieu


ເສົາ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากสันสกฤต सौर (เสาร); ร่วมเชื้อสายกับไทย เสาร์, ไทลื้อ ᦉᧁ (เสา), ไทใหญ่ သဝ် (สว), เขมร សៅរ៍ (เสาร์); เทียบบาลี โสร

(ດາວ~, ດາວພະ~, ວັນ~) เสาร์ (ชื่อดาวหรือวัน)


ເຫລົ້າ

รูปล้าสมัยของ ເຫຼົ້າ (เหล็้า)


ເຫັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tranᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เห็น, อีสาน เห็น, คำเมือง ᩉᩢ᩠ᨶ (หัน) หรือ ᩉᩮ᩠ᨶ (เหน), เขิน ᩉᩢ᩠ᨶ (หัน), ไทลื้อ ᦠᧃ (หัน), ไทดำ ꪹꪬꪸꪙ (เหย̂น), ไทขาว ꪬꪲꪙ, ไทใหญ่ ႁၼ် (หัน), ไทใต้คง ᥞᥢᥴ (หั๋น), อ่ายตน ꩭꩫ် (หน์), อาหม 𑜑𑜃𑜫 (หน์), ปู้อี ranl, จ้วง raen, จ้วงแบบหนง taen

ເຫັນຄວາມສຳຄັນຂອງວຽກງານ

เห็นความสำคัญของการงาน

เหันความสำคันของวยกงาน

เจอ ใช้หลัง ຊອກ (ซอก) (หา, เสาะ)

ຊອກບໍ່ເຫັນ


ເຫັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰɲelᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เห็น, อีสาน เหง็น, คำเมือง ᩉᩮ᩠ᨶ (เหน), เขิน ᩉᩮ᩠ᨶ (เหน), ไทลื้อ ᦠᦲᧃ (หีน), ไทดำ ꪹꪐꪸꪙ (เหญย̂น), ไทขาว ꪬꪲꪙ, ไทใหญ่ ႁဵၼ် (เหน), ไทใต้คง ᥞᥥᥢᥴ (เห๋น), อาหม 𑜑𑜢𑜃𑜫 (หิน์)

เห็น (สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม)


ເອກ

ยืมมาจากบาลี เอก หรือสันสกฤต एक (เอก)


ເຮືອ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɯəᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *C̬.rwɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรือ, อีสาน เฮือ, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᩋ (เรอิอ), เขิน ᩁᩮᩬᩨ (เรอื), ไทลื้อ ᦵᦣᦲ (เฮี), ไทดำ ꪹꪭ (เฮ), ไทขาว ꪭꪷ, ไทใหญ่ ႁိူဝ်း (เหิ๊ว), ไทใต้คง ᥞᥫᥰ (เห๊อ̂), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜈𑜫 (รึว์), จ้วง ruz, จ้วงแบบจั่วเจียง rwaz


ເຮືອນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɯənᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rɤːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรือน, ปักษ์ใต้ เริน, อีสาน เฮือน, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᩁ (เรอิร) หรือ ᩁᩮᩥ᩠ᨶ (เริน), เขิน ᩁᩮᩨ᩠ᨶ (เรืน), ไทลื้อ ᦵᦣᦲᧃ (เฮีน), ไทดำ ꪹꪭꪙ (เฮน), ไทขาว ꪭꪷꪙ, ไทใหญ่ ႁိူၼ်း (เหิ๊น), ไทใต้คง ᥞᥫᥢᥰ (เห๊อ̂น), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜃𑜫 (รึน์), ปู้อี raanz, จ้วง ranz, จ้วงแบบจั่วเจียง rwenz


ແກະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แกะ, คำเมือง ᨠᩯᩡ (แกะ)


ແກະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แกะ, เขิน ᨠᩯᩬᩡ (แกอะ)

แกะ (ทำให้หลุด)


ແຂ້ວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χeːwꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขี้ยว, คำเมือง ᨡ᩠ᨿ᩶ᩅ (ขย้ว), อีสาน แข่ว หรือ แข้ว, ไทดำ ꪵꪄ꫁ꪫ (แฃ้ว), ไทขาว ꪵꪄꪫꫂ, ไทใหญ่ ၶဵဝ်ႈ (เข้ว), อาหม 𑜁𑜢𑜈𑜫 (ขิว์), จ้วง heuj


ແຄນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แคน, อีสาน แคน, เขิน ᨣᩯ᩠ᨶ (แคน), ไทลื้อ ᦶᦅᧃ (แคน), ไทดำ ꪵꪁꪙ (แกฺน), ไทใหญ่ ၵႅၼ်း (แก๊น)


ແຄນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตะเคียน, อีสาน แคน


ແຄນ

แผลงมาจาก ແຄວນ (แควน); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦆᧃ (แฅน), ไทใหญ่ ၶႅၼ်း (แข๊น)

ค่อยยังชั่ว, ยังชั่ว, ไม่ร้ายเท่าไหร่


ແຄນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แคลน


ແບ້

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷᩯ᩶ (แบ้), อีสาน แบ้, ไทลื้อ ᦶᦢᧉ (แบ้), ไทดำ ꪵꪚ꫁ (แบ้), ไทขาว ꪵꪚꫂ


ແຜນທີ່

ແຜນ (แผน) + ທີ່ (ที่)

[pʰɛːn˥˧˧.tʰiː˧˨]


ແມວ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mɛːwᴬ², แรกเริ่มมาจากการเลียนเสียงธรรมชาติ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แมว, คำเมือง ᨾᩯ᩠ᩅ (แมว), ไทลื้อ ᦶᦙᧁ (แมว), ไทดำ ꪵꪣꪫ (แมว), ไทใหญ่ မႅဝ်း (แม๊ว), ไทใต้คง ᥛᥦᥝᥴ (แม๋ว), พ่าเก မိဝ် (มิว์), อาหม 𑜈𑜢𑜈𑜫 (บิว์)


ແມ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *meːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แม่, คำเมือง ᨾᩯ᩵ (แม่), ไทลื้อ ᦶᦙᧈ (แม่), ไทดำ ꪵꪣ꪿ (แม่), ไทขาว ꪵꪣꫀ, ไทใหญ่ မႄႈ (แม้), อาหม 𑜉𑜦𑜧 (เม), ปู้อี meeh, จ้วง meh


ແມ່ນ້ຳ

ແມ່ (แม่, “แม่”) + ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”)


ແສງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แสง, อีสาน แสง, คำเมือง ᩈᩯ᩠ᨦ (แสง), ไทลื้อ ᦶᦉᧂ (แสง), ไทดำ ꪵꪎꪉ (แสง), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์), เขมร សែង (แสง)

แสง (ความสว่าง)


ແສງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แสง, คำเมือง ᩈᩯ᩠ᨦ (แสง), เขิน ᩈᩯ᩠ᨦ (แสง), ไทลื้อ ᦶᦉᧂ (แสง), ไทดำ ꪵꪎꪉ (แสง), ไทขาว ꪵꪎꪉ, ไทใหญ่ သႅင် (แสง), ไทใต้คง ᥔᥦᥒᥴ (แส๋ง), อ่ายตน ꩬျိင် (สฺยิง์), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์)


ແສງ

ยืมมาจากเขมรเก่า សេង (เสง, “แบกหรือสวมไว้บนบ่า”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แสง, เขมร សែង (แสง)

อาวุธ, ศัสตรา, เครื่องมีคม


ແຫ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แห่ง, คำเมือง ᩉᩯ᩠᩵ᨦ (แห่ง), ไทใหญ่ ႁဵင်း (เห๊ง)


ແຫ່ງ

ຮອງປະທານສະຖາບັນວິທະຍາສາດສັງຄົມແຫ່ງຊາດ

รองประธานสถาบันวิทยาศาสตร์สังคมแห่งชาติ

ฮองปะทานสะถาบันวิทะยาสาดสังค็มแห่งซาด


ໂຊໂກລາ

ฝรั่งเศส chocolat


ໂຍນີ

ยืมมาจากบาลี โยนิ หรือสันสกฤต योनि (โยนิ); ร่วมเชื้อสายกับไทย โยนี

[ɲoː˧˥.niː˧˥]

[ɲoː˩˨.niː˩˨]


ໂທລະທັດ

ยืมมาจากไทย โทรทัศน์; เทียบฮินดี दूरदर्शन (ทูรทรฺศน)


ໂອ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง甌 (MC 'uw); ร่วมเชื้อสายกับไทย โอ, คำเมือง ᩋᩰ (โอ) หรือ ᩒ (โอ)

โอ่ง, ชาม, โอ


ໂອ

ยืมมาจากฝรั่งเศส o (“ชื่อเรียกอักษร O”)

อักษรละติน O/o


ໂຮງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โรง, คำเมือง ᩁᩰᩫ᩠ᨦ (โร็ง), ไทลื้อ ᦷᦣᧂ (โฮง), ไทใหญ่ ႁူင်း (หู๊ง); เทียบเขมร រោង (โรง), มอญ ရိုၚ် (ริุง์), พม่า ရုံ (รุํ)


ໂຮງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โลง


ໂຮງຮຽນ

จากไทย โรงเรียน; เหมือนกับ ໂຮງ (โฮง, “โรง”) + ຮຽນ (ฮยน, “เรียน”)

[hoːŋ˧˥.hiːə̯n˧˥]

[hoːŋ˩˨.hiːə̯n˩˨]


ໂຮງແຮມ

ໂຮງ (โฮง, “โรง”) + ແຮມ (แฮม, “แรม”)

[hoːŋ˧˥.hɛːm˧˥]

[hoːŋ˩˨.hɛːm˩˨]


ໃຈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cɤɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใจ, อีสาน ใจ, คำเมือง ᨧᩲ (ใจ) หรือ ᨧᩱ (ไจ), เขิน ᨧᩱ (ไจ), ไทลื้อ ᦺᦈ (ไจ), ไทดำ ꪻꪊ (ใจ), ไทขาว ꪻꪊ, ไทใหญ่ ၸႂ် (ใจ), ไทใต้คง ᥓᥬ (ใจ), พ่าเก ꩡၞ် (ใจ), อาหม 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์)


ໃບ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใบ, คำเมือง ᨷᩱ (ไบ), ไทลื้อ ᦺᦢ (ไบ), ไทดำ ꪻꪚ (ใบ), ไทขาว ꪻꪚ, ไทใหญ่ မႂ် (ใม) หรือ ဝႂ် (ใว), อาหม 𑜈𑜧 (บว์), 𑜈𑜨𑜧 (บอ̂ว์), 𑜉𑜧 (มว์), หรือ 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์), จ้วง mbaw, แสก เบ๋อ


ໄຂ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qraj; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไข่, คำเมือง ᨡᩱ᩵ (ไข่), เขิน ᨡᩱ᩵ (ไข่), ไทลื้อ ᦺᦃᧈ (ไฃ่), ไทดำ ꪼꪎ꪿ (ไส่), ไทขาว ꪼꪌꫀ, ไทใหญ่ ၶႆႇ (ไข่), ไทใต้คง ᥑᥭᥱ (ฃั่ย), อาหม 𑜁𑜩 (ขย์), จ้วง gyaeq


ໄຂ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.raj; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไข้, คำเมือง ᨡᩱ ᩶ (ไข ้), ไทลื้อ ᦺᦃᧉ (ไฃ้), ไทขาว ꪼꪌꫂ, ไทใหญ่ ၶႆႈ (ไข้), อาหม 𑜁𑜩 (ขย์)


ໄຂ້ຍຸງ

[kʰaj˧˩.ɲuŋ˧˥]

[kʰaj˥˥˨.ɲuŋ˩˨]


ໄຊງ່ອນ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากเวียดนาม Sài Gòn (ส่าย ก่อน)

[saj˩˨.ŋɔːn˧˨]


ໄທ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไทย, ไทขาว ꪼꪕ, ไทใหญ่ တႆး (ไต๊), ไทใต้คง ᥖᥭᥰ (ตั๊ย)

ไทย (คน), คน, พวก, ชาว

ໄທບ້ານ

ຟ້າຮ່ຳຮ້ອງລະດູດ່ວນເດືອນສາມ ທຸກໄທຊົມຮຽກຂວັນເມືອຫ້ອງ

ฟ้าร่ำร้องฤดูด่วนเดือนสาม ทุกคนชมเรียกขวัญเมื้อห้อง

ฟ้าฮ่ำฮ้องละดูด่วนเดือนสาม ทุกไทซ็มฮยกขวันเมือห้อง

ไทย (ความมีอิสระ, ความไม่เป็นทาส)

ໃຫ້ພົ້ນຈາກຂ້ອຍຂ້າວ່າເປັນໄທ

ให้พ้นจากทาสว่าเป็นไทย

ให้พ็้นจากข้อยข้าว่าเปันไท

ไท (ผู้เป็นใหญ่), ไท้, ผู้ประเสริฐ

ບາໄທ

ชายหนุ่มผู้ประเสริฐ

ເທບໄທ

(ຄົນ~, ຊາວ~) ไทย (ผู้ที่มาจากประเทศไทย)


ໄທ

คำวิสามานยนาม

(ພາສາ~, ເມືອງ~, ປະເທດ~) ไทย (ภาษาหรือประเทศ)


ໜ່ວຍ

หน่วย, ผล, ลูก


ໝູ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมู่, อีสาน หมู่, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩪ᩵ (หมู่), ไทลื้อ ᦖᦴᧈ (หมู่), ไทใหญ่ မူႇ (มู่), อาหม 𑜉𑜥 (มู)

คนหรือสิ่งอื่นที่เหลือ


ຂຽບ

ยืมมาจากเขมร ទៀប (เทียบ); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เขียบ

[kʰiːə̯p̚˧˩]

[kʰiːə̯p̚˥˥˨]

(ໝາກ~) น้อยหน่า


ຂຽບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เกรียบ; เทียบคำเมือง ᨣᩕᩯ᩠ᨷ (แครบ) หรือ ᨡᩯᩢ᩠ᨷ (แขับ), เขิน ᨤᩯ᩠ᨷ (แฅบ) หรือ ᨡᩮ᩠ᨷ (เขบ), ไทใหญ่ ၶႅပ်း (แข๊ป), ไทลื้อ ᦶᦃᧇ (แฃบ)

[kʰiːə̯p̚˧˩]

[kʰiːə̯p̚˥˥˨]


ສົນທະນາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สนทนา; เทียบบาลี สํสนฺทนา (“การเทียบเคียงกัน”)


ປະຫວັດ

ยืมมาจากบาลี ปวตฺติ (“ความเป็นไป; เรื่องราว; ข่าว”)

ປວັດ
ปวัด
ປະວັດ
ปะวัด


ຕິດຕາມ

ຕິດ (ติด, “ติด”) + ຕາມ (ตาม, “ตาม”)


ສ້າງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สร้าง, คำเมือง ᩈ᩶ᩣ᩠ᨦ (ส้าง), เขิน ᩈ᩶ᩣ᩠ᨦ (ส้าง), ไทลื้อ ᦉᦱᧂᧉ (ส้าง), ไทดำ ꪎ꫁ꪱꪉ (ส้าง), ไทใหญ่ သၢင်ႈ (ส้าง), ไทใต้คง ᥔᥣᥒᥲ (ส้าง), อาหม 𑜏𑜂𑜫 (สง์)

ສ້າງວຽກເຮັດງານທຳທີ່ເໝາະສົມ

สร้างงานการที่เหมาะสม

ส้างวยกเฮัดงานทำที่เหมาะส็ม

ສ້າງກ້າມຊີ້ນດ້ວຍນົມສົດ

สร้างกล้ามเนื้อด้วยนมสด

ส้างก้ามซี้นด้วยน็มส็ด

ສ້າງເວັບໄຊທີ່ສົມບູນແບບ

สร้างเว็บไซต์ที่สมบูรณ์แบบ

ส้างเวับไซที่ส็มบูนแบบ


ສ້າງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ส้าง


ໜ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หน้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ (หน้า), ไทลื้อ ᦐᦱᧉ (หน้า), ไทดำ ꪘ꫁ꪱ (หน้า), ไทใหญ่ ၼႃႈ (น้า), ไทใต้คง ᥘᥣᥲ (ล้า) หรือ ᥢᥣᥲ (น้า), อาหม 𑜃𑜠 (นะ) หรือ 𑜃𑜡 (นา), จ้วง naj


ໜ້າ

คำกริยาวิเศษณ์

ໜ້າຮັກ


ໜ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnwɯə, จากจีนเก่า弩 (OC *naːʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย หน้าไม้, ไทลื้อ ᦐᦱᧉᦺᦙᧉ (หน้าไม้), ไทดำ ꪘ꫁ꪱ (หน้า), จ้วง naq (“ลูกศร”)


ກາເຟ

ยืมมาจากฝรั่งเศส café


ຊຸມຊົນ

ຊຸມ (ซุม, “ชุม”) + ຊົນ (ซ็น, “ชน”)


ຜູ້ໃຊ້

[pʰuː˥˥˨.saɰ˧˦]


ພິເສດ

ยืมมาจากบาลี วิเสส หรือสันสกฤต विशेष (วิเศษ); ร่วมเชื้อสายกับไทย พิเศษ, เขมร ពិសេស (พิเสส)

[pʰiʔ˧˨.seːt̚˥˥˨]


ຮູບ

ยืมมาจากบาลี รูป หรือสันสกฤต रूप (รูป)


ຮູບພາບ

ຮູບ (ฮูบ, “รูป”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)

[huːp̚˥˨.pʰaːp̚˥˨]

[huːp̚˧˦.pʰaːp̚˧˦]


ສິລະປະ

ยืมมาจากสันสกฤต शिल्प (ศิลฺป); เทียบบาลี สิปฺป

ສິນລະປະ
สินละปะ


ກິລາ

ยืมมาจากบาลี กีฬา


ຫົວຂໍ້

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ຂໍ້ (ขํ้, “ข้อ”)

[huːə̯˩(˧).kʰɔː˧˩]

[huːə̯˥˧˧.kʰɔː˥˥˨]


ງົວແດງ

ງົວ (ง็ว, “วัว”) + ແດງ (แดง, “แดง”)

[ŋuːə̯˧˥.dɛːŋ˩(˧)]

[ŋuːə̯˩˨.dɛːŋ˩˨]


ກີບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กีบ, คำเมือง ᨠᩦ᩠ᨷ (กีบ), ไทลื้อ ᦂᦲᧇ (กีบ), ไทดำ ꪀꪲꪚ (กิบ), ไทขาว ꪀꪲꪚ, ไทใหญ่ ၵိပ်ႇ (กิ่ป), ไทใต้คง ᥐᥤᥙᥴ (กี๋ป), พ่าเก ကိပ် (กิป์), อาหม *𑜀𑜢𑜆𑜫 (*กิป์)
"ກີບ" ที่เป็นสกุลเงิน มาจากเงินไซซีของจีน ซึ่งมีรูปร่างคล้ายกีบม้าหรือควาย เคยใช้เป็นเงินตราในลาว
Kerr (1972) ระบุว่าคำนี้ยืมมาจากไทย กีบ แต่คำร่วมเชื้อสายก็มีทั่วไปในกลุ่มไท

กีบ (ของสัตว์บางชนิด เช่น ม้า วัว ควาย)

กีบ (สกุลเงิน)


ຄະນິດສາດ

ຄະນິດຕະສາດ
คะนิดตะสาด


ດັດຊະນີ

ยืมมาจากไทย ดัชนี, จากบาลี ตชฺชนี


ຄຳຫຍໍ້

[kʰam˧˥.ɲɔː˧˩]

[kʰam˩˨.ɲɔː˥˥˨]

อักษรย่อ, การย่อ


ບໍລິຫານ

ยืมมาจากบาลี ปริหาร (“การเอาใจใส่, ความสนใจ, การดูแล”)

ບໍຣິຫານ
บํริหาน

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.haːn˥˧˧]


ກິລິຍາ

ยืมมาจากบาลี กิริยา; เทียบสันสกฤต क्रिया (กฺริยา)

ກິຣິຍາ
กิริยา

[kiʔ˧˥.liʔ˧.ɲaː˧˥]

[kiʔ˩˨.liʔ˧˨.ɲaː˩˨]


ອາຍຸ

ยืมมาจากบาลี อายุ หรือสันสกฤต आयु (อายุ)

[ʔaː˩(˧).ɲuʔ˧]

[ʔaː˩˨.ɲuʔ˧˨]


ລົດເມ

จาก ລົດ (ล็ด, “รถ”) + อังกฤษ mail


ຜ້າ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰaːꟲ¹, จากจีนเก่า布 (OC *paːs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผ้า, คำเมือง ᨹ᩶ᩣ (ผ้า), ไทลื้อ ᦕᦱᧉ (ผ้า), ไทดำ ꪠ꫁ꪱ (ฝ้า), ไทขาว ꪞꪱꫂ, ไทใหญ่ ၽႃႈ (ผ้า), ไทใต้คง ᥚᥣᥲ (ผ้า), อ่ายตน ၸႃ (ผา), อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), หรือ 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า)


ຜ້າກັ້ງ

ຜ້າ (ผ้า, “ผ้า”) + ກັ້ງ (กั้ง, “กั้น, บัง, กัน, กั้ง”)

[pʰaː˧˩.kaŋ˥˨]

[pʰaː˥˥˨.kaŋ˧˦]


ຕອບ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tɔːpᴰ¹ᴸ, จากจีนยุคกลาง答 (MC top); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตอบ, คำเมือง ᨲᩬᨷ (ตอบ), ไทลื้อ ᦎᦸᧇᧈ (ต่อ̂บ), ไทดำ ꪔꪮꪚ (ตอบ), ไทใหญ่ တွပ်ႇ (ต่อ̂ป), ไทใต้คง ᥖᥩᥙᥱ (ต่อ̂ป), พ่าเก တွပ် (ตอ̂ป์), อาหม 𑜄𑜨𑜆𑜫 (ตอ̂ป์)


ເຂົ້າໜົມ

ເຂົ້າຫນົມ
เข็้าหน็ม


ປະເພດ

ยืมมาจากบาลี ปเภท หรือสันสกฤต प्रभेद (ปฺรเภท)


ແຂນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qeːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แขน, คำเมือง ᨡᩯ᩠ᨶ (แขน), ไทลื้อ ᦶᦃᧃ (แฃน), ไทดำ ꪵꪄꪙ (แฃน), ไทขาว ꪵꪄꪙ, ไทใหญ่ ၶႅၼ် (แขน), จ้วง gen


ແຂນເສື້ອ

[kʰɛːn˩(˧).sɯːə̯˧˩]

[kʰɛːn˥˧˧.sɯːə̯˥˥˨]


ຖົງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *croŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถุง, อีสาน ถง, คำเมือง ᨳᩩᨦ (ถุง), ไทลื้อ ᦏᦳᧂ (ถุง), ไทใหญ่ ထူင် (ถูง), อาหม 𑜌𑜤𑜂𑜫 (ถุง์), จ้วงแบบจั่วเจียง tungj


ດົນຕີ

ยืมมาจากสันสกฤต तन्त्री (ตนฺตฺรี)


ວົງ

ยืมมาจากเขมรเก่า វាង៑ (วางฺ), វាង្ង៑ (วางฺงฺ), វង៑ (วงฺ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *wa(a)ŋ; ร่วมเชื้อสายกับไทย วง, เขมร វង់ (วง̍), มอญ ဝိုၚ် (วิุง์), เวียดนาม vòng (หว็่อง); ร่วมรากกับ ວັງ (วัง) and ວຽງ (วยง)


ວົງ

ยืมมาจากบาลี วํส (“ไผ่, เชื้อสาย, ประเพณี”) หรือสันสกฤต वंश (วํศ)


ໝີ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmwɯjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมี, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩦ (หมี), ไทลื้อ ᦖᦲ (หมี), ไทดำ ꪢꪲ (หมิ), ไทขาว ꪢꪲ, ไทใหญ่ မီ (มี), อาหม 𑜉𑜣 (มี), จ้วง mui, จ้วงแบบหนง mue, ปู้อี moil; เทียบจีนเก่า羋 (OC *meʔ)


ຕຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เตียง; เทียบเขมร តៀង (เตียง), ไหลดั้งเดิม *tʰ(e)ːŋɦ

[tiːə̯ŋ˩(˧)]


ກະຈັດກະຈາຍ

ກະຈັດກະຈາຽ
กะจัดกะจาย

ກະ-ຈັດ-ກະ-ຈາຍ

กระจัดกระจาย


ກະວີ

ยืมมาจากบาลี กวิ หรือสันสกฤต कवि (กวิ, “ผู้กล่าวซึ่งคำอันบุคคลใคร่”)


ກະບື

ยืมมาจากไทย กระบือ


ກະຖາ

กถา, คำพูด, ข้อความ

เรื่องเล่า, นิทาน


ກະລຸນາ

ยืมมาจากบาลี กรุณา (“ความสงสาร, ความเห็นใจ”) หรือสันสกฤต करुणा (กรุณา, “ความสงสาร, (ภาษาพระเวท) การกระทำที่ศักดิ์สิทธิ์”), จาก कृ (กฺฤ)

ກະຣຸນາ
กะรุนา


ຄຳແປ

[kʰam˩˨.pɛː˩˨]


ເວດມົນ

ເວດ (เวด, “เวท”) + ມົນ (ม็น, “มนตร์”)


ເວດ

ยืมมาจากสันสกฤต वेद्य (เวทฺย)


ມົນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มน, อีสาน มน, คำเมือง ᨾᩫ᩠ᨶ (ม็น), เขิน ᨾᩫ᩠ᨶ (ม็น), ไทลื้อ ᦙᦳᧃ (มุน), ไทใหญ่ မူၼ်း (มู๊น)

มน, กลม, ไม่เหลี่ยม


ມົນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มน

(ແພ~) ผ้าเช็ดหน้า


ມົນ

ยืมมาจากสันสกฤต मन्त्र (มนฺตฺร) หรือบาลี มนฺต


ມົນ

ตัดมาจาก ນິມົນ (นิม็น)

นิมนต์ (พระหรือเณร)


ການຊື້ຂາຍ

ການ (กาน) + ຊື້ຂາຍ (ซื้ขาย)

[kaːn˩˨.sɯː˧˦.kʰaːj˥˧˧]

คำอาการนามของ ຊື້ຂາຍ (ซื้ขาย)


ລິກຂະສິດ

รูปแบบอื่นของ ລິຂະສິດ (ลิขะสิด)


ຝ່າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝ่าย, คำเมือง ᨺ᩵ᩣ᩠ᨿ (ฝ่าย), ไทลื้อ ᦚᦻᧈ (ฝ่าย), ไทใหญ่ ၽၢႆႇ (ผ่าย) หรือ ၾၢႆႇ (ฝ่าย), อาหม 𑜇𑜩 (ผย์)


ປະຫວັດສາດ

ປະຫວັດ (ปะหวัด, “ประวัติ”) + ສາດ (สาด, “ศาสตร์”)

ປວັດສາດ
ปวัดสาด

ประวัติศาสตร์


ສາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สาด, คำเมือง ᩈᩣ᩠ᨯ (สาด), ไทลื้อ ᦉᦱᧆ (สาด), ไทดำ ꪎꪱꪒ (สาด), ไทใหญ่ သၢတ်ႇ (ส่าต), อาหม 𑜏𑜄𑜫 (สต์)


ສາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สาด, คำเมือง ᩈᩣ᩠ᨯ (สาด)


ສາດ

ยืมมาจากสันสกฤต शास्त्र (ศาสฺตฺร); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศาสตร์, ไทลื้อ ᦉᦱᧆ (สาด), เขมร សាស្ត្រ (สาสฺตฺร); ร่วมรากกับ ສັດຖະ (สัดถะ)


ອານາຈັກ

[ʔaː˩(˧).naː˧˥.t͡ɕak̚˧˥]

[ʔaː˩˨.naː˩˨.t͡ɕak̚˩˨]


ນະຄອນ

ยืมมาจากบาลี นคร หรือสันสกฤต नगर (นคร)


ນາຍົກ

ยืมมาจากบาลี นายก หรือสันสกฤต नायक (นายก)

[naː˩˨.ɲok̚˧˨]


ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ

ยืมมาจากไทย นายกรัฐมนตรี; เหมือนกับ ນາຍົກ (นาย็ก, “นายก”) + ລັດຖະມົນຕີ (ลัดถะม็นตี, “รัฐมนตรี”)

[naː˧˥.ɲok̚˧.lat̚˧.tʰa(ʔ˧˥).mon˧˥.tiː˩(˧)]

[naː˩˨.ɲok̚˧˨.lat̚˧˨.tʰa(ʔ˩˨).mon˩˨.tiː˩˨]

ນາ-ຍົກ-ລັດ-ຖະ-ມົນ-ຕີ

นายกรัฐมนตรี


ລັດຖະມົນຕີ

ລັດຖະ (ลัดถะ, “รัฐ”) + ມົນຕີ (ม็นตี, “มนตรี”)

ລັດ-ຖະ-ມົນ-ຕີ


ພື້ນທີ່

ພື້ນ (พื้น, “พื้น”) + ທີ່ (ที่, “ที่”)

[pʰɯːn˥˨.tʰiː˧]

[pʰɯːn˧˦.tʰiː˧˨]


ພື້ນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *bɯːnꟲ⁴ (Jonsson, 1991), จากจีนยุคกลาง本 (MC pwonX); ร่วมเชื้อสายกับไทย พื้น, ไทลื้อ ᦗᦹᧃᧉ (พื้น), ไทใหญ่ ပိုၼ်ႉ (ปึ๎น), อาหม 𑜆𑜢𑜤𑜃𑜫 (ปึน์)

ประวัติ, นิทาน, หนังสือเรื่อง, ตำนาน, ความเป็นไปของคนและประเทศ

ເວົ້າພື້ນ

พูดถึงความเป็นไปของคน


ປະຊາ

ยืมมาจากบาลี ปชา หรือสันสกฤต प्रजा (ปฺรชา)


ສະກຸນເງິນ

ສະກຸນ (สะกุน, “สกุล”) + ເງິນ (เงิน, “เงิน”)


ເວລາ

ยืมมาจากบาลี เวลา หรือสันสกฤต वेला (เวลา); ร่วมรากกับ ເພນ (เพน)

[ʋeː˧˥.laː˧˥]

[ʋeː˩˨.laː˩˨]


ລະຫັດ

ยืมมาจากบาลี รหสฺส หรือสันสกฤต रहस्य (รหสฺย)


ອິນເຕີເນັດ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Internet

[ʔin˩˨.tɤː˩˨.net̚˧˨]

ອິນ-ເຕີ-ເນັດ

อินเทอร์เน็ต


ຄວາມຊັດເຈນ

ຄວາມ (ความ) + ຊັດເຈນ (ซัดเจน)

[kʰuːə̯m˩˨.sat̚˧˨.t͡ɕeːn˩˨]

ຄວາມ-ຊັດ-ເຈນ

คำอาการนามของ ຊັດເຈນ (ซัดเจน)


ຂຸນ

จากจีนยุคกลาง君 (MC kjun); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩩᩁ (ขุร), ลาว ຂຸນ (ขุน), ไทลื้อ ᦃᦳᧃ (ฃุน), ไทใหญ่ ၶုၼ် (ขุน), ไทใต้คง ᥑᥧᥢᥴ (ฃู๋น), อาหม 𑜁𑜤𑜃𑜫 (ขุน์)


ກະສັດ

ยืมมาจากสันสกฤต क्षत्रिय (กฺษตฺริย, “ผู้ป้องกันภัย, ชาตินักรบ”); เทียบบาลี ขตฺติย (“ผู้ป้องกันภัย, ชาตินักรบ”); ร่วมรากกับ ຂັດຕິຍະ (ขัดติยะ)


ພະອົງ

ພະ (พะ, “พระ”) + ອົງ (อ็ง, “องค์”)

[pʰa(ʔ˧˨).ʔoŋ˩˨]


ຈັງຫວັດ

ยืมมาจากไทย จังหวัด

[t͡ɕaŋ˩(˧).ʋat̚˧˥]

[t͡ɕaŋ˩˨.ʋat̚˩˨]


ພາກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *braːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย พราก, ไทลื้อ ᦘᦱᧅ (ภาก), ไทใหญ่ ၽၢၵ်ႈ (ผ้าก), ไทใต้คง ᥚᥣᥐ (ผาก)


ພູມ

ยืมมาจากบาลี ภูมิ หรือสันสกฤต भूमि (ภูมิ)


ວັດທະນະທຳ

ວັທນະທັມ
วัทนะทัม

ວັດ-ທະ-ນະ-ທຳ

ແລກປ່ຽນວຽກງານທາງດ້ານວັດທະນະທຳ

แลกเปลี่ยนการงานทางด้านวัฒนธรรม

แลกป่ยนวยกงานทางด้านวัดทะนะทำ


ຊາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาด, เขมร ជាត (ชาต)


ຊາດ

ยืมมาจากบาลี ชาติ (“การเกิด”) หรือสันสกฤต जाति (ชาติ, “การเกิด”)


ໝໍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmɔːᴬ¹ (“หมอผี”), จากไทดั้งเดิม *ʰmoːᴬ (“หมอผี”), จากจีนเก่า巫 (OC *ma); ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอ, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᩴ (หมอํ), เขิน ᩉ᩠ᨾᩳ (หมอ), ไทลื้อ ᦖᦸ (หมอ̂), ไทดำ ꪢꪷ (หมํ), ไทใหญ่ မေႃ (มอ̂), ไทใต้คง ᥛᥨᥝᥴ (โม๋ว), อาหม 𑜉𑜦𑜡 (มอ̂), 𑜈𑜦𑜡 (บอ̂), หรือ 𑜈𑜨𑜦𑜡 (บฺวอ̂), จ้วง mo (ในคำ bohmo), จ้วงแบบหนง moa


ວັນນະຄະດີ

ວັນນະ (วันนะ, “วรรณ”) + ຄະດີ (คะดี, “คดี”)

ວັນ-ນະ-ຄະ-ດີ


ອິດທິພົນ

[ʔit̚˩˨.tʰiʔ˧˨.pʰon˩˨]


ເຄື່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เครื่อง, อีสาน เครื่อง, คำเมือง ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ (เครอิ่ง), เขิน ᨤᩮᩨ᩠᩵ᨦ (เฅื่ง), ไทลื้อ ᦵᦆᦲᧂᧈ (เฅี่ง), ไทดำ ꪹꪋ꪿ꪉ (เจฺ่ง), ไทขาว ꪋꪷꪉꫀ, ไทใหญ่ ၶိူင်ႈ (เขิ้ง), ไทใต้คง ᥑᥫᥒ (เฃอ̂ง), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜂𑜫 (ขึง์)

เครื่อง, สิ่งของ


ທຳນອງ

[tʰam˧˥.nɔːŋ˧˥]

[tʰam˩˨.nɔːŋ˩˨]


ທ້ອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *dwuːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ท้อง, คำเมือง ᨴᩬ᩶ᨦ (ทอ้ง), ไทลื้อ ᦑᦸᧂᧉ (ท้อ̂ง), ไทดำ ꪕ꫁ꪮꪉ (ตฺ้อง), ไทขาว ꪕꪮꪉꫂ, ไทใหญ่ တွင်ႉ (ต๎อ̂ง), จ้วง dungx


ຖິ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถิ่น, คำเมือง ᨳᩥ᩠᩵ᨶ (ถิ่น)


ທ້ອງຖິ່ນ

ທ້ອງ (ท้อง, “ท้อง”) + ຖິ່ນ (ถิ่น, “ถิ่น”)

[tʰɔːŋ˥˨.tʰin˧]

[tʰɔːŋ˧˦.tʰin˧˨]


ແຂວງ

ยืมมาจากเขมรเก่า *ខ្វេង៑ (*ขฺเวงฺ); ร่วมเชื้อสายกับไทย แขวง, เขมร ខ្វែង (ขฺแวง)

[kʷʰɛːŋ˩(˧)]


ເຄື່ອງໝາຍ

ເຄື່ອງ (เคื่อง, “เครื่อง”) + ໝາຍ (หมาย, “หมาย”)

ເຄື່ອງຫມາຽ
เคื่องหมาย

[kʰɯːə̯ŋ˧.maːj˩(˧)]

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.maːj˥˧˧]


ສັນຕິ

ยืมมาจากบาลี สนฺติ; เทียบสันสกฤต शान्ति (ศานฺติ)


ສັນຕິພາບ

ສັນຕິ (สันติ, “สันติ”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)


ແຫຼມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɛːmᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰleːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แหลม, อีสาน แหลม, คำเมือง ᩉᩖᩯᨾ (แหลม), เขิน ᩉᩖᩯᨾ (แหลม), ไทลื้อ ᦶᦜᧄ (แหลม), ไทดำ ꪵꪨꪣ (แหลม), ไทขาว ꪵꪨꪣ, ไทใหญ่ လႅမ် (แลม), ไทใต้คง ᥘᥦᥛᥴ (แล๋ม)


ພາຍຸ

ยืมมาจากบาลี วายุ หรือสันสกฤต वायु (วายุ); ร่วมรากกับ ວາຍຸ (วายุ)

[pʰaː˧˥.ɲuʔ˧]

[pʰaː˩˨.ɲuʔ˧˨]


ແກ້ວ

(ນົກ~) แก้ว (นก)


ແກ້ວ

ແກ້ວກ້າ


ອາກາດ

ยืมมาจากบาลี อากาส หรือสันสกฤต आकाश (อากาศ)

[ʔaː˩˨.kaːt̚˥˥˨]


ອຸດົມ

ยืมมาจากบาลี อุตฺตม หรือสันสกฤต उत्तम (อุตฺตม)


ສົມບູນ

ยืมมาจากสันสกฤต सम्पूरण (สมฺปูรณ, “เติมให้เต็ม”)


ອຸດົມສົມບູນ

ອຸດົມ (อุด็ม, “อุดม”) + ສົມບູນ (ส็มบูน, “สมบูรณ์”)

ອຸ-ດົມ-ສົມ-ບູນ


ທຳມະຊາດ

ยืมมาจากไทย ธรรมชาติ; เหมือนกับ ທຳມະ (ทำมะ, “ธรรม, ธรรมะ”) + ຊາດ (ซาด, “ชาติ”)

ທັມມະຊາດ
ทัมมะซาด


ດິນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗinᴬ; เทียบจีนยุคกลาง塵 (MC drin); ร่วมเชื้อสายกับไทย ดิน, คำเมือง ᨯᩥ᩠ᨶ (ดิน), ไทลื้อ ᦡᦲᧃ (ดีน), ไทดำ ꪒꪲꪙ (ดิน), ไทใหญ่ လိၼ် (ลิน), อาหม 𑜓𑜢𑜃𑜫 (ดิน์) หรือ 𑜃𑜢𑜃𑜫 (นิน์), จ้วงแบบหนง ndin

งูม่านทอง เรียกเป็น ງູດິນ (งูดิน)


ແຮ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย แร่, คำเมือง ᩁᩯ᩵ (แร่), เขิน ᩁᩯ᩵ (แร่), ไทลื้อ ᦶᦣᧈ (แฮ่), ไทใหญ่ ႁႄႈ (แห้)


ແຮ່ທາດ

ແຮ່ (แฮ่, “แร่”) + ທາດ (ทาด, “ธาตุ”)

[hɛː˧.tʰaːt̚˥˨]

[hɛː˧˨.tʰaːt̚˧˦]


ເຫຼັກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlekᴰ¹ˢ, จากไทดั้งเดิม *ʰlekᴰ, จากจีนเก่า鐵 (OC *l̥ʰiːɡ); ร่วมเชื้อสายกับไทย เหล็ก, ไทดำ ꪹꪨꪸꪀ (เหลย̂ก), ไทขาว ꪨꪸꪀ, ไทใหญ่ လဵၵ်း (เล๊ก), ไทใต้คง ᥘᥥᥐᥱ (เล่ก), อาหม 𑜎𑜢𑜀𑜫 (ลิก์), จ้วง lek หรือ lik, จ้วงแบบหนง liak


ທອງ

ยืมมาจากจีนเก่า 銅 (*doːŋ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ทอง


ກວາງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kwɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กวาง, คำเมือง ᨠ᩠ᩅᩣ᩠ᨦ (กวาง), ไทดำ ꪀꪫꪱꪉ (กวาง), ไทขาว ꪀꪫꪱꪉ, ไทใหญ่ ၵႂၢင် (กฺวาง), ไทลื้อ ᦦᦱᧂ (กวาง), จ้วงแบบหนง gvang

[kuːə̯ŋ˩(˧)]


ເຊື້ອຊາດ

ເຊື້ອ (เซื้อ, “เชื้อ”) + ຊາດ (ซาด, “ชาติ”)

[sɯːə̯˥˨.saːt̚˥˨]

[sɯːə̯˧˦.saːt̚˧˦]


ຫຼັກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลัก, คำเมือง ᩉᩖᩢᨠ (หลัก), ไทลื้อ ᦜᧅ (หลัก), ไทใหญ่ လၵ်း (ลั๊ก), อาหม 𑜎𑜀𑜫 (ลก์), แสก ลั๊ก

เครื่องอาศัย


ຫຼັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หลักแหลม, คำเมือง ᩉᩖ᩠ᩅᩢᨠ (หลวัก), ไทดำ ꪨꪰꪀ (หลัก), ไทใหญ่ လၵ်း (ลั๊ก)

หลักแหลม, ฉลาด, มีปัญญา

อำไว้, แอบซ่อนเอาไว้


ສະມາຄົມ

ยืมมาจากบาลี สมาคม หรือสันสกฤต समागम (สมาคม)


ໝວດ

[muːə̯t̚˥˥˨]


ພົດຈະນານຸກົມ

ພົດ-ຈະ-ນາ-ນຸ-ກົມ


ສະມາຊິກ

ยืมมาจากบาลี สามาชิก หรือสันสกฤต सामाजिक (สามาชิก); ร่วมเชื้อสายกับไทย สมาชิก, เขมร សមាជិក (สมาชิก)


ນະໂຍບາຍ

ນະໂຍບາຽ
นะโยบาย


ປະຈຸບັນ

รูปแบบอื่นของ ປັດຈຸບັນ (ปัดจุบัน)


ຄອມພິວເຕີ

ยืมมาจากอังกฤษ computer

[kʰɔːm˧˥.pʰiw˧˥.tɤː˥˨]

[kʰɔːm˩˨.pʰiw˩˨.tɤː˧˦]

ຄອມ-ພິວ-ເຕີ້


ງານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งาน, คำเมือง ᨦᩣ᩠ᨶ (งาน), ไทลื้อ ᦇᦱᧃ (งาน), ไทดำ ꪉꪱꪙ (งาน), ไทใหญ่ ငၢၼ်း (ง๊าน), ไทใต้คง ᥒᥣᥢᥰ (ง๊าน)

งาน (สิ่งที่ทำ)

งาน (พิธีหรือการรื่นเริง)

งาน (หน่วยวัดนาไร่)


ງານ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน งาน

ทะเลาะ, วิวาท, ทำให้ผิดใจ


ວິທີ

ยืมมาจากบาลี วิธิ หรือสันสกฤต विधि (วิธิ); ร่วมเชื้อสายกับไทย วิธี, เขมร វិធី (วิธี)

[ʋiʔ˧.tʰiː˧˥]

[ʋiʔ˧˨.tʰiː˩˨]


ຖາວອນ

ยืมมาจากไทย ถาวร, จากบาลี ถาวร; เทียบสันสกฤต स्थावर (สฺถาวร); ร่วมรากกับ ສະຖາພອນ (สะถาพอน) and ສະຖາວອນ (สะถาวอน)

[tʰaː˩(˧).ʋɔːn˧˥]

[tʰaː˥˧˧.ʋɔːn˩˨]


ດາຣາ

รูปล้าสมัยของ ດາລາ (ดาลา)


ປະໂຫຍດ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रयोजन (ปฺรโยชน); เทียบบาลี ปโยชน

ປະໂຍດ
ปะโยด
ປໂຍດ
ปโยด

[pa(ʔ˩˨).ɲoːt̚˥˥˨]

ຜົນການສຶກສາຄັ້ງນີ້ ຍັງເປັນປະໂຫຍດຕໍ່ພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເປັນຕົ້ນແມ່ນ ເຈົ້າຂອງກິດຈະການ

ผลการศึกษาครั้งนี้ ยังเป็นประโยชน์ต่อภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เช่น เจ้าของกิจการ

ผ็นกานสึกสาคั้งนี้ ยังเปันปะโหยดตํ่พากส่วนที่ก่ยวข้อง เปันต็้นแม่น เจ็้าของกิดจะกาน


ບົດ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷᩫ᩠ᨯ (บ็ด), ไทลื้อ ᦷᦢᧆ (โบด), ไทขาว ꪚꪺꪒ, ไทใหญ่ မူတ်း (มู๊ต)


ບົດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บด; เทียบเขมร បោះ (โบะ), มอญ ပိုဟ် (ปิุห์)


ບົດ

ยืมมาจากบาลี ปท (“หนทาง, เท้า, เครื่องถึง”) หรือสันสกฤต पद (ปท, “หนทาง, เท้า, เครื่องถึง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย บท


ປະຕິທິນ

ປະຕິ (ปะติ) + ທິນ (ทิน); จากบาลี ปฏิทิน


ສາທາລະນະຊົນ

ສາ-ທາ-ລະ-ນະ-ຊົນ


ໜັງສື

ยืมมาจากไทย หนังสือ

ຫນັງສື
หนังสื

[naŋ˥˧˧.sɯː˥˧˧]


ຄູ່ມື

ຄູ່ (คู่, “คู่”) + ມື (มื, “มือ”)

[kʰuː˧.mɯː˧˥]

[kʰuː˧˨.mɯː˩˨]


ບັນເທິງ

รูปแบบอื่นของ ບັນເທີງ (บันเทีง)


ອຸດສາຫະກຳ

ອຸດສາຫະ (อุดสาหะ, “อุตสาหะ”) + ກຳ (กำ, “กรรม”)

ອຸດສາຫະກັມ
อุดสาหะกัม

ອຸດ-ສາ-ຫະ-ກຳ


ອຸດສາຫະກຳ

คำวิสามานยนาม

ອຸດສາຫະກັມ
อุดสาหะกัม

ອຸດ-ສາ-ຫະ-ກຳ

(ກະຊວງ~) กระทรวงอุตสาหกรรม


ພະລັງງານ

ยืมมาจากไทย พลังงาน, เหมือนกับ ພະລັງ (พะลัง) + ງານ (งาน)


ຟ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *vaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟ้า, อีสาน ฟ้า, คำเมือง ᨼ᩶ᩣ (ฟ้า), ไทลื้อ ᦝᦱᧉ (ฟ้า), ไทดำ ꪡ꫁ꪱ (ฟ้า), ไทขาว ꪡꪱꫂ, ไทใหญ่ ၽႃႉ (ผ๎า) หรือ ၾႃႉ (ฝ๎า), คำตี้ ၸႃႇ, อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า) หรือ 𑜇𑜞𑜠 (ผฺระ), จ้วง fax

(สภาพ) อากาศ


ພະລັງງານໄຟຟ້າ

พลังงานไฟฟ้า


ເອເລັກໂຕຣນິກ

ยืมมาจากฝรั่งเศส électronique

อิเล็กทรอนิกส์


ເຕັກໂນໂລຊີ

ยืมมาจากฝรั่งเศส technologie

ເຕັກ-ໂນ-ໂລ-ຊີ


ແພດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แพด, เขิน ᨽᩯ᩠ᨯ (แภด), ไทลื้อ ᦶᦘᧆ (แภด)

แพรก, หญ้าแพรก


ແພດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แพด


ແພດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แพด

เปรียบ, เทียบ


ແພດ

ยืมมาจากสันสกฤต वैद्य (ไวทฺย); เทียบบาลี เวชฺช


ແພດ

ยืมมาจากสันสกฤต वैश्य (ไวศฺย); เทียบบาลี เวสฺส


ສັງຄົມ

ยืมมาจากสันสกฤต सङ्गम (สงฺคม) หรือบาลี สงฺคม


ມະນຸດ

ยืมมาจากบาลี มนุสฺส หรือสันสกฤต मनुष्य (มนุษฺย)


ຊີວະປະຫວັດ

ຊີວະ (ซีวะ, “ชีว”) + ປະຫວັດ (ปะหวัด, “ประวัติ”)

ຊີວະປວັດ
ซีวะปวัด

ຊີ-ວະ-ປະ-ຫວັດ


ພາສາສາດ

ພາສາ (พาสา, “ภาษา”) + ສາດ (สาด, “ศาสตร์”)

[pʰaː˩˨.saː˥˧˧.saːt̚˥˥˨]


ຈິດຕະວິທະຍາ

ຈິດຕະ (จิดตะ, “จิต”) + ວິທະຍາ (วิทะยา, “วิทยา”)

[t͡ɕit̚˩˨.ta(ʔ˩˨).ʋit̚˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨]

ຈິດ-ຕະ-ວິດ-ທະ-ຍາ


ຈິດ

ยืมมาจากบาลี จิตฺต หรือสันสกฤต चित्त (จิตฺต)


ວິທະຍາ

ยืมมาจากสันสกฤต विद्या (วิทฺยา); เทียบบาลี วิชฺชา

[ʋiʔ˧.tʰa(ʔ˧).ɲaː˧˥]

[ʋiʔ˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨]


ທຸລະກິດ

ທຸລະ (ทุละ, “ธุระ”) + ກິດ (กิด, “กิจ”)

ທຸຣະກິດ
ทุระกิด


ກົດໝາຍ

ກົດ (ก็ด, “กฎ”) + ໝາຍ (หมาย, “หมาย”)

ກົດຫມາຽ
ก็ดหมาย
ກົດຫມາຍ
ก็ดหมาย

ທ່ານໄດ້ນຳໃຊ້ສິດແລະປະຕິບັດໜ້າທີ່ອື່ນຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍແລະລະບຽບການ.

ท่านได้นำใช้สิทธิ์และปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่ได้กำหนดไว้ในกฎหมายและระเบียบการ

ท่านได้นำใซ้สิดและปะติบัดหน้าที่อื่นตามที่ได้กำน็ดไว้ในก็ดหมายและละบยบกาน.


ກົດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กด, อีสาน กด


ເສດຖະກິດ

ເສດຖະ (เสดถะ, “เศรษฐ”) + ກິດ (กิด, “กิจ”)


ສິ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สิ่ง, ไทลื้อ ᦉᦲᧂᧈ (สี่ง), ไทดำ ꪎꪲ꪿ꪉ (สิ่ง), ไทใหญ่ သိင်ႇ (สิ่ง), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์)


ສິ່ງ

ยืมมาจากไทย ฉิ่ง


ແວດລ້ອມ

ແວດ (แวด, “แวด”) + ລ້ອມ (ล้อม, “ล้อม”)

[ʋɛːt̚˥˨.lɔːm˥˨]

[ʋɛːt̚˧˦.lɔːm˧˦]


ແວດລ້ອມ

ແວດ (แวด, “แวด”) + ລ້ອມ (ล้อม, “ล้อม”)

[ʋɛːt̚˥˨.lɔːm˥˨]

[ʋɛːt̚˧˦.lɔːm˧˦]


ແວດລ້ອມ

ແວດ (แวด, “แวด”) + ລ້ອມ (ล้อม, “ล้อม”)

[ʋɛːt̚˥˨.lɔːm˥˨]

[ʋɛːt̚˧˦.lɔːm˧˦]


ວິຊາ

ยืมมาจากบาลี วิชฺชา; เทียบสันสกฤต विद्या (วิทฺยา)

[ʋiʔ˧.saː˧˥]

[ʋiʔ˧˨.saː˩˨]


ຊີບ

ยืมมาจากบาลี ชีว หรือสันสกฤต जीव (ชีว)


ຊີບ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฝรั่งเศส Chypre


ວິຊາຊີບ

[ʋiʔ˧.saː˧˥.siːp̚˥˨]

[ʋiʔ˧˨.saː˩˨.siːp̚˧˦]


ວິຫານ

ยืมมาจากบาลี วิหาร (“ที่พัก, ที่อยู่”) หรือสันสกฤต विहार (วิหาร)

[ʋiʔ˧˨.haːn˥˧˧]


ສັດຕະວັດ

ສະຕະວັດ
สะตะวัด


ວັງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วัง, ไทใหญ่ ဝင်း (วั๊ง); เทียบจีนยุคกลาง汪 (MC 'wang)

วัง (ห้วงน้ำลึก)


ວັງ

ยืมมาจากเขมรเก่า វាង៑ (วางฺ), វាង្ង៑ (วางฺงฺ), វង៑ (วงฺ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *wa(a)ŋ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร វាំង (วาํง), ពាំង (พาํง), ไทย วัง, คำเมือง ᩅᩢ᩠ᨦ (วัง), เขิน ᩅᩤ᩠ᨦ (วาง), ไทลื้อ ᦞᧂ (วัง); ร่วมรากกับ ວົງ (ว็ง) and ວຽງ (วยง)

วัง (ที่อยู่ของเจ้านาย)


ປະກາດ

ยืมมาจากบาลี ปกาส หรือสันสกฤต प्रकाश (ปฺรกาศ)


ດອກເບ້ຍ

ດອກ (ดอก, “ดอก”) + ເບ້ຍ (เบ้ย, “เบี้ย”)

ດອກເບັ້ຽ
ดอกเบั้ย

[dɔːk̚˧˩.biːə̯˥˨]

[dɔːk̚˥˥˨.biːə̯˧˦]


ຈຳນວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จำนวน, เขมร ចំនួន (จํนัวน)

[t͡ɕam˩˨.nuːə̯n˩˨]


ຕຳລາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตำรา, คำเมือง ᨲᩣᩴᩁᩣ (ตาํรา), เขมร តម្រា (ตมฺรา)


ຖະໜົນ

ยืมมาจากเขมรเก่า ថ្នល (ถฺนล), ត្នល (ตฺนล), ត្នល្ល (ตฺนลฺล), ត្នោល (ตฺโนล), ថ្នោល (ถฺโนล); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ថ្នល់ (ถฺนล̍), ไทย ถนน

ຖະຫນົນ
ถะหน็น
ຖນົນ
ถน็น

ຖະໜົນນີ້ລັກໄລ່ໂພດ

ถนนนี้เสียงดังมาก

ถะหน็นนี้ลักไล่โพด


ທະວີບ

ยืมมาจากสันสกฤต द्वीप (ทฺวีป, “ทวีป; เกาะ”)

[tʰa(ʔ˧˨).ʋiːp̚˧˦]


ທະເລ

ยืมมาจากไทย ทะเล, จากเขมร ទន្លេ (ทนฺเล, “แม่น้ำ”)


ທໍລະນີ

ยืมมาจากบาลี ธรณี หรือสันสกฤต धरणी (ธรณี)

[tʰɔː˩˨.la(ʔ˧˨).niː˩˨]


ນິກາຍ

ยืมมาจากบาลี นิกาย หรือสันสกฤต निकाय (นิกาย)


ນ້ຳມັນ

ນ້ຳ (น้ำ) + ມັນ (มัน); เทียบไทย น้ำมัน, ไทลื้อ ᦓᧄᧉᦙᧃ (นั้มมัน), ไทใหญ่ ၼမ်ႉမၼ်း (นั๎มมั๊น)


ສະມາທິ

ยืมมาจากบาลี สมาธิ (“ความตั้งมั่นแห่งจิต”) หรือจากสันสกฤต समाधि (สมาธิ, “ความตั้งมั่นแห่งจิต”)


ລັດຖະທຳມະນູນ

ລັດຖະ (ลัดถะ, “รัฐ”) + ທຳມະນູນ (ทำมะนูน, “ธรรมนูญ”)

ຣັຖທັມມະນູນ
รัถทัมมะนูน

ລັດ-ຖະ-ທຳ-ມະ-ນູນ


ຕະຫຼາດ

ยืมมาจากไทย ตลาด

ຕະຫລາດ
ตะหลาด
ຕລາດ
ตลาด


ຈຳປາ

ลั่นทม, ลีลาวดี (Plumeria acutifolia Poir)


ໄຊ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไซ, ไทดำ ꪼꪏ (ไซ), ไทใหญ่ သႆး (ไส๊), อาหม 𑜏𑜩 (สย์), จ้วง saez

ไซ (เครื่องดักปลาหรือสัตว์เล็ก)


ໄຊ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไซ

ไซ (หญ้าชนิดหนึ่ง)


ໄຊ

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไซ

ชื่อดาวฤกษ์ดวงหนึ่ง


ໄຊ

ชื่อวิธีการรักษาตาแดงหรือลิ้นอักเสบแบบดั้งเดิม


ໄຊ

ดุร้ายเนื่องจากเจ็บปวด (ใช้กับสัตว์ที่บาดเจ็บ)


ໄຊ

มึนงงหรือไม่ได้สติเพราะความเจ็บป่วย


ໄຊ

ยืมมาจากบาลี ชย หรือสันสกฤต जय (ชย); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ជ័យ (ชัย) และ ជយ (ชย), ไทย ชัย และ ชย

ชัย, ความชนะ


ໄຊ

คำวิสามานยนาม


ອານຸສອນ

[ʔaː˩˨.nuʔ˧˨.sɔːn˥˧˧]

รูปแบบอื่นของ ອະນຸສອນ (อะนุสอน)


ໜັງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนัง, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩢᨦ (หนัง), ไทลื้อ ᦐᧂ (หนัง), ไทดำ ꪘꪰꪉ (หนัง), ไทใหญ่ ၼင် (นัง), อ่ายตน ꩫင် (นง์), จ้วง naeng


ຈຸດ

ຫ້າມຈຸດໄຟ


ຈຸດປະສົງ

ຈຸດ (จุด, “จุด”) + ປະສົງ (ปะส็ง, “ประสงค์”)

ໂຄງການນີ້ ມີຈຸດປະສົງ ເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອພັດທະນາ ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຄົນພິການ ແລະ ຜູ້ທີ່ດ້ອຍໂອກາດ

โครงการนี้ มีจุดประสงค์ เพื่อช่วยเหลือพัฒนา ชีวิตความเป็นอยู่ของคนพิการ และ ผู้ที่ด้อยโอกาส

โคงกานนี้ มีจุดปะส็ง เพื่อซ่วยเหลือพัดทะนา ซีวิดกานเปันอยู่ของค็นพิกาน และ ผู้ที่ด้อยโอกาด


ປະສົງ

ยืมมาจากบาลี ปสงฺค หรือสันสกฤต प्रसङ्ग (ปฺรสงฺค)


ສັບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สับ, คำเมือง ᩈᩢ᩠ᨷ (สับ), ไทลื้อ ᦶᦉᧇ (แสบ) หรือ ᦉᧇ (สับ), ไทใหญ่ သပ်း (สั๊ป)

เอาปลายมีด ปาก หรือของแหลม ๆ เป็นต้น แทงหรือกระทุ้งลง


ສັບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สับ, คำเมือง ᩈᩢ᩠ᨷ (สับ)

สับ (สลับ), สลับ


ສັບ

ยืมมาจากสันสกฤต शब्द (ศพฺท); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศัพท์


ສັບ

ยืมมาจากบาลี สพฺพ; ร่วมเชื้อสายกับไทย สรรพ


ສັບ

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมมาจากไทย ฉับ; เทียบเขมร ឆាប់ (ฉาบ̍)


ຕົວຢ່າງ

ຕົວ (ต็ว, “ตัว”) + ຢ່າງ (อย่าง, “อย่าง”)

[tuːə̯˩˨.jaːŋ˧˨]


ກາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กา, คำเมือง ᨠᩣ (กา), ไทขาว ꪀꪱ, ไทใหญ่ ၵႃ (กา)


ກະເສດຕະກອນ

ยืมมาจากไทย เกษตรกร

ກະ-ເສດ-ຕະ-ກອນ


ກະເສດ

ยืมมาจากไทย เกษตร, จากสันสกฤต क्षेत्र (กฺเษตฺร)


ກະເສດ

คำวิสามานยนาม

(ກະຊວງ~) ชื่อกระทรวงที่มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการเกษตร


ກະຕືລືລົ້ນ

ยืมมาจากไทย กระตือรือร้น (Patterson & Severino, 1995)

ກະ-ຕື-ລື-ລົ້ນ

กระตือรือร้น


ກະເທີຍ

ร่วมรากกับ ເທືອຍ (เทือย)

ກະເທີຽ
กะเทีย


ວັດຖຸ

ยืมมาจากบาลี วตฺถุ; เทียบสันสกฤต वस्तु (วสฺตุ)

[ʋat̚˧.tʰuʔ˧˥]

[ʋat̚˧˨.tʰuʔ˩˨]


ໂລຫະ

ยืมมาจากบาลี โลห หรือสันสกฤต लोह (โลห)


ກະແຈ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕɛː˩˨]


ກາງຄືນ

[kaːŋ˩(˧).kʰɯːn˧˥]

[kaːŋ˩˨.kʰɯːn˩˨]


ຄືນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣɯːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คืน, อีสาน คืน, คำเมือง ᨤᩨ᩠ᨶ (ฅืน), เขิน ᨤᩨ᩠ᨶ (ฅืน), ไทลื้อ ᦆᦹᧃ (ฅืน), ไทดำ ꪁꪳꪙ (กฺึน), ไทขาว ꪅꪳꪙ, ไทใหญ่ ၶိုၼ်း (ขึ๊น), ไทใต้คง ᥑᥪᥢᥰ (ฃื๊น), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜃𑜫 (ขึน์), จ้วง hwnz หรือ ngwnz

คืน (เวลามืด)


ຄືນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ครืน, คำเมือง ᨣᩕᩨ᩠ᨶ (ครืน), เขิน ᨤᩨ᩠ᨶ (ฅืน)


ຄືນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คืน, ไทลื้อ ᦆᦹᧃ (ฅืน), ไทดำ ꪁꪳꪙ (กฺึน), ไทใหญ่ ၶိုၼ်း (ขึ๊น), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜃𑜫 (ขึน์)


ກຳແພງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กำแพง, เขมร កំពែង (กํแพง) หรือ កំផែង (กํแผง)

[kam˩˨.pʰɛːŋ˩˨]


ກຸ້ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kuŋᴮ/ꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กุ้ง, ไทขาว ꪶꪀꪉꫂ, ไทใหญ่ ၵုင်ႈ (กุ้ง), อาหม 𑜀𑜤𑜂𑜫 (กุง์), จ้วง gungq, แสก กุง


ສັດນ້ຳ

ສັດ (สัด, “สัตว์”) + ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”)


ກະແສ

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ខ្សេ (ขฺเส), ក្សេ (กฺเส) หรือ ក្ឞេ (กฺเษ, “เชือก, เส้น”), แผลงมาจาก *សេ (*เส); ร่วมเชื้อสายกับไทย กระแส, เขมร ខ្សែ (ขฺแส, “สาย, เส้น”)

[ka(ʔ˩˨).sɛː˥˧˧]

หางเสียง, เสียงพูด

ผ้าแพรอย่างบาง ๆ


ສະພາບ

ยืมมาจากบาลี สภาว; เทียบสันสกฤต स्वभाव (สฺวภาว)


ກຳໄລ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กำไร, เขิน ᨠ᩵ᩣᩴᩁᩱ (ก่าํไร), เขมร កម្រៃ (กมฺไร)


ສາລາ

ยืมมาจากสันสกฤต शाला (ศาลา); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศาลา

[saː˥˧˧.laː˩˨]


ກຳລັງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กำลัง, เขมร កម្លាំង (กมฺลาํง)


ກຳລັງ

คำกริยาวิเศษณ์


ນ້ຳຕາ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ຕາ (ตา, “ตา”)


ຊີວິດ

ยืมมาจากบาลี ชีวิต หรือสันสกฤต जीवित (ชีวิต); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชีวิต, คำเมือง ᨩᩦᩅᩥ᩠ᨲ (ชีวิต), ไทลื้อ ᦋᦲᦞᦲᧆ (ชีวีด), เขมร ជីវិត (ชีวิต)

[siː˩˨.ʋit̚˧˨]

ເຂົາເຈົ້າດຳລົງຊີວິດ ທີ່ຕິດພັນ ກັບການຜະລິດກະສິກຳ ແບບເພິ່ງພາທຳມະຊາດ

พวกเขาดำรงชีวิตที่ติดพันกับการผลิตกสิกรรมแบบพึ่งพาธรรมชาติ

เข็าเจ็้าดำล็งซีวิด ที่ติดพัน กับกานผะลิดกะสิกำ แบบเพิ่งพาทำมะซาด


ໂລກ

ยืมมาจากบาลี โลก หรือสันสกฤต लोक (โลก)

คนและสัตว์ในแผ่นดิน


ກາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *klaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กลาย, ไทลื้อ ᦂᦻ (กาย), ไทใหญ่ ၵၢႆ (กาย)

กลาย (เป็น), กลับกลาย, เปลี่ยนแปลง,


ກາຍ

ล่วงหรือเปลี่ยนไปแล้ว


ກາຍ

ยืมมาจากบาลี กาย หรือสันสกฤต काय (กาย); ร่วมเชื้อสายกับไทย กาย

กาย, ตนตัว, ร่าง, ลำต้น, หมู่พวก, หมวด


ປາກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปาก, คำเมือง ᨸᩣ᩠ᨠ (ปาก), ไทดำ ꪜꪱꪀ (ปาก), ไทใหญ่ ပၢၵ်ႇ (ป่าก), ไทใต้คง ᥙᥣᥐᥱ (ป่าก), อาหม 𑜆𑜀𑜫 (ปก์), แสก ป̄าก


ປາກ

ປາກບໍ່ໄດ້ ໄອບໍ່ດັງ.

พูดไม่ได้ ไอไม่ดัง

ปากบํ่ได้ ไอบํ่ดัง.


ປາກ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง百 (MC paek); ร่วมเชื้อสายกับไทย ปาก ใน หัวปาก, คำเมือง ᨸᩣ᩠ᨠ (ปาก), เขิน ᨸᩣ᩠ᨠ (ปาก), ไทลื้อ ᦔᦱᧅ (ปาก), ไทใหญ่ ပၢၵ်ႇ (ป่าก), จ้วง bak

(หนึ่ง) ร้อย


ຫົວໃຈ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[huːə̯˥˧˧.t͡ɕaɰ˩˨]


ນາລິກາ

ยืมมาจากไทย นาฬิกา


ນາລິກາ

ยืมมาจากสันสกฤต नारिकेल (นาริเกล, “มะพร้าว”)


ສາຍສຳພັນ

ສາຍ (สาย, “สาย”) + ສຳພັນ (สำพัน, “สัมพันธ์”)

ສາຽສຳພັນ
สายสำพัน


ສຳພັນ

ยืมมาจากบาลี สมฺพนฺธ หรือสันสกฤต सम्बन्ध (สมฺพนฺธ, “ติดพัน”)


ນື້ວານ

[nɯː˥˨.ʋaːn˧˥]

[nɯː˧˦.ʋaːn˩˨]


ສະຫນອງ

[sa(ʔ˩˨).nɔːŋ˥˧˧]

รูปล้าสมัยของ ສະໜອງ (สะหนอง)


ເຫດຜົນ

ເຫດ (เหด, “เหตุ”) + ຜົນ (ผ็น, “ผล”)

[heːt̚˥˥˨.pʰon˥˧˧]


ຂໍ້ແກ້ຕົວ

ຂໍ້ (ขํ้, “ข้อ”) + ແກ້ຕົວ (แก้ต็ว, “แก้ตัว”)

[kʰɔː˧˩.kɛː˥˨.tuːə̯˩(˧)]

[kʰɔː˥˥˨.kɛː˧˦.tuːə̯˩˨]


ຍາມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาม, คำเมือง ᨿᩣ᩠ᨾ (ยาม), ไทดำ ꪑꪱꪣ (ญาม), ไทใหญ่ ယၢမ်း (ย๊าม), ไทใต้คง ᥕᥣᥛᥰ (ย๊าม)


ມາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มา, คำเมือง ᨾᩣ (มา), ไทลื้อ ᦙᦱ (มา), ไทดำ ꪣꪱ (มา), ไทใหญ่ မႃး (ม๊า), ไทใต้คง ᥛᥣᥰ (ม๊า), อาหม 𑜉𑜠 (มะ) หรือ 𑜉𑜡 (มา) หรือ 𑜉𑜡𑜠 (มาะ), จ้วง maz


ຫາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kraᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หา, คำเมือง ᩉᩣ (หา), ไทลื้อ ᦠᦱ (หา), ไทดำ ꪬꪱ (หา), ไทขาว ꪬꪱ, ไทใหญ่ ႁႃ (หา), ไทใต้คง ᥑᥣᥴ (ฃ๋า), อาหม 𑜁𑜡 (ขา) หรือ 𑜁𑜞𑜠 (ขฺระ), จ้วง ra, แสก หร่า


ນາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นา, คำเมือง ᨶᩣ (นา), ไทลื้อ ᦓᦱ (นา), ไทดำ ꪙꪱ (นา), ไทขาว ꪙꪱ, ไทใหญ่ ၼႃး (น๊า), ไทใต้คง ᥘᥣᥰ (ล๊า), อาหม 𑜃𑜠 (นะ) หรือ 𑜃𑜡 (นา), จ้วง naz, ปู้อี naz


ປຶກສາ

ยืมมาจากสันสกฤต परीक्षा (ปรีกฺษา, “การทดสอบ”); เทียบบาลี ปริกฺขา

[pɯk̚˩˨.saː˥˧˧]

ປຶກສາຫາລື ເພື່ອຮ່ວມກັນແກ້ໄຂບັນຫາ

ปรึกษาหาลือเพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหา

ปึกสาหาลื เพื่อฮ่วมกันแก้ไขบันหา


ໂທ

ตัดมาจาก ໂທລະສັບ (โทละสับ) หรือยืมมาจากไทย โทร

โทร (โทรศัพท์)

ຖ້ານ້ອງຕ້ອງການລົມກັບຜູ້ຂຽນອີກ ກໍ່ຂໍໃຫ້ໂທມາ

ถ้าน้องต้องการคุยกับผู้เขียนอีก ก็ขอให้โทรมา

ถ้าน้องต้องกานล็มกับผู้ขยนอีก กํ่ขํให้โทมา


ຢູ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjuːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อยู่, คำเมือง ᩀᩪ᩵ (อยู่), ไทลื้อ ᦊᦴᧈ (หยู่), ไทดำ ꪤꪴ꪿ (หยุ่), ไทขาว ꪤꪴꫀ, ไทใหญ่ ယူႇ (ยู่), ไทใต้คง ᥕᥧᥱ (ยู่), อาหม 𑜊𑜥 (ยู), ปู้อี qyus, จ้วง youq


ຈິດໃຈ

ຈິດ (จิด, “จิต”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[t͡ɕit̚˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ຄິດ

ยืมมาจากไทย คิด

ຄິດເລກ


ຄິດ

สะกิด, เอาเล็บมือ หรือ นิ้วมือข่วนค่อย ๆ เพื่อให้หยุดคัน หรือเตือนให้รู้สึกตัว


ຄິດເຖິງ

ຄິດ (คิด) + ເຖິງ (เถิง)

[kʰit̚˧˨.tʰɤŋ˥˧˧]


ຕ້ອງການ

ຕ້ອງ (ต้อง, “ต้อง”) + ການ (กาน, “การ”)

[tɔːŋ˧˦.kaːn˩˨]


ຝັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝัน, อีสาน ฝัน, คำเมือง ᨺᩢ᩠ᨶ (ฝัน), เขิน ᨺᩢ᩠ᨶ (ฝัน), ไทลื้อ ᦚᧃ (ฝัน), ไทดำ ꪠꪽ (ฝัน), ไทใหญ่ ၽၼ် (ผัน) หรือ ၾၼ် (ฝัน), ไทใต้คง ᥜᥢᥴ (ฝั๋น), อาหม 𑜇𑜃𑜫 (ผน์) หรือ 𑜇𑜞𑜃𑜫 (ผฺรน์), คำตี้ ၸꩫ်

ຝັນດີ

ຝັນຮ້າຍ


ໄປ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไป, คำเมือง ᨻᩱ (ไพ), เขิน ᨻᩱ (ไพ), ไทลื้อ ᦺᦔ (ไป) และ ᦺᦗ (ไพ), ญ้อ ไป, ไทดำ ꪼꪜ (ไป), ไทขาว ꪼꪜ, ไทใหญ่ ပႆ (ไป), อ่ายตน ပႝ (ปย์), จ้วง bae, ปู้อี bail


ມີ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *miːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มี, อีสาน มี, คำเมือง ᨾᩦ (มี), เขิน ᨾᩦ (มี), ไทลื้อ ᦙᦲ (มี), ไทดำ ꪣꪲ (มิ), ไทขาว ꪣꪲ, ไทใหญ่ မီး (มี๊), ไทใต้คง ᥛᥤᥰ (มี๊), อาหม 𑜉𑜣 (มี), จ้วง miz


ຊອກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซอก, ไทใหญ่ သွၵ်ႈ (ส้อ̂ก), ไทใต้คง ᥔᥩᥐᥳ (ส๎อ̂ก)

ຊອກແມ່ຄົວຄົນໃໝ່

หาแม่ครัวคนใหม่

ซอกแม่ค็วค็นใหม่


ຊອກຫາ

[sɔːk̚˧˦.haː˥˧˧]


ຊ່ວຍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟuəjᴮ⁴, จากจีนยุคกลาง助 (MC dzrjoH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ช่วย, คำเมือง ᨩ᩠ᩅ᩠᩵ᨿ (ชว่ย) หรือ ᨩᩬ᩠᩵ᨿ (ชอ่ย), อีสาน ซอย, ไทลื้อ ᦋᦾᧈ (ช่อ̂ย), ไทดำ ꪋ꪿ꪮꪥ (จฺ่อย), ไทใหญ่ ၸွႆႈ (จ้อ̂ย), ไทใต้คง ᥓᥩᥭ (จอ̂ย), พ่าเก ꩡွႝ (จอ̂ย์), อาหม 𑜋𑜨𑜩 (ฉอ̂ย์) หรือ 𑜋𑜢𑜤𑜐𑜫 (ฉึญ์), ปักษ์ใต้ ฉวย

ຊ່ອຍ
ຊ່ວຽ
ซ่วย


ຮຽກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *riəkᴰᴸ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรียก, อีสาน เฮียก, คำเมือง ᩁ᩠ᨿᨠ (รยก), เขิน ᩁ᩠ᨿᨠ (รยก), ไทลื้อ ᦵᦣᧅ (เฮก), ไทดำ ꪭꪸꪀ (ฮย̂ก), ไทใหญ่ ႁဵၵ်ႈ (เห้ก), พ่าเก ꩭိက် (หิก์), อาหม 𑜍𑜢𑜀𑜫 (ริก์), แสก เหร้ก

เรียก, ร้องหา

ຮຽກເກັບພາສີ

เรียกเก็บภาษี


ວ່າ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง話 (MC hwaejH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ว่า, ไทลื้อ ᦞᦱᧈ (ว่า), ไทดำ ꪫ꪿ꪱ (ว่า), ไทขาว ꪫꪱꫀ, ไทใหญ่ ဝႃႈ (ว้า), ไทใต้คง ᥝᥣ (วา), จ้วง vah


ຢາກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjɯǝkᴰ (“หิว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย อยาก, คำเมือง ᩀᩣ᩠ᨠ (อยาก), ไทลื้อ ᦊᦱᧅ (หยาก), ไทดำ ꪤꪱꪀ (หยาก), ไทใหญ่ ယၢၵ်ႇ (ย่าก)

อยาก (ต้องการ)

ຢາກຮູ້ຄຳຕອບ

อยากรู้คำตอบ

อยากฮู้คำตอบ


ໃຫ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *haɰꟲ, จากจีนยุคกลาง許 (MC xjoX); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ให้, พวน เห้อ, ไทย ให้, คำเมือง ᩉᩨ᩶ (หื้) หรือ ᩉᩱ᩶ (ไห้), ไทลื้อ ᦠᦹᧉ (หื้), ไทดำ ꪻꪬ꫁ (ให้), ไทขาว ꪻꪬꫂ, ไทใหญ่ ႁႂ်ႈ (ให้), ไทใต้คง ᥞᥬᥲ (ให้) หรือ ᥞᥫᥲ (เห้อ̂), อ่ายตน ꩭၞ် (ให), อาหม 𑜑𑜧 (หว์), ปู้อี haec, จ้วง hawj


ເປັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *m̩.pelᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เป็น, คำเมือง ᨸᩮ᩠ᨶ (เปน), ไทลื้อ ᦔᦲᧃ (ปีน), ไทดำ ꪹꪜꪸꪙ (เปย̂น), ไทขาว ꪜꪲꪙ, ไทใหญ่ ပဵၼ် (เปน), ไทใต้คง ᥙᥥᥢ (เปน), อาหม 𑜈𑜢𑜃𑜫 (บิน์), จ้วง baenz, แสก พั๊น

ເປັນຄືນມາຈາກຄວາມຕາຍ

ฟื้นคืนมาจากความตาย

เปันคืนมาจากความตาย


ຮັບ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rapᴰ²ˢ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รับ, คำเมือง ᩁᩢ᩠ᨷ (รับ), เขิน ᩁᩢ᩠ᨷ (รับ), ไทลื้อ ᦣᧇ (ฮับ), ไทดำ ꪭꪾꪚ (ฮำบ), ไทใหญ่ ႁပ်ႉ (หั๎ป), ไทใต้คง ᥞᥙ (หัป), อาหม 𑜍𑜆𑜫 (รป์)


ຕ້ອນຮັບ

ຕ້ອນ (ต้อน, “ต้อน”) + ຮັບ (ฮับ, “รับ”)


ໝົດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมด, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩫᨯ (หม็ด), ไทลื้อ ᦷᦖᧆ (โหมด), ไทดำ ꪹꪢꪸꪒ (เหมย̂ด), ไทขาว ꪢꪸꪒ, ไทใหญ่ မူတ်း (มู๊ต)


ຮູ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rɯːwꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รู้, คำเมือง ᩁᩪ᩶ (รู้), อีสาน ฮู้, ไทลื้อ ᦣᦴᧉ (ฮู้), ไทดำ ꪭꪴ꫁ (ฮุ้), ไทขาว ꪭꪴꫂ, ไทใหญ่ ႁူႉ (หู๎), ไทใต้คง ᥞᥧᥳ (หู๎), อาหม 𑜍𑜥 (รู) หรือ 𑜍𑜤𑜈𑜫 (รุว์), จ้วง rox, ภาษาจ้วงใต้ rux, แสก รอ

ຢາກຮູ້ຕ້ອງອ່ານ

อยากรู้ต้องอ่าน

อยากฮู้ต้องอ่าน


ນຳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นำ, อีสาน นำ, ไทลื้อ ᦓᧄ (นัม)


ສະເໜີ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสนอ, เขมร ស្នើ (สฺเนิ)

ສະເຫນີ
สะเหนี
ສເນີ
สเนี

[sa(ʔ˩˨).nɤː˥˧˧]


ເບິ່ງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง望 (MC mjang|mjangH); ร่วมเชื้อสายกับไทย มอง, อีสาน เบิ่ง, คำเมือง ᨷᩮᩥ᩠᩵ᨦ (เบิ่ง), ไทลื้อ ᦙᦸᧂ (มอ̂ง), ไทดำ ꪹꪚꪷ꪿ꪉ (เบํ่ง), ไทใหญ่ မွင်း (ม๊อ̂ง), ไทใต้คง ᥛᥩᥒᥰ (ม๊อ̂ง); ร่วมรากกับ ມອງ (มอง)

ຈັບຕາເບິ່ງ


ສຶກສາ

ยืมมาจากสันสกฤต शिक्षा (ศิกฺษา); เทียบบาลี สิกฺขา

[sɯk̚˩˨.saː˥˧˧]

ສຶກສາຄວາມເປັນໄປໄດ້ ໃນການສ້າງສູນນິເວດວິທະຍາ

ศึกษาความเป็นไปได้ ในการสร้างศูนย์นิเวศวิทยา

สึกสาความเปันไปได้ ในกานส้างสูนนิเวดวิทะยา


ຂຽນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขียน, คำเมือง ᨡ᩠ᨿᩁ (ขยร), เขิน ᨡ᩠ᨿᩁ (ขยร), ไทลื้อ ᦵᦃᧃ (เฃน)

[kʰiːə̯n˥˧˧]

ເພິ່ນຝຶກຫັດຂຽນໂຕໜັງສືຈີນທຸກມື້

เขาฝึกหัดเขียนตัวหนังสือจีนทุกวัน

เพิ่นฝึกหัดขยนโตหนังสืจีนทุกมื้


ແປ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แป


ແປ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แปล

ກົມຄຸ້ມຄອງຄົນຕ່າງປະເທດເລີ່ມຈ້າງຜູ້ແປພາສາຈີນ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາພາສາຂະນະທີ່ເຈົ້າໜ້າທີ່ສອບຖາມນັກທ່ອງທ່ຽວຈີນຢູ່ສະໜາມບິນ.

กรมคุ้มครองคนต่างประเทศเริ่มจ้างผู้แปลภาษาจีน เพื่อแก้ไขปัญหาภาษาขณะที่เจ้าหน้าที่สอบถามนักท่องเที่ยวจีนที่สนามบิน

ก็มคุ้มคองค็นต่างปะเทดเลี่มจ้างผู้แปพาสาจีน เพื่อแก้ไขบันหาพาสาขะนะที่เจ็้าหน้าที่สอบถามนักท่องท่ยวจีนอยู่สะหนามบิน.


ແປ

ແຜ່ນແປໆ


ເອົາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เอา, อีสาน เอา, คำเมือง ᩐᩣ (อูา), เขิน ᩐᩢᩣ (อูัา), ไทลื้อ ᦀᧁ (เอา), ไทดำ ꪹꪮꪱ (เอา), ไทขาว ꪹꪮꪱ, ไทใหญ่ ဢဝ် (อว), อาหม 𑜒𑜧 (อว์) หรือ 𑜒𑜧𑜈𑜫 (อว์ว์) หรือ 𑜒𑜨𑜧 (ออ̂ว์), จ้วง aeu


ໄວ້

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *waj/aɰꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไว้, คำเมือง ᩅᩱ᩶ (ไว้) หรือ ᩅᩱ᩠᩶ᨿ (ไว้ย), ไทลื้อ ᦺᦞᧉ (ไว้), ไทดำ ꪼꪫ꫁ (ไว้), ไทขาว ꪼꪫꫂ, ไทใหญ่ ဝႆႉ (ไว๎), ไทใต้คง ᥝᥭᥳ (วั๎ย), อาหม 𑜈𑜩 (บย์) หรือ 𑜉𑜩 (มย์)


ຕັ້ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตั้ง, คำเมือง ᨲᩢ᩠᩶ᨦ (ตั้ง), ไทลื้อ ᦎᧂᧉ (ตั้ง), ไทดำ ꪔꪰ꫁ꪉ (ตั้ง), ไทใหญ่ တင်ႈ (ตั้ง), ไทใต้คง ᥖᥒᥲ (ตั้ง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วง daengj


ເຊື່ອ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɯəᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เชื่อ, คำเมือง ᨩᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เชอิ่อ), อีสาน เซื่อ, ไทลื้อ ᦵᦋᦲᧈ (เชี่), ไทดำ ꪹꪋ꪿ (เจฺ่), ไทใหญ่ ၸိူဝ်ႈ (เจิ้ว), อาหม 𑜋𑜥 (ฉู)

ຢ່າຫຼົງເຊື່ອກັບການຕົວະຍົວະເດັດຂາດ

อย่าหลงเชื่อกับการโกหกเด็ดขาด

อย่าหล็งเซื่อกับกานต็วะย็วะเดัดขาด


ແນະນຳ

ยืมมาจากไทย แนะนำ; เหมือนกับ ແນະ (แนะ) + ນຳ (นำ)

แนะนำ (ชี้แจงให้ทำ)

แนะนำ (บอกให้รู้จัก)


ໃສ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *s.cɤːlᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใส่, คำเมือง ᩈᩲ᩵ (ใส่), ไทลื้อ ᦺᦉᧈ (ไส่), ไทดำ ꪻꪎ꪿ (ใส่), ไทขาว ꪻꪎꫀ, ไทใหญ่ သႂ်ႇ (ใส่), ไทใต้คง ᥔᥬᥱ (ใส่), อาหม 𑜏𑜧 (สว์) หรือ 𑜏𑜧𑜤 (สาว์), แสก จอ


ເອົາໃຈ

ເອົາ (เอ็า, “เอา”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[ʔaw˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ເອົາໃຈໃສ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย เอาใจใส่, คำเมือง ᩐᩣᨧᩱᩈᩱ᩵ (อูาไจไส่), เขิน ᩐᩢᩣᨧᩱᩈᩱ᩵ (อูัาไจไส่), ไทลื้อ ᦀᧁᦺᦈᦺᦉᧈ (เอาไจไส่)

[ʔaw˩˨.t͡ɕaɰ˩˨.saɰ˧˨]

ເອົາໃຈໃສ່ຕັ້ງໜ້າປະຕິບັດໜ້າທີ່ວຽກງານ

เอาใจใส่ตั้งหน้าปฏิบัติหน้าที่การงาน

เอ็าใจใส่ตั้งหน้าปะติบัดหน้าที่วยกงาน


ຫາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰrwɤːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หาย, คำเมือง ᩉᩣ᩠ᨿ (หาย), ไทลื้อ ᦠᦻ (หาย), ไทใหญ่ ႁၢႆ (หาย), ไทใต้คง ᥞᥣᥭᥴ (ห๋าย), พ่าเก ꩭႝ (หย์), อาหม 𑜑𑜩 (หย์) หรือ 𑜍𑜩 (รย์)

ນ້ຳມັນທຳມະຊາດເທິງຊັ້ນຜິວຫາຍໄປ

น้ำมันธรรมชาติบนชั้นผิวหายไป

น้ำมันทำมะซาดเทิงซั้นผิวหายไป


ເຜີຍແພ່

ເຜີຍ (เผีย, “เผย”) + ແພ່ (แพ่, “แพร่”)

ເຜີຽແພ່
เผียแพ่

[pʰɤːj˩(˧).pʰɛː˧]

[pʰɤːj˥˧˧.pʰɛː˧˨]


ອອກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔoːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ออก, คำเมือง ᩋᩬᨠ (ออก), ไทลื้อ ᦀᦸᧅᧈ (อ่อ̂ก), ไทดำ ꪮꪮꪀ (ออก), ไทขาว ꪮꪮꪀ, ไทใหญ่ ဢွၵ်ႇ (อ่อ̂ก), อาหม 𑜒𑜨𑜀𑜫 (ออ̂ก์), จ้วง ok


ອອກ

ພໍ່ອອກ

ແມ່ອອກ


ບໍລິຈາກ

ยืมมาจากบาลี ปริจฺจาค

ບໍຣິຈາກ
บํริจาก

[bɔː˩(˧).liʔ˧.t͡ɕaːk̚˧˩]

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.t͡ɕaːk̚˥˥˨]


ບໍລິຈາກ

ยืมมาจากบาลี ปริจฺจาค

ບໍຣິຈາກ
บํริจาก

[bɔː˩(˧).liʔ˧.t͡ɕaːk̚˧˩]

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.t͡ɕaːk̚˥˥˨]


ບູຊາ

ยืมมาจากบาลี ปูชา หรือสันสกฤต पूजा (ปูชา)


ກິນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kɯɲᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กิน, คำเมือง ᨠᩥ᩠ᨶ (กิน), ไทลื้อ ᦂᦲᧃ (กีน), ไทดำ ꪀꪲꪙ (กิน), ไทใต้คง ᥐᥤᥢ (กีน), ไทใหญ่ ၵိၼ် (กิน), อาหม 𑜀𑜢𑜃𑜫 (กิน์), แสก กิ๋น

ລາວກິນເຂົ້າຢ່າງໜ້ອຍມື້ລະສອງ-ສາມຄາບ.

เขากินข้าวอย่างน้อยวันละสองสามมื้อ

ลาวกินเข็้าอย่างหน้อยมื้ละสอง-สามคาบ.


ຮູ້ສຶກ

[huː˥˨.sɯk̚˧˥]

[huː˧˦.sɯk̚˩˨]


ຂອບໃຈ

ຂອບ (ขอบ, “ขอบ”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[kʰɔːp̚˧˩.t͡ɕaj˩(˧)]

[kʰɔːp̚˥˥˨.t͡ɕaɰ˩˨]

ຂອບໃຈຫລາຽ

ຂອບໃຈຢ່າງສຸດຊຶ້ງນຳ

ขอบคุณอย่างสุดซึ้ง

ขอบใจอย่างสุดซึ้งนำ


ຂໍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xɔːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขอ หรือ ฃอ, คำเมือง ᨢᩬᩴ (ฃอํ), ไทใหญ่ ၶေႃ (ขอ̂), อาหม 𑜁𑜦𑜡 (ขอ̂)


ຂໍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.roːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขอ, คำเมือง ᨡᩬᩴ (ขอํ), ไทดำ ꪎꪷ (สํ), ไทขาว ꪌꪮ, ไทใหญ่ ၶေႃ (ขอ̂), จ้วง gouz, ปู้อี hoz

ຂໍໃຫ້ຄູ່ຮັກຢູ່ນຳກັນຕະຫຼອດຊີວິດ

ขอให้คู่รักอยู่ด้วยกันตลอดชีวิต

ขํให้คู่ฮักอยู่นำกันตะหลอดซีวิด


ຄວບຄຸມ

ຄວບ (ควบ, “ควบ”) + ຄຸມ (คุม, “คุม”)

[kʰuːə̯p̚˥˨.kʰum˧˥]

[kʰuːə̯p̚˧˦.kʰum˩˨]


ຄຸມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣumꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย คุม, คุ้ม, คลุม, กุม, ไทใหญ่ ၵုမ်း (กุ๊ม), อาหม 𑜀𑜤𑜪 (กุํ)


ຖາມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *c.raːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถาม, คำเมือง ᨳᩣ᩠ᨾ (ถาม), ไทลื้อ ᦏᦱᧄ (ถาม), ไทดำ ꪖꪱꪣ (ถาม), ไทใหญ่ ထၢမ် (ถาม), อาหม 𑜌𑜪 (ถํ), 𑜌𑜉𑜫 (ถม์) หรือ 𑜌𑜢𑜤𑜉𑜫 (ถึม์), จ้วง cam, จ้วงแบบจั่วเจียง tam，แสก ถ่าม

ເຄີຍມີຄົນຖາມທ່ານບໍ່ວ່າ: "ຄວາມຮັກແມ່ນຫຍັງ?"

เคยมีคนถามท่านไหมว่า ความรักคืออะไร

เคียมีค็นถามท่านบํ่ว่า: "ความฮักแม่นหยัง?"


ຮຽນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรียน, คำเมือง ᩁ᩠ᨿᩁ (รยร), เขิน ᩁ᩠ᨿᩁ (รยร), ไทลื้อ ᦵᦣᧃ (เฮน), ไทใหญ่ ႁဵၼ်း (เห๊น), เขมร រៀន (เรียน)

ຮຽນຈົບດ້ານວິຊາທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ.

เรียนจบด้านวิชาที่เกี่ยวข้อง

ฮยนจ็บด้านวิซาที่ก่ยวข้อง.


ໃຊ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʑaɰꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใช้, คำเมือง ᨩᩱ᩶ (ไช้) หรือ ᨩᩲ᩶ (ใช้), ไทลื้อ ᦺᦋᧉ (ไช้), ไทดำ ꪻꪋ꫁ (ใจฺ้), ไทขาว ꪻꪋꫂ, ไทใหญ่ ၸႂ်ႉ (ใจ๎), ไทใต้คง ᥓᥬᥳ (ใจ๎), อาหม 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์)


ຄັດລອກ

ຄັດ (คัด, “คัด”) + ລອກ (ลอก, “ลอก”)

[kʰat̚˧.lɔːk̚˥˨]

[kʰat̚˧˨.lɔːk̚˧˦]


ຄັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คัด


ລອກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɔːkᴰᴸ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลอก, คำเมือง ᩃᩬᨠ (ลอก), เขิน ᩃᩬᨠ (ลอก), ไทลื้อ ᦟᦸᧅ (ลอ̂ก), ไทใหญ่ လွၵ်ႈ (ล้อ̂ก), พ่าเก လွက် (ลอ̂ก์), อาหม 𑜎𑜨𑜀𑜫 (ลอ̂ก์)


ວາງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *waːŋᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย วาง, คำเมือง ᩅᩤ᩠ᨦ (วาง), ไทลื้อ ᦞᦱᧂ (วาง), ไทดำ ꪫꪱꪉ (วาง), ไทใหญ่ ဝၢင်း (ว๊าง), ไทใต้คง ᥝᥣᥒᥰ (ว๊าง), อาหม 𑜈𑜂𑜫 (บง์)


ແກ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *keːꟲ, จากจีนยุคกลาง解 (MC keaX); ร่วมเชื้อสายกับไทย แก้, ไทลื้อ ᦶᦂᧉ (แก้), ไทใหญ่ ၵႄႈ (แก้), ไทใต้คง ᥐᥥᥲ (เก้), อาหม 𑜀𑜦𑜧 (เก)


ດັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดัด, คำเมือง ᨯᩢ᩠ᨯ (ดัด), ไทใหญ่ လတ်း (ลั๊ต, “ทำให้ตรง”), แสก แด๊ด


ອ່ານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔaːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อ่าน, คำเมือง ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ (อ่าน), ไทลื้อ ᦀᦱᧃᧈ (อ่าน), ไทใหญ่ ဢၢၼ်ႇ (อ่าน), ไทใต้คง ᥟᥣᥢᥱ (อ่าน), อาหม 𑜒𑜃𑜫 (อน์); เทียบเขมร អាន (อาน)

ອ່ານປຶ້ມໝື່ນເຫຼັ້ມ, ເດີນທາງໝື່ນລີ້.

อ่านหนังสือหมื่นเล่ม เดินทางหมื่นลี้

อ่านปึ้มหมื่นเหลั้ม, เดีนทางหมื่นลี้.


ທຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เทียว, ไทดำ ꪕꪸꪫ (ตฺย̂ว)


ນອນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *nwɯːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นอน, คำเมือง ᨶᩬᩁ (นอร), ไทลื้อ ᦓᦸᧃ (นอ̂น), เขิน ᨶᩬᩁ (นอร), ไทดำ ꪙꪮꪙ (นอน), ไทใหญ่ ၼွၼ်း (น๊อ̂น), ไทใต้คง ᥘᥩᥢᥰ (ล๊อ̂น), อ่ายตน ꩫွꩫ် (นอ̂น์), อาหม 𑜃𑜨𑜃𑜫 (นอ̂น์)

ເດັກນ້ອຍນອນທ່ຽງມີຜົນດີຕໍ່ການຜ່ອນຄາຍອາລົມກັງວົນ.

เด็กเล็กนอนตอนเที่ยงมีผลดีต่อการผ่อนคลายอารมณ์กังวล

เดักน้อยนอนท่ยงมีผ็นดีตํ่กานผ่อนคายอาล็มกังว็น.


ນັ່ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นั่ง, คำเมือง ᨶᩢ᩠᩵ᨦ (นั่ง), ไทลื้อ ᦓᧂᧈ (นั่ง), ไทดำ ꪙꪰ꪿ꪉ (นั่ง), ไทขาว ꪙꪰꪉꫀ, ไทใหญ่ ၼင်ႈ (นั้ง), อ่ายตน ꩫင် (นง์), อาหม 𑜃𑜂𑜫 (นง์), จ้วง naengh, แสก หนั้ง


ຕາຍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *taːjᴬ², จากไทดั้งเดิม *p.taːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตาย, คำเมือง ᨲᩣ᩠ᨿ (ตาย), ไทลื้อ ᦎᦻ (ตาย), ไทดำ ꪔꪱꪥ (ตาย), ไทขาว ꪔꪱꪥ, ไทใหญ่ တၢႆ (ตาย), ไทใต้คง ᥖᥣᥭ (ตาย), คำตี้ တၢဲႈ, พ่าเก တႝ (ตย์), อาหม 𑜄𑜩 (ตย์), จ้วง dai

ພະນັກງານຜູ້ໜຶ່ງຖືກຍິງຕາຍຢູ່ພາກໃຕ້

พนักงานผู้หนึ่งถูกยิงตายในภาคใต้

พะนักงานผู้หนึ่งถืกยิงตายอยู่พากใต้


ເລຍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *liəᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *C̬.lwiəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เลีย, ไทลื้อ ᦵᦟ (เล), ไทใหญ่ လေး (เล๊), ไทใต้คง ᥘᥥᥰ (เล๊), จ้วง riz, จ้วงแบบหนง laix


ກັບ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กับ, อีสาน กับ, ญ้อ กั๊บ, คำเมือง ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), เขิน ᨠᩢ᩠ᨷ (กับ), ไทลื้อ ᦂᧇ (กับ), ไทดำ ꪀꪚꪾ (กับ), ไทใหญ่ ၵပ်း (กั๊ป), ไทใต้คง ᥐᥙᥴ (กั๋ป), อาหม 𑜀𑜆𑜫 (กป์)


ກັບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กลับ


ຂ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kraːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้า, ไทลื้อ ᦃᦱᧉ (ฃ้า), ไทใหญ่ ၶႃႈ (ข้า), ไทใต้คง ᥑᥣᥲ (ฃ้า)


ຂ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฆ่า, ไทลื้อ ᦃᦱᧉ (ฃ้า), ไทดำ ꪄ꫁ꪱ (ฃ้า), ไทขาว ꪄꪱꫂ, ไทใหญ่ ၶႃႈ (ข้า), ไทใต้คง ᥑᥣᥲ (ฃ้า), อาหม 𑜁𑜠 (ขะ, “ตัด; ฆ่า”), จ้วง gaj, จ้วงแบบหนง kaj


ຈື່

ยืมมาจากจีนยุคกลาง識 (MC tsyiH|syik) หรือ 誌 (MC tsyiH); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩨ᩵ (จื่), เขิน ᨧᩨ᩵ (จื่), ไทลื้อ ᦈᦹᧈ (จื่), ไทดำ ꪊꪳ꪿ (จึ่)

ຈື່ໄວ້ດີໆບໍ່ໃຫ້ມີວັນລືມ

จำไว้ดี ๆ ไม่ให้มีวันลืม

จื่ไว้ดีๆบํ่ให้มีวันลืม


ຈຳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จำ, เขมร ចាំ (จาํ)


ຈຳ

จำ, ขัง (คน)

ຈຳໃຫ້ເຮັດ.


ຈຳ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จำ


ຍືນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.ɟɯːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยืน, คำเมือง ᨿᩨ᩠ᨶ (ยืน), ไทดำ ꪥꪳꪙ (ยึน), ไทใหญ่ ယိုၼ်း (ยึ๊น), ไทใต้คง ᥕᥪᥢᥰ (ยื๊น, “ยาว, นาน”); ร่วมรากกับ ຢືນ (อยืน, “ตั้งอยู่”)

ยืน (ยาวนาน)

ອາຍຸໝັ້ນຂວັນຍືນ

อายุมั่นขวัญยืน

อายุหมั้นขวันยืน


ຍ່າງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *jaːŋᴮ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่าง, อีสาน ญ่าง หรือ ย่าง, ญ้อ ญ่าง, คำเมือง ᨿ᩵ᩣ᩠ᨦ (ย่าง), เขิน ᨿ᩵ᩣ᩠ᨦ (ย่าง), ไทลื้อ ᦍᦱᧂᧈ (ย่าง), ไทดำ ꪑ꪿ꪱꪉ (ญ่าง), ไทใหญ่ ယၢင်ႈ (ย้าง), ไทใต้คง ᥕᥣᥒ (ยาง)

ຜູ້ແທນພວມຍ່າງເຂົ້າຫໍສະພາປະຊາຊົນ.

ผู้แทนกำลังเดินเข้าหอสภาประชาชน

ผู้แทนพวมย่างเข็้าหํสะพาปะซาซ็น.


ດື່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดื่ม


ຕໍ່ສູ້

ยืมมาจากไทย ต่อสู้; เหมือนกับ ຕໍ່ (ตํ่) + ສູ້ (สู้)

[tɔː˧.suː˧˩]

[tɔː˧˨.suː˥˥˨]


ສູ້

ยืมความหมายจากไทย สู้


ສູ້

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩪ᩶ (สู้), เขิน ᩈᩪ᩶ (สู้), ไทลื้อ ᦉᦴᧉ (สู้), ไทใหญ่ သူႈ (สู้), ไทใต้คง ᥔᥧᥲ (สู้)

ดีใจ, สนุกมาก, ชื่นใจ


ສູ້

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ သူႈ (สู้)

ไม่, ไม่ค่อย


ສູ້

เทียบไทย กระซู่


ຖື

เทียบจีนยุคกลาง戴 (MC tojH, “แบกไว้บนหัว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถือ, อีสาน ถือ, คำเมือง ᨳᩨ (ถื), เขิน ᨳᩨ (ถื), ไทลื้อ ᦏᦹ (ถื), จ้วงแบบหนง tw; เทียบไทดำ ꪕꪳ (ตฺึ), ไทขาว ꪕꪳ


ລ້າງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C.lwɤːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้าง, อีสาน ล้าง, คำเมือง ᩃ᩶ᩣ᩠ᨦ (ล้าง), เขิน ᩃ᩶ᩣ᩠ᨦ (ล้าง), ไทลื้อ ᦟᦱᧂᧉ (ล้าง), ไทดำ ꪩ꫁ꪱꪉ (ล้าง), ไทใหญ่ လၢင်ႉ (ล๎าง), อาหม 𑜎𑜂𑜫 (ลง์)


ເວົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เว้า, อีสาน เว่า, ไทดำ ꪹꪫ꫁ꪱ (เว้า)


ເວົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เว้า


ເກີດ

เป็นไปได้ว่ายืมมาจากไทยเก่าสมัยอยุธยาเกิด หรือเขมรกลาง កើត (เกิต)


ເດີນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดิน, คำเมือง ᨯᩮᩥ᩠ᨶ (เดิน), ไทลื้อ ᦵᦤᦲᧃ (เดฺีน), เขมร ដើរ (เฎิร)


ເດີນທາງ

[dɤːn˩(˧).tʰaːŋ˧˥]

[dɤːn˩˨.tʰaːŋ˩˨]


ເຕະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เตะ, จ้วง dik, แสก เต๊ะ; เทียบจีนยุคกลาง踢 (MC thek)


ເລົ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เล่า, อีสาน เล่า, คำเมือง ᩃᩮᩢ᩵ᩣ (เลั่า), เขิน ᩃᩮᩢ᩵ᩣ (เลั่า), ไทลื้อ ᦟᧁᧈ (เล่า), ไทใหญ่ လဝ်ႈ (ล้ว, “ทูล”), ไทใต้คง ᥘᥝ (เลา), อาหม 𑜎𑜧 (ลว์)


ເລົ່າ

ครั้ง, เที่ยว, คราว


ເຫາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหาะ, คำเมือง ᩉᩰᩬᩡ (โหอะ)


ເຮັດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เฮ็ด, คำเมือง ᩁᩮ᩠ᨯ (เรด) หรือ ᩁᩮᩢ᩠ᨯ (เรัด), ไทลื้อ ᦵᦣᧆ (เฮด), ไทใหญ่ ႁဵတ်း (เห๊ต), ไทใต้คง ᥞᥥᥖᥱ (เห่ต), แสก ฮิ̄ด; เทียบเขิน ᨿᩮ᩠ᨯ (เยด), ไทดำ ꪹꪥꪸꪒ (เยย̂ด), ไทขาว ꪹꪥꪸꪒ

ລົມພາຍຸແຮງເຮັດໃຫ້ມີຜູ່ເສຍຊີວິດຢ່າງໜ້ອຍ 62 ຄົນໃນເອີລົບຕາເວັນຕົກ

ลมพายุแรงทำให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 62 คนในยุโรปตะวันตก

ล็มพายุแฮงเฮัดให้มีผู่เสยซีวิดอย่างหน้อย 62 ค็นในเอีล็บตาเวันต็ก


ແມ່ນ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪵꪣ꪿ꪙ (แม่น)

แม่น, ถูกต้อง, ใช่


ແມ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪵꪣ꪿ꪙ (แม่น)


ອັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อัด, อีสาน อัด


ຫຼຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลียว, ไทลื้อ ᦵᦜᧁ (เหลว), ไทใหญ่ လဵဝ် (เลว), ไทใต้คง ᥘᥥᥝᥴ (เล๋ว), อาหม 𑜎𑜢𑜈𑜫 (ลิว์)


ພາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พา, อีสาน พา, คำเมือง ᨻᩣ (พา), ไทลื้อ ᦗᦱ (พา), ไทดำ ꪝꪱ (ปฺา), ไทใหญ่ ပႃး (ป๊า), ไทใต้คง ᥙᥣᥰ (ป๊า)


ພາ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พา

เครื่องใช้สำหรับตั้งถ้วยและใส่อาหาร


ພາ

การตั้งครรภ์


ພາ

ยืมมาจากบาลี ภา หรือสันสกฤต भा (ภา)


ຈະ

คำกริยาวิเศษณ์


ຈະ

อาจเกี่ยวข้องกับคำว่า ໂຈະ (โจะ)


ຄຳນວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คำนวณ


ປະກົດ

ร่วมรากกับ ປາກົດ (ปาก็ด)


ຜ່ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผ่าน, คำเมือง ᨹ᩵ᩣ᩠ᨶ (ผ่าน), เขิน ᨹ᩵ᩣ᩠ᨶ (ผ่าน), ไทลื้อ ᦕᦱᧃᧈ (ผ่าน)

ຜ່ານການສອບເສັງ

ผ่านกานสอบเสัง


ຟັງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *vaŋᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟัง, คำเมือง ᨼᩢ᩠ᨦ (ฟัง), ไทลื้อ ᦝᧂ (ฟัง), ไทดำ ꪡꪰꪉ (ฟัง), ไทขาว ꪡꪰꪉ, ไทใหญ่ ၽင်း (ผั๊ง) หรือ ၾင်း (ฝั๊ง), ไทใต้คง ᥜᥒᥰ (ฝั๊ง)

ຟັງຄຳຄິດເຫັນ.

ฟังความคิดเห็น

ฟังคำคิดเหัน.


ມຸ່ງ

หมาย, ประสงค์, ปอง, ตั้งใจ


ມຸ່ງ

ตำแหน่งสาวใช้ประจำราชธิดาของพระกษัตริย์แต่โบราณ เรียกว่า ເອື້ອຍມຸ່ງ (เอื้อยมุ่ง)


ມຸ່ງໜ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มุ่งหน้า

ມຸ່ງຫນ້າ
มุ่งหน้า

[muŋ˧˨.naː˥˥˨]

ມຸ່ງໜ້າປະຕິບັດຫຼາຍກິດຈະກຳ

มุ่งหน้าปฏิบัติหลายกิจกรรม

มุ่งหน้าปะติบัดหลายกิดจะกำ


ຕື່ນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.tɯːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตื่น, อีสาน ตื่น, คำเมือง ᨲᩨ᩠᩵ᨶ (ตื่น), เขิน ᨲᩨ᩠᩵ᨶ (ตื่น), ไทลื้อ ᦎᦹᧃᧈ (ตื่น), ไทดำ ꪔꪳ꪿ꪙ (ตึ่น), ไทขาว ꪔꪳꪙꫀ, ไทใหญ่ တိုၼ်ႇ (ตึ่น), อาหม 𑜄𑜢𑜤𑜃𑜫 (ตึน์)

ຟ້າວຕື່ນໃນຂະນະທີ່ກຳລັງຝັນ

รีบตื่นในขณะที่กำลังฝัน

ฟ้าวตื่นในขะนะที่กำลังฝัน


ຕື່ນເຕັ້ນ

ຕື່ນ (ตื่น, “ตื่น”) + ເຕັ້ນ (เตั้น, “เต้น”)


ເຕັ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เต้น, ไทใหญ่ တဵၼ်ႈ (เต้น)


ກ່ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เกี่ยว, ไทดำ ꪀꪸ꪿ꪫ (กย่̂ว)


ຊອບ

เทียบเขมร ឆប (ฉบ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชอบ, คำเมือง ᨪᩬᨷ (ซอบ)

ชอบ (ถูกต้อง)


ຄວາມໝາຍ

ຄວາມຫມາຽ
ความหมาย

[kʰuːə̯m˩˨.maːj˥˧˧]


ກຳ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kamᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กำ, อีสาน กำ, คำเมือง ᨠᩣᩴ (กาํ), เขิน ᨠᩣᩴ (กาํ), ไทลื้อ ᦂᧄ (กัม), ไทใหญ่ ၵမ် (กัม), พ่าเก ကံ (กํ), อาหม 𑜀𑜪 (กํ), จ้วง gaem, แสก กั๋ม


ກຳ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กำ

ซี่ล้อเกวียนหรือรถ, ดิ้วตีนเกวียนหรือรถที่ยันขอบล้อกับดุมไว้

(~ເຫຼົ້າ) ไม้ที่เป็นปล่องหรือหลอดยาว ๆ สำหรับเจาะลงในไหเหล้าเพื่อดูดกินเหล้า


ກຳ

ยืมมาจากบาลี กมฺม, จากสันสกฤต कर्मन् (กรฺมนฺ); ร่วมเชื้อสายกับไทย กรรม, ไทลื้อ ᦂᧄ (กัม)


ຂາມ

(ໝາກ~) มะขาม


ແຮງງານ

ยืมมาจากไทย แรงงาน, เหมือนกับ ແຮງ (แฮง) + ງານ (งาน)

[hɛːŋ˧˥.ŋaːn˧˥]

[hɛːŋ˩˨.ŋaːn˩˨]


ເອົາປຽບ

ເອົາ (เอ็า, “เอา”) + ປຽບ (ปยบ, “เปรียบ”)

[ʔaw˩˨.piːə̯p̚˥˥˨]


ກາງເວັນ

ກາງ (กาง) + ເວັນ (เวัน); เทียบไทย กลางวัน, ไทใหญ่ ၵၢင်ဝၼ်း (กางวั๊น)

[kaːŋ˩˨.ʋen˩˨]


ກຳຈັດ

ກຳຈັດສິ່ງສົກກະປົກທີ່ຕົກຄ້າງໃນຮູຂຸມຂົນ

กำจัดสิ่งสกปรกที่ตกค้างในรูขุมขน

กำจัดสิ่งส็กกะป็กที่ต็กค้างในฮูขุมข็น


ຈັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จัด

จัด (ตกแต่ง, วางระเบียบ)


ຈັດ

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมมาจากเขมร ចាស់ (จาส̍, “เข้ม, แก่”); ร่วมเชื้อสายกับไทย จัด

จัด (ยิ่ง, เต็มที่, เกินปรกติ)


ລັກສະນະ

ยืมมาจากสันสกฤต लक्षण (ลกฺษณ, “สิ่งชี้บอก, เครื่องหมาย”); เทียบบาลี ลกฺขณ


ກະຈາຍ

ไม้พุ่มชนิดหนึ่ง ลำและก้านมีหนาม ลูกกลมใช้ทำสีดำได้ ใบซ้อนกัน

ชื่อว่านชนิดหนึ่ง ถือว่ามีพิษแรง


ກະດອງຫົວ

[ka(ʔ˩˨).dɔːŋ˩˨.huːə̯˥˧˧]


ກະດອງ

[ka(ʔ˩˨).dɔːŋ˩˨]


ນຸ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นุ่ง, อีสาน นุ่ง, คำเมือง ᨶᩩ᩵ᨦ (นุ่ง), เขิน ᨶᩩ᩵ᨦ (นุ่ง), ไทลื้อ ᦓᦳᧂᧈ (นุ่ง), ไทดำ ꪙꪴ꪿ꪉ (นุ่ง), ไทใหญ่ ၼုင်ႈ (นุ้ง), ไทใต้คง ᥘᥧᥒ (ลูง), อาหม 𑜃𑜤𑜂𑜫 (นุง์)


ຕິດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ติด, อีสาน ติด, คำเมือง ᨲᩥ᩠ᨯ (ติด), เขิน ᨲᩥ᩠ᨯ (ติด), ไทลื้อ ᦎᦲᧆ (ตีด), ไทใหญ่ တိတ်း (ติ๊ต), อาหม 𑜄𑜢𑜄𑜫 (ติต์)


ເກາະ

ยืมมาจากเขมร កោះ (โกะ); ร่วมเชื้อสายกับไทย เกาะ

เกาะ (แผ่นดิน)


ເກາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เกาะ

เกาะ (จับ, ยึด)


ເກາະ

ยืมมาจากเขมร ក្រោះ (กฺโระ); ร่วมเชื้อสายกับไทย เกราะ


ໜີບ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰniːpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนีบ, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩦᨷ (หนีบ), ไทลื้อ ᦐᦲᧇᧈ (หนี่บ), จ้วง nip, จ้วงแบบหนง neb


ກະຕັນຍູ

ยืมมาจากบาลี กตญฺญู; เทียบสันสกฤต कृतज्ञा (กฺฤตชฺญา)


ຕອບແທນ

ยืมมาจากไทย ตอบแทน; เหมือนกับ ຕອບ (ตอบ, “ตอบ”) + ແທນ (แทน, “แทน”)

[tɔːp̚˧˩.tʰɛːn˧˥]

[tɔːp̚˥˥˨.tʰɛːn˩˨]

ມີຄວາມເອື້ອເຟື້ອ ເຜື່ອແຜ່ ແລະ ຊ່ວຍເຫຼືອຄົນອື່ນທີ່ ຕົກທຸກໄດ້ຍາກ ໂດຍບໍ່ຫວັງຜົນຕອບແທນ.

มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ และช่วยเหลือคนอื่นที่ ตกทุกข์ได้ยาก โดยไม่หวังผลตอบแทน

มีความเอื้อเฟื้อ เผื่อแผ่ และ ซ่วยเหลือค็นอื่นที่ ต็กทุกได้ยาก โดยบํ่หวังผ็นตอบแทน.


ແທນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แทน, ไทใหญ่ တႅၼ်း (แต๊น)


ບຸນຄຸນ

ບຸນ (บุน, “บุญ”) + ຄຸນ (คุน, “คุณ”)


ຕົກໃຈ

ຕົກ (ต็ก, “ตก”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตกใจ, ไทใหญ่ တူၵ်းၸႂ် (ตู๊กใจ)

[tok̚˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ຮັກສາ

ยืมมาจากสันสกฤต रक्षा (รกฺษา); เทียบบาลี รกฺขา

ຮັກສາຄວາມລັບ

รักษาความลับ

ฮักสาความลับ


ຕົກລົງ

ຕົກ (ต็ก, “ตก”) + ລົງ (ล็ง, “ลง”)


ຕົກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tokᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตก, ไทลื้อ ᦷᦎᧅ (โตก), ไทดำ ꪶꪔꪀ (โตก), ไทใหญ่ တူၵ်း (ตู๊ก), ไทใต้คง ᥖᥨᥐᥱ (โต่ก), อาหม 𑜄𑜤𑜀𑜫 (ตุก์), ปู้อี dogt, จ้วง doek

ຕົກຢູ່ໃນສະພາບຄວາມທຸກຍາກ

ตกอยู่ในสภาพความทุกข์ยาก

ต็กอยู่ในสะพาบความทุกยาก


ຕົກ

คำกริยาวิเศษณ์

ແກ້ໄຂບໍ່ຕົກ


ແຂ່ງ

เทียบจีนยุคกลาง爭 (MC tsreang); ร่วมเชื้อสายกับไทย แข่ง, เขิน ᨡᩮ᩠᩵ᨦ (เข่ง), ไทใหญ่ ၶဵင်ႇ (เข่ง)

ແຂ່ງແດດ

สู้กับแดด/ตากแดด

ແຂ່ງຝົນ


ແຂ່ງຂັນ

ແຂ່ງ (แข่ง, “แข่ง”) + ຂັນ (ขัน, “ขัน”)

[kʰɛːŋ˧˨.kʰan˥˧˧]

ຮ່ວມແຂ່ງຂັນກິລາບານເຕະ

ร่วมแข่งขันกีฬาฟุตบอล

ฮ่วมแข่งขันกิลาบานเตะ


ຂຶ້ນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χɯnꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขึ้น, อีสาน ขึ้น, คำเมือง ᨡᩧ᩠᩶ᨶ (ขึ้น), เขิน ᨡᩨ᩠᩶ᨶ (ขื้น), ไทลื้อ ᦃᦹᧃᧉ (ฃื้น), ไทดำ ꪄꪳ꫁ꪙ (ฃึ้น), ไทขาว ꪄꪳꪙꫂ, ไทใหญ่ ၶိုၼ်ႈ (ขึ้น), ไทใต้คง ᥑᥪᥢᥲ (ฃื้น), พ่าเก ၵိုꩫ် (ขึน์), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜃𑜫 (ขึน์), จ้วง hwnj, จ้วงแบบจั่วเจียง kwnj


ວັດສະດຸ

ยืมมาจากสันสกฤต वस्तु (วสฺตุ); เทียบบาลี วตฺถุ; ร่วมรากกับ ພັດສະດຸ (พัดสะดุ) and ວັດຖຸ (วัดถุ)


ເກັບ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kepᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เก็บ, คำเมือง ᨠᩮᩢ᩠ᨷ (เกับ), ไทลื้อ ᦵᦂᧇ (เกบ), ไทดำ ꪹꪀꪸꪚ (เกย̂บ), ไทใหญ่ ၵဵပ်း (เก๊ป), อาหม 𑜀𑜢𑜆𑜫 (กิป์); เทียบเขมร កើប (เกิบ)


ປຽບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปรียบ, เขมร ប្រៀប (บฺเรียบ)

[piːə̯p̚˥˥˨]


ຕາມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *taːmᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตาม, คำเมือง ᨲᩣ᩠ᨾ (ตาม), ไทลื้อ ᦎᦱᧄ (ตาม), ไทใหญ่ တၢမ်း (ต๊าม), ไทใต้คง ᥖᥣᥛᥰ (ต๊าม)


ຕາມ

คำกริยาวิเศษณ์


ຕ້ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต้อน, อีสาน ต้อน, คำเมือง ᨲᩬ᩶ᩁ (ตอ้ร), เขิน ᨲᩬ᩶ᩁ (ตอ้ร), ไทลื้อ ᦎᦸᧃᧉ (ต้อ̂น), ไทดำ ꪔ꫁ꪮꪙ (ต้อน), ไทใหญ่ တွၼ်ႈ (ต้อ̂น)

ຂອງຕ້ອນ


ກະຕໍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *toːᴬ, จากจีนเก่า株 (OC *to); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตอ, คำเมือง ᨲᩬᩴ (ตอํ), ไทใหญ่ တေႃ (ตอ̂), พ่าเก တေႃ (ตอ̂), อาหม 𑜄𑜦𑜡 (ตอ̂)


ຕັດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tacᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตัด, คำเมือง ᨲᩢ᩠ᨯ (ตัด), ไทดำ ꪔꪰꪒ (ตัด), ไทใหญ่ တတ်း (ตั๊ต), ไทใต้คง ᥖᥖᥴ (ตั๋ต), อาหม 𑜄𑜄𑜫 (ตต์), จ้วง daet


ຕັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตรัส, เขมร ត្រាស់ (ตฺราส̍)


ສານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saːn; ร่วมเชื้อสายกับไทย สาน, คำเมือง ᩈᩣ᩠ᨶ (สาน), ไทลื้อ ᦉᦱᧃ (สาน), เขิน ᩈᩣ᩠ᨶ (สาน), ไทใหญ่ သၢၼ် (สาน), อาหม 𑜏𑜃𑜫 (สน์), จ้วง san


ສານ

ศาล (ที่พิพากษาคดี)


ຫວາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.waːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หวาย, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ (หวาย), ไทลื้อ ᦛᦻ (หวาย), ไทใหญ่ ဝၢႆ (วาย), อาหม 𑜈𑜩 (บย์)


ກະຖິນ

ยืมมาจากบาลี กฐิน (“ไม้สะดึง”)


ຫີນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *triːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หิน, คำเมือง ᩉᩥ᩠ᨶ (หิน), ไทลื้อ ᦠᦲᧃ (หีน), ไทดำ ꪬꪲꪙ (หิน), ไทขาว ꪬꪲꪙ, ไทใหญ่ ႁိၼ် (หิน), ไทใต้คง ᥞᥤᥢᥴ (หี๋น), อาหม 𑜍𑜢𑜃𑜫 (ริน์), จ้วง rin, แสก หรี่น


ປະກອບ

[pa(ʔ˩˨).kɔːp̚˥˥˨]


ມັດ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *matᴰˢ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย มัด, คำเมือง ᨾᩢ᩠ᨯ (มัด), เขิน ᨾᩢ᩠ᨯ (มัด), ไทลื้อ ᦙᧆ (มัด), ไทดำ ꪣꪰꪒ (มัด), ไทใหญ่ မတ်ႉ (มั๎ต), ไทใต้คง ᥛᥖ (มัต), พ่าเก မတ် (มต์), อาหม *𑜉𑜄𑜫 (*มต์)


ເຊືອກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɤːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เชือก, คำเมือง ᨩᩮᩬᩥᨠ (เชอิก), เขิน ᨩᩮᩨ᩠ᨠ (เชืก), ไทลื้อ ᦵᦋᦲᧅ (เชีก), ไทดำ ꪹꪋꪀ (เจฺก), ไทขาว ꪋꪷ, ไทใหญ่ ၸိူၵ်ႈ (เจิ้ก), ไทใต้คง ᥓᥫᥐ (เจอ̂ก), อาหม 𑜋𑜢𑜤𑜀𑜫 (ฉึก์), จ้วงแบบจั่วเจียง cweg, จ้วง cag หรือ cieg, จ้วงแบบหนง zowg; เทียบมอญ ဇုက် (ชุก์) และเวียตติกดั้งเดิม *ɟaːk (ซึ่งเป็นรากของเวียดนาม chạc (จั่ก))


ງ່າມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ง่าม, อีสาน ง่าม, คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᨾ (ง่าม), เขิน ᨦ᩵ᩣ᩠ᨾ (ง่าม), ไทลื้อ ᦇᦱᧄᧈ (ง่าม), ไทใหญ่ ငၢမ်ႈ (ง้าม)


ຍິງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲɯŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยิง, อีสาน ยิง, คำเมือง ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง), เขิน ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง), ไทดำ ꪑꪲꪉ (ญิง, “เล็ง”), ไทใหญ่ ယိူင်း (เยิ๊ง, “เล็ง”), ไทใต้คง ᥕᥥᥒᥰ (เย๊ง, “เล็ง”) หรือ ᥕᥫᥒᥰ (เย๊อ̂ง, “เล็ง”), อาหม 𑜊𑜢𑜤𑜂𑜫 (ยึง์, “เล็ง”), จ้วง nyingz หรือ ningz, แสก ญิ๊ง; อาจร่วมรากกับ ເຍືອງ (เยือง)


ຍິງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲiŋᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หญิง, อีสาน ญิง, คำเมือง ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง), เขิน ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง), ไทลื้อ ᦍᦲᧂ (ยีง), ไทดำ ꪑꪲꪉ (ญิง), ไทขาว ꪑꪲꪉ, ไทใหญ่ ယိင်း (ยิ๊ง), ไทใต้คง ᥕᥤᥒᥰ (ยี๊ง), อาหม 𑜐𑜢𑜂𑜫 (ญิง์)

(ແມ່~, ຜູ້~) หญิง


ກະສິກອນ

ສ້າງພັນທະພາບກຳມະກອນ-ຊາວກະສິກອນ ແລະ ນັກຮຽນຮູ້-ປັນຍາຊົນ

สร้างพันธภาพกรรมกร-ชาวกสิกรและนักเรียนรู้-ปัญญาชน

ส้างพันทะพาบกำมะกอน-ซาวกะสิกอน และ นักฮยนฮู้-ปันยาซ็น


ກະສິກຳ

ກະສິກັມ
กะสิกัม


ປືນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปืน, อีสาน ปืน, คำเมือง ᨸᩨ᩠ᨶ (ปืน), เขิน ᨸᩨ᩠ᨶ (ปืน), ไทลื้อ ᦔᦹᧃ (ปืน), ไทขาว ꪜꪳꪙ, ไทใหญ่ ပိုၼ် (ปึน)


ກະສຸນ

ยืมมาจากไทย กระสุน (Patterson & Severino, 1995)


ກະສຽນ

ยืมมาจากไทย เกษียณ, จากสันสกฤต क्षीण (กฺษีณ); เทียบบาลี ขีณ


ກະສຽນ

น่าจะแผลงมาจาก ຂຽນ (ขยน)

เขียนคำแปลด้วยตัวหนังสือเล็ก ๆ ไว้ใต้ศัพท์เดิม


ກະເບື້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระเบื้อง, ปักษ์ใต้ เบื้อง, ไทใหญ่ မိူင်ႈ (เมิ้ง) หรือ ဝိူင်ႈ (เวิ้ง)

ກະເບຶ້ອງ
กะเบึ้อง

[ka(ʔ˧˥).bɯːə̯ŋ˥˨]

[ka(ʔ˩˨).bɯːə̯ŋ˧˦]


ຫຼັງຄາ

ຫລັງຄາ
หลังคา

[laŋ˥˧˧.kʰaː˩˨]


ເຜົາ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰawᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *prawᴬ; เทียบจีนยุคกลาง炮 (MC baew, “อบ; เผา”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เผา, อีสาน เผา, คำเมือง ᨹᩮᩢᩣ (เผัา), เขิน ᨹᩮᩢᩣ (เผัา), ไทลื้อ ᦕᧁ (เผา), ไทดำ ꪹꪠꪱ (เฝา), ไทขาว ꪹꪞꪱ, ไทใหญ่ ၽဝ် (ผว), ไทใต้คง ᥚᥝᥴ (เผ๋า), อาหม 𑜇𑜧 (ผว์), จ้วง byaeu


ອະໄວຍະວະ

ອະວັຍວະ
อะวัยวะ

[ʔa(ʔ˩˨).ʋaj˩˨.ɲa(ʔ˧˨).ʋaʔ˧˨]


ກະເພາະ

ยืมมาจากไทย กระเพาะ

[ka(ʔ˩˨).pʰɔʔ˧˨]


ດູດ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀduːtᴰ¹ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดูด, ไทลื้อ ᦡᦳᧆᧈ (ดุ่ด), ไทใหญ่ လုတ်ႇ (ลุ่ต) และ ႁုတ်ႇ (หุ่ต), ไทใต้คง ᥘᥧᥖᥴ (ลู๋ต), พ่าเก ꩫုတ် (นุต์) และ ꩭုတ် (หุต์), อาหม 𑜓𑜤𑜄𑜫 (ดุต์), จ้วงแบบหนง ndut หรือ ndit


ຊັບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซับ, คำเมือง ᨪᩢ᩠ᨷ (ซับ)


ຊັບ

ซับ (ที่ที่มีน้ำซึมอยู่ภายใต้), ดินที่น้ำซึมออก

ซับ (กระดาษสำหรับซับน้ำ)


ຊັບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระซาบ, คำเมือง ᨪᩣ᩠ᨷ (ซาบ)

กระซิบใกล้ ๆ หู


ຊັບ

ยืมมาจากไทย ทรัพย์, จากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ទ្រវ្យ (ทฺรวฺย), จากสันสกฤต द्रव्य (ทฺรวฺย)


ບຳລຸງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บำรุง, เขมร បម្រុង (บมฺรุง)

ບຳລຸງຮ່າງກາຍ

บำรุงร่างกาย

บำลุงฮ่างกาย


ຖານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถาน, อีสาน ถาน

ที่อุจจาระใส่, เวจ


ຖານ

ยืมมาจากบาลี ฐาน


ນ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย น้า, คำเมือง ᨶ᩶ᩣ (น้า), ไทใหญ่ ၼႃႉ (น๎า), อาหม 𑜃𑜡𑜠 (นาะ)


ປ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ป้า, ไทลื้อ ᦔᦱᧉ (ป้า), ไทดำ ꪜ꫁ꪱ (ป้า), ไทขาว ꪜꪱꫂ, ไทใหญ่ ပႃႈ (ป้า), ไทใต้คง ᥙᥣᥲ (ป้า), อาหม 𑜆𑜡 (ปา), จ้วง baj, แสก ป̂า


ຟອງ

ฟอง (ต่อมนํ้าที่ผุดขึ้นเป็นรูปโป่ง ๆ, ไข่)

หน้าน้ำที่ถูกลมพัดแรงแล้วเลื่อนขึ้นหรือยุบลงเป็นขั้น ๆ

กระแสลมที่พัดไปมาในอากาศ


ເຈົ້າສາວ

ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ສາວ (สาว, “สาว”)


ເຂົ້າຈີ່

ເຂົ້າ (เข็้า, “ข้าว”) + ຈີ່ (จี่, “จี่, เผา”)

[kʰaw˥˥˨.t͡ɕiː˧˨]


ຊີ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชิ้น, อีสาน ซิ้น หรือ ซี้น, คำเมือง ᨩᩥ᩠᩶ᨶ (ชิ้น), เขิน ᨩᩥ᩠᩶ᨶ (ชิ้น), ไทลื้อ ᦋᦲᧃᧉ (ชี้น)

เนื้อของสัตว์หรือคน


ພົມ

ยืมมาจากเขมรเก่า ព្រំហ (พฺรํห), ព្រំហ្ម (พฺรํหฺม, “ขอบ, ริม; เครื่องลาดขนสัตว์”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ព្រំ (พฺรํ), ไทย พรม

พรม (เครื่องลาด)


ປະທານ

ยืมมาจากบาลี ปธาน หรือสันสกฤต प्रधान (ปฺรธาน)


ປະທານ

ยืมมาจากบาลี ปทาน หรือสันสกฤต प्रदान (ปฺรทาน)


ສະໝຽນ

ສະຫມຽນ
สะหมยน


ເຄື່ອງນຸ່ງ

[kʰɯːə̯ŋ˧.nuŋ˧]

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.nuŋ˧˨]

เสื้อผ้า, เครื่องนุ่งห่ม


ເສັ້ນສາຍ

ເສັ້ນ (เสั้น, “เส้น”) + ສາຍ (สาย, “สาย”)

ເສັ້ນສາຽ
เสั้นสาย


ກໍ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่อ, ไทดำ ꪀꪷ꪿ (กํ่), ไทใหญ่ ၵေႃႇ (ก่อ̂), อาหม 𑜀𑜦𑜡 (กอ̂)


ກໍ່

คำกริยาวิเศษณ์

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ก็, คำเมือง ᨣᩴ᩵ (คํ่), ไทดำ ꪁꪷ꫁ (กฺํ้), ไทใหญ่ ၵေႃႈ (ก้อ̂) หรือ ၵေႃး (ก๊อ̂), อาหม 𑜀𑜦𑜡 (กอ̂) หรือ 𑜀𑜦𑜨𑜡 (เกอ̂า)


ກໍ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่อ

(ໝາກ~) ก่อ (ชื่อไม้ต้นหลายชนิดในสกุล Castanopsis)


ບໍລິໂພກ

ยืมมาจากบาลี ปริโภค

ບໍຣິໂພກ
บํริโพก

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.pʰoːk̚˧˦]


ເນື້ອ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *n.mɤːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เนื้อ, คำเมือง ᨶᩮᩬᩥ᩶ᩋ (เนอิ้อ), ไทลื้อ ᦵᦓᦲᧉ (เนี้), เขิน ᨶᩮᩬᩨ᩶ (เนอื้), ไทใหญ่ ၼိူဝ်ႉ (เนิ๎ว), อาหม 𑜃𑜢𑜤𑜈𑜫 (นึว์), ปู้อี noh, จ้วง noh, จ้วงแบบหนง nowx หรือ nwx, แสก หมร้อ


ສັນຍາ

ยืมมาจากบาลี สญฺญา; เทียบสันสกฤต संज्ञा (สํชฺญา)

[san˥˧˧.ɲaː˩˨]


ສັນຍາ

[san˥˧˧.ɲaː˩˨]


ໄອ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไอ, คำเมือง ᩋᩱ (ไอ), ไทลื้อ ᦺᦀ (ไอ), ไทขาว ꪼꪮ, ไทใหญ่ ဢႆ (ไอ), ไทใต้คง ᥟᥭ (อัย), อ่ายตน ဢႝ (อย์), อาหม 𑜒𑜩 (อย์), จ้วง ae, แสก ไอ๋


ບີບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บีบ, ไทใหญ่ မိပ်ႇ (มิ่ป) หรือ ဝိပ်ႇ (วิ่ป)


ຄື້ນ

ยืมมาจากไทย คลื่น


ຄ້າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่าย


ຄ້າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คล้าย


ຍົກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยก, คำเมือง ᨿᩫ᩠ᨠ (ย็ก), ไทลื้อ ᦷᦍᧅ (โยก), ไทขาว ꪑꪺꪀ, ไทใหญ่ ယုၵ်ႉ (ยุ๎ก), อาหม 𑜊𑜤𑜀𑜫 (ยุก์)


ເລີກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลิก, เขมร លើក (เลิก, “ยกขึ้น”)


ຍົກເລີກ

ຍົກ (ย็ก, “ยก”) + ເລີກ (เลีก, “เลิก”)

[ɲok̚˧.lɤːk̚˥˨]

[ɲok̚˧˨.lɤːk̚˧˦]

ຍົກເລີກຂໍ້ຕົກລົງ

ยกเลิกข้อตกลง

ย็กเลีกขํ้ต็กล็ง


ກຸ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กลุ่ม

เส้นฝ้ายที่ปั่นให้พันกันแล้วทำให้เป็นม้วน


ກຸ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กุ่ม, อีสาน กุ่ม


ກຸ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กุ่ม

(ປາ~) ปลามีเกล็ดชนิดหนึ่ง อาจเป็นปลาเกล็ดถี่หรือปลาสร้อย


ຕັ່ງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *taŋᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *taŋᴮ, จากจีนยุคกลาง凳 (MC tongH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตั่ง, ไทลื้อ ᦎᧂᧈ (ตั่ง), ไทดำ ꪔꪰ꪿ꪉ (ตั่ง), ไทขาว ꪔꪰꪉꫀ, ไทใหญ่ တင်ႇ (ตั่ง), ไทใต้คง ᥖᥒᥱ (ตั่ง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วง daengq

ตั่ง, เก้าอี้


ກ້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ก้อง


ກ້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ก้อง, ไทดำ ꪀ꫁ꪮꪉ (ก้อง)


ຊີມັງ

ยืมมาจากฝรั่งเศส ciment

(ປູນ~) ซีเมนต์


ລາຄາ

ยืมมาจากไทย ราคา, จากมาเลเซีย harga, จากสันสกฤต अर्घ (อรฺฆ)

[laː˧˥.kʰaː˧˥]

[laː˩˨.kʰaː˩˨]


ປີນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *piːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปีน


ປິດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลิด, ไทขาว ꪜꪲꪒ


ປິດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปิด


ຂີ້ເຝື້ອ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ເຝື້ອ (เฝื้อ, “เมฆ, ฝ้า”)

[kʰiː˧˩.fɯːə̯˧˩]

[kʰiː˥˥˨.fɯːə̯˥˥˨]


ຂີ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qɯjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขี้, คำเมือง ᨡᩦ᩶ (ขี้), ไทลื้อ ᦃᦲᧉ (ฃี้), ไทดำ ꪄꪲ꫁ (ฃิ้), ไทขาว ꪄꪲꫂ, ไทใหญ่ ၶီႈ (ขี้), อาหม 𑜁𑜣 (ขี), จ้วง haex, แสก ไกฺ

ดิน, โคลน, สิ่งที่เปรอะเปื้อน

ของเสีย, ขยะ, สิ่งที่เหลือทิ้ง

คำขึ้นต้นของสัตว์ นก แมลง โรค บางชนิด และอุปนิสัยที่ไม่พึงประสงค์


ຄວາມເຫັນ

ຄວາມ (ความ, “ความ”) + ເຫັນ (เหัน, “เห็น”)

[kʰuːə̯m˩˨.hen˥˧˧]


ບໍລິສັດ

ບໍຣິສັດ
บํริสัด

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.sat̚˩˨]


ແນວຄວາມຄິດ

ແນວ (แนว, “แนว”) + ຄວາມຄິດ (ความคิด, “ความคิด”)

[nɛːw˧˥.kʰuːə̯m˧˥.kʰit̚˧]

[nɛːw˩˨.kʰuːə̯m˩˨.kʰit̚˧˨]

ແນ+ວ-ຄວາມ-ຄິດ


ດຳເນີນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดำเนิน, เขมร ដំណើរ (ฎํเณิร)


ອະນຸລັກ

ยืมมาจากสันสกฤต अनुरक्ष् (อนุรกฺษฺ)


ການອະນຸລັກ

ການ (กาน) + ອະນຸລັກ (อะนุลัก)

ການ-ອະ-ນຸ-ລັກ

คำอาการนามของ ອະນຸລັກ (อะนุลัก)


ກັດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *katᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กัด, คำเมือง ᨠᩢ᩠ᨯ (กัด), ไทลื้อ ᦂᧆ (กัด), ไทดำ ꪀꪰꪒ (กัด), ไทใหญ่ ၵတ်း (กั๊ต)


ທອງແດງ

ยืมมาจากไทย ทองแดง, เหมือนกับ ທອງ (ทอง) + ແດງ (แดง)

[tʰɔːŋ˧˥.dɛːŋ˩(˧)]

[tʰɔːŋ˩˨.dɛːŋ˩˨]


ສາລີ

ยืมมาจากบาลี สาลิ (“ข้าว”); เทียบสันสกฤต शालि (ศาลิ)

[saː˥˧˧.liː˩˨]

(ເຂົ້າ~) สาลี

(ໝາກ~) ข้าวโพด


ສູດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สวด; ร่วมรากกับ ສວດ (สวด)


ສູດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สูด หรือ ขี้สูด

(ແມງ~) ชันโรง, แมลงจำพวกหนึ่ง ตัวเล็ก ๆ ทำรังอยู่ตามโพรงหรือรูดิน รังเหนียวใช้ติดเต้าแคน


ສູດ

ยืมมาจากสันสกฤต सूत्र (สูตฺร); เทียบบาลี สุตฺต


ສູດ

สูตร (ม่าน), วิสูตร


ຫຼັກສູດ

ຫລັກສູດ
หลักสูด


ຄຣີມ

รูปแบบอื่นของ ຄີມ (คีม, “ครีม”)


ທີມ

ยืมมาจากอังกฤษ team


ທີມງານ

[tʰiːm˧˥.ŋaːn˧˥]

[tʰiːm˩˨.ŋaːn˩˨]


ມີດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mitᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มีด, ไทลื้อ ᦙᦲᧆ (มีด), ไทดำ ꪣꪲꪒ (มิด), ไทขาว ꪣꪲꪒ, ไทใหญ่ မိတ်ႈ (มิ้ต), อาหม 𑜉𑜢𑜄𑜫 (มิต์)


ເອີ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เอิ้น

เรียก, ร้องเรียก

ກ່ອນເປີດປະຕູໃຫ້ເອີ້ນເຈົ້າຂອງບ້ານ

ก่อนเปิดประตูให้เรียกเจ้าของบ้าน

ก่อนเปีดปะตูให้เอี้นเจ็้าของบ้าน


ກະປ໋ອງ

[ka(ʔ˧˥).pɔːŋ˩˧]

[ka(ʔ˩˨).pɔːŋ˩˨]


ມະເຮັງ

ยืมมาจากไทย มะเร็ง, จากมาเลเซีย merengsa


ບັດ

ยืมมาจากบาลี ปตฺต (“แผ่น, ใบ, ปีกนก”)


ກໍລະນີ

ยืมมาจากบาลี กรณี

ມີກໍລະນີສົງໄສ 40 ກໍລະນີ

มีกรณีสงสัย 40 กรณี

มีกํละนีส็งไส 40 กํละนี

ປ້ອງກັນແລະຄວບຄຸມກໍລະນີເກີດໄຟໄໝ້ລາມປ່າ

ป้องกันและควบคุมกรณีเกิดไฟไหม้ลามป่า

ป้องกันและควบคุมกํละนีเกีดไฟไหม้ลามป่า


ສູນກາງ

ສູນ (สูน, “ศูนย์”) + ກາງ (กาง, “กลาง”)

[suːn˥˧˧.kaːŋ˩˨]


ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງ

งานเฉลิมฉลอง


ສະເຫຼີມສະຫຼອງ

ສະເຫຼີມ (สะเหลีม, “เฉลิม”) + ສະຫຼອງ (สะหลอง, “ฉลอง”)

ສະເຫລີມສະຫລອງ
สะเหลีมสะหลอง
ສເລີມສລອງ
สเลีมสลอง

[sa(ʔ˩˨).lɤːm˥˧˧.sa(ʔ˩˨).lɔːŋ˥˧˧]

ສະ-ເຫຼີມ-ສະ-ຫຼອງ


ສະຫຼອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฉลอง, เขมร ឆ្លង (ฉฺลง)

ສະຫລອງ
สะหลอง
ສລອງ
สลอง

[sa(ʔ˩˨).lɔːŋ˥˧˧]


ໂອກາດ

ยืมมาจากบาลี โอกาส; เทียบสันสกฤต अवकाश (อวกาศ); ร่วมรากกับ ອະວະກາດ (อะวะกาด)

[ʔoː˩˨.kaːt̚˥˥˨]


ໄລ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lajᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไล่, คำเมือง ᩃᩱ᩵ (ไล่), เขิน ᩃᩱ᩵ (ไล่), ไทลื้อ ᦺᦟᧈ (ไล่), ไทขาว ꪼꪩꫀ, อาหม 𑜎𑜩 (ลย์)

คิด, คำนวณ, สอบความรู้

ไล่ (บังคับให้ไปหรือตามให้ทัน)


ໄລ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไล่

(ໄມ້~) ไม้ไผ่ชนิดหนึ่ง ลำต้นเล็ก เป็นพุ่มเป็นกอ ไม่มีหนาม เรียกว่า ໄມ້ໄລ່ (ไม้ไล่)


ກວດສອບ

ກວດ (กวด, “ตรวจ”) + ສອບ (สอบ, “สอบ”)

[kuːə̯t̚˧˩.sɔːp̚˧˩]

[kuːə̯t̚˥˥˨.sɔːp̚˥˥˨]


ກວດ

[kuːə̯t̚˥˥˨]


ສອບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สอบ, คำเมือง ᩈᩬᨷ (สอบ)


ສອບ

ตัดทอนจาก ກະສອບ (กะสอบ), จากไทย กระสอบ


ກວດກາ

ກວດ (กวด, “ตรวจ”) + ກາ (กา, “ตรา”)

[kuːə̯t̚˥˥˨.kaː˩˨]

ກວດກາລາຄາສິນຄ້າ

ตรวจตราราคาสินค้า

กวดกาลาคาสินค้า


ຫົວໜ້າ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ໜ້າ (หน้า, “หน้า”)

ຫົວຫນ້າ
ห็วหน้า

[huːə̯˥˧˧.naː˥˥˨]


ແຕ່ງ

ยืมมาจากเขมร តែង (แตง); ร่วมเชื้อสายกับไทย แต่ง, ไทลื้อ ᦶᦎᧂᧈ (แต่ง), ไทดำ ꪵꪔ꪿ꪉ (แต่ง)


ເລືອກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɯəkᴰ²ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เลือก, อีสาน เลือก, คำเมือง ᩃᩮᩬᩥᨠ (เลอิก), เขิน ᩃᩮᩨ᩠ᨠ (เลืก), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧅ (เลีก), ไทดำ ꪹꪩꪀ (เลก), ไทขาว ꪩꪷꪀ, ไทใหญ่ လိူၵ်ႈ (เลิ้ก), ไทใต้คง ᥘᥫᥐ (เลอ̂ก), อ่ายตน လိုက် (ลึก์), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (ลึก์)

ເລືອກເອົາແບບໃດແບບໜຶ່ງ

เลือกเอาแบบใดแบบหนึ่ง

เลือกเอ็าแบบใดแบบหนึ่ง


ສະອາດ

ยืมมาจากเขมรเก่า ស្អាត (สฺอาต), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *cʔaʔ ~ *cʔah ~ *cʔaas; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ស្អាត (สฺอาต), ไทย สะอาด

[sa(ʔ˩˨).ʔaːt̚˥˥˨]

ນ້ຳສະອາດ


ຖ່ານຫີນ

ຖ່ານ (ถ่าน, “ถ่าน”) + ຫີນ (หีน, “หิน”)


ຖ່ານ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง炭 (MC thanH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ่าน, อีสาน ถ่าน, คำเมือง ᨳ᩵ᩣ᩠ᨶ (ถ่าน), เขิน ᨳ᩵ᩣ᩠ᨶ (ถ่าน), ไทลื้อ ᦏᦱᧃᧈ (ถ่าน), ไทดำ ꪖ꪿ꪱꪙ (ถ่าน), ไทใหญ่ ထၢၼ်ႇ (ถ่าน), ไทใต้คง ᥗᥣᥢᥱ (ถ่าน), พ่าเก ထꩫ် (ถน์)


ຮວມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รวม หรือ รอม, คำเมือง ᩁᩬᨾ (รอม), อีสาน ฮวม, ไทลื้อ ᦣᦸᧄ (ฮอ̂ม), ไทดำ ꪶꪭꪣ (โฮม), ไทใหญ่ ႁွမ်း (ห๊อ̂ม), อาหม 𑜑𑜨𑜪 (หอ̂ํ), แสก โร๊ม


ສື່ສານ

จากไทย สื่อสาร; เหมือนกับ ສື່ (สื่) + ສານ (สาน)

[sɯː˧˨.saːn˥˧˧]


ກ່ຽວຂ້ອງ

ກ່ຽວ (ก่ยว, “เกี่ยว”) + ຂ້ອງ (ข้อง, “ข้อง”)

[kiːə̯w˧.kʰɔːŋ˧˩]

[kiːə̯w˧˨.kʰɔːŋ˥˥˨]


ຫ່ວງ

ห่วง (วงปิด)


ປະເຊີນໜ້າ

ປະເຊີນ (ปะเซีน, “ประเชิญ”) + ໜ້າ (หน้า, “หน้า”)

ປະເຊີນຫນ້າ
ปะเซีนหน้า

ປະເຊີນໜ້າກັບບັນຫາ

เผชิญหน้ากับปัญหา

ปะเซีนหน้ากับบันหา


ອະນຸລັກນິຍົມ

ອະ-ນຸ-ລັກ-ນິ-ຍົມ


ກໍ່ສ້າງ

ກໍ່ (กํ่, “ก่อ”) + ສ້າງ (ส้าง, “สร้าง”)

[kɔː˧.saːŋ˧˩]

[kɔː˧˨.saːŋ˥˥˨]

ກໍ່ສ້າງເຂື່ອນ

ก่อสร้างเขื่อน

กํ่ส้างเขื่อน


ຄອນເທນເນີ

ยืมมาจากอังกฤษ container

[kʰɔːn˧˥.tʰeːn˧˥.nɤː˥˨]

[kʰɔːn˩˨.tʰeːn˩˨.nɤː˧˦]

ຄອນ-ເທນ-ເນີ້


ສືບຕໍ່

ສືບ (สืบ, “สืบ”) + ຕໍ່ (ตํ่, “ต่อ”)

[sɯːp̚˧˩.tɔː˧]

[sɯːp̚˥˥˨.tɔː˧˨]

ตามหลัง, รับช่วงต่อ


ສືບຕໍ່

คำกริยาวิเศษณ์

ສືບ (สืบ, “สืบ”) + ຕໍ່ (ตํ่, “ต่อ”)

[sɯːp̚˧˩.tɔː˧]

[sɯːp̚˥˥˨.tɔː˧˨]

ສືບຕໍ່ຂະຫຍາຍຕົວ

สืบตํ่ขะหยายต็ว


ສືບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สืบ, คำเมือง ᩈᩨ᩠ᨷ (สืบ), เขิน ᩈᩨ᩠ᨷ (สืบ), ไทลื้อ ᦉᦹᧇ (สืบ), ไทดำ ꪎꪳꪚ (สึบ), ไทใหญ่ သိုပ်ႇ (สึ่ป), ไทใต้คง ᥔᥪᥙ (สืป), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜆𑜫 (สึป์)

สืบ (ต่อเนื่อง หรือแสวงหา)


ແຕ່ງກິນ

ทำอาหาร, ทำกิน

ເອົາສະບຽງອາຫານໄປນຳເພື່ອແຕ່ງກິນ

เอาเสบียงอาหารไปตามเพื่อทำกิน

เอ็าสะบยงอาหานไปนำเพื่อแต่งกิน

ນຳຊີ້ນໄປແຕ່ງກິນ

นำเนื้อไปทำกิน

นำซี้นไปแต่งกิน


ຜູ້ແຕ່ງກິນ

พ่อครัว, แม่ครัว


ກອບປີ້

[kɔːp̚˧˩.piː˥˨]

[kɔːp̚˥˥˨.piː˧˦]


ມຸມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มุม, เขมร មុម (มุม) หรือ មុំ (มุํ)


ຄູ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡuːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คู่, ไทลื้อ ᦅᦴᧈ (คู่), ไทใหญ่ ၵူႈ (กู้), จ้วงแบบจั่วเจียง kuq (คู)


ອາດຊະຍາກຳ

ອາດຊະຍາ (อาดซะยา, “อาชญา”) + ກຳ (กำ, “กรรม”)

ອາຊະຍາກຳ
อาซะยากำ
ອາຊຍາກັມ
อาซยากัม

[ʔaːt̚˥˥˨.sa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.kam˩˨]

ອາດ-ຊະ-ຍາ-ກຳ


ເງິນຕາ

ເງິນ (เงิน, “เงิน”) + ຕາ (ตา, “ตรา”)

[ŋɤn˩˨.taː˩˨]


ປ່ຽນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pliənᴮ², จากจีนยุคกลาง變 (MC pjenH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เปลี่ยน, ไทลื้อ ᦵᦔᧃᧈ (เป่น), ไทดำ ꪜꪸ꪿ꪙ (ปย่̂น), ไทใหญ่ ပိၼ်ႇ (ปิ่น), ไทใต้คง ᥙᥤᥢᥱ (ปี่น), จ้วง bienq, จ้วงแบบหนง byenq หรือ benq

ປ່ຽນເສັ້ນທາງບິນ

เปลี่ยนเส้นทางบิน

ป่ยนเสั้นทางบิน


ແນ່ນອນ

ແນ່ (แน่, “แน่”) + ນອນ (นอน, “นอน”)

[nɛː˧.nɔːn˧˥]

[nɛː˧˨.nɔːn˩˨]

ບໍ່ຮູ້ສາເຫດທີ່ແນ່ນອນ

ไม่รู้สาเหตุที่แน่นอน

บํ่ฮู้สาเหดที่แน่นอน


ຟ້ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟ้อน, คำเมือง ᨼᩬ᩶ᩁ (ฟอ้ร), เขิน ᨼᩬ᩶ᩁ (ฟอ้ร), ไทลื้อ ᦝᦸᧃᧉ (ฟ้อ̂น), ไทใหญ่ ၽွၼ်ႉ (ผ๎อ̂น) หรือ ၾွၼ်ႉ (ฝ๎อ̂น)


ກ້າ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *klaːꟲ, จากไทดั้งเดิม *klaːꟲ, จากจีนเก่า稼 (OC *kraːs); ร่วมเชื้อสายกับไทย กล้า, คำเมือง ᨠᩖ᩶ᩣ (กล้า), ไทลื้อ ᦂᦱᧉ (ก้า), ไทขาว ꪀꪱꫂ, ไทใหญ่ ၵႃႈ (ก้า)

กล้า (ต้นข้าวอ่อน)


ກ້າ

กล้า (ไม่กลัว)


ກ້າ

กล้า (แข็ง, แรงมาก)


ມື້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mwɯ:ꟲ (“วัน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย มื้อ, อีสาน มื้อ, คำเมือง ᨾᩨ᩶ (มื้), เขิน ᨾᩨ᩶ (มื้), ไทลื้อ ᦙᦹᧉ (มื้), ไทดำ ꪣꪳ꫁ (มึ้), ไทขาว ꪣꪳꫂ, ไทใหญ่ မိုဝ်ႉ (มึ๎ว), แสก มือ


ຫຼຸດລົງ

ຫລຸດລົງ
หลุดล็ง


ປ້ອງກັນ

ยืมมาจากไทย ป้องกัน; เหมือนกับ ປ້ອງ (ป้อง) + ກັນ (กัน)

[pɔːŋ˧˦.kan˩˨]

ປ້ອງກັນພະຍາດ

ป้องกันพะยาด


ລິຂິດ

ยืมมาจากบาลี ลิขิต หรือสันสกฤต लिखित (ลิขิต)


ກຳໜົດ

ກຳນົດ
กำน็ด
ກຳຫນົດ
กำหน็ด


ກຳໜົດ

ກຳນົດ
กำน็ด
ກຳຫນົດ
กำหน็ด


ອາຫານແລງ

อาหารค่ำ, อาหารมื้อเย็น


ຈານ

เทียบจีน盞／盏 (zhǎn); ร่วมเชื้อสายกับไทย จาน, เขมร ចាន (จาน)


ຈານ

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ចារ៑ (จารฺ)


ຈານ

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ចារ៑ (จารฺ)


ຈານ

ผสมน้ำ, ละลายน้ำ


ອອກແບບ

ອອກ (ออก, “ออก”) + ແບບ (แบบ, “แบบ”)

[ʔɔːk̚˧˩.bɛːp̚˧˩]

[ʔɔːk̚˥˥˨.bɛːp̚˥˥˨]


ຜູ້ອອກແບບ

ผู้ออกแบบ, นักออกแบบ


ຕຳແຫນ່ງ

[tam˩˨.nɛːŋ˧˨]

รูปล้าสมัยของ ຕຳແໜ່ງ (ตำแหน่ง)


ຢ່າ

คำกริยาวิเศษณ์

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰɲaːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อย่า, คำเมือง ᩀ᩵ᩣ (อย่า), ไทลื้อ ᦊᦱᧈ (หย่า), เขิน ᩀ᩵ᩣ (อย่า), ไทดำ ꪑꪱ (ญา), ไทใหญ่ ယႃႇ (ย่า), ไทใต้คง ᥕᥣᥱ (ย่า), อาหม 𑜊𑜠 (ยะ) หรือ 𑜊𑜡 (ยา); เทียบไทดำ ꪑꪱ (ญา), ไทขาว ꪑꪱ


ຢ່າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjaːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หย่า


ຢ່າ

เล่นเพื่อความสนุก


ເອກະສານ

ເອກກະສານ
เอกกะสาน

[ʔeːk̚˥˥˨.ka(ʔ˩˨).saːn˥˧˧]


ນິຍາມ

ยืมมาจากบาลี นิยาม หรือสันสกฤต नियाम (นิยาม)

[niʔ˧˨.ɲaːm˩˨]


ຄົ້ນພົບ

ຄົ້ນ (ค็้น, “ค้น”) + ພົບ (พ็บ, “พบ”)


ພົບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พบ, เขมร ភប់ (ภบ̍)


ຫໍພັກ

ຫໍ (หํ, “หอ”) + ພັກ (พัก, “พัก”)

[hɔː˥˧˧.pʰak̚˧˨]


ຫໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หอ, คำเมือง ᩉᩬᩴ (หอํ), เขิน ᩉᩳ (หอ), ไทใหญ่ ႁေႃ (หอ̂), อาหม 𑜑𑜦𑜡 (หอ̂)


ພັກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *bakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย พัก, ไทลื้อ ᦗᧅ (พัก) หรือ ᦘᧅ (ภัก), จ้วง baeg (“เหนื่อย; หอบ”)

พัก, พักเหนื่อย


ພັກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พัก

ที่ที่เป็นชั้นที่ลดหลั่นกัน เช่น ขั้นบันได


ພັກ

ยืมมาจากบาลี วคฺค หรือสันสกฤต वर्ग (วรฺค)


ພັກ

ยืมมาจากสันสกฤต वक्त्र (วกฺตฺร)


ພັກ

ยืมมาจากสันสกฤต वक्र (วกฺร, “ถอยหลัง”)


ໂຫຼ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหล

โหล (สิบสอง)


ໂຫຼ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหล