ຕຳໝາກຫຸ່ງ

ຕຳ (ตำ, “ตำ”) + ໝາກຫຸ່ງ (หมากหุ่ง, “มะละกอ”)

ຕຳຫມາກຫຸ່ງ
ตำหมากหุ่ง


ຈືນໄຂ່

ຈືນ (จืน, “ทอด”) + ໄຂ່ (ไข่, “ไข่”)

[t͡ɕɯːn˩˨.kʰaj˧˨]


ບານບ້ວງ

ບານ (บาน, “บอล”) + ບ້ວງ (บ้วง, “บ่วง, ห่วง”)

[baːn˩˨.buːə̯ŋ˧˦]


ເຂົ້າປຽກ

ເຂົ້າ (เข็้า, “ข้าว”) + ປຽກ (ปยก, “เปียก”)

[kʰaw˧˩.piːə̯k̚˧˩]

[kʰaw˥˥˨.piːə̯k̚˥˥˨]


ເຂົ້າປຸ້ນ

ເຂົ້າ (เข็้า, “ข้าว”) + ປຸ້ນ (ปุ้น, “ขนมจีน”)


ແຈ່ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แจ่ว, อีสาน แจ่ว, แสก แจว

แจ่ว, น้ำพริก


ນ້ຳກ້ອນ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ກ້ອນ (ก้อน, “ก้อน”)


ບິກ

ยืมมาจากฝรั่งเศส bic, จาก BIC ซึ่งเป็นชื่อเครื่องหมายการค้าของบริษัทจำหน่ายปากกา; เทียบเขมร ប៊ិច (บ̰ิจ)


ສົ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ส้ง, ไทดำ ꪎ꫁ꪺꪉ (สั้วง); ร่วมรากกับ ໂສ້ງ (โส้ง)


ຄົນໃຊ້

ຄົນ (ค็น, “คน”) + ໃຊ້ (ใซ้, “ใช้”)


ຄາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คา, อีสาน คา, คำเมือง ᨤᩣ (ฅา), ไทใหญ่ ၶႃး (ข๊า)

คา (ไม้ล้มลุก)


ຄາ

อาจมีรากศัพท์เดียวกับ ຄາ ที่มีความหมายว่า ค้างอยู่; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน คา

คา (เครื่องจองจำ)


ງາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *r.ŋaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย งา, ไทลื้อ ᦇᦱ (งา), ไทใหญ่ ငႃး (ง๊า), ไทใต้คง ᥒᥣᥰ (ง๊า), อาหม 𑜂𑜠 (งะ)，จ้วงแบบจั่วเจียง ngaz


ງາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ŋaːᴬ, จากจีนยุคกลาง牙 (MC ngae); ร่วมเชื้อสายกับไทย งา, ไทลื้อ ᦇᦱ (งา), ไทใหญ่ ငႃး (ง๊า), อาหม 𑜂𑜠 (งะ), ปู้อี ngaz, จ้วง nyaz

งา (ฟันของช้าง)


ດາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดา, คำเมือง ᨯᩣ (ดา), เขิน ᨯᩣ (ดา)

(ແມງ~) ดา (แมลง)


ຜາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *praːᴬ (“ภูเขาหิน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผา, ไทใหญ่ ၽႃ (ผา), ไทใต้คง ᥚᥣᥴ (ผ๋า), จ้วง bya


ຝາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hwaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝา, อีสาน ฝา, คำเมือง ᨺᩣ (ฝา), เขิน ᨺᩣ (ฝา), ไทลื้อ ᦚᦱ (ฝา), ไทดำ ꪠꪱ (ฝา), ไทขาว ꪠꪱ, ไทใหญ่ ၽႃ (ผา), ไทใต้คง ᥜᥣᥴ (ฝ๋า), อาหม 𑜇𑜡 (ผา) หรือ 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า)


ຝາ

(ປາ~) กระเบน


ຟາ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨼᩣ (ฟา) , จ้วงแบบจั่วเจียง faz (ฟา-ผ้าห่ม)

(ຜ້າ~) ผ้าห่ม


ລາ

เทียบจีนยุคกลาง驢 (MC ljo); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลา, คำเมือง ᩃᩣ (ลา), ไทลื้อ ᦟᦱ (ลา), ไทใหญ่ လႃး (ล๊า), เขมร លា (ลา)


ວາ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *waːᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย วา, คำเมือง ᩅᩤ (วา), เขิน ᩅᩤ (วา), ไทลื้อ ᦞᦱ (วา), ไทขาว ꪫꪱ, ไทใหญ่ ဝႃး (ว๊า), ไทใต้คง ᥝᥣᥰ (ว๊า), พ่าเก ဝႃ (วา), อาหม 𑜈𑜠 (บะ)


ແໜ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰneːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แหน, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩯ (แหน), ไทลื้อ ᦶᦐ (แหน)

แหน (ไม้น้ำ)


ແຮ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แฮ, คำเมือง ᩁᩯ (แร), เขิน ᩁᩯ (แร), ไทลื้อ ᦶᦣ (แฮ)

ผ้าแพร, ผ้าไหม


ແມ່ຍ່າ

ແມ່ (แม่, “แม่”) + ຍ່າ (ย่า, “ย่า”); ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪵꪣ꪿ꪥ꪿ꪱ (แม่ย่า)

[mɛː˧˨.ɲaː˧˨]


ກົກໄມ້

ກົກ (ก็ก, “ต้น, กก”) + ໄມ້ (ไม้, “ไม้”)


ແຟນ

ยืมมาจากอังกฤษ fan


ໄກ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kajᴮ, จากจีนยุคกลาง雞 (MC kej); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไก่, คำเมือง ᨠᩱ᩵ (ไก่), ไทลื้อ ᦺᦂᧈ (ไก่), ไทดำ ꪼꪀ꪿ (ไก่), ไทขาว ꪼꪀꫀ, ไทใหญ่ ၵႆႇ (ไก่), ไทใต้คง ᥐᥭᥱ (กั่ย), อ่ายตน ကႝ (กย์), อาหม 𑜀𑜩 (กย์), ปู้อี gais, จ้วง gaeq, แสก ไก


ຟາກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *waːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาก, คำเมือง ᨼᩣ᩠ᨠ (ฟาก), ไทขาว ꪡꪱꪀ, ไทใหญ่ ၽၢၵ်ႈ (ผ้าก) หรือ ၾၢၵ်ႈ (ฝ้าก)

ฟาก (พื้นไม้ไผ่)


ຟາກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาก, ไทใหญ่ ၽၢၵ်ႇ (ผ่าก) หรือ ၾၢၵ်ႇ (ฝ่าก)

ฟาก (ฝั่ง, ข้าง)


ລູກຊອດ

ລູກ (ลูก, “ลูก”) + ຊອດ (ซอด, “ครึ่งชาติ”)

[luːk̚˥˨.sɔːt̚˥˨]

[luːk̚˧˦.sɔːt̚˧˦]


ຖົ່ວ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tʰuəᴮ¹, จากจีนยุคกลาง豆 (MC duwH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถั่ว, คำเมือง ᨳ᩠ᩅᩫ᩵ (ถว็่), เขิน ᨳ᩠ᩅᩫ᩵ (ถว็่), ไทลื้อ ᦷᦏᧈ (โถ่), ไทดำ ꪖ꪿ꪺ (ถั่ว), ไทขาว ꪖꪺꫀ, ไทใหญ่ ထူဝ်ႇ (ถู่ว), ไทใต้คง ᥗᥨᥝᥱ (โถ่ว), พ่าเก ထုဝ် (ถุว์), อาหม 𑜌𑜥 (ถู) (ในคำ 𑜉𑜀𑜫𑜌𑜥 (มก์ถู))


ແຖນ

อาจร่วมเชื้อสายกับ ແຖງ (แถง); เทียบจีนยุคกลาง天 (MC then); ร่วมเชื้อสายกับไทย แถน, อีสาน แถน, ไทดำ ꪵꪖꪙ (แถน)


ຄຳ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡamᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *ɡamᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คำ, คำเมือง ᨣᩴᩤ (คํา), ไทลื้อ ᦅᧄ (คัม), ไทใหญ่ ၵမ်း (กั๊ม), จ้วงแบบจั่วเจียง kaemz


ຄຳ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣamᴬ⁴, จากจีนเก่า金 (OC *krɯm); ร่วมเชื้อสายกับไทย คำ, ไทลื้อ ᦆᧄ (ฅัม), ไทดำ ꪁꪾ (กฺำ), ไทขาว ꪅꪝꪾ, ไทใหญ่ ၶမ်း (ขั๊ม), ไทใต้คง ᥑᥛᥰ (ฃั๊ม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ) หรือ 𑜁𑜞𑜪 (ขฺรํ), จ้วง gim

(ປາ~) ทอง (ปลาชนิดหนึ่ง)


ຫຼັງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลัง, ไทลื้อ ᦜᧂ (หลัง), ไทดำ ꪨꪰꪉ (หลัง), ไทใหญ่ လင် (ลัง), อ่ายตน လင် (ลง์), อาหม 𑜎𑜂𑜫 (ลง์), ปู้อี langl, จ้วง laeng


ເສິກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sɤkᴰ¹ˢ (“ศัตรู; สงคราม”), จากจีนเก่า賊 (OC *zɯːɡ, “โจร”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศึก, คำเมือง ᩈᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เสิัก), อีสาน เสิก, ไทลื้อ ᦵᦉᦲᧅ (เสีก), ไทดำ ꪹꪎꪷꪀ (เสํก), ไทขาว ꪎꪷꪀ, ไทใหญ่ သိုၵ်း (สึ๊ก), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜀𑜫 (สึก์)


ຄຽວ

ยืมมาจากไทย เคียว


ໝອຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmwuːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอย, ไทใหญ่ မွႆ (มอ̂ย), อาหม 𑜉𑜨𑜩 (มอ̂ย์), จ้วง moi

ຫມອຽ
หมอย
ຫມອຍ
หมอย


ໝໍຜີ

[mɔː˥˧˧.pʰiː˥˧˧]


ເຜັດ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰetᴰˢ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เผ็ด, คำเมือง ᨹᩮᩢ᩠ᨯ (เผัด), ไทลื้อ ᦵᦕᧆ (เผด), ไทดำ ꪹꪠꪸꪒ (เฝย̂ด), ไทใหญ่ ၽဵတ်း (เผ๊ต), ไทใต้คง ᥚᥥᥖᥱ (เผ่ต), พ่าเก ၸိတ် (ผิต์), อาหม 𑜇𑜢𑜄𑜫 (ผิต์)


ລຳ

ลำ (ช่วงตัว)


ລຳ

หนังสือนิทานชาดกที่ไม่ได้แต่งเป็นกลอนสำหรับอ่าน แต่เป็นหนังสือสำหรับเทศน์


ສະເໜ່

ยืมมาจากสันสกฤต स्नेह (สฺเนห); เทียบบาลี สิเนห

ສະເຫນ່
สะเหน่


ຮາກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.raːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ราก, คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨠ (ราก), เขิน ᩁᩣ᩠ᨠ (ราก), ไทลื้อ ᦣᦱᧅ (ฮาก), ไทดำ ꪭꪱꪀ (ฮาก), ไทขาว ꪭꪱ, ไทใหญ่ ႁၢၵ်ႈ (ห้าก), อาหม 𑜍𑜀𑜫 (รก์), จ้วง rag, จ้วงแบบหนง laeg, จ้วงแบบจั่วเจียง lag, แสก ร̄าก

ราก (ส่วนของพืช)


ຮາກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɯəkᴰ; เทียบจีนยุคกลาง嗀 (MC xuwk|xaewk); ร่วมเชื้อสายกับไทย ราก, คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨠ (ราก), เขิน ᩁᩣ᩠ᨠ (ราก), อีสาน ฮาก, ไทลื้อ ᦣᦱᧅ (ฮาก), ไทใหญ่ ႁၢၵ်ႈ (ห้าก), อาหม 𑜍𑜀𑜫 (รก์), จ้วงแบบหนง raeg, แสก หร้วก

อาการที่สำรอกออกมาทางปาก


ຄົນເມືອງ

[kʰon˧˥.mɯːə̯ŋ˧˥]

[kʰon˩˨.mɯːə̯ŋ˩˨]


ລິດ

ยืมมาจากสันสกฤต ऋद्धि (ฤทฺธิ); เทียบบาลี อิทฺธิ; ร่วมรากกับ ອິດທິ (อิดทิ)


ລິດ

ยืมมาจากฝรั่งเศส litre


ພັງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พัง


ປີ້

ປີ້ຍົນ

ตั๋วเครื่องบิน


ສະຫລາກ

รูปแบบอื่นของ ສະຫຼາກ (สะหลาก)


ສະຫຼາກ

ສະຫລາກ
สะหลาก
ສລາກ
สลาก


ຣົຖ

รูปเลิกใช้ของ ລົດ (ล็ด, “รถ”)


ຈອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จอง

[t͡ɕɔːŋ˩(˧)]

ทัพพี, ภาชนะสำหรับตักอาหาร รูปร่างคล้ายช้อนขนาดใหญ่ แต่มีด้ามยาว


ໄພ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไพร่, อีสาน ไพร่, คำเมือง ᨻᩕᩱ᩵ (ไพร่), เขิน ᨽᩱ᩵ (ไภ่) หรือ ᨻᩕᩱ᩵ (ไพร่), ไทลื้อ ᦺᦘᧈ (ไภ่), ไทดำ ꪼꪝ꪿ (ไปฺ่), ไทขาว ꪼꪝꫀ

ราษฎรสามัญทั่วไป, ประชาชน, พลเมือง


ໄພ່

ยืมมาจากจีนยุคกลาง牌 (MC bea|beaj); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไพ่


ບ່າວໃຊ້

คนรับใช้เพศชาย


ຂີ້ຂ້າ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ຂ້າ (ข้า, “ข้า”)

[kʰiː˧˩.kʰaː˧˩]

[kʰiː˥˥˨.kʰaː˥˥˨]

ขี้ข้า (ทาสหรือคนรับใช้)


ໂຮງໝໍ

ໂຮງ (โฮง, “โรง”) + ໝໍ (หมํ, “หมอ”)

ໂຮງຫມໍ
โฮงหมํ

[hoːŋ˧˥.mɔː˩(˧)]

[hoːŋ˩˨.mɔː˥˧˧]

โรงพยาบาล, โรงหมอ


ໂຮງຫມໍ

[hoːŋ˧˥.mɔː˩(˧)]

[hoːŋ˩˨.mɔː˥˧˧]

รูปล้าสมัยของ ໂຮງໝໍ (โฮงหมํ)


ໂຮງເຂົ້າແກງ

ໂຮງ (โฮง, “โรง”) + ເຂົ້າແກງ (เข็้าแกง, “ข้าวแกง”)

[hoːŋ˧˥.kʰaw˧˩.kɛːŋ˩(˧)]

[hoːŋ˩˨.kʰaw˥˥˨.kɛːŋ˩˨]

ໂຮງ-ເຂົ້າ-ແກງ


ແກງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kɛːŋᴬ², จากจีนยุคกลาง羹 (MC kaeng); ร่วมเชื้อสายกับไทย แกง, คำเมือง ᨠᩯ᩠ᨦ (แกง), เขิน ᨠᩯ᩠ᨦ (แกง), ไทลื้อ ᦶᦂᧂ (แกง), ไทใหญ่ ၵႅင် (แกง), ไทใต้คง ᥐᥦᥒ (แกง), แสก เก๋ง


ໄຫລ່

รูปล้าสมัยของ ໄຫຼ່ (ไหล่)


ເຮືອບິນ

[hɯːə̯˩˨.bin˩˨]


ເມັຽ

รูปล้าสมัยของ ເມຍ (เมย)


ແຂ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย จระเข้, อีสาน แข้


ເຈ້ຍ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง紙 (MC tsyeX); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨧᩮ᩶ (เจ้), ไทดำ ꪊꪸ꫁ (จย้̂), ไทใหญ่ ၸေႈ (เจ้)


ສໍຂາວ

ສໍ (สํ, “ดินสอ”) + ຂາວ (ขาว, “ขาว”)

[sɔː˥˧˧.kʰaːw˥˧˧]


ໂລຫິດ

ยืมมาจากบาลี โลหิต หรือสันสกฤต लोहित (โลหิต)


ພຣະ

รูปล้าสมัยของ ພະ (พะ)


ອານາເຂດ

[ʔaː˩(˧).naː˧˥.kʰeːt̚˧˩]

[ʔaː˩˨.naː˩˨.kʰeːt̚˥˥˨]


ດ້າວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้าว


ຮິມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *riːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ริม, คำเมือง ᩁᩥ᩠ᨾ (ริม), อีสาน ฮิม, ไทลื้อ ᦣᦲᧄ (ฮีม), ไทดำ ꪭꪲꪣ (ฮิม), ไทขาว ꪭꪲꪣ, ไทใหญ่ ႁိမ်း (หิ๊ม), อาหม 𑜍𑜢𑜉𑜫 (ริม์) และ 𑜍𑜧𑜪 (รว์ํ); ร่วมรากกับ ຮີມ (ฮีม)


ຮົ້ວ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ruəꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย รั้ว, คำเมือง ᩁ᩠ᩅᩫ᩶ (รว็้), เขิน ᩁ᩠ᩅᩫ᩶ (รว็้), อีสาน ฮั้ว, ไทลื้อ ᦷᦣᧉ (โฮ้), ไทใหญ่ ႁူဝ်ႉ (หู๎ว)


ໄສ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไส้, คำเมือง ᩈᩱ᩶ (ไส้), ไทลื้อ ᦺᦉᧉ (ไส้), ไทใหญ่ သႆႈ (ไส้), อ่ายตน ꩬႝ (สย์), พ่าเก ꩬႝ (สย์), อาหม 𑜏𑜩 (สย์), ไทดำ ꪼꪎ꫁ (ไส้), ไทขาว ꪼꪎꫂ, จ้วง saej


ໄທ້

ไท้, ท้าว, ผู้มียศสูง, พระราชา


ທ້າວ

นาย ใช้เป็นคำนำหน้าผู้ชายที่ยังไม่ได้แต่งงาน

ท้าว, กษัตริย์, โอรสแห่งกษัตริย์


ຜູ້ນ້ອຍ

ຜູ້ນ້ອຽ
ผู้น้อย

ผู้น้อย, เด็ก


ເຂືອ

[kʰɯːə̯˩(˧)]

(ໝາກ~) มะเขือ


ຫ້ອງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰrɔːŋꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้อง, คำเมือง ᩉᩬ᩶ᨦ (หอ้ง), ไทใหญ่ ႁွင်ႈ (ห้อ̂ง), ไทใต้คง ᥞᥩᥒᥲ (ห้อ̂ง), อาหม 𑜍𑜨𑜂𑜫 (รอ̂ง์) หรือ 𑜑𑜨𑜂𑜫 (หอ̂ง์)


ເຫດ

ยืมมาจากบาลี เหตุ หรือสันสกฤต हेतु (เหตุ)


ເຫັດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰrwetᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เห็ด, คำเมือง ᩉᩮᩢ᩠ᨯ (เหัด), ไทขาว ꪬꪸꪒ, ไทใหญ่ ႁဵပ်း (เห๊ป) หรือ ႁႅပ်း (แห๊ป)


ແນວທາງ

[nɛːw˧˥.tʰaːŋ˧˥]

[nɛːw˩˨.tʰaːŋ˩˨]


ນາຄາ

[naː˧˥.kʰaː˧˥]

[naː˩˨.kʰaː˩˨]


ຫ້ອງນອນ

ຫ້ອງ (ห้อง, “ห้อง”) + ນອນ (นอน, “นอน”)

[hɔːŋ˧˩.nɔːn˧˥]

[hɔːŋ˥˥˨.nɔːn˩˨]


ຫນ້າ

รูปล้าสมัยของ ໜ້າ (หน้า)


ສົບ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩫ᩠ᨷ (ส็บ), อีสาน สบ, ไทลื้อ ᦷᦉᧇ (โสบ), ไทใหญ่ သူပ်း (สู๊ป), ไทใต้คง ᥔᥨᥙᥱ (โส่ป), อาหม 𑜏𑜤𑜆𑜫 (สุป์)

ปาก, ริมฝีปาก


ສົບ

ยืมมาจากสันสกฤต शव (ศว)


ແນມ

ยืมมาจากเวียดนาม nem (แนม)


ພໍ່ຂຸນ

พ่อขุน, เจ้าเมือง, พระราชา


ເຈົ້າຊີວິດ

ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ຊີວິດ (ซีวิด, “ชีวิต”)

[t͡ɕaw˧˦.siː˩˨.ʋit̚˧˨]

ເຈົ້າ-ຊີ-ວິດ

(ພະ~) กษัตริย์


ແຜ່ນດິນ

ແຜ່ນ (แผ่น) + ດິນ (ดิน); เทียบไทย แผ่นดิน, ไทลื้อ ᦶᦕᧃᧈᦡᦲᧃ (แผ่นดีน), ไทดำ ꪵꪠ꪿ꪙꪒꪲꪙ (แฝ่นดิน)


ພະຍາ

[pʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨]


ຜູ້ໃຫຍ່

ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ໃຫຍ່ (ใหย่, “ใหญ่”)

ຜູ້ໃຫຽ່
ผู้ใหย่

[pʰuː˥˥˨.ɲaɰ˧˨]


ບົດເພງ

ບົດ (บ็ด, “บท”) + ເພງ (เพง, “เพลง”)

[bot̚˧˥.pʰeːŋ˧˥]

[bot̚˩˨.pʰeːŋ˩˨]


ນັກຮຽນ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ຮຽນ (ฮยน, “เรียน”)

ຄວາມຂີ້ຄ້ານຂອງນັກຮຽນປິ່ນປົວໄດ້ໂດຍການສຶກສາອົບຮົມ.

ความขี้เกียจของนักเรียนรักษาได้โดยการศึกษาอบรม

ความขี้ค้านของนักฮยนปิ่นป็วได้โดยกานสึกสาอ็บฮ็ม.


ເຈົ້ານາຍ

ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ນາຍ (นาย, “นาย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เจ้านาย

ເຈົ້ານາຽ
เจ็้านาย


ເຈົ້າຂອງ

ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ຂອງ (ของ, “ของ”)

[t͡ɕaw˥˨.kʰɔːŋ˩(˧)]

[t͡ɕaw˧˦.kʰɔːŋ˥˧˧]


ປີສາດ

ยืมมาจากบาลี ปิสาจ หรือสันสกฤต पिशाच (ปิศาจ, “ผี”)

[piː˩˨.saːt̚˥˥˨]


ປີກາຍ

ປີ (ปี, “ปี”) + ກາຍ (กาย, “กลาย”)

ปีกลาย, ปีที่แล้ว


ດາລາ

ยืมมาจากบาลี ตารา (“ดาวฤกษ์, ดาวเคราะห์”) หรือสันสกฤต तारा (ตารา); ร่วมเชื้อสายกับไทย ดารา, เขมร តារា (ตารา)


ພໍ່ອາວ

อา(ผู้ชาย), อาว์


ແຫລ່ງ

รูปล้าสมัยของ ແຫຼ່ງ (แหล่ง)


ແຫຼ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แหล่ง


ຫຼ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หล้า, อีสาน หล้า, คำเมือง ᩉᩖ᩶ᩣ (หล้า), เขิน ᩉᩖ᩶ᩣ (หล้า); เทียบจีนเก่า土 (OC *l̥ʰaːʔ, *l'aːʔ)

โลก, แผ่นดิน


ພລັງ

รูปล้าสมัยของ ພະລັງ (พะลัง)


ໂອດ

ยืมมาจากบาลี โอฏฺฐ หรือสันสกฤต ओष्ठ (โอษฺฐ)


ຮ່າງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ร่าง, คำเมือง ᩁ᩵ᩣ᩠ᨦ (ร่าง), ไทใหญ่ ႁၢင်ႈ (ห้าง), ไทใต้คง ᥞᥣᥒ (หาง)


ສຸຂະພາບ

ສຸຂະ (สุขะ, “สุข”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)

ລາວບໍ່ເຊື່ອວ່າ ຜັກ ແລະ ໝາກໄມ້ ເປັນອາຫານສຸຂະພາບ ທີ່ມີຄຸນປະໂຫຍດສູງ ຕໍ່ຮ່າງກາຍ

เขาไม่เชื่อว่า ผักและผลไม้เป็นอาหารสุขภาพที่มีคุณประโยชน์สูงต่อร่างกาย

ลาวบํ่เซื่อว่า ผัก และ หมากไม้ เปันอาหานสุขะพาบ ที่มีคุนปะโหยดสูง ตํ่ฮ่างกาย


ສາມະເນຣີ

รูปล้าสมัยของ ສາມະເນລີ (สามะเนลี)


ສາມະເນລີ

ສາມະເນຣີ
สามะเนรี


ຈີວອນ

ยืมมาจากบาลี จีวร (“ผ้า”) หรือสันสกฤต चीवर (จีวร, “ผ้า”)

[t͡ɕiː˩(˧).ʋɔːn˧˥]

[t͡ɕiː˩˨.ʋɔːn˩˨]


ອ້າຍຈົວ

ອ້າຽຈົວ
อ้ายจ็ว

[ʔaːj˥˨.t͡ɕuːə̯˩(˧)]

[ʔaːj˧˦.t͡ɕuːə̯˩˨]


ໂຄຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ควย, คำเมือง ᨤ᩠ᩅ᩠ᨿ (ฅวย), เขิน ᨣ᩠ᩅᩭ (ควอย), ไทลื้อ ᦩᦾ (ฅวอ̂ย), ไทใหญ่ ၵႂႆး (กฺไว๊), ไทใต้คง ᥑᥩᥭᥰ (ฃ๊อ̂ย), พ่าเก ၵွႝ (ขอ̂ย์), อาหม 𑜁𑜨𑜩 (ขอ̂ย์)


ຄວາມເກງໃຈ

ຄວາມ (ความ) + ເກງໃຈ (เกงใจ)

[kʰuːə̯m˩˨.keːŋ˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ເກງໃຈ (เกงใจ)


ສົມບັດ

ยืมมาจากบาลี สมฺปตฺติ หรือสันสกฤต सम्पत्ति (สมฺปตฺติ)


ສະຫມອງ

[sa(ʔ˩˨).mɔːŋ˥˧˧]

รูปล้าสมัยของ ສະໝອງ (สะหมอง)


ສຳນຽງ

ยืมมาจากไทย สำเนียง

[sam˥˧˧.niːə̯ŋ˩˨]


ມາລາ

ยืมมาจากบาลี มาลา (“ดอกไม้; มาลัย; สาย; เป็นต้น”) หรือสันสกฤต माला (มาลา, “มาลัย; สร้อยคอ; แถว; มงกุฎ; เป็นต้น”)


ດູກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.dukᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดูก และกลายเป็น กระดูก, อีสาน ดูก, ไทลื้อ ᦡᦳᧅᧈ (ดุ่ก), ไทใหญ่ *လုက်ႇ (*ลุ่ก) และกลายเป็น လုပ်ႇ (ลุ่ป), ไทใต้คง ᥘᥧᥐᥴ (ลู๋ก), อาหม 𑜓𑜤𑜀𑜫 (ดุก์)


ພວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พวง, อีสาน พวง


ລົມຫາຍໃຈ

ລົມ (ล็ม, “ลม”) + ຫາຍໃຈ (หายใจ, “หายใจ”)

ລົມຫາຽໃຈ
ล็มหายใจ


ລາງວັນ

ยืมมาจากไทย รางวัล

ຮາງວັນ
ຣາງວັນ
รางวัน

[laːŋ˧˥.ʋan˧˥]

[laːŋ˩˨.ʋan˩˨]

ແຈກລາງວັນ ຕ້ອນຮັບປີໃໝ່ສາກົນ ຫຼາຍກວ່າ 40 ລາງວັນ

แจกรางวัลต้อนรับปีใหม่สากลมากกว่า 40 รางวัล

แจกลางวัน ต้อนฮับปีใหม่สาก็น หลายกว่า 40 ลางวัน


ອະໄພ

ยืมมาจากบาลี อภย หรือสันสกฤต अभय (อภย); ร่วมเชื้อสายกับไทย อภัย, เขมร អភ័យ (อภัย)


ແມງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แมลง หรือ แมง, อีสาน แมง, ไทดำ ꪵꪣꪉ (แมง), ไทขาว ꪵꪣꪉ


ເລົ້າ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lawꟲ⁴, จากจีนยุคกลาง牢 (MC law); ร่วมเชื้อสายกับไทย เล้า, คำเมือง ᩃᩮᩢ᩶ᩣ (เลั้า), ไทลื้อ ᦟᧁᧉ (เล้า), ไทใหญ่ လဝ်ႉ (ล๎ว), ไทใต้คง ᥘᥝᥳ (เล๎า), พ่าเก လွ် (เลา), อาหม 𑜎𑜧 (ลว์); ร่วมเชื้อสายผ่านภาษาจีน: จ้วง lauz, จ้วงแบบหนง lauz


ຮີ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ริ้น, คำเมือง ᩁᩥ᩠᩶ᨶ (ริ้น), ไทลื้อ ᦣᦲᧃᧉ (ฮี้น), ไทใหญ่ ႁိၼ်ႉ (หิ๎น)


ເສນາ

ยืมมาจากบาลี เสนา หรือสันสกฤต सेना (เสนา)

[seː˥˧˧.naː˩˨]


ຄໍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣɔːᴬ², จากไทดั้งเดิม *ɣoːᴬ, จากจีนยุคกลาง喉 (MC huw, “กล่องเสียง; ลำคอ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย คอ, อีสาน คอ, คำเมือง ᨤᩬᩴ (ฅอํ), เขิน ᨤᩳ (ฅอ), ไทดำ ꪁꪷ (กฺํ), ไทขาว ꪅꪮ, ไทใหญ่ ၶေႃး (ข๊อ̂), ไทใต้คง ᥑᥨᥝᥰ (โฃ๊ว), พ่าเก ၵေႃ (ขอ̂), อาหม 𑜁𑜦𑜡 (ขอ̂) หรือ 𑜁𑜞𑜦𑜡 (ขฺรอ̂), จ้วง hoz, แสก กฺ๊อ


ນາງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *naːŋᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *naːŋᴬ, จากจีนเก่า娘 (OC *naŋ, “หญิงสาว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย นาง, คำเมือง ᨶᩣ᩠ᨦ (นาง), ไทลื้อ ᦓᦱᧂ (นาง), ไทดำ ꪙꪱꪉ (นาง), ไทใหญ่ ၼၢင်း (น๊าง), ไทใต้คง ᥘᥣᥒᥰ (ล๊าง) หรือ ᥢᥣᥒᥰ (น๊าง), อ่ายตน ꩫင် (นง์), อาหม 𑜃𑜂𑜫 (นง์); ร่วมเชื้อสายผ่านภาษาจีนเก่า: เขมรเก่า នាង (นาง), nâ, nõ, เขมร នាង (นาง), เวียดนาม nàng (หนั่ง), พม่า နန်း (นน์:)


ຜີບ້າ

ຜີ (ผี, “ผี”) + ບ້າ (บ้า, “บ้า”)

[pʰiː˥˧˧.baː˧˦]


ຮ່າງກາຍ

ຮ່າງ (ฮ่าง, “ร่าง”) + ກາຍ (กาย, “กาย”)

ຮ່າງກາຽ
ฮ่างกาย


ກອບ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กอบ, ปู้อี goobt

กอบ (มาตราตวงข้าวโบราณ)


ກອບ

ยืมมาจากไทย กรอบ

กรอบ (สิ่งประกอบริมวัตถุ)


ກະໂຈມ

ยืมมาจากไทย กระโจม (Kerr, 1972)


ກັງຫັນ

ยืมมาจากไทย กังหัน (Kerr, 1972; Patterson & Severino, 1995)


ມວຍ

ยืมมาจากสันสกฤต मव्य् (มวฺยฺ, “ผูก, มัด”); ร่วมเชื้อสายกับไทย มวย

มวย (กีฬาชนิดหนึ่ง)

ภาชนะทำจากกระบอกไม้ไผ่ สำหรับนึ่งข้าว


ເວທີມວຽ

รูปล้าสมัยของ ເວທີມວຍ (เวทีมวย)


ເວທີມວຍ

ເວທີ (เวที, “เวที”) + ມວຍ (มวย, “มวย”)

ເວທີມວຽ
เวทีมวย

[ʋeː˧˥.tʰiː˧˥.muːə̯j˧˥]

[ʋeː˩˨.tʰiː˩˨.muːə̯j˩˨]

เวทีมวย, สังเวียนมวย, สนามมวย


ມວຍປ້ຳ

จากไทย มวยปล้ำ; เหมือนกับ ມວຍ (มวย) + ປ້ຳ (ป้ำ)

ມວຽປ້ຳ
มวยป้ำ


ນັກມວຍ

ນັກມວຽ
นักมวย


ໄວ

ยืมมาจากบาลี วย; ร่วมเชื้อสายกับไทย วัย


ນັກພາສາ

[nak̚˧˨.pʰaː˩˨.saː˥˧˧]

นักภาษาศาสตร์


ນາຽພາສາ

[naːj˩˨.pʰaː˩˨.saː˥˧˧]

รูปล้าสมัยของ ນາຍພາສາ (นายพาสา)


ພາສາຖີ່ນ

ພາສາ (พาสา) + ຖີ່ນ (ถี่น)

[pʰaː˩˨.saː˥˧˧.tʰiːn˧˨]


ເຄື່ອງກິນ

ເຄື່ອງ (เคื่อง, “เครื่อง”) + ກິນ (กิน, “กิน”)

[kʰɯːə̯ŋ˧.kin˩(˧)]

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.kin˩˨]

ของกิน, อาหาร


ເຄື່ອງໃຊ້ໄຟຟ້າ

เครื่องใช้ไฟฟ้า


ມາດຕະຖານ

ມາຕຖານ
มาตถาน


ຖອກທ້ອງ

[tʰɔːk̚˧˩.tʰɔːŋ˥˨]

[tʰɔːk̚˥˥˨.tʰɔːŋ˧˦]


ທ້ອງບິດ

ທ້ອງ (ท้อง, “ท้อง”) + ບິດ (บิด, “บิด”)

/tʰɔːŋ˥˩.bit˧˦/

(ພະຍາດ~) โรคบิด


ແມ່ທ້ອງ

ແມ່ (แม่, “แม่”) + ທ້ອງ (ท้อง, “ท้อง”)

[mɛː˧.tʰɔːŋ˥˨]

[mɛː˧˨.tʰɔːŋ˧˦]


ແວ່ນຕາ

[ʋɛːn˧˨.taː˩˨]


ແວ່ນແຍງ

ແວ່ນ (แว่น, “แว่น”) + ແຍງ (แยง, “ดู”)

[ʋɛːn˧.ɲɛːŋ˧˥]

[ʋɛːn˧˨.ɲɛːŋ˩˨]

กระจกเงา, กระจกส่องหน้า


ຈາລະຈອນ

[t͡ɕaː˩˨.la(ʔ˧˨).t͡ɕɔːn˩˨]


ພູດອຍ

[pʰúː dɔ̀ːy]


ພູພຽງ

ພູ (พู) + ພຽງ (พยง)

[pʰuː˧˥.pʰiːə̯ŋ˧˥]

[pʰuː˩˨.pʰiːə̯ŋ˩˨]


ທົ່ງພຽງ

[tʰoŋ˧.pʰiːə̯ŋ˧˥]

[tʰoŋ˧˨.pʰiːə̯ŋ˩˨]

ที่ราบ, ที่ราบหุบเขา


ແຕ່ງດອງ

ແຕ່ງ (แต่ง) + ດອງ (ดอง)

[tɛːŋ˧.dɔːŋ˩(˧)]

[tɛːŋ˧˨.dɔːŋ˩˨]

งานแต่งงาน, พิธีสมรส


ໜັງສືແຕ່ງດອງ

ໜັງສື (หนังสื) + ແຕ່ງດອງ (แต่งดอง)

ຫນັງສືແຕ່ງດອງ
หนังสืแต่งดอง

[naŋ˩(˧).sɯː˩(˧).tɛːŋ˧.dɔːŋ˩(˧)]

[naŋ˥˧˧.sɯː˥˧˧.tɛːŋ˧˨.dɔːŋ˩˨]

ໜັງ-ສື-ແຕ່ງ-ດອງ


ຫນັງສື

[naŋ˥˧˧.sɯː˥˧˧]

รูปล้าสมัยของ ໜັງສື (หนังสื)


ຫ້ອງການ

ຫ້ອງ (ห้อง, “ห้อง”) + ການ (กาน, “การ”)

[hɔːŋ˥˥˨.kaːn˩˨]

สำนักงาน, สำนัก


ຕາໜ່າງ

ຕາ (ตา, “ตา”) + ໜ່າງ (หน่าง, “ข่าย, อวน”)

ຕາຫນ່າງ
ตาหน่าง

[taː˩˨.naːŋ˧˨]

ตาข่าย (ทั้งที่ใช้ดักสัตว์, ในการเล่นกีฬา เป็นต้น)

โครงข่าย (ทางรถไฟ เป็นต้น)


ຮອງເທົ້າ

ຮອງ (ฮอง, “รอง”) + ເທົ້າ (เท็้า, “เท้า”)

[hɔːŋ˧˥.tʰaw˥˨]

[hɔːŋ˩˨.tʰaw˧˦]


ແອ

เครื่องปรับอากาศ, แอร์


ຍົນ

ยืมมาจากบาลี ยนฺต หรือสันสกฤต यन्त्र (ยนฺตฺร)


ເດີ່ນຍົນ

[dɤːn˧˨.ɲon˩˨]


ຍົນເຫາະ

[ɲon˧˥.hɔʔ˧˥]

[ɲon˩˨.hɔʔ˩˨]


ຣົຖຍົນ

รูปเลิกใช้ของ ລົດຍົນ (ล็ดย็น)


ຫຸ່ນຍົນ

ยืมมาจากไทย หุ่นยนต์


ເດີ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เดิ่น

ที่ว่าง, สนาม


ບ່ອນຂັງນ້ຳ

ບ່ອນ (บ่อน, “ที่”) + ຂັງ (ขัง, “ขัง”) + ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”)

[bɔːn˧˨.kʰaŋ˥˧˧.nam˧˦]

ບ່ອນ-ຂັງ-ນ້ຳ


ບ່ອນນອນ

ບ່ອນ (บ่อน) + ນອນ (นอน)

[bɔːn˧.nɔːn˧˥]

[bɔːn˧˨.nɔːn˩˨]

ที่นอน, เตียง


ບ່ອນນັ່ງ

ບ່ອນ (บ่อน, “ที่”) + ນັ່ງ (นั่ง, “นั่ง”)

[bɔːn˧˨.naŋ˧˨]


ແຖ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แถ; เทียบเขิน ᨳᩣ (ถา), ไทใหญ่ ထႃ (ถา), จีนยุคกลาง剃 (MC thejH)


ແຖ

เวลาใกล้เที่ยง


ກາແຊັດ

ยืมมาจากฝรั่งเศส cassette

[kaː˩˨.sɛt̚˧˨]

ตลับบรรจุเทป


ໂຮງພະຍາບານ

จากไทย โรงพยาบาล

[hoːŋ˩˨.pʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.baːn˩˨]

ໂຮງ-ພະ-ຍາ-ບານ


ສະໜາມບິນ

ສະຫນາມບິນ
สะหนามบิน


ດອກປີກໄກ່

ດອກ (ดอก, “ดอก”) + ປີກ (ปีก, “ปีก”) + ໄກ່ (ไก่, “ไก่”)

[dɔːk̚˥˥˨.piːk̚˥˥˨.kaj˧˨]

(ກິລາ~) แบดมินตัน


ກີລາ

ยืมมาจากบาลี กีฬา


ເດີ່ນກິລາ

[dɤːn˧˨.kiʔ˩˨.laː˩˨]


ເດີ່ນກີລາ

[dɤːn˧˨.kiː˩˨.laː˩˨]


ຕາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตาด, อีสาน ตาด

ลานหินหรือที่โล่งที่มีน้ำไหลลง


ຕາດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตาด; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ตาด

ไม้กวาดที่เอาดิ้วไม้หลายอันถักใส่กัน ใช้สำหรับปัดดินและหญ้า

ไม้กวาดของแม่มด


ຕາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตาด

ตาด (ชื่อชนชาติ)


ນ້ຳໂຕນຕາດ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ໂຕນຕາດ (โตนตาด, “น้ำตก”)


ໂຕນຕາດ

ໂຕນ (โตน, “โตน, ตกลงจากที่สูง”) + ຕາດ (ตาด, “ลานหิน”)


ຫມ້ຳ

รูปแบบอื่นของ ໝ້ຳ (หม้ำ)


ຊີ້ນດາດ

เนื้อย่างบนกระทะ


ລົດຖີບ

ລົດ (ล็ด, “รถ”) + ຖີບ (ถีบ, “ถีบ”)

ຣົຖຖີບ
ร็ถถีบ

[lot̚˧˨.tʰiːp̚˥˥˨]

จักรยาน, รถถีบ


ລົດຈັກ

ລົດ (ล็ด, “รถ”) + ຈັກ (จัก, “จักร”)

ຣົຖຈັກ
ร็ถจัก

จักรยานยนต์, มอเตอร์ไซค์


ກາກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กาก, คำเมือง ᨠᩣ᩠ᨠ (กาก), ไทลื้อ ᦂᦱᧅ (กาก)


ກາກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กลาก, คำเมือง ᨡᩣ᩠ᨠ (ขาก), ไทลื้อ ᦃᦱᧅ (ฃาก), จ้วง gyak


ກາງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *klaːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กลาง, ไทลื้อ ᦂᦱᧂ (กาง), ไทดำ ꪀꪱꪉ (กาง), ไทขาว ꪀꪱꪉ, ไทใหญ่ ၵၢင် (กาง), อาหม 𑜀𑜂𑜫 (กง์) หรือ 𑜀𑜝𑜂𑜫 (กฺลง์)


ກາວ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง膠 (MC kaew); ร่วมเชื้อสายกับไทย กาว, พม่า ကော် (เกา์), เขมร កាវ (กาว), เวียดนาม keo (แกว)


ໄຂ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไข, ไทขาว ꪼꪄ, ไทใหญ่ ၶႆ (ไข)


ກ້າງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kaːŋꟲ, จากจีนยุคกลาง鯁 (MC kaengX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ก้าง, ไทใหญ่ ၵၢင်ႈ (ก้าง)


ຂ້າງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.raːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้าง, คำเมือง ᨡ᩶ᩣ᩠ᨦ (ข้าง), ไทขาว ꪌꪱꪉꫂ, ไทใหญ่ ၶၢင်ႈ (ข้าง) และ ၶၢင်း (ข๊าง), อาหม 𑜁𑜂𑜫 (ขง์) หรือ 𑜁𑜞𑜂𑜫 (ขฺรง์), จ้วง hangj (ในคำว่า ndokhangj), จ้วงแบบจั่วเจียง hangj


ຂ່າວ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kʰaːwᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข่าว, คำเมือง ᨡ᩵ᩣ᩠ᩅ (ข่าว), ไทลื้อ ᦃᦱᧁᧈ (ฃ่าว), ไทดำ ꪄ꪿ꪱꪫ (ฃ่าว), ไทใหญ่ ၶၢဝ်ႇ (ข่าว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥱ (ฃ่าว), พ่าเก ၵွ် (เขา), อาหม *𑜁𑜨𑜧 (*ขอ̂ว์), จ้วงแบบจั่วเจียง hauq


ຄາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คาบ, คำเมือง ᨤᩣ᩠ᨷ (ฅาบ), ไทใหญ่ ၵၢပ်ႈ (ก้าป)


ຄາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คราบ, คำเมือง ᨣᩕᩣ᩠ᨷ (คราบ), ไทใหญ่ ၶၢပ်ႈ (ข้าป)


ຄ່າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่าย, คำเมือง ᨤ᩵ᩣ᩠ᨿ (ฅ่าย)


ສາລະ

[saː˥˧˧.laʔ˧˨]


ຖານະ

ยืมมาจากบาลี ฐาน

[tʰaː˥˧˧.naʔ˧˨]


ຄວາມເປັນຢູ່

ຄວາມ (ความ) + ເປັນຢູ່ (เปันอยู่)

ຄວາມ-ເປັນ-ຢູ່

คำอาการนามของ ເປັນຢູ່ (เปันอยู่)


ບ້ານຊ່ອງ

ບ້ານ (บ้าน, “บ้าน”) + ຊ່ອງ (ซ่อง, “ช่อง”)

[baːn˥˨.sɔːŋ˧]

[baːn˧˦.sɔːŋ˧˨]


ບ້ານນອກ

ບ້ານ (บ้าน, “บ้าน”) + ນອກ (นอก, “นอก”)

[baːn˥˨.nɔːk̚˥˨]

[baːn˧˦.nɔːk̚˧˦]


ບ້ານນອກຂອກນາ

ບ້ານນອກ (บ้านนอก, “บ้านนอก”) + ຂອກ (ขอก, “ขอก”) + ນາ (นา, “นา”)

[baːn˥˨.nɔːk̚˥˨.kʰɔːk̚˧˩.naː˧˥]

[baːn˧˦.nɔːk̚˧˦.kʰɔːk̚˥˥˨.naː˩˨]

ບ້ານ-ນອກ-ຂອກ-ນາ

บ้านนอกขอกนา, บ้านนอกคอกนา


ບ້ານພີ່ເມືອງນ້ອງ

[baːn˥˨.pʰiː˧.mɯːə̯ŋ˧˥.nɔːŋ˥˨]

[baːn˧˦.pʰiː˧˨.mɯːə̯ŋ˩˨.nɔːŋ˧˦]

ບ້ານ-ພີ່-ເມືອງ-ນ້ອງ

บ้านพี่เมืองน้อง


ບ້ານອ້າຍເມືອງນ້ອງ

บ้านพี่เมืองน้อง


ບ້ານເກີດ

ບ້ານ (บ้าน, “บ้าน”) + ເກີດ (เกีด, “เกิด”)


ບ້ານເກີດເມືອງນອນ

ບ້ານ (บ้าน, “บ้าน”) + ເກີດ (เกีด, “เกิด”) + ເມືອງ (เมือง, “เมือง”) + ນອນ (นอน, “นอน”)

[baːn˥˨.kɤːt̚˧˩.mɯːə̯ŋ˧˥.nɔːn˧˥]

[baːn˧˦.kɤːt̚˥˥˨.mɯːə̯ŋ˩˨.nɔːn˩˨]

ບ້ານ-ເກີດ-ເມືອງ-ນອນ

บ้านเกิดเมืองนอน


ຊາວບ້ານ

ຊາວ (ซาว, “ชาว”) + ບ້ານ (บ้าน, “บ้าน”)


ບ້ານເມືອງ

ยืมมาจากไทย บ้านเมือง(อ้างอิงแหล่งที่มาของข้อมูลเกี่ยวกับรากศัพท์นี้⁽⁺⁾ ได้ไหม); เหมือนกับ ບ້ານ (บ้าน, “บ้าน”) + ເມືອງ (เมือง, “เมือง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย บ้านเมือง, คำเมือง ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶᨾᩮᩬᩥᨦ (บ้านเมอิง), เขิน ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶᨾᩮᩨ᩠ᨦ (บ้านเมืง), ไทลื้อ ᦢᦱᧃᧉᦵᦙᦲᧂ (บ้านเมีง), ไทดำ ꪚ꫁ꪱꪙꪹꪣꪉ (บ้านเมง), ไทใหญ่ ဝၢၼ်ႈမိူင်း (ว้านเมิ๊ง) หรือ မၢၼ်ႈမိူင်း (ม้านเมิ๊ง), ไทใต้คง ᥛᥣᥢᥲᥛᥫᥒᥰ (ม้านเม๊อ̂ง); เทียบความหมายตามตัวอักษรของจีน 國家 /国家

[baːn˥˨.mɯːə̯ŋ˧˥]

[baːn˧˦.mɯːə̯ŋ˩˨]


ກັບໄຟ

กล่องไม้ขีดไฟ


ຫມໍ້

รูปล้าสมัยของ ໝໍ້ (หมํ้)


ປາເດິນຟິນ

* จากคำว่า ປາ (ปลา) และ ເດິນຟິນ (เดินฟิน) จาก dolphin ในภาษาอังกฤษ


ນ້ຳປາ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ປາ (ปา, “ปลา”); ร่วมเชื้อสายกับไทย น้ำปลา, คำเมือง ᨶ᩶ᩣᩴᨸᩖᩣ (น้าํปลา), ไทลื้อ ᦓᧄᧉᦔᦱ (นั้มปา), ไทใหญ่ ၼမ်ႉပႃ (นั๎มปา)


ກະເບື້ອ

น่าจะแผลงมาจาก ກາບເບື້ອ (กาบเบื้อ); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กะเบื้อ, คำเมือง ᨠᩣᩴᨷᩮᩬᩥ᩶ (กาํเบอิ้) หรือ ᨠᨷᩮᩬᩥ᩶ (กเบอิ้), ไทใหญ่ ၵၢပ်ႇမိူဝ်ႈ (ก่าปเมิ้ว) หรือ ၵၢပ်ႇဝိူဝ်ႈ (ก่าปเวิ้ว)

[ka(ʔ˧˥).bɯːə̯˥˨]

[ka(ʔ˩˨).bɯːə̯˧˦]

(ແມງ~) ผีเสื้อ (ชื่อแมลง)


ໝີ່

รูปแบบอื่นของ ມີ່ (มี่)


ກະເດືອນ

จาก ກະ (กะ, “อุปสรรคที่ไม่มีความหมาย”) + (ເດືອນ (เดือน), จากไทดั้งเดิม *t.nɯəlᴬ (“ไส้เดือน”)); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไส้เดือน, ไทขาว ꪒꪷꪙ, ไทใหญ่ တိူၵ်ႇလိူၼ် (เติ่กเลิน)

[ka(ʔ˩˨).dɯːə̯n˩˨]


ຖ້ານປຶ້ມ

* จากคำว่า ຖ້ານ (ถ้าน) และ ປຶ້ມ (ปึ้ม)


ສາຍແຂນ

ສາຍ (สาย, “สาย”) + ແຂນ (แขน, “แขน”)

ສາຽແຂນ
สายแขน

[saːj˥˧˧.kʰɛːn˥˧˧]

สร้อยข้อมือ, กำไล


ຟອຍກວາດ

ຟອຍ (ฟอย, “แปรงขนสัตว์”) + ກວາດ (กวาด, “กวาด”)

ຟອຽກວາດ
ฟอยกวาด


ຕຶກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตึก, คำเมือง ᨲᩧ᩠ᨠ (ตึก)


ຄາງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɢaːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คาง, คำเมือง ᨣᩤ᩠ᨦ (คาง), ไทลื้อ ᦅᦱᧂ (คาง), ไทดำ ꪁꪱꪉ (กฺาง), ไทใหญ่ ၵၢင်း (ก๊าง), อาหม 𑜀𑜂𑜫 (กง์), จ้วง hangz, ปู้อี haangz


ອູດ

ยืมมาจากสันสกฤต उष्ट्र (อุษฺฏฺร) หรือบาลี โอฏฺฐ


ອັນໄຂກະປ໋ອງ

* จากคำว่า ອັນ (อัน) ໄຂ (ไข) และ ກະປ໋ອງ (กะป๋อง)

ที่เปิดกระป๋อง


ຢາສູບ

ยืมมาจากไทย ยาสูบ; เหมือนกับ ຢາ (อยา) + ສູບ (สูบ)

[jaː˩˨.suːp̚˥˥˨]


ແຜ່ນດິນໄຫວ

ยืมมาจากไทย แผ่นดินไหว; เทียบเท่า ແຜ່ນດິນ (แผ่นดิน) + ໄຫວ (ไหว)

[pʰɛːn˧˨.din˩˨.ʋaj˥˧˧]

ແຜ່ນ-ດິນ-ໄຫວ

วิทยาแผ่นดินไหว


ຈັກລ້າງຖ້ວຍ

ຈັກ (จัก, “จักร”) + ລ້າງ (ล้าง, “ล้าง”) + ຖ້ວຍ (ถ้วย, “ถ้วย”)

ຈັກລ້າງຖ້ວຽ
จักล้างถ้วย

[t͡ɕak̚˧˥.laːŋ˥˨.tʰuːə̯j˧˩]

[t͡ɕak̚˩˨.laːŋ˧˦.tʰuːə̯j˥˥˨]

ຈັກ-ລ້າງ-ຖ້ວຍ

เครื่องล้างจาน


ຖ້ວຍ

จากจีนยุคกลาง斗 (MC tuwX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ้วย, คำเมือง ᨳ᩠᩶ᩅ᩠ᨿ (ถ้วย), ไทดำ ꪖ꫁ꪺꪥ (ถั้วย), ไทขาว ꪖꪺꪥꫂ, ปู้อี doix, จ้วง duix, ลักเกีย ti²

[tʰuːə̯j˥˥˨]


ໄດໂນເສົາ

ยืมมาจากไทย ไดโนเสาร์, จากอังกฤษ dinosaur


ທະນີ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชะนี


ເບັດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓetᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เบ็ด, คำเมือง ᨷᩮᩢ᩠ᨯ (เบัด), ไทลื้อ ᦵᦢᧆ (เบด), ไทดำ ꪹꪚꪸꪒ (เบย̂ด), ไทขาว ꪚꪸꪒ, ไทใหญ่ မဵတ်း (เม๊ต) หรือ ဝဵတ်း (เว๊ต), อาหม 𑜈𑜢𑜄𑜫 (บิต์)


ຂຸ່ຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขลุ่ย, เขมร ខ្លុយ (ขฺลุย)


ໄຂ່ຂາວ

ໄຂ່ (ไข่, “ไข่”) + ຂາວ (ขาว, “ขาว”)


ມອນໄຂ່

ມອນ (มอน) + ໄຂ່ (ไข่)


ສອກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.swoːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ศอก, คำเมือง ᩈᩬᨠ (สอก), ไทลื้อ ᦉᦸᧅ (สอ̂ก) หรือ ᦉᦸᧅᧈ (ส่อ̂ก), ไทดำ ꪎꪮꪀ (สอก), ไทขาว ꪎꪮꪀ, ไทใหญ่ သွၵ်ႇ (ส่อ̂ก), อาหม 𑜏𑜨𑜀𑜫 (สอ̂ก์), จ้วง sok (ในคำว่า doegsok)


ຂົນຕາ

ຂົນ (ข็น, “ขน”) + ຕາ (ตา, “ตา”)


ມີດຕັດ

ມີດ (มีด, “มีด”) + ຕັດ (ตัด, “ตัด”)


ໜັງຕາ

ໜັງ (หนัง, “หนัง”) + ຕາ (ตา, “ตา”)

[naŋ˥˧˧.taː˩˨]


ໜ້າຜາກ

ໜ້າ (หน้า, “หน้า”) + ຜາກ (ผาก, “ผาก”)

ຫນ້າຜາກ
หน้าผาก

[naː˧˩.pʰaːk̚˧˩]

[naː˥˥˨.pʰaːk̚˥˥˨]


ກ້ວຍໄມ້

ກ້ວຍ (ก้วย, “กล้วย”) + ໄມ້ (ไม้, “ไม้”)

ກ້ວຽໄມ້
ก้วยไม้


ເຂົ້າຫອມມະລິ

ເຂົ້າ (เข็้า, “ข้าว”) + ຫອມ (หอม, “หอม”) + ມະລິ (มะลิ, “มะลิ”)


ຖົ່ວດິນ

ຖົ່ວ (ถ็่ว, “ถั่ว”) + ດິນ (ดิน, “ดิน”)

[tʰuːə̯˧˨.din˩˨]

(ໝາກ~) ถั่วลิสง


ໄມ້ຖູ່

ໄມ້ (ไม้, “ไม้”) + ຖູ່ (ถู่, “ตะเกียบ”); ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨾᩱ᩶ᨳᩪ᩵ (ไม้ถู่), ไทใหญ่ မႆႉထူႇ (ไม๎ถู่)


ຕົ້ນທຶນ

ຕົ້ນ (ต็้น, “ต้น”) + ທຶນ (ทึน, “ทึน”)


ພໍ່ລ້ຽງ

ພໍ່ (พํ่, “พ่อ”) + ລ້ຽງ (ล้ยง, “เลี้ยง”)

[pʰɔː˧.liːə̯ŋ˥˨]

[pʰɔː˧˨.liːə̯ŋ˧˦]


ມັນຕົ້ນ

* จากคำว่า ມັນ (มัน) และ ຕົ້ນ (ต้น)


ພູໄຟ

ພູ (พู, “ภูเขา, ภู”) + ໄຟ (ไฟ, “ไฟ”)


ກວາງຄໍຍາວ

ກວາງ (กวาง) + ຄໍ (คํ) + ຍາວ (ยาว)

[kuːə̯ŋ˩(˧).kʰɔː˧˥.ɲaːw˧˥]

[kuːə̯ŋ˩˨.kʰɔː˩˨.ɲaːw˩˨]


ຫໍສະໝຸດ

ຫໍ (หํ, “หอ”) + ສະໝຸດ (สะหมุด, “สมุด”)


ປຶ້ມຮຽນ

* จากคำว่า ປຶ້ມ (ปึ้ม) และ ຮຽນ (เฮียน, เรียน)

หนังสือเรียน


ຜັກບົ່ວຫົວໃຫຍ່

ຜັກບົ່ວ (ผักบ็่ว) + ຫົວ (ห็ว) + ໃຫຍ່ (ใหย่)

[pʰak̚˩˨.buːə̯˧˨.huːə̯˥˧˧.ɲaɰ˧˨]

ຜັກ-ບົ່ວ-ຫົວ-ໃຫຍ່


ແຫຼວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แหลว, คำเมือง ᩉᩖᩯᩅ (แหลว), ไทลื้อ ᦶᦜᧁ (แหลว); เทียบจีนเก่า鷂 (OC *lew, *lews)


ເອາະ

แกงเขียวหวาน


ໂຖດອກໄມ້

ໂຖ (โถ, “โถ”) + ດອກໄມ້ (ดอกไม้, “ดอกไม้”)

[tʰoː˥˧˧.dɔːk̚˥˥˨.maj˧˦]


ໄສ້ອົ່ວ

ໄສ້ (ไส้, “ไส้”) + ອົ່ວ (อ็่ว, “อั่ว”)

ໃສ້ອົ່ວ
ใส้อ็่ว

[saj˧˩.ʔuːə̯˧]

[saj˥˥˨.ʔuːə̯˧˨]


ອ້ອຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔoːjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อ้อย, อีสาน อ้อย, คำเมือง ᩋᩬ᩠᩶ᨿ (ออ้ย), เขิน ᩋᩭ᩶ (ออย้), ไทลื้อ ᦀᦾᧉ (อ้อ̂ย), ไทดำ ꪮ꫁ꪮꪥ (อ้อย), ไทขาว ꪮꪮꪥꫂ, ไทใหญ่ ဢွႆႈ (อ้อ̂ย), จ้วง oij


ໝາວັດ

* จากคำว่า ໝາ (หมา) และ ວັດ (วัด)


ເສືອດາວ

ເສືອ (เสือ, “เสือ”) + ດາວ (ดาว, “ดาว”)

[sɯːə̯˥˧˧.daːw˩˨]


ເສືອດຳ

ເສືອ (เสือ, “เสือ”) + ດຳ (ดำ, “ดำ”)


ໝີຄຳ

* จากคำว่า ໝີ (หมี) และ ຄຳ (คำ)


ເສືອປາ

* จากคำว่า ເສືອ (เสือ) และ ປາ (ปา, ปลา)


ເຫງັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰɲelᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เห็น, อีสาน เหง็น, คำเมือง ᩉᩮ᩠ᨶ (เหน), เขิน ᩉᩮ᩠ᨶ (เหน), ไทลื้อ ᦠᦲᧃ (หีน), ไทดำ ꪹꪐꪸꪙ (เหญย̂น), ไทขาว ꪬꪲꪙ, ไทใหญ่ ႁဵၼ် (เหน), ไทใต้คง ᥞᥥᥢᥴ (เห๋น), อาหม 𑜑𑜢𑜃𑜫 (หิน์)

เห็น (สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม)


ປາວານ

* จากคำว่า ປາ (ปา, ปลา) และ ວານ (วาน)

[paː˩˨.ʋaːn˩˨]


ໜອນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰnɔːnᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰnoːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนอน, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩬᩁ (หนอร), ไทดำ ꪘꪮꪙ (หนอน), ไทขาว ꪘꪮꪙ, ไทใหญ่ ၼွၼ် (นอ̂น), ไทใต้คง ᥘᥩᥢᥴ (ล๋อ̂น) หรือ ᥢᥩᥢᥴ (น๋อ̂น), ไทแหล่ง ꩫွꩼꩫ်, พ่าเก ꩫွꩫ် (นอ̂น์), อาหม *𑜃𑜨𑜃𑜫 (*นอ̂น์), ปู้อี noonl, จ้วง non, จ้วงแบบหนง noan


ຂໍ້ສະເໜີ

ຂໍ້ (ขํ้, “ข้อ”) + ສະເໜີ (สะเหนี, “เสนอ”)

ຂໍ້ສະເຫນີ
ขํ้สะเหนี

[kʰɔː˧˩.sa(ʔ˧˥).nɤː˩(˧)]

[kʰɔː˥˥˨.sa(ʔ˩˨).nɤː˥˧˧]


ປາຂ່າ

ປາ (ปา, “ปลา”) + ຂ່າ (ข่า, “โลมาอิรวดี”)


ມ້າລາຍຄໍຍາວ

ມ້າລາຍ (ม้าลาย) + ຄໍ (คํ) + ຍາວ (ยาว)

[maː˥˨.laːj˧˥.kʰɔː˧˥.ɲaːw˧˥]

[maː˧˦.laːj˩˨.kʰɔː˩˨.ɲaːw˩˨]

ມ້າ-ລາຍ-ຄໍ-ຍາວ


ຫ້ວຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qrwɤjꟲ (“ธารน้ำจากภูเขา”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้วย, คำเมือง ᩉ᩠᩶ᩅ᩠ᨿ (ห้วย), ไทลื้อ ᦠᦽᧉ (โห้ย), ไทดำ ꪬ꫁ꪺꪥ (หั้วย), ไทขาว ꪬꪺꪥꫂ, ไทใหญ่ ႁူၺ်ႈ (หู้ญ), อาหม 𑜍𑜤𑜐𑜫 (รุญ์), แสก รี̂, จ้วงแบบจั่วเจียง khui [หนิงหมิง] หรือ hui [หลงโจว]


ນາຍໜ້າ

ນາຍ (นาย, “นาย”) + ໜ້າ (หน้า, “หน้า”)

ນາຽຫນ້າ
นายหน้า


ຕູ້ເຢັນ

ຕູ້ (ตู้, “ตู้”) + ເຢັນ (เอยัน, “เย็น”)


ເໝືອຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เหมือย, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩥ᩠ᨿ (เหมิย), เขิน ᩉ᩠ᨾᩮᩨ᩠ᨿ (เหมืย), ไทลื้อ ᦵᦖᧀ (เหมิย), ไทใหญ่ မူၺ် (มูญ), ไทใต้คง ᥛᥨᥭᥴ (โม๋ย), อาหม 𑜉𑜤𑜐𑜫 (มุญ์), จ้วง mwi (เหมย, “น้ำค้าง, หิมะ”), จ้วงแบบจั่วเจียง mwei (เหมือย, “น้ำค้าง”)

ເຫມືອຽ
เหมือย

[mɯːə̯j˩(˧)]

หมอก, น้ำค้าง


ເໝືອຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เหมือย

ເຫມືອຽ
เหมือย

[mɯːə̯j˩(˧)]


ເຫມືອຍ

[mɯːə̯j˩(˧)]

รูปล้าสมัยของ ເໝືອຍ (เหมือย)


ຫມີ

รูปล้าสมัยของ ໝີ (หมี)


ກະຈອກເທດ

ກະຈອກ (กะจอก, “กระจอก”) + ເທດ (เทด, “เทศ”)

[ka(ʔ˧˥).t͡ɕɔːk̚˧˩.tʰeːt̚˥˨]

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕɔːk̚˥˥˨.tʰeːt̚˧˦]

(ນົກ~) กระจอกเทศ


ໄຂ່ຫຼັງ

ໄຂ່ (ไข่, “ไข่”) + ຫຼັງ (หลัง, “หลัง”)

ໄຂ່ຫລັງ
ไข่หลัง


ໄຂ່ຫລັງ

รูปแบบอื่นของ ໄຂ່ຫຼັງ (ไข่หลัง)


ໄຂ່ແດງ

ยืมมาจากไทย ไข่แดง; เหมือนกับ ໄຂ່ (ไข่, “ไข่”) + ແດງ (แดง, “แดง”)

[kʰaj˧˨.dɛːŋ˩˨]


ໄຂ່ເນົ່າ

ໄຂ່ (ไข่, “ไข่”) + ເນົ່າ (เน็่า, “เน่า”)


ໄຂ່ຫຳ

ໄຂ່ (ไข่, “ไข่”) + ຫຳ (หำ, “หำ”)


ຫຳ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tram (“ลูกอัณฑะ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หำ, คำเมือง [Term?], อีสาน หำ, ไทใหญ่ ႁမ် (หัม)


ໄຂ່ປາ

* จากคำว่า ໄຂ່ (ไข่) และ ປາ (ปา, ปลา)


ໄຂ່ລວກ

ໄຂ່ (ไข่, “ไข่”) + ລວກ (ลวก, “ลวก”)

[kʰaj˧˨.luːə̯k̚˧˦]


ຫວານໃຈ

ຫວານ (หวาน, “หวาน”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[ʋaːn˥˧˧.t͡ɕaɰ˩˨]


ລອຍ

ນອຍ
นอย
ລອຽ
ลอย
ນອຽ
นอย

(ໝາກ~) บวบเหลี่ยม [L. acutangula (L.) Roxb.]


ກົກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กก, อีสาน กก, ไทดำ ꪶꪀꪀ (โกก)

ต้นเดิม, หัวที, ครั้งแรก, ต้น, จุดเริ่มต้น, ต้นกำเนิด


ກົກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กก


ເຈົ້ານາງ

ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ນາງ (นาง, “นาง”)

[t͡ɕaw˥˨.naːŋ˧˥]

[t͡ɕaw˧˦.naːŋ˩˨]


ເຈົ້າບ່າວ

ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ບ່າວ (บ่าว, “บ่าว”)


ບ່າວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่าว, คำเมือง ᨷ᩵ᩤ᩠ᩅ (บ่าว), ไทลื้อ ᦢᦱᧁᧈ (บ่าว), ไทใหญ่ မၢဝ်ႇ (ม่าว) หรือ ဝၢဝ်ႇ (ว่าว), ไทใต้คง ᥛᥣᥝᥱ (ม่าว), อาหม 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์) หรือ 𑜉𑜨𑜧𑜈𑜫 (มอ̂ว์ว์), จ้วง mbauq


ຂອນຜີ

ຂອນ (ขอน) + ຜີ (ผี)

[kʰɔːn˥˧˧.pʰiː˥˧˧]


ຂອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขอน


ຊຸມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชุม, อีสาน ซุม, คำเมือง ᨩᩩᨾ (ชุม), เขิน ᨩᩩᨾ (ชุม), ไทลื้อ ᦋᦳᧄ (ชุม), ไทดำ ꪏꪴꪣ (ซุม), ไทใหญ่ ၸုမ်း (จุ๊ม)

ชุม, หมู่, ฝูง, พวก


ປືນໃຫຍ່

ປືນ (ปืน, “ปืน”) + ໃຫຍ່ (ใหย่, “ใหญ่”)

ປືນໃຫຽ່
ปืนใหย่

[pɯːn˩˨.ɲaɰ˧˨]


ປືນຜາໜ້າໄມ້

ປືນ (ปืน, “ปืน”) + ຜາ (ผา, “ผา”) + ໜ້າໄມ້ (หน้าไม้, “หน้าไม้”)

ປືນຜາຫນ້າໄມ້
ปืนผาหน้าไม้

[pɯːn˩˨.pʰaː˥˧˧.naː˥˥˨.maj˧˦]

ປືນ-ຜາ-ໜ້າ-ໄມ້

ปืนผาหน้าไม้


ຍູ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲuːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยู [สุโขทัย], คำเมือง ᨿᩪ (ยู), อีสาน ญู, ไทขาว ꪑꪴ, ไทใหญ่ ယူး (ยู๊)


ສີຂີ້ເທົ່າ

สีเทา, สีขี้เท่า


ສ່ຽວ

สหาย, เพื่อนที่รักใคร่, เกลอ


ໜ້າຜາ

ໜ້າ (หน้า, “หน้า”) + ຜາ (ผา, “ผา”)

ຫນ້າຜາ
หน้าผา

[naː˥˥˨.pʰaː˥˧˧]


ແກວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แกว, คำเมือง ᨠᩯ᩠ᩅ (แกว), เขิน ᨠᩯ᩠ᩅ (แกว), อีสาน แกว, ไทลื้อ ᦶᦂᧁ (แกว), ไทใหญ่ ၵႅဝ် (แกว)

(ມັນ~) มันแกว


ແກວ

แผลงมาจาก ກຽວ (กยว)

เกลียว, ส่วนหนึ่งของเส้นเชือกที่ถักเข้ากัน


ມ່ານ

ยืมมาจากไทย ม่าน


ຖົງຕີນ

ຖົງ (ถ็ง, “ถุง”) + ຕີນ (ตีน, “เท้า”)

[tʰoŋ˥˧˧.tiːn˩˨]


ສາຍອາກາດ

[saːj˥˧˧.ʔaː˩˨.kaːt̚˥˥˨]


ລະດູຝົນ

ລະດູ (ละดู, “ฤดู”) + ຝົນ (ฝ็น, “ฝน”)


ໃບໄມ້

ໃບ (ใบ, “ใบ”) + ໄມ້ (ไม้, “ไม้”)


ນ້ຳມັນຕັບປາ

ນ້ຳມັນ (น้ำมัน, “น้ำมัน”) + ຕັບ (ตับ, “ตับ”) + ປາ (ปา, “ปลา”)

ນ້ຳ-ມັນ-ຕັບ-ປາ

น้ำมันตับปลา


ປຼາ

รูปเลิกใช้ของ ປາ (ปา)


ຄຣາວ

รูปเลิกใช้ของ ຄາວ (คาว)


ຊຸດ

ยืมมาจากไทย ชุด

ตอน, ครั้งคราว, ที, เวลา


ແມ່ຈ້າງ

ແມ່ (แม่, “แม่”) + ຈ້າງ (จ้าง, “จ้าง”)

[mɛː˧.t͡ɕaːŋ˥˨]

[mɛː˧˨.t͡ɕaːŋ˧˦]


ນັກວິໄຈ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ວິໄຈ (วิไจ, “วิจัย”)

[nak̚˧˨.ʋiʔ˧˨.t͡ɕaj˩˨]


ເຝີ

ยืมมาจากเวียดนาม phở (เฝอ, “ก๋วยเตี๋ยว”)


ງ້າວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ง้าว, คำเมือง ᨦ᩶ᩣ᩠ᩅ (ง้าว)


ປິ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปิ่น, อีสาน ปิ่น, คำเมือง ᨸᩥ᩠᩵ᨶ (ปิ่น), เขิน ᨸᩥ᩠᩵ᨶ (ปิ่น), ไทลื้อ ᦔᦲᧃᧈ (ปี่น)


ດອກໝາກ

ດອກ (ดอก, “ดอก”) + ໝາກ (หมาก, “หมาก”)

(ຂຽວ) เขียวพระอินทร์, เขียวดอกหมาก (Chrysopelea ornata)


ແຂບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แขบ, คำเมือง ᨡᩯ᩠ᨷ (แขบ), เขิน ᨡᩯ᩠ᨷ (แขบ), ไทลื้อ ᦶᦃᧇᧈ (แฃ่บ), ไทใหญ่ ၶႅပ်ႇ (แข่ป)


ລົດສອງແຖວ

ລົດ (ล็ด, “รถ”) + ສອງ (สอง, “สอง”) + ແຖວ (แถว, “แถว”)

[lot̚˧.sɔːŋ˩(˧).tʷʰɛː˩(˧)]

[lot̚˧˨.sɔːŋ˥˧˧.tʷʰɛː˥˧˧]


ລົດຈຳໂບ້

รถสามล้อใหญ่


ລົດຕຸກໆ

รถสามล้อเล็ก


ລົດຕູ້

ລົດ (ล็ด, “รถ”) + ຕູ້ (ตู้, “ตู้”)


ລົດໂດຍສານສາທາລະນະ

รถโดยสารสาธารนะ


ລົດກະບະ

ລົດ (ล็ด, “รถ”) + ກະບະ (กะบะ, “กระบะ”)


ກະສວຍອະວະກາດ

[ka(ʔ˧˥).suːə̯j˩(˧).ʔa(ʔ˧˥).ʋa(ʔ˧).kaːt̚˧˩]

[ka(ʔ˩˨).suːə̯j˥˧˧.ʔa(ʔ˩˨).ʋa(ʔ˧˨).kaːt̚˥˥˨]

ກະ-ສວຍ-ອະ-ວະ-ກາດ


ຈະຫຼວດ

ຈະຫລວດ
จะหลวด

[t͡ɕa(ʔ˧˥).luːə̯t̚˧˩]

[t͡ɕa(ʔ˩˨).luːə̯t̚˥˥˨]

จรวด (อาวุธ)

จรวด (ยานอวกาศ)


ເຮລິຄອບແຕ

ເຮລີກອບແຕ
เฮลีกอบแต

[heː˧˥.liʔ˧.kʰɔːp̚˥˨.tɛː˩(˧)]

[heː˩˨.liʔ˧˨.kʰɔːp̚˧˦.tɛː˩˨]

ເຮ-ລິ-ຄອບ-ແຕ

เฮลิคอปเตอร์


ຍົນພາຍໃນປະເທດ

เครื่องบินภายในประเทศ


ຍົນລະຫວ່າງປະເທດ

เครื่องบินระหว่างประเทศ


ລົດລາງ

ยืมมาจากไทย รถราง; เหมือนกับ ລົດ (ล็ด, “รถ”) + ລາງ (ลาง, “ราง”)

ຣົຖຣາງ
ร็ถราง


ລົດໄຟຟ້າ

ยืมมาจากไทย รถไฟฟ้า; เหมือนกับ ລົດ (ล็ด, “รถ”) + ໄຟຟ້າ (ไฟฟ้า, “ไฟฟ้า”) หรือ ລົດໄຟ (ล็ดไฟ, “รถไฟ”) + ຟ້າ (ฟ้า, “ฟ้า”)


ໄປສະນີ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रेषणीय (ปฺเรษณีย, “ที่ถูกส่ง”)


ທ່າເຮືອ

ທ່າ (ท่า, “ท่า”) + ເຮືອ (เฮือ, “เรือ”)

[tʰaː˧.hɯːə̯˧˥]

[tʰaː˧˨.hɯːə̯˩˨]


ເຄື່ອງເທດ

ເຄື່ອງ (เคื่อง, “เครื่อง”) + ເທດ (เทด, “เทศ”)

[kʰɯːə̯ŋ˧.tʰeːt̚˥˨]

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.tʰeːt̚˧˦]


ຫົວສີໄຄ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ສີໄຄ (สีไค, “ตะไคร้”)

[huːə̯˥˧˧.siː˥˧˧.kʰaj˩˨]


ເຂົ້າຊອຍ

ເຂົ້າ (เข็้า, “ข้าว”) + ຊອຍ (ซอย, “ซอย”)

ເຂົ້າຊອຽ
เข็้าซอย

[kʰaw˥˥˨.sɔːj˩˨]


ການຂົ້ວ

ການ (กาน) + ຂົ້ວ (ข็้ว)

[kaːn˩˨.kʰuːə̯˥˥˨]

คำอาการนามของ ຂົ້ວ (ข็้ว)


ກະແລັມ

ยืมมาจากฝรั่งเศส crème


ເນີຍແຂງ

ເນີຍ (เนีย, “เนย”) + ແຂງ (แขง, “แข็ง”)

ເນີຽແຂງ
เนียแขง

[nɤːj˧˥.kʰɛːŋ˩(˧)]

[nɤːj˩˨.kʰɛːŋ˥˧˧]


ໜໍ່ໄມ້

ໜໍ່ (หนํ่, “หน่อ”) + ໄມ້ (ไม้, “ไม้”)

ຫນໍ່ໄມ້
หนํ่ไม้


ແກງໜໍ່ໄມ້

ແກງ (แกง, “แกง”) + ໜໍ່ໄມ້ (หนํ่ไม้, “หน่อไม้”)

ແກງຫນໍ່ໄມ້
แกงหนํ่ไม้

[kɛːŋ˩˨.nɔː˧˨.maj˧˦]


ເຄື່ອງດື່ມ

จากไทย เครื่องดื่ม; เหมือนกับ ເຄື່ອງ (เคื่อง) + ດື່ມ (ดื่ม)

[kʰɯːə̯ŋ˧.dɯːm˧]

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.dɯːm˧˨]


ຄ້ອນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣoːlꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ค้อน, ไทใหญ่ ၶွၼ်ႉ (ข๎อ̂น), ไทดำ ꪁ꫁ꪮꪙ (กฺ้อน), ไทขาว ꪅꪮꪙꫂ, อาหม 𑜁𑜨𑜃𑜫 (ขอ̂น์), แสก กฺอน，จ้วงแบบจั่วเจียง honj（ตี ตอก）


ໂບດ

ยืมมาจากไทย โบสถ์, ตัดมาจาก อุโบสถ, จากบาลี อุโปสถ


ປູ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pɯwᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปู่, ไทลื้อ ᦔᦴᧈ (ปู่), ไทดำ ꪜꪴ꪿ (ปุ่), ไทขาว ꪜꪴꫀ, ไทใหญ่ ပူႇ (ปู่), อาหม 𑜆𑜥 (ปู), ปู้อี baus, จ้วงแบบหนง buq


ຍ່າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ย่า, ญ้อ ญ่า, ไทย ย่า, คำเมือง ᨿ᩵ᩣ (ย่า), ไทดำ ꪥ꪿ꪱ (ย่า), ไทขาว ꪥꪱꫀ, ไทใหญ่ ယႃႈ (ย้า)


ຍາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naːjᴬ (“ยาย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาย, ญ้อ ยาย, ไทใหญ่ ၼၢႆး (น๊าย); เทียบอินโดนีเซีย nyai; เขมร យាយ (ยาย)


ຫລານ

รูปล้าสมัยของ ຫຼານ (หลาน)


ຫຼານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลาน, คำเมือง ᩉᩖᩣ᩠ᨶ (หลาน), เขิน ᩉᩖᩣ᩠ᨶ (หลาน), ไทลื้อ ᦜᦱᧃ (หลาน), ไทดำ ꪨꪱꪙ (หลาน), ไทใหญ่ လၢၼ် (ลาน), ไทใต้คง ᥘᥣᥢᥴ (ล๋าน), อาหม 𑜎𑜃𑜫 (ลน์), จ้วง lan, แสก หล่าน.


ອ້າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ้าย, คำเมือง ᩋ᩶ᩣ᩠ᨿ (อ้าย), เขิน ᩋ᩶ᩣ᩠ᨿ (อ้าย), ไทใหญ่ ဢၢႆႈ (อ้าย), ไทลื้อ ᦀᦻᧉ (อ้าย)

อ้าย, พี่ชาย


ເອື້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩮᩥ᩠᩶ᨿ (เอิ้ย) หรือ ᩋᩮᩬᩥ᩠᩶ᨿ (เออิ้ย), อีสาน เอื้อย

ເອື້ອຽ
เอื้อย


ນ້ອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *nwoːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย น้อง, คำเมือง ᨶᩬ᩶ᨦ (นอ้ง), ไทลื้อ ᦓᦸᧂᧉ (น้อ̂ง), ไทดำ ꪙ꫁ꪮꪉ (น้อง), ไทใหญ่ ၼွင်ႉ (น๎อ̂ง), ไทใต้คง ᥘᥩᥒᥳ (ล๎อ̂ง), อาหม 𑜃𑜨𑜂𑜫 (นอ̂ง์), จ้วง nuengx หรือ nongx


ນ້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน น้อง

รกของสัตว์สี่เท้า


ລຸງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *luŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลุง, ไทลื้อ ᦟᦳᧂ (ลุง), ไทใหญ่ လုင်း (ลุ๊ง), ไทใต้คง ᥘᥧᥒᥰ (ลู๊ง), จ้วง lungz, จ้วงแบบหนง lungz, แสก ลุ๊ง


ກົດຫມາຍ

รูปล้าสมัยของ ກົດໝາຍ (ก็ดหมาย)


ລູກຊາຍ

ລູກຊາຽ
ลูกซาย


ລູກຊາຍໃນກົດໝາຍ

ລູກຊາຍໃນກົດຫມາຍ
ลูกซายในก็ดหมาย
ລູກຊາຽໃນກົດຫມາຽ
ลูกซายในก็ดหมาย

ລູກ-ຊາຍ-ໃນ-ກົດ-ໝາຍ


ລູກຊາຍໃນກົດຫມາຍ

ລູກ-ຊາຍ-ໃນ-ກົດ-ໝາຍ

รูปแบบอื่นของ ລູກຊາຍໃນກົດໝາຍ (ลูกซายในก็ดหมาย)

ລູກຊາຍໃນກົດໝາຍ

ลูกซายในก็ดหมาย


ເຫລນ

รูปล้าสมัยของ ເຫຼນ (เหลน)


ເຫຼນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlenꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลน, อีสาน เหลน, เขิน ᩉᩖᩮᩁ (เหลร), ไทลื้อ ᦜᦲᧃ (หลีน), ไทดำ ꪹꪨꪙ (เหลน), ไทขาว ꪨꪲꪙ, ไทใหญ่ လိၼ် (ลิน)

ເຫຼັນ
ເຫລນ
เหลน
ເຫລັນ
เหลัน


ແອວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjeːwᴬ, จากจีนยุคกลาง腰 (MC 'jiew); ร่วมเชื้อสายกับไทย เอว, คำเมือง ᩋᩯ᩠ᩅ (แอว), ไทดำ ꪵꪮꪫ (แอว), ไทขาว ꪵꪮꪫ, ไทใหญ่ ဢႅဝ် (แอว), จ้วง yiu


ສາມີ

[saː˥˧˧.miː˩˨]


ແຂ້ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣeːŋᴮ, จากจีนยุคกลาง脛 (MC hengX|hengH); ร่วมเชื้อสายกับไทย แข้ง หรือ แค่ง, ไทใหญ่ ၶႅင်ႈ (แข้ง), จ้วง hengq


ແຄ່ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣeːŋᴮ, จากจีนยุคกลาง脛 (MC hengX|hengH); ร่วมเชื้อสายกับไทย แข้ง หรือ แค่ง, ไทขาว ꪵꪅꪉꫀ, ไทใหญ่ ၶႅင်ႈ (แข้ง), จ้วง hengq


ແຂນສອກ

ແຂນ (แขน, “แขน”) + ສອກ (สอก, “ศอก”)

[kʰɛːn˩(˧).sɔːk̚˧˩]

[kʰɛːn˥˧˧.sɔːk̚˥˥˨]


ຈັກກະແລ້

[t͡ɕak̚˧˥.ka(ʔ˧˥).lɛː˥˨]

[t͡ɕak̚˩˨.ka(ʔ˩˨).lɛː˧˦]

จั๊กกะแร้, รักแร้


ກົ້ນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *konꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ก้น, อีสาน ก้น, ไทใหญ่ ၵူၼ်ႈ (กู้น), อาหม 𑜀𑜤𑜃𑜫 (กุน์)

ก้น (อวัยวะ)

ก้น (ของภาชนะ)


ປອດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pwɤtᴰ, จากจีนเก่า肺 (OC *pʰobs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ปอด, คำเมือง ᨸᩬᨯ (ปอด), เขิน ᨸᩬᨯ (ปอด), ไทลื้อ ᦔᦸᧆᧈ (ป่อ̂ด), ไทขาว ꪜꪮꪒ, ไทใหญ่ ပွတ်ႇ (ป่อ̂ต), จ้วง bwt


ໂສ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ส้ง, ไทดำ ꪎ꫁ꪺꪉ (สั้วง); ร่วมรากกับ ສົ້ງ (ส็้ง)


ເສື້ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสื้อ, อีสาน เสื้อ, คำเมือง ᩈᩮᩬᩥ᩶ᩋ (เสอิ้อ), เขิน ᩈᩮᩬᩨ᩶ (เสอื้), ไทลื้อ ᦵᦉᦲᧉ (เสี้), ไทดำ ꪹꪎ꫁ (เส้), ไทขาว ꪎꪷꫂ, ไทใหญ่ သိူဝ်ႈ (เสิ้ว), ไทดำ ꪹꪎ꫁ (เส้), ไทใต้คง ᥔᥫᥲ (เส้อ̂), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์) หรือ 𑜏𑜥 (สู)

เสื้อ (เครื่องสวม)


ເສື້ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสื้อ; อาจร่วมรากกับ ເຊື້ອ (เซื้อ)


ກະເປົາ

เทียบไทย กระเป๋า, เขมร កប៉ៅ (กเบ̎า) หรือ កាប៉ៅ (กาเบ̎า), จีนยุคกลาง包 (MC paew)


ກະເປົ໋າ

รูปแบบอื่นของ ກະເປົາ (กะเป็า)


ສາຍຄໍ

ສາຍ (สาย, “สาย”) + ຄໍ (คํ, “คอ”)

[saːj˥˧˧.kʰɔː˩˨]


ແຫວນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰwɛːnᴬ¹ (“แหวน; กำไล”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แหวน, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩯᩁ (แหวร), ไทลื้อ ᦶᦛᧃ (แหวน), ไทดำ ꪵꪪꪙ (แหวน), ไทใหญ่ ဝႅၼ် (แวน), ไทใต้คง ᥝᥦᥢᥴ (แว๋น), อาหม 𑜈𑜢𑜐𑜫 (บิญ์)


ສາຍແອວ

ສາຍ (สาย, “สาย”) + ແອວ (แอว, “เอว”)

ສາຽແອວ
สายแอว

[saːj˥˧˧.ʔʷɛː˩˨]


ຕຳຫລວດ

[tam˩˨.luːə̯t̚˥˥˨]

รูปล้าสมัยของ ຕຳຫຼວດ (ตำหลวด)


ຕຳຫຼວດ

ยืมมาจากเขมรเก่า តម្រ្វច (ตมฺรฺวจ), តម្រ្វាច (ตมฺรฺวาจ), តំរ្វច (ตํรฺวจ), តំរ្វាច (ตํรฺวาจ), តំម្រ្វច (ตํมฺรฺวจ), តំម្រ្វាច (ตํมฺรฺวาจ), แผลงมาจาก ត្រ្វច (ตฺรฺวจ), ត្រ្វាច (ตฺรฺวาจ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตำรวจ, เขมร តម្រួត (ตมฺรัวต)

ຕຳຫລວດ
ตำหลวด
ຕຳຣວດ
ตำรวด

[tam˩˨.luːə̯t̚˥˥˨]


ໂຕ໊ະ

รูปแบบอื่นของ ໂຕະ (โตะ)


ຫມໍ

รูปล้าสมัยของ ໝໍ (หมํ)


ໝໍ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmoːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หม้อ, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᩴ᩶ (หมอํ้), ไทลื้อ ᦖᦸᧉ (หม้อ̂), ไทดำ ꪢꪷ꫁ (หมํ้), ไทขาว ꪢꪮꫂ, ไทใหญ่ မေႃႈ (ม้อ̂), อาหม 𑜉𑜦𑜡 (มอ̂), จ้วง moj, แสก ม̂อ


ສະຫະພັນ

ສະຫະ (สะหะ, “สห”) + ພັນ (พัน, “พันธ์”)


ພະແນກ

[pʰa(ʔ˧˨).nɛːk̚˧˦]

แพนก, แผนก, ส่วน


ໂທລະຄົມມະນາຄົມ

ໂທລະ (โทละ, “โทร”) + ຄົມມະນາຄົມ (ค็มมะนาค็ม, “คมนาคม”)

ໂທຣະຄົມມະນາຄົມ
โทระค็มมะนาค็ม

[tʰoː˧˥.la(ʔ˧).kʰom˧˥.ma(ʔ˧).naː˧˥.kʰom˧˥]

[tʰoː˩˨.la(ʔ˧˨).kʰom˩˨.ma(ʔ˧˨).naː˩˨.kʰom˩˨]

ໂທ-ລະ-ຄົມ-ມະ-ນາ-ຄົມ


ສາທາລະນະລັດ

ສາທາຣະນະຣັຖ
สาทาระนะรัถ

ສາ-ທາ-ລະ-ນະ-ລັດ


ໂມຮຳເມັດ

(ສາສະໜາ~) อิสลาม, ศาสนาอิสลาม


ເຍືອງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง羊 (MC yang, “แพะ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เยือง, คำเมือง ᨿᩮᩬᩥᨦ (เยอิง) หรือ ᨿᩮᩥ᩠ᨦ (เยิง), เขิน ᨿᩮᩨ᩠ᨦ (เยืง), ไทลื้อ ᦵᦍᦲᧂ (เยีง), ไทดำ ꪹꪥꪉ (เยง, “แพะ”), ไทใหญ่ ယိူင်း (เยิ๊ง)

เลียงผา, เยือง

ເສືອດາວສອງໂຕທີ່ຄວນເປັນ “ນາຍພານ” ພັດໄດ້ຫຼິ້ນນຳເຍືອງໂຕໜຶ່ງທີ່ຄວນຈະເປັນ “ເຫຍື່ອ”

เสือดาวสองตัวซึ่งควรเป็น “นายพราน” กลับไปเล่นกับเลียงผาตัวหนึ่งซึ่งควรจะเป็น “เหยื่อ”

เสือดาวสองโตที่ควนเปัน “นายพาน” พัดได้หลิ้นนำเยืองโตหนึ่งที่ควนจะเปัน “เหยื่อ”


ແມວປ່າ

ແມວ (แมว, “แมว”) + ປ່າ (ป่า, “ป่า”)

[mɛːw˩˨.paː˧˨]


ໝາໃນ

จาก ໝາໄນ (หมาไน) มาจากการวิเคราะห์ใหม่ผ่านนิรุกติศาสตร์พื้นบ้านว่าเป็น ໝາ (หมา, “หมา”) + ໃນ (ใน, “ใน”)

รูปแบบอื่นของ ໝາໄນ (หมาไน)


ໝູປ່າ

ໝູ (หมู, “หมู”) + ປ່າ (ป่า, “ป่า”)

ຫມູປ່າ
หมูป่า

[muː˥˧˧.paː˧˨]


ເຫ້ຍ

เหี้ย (สัตว์)


ຮວຍໄຂ່

รังไข่ (อวัยวะ)


ເຊື້ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เชื้อ, คำเมือง ᨩᩮᩬᩥ᩶ᩋ (เชอิ้อ), ไทลื้อ ᦵᦋᦲᧉ (เชี้), ไทดำ ꪹꪋ꫁ (เจฺ้), ไทใหญ่ ၸိူဝ်ႉ (เจิ๎ว)

เชื้อ (อย่าง, ชนิด, สิ่งที่ทำให้เกิดหรือเป็นขึ้น, พงศ์พันธุ์พี่น้อง)


ເຊື້ອ

อาจร่วมรากกับ ເສື້ອ (เสื้อ)

(ຜີ~) ผีพ่อแม่พี่น้อง


ສິງທະເລ

ສິງ (สิง, “สิงโต”) + ທະເລ (ทะเล, “ทะเล”)


ຕູ້ສີຕູ້ສາ

[tuː˧˦.siː˥˧˧.tuː˧˦.saː˥˧˧]

ຕູ້-ສີ-ຕູ້-ສາ


ເຫງັນຫາງຂໍ

[ŋen˥˧˧.haːŋ˥˧˧.kʰɔː˥˧˧]

ເຫງັນ-ຫາງ-ຂໍ


ຍັກ

ยืมมาจากบาลี ยกฺข หรือสันสกฤต यक्ष (ยกฺษ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ยักษ์, ไทใหญ่ ယၵ်ႉၶႃႉ (ยั๎กข๎า)


ສັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สัก, คำเมือง ᩈᩢ᩠ᨠ (สัก), ไทใหญ่ သၵ်း (สั๊ก)


ສັກ

ยืมมาจากสันสกฤต शक्ति (ศกฺติ); เทียบบาลี สตฺติ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ศักดิ์

ศักดิ์ (อำนาจ)

ศักดิ (หอก, หลาว)


ຕັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตัก, ไทใหญ่ တၵ်း (ตั๊ก), อาหม 𑜄𑜀𑜫 (ตก์)

ตัก (หน้าขา)


ຊົບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซบ

ผ้าหุ้มชั้นนอกของหมอน

ถุงใส่บาตรของภิกษุ


ປົກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปก, ไทดำ ꪶꪜꪀ (โปก), ไทขาว ꪜꪺꪀ


ໝົກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmokᴰˢ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมก, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩫᨠ (หม็ก), ไทลื้อ ᦷᦖᧅ (โหมก), ไทใหญ่ မူၵ်း (มู๊ก), ไทใต้คง ᥛᥨᥐᥱ (โม่ก), พ่าเก မုက် (มุก์), อาหม *𑜉𑜤𑜀𑜫 (*มุก์), จ้วง moek, จ้วงแบบหนง moak


ຢາງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjaːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาง, อีสาน ยาง, เขิน ᨿᩣ᩠ᨦ (ยาง), ไทดำ ꪤꪱꪉ (หยาง), ไทใหญ่ ယၢင် (ยาง)

ยาง (ชื่อไม้ต้นหลายชนิด)


ຢາງລຶບ

ຢາງ (อยาง, “ยาง”) + ລຶບ (ลึบ, “ลบ”)

[jaːŋ˩˨.lɯp̚˧˨]


ດາລາສາດ

ດາລາ (ดาลา, “ดารา”) + ສາດ (สาด, “ศาสตร์”)

ດາຣາສາດ
ดาราสาด

[daː˩˨.laː˩˨.saːt̚˥˥˨]


ຂໍເກາະເສື້ອ

ຂໍ (ขํ, “ขอ, ตะขอ”) + ເກາະ (เกาะ, “เกาะ”) + ເສື້ອ (เสื้อ, “เสื้อ”)

[kʰɔː˩(˧).kɔʔ˧˥.sɯːə̯˧˩]

[kʰɔː˥˧˧.kɔʔ˩˨.sɯːə̯˥˥˨]

ຂໍ-ເກາະ-ເສື້ອ

ไม้แขวนเสื้อ


ມີດແຖ

ມີດ (มีด, “มีด”) + ແຖ (แถ, “โกน”)

[miːt̚˥˨.tʰɛː˩(˧)]

[miːt̚˧˦.tʰɛː˥˧˧]


ໝອນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmɔːnᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᩁ (หมอร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩬᩁ (หมอร), ไทลื้อ ᦖᦸᧃ (หมอ̂น), ไทดำ ꪢꪮꪙ (หมอน), ไทขาว ꪢꪮꪙ, ไทใหญ่ မွၼ် (มอ̂น), พ่าเก မွꩫ် (มอ̂น์), อาหม 𑜉𑜨𑜃𑜫 (มอ̂น์), จ้วงแบบหนง moan


ເດ

ยืมมาจากฝรั่งเศส dé (“ชื่อเรียกอักษร D”)

อักษรละติน D/d


ໄລ

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง laez (ไล, “เดือย, หนามก้นแมลง”), จ้วงแบบจั่วเจียง laez (ไล, “เดือย, หนามก้นแมลง”)

เดือยแหลมที่มีอยู่ก้นสัตว์บางพวก เช่น แมงป่อง

(ປາຝາ~) ชื่อปลากระเบนชนิดหนึ่ง มีเดือยแหลมอยู่ริมโคนหาง เรียก ປາຝາໄລ (ปาฝาไล)


ຄວາມແທ້

ຄວາມ (ความ) + ແທ້ (แท้)

[kʰuːə̯m˧˥.tʰɛː˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.tʰɛː˧˦]

คำอาการนามของ ແທ້ (แท้)


ຜູ້ແທນ

ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ແທນ (แทน, “แทน”)

[pʰuː˧˩.tʰɛːn˧˥]

[pʰuː˥˥˨.tʰɛːn˩˨]


ຫ້າງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้าง, คำเมือง ᩉ᩶ᩣ᩠ᨦ (ห้าง), ไทลื้อ ᦠᦱᧂᧉ (ห้าง)

ห้าง (เพิงบนต้นไม้สูง), เพิงไม้ที่ทำให้สูงสำหรับรอยิงสัตว์หรือขึ้นฟันต้นไม้เป็นต้น


ຫ້າງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้าง

ห้าง (ที่จำหน่ายสินค้า)


ກວງກົວຮີ

[kuːə̯ŋ˩(˧).kuːə̯˩(˧).hiː˧˥]

[kuːə̯ŋ˩˨.kuːə̯˩˨.hiː˩˨]


ກວງນອນ

[kuːə̯ŋ˩(˧).nɔːn˧˥]

[kuːə̯ŋ˩˨.nɔːn˩˨]

พืชชนิดหนึ่ง ชื่อวิทยาศาสตร์ คือ Ouratea thorelii Gagn


ກອງທັບ

ກອງ (กอง, “กอง”) + ທັບ (ทับ, “ทัพ”)

[kɔːŋ˩˨.tʰap̚˧˨]


ກອງທັບອາກາດ

ກອງທັບ (กองทับ, “กองทัพ”) + ອາກາດ (อากาด, “อากาศ”)

[kɔːŋ˩˨.tʰap̚˧˨.ʔaː˩˨.kaːt̚˥˥˨]

ກອງ-ທັບ-ອາ-ກາດ


ກອງທັບບົກ

ກອງທັບ (กองทับ, “กองทัพ”) + ບົກ (บ็ก, “บก”)

[kɔːŋ˩˨.tʰap̚˧˨.bok̚˩˨]


ຫົງ

ยืมมาจากบาลี หงฺส


ກັນລະຍາ

เป็นไปได้ว่ามาจากไทย กัลยา

กัลยา, นางงาม


ໂທມະນັດ

ยืมมาจากบาลี โทมนสฺส; เทียบสันสกฤต दौर्मनस्य (เทารฺมนสฺย)

โทมนัส, ความเสียใจ


ຫວ່າງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หว่าง, คำเมือง ᩉ᩠ᩅ᩵ᩣ᩠ᨦ (หว่าง), ไทลื้อ ᦛᦱᧂᧈ (หว่าง); ร่วมรากกับ ຫວ້າງ (หว้าง)

ยาม, เวลา, ครั้ง

ระยะ, ระยะจากที่หนึ่งไปถึงอีกที่หนึ่ง


ຂ້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้อง, ไทขาว ꪌꪮꪉꫂ, ไทใหญ่ ၶွင်ႈ (ข้อ̂ง)

ข้อง (เครื่องใส่ปลา)


ຄຸ້ງ

เวลาที่ยาวนาน


ຄຸ້ມ

ส่วนหนึ่งของบ้านหรือเมือง, บริเวณ


ເບຶ້ອງຫຼັງ

[bɯːə̯ŋ˥˨.laŋ˩(˧)]

[bɯːə̯ŋ˧˦.laŋ˥˧˧]

รูปแบบอื่นของ ເບື້ອງຫຼັງ (เบื้องหลัง)


ວາດສະໜາ

ยืมมาจากบาลี วาสนา (“สิ่งที่ยังคงเหลืออยู่ในจิต, แนวโน้มของอดีต, รอยประทับ”) หรือสันสกฤต वासना (วาสนา); ร่วมเชื้อสายกับไทย วาสนา, คำเมือง ᩅᩤᩔ᩠ᨶᩣ (วาสสนา), ไทใหญ่ ဝႃႇသၼႃႇ (ว่าสน่า), เขมร វាសនា (วาสนา), พม่า ဝါသနာ (วาสนา), มอญ ဝါသၞာ (วาสฺนา)

ວາສະໜາ
วาสะหนา
ວາດສະຫນາ
วาดสะหนา
ວາສນາ
วาสนา

[ʋaːt̚˧˦.sa(ʔ˩˨).naː˥˧˧]


ວາສະໜາ

[ʋaːt̚˧˦.sa(ʔ˩˨).naː˥˧˧]

รูปแบบอื่นของ ວາດສະໜາ (วาดสะหนา)


ກະຈົກແຍງໜ້າ

ກະຈົກແຍງຫນ້າ
กะจ็กแยงหน้า

[ka(ʔ˧˥).t͡ɕok̚˧˥.ɲɛːŋ˧˥.naː˧˩]

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕok̚˩˨.ɲɛːŋ˩˨.naː˥˥˨]

ກະ-ຈົກ-ແຍງ-ໜ້າ


ທີຄຳພອນ

ยืมมาจากบาลี ทิฆมฺพร

[tʰiː˧˥.kʰam˧˥.pʰɔːn˧˥]

[tʰiː˩˨.kʰam˩˨.pʰɔːn˩˨]


ນະພາ

ยืมมาจากบาลี นภ หรือสันสกฤต नभ (นภ, “ฟ้า”)


ເວຫະ

ยืมมาจากบาลี เวหาส

[ʋeː˧˥.haʔ˧˥]

[ʋeː˩˨.haʔ˩˨]


ອຳພອນ

ยืมมาจากบาลี อมฺพร หรือสันสกฤต अम्बर (อมฺพร)

[ʔam˩˨.pʰɔːn˩˨]


ຄວງຟ້າ

[kʰuːə̯ŋ˧˥.faː˥˨]

[kʰuːə̯ŋ˩˨.faː˧˦]


ຄະຄະນຳພອນ

ยืมมาจากบาลี คคนมฺพร

ຄະ-ຄະ-ນຳ-ພອນ


ຫາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หาว, คำเมือง ᩉᩣ᩠ᩅ (หาว), ไทลื้อ ᦠᦱᧁ (หาว), ไทใหญ่ ႁၢဝ် (หาว), อาหม 𑜍𑜈𑜫 (รว์)

หาว (ที่แจ้ง)

หาว (ท้องฟ้า)

ອາກາດກາງຫາວ

อากาศกลางหาว


ເນດ

ยืมมาจากบาลี เนตฺต (“ตา”) หรือสันสกฤต नेत्र (เนตฺร, “ตา”)


ດວງຕາ

[duːə̯ŋ˩˨.taː˩˨]


ຈັກຂຸ

[t͡ɕak̚˧˥.kʰuʔ˧˥]

[t͡ɕak̚˩˨.kʰuʔ˩˨]


ຈັກສຸ

[t͡ɕak̚˧˥.suʔ˧˥]

[t͡ɕak̚˩˨.suʔ˩˨]


ແມ່ຮ້າງນາງໝ້າຍ

แม่หม้ายแม่ร้าง


ສັດສາວາສິ່ງ

[sat̚˩˨.saː˥˧˧.ʋaː˩˨.siŋ˧˨]

ສັດ-ສາ-ວາ-ສິ່ງ

สิงสาราสัตว์


ກົກສາຍປາຍເຫດ

เทียบไทย ต้นสายปลายเหตุ

ກົກສາຽປາຽເຫດ
ก็กสายปายเหด

ກົກ-ສາຍ-ປາຍ-ເຫດ

ต้นสายปลายเหตุ


ວິຊາອາຄົມ

[ʋiʔ˧˨.saː˩˨.ʔaː˩˨.kʰom˩˨]

ວິ-ຊາ-ອາ-ຄົມ


ອານຸສາວະລີ

ยืมมาจากไทย อนุสาวรีย์


ໂຕຢ່າງ

ໂຕ (โต, “ตัว”) + ຢ່າງ (อย่าง, “อย่าง”)

[toː˩˨.jaːŋ˧˨]

คำพ้องความของ ຕົວຢ່າງ (ต็วอย่าง)


ປະກັນໄພ

ປະກັນ (ปะกัน, “ประกัน”) + ໄພ (ไพ, “ภัย”)


ດິນພຽງ

[din˩˨.pʰiːə̯ŋ˩˨]


ທີ່ຢູ່ອາໄສ

ที่อยู่อาศัย


ເຄືອຂ່າຍ

ເຄືອ (เคือ, “เครือ”) + ຂ່າຍ (ข่าย, “ข่าย”)

[kʰɯːə̯˧˥.kʰaːj˧]

[kʰɯːə̯˩˨.kʰaːj˧˨]


ຄຸນນະພາບ

ຄຸນ (คุน, “คุณ”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)


ອຸປະກອນ

ยืมมาจากบาลี อุปกรณ

ອຸບປະກອນ
อุบปะกอน

ອຸປະກອນການແພດ

อุปกรณ์การแพทย์

อุปะกอนกานแพด

ອຸປະກອນຄອມພິວເຕີ

อุปกรณ์คอมพิวเตอร์

อุปะกอนคอมพิวเตี


ແບບຢ່າງ

ແບບ (แบบ, “แบบ”) + ຢ່າງ (อย่าง, “อย่าง”)

[bɛːp̚˧˩.jaːŋ˧]

[bɛːp̚˥˥˨.jaːŋ˧˨]

แบบอย่าง, ตัวอย่าง

ບ້ານແບບຢ່າງ

บ้านตัวอย่าง

บ้านแบบอย่าง


ຂ້ອຍຂ້າມ້າໃຊ້

ຂ້ອຍຂ້າ (ข้อยข้า, “ทาส”) + ມ້າ (ม้า, “ม้า”) + ໃຊ້ (ใซ้, “ใช้”)

ຂ້ອຽຂ້າມ້າໃຊ້
ข้อยข้าม้าใซ้

[kʰɔːj˧˩.kʰaː˧˩.maː˥˨.saj˥˨]

[kʰɔːj˥˥˨.kʰaː˥˥˨.maː˧˦.saɰ˧˦]

ຂ້ອຍ-ຂ້າ-ມ້າ-ໃຊ້


ເລືອດເນື້ອເຊື້ອໄຂ

เลือดเนื้อเชื้อไข


ບາບບຸນຄຸນໂທດ

บาปบุญคุณโทษ


ຄອກຂັງກັງຄາ

คอกขัง; ที่กักขัง


ລຸງປ້າອາວອາ

คำซ้อนซึ่งกล่าวถึงพี่น้องของพ่อแม่; ลุงป้าน้าอา


ເພື່ອນສະໜິດມິດສະຫາຍ

เพื่อนสนิทมิตรสหาย


ຈ້ຳ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จ้ำ, ไทดำ ꪊꪾ꫁ (จ้ำ)

ผู้เป็นเจ้าของผีอารักษ์, ผู้ติดต่อกับผีบ้านผีเมือง, เจ้านายผี


ທຳນຽບ

[tʰam˧˥.niːə̯p̚˥˨]

[tʰam˩˨.niːə̯p̚˧˦]


ນັກທ່ອງທ່ຽວ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ທ່ອງທ່ຽວ (ท่องท่ยว, “ท่องเที่ยว”)

[nak̚˧.tʰɔːŋ˧.tʰiːə̯w˧]

[nak̚˧˨.tʰɔːŋ˧˨.tʰiːə̯w˧˨]

ນັກ-ທ່ອງ-ທ່ຽວ

นักท่องเที่ยว


ໂຕເລກ

ໂຕ (โต, “ตัว”) + ເລກ (เลก, “เลข”)

ຕົວເລກ
ต็วเลก


ພາສີ

เทียบเปอร์เซียคลาสสิก باژ (บาษ, “บรรณาการ; ค่าผ่านทาง”), ซึ่งร่วมเชื้อสายกับสันสกฤต भक्ति (ภกฺติ, “การกระจาย; การแบ่ง”)
ร่วมเชื้อสายกับไทย ภาษี, เขมร ភាស៊ី (ภาส̰ี), ភស៊ី (ภส̰ี), หรือ ផាស៊ី (ผาส̰ี)

[pʰaː˩˨.siː˥˧˧]


ລັດ

ยืมมาจากบาลี รฏฺฐ; เทียบสันสกฤต राष्ट्र (ราษฺฏฺร); ร่วมรากกับ ລາດສະດອນ (ลาดสะดอน)


ໂຄສົກ

ยืมมาจากบาลี โฆสก หรือสันสกฤต घोषक (โฆษก)


ສະຖານະການ

ສະ-ຖາ-ນະ-ການ


ໂຕ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตัว, คำเมือง ᨲ᩠ᩅᩫ (ตว็), ไทลื้อ ᦷᦎ (โต), ไทดำ ꪶꪔ (โต), ไทขาว ꪔꪺ, ไทใหญ่ တူဝ် (ตูว), ไทใต้คง ᥖᥨᥝ (โตว), อาหม 𑜄𑜥 (ตู) หรือ 𑜄𑜤 (ตุ), จ้วง duz, แสก ทั๊ว


ປັດໄຈ

ยืมมาจากบาลี ปจฺจย; เทียบสันสกฤต प्रत्यय (ปฺรตฺยย)

ປັດຈັຍ
ปัดจัย


ຜູ້ປະກອບການ

ยืมมาจากไทย ผู้ประกอบการ; เหมือนกับ ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ປະກອບ (ปะกอบ, “ประกอบ”) + ການ (กาน, “การ”)

[pʰuː˥˥˨.pa(ʔ˩˨).kɔːp̚˥˥˨.kaːn˩˨]

ຜູ້-ປະ-ກອບ-ການ

ผู้ประกอบการ


ເມັດເງິນ

ເມັດ (เมัด, “เม็ด”) + ເງິນ (เงิน, “เงิน”)

[met̚˧˨.ŋɤn˩˨]


ອົງກອນ

เป็นไปได้ว่ามาจากไทย องค์กร

[ʔoŋ˩˨.kɔːn˩˨]


ຣາຊການ

รูปเลิกใช้ของ ລາຊະການ (ลาซะกาน)


ໜ່ວຍງານ

เป็นไปได้ว่ามาจากไทย หน่วยงาน

ຫນ່ວຽງານ
หน่วยงาน
ຫນ່ວຍງານ
หน่วยงาน

[nuːə̯j˧.ŋaːn˧˥]

[nuːə̯j˧˨.ŋaːn˩˨]


ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ

ຄ່າໃຊ້ຈ່າຽ
ค่าใซ้จ่าย


ພີ່ນ້ອງ

ພີ່ (พี่, “พี่”) + ນ້ອງ (น้อง, “น้อง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย พี่น้อง, ไทดำ ꪝꪲ꪿ꪙ꫁ꪮꪉ (ปฺิ่น้อง)

[pʰiː˧.nɔːŋ˥˨]

[pʰiː˧˨.nɔːŋ˧˦]

พี่น้อง (คนในเชื้อสาย), ญาติ

พี่น้อง (ผู้เกิดร่วมพ่อแม่เดียวกัน)


ວິສາຫະກິດ

ວິ-ສາ-ຫະ-ກິດ


ນັກວິເຄາະ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ວິເຄາະ (วิเคาะ, “วิเคราะห์”)

[nak̚˧.ʋiʔ˧.kʰɔʔ˧]

[nak̚˧˨.ʋiʔ˧˨.kʰɔʔ˧˨]

นักวิเคราะห์


ບຸກຄົນ

ยืมมาจากบาลี ปุคฺคล; ร่วมเชื้อสายกับไทย บุคคล, เขมร បុគ្គល (บุคฺคล); เทียบสันสกฤต पुद्गल (ปุทฺคล)


ຍອດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲoːtᴰ ร่วมเชื้อสายกับไทย ยอด, คำเมือง ᨿᩬᨯ (ยอด), ไทลื้อ ᦍᦸᧆ (ยอ̂ด), ไทใหญ่ ယွတ်ႈ (ย้อ̂ต), อาหม 𑜊𑜨𑜄𑜫 (ยอ̂ต์) หรือ 𑜐𑜨𑜄𑜫 (ญอ̂ต์)


ມົນລະພາວະ

ມົນ-ລະ-ພາ-ວະ


ຂະໜາດ

ยืมมาจากเขมร ខ្នាត (ขฺนาต); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขนาด

ຂະຫນາດ
ขะหนาด
ຂນາດ
ขนาด


ສະໄໝ

ยืมมาจากไทย สมัย โดยสะกดตามเสียง, จากสันสกฤต समय (สมย) หรือบาลี สมย


ສະຖານທູດ

ສະຖານ (สะถาน) + ທູດ (ทูด)


ສະຕີ

ยืมมาจากสันสกฤต स्त्री (สฺตฺรี); เทียบบาลี อิตฺถี หรือ ถี


ຜ້າຫົ່ມ

ຜ້າ (ผ้า, “ผ้า”) + ຫົ່ມ (ห็่ม, “ห่ม”)


ອາການ

ยืมมาจากบาลี อาการ หรือสันสกฤต आकार (อาการ)

[ʔaː˩˨.kaːn˩˨]


ໝູ່ເກາະ

ໝູ່ (หมู่) + ເກາະ (เกาะ)

ຫມູ່ເກາະ
หมู่เกาะ

[muː˧.kɔʔ˧˥]

[muː˧˨.kɔʔ˩˨]


ຊຸມນຸມ

ชุมนุม (กลุ่มคน)


ຄາບສະໝຸດ

ຄາບ (คาบ, “คาบ”) + ສະໝຸດ (สะหมุด, “สมุทร”)


ຈັກກະວັດນິຍົມ

จักรวรรดินิยม


ຍົດ

ยืมมาจากบาลี ยส หรือสันสกฤต यश (ยศ)


ເຫດການ

ເຫດ (เหด, “เหตุ”) + ການ (กาน, “การณ์”)


ຄະດີອາຍາ

ຄະດີ (คะดี, “คดี”) + ອາຍາ (อายา, “อาญา”)

[kʰa(ʔ˧˨).diː˩˨.ʔaː˩˨.ɲaː˩˨]


ຕຳແໜ່ງ

แผลงมาจาก ແຕ່ງ (แต่ง); ยืมจากเขมร តំណែង (ตํแณง), แผลงมาจาก តែង (แตง); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตำแหน่ง, เขมรเหนือ ตัมแนญ

ຕຳແຫນ່ງ
ตำแหน่ง

[tam˩˨.nɛːŋ˧˨]


ອະດີດ

[ʔa(ʔ˩˨).diːt̚˥˥˨]


ກະຊວງຍຸຕິທຳ

ກະຊວງຍຸຕິທັມ
กะซวงยุติทัม

[ka(ʔ˧˥).suːə̯ŋ˧˥.ɲuʔ˧.tiʔ˧˥.tʰam˧˥]

[ka(ʔ˩˨).suːə̯ŋ˩˨.ɲuʔ˧˨.tiʔ˩˨.tʰam˩˨]

ກະ-ຊວງ-ຍຸ-ຕິ-ທຳ

กระทรวงยุติธรรม


ມະຕິ

ยืมมาจากบาลี มติ หรือสันสกฤต मति (มติ)


ຄະດີ

ยืมมาจากสันสกฤต गति (คติ)


ຂ້າລາຊະການ

ຂ້າຣາຊການ
ข้าราซกาน

ຂ້າ-ລາດ-ຊະ-ການ


ລໍ

เทียบจีนยุคกลาง騾 (MC lwa); ร่วมเชื้อสายกับไทย ล่อ, ไทลื้อ ᦜᦸᧉ (หล้อ̂), ไทใหญ่ လေႃႈ (ล้อ̂)


ປາກກາ

ยืมมาจากไทย ปากกา

[paːk̚˥˥˨.kaː˩˨]


ຜົມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *prɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ผม, คำเมือง ᨹᩫ᩠ᨾ (ผ็ม), ไทลื้อ ᦕᦳᧄ (ผุม), ไทขาว ꪶꪞꪣ, ไทใหญ่ ၽူမ် (ผูม), อาหม 𑜇𑜤𑜪 (ผุํ), จ้วง byoem, Shangsi Zhuang pʰomᴬ¹, แสก ผรั่ม

ผม (ขนบนหัว)


ເສື້ອຜ້າ

ເສື້ອ (เสื้อ, “เสื้อ”) + ຜ້າ (ผ้า, “ผ้า”)

[sɯːə̯˧˩.pʰaː˧˩]

[sɯːə̯˥˥˨.pʰaː˥˥˨]


ຟັນ

เหงือก (เนื้อที่หุ้มโคนฟัน)


ຍ່ຽວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *niəwᴮ, จากจีนยุคกลาง尿 (MC newH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เยี่ยว, คำเมือง ᨿ᩠ᨿ᩵ᩅ (ยย่ว), ไทลื้อ ᦵᦍᧁᧈ (เย่ว), ไทดำ ꪹꪑꪸ꪿ꪫ (เญย่̂ว) หรือ ꪵꪙ꪿ꪫ (แน่ว), ไทขาว ꪵꪙꪫꫀ, ไทใหญ่ ယဵဝ်ႈ (เย้ว), อาหม 𑜊𑜢𑜈𑜫 (ยิว์), จ้วง nyouh, จ้วงแบบหนง nyuh, แสก หญู้

(ນ້ຳ~) เยี่ยว


ຊອງ

เทียบจีนยุคกลาง牀 (MC dzrjang); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩᩬᨦ (ชอง)

เตียงนอน, ที่นอน


ບັນຍາກາດ

[ban˩˨.ɲaː˩˨.kaːt̚˥˥˨]


ລະເບີດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ระเบิด

[la(ʔ˧˨).bɤːt̚˥˥˨]


ສີ່ແຍກ

[siː˧.ɲɛːk̚˥˨]

[siː˧˨.ɲɛːk̚˧˦]


ອາໄລ

ยืมมาจากสันสกฤต आलय (บ้าน, สถานที่)


ຍາດ

ยืมมาจากบาลี ญาติ (“ครอบครัว”)


ໄພ່ຟ້າຂ້າແຜ່ນດິນ

ไพร่ฟ้าข้าแผ่นดิน


ສັດຕູໝູ່ມານ

ສັດ-ຕູ-ໝູ່-ມານ

ศัตรูหมู่มาร


ແກ້ວແຫວນແສນສິ່ງ

แก้วแหวนแสนสิ่ง


ເຂົ້າປາອາຫານ

ข้าวปลาอาหาร


ເຊ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เซ


ເຊ

ยืมมาจากฝรั่งเศส cé (“ชื่อเรียกอักษร C”)

อักษรละติน C/c


ປ້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปล้อง, ไทลื้อ ᦔᦸᧂᧉ (ป้อ̂ง), ไทใหญ่ ပွင်ႈ (ป้อ̂ง), อาหม 𑜆𑜨𑜂𑜫 (ปอ̂ง์)


ລູກນ້ອງ

/lûːk.nɔ̂ːŋ/


ຈອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จอม, ไทลื้อ ᦈᦸᧄ (จอ̂ม), ไทดำ ꪊꪮꪣ (จอม), ไทขาว ꪊꪮꪣ, ไทใหญ่ ၸွမ် (จอ̂ม), พ่าเก ꩡွံ (จอ̂ํ), อาหม 𑜋𑜨𑜪 (ฉอ̂ํ); เทียบเขมร ចម (จม)

[t͡ɕɔːm˩(˧)]

จอม, ยอด, ส่วนที่อยู่บนสุด


ຄື່ນ

ยืมมาจากไทย คลื่น


ສຳພາດ

ยืมมาจากสันสกฤต संभाषण (สํภาษณ)


ໄພ

ยืมมาจากบาลี ภย (“ความกลัว”) หรือสันสกฤต भय (ภย, “ความกลัว”)


ຝັ່ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwaŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝั่ง, คำเมือง ᨺᩢ᩠᩵ᨦ (ฝั่ง), ไทลื้อ ᦚᧂᧈ (ฝั่ง), ไทใหญ่ ၽင်ႇ (ผั่ง) หรือ ၾင်ႇ (ฝั่ง), ไทใต้คง ᥜᥒᥱ (ฝั่ง)


ຫາດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *haːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หาด, คำเมือง ᩉᩣ᩠ᨯ (หาด), ไทลื้อ ᦠᦱᧆ (หาด), ไทใหญ่ ႁၢတ်ႇ (ห่าต), ไทใต้คง ᥞᥣᥖᥱ (ห่าต)


ຂວບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวบ, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᨷ (ขวบ) หรือ ᨢ᩠ᩅᨷ (ฃวบ), ไทลื้อ ᦷᦃᧇᧈ (โฃ่บ) (ในคำ ᦷᦃᧇᧈᦔᦲ), ไทใหญ่ ၶူပ်ႇ (ขู่ป), ไทใต้คง ᥑᥨᥙᥱ (โฃ่ป), จ้วง hop, จ้วงแบบจั่วเจียง kvop

[kʰuːə̯p̚˧˩]

[kʰuːə̯p̚˥˥˨]


ເດັກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗekᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เด็ก, คำเมือง ᨯᩮᩢ᩠ᨠ (เดัก), ไทดำ ꪹꪒꪸꪀ (เดย̂ก), แสก แด๊ก


ບຸດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บุตร


ບຸດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บุษย์


ຊະຕາກຳ

ຊະຕາ (ซะตา, “ชะตา”) + ກຳ (กำ, “กรรม”)

ຊະຕາກັມ
ซะตากัม


ໂດນ

น่าจะมาจากเวียดนาม đồn (โด่น)


ອັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔalᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อัน, อีสาน อัน, คำเมือง ᩋᩢ᩠ᨶ (อัน), เขิน ᩋᩢ᩠ᨶ (อัน), ไทลื้อ ᦀᧃ (อัน), ไทดำ ꪮꪽ (อัน), ไทใหญ่ ဢၼ် (อัน), ไทใต้คง ᥟᥢ (อัน), อาหม 𑜒𑜃𑜫 (อน์), จ้วง aen


ລາຊາບີ

ฟ้าทะลายโจร (พืช)


ຫຼັກຖານ

ยืมมาจากไทย หลักฐาน; เหมือนกับ ຫຼັກ (หลัก, “หลัก”) + ຖານ (ถาน, “ฐาน”)

ຫລັກຖານ
หลักถาน


ພິສູດ

ยืมมาจากบาลี วิสุทฺธิ

[pʰiʔ˧˨.suːt̚˥˥˨]

ความสะอาด, ความไม่หมองมัว


ປະເດັນ

ยืมมาจากไทย ประเด็น


ອະເທວະນິຍົມ

[ʔa(ʔ˩˨).tʰeː˩˨.ʋa(ʔ˧˨).niʔ˧˨.ɲom˩˨]

ອະ-ເທ-ວະ-ນິ-ຍົມ


ເທວະນິຍົມ

[tʰeː˩˨.ʋa(ʔ˧˨).niʔ˧˨.ɲom˩˨]

ເທ-ວະ-ນິ-ຍົມ


ຕັກກະ

ยืมมาจากบาลี ตกฺก หรือสันสกฤต तर्क (ตรฺก)


ຕັກກະສາດ

ຕັກກະ (ตักกะ, “ตรรก”) + ສາດ (สาด, “ศาสตร์”)


ວິວັດທະນາການ

[ʋiʔ˧˨.ʋat̚˧˨.tʰa(ʔ˧˨).naː˩˨.kaːn˩˨]

ວິ-ວັດ-ທະ-ນາ-ການ


ຄຳກຳມະ

ຄຳ (คำ, “คำ”) + ກຳມະ (กำมะ, “กรรม”)


ສິນທຳ

ສິນ (สิน, “ศีล”) + ທຳ (ทำ, “ธรรม”)


ຊົນຊາດ

ຊົນ (ซ็น, “ชน”) + ຊາດ (ซาด, “ชาติ”)


ພັງພອນ

[pʰaŋ˧˥.pʰɔːn˧˥]

[pʰaŋ˩˨.pʰɔːn˩˨]


ໄວຍາກອນ

[ʋaj˧˥.ɲaː˧˥.kɔːn˩(˧)]

[ʋaj˩˨.ɲaː˩˨.kɔːn˩˨]


ຢວກ

[juːə̯k̚˥˥˨]


ເຈ້ຍຫູ

ເຈ້ຍ (เจ้ย, “กระดาษ”) + ຫູ (หู, “หู”)

ເຈັ້ຽຫູ
เจั้ยหู

[t͡ɕiːə̯˥˨.huː˩(˧)]

[t͡ɕiːə̯˧˦.huː˥˧˧]


ຢາບ້າ

ยืมมาจากไทย ยาบ้า; เหมือนกับ ຢາ (อยา, “ยา”) + ບ້າ (บ้า, “บ้า”)


ຄວາມເຊື່ອໝັ້ນ

ຄວາມ (ความ) + ເຊື່ອໝັ້ນ (เซื่อหมั้น)

[kʰuːə̯m˧˥.sɯːə̯˧.man˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.sɯːə̯˧˨.man˥˥˨]

ຄວາມ-ເຊື່ອ-ໝັ້ນ

คำอาการนามของ ເຊື່ອໝັ້ນ (เซื่อหมั้น)


ຕ່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ต่อน, คำเมือง ᨲᩬ᩵ᩁ (ตอ่ร), เขิน ᨲᩬ᩵ᩁ (ตอ่ร, “ย่อย, เล็ก”), ไทลื้อ ᦎᦸᧃᧈ (ต่อ̂น), ไทดำ ꪔ꪿ꪮꪙ (ต่อน)

ຊອຍໝາກອຶໃຫ້ເປັນຕ່ອນຂະໜາດ 1 ນິ້ວ

หั่นฟักทองให้เป็นชิ้นขนาด 1 นิ้ว

ซอยหมากอึให้เปันต่อนขะหนาด 1 นิ้ว


ເຫື່ອແຮງ

ເຫື່ອ (เหื่อ, “เหงื่อ”) + ແຮງ (แฮง, “แรง”)

[hɯːə̯˧.hɛːŋ˧˥]

[hɯːə̯˧˨.hɛːŋ˩˨]

เรี่ยวแรง, น้ำพักน้ำแรง


ປະທານຸກົມ

ປະ-ທາ-ນຸ-ກົມ


ເສດຖະສາດ

ເສດຖະ (เสดถะ, “เศรษฐ”) + ສາດ (สาด, “ศาสตร์”)

[seːt̚˥˥˨.tʰa(ʔ˩˨).saːt̚˥˥˨]


ກ້ວຽໄມ້

รูปล้าสมัยของ ກ້ວຍໄມ້ (ก้วยไม้)


ກ້ວຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kluəjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กล้วย, คำเมือง ᨠᩖ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ (กลว้ย) หรือ ᨠ᩠ᩃ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ (กลว้ย), ไทลื้อ ᦂᦽᧉ (โก้ย), ไทดำ ꪀ꫁ꪺꪥ (กั้วย), ไทขาว ꪀꪺꪥꫂ, ไทใหญ่ ၵူၺ်ႈ (กู้ญ), อาหม 𑜀𑜤𑜐𑜫 (กุญ์), ปู้อี joic, จ้วง gyoij

(ໝາກ~) กล้วย


ກ້ວຽ

รูปล้าสมัยของ ກ້ວຍ (ก้วย)


ຫລັກຖານ

รูปล้าสมัยของ ຫຼັກຖານ (หลักถาน)


ລາຊະການ

ລາຊະ (ลาซะ, “ราช”) + ການ (กาน, “การ”)

ລາດຊະການ
ຣາຊການ
ราซกาน


ຕຳສົ້ມ

เทียบอีสาน ตำส้ม


ວັນທິດ

ວັນ (วัน) + ທິດ (ทิด)

วันอาทิตย์, ย่อมาจาก ວັນອາທິດ (วันอาทิด)


ມົດແມງ

ມົດ (ม็ด, “มด”) + ແມງ (แมง, “แมลง”)

[mot̚˧.mɛːŋ˧˥]

[mot̚˧˨.mɛːŋ˩˨]


ກະດູກດຳ

ກະດູກ (กะดูก, “กระดูก”) + ດຳ (ดำ, “ดำ”)

กระดูกดำ เป็นคำเปรียบเทียบ ที่กล่าวถึงสิ่งที่ลึกที่สุดในร่างกาย

ຝັງຢູ່ໃນກະດູກດຳ

ฝังอยู่ในกระดูกดำ

ฝังอยู่ในกะดูกดำ


ຜົນຂ້າງຄຽງ

ຜົນ (ผ็น, “ผล”) + ຂ້າງຄຽງ (ข้างคยง, “ข้างเคียง”)

[pʰon˩(˧).kʰaːŋ˧˩.kʰiːə̯ŋ˧˥]

[pʰon˥˧˧.kʰaːŋ˥˥˨.kʰiːə̯ŋ˩˨]

ຜົນ-ຂ້າງ-ຄຽງ


ລູກຍິງ

ລູກ (ลูก) + ຍິງ (ยิง)


ທຶນການສຶກສາ

ທຶນ (ทึน) + ການສຶກສາ (กานสึกสา)


ຫອມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hoːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หอม, คำเมือง ᩉᩬᨾ (หอม), เขิน ᩉᩬᨾ (หอม), ไทลื้อ ᦠᦸᧄ (หอ̂ม), ไทดำ ꪬꪮꪣ (หอม), ไทขาว ꪬꪮꪣ, ไทใหญ่ ႁွမ် (หอ̂ม), พ่าเก ꩭွံ (หอ̂ํ), อาหม 𑜑𑜨𑜪 (หอ̂ํ) หรือ 𑜍𑜨𑜪 (รอ̂ํ), จ้วง hom

(ກ້ວຍ~) หอม (กล้วย)


ວິໄຈ

ยืมมาจากบาลี วิจย หรือสันสกฤต विचय (วิจย)

[ʋiʔ˧˨.t͡ɕaj˩˨]


ປູກຝັງ

ยืมมาจากไทย ปลูกฝัง; เหมือนกับ ປູກ (ปูก, “ปลูก”) + ຝັງ (ฝัง, “ฝัง”)

[puːk̚˥˥˨.faŋ˥˧˧]

ມີທີ່ດິນປູກຝັງໜ້ອຍໂພດ

มีที่ดินเพาะปลูกน้อยเกินไป

มีที่ดินปูกฝังหน้อยโพด


ສອນ

ยืมมาจากบาลี สร หรือสันสกฤต शर (ศร); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศร

ลูกศร, ลูกธนู


ມະໂນພາບ

ມະໂນ (มะโน, “มโน”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)


ປະພຶດ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रवृत्ति (ปฺรวฺฤตฺติ); เทียบบาลี ปวุตฺติ


ປີງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลิง, ไทดำ ꪜꪲꪉ (ปิง), ไทขาว ꪜꪲꪉ


ລັດຊະການ

ລັດຊະ (ลัดซะ, “รัช”) + ການ (กาน, “กาล”)

ຣັດຊະການ
รัดซะกาน


ນາງເອກ

ນາງ (นาง, “นาง”) + ເອກ (เอก, “เอก”)

[naːŋ˧˥.ʔeːk̚˧˩]

[naːŋ˩˨.ʔeːk̚˥˥˨]


ເຮຍ

จากไทย เฮีย, จากหมิ่นใต้ 兄 (เฮีย(นฺ), “พี่ชาย”)


ສະຫວັນ

ยืมมาจากสันสกฤต स्वर्ग (สฺวรฺค); เทียบบาลี สคฺค; ร่วมเชื้อสายกับไทย สวรรค์, ไทลื้อ ᦉᦛᧃ (สหวัน); ร่วมรากกับ ສັກຄະ (สักคะ)


ອົກຊີແຊນ

ยืมมาจากฝรั่งเศส oxygène

[ʔok̚˧˥.siː˧˥.sɛːn˧˥]

[ʔok̚˩˨.siː˩˨.sɛːn˩˨]


ລີ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลี่, หลี่ ภาษาจ้วงใต้ lih (ลี่ดักปลา)

ลี่ (เครื่องดักปลาชนิดหนึ่ง ทำด้วยไม้ไผ่เป็นซี่ ๆ ถักติดกันเป็นผืน)


ຫຼີ່

เหว, โกรกธาร, ช่องเขา

ช่องทางแคบ ๆ


ແປ້ງນົວ

ແປ້ງ (แป้ง, “แป้ง”) + ນົວ (น็ว, “อร่อย”)

/pɛːŋ˥˩.nua˧˦/


ປາກົດການຫຍໍ້ທໍ້

ປາກົດການ (ปาก็ดกาน, “ปรากฏการณ์”) + ຫຍໍ້ທໍ້ (หยํ้ทํ้, “ย่อท้อ”)

ความเสื่อมถอย, ความเสื่อมทราม (ทางสังคม วัฒนธรรม หรือเศรษฐกิจเป็นต้น)

ປາກົດການຫຍໍ້ທໍ້ໃນສັງຄົມ

ความเสื่อมถอยในสังคม

ปาก็ดกานหยํ้ทํ้ในสังค็ม


ຊ້າງສານ

ช้างสาร (ช้างใหญ่)


ບຶກ

(ປາ~) บึก (ปลาน้ำจืดขนาดใหญ่ชนิด Pangasianodon gigas มีในแม่น้ำโขงตอนบนและลำน้ำสาขา)


ເຕັນ

(ນົກ~) กระเต็น (นกขนาดเล็กถึงขนาดกลางหลายชนิดในอันดับย่อย Alcedines ของอันดับ Coraciiformes)


ເຕັນ

ยืมมาจากอังกฤษ tent

เต็นท์ (ที่พักชั่วคราว)


ມັດສາ

ยืมมาจากบาลี มจฺฉ (“ปลา”); ร่วมรากกับ ມັດສະຫຍາ (มัดสะหยา)


ໄກ້

กระจง (สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ Tragulidae)


ຈຳປີ

จำปี (ไม้ต้นชนิด Magnolia × alba)

ลั่นทมแดง (ไม้ต้นชนิด Plumeria rubra)


ຈັນຫອມ

[t͡ɕan˩˨.hɔːm˥˧˧]

จันทน์หอมหรือจันทน์ชะมด (ไม้ต้นขนาดกลางชนิด Mansonia gagei เนื้อไม้หอม)


ເກດສະໜາ

เทียบไทย กฤษณา; เทียบสันสกฤต कृष्ण (กฺฤษฺณ) ว่า ดำ, สีดำ, ไม้กฤษณา

กฤษณา (ส่วนของเนื้อไม้ซึ่งมีสีดำ กลิ่นหอม เกิดเมื่อต้นไม้มีบาดแผล พบเฉพาะในต้นไม้สกุล Aquilaria)


ສານກັນບູດ

ສານ (สาน, “สาร”) + ກັນ (กัน, “กัน”) + ບູດ (บูด, “บูด”)


ເອກະລັກ

ເອກກະລັກ
เอกกะลัก


ເພາະ

เครื่องมือสำหรับขนวัสดุแห้ง


ສຸພາສິດ

ยืมมาจากสันสกฤต सुभाषित (สุภาษิต, “ที่พูดไว้ดีแล้ว”); เหมือนกับ ສຸ (สุ, “สุ”) + ພາສິດ (พาสิด, “ภาษิต”)


ໂຮງງານ

จากไทย โรงงาน; เหมือนกับ ໂຮງ (โฮง, “โรง”) + ງານ (งาน, “งาน”)

[hoːŋ˧˥.ŋaːn˧˥]

[hoːŋ˩˨.ŋaːn˩˨]


ເພນ

ร่วมรากกับ ເວລາ (เวลา)


ໄທ່

ยืมมาจากจีนยุคกลาง袋 (MC dojH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไถ้, อีสาน ไท่, คำเมือง ᨴᩱ᩵ (ไท่), เขิน ᨴᩱ᩵ (ไท่), ไทลื้อ ᦺᦑᧈ (ไท่)

ถุง, กระเป๋า, ย่าม, ไถ้


ຖະຫນົນ

รูปล้าสมัยของ ຖະໜົນ (ถะหน็น)


ຮ້ອຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *roːjꟲ (“จำนวนร้อย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้อย, อีสาน ฮ่อย, คำเมือง ᩁᩬ᩠᩶ᨿ (รอ้ย), ไทลื้อ ᦣᦾᧉ (ฮ้อ̂ย), ไทดำ ꪭ꫁ꪮꪥ (ฮ้อย), ไทใหญ่ လွႆႉ (ล๎อ̂ย)

ยศทหารหรือตำรวจระดับนายร้อย

หน่วยเงินตราในสมัยก่อน

หน่วยน้ำหนักตามประเพณี หนักเท่ากับ 10 ບາດ (บาด) คือ 155 กรัม


ຖົ່ວລຽນ

แผลงมาจาก ທຸລຽນ (ทุลยน)

[tʰuːə̯˧.liːə̯n˧˥]

[tʰuːə̯˧˨.liːə̯n˩˨]

(ໝາກ~) ทุเรียน


ນາຍຊ່າງ

ເຈົ້າໜ້າທີ່ ກ່າວໃນວັນເສົາມື້ນີ້ວ່າ ພວກນາຍຊ່າງພວມທຳການສ້ອມແປງສາຍໂທລະສັບ

เจ้าหน้าที่กล่าวเมื่อวันเสาร์ว่า ช่างกำลังซ่อมสายโทรศัพท์

เจ็้าหน้าที่ ก่าวในวันเส็ามื้นี้ว่า พวกนายซ่างพวมทำกานส้อมแปงสายโทละสับ


ທ່ວງທ່າ

ยืมมาจากไทย ท่วงท่า

[tʰuːə̯ŋ˧.tʰaː˧]

[tʰuːə̯ŋ˧˨.tʰaː˧˨]

ເຮັດໃຫ້ການປະຕິວັດລາວມີທ່ວງທ່າໃໝ່.

ทำให้การปฏิวัติลาวมีท่วงท่าใหม่

เฮัดให้กานปะติวัดลาวมีท่วงท่าใหม่.


ຜູ້ຕາງໜ້າ

ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ຕາງ (ตาง, “แทน, ต่าง”) + ໜ້າ (หน้า, “หน้า”)

ຜູ້ຕາງຫນ້າ
ผู้ตางหน้า

ผู้แทน, ตัวแทน

ຜູ້ຕາງໜ້າຈາກບັນດາກະຊວງ

ผู้แทนจากบรรดากระทรวง

ผู้ตางหน้าจากบันดากะซวง


ຄີ

แผลงมาจาก ກີ (กี)

ປາໂຕນີ້ ຍາວປະມານສອງຊັງຕີແມັດ ສອງຂ້າງມີຄີ ຄູ່ໜຶ່ງ ເຊິ່ງພືອອກໄດ້

ปลาตัวนี้ ยาวประมาณสองเซนติเมตร สองข้างมีครีบ คู่หนึ่ง ซึ่งกางออกได้

ปาโตนี้ ยาวปะมานสองซังตีแมัด สองข้างมีคี คู่หนึ่ง เซิ่งพืออกได้


ຄີ

เครื่องเล่นอย่างหนึ่ง มีลูกกลม ๆ ทำด้วยไม้หรือสิ่งอื่นและใช้ตีด้วยค้อนแข่งกัน


ປົ່ງ

เทียบไทย โป่ง

ที่สัตว์ป่าลงกินอาหารรวมกัน


ງ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ง่า, อีสาน ง่า, คำเมือง ᨦ᩵ᩣ (ง่า), ไทดำ ꪉ꪿ꪱ (ง่า)

กิ่ง, กิ่งใหญ่, ง่า

ງ່າໄມ້ທີ່ຫັກໄດ້ ຊະຊາຍຢັ່ງຢາຍຢູ່ຕາມຖະໜົນຫົນທາງ

กิ่งไม้ที่หักได้ กระจัดกระจายอยู่ตามถนนหนทาง

ง่าไม้ที่หักได้ ซะซายอยั่งอยายอยู่ตามถะหน็นห็นทาง


ນາແຊງ

ລາວຊຸກຍູ້ກະເສດຕະກອນໃຫ້ປູກເຂົ້າ ນາປີແລະນາແຊງ ເພື່ອເພີ່ມຜົນຜະລິດ

ลาวผลักดันเกษตรกรให้ปลูกข้าว นาปีและนาปรัง เพื่อเพิ่มผลผลิต

ลาวซุกยู้กะเสดตะกอนให้ปูกเข็้า นาปีและนาแซง เพื่อเพี่มผ็นผะลิด


ແລວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แลว

ทาง, เลน, เส้นทาง

ລັດຖະມົນຕີການຕ່າງປະເທດ ຢືນຢັນຈະສ້າງແລວທາງ.

รัฐมนตรีการต่างปะะเทศ ยืนยันจะสร้างเส้นทาง

ลัดถะม็นตีกานต่างปะเทด อยืนอยันจะส้างแลวทาง.


ກຳລັງວັງຊາ

ยืมมาจากไทย กำลังวังชา; เหมือนกับ ກຳລັງ (กำลัง) + ວັງຊາ (วังซา)

ກຳ-ລັງ-ວັງ-ຊາ

กำลังวังชา, เรี่ยวแรงพละกำลัง, พลังอำนาจ

ຄົນໄວໜຸ່ມມັກມີ ກຳລັງວັງຊາ, ມີຫົວຄິດປະດິດສ້າງ, ມີຄວາມກ້າຫານ, ມັກຮຽນຮູ້ ແລະ ພັດທະນາຕົນເອງ

คนวัยหนุ่มสาวมักมีกำลังวังชา, มีความคิดสร้างสรรค์, มีความกล้าหาญ, มักเรียนรู้ และ พัฒนาตนเอง

ค็นไวหนุ่มมักมี กำลังวังซา, มีห็วคิดปะดิดส้าง, มีความก้าหาน, มักฮยนฮู้ และ พัดทะนาต็นเอง

ຈະສຸມສະຕິປັນຍາ, ກຳລັງວັງຊາ, ຄວາມສາມັກຄີເປັນຈິດໜຶ່ງໃຈດຽວກັນ ເພື່ອແບກຫາບພາລະໜ້າທີ່ ອັນສູງສົ່ງແລະໜັກໜ່ວງ

จะรวมสติปัญญา, กำลังวังชา, ความสามัคคีเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน เพื่อแบกรับภาระหน้าที่ อันสูงส่งและหนักหน่วง

จะสุมสะติปันยา, กำลังวังซา, ความสามักคีเปันจิดหนึ่งใจดยวกัน เพื่อแบกหาบพาละหน้าที่ อันสูงส็่งและหนักหน่วง


ໝັດໄຟ

ໝັດ (หมัด, “หมัด [กำปั้น]”) + ໄຟ (ไฟ, “ไฟ”)

ຫມັດໄຟ
หมัดไฟ

ແປວໄຟຈະລຸກຂຶ້ນຈາກໝັດໄຟ

เปลวไฟจะลุกขึ้นจากประกายไฟ

แปวไฟจะลุกขึ้นจากหมัดไฟ


ມູນເຊື້ອ

ມູນ (มูน, “มรดก”) + ເຊື້ອ (เซื้อ, “เชื้อ”)

[muːn˧˥.sɯːə̯˥˨]

[muːn˩˨.sɯːə̯˧˦]

มรดกตกทอด, สิ่งตกทอดจากอดีต, สิ่งสืบทอดกันมา, สิ่งที่ทำสืบต่อกันมา, การสืบทอด

ພວກເຮົາແມ່ນມີມູນເຊື້ອ ຂອງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2

พวกเรานั้น มีสิ่งที่สืบทอดกันมา จากสงครามโลกครั้งที่ 2

พวกเฮ็าแม่นมีมูนเซื้อ ของส็งคามโลกคั้งที 2

ທ່ານມາຢ້ຽມຢາມປະເທດເຮົາ ເພື່ອຮັດແໜ້ນ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍສາຍພົວພັນມິດຕະພາບທີ່ເປັນມູນເຊື້ອ ແລະ ຄວາມສາມັກຄີພິເສດ ລະຫວ່າງສອງປະເທດ

ท่านมาเยี่ยมเยียนประเทศเรา เพื่อกระชับ และ เสริมขยายสายสัมพันธ์มิตรภาพที่เป็นสิ่งที่สืบทอดกันมา และ ความสามัคคีพิเศษ ระหว่างสองประเทศ

ท่านมาอย้ยมอยามปะเทดเฮ็า เพื่อฮัดแหน้น และ เสีมขะหยายสายพ็วพันมิดตะพาบที่เปันมูนเซื้อ และ ความสามักคีพิเสด ละหว่างสองปะเทด


ມູນເຊື້ອ

ມູນ (มูน, “มูล, ราก”) + ເຊື້ອ (เซื้อ, “เชื้อ”)

[muːn˧˥.sɯːə̯˥˨]

[muːn˩˨.sɯːə̯˧˦]

ມູນເຊື້ອຂອງເພິ່ນ ບໍ່ຄວນທີ່ຈະກ່ຽວກັບເລື່ອງຈະລາຈົນ

เชื้อชาติของเขา ไม่ควรที่จะเกี่ยวกับเรื่องจลาจล

มูนเซื้อของเพิ่น บํ่ควนที่จะก่ยวกับเลื่องจะลาจ็น


ໝູ່ຄູ່

ໝູ່ (หมู่, “เพื่อน”) + ຄູ່ (คู่, “คู่”)

ຫມູ່ຄູ່
หมู่คู่

[muː˧˨.kʰuː˧˨]

เพื่อน, เพื่อนฝูง

ກຽມເອົາໄປຖວາຍພະສົງ, ໄວ້ກິນ ໃນຄອບຄົວ, ແຈກຢາຍໃຫ້ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະ ໝູ່ຄູ່

เตรียมเอาไปถวายพระสงฆ์, ไว้กิน ในครอบครัว, แจกจ่ายให้ญาติพี่น้อง และ เพื่อนฝูง

กยมเอ็าไปถวายพะส็ง, ไว้กิน ในคอบค็ว, แจกอยายให้ยาดพี่น้อง และ หมู่คู่


ຄຳປິວ

ຄຳ (คำ) + ປິວ (ปิว)

ຫຼັກເມືອງພອກດ້ວຍຄຳປິວເປັນຮູບ ຊົງກົມເໝືອນລຳທຽນ

หลักเมืองพอกด้วยทองใบเป็นรูป ทรงกลมเหมือนลำเทียน

หลักเมืองพอกด้วยคำปิวเปันฮูบ ซ็งก็มเหมือนลำทยน


ອາຈົມ

[ʔaː˩˨.t͡ɕom˩˨]

อาจม, อุจจาระ

ດື່ມນ້ຳຫຼາຍໆ ເພື່ອໃຫ້ອາຈົມບໍ່ແຂງ ຂັບຖ່າຍສະດວກ

ดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อให้อุจจาระไม่แข็ง ขับถ่ายสะดวก

ดื่มน้ำหลายๆ เพื่อให้อาจ็มบํ่แขง ขับถ่ายสะดวก


ໝາກຜົນ

ໝາກ (หมาก, “ผล”) + ຜົນ (ผ็น, “ผลไม้”)

ຫມາກຜົນ
หมากผ็น

[maːk̚˥˥˨.pʰon˥˧˧]

สิ่งที่เกิดจากการกระทำ

ເພິ່ນໄດ້ສະແດງຄວາມຂອບໃຈ ຕໍ່ການຕ້ອນຮັບຂອງທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີໃນຄັ້ງນີ້ ພ້ອມທັງ ແຈ້ງຈຸດປະສົງ ແລະ ໝາກຜົນຂອງການເຄື່ອນໄຫວຢ້ຽມຢາມໃຫ້ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄດ້ຮັບຊາບ

เขาได้แสดงความขอบใจ ต่อการต้อนรับของท่านนายกรัฐมนตรีในครั้งนี้ พร้อมทั้ง แจ้งจุดประสงค์ และ ผลของการเคลื่อนไหวเยี่ยมเยียนให้ท่านนายกรัฐมนตรีได้รับทราบ

เพิ่นได้สะแดงความขอบใจ ตํ่กานต้อนฮับของท่านนาย็กลัดถะม็นตีในคั้งนี้ พ้อมทัง แจ้งจุดปะส็ง และ หมากผ็นของกานเคื่อนไหวอย้ยมอยามให้ท่านนาย็กลัดถะม็นตีได้ฮับซาบ


ສັງລວມ

[saŋ˥˧˧.luːə̯m˩˨]

ການສະຫຼຸບສັງລວມ ຜົນການຈັດເກັບແຜນລາຍຮັບ ໃນສົກປີທີ່ຜ່ານມາ

การสรุปผลรวม ผลการจัดเก็บแผนรายรับ ในศกปีที่ผ่านมา

กานสะหลุบสังลวม ผ็นกานจัดเกับแผนลายฮับ ในส็กปีที่ผ่านมา


ເຫຼື້ອມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เหลื้อม

ເລື່ອມ
เลื่อม
ເຫລື້ອມ
เหลื้อม

ไม้ชนิดหนึ่ง มีผลกลม ข้างในมีแก่น


ມ້ອນ

(ຕົວ~) ตัวไหม

ລັດຖະບານສົ່ງເສີມໃຫ້ຊາວບ້ານລ້ຽງມ້ອນ

รัฐบาลส่งเสริมให้ชาวบ้านเลี้ยงไหม

ลัดถะบานส็่งเสีมให้ซาวบ้านล้ยงม้อน


ອົ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อุ้ง, คำเมือง ᩋᩩ᩶ᨦ (อุ้ง), เขิน ᩋᩩ᩶ᨦ (อุ้ง), ไทลื้อ ᦀᦳᧂᧉ (อุ้ง), ไทใหญ่ ဢူင်ႈ (อู้ง)

ອົ້ງມືເບື້ອງຂວາ

อุ้งมือข้างขวา

อ็้งมืเบื้องขวา


ມອກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มอก

ອີກຊີກໜຶ່ງ ມີມອກເນື້ອນວນຈັບຄຸມເປັນຕຸ່ມໆ

อีกซีกหนึ่งมีกระพี้เนื้อนวลจับคลุมเป็นตุ่มๆ

อีกซีกหนึ่ง มีมอกเนื้อนวนจับคุมเปันตุ่มๆ


ບໍລິມາດ

ບໍຣິມາດ
บํริมาด

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.maːt̚˧˦]

ຄວາມສຸກຫຼືທຸກ ລ້ວນແຕ່ມີບໍລິມາດໃຫ້ໂອບກອດໄດ້ແບບນີ້ນີ້ເອງ.

ความสุขหรือทุกข์ ล้วนแต่มีปริมาตรให้โอบกอดได้แบบนี้นี่เอง

ความสุกหลืทุก ล้วนแต่มีบํลิมาดให้โอบกอดได้แบบนี้นี้เอง.


ກີ່

ยืมมาจากจีนยุคกลาง機 (MC kj+j, “เครื่องทอผ้า; เครื่อง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย กี่, คำเมือง ᨠᩦ᩵ (กี่), ไทลื้อ ᦂᦲᧈ (กี่), เขิน ᨠᩦ᩵ (กี่), ไทใหญ่ ၵီႇ (กี่), ไทใต้คง ᥐᥤᥱ (กี่)

กี่, เครื่องทอผ้า

ເຮືອນຕ່ຳຫູກຂອງພວກເຮົາມີກີ່ທັງໝົດ 40 ກີ່

เรือนทอผ้าของพวกเรามีกี่ทั้งหมด 40 หลัง

เฮือนต่ำหูกของพวกเฮ็ามีกี่ทังหม็ด 40 กี่


ໂພ່ງ

กลาง, ส่วนกลาง


ໂກນ

ຍືດຄໍສ່ອງຕາມໂກນເສົາ

ยืดคอส่องตามโพรงเสา

ยืดคํส่องตามโกนเส็า


ແຈ

เทียบจีน角 (jiǎo)

ທຸກຈອກ ທຸກແຈ ມັນບັນທຶກຄວາມຈົດຈຳຜູກພັນ ບໍ່ມີວັນຈະຜັນແປເປັນອື່ນ

ทุกซอกทุกมุม มันบันทึกความจดจำผูกพัน ไม่มีวันจะผันแปรเป็นอื่น

ทุกจอก ทุกแจ มันบันทึกความจ็ดจำผูกพัน บํ่มีวันจะผันแปเปันอื่น

สถานที่สันโดษหรือตัดขาดจากโลกภายนอก


ແຈ

ยืมมาจากหมิ่นใต้ 斎 (แจ) หรือ 齋 (แจ)

อาหารที่ไม่ปรุงด้วยเนื้อสัตว์ และผักบางชนิดเช่นกระเทียม กุยช่าย ผักชี


ຂື່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขื่อ, ไทลื้อ ᦃᦹᧈ (ฃื่), ไทดำ ꪅꪳ (ฅึ), ไทใหญ่ ၶိုဝ်ႇ (ขึ่ว), พ่าเก ၵိုဝ် (ขึว์), อาหม *𑜁𑜢𑜤𑜈𑜫 (*ขึว์)

ເທິງຂື່ໃຕ້ຫຼັງຄາ

บนขื่อใต้หลังคา

เทิงขื่ใต้หลังคา


ອຸທອນ

ยืมมาจากบาลี อุทร

[ʔuʔ˧˥.tʰɔːn˧˥]

[ʔuʔ˩˨.tʰɔːn˩˨]

ອ້າຍນ້ອງຮ່ວມອຸທອນ

พี่น้องร่วมอุทร

อ้ายน้องฮ่วมอุทอน


ອຸທອນ

ยืมมาจากบาลี อุทฺธรณ หรือสันสกฤต उद्धरण (อุทฺธรณ)

[ʔuʔ˧˥.tʰɔːn˧˥]

[ʔuʔ˩˨.tʰɔːn˩˨]


ພູດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พูด

ລວມທັງໝົດກໍມີສາມພູດເທົ່ານັ້ນ

รวมทั้งหมดก็มีสามส่วนเท่านั้น

ลวมทังหม็ดกํมีสามพูดเท็่านั้น


ພູດ

ยืมมาจากสันสกฤต भूत (ภูต) หรือบาลี ภูต

ภูต, ผี, วิญญาณ


ທີ່ດິນ

ທີ່ (ที่, “ที่”) + ດິນ (ดิน, “ดิน”)

ທີ່ດິນ ແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ ແມ່ນເນື້ອທີ່ດິນ ເຊິ່ງນອນຢູ່ໃນເຂດແດນ ຂອງ ສປປ ລາວ

ที่ดิน แห่ง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เป็นเนื้อที่ดิน ซึ่งนอนอยู่ในเขตแดน ของ สปป.ลาว

ที่ดิน แห่ง สาทาละนะลัดปะซาทิปะไตปะซาซ็นลาว แม่นเนื้อที่ดิน เซิ่งนอนอยู่ในเขดแดน ของ สปป ลาว


ແອ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แอ่ง, อีสาน แอ่ง

ຕ້ອງເລັ່ງໃສ່ການອະນາໄມ ພາຊະນະທີ່ສາມາດ ເປັນບ່ອນເພາະພັນຍຸງລາຍ ເຊັ່ນ ພາຊະນະທີ່ເປັນອຸ, ແອ່ງ, ຊາມ, ປະໂປະ ແລະ ກະປ໋ອງ

ต้องเลั่งใส่กานอะนาไม พาซะนะที่สามาด เปันบ่อนเพาะพันยุงลาย เซั่น พาซะนะที่เปันอุ, แอ่ง, ซาม, ปะโปะ และ กะป๋อง


ເລື່ອງລາວ

ยืมมาจากไทย เรื่องราว

[lɯːə̯ŋ˧.laːw˧˥]

[lɯːə̯ŋ˧˨.laːw˩˨]

ເວົ້າເຖິງເລື່ອງລາວທີ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ໃນສັງຄົມ

พูดถึงเรื่องราวที่เกิดขึ้นอยู่ในสังคม

เว็้าเถิงเลื่องลาวที่เกีดขึ้นอยู่ในสังค็ม


ວຽກງານ

ວຽກ (วยก, “งาน”) + ງານ (งาน, “งาน”)

[ʋiːə̯k̚˥˨.ŋaːn˧˥]

[ʋiːə̯k̚˧˦.ŋaːn˩˨]

การงาน, งานการ

ຝຶກອົບຮົມວຽກງານ

ฝึกอบรมการงาน

ฝึกอ็บฮ็มวยกงาน


ຊັບສິນ

ຊັບ (ซับ, “ทรัพย์”) + ສິນ (สิน, “สิน”)

ອາຍັດຊັບສິນ ທີ່ພົວພັນກັບການຟອກເງິນ

อายัดทรัพย์สิน ที่พัวพันกับการฟอกเงิน

อายัดซับสิน ที่พ็วพันกับกานฟอกเงิน


ຜູ້ຖືກຫາ

ຜູ້ (ผู้) + ຖືກ (ถืก) + ຫາ (หา)

ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫຼວດ ນຳໂຕ 2 ຜູ້ຖືກຫາ ໄປທຳແຜນປະທຸສະກຳປະກອບສຳນວນຄະດີເຫດການຄາດຕະກຳ

เจ้าหน้าที่ตำรวจ นำตัว 2 ผู้ต้องหา ไปทำแผนประทุษกรรมประกอบสำนวนคดีเหตุการณ์ฆาตกรรม

เจ็้าหน้าที่ตำหลวด นำโต 2 ผู้ถืกหา ไปทำแผนปะทุสะกำปะกอบสำนวนคะดีเหดกานคาดตะกำ


ສຳນວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สำนวน, เขมร សំនួន (สํนัวน)


ຄາດຕະກຳ

ຄາຕະກັມ
คาตะกัม


ສ່ວຍສາອາກອນ

ສ່ວຍ (ส่วย, “ส่วย”) + ສາ (สา) + ອາກອນ (อากอน, “อากร”)

ສ່ວຽສາອາກອນ
ส่วยสาอากอน

[suːə̯j˧˨.saː˥˧˧.ʔaː˩˨.kɔːn˩˨]

ສ່ວຍ-ສາ-ອາ-ກອນ

ภาษีอากร, เรียกภาษีร่วม ๆ, ส่วยสาอากร


ຫົວທີ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ທີ (ที, “ที”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หัวที, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩫᨵᩦ (หว็ธี), ไทลื้อ ᦷᦠᦒᦲ (โหธี)

[huːə̯˩(˧).tʰiː˧˥]

[huːə̯˥˧˧.tʰiː˩˨]

เวลาแรก, หัวที

ໃນນີ້ ໃຫ້ຖືເອົາການສະກັດກັ້ນ ແຕ່ຫົວທີເປັນ ຕົ້ນຕໍ ແລະ ເປັນບັນຫາພື້ນຖານຍາວນານ

ในนี้ ให้ถือเอาการสกัดกั้น ตั้งแต่เวลาแรกเป็น ต้นตอ และ เป็นปัญหาพื้นฐานยาวนาน

ในนี้ ให้ถืเอ็ากานสะกัดกั้น แต่ห็วทีเปัน ต็้นตํ และ เปันบันหาพื้นถานยาวนาน


ຝິ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝิ่น, คำเมือง ᨺᩥ᩠᩵ᨶ (ฝิ่น), ไทลื้อ ᦚᦲᧃᧈ (ฝี่น), ไทใหญ่ ၽိၼ်ႇ (ผิ่น) หรือ ၾိၼ်ႇ (ฝิ่น)


ໜໍ່

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰnɔːᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰnoːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หน่อ, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩬᩴ᩵ (หนอํ่), เขิน ᩉ᩠ᨶᩳ᩵ (หนอ่), ไทลื้อ ᦐᦸᧈ (หน่อ̂), ไทขาว ꪘꪮꫀ, ไทใหญ่ ၼေႃႇ (น่อ̂), พ่าเก ꩫေႃ (นอ̂), อาหม 𑜃𑜦𑜡 (นอ̂), จ้วง noq

ອອກໜໍ່


ດອກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓloːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอก, คำเมือง ᨯᩬᨠ (ดอก), ไทลื้อ ᦡᦸᧅᧈ (ด่อ̂ก), ไทดำ ꪚꪮꪀ (บอก), ꪒꪮꪀ (ดอก), ไทขาว ꪚꪮꪀ, ไทใหญ่ မွၵ်ႇ (ม่อ̂ก), ဝွၵ်ႇ (ว่อ̂ก), ไทใต้คง ᥛᥩᥐᥱ (ม่อ̂ก), พ่าเก မွက် (มอ̂ก์), อาหม 𑜉𑜨𑜀𑜫 (มอ̂ก์), 𑜈𑜨𑜀𑜫 (บอ̂ก์), จ้วงแบบหนง ndog

ຊ່ວຍກະຕຸ້ນການງອກ ການອອກຮາກ ປົ່ງໃບ ແລະ ອອກດອກ

ช่วยกระตุ้นการงอก การออกราก แตกใบ และ ออกดอก

ซ่วยกะตุ้นกานงอก กานออกฮาก ป็่งใบ และ ออกดอก


ສະໝຸນໄພ

ยืมมาจากไทย สมุนไพร; เหมือนกับ ສະໝຸນ (สะหมุน) + ໄພ (ไพ)

ສະຫມຸນໄພ
สะหมุนไพ
ສມຸນໄພ
สมุนไพ

ສະໝຸນໄພ ແກ້ໂລກພູມແພ້ ແລະ ຫອບຫືດ

สมุนไพร แก้โรคภูมิแพ้ และ หอบหืด

สะหมุนไพ แก้โลกพูมแพ้ และ หอบหืด


ຂໍ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χoːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้อ, คำเมือง ᨡᩬᩴ᩶ (ขอํ้) หรือ ᨢᩬᩴ᩶ (ฃอํ้)

ຂໍ້ຕົກລົງຂອງລັດຖະມົນຕີ ວ່າດ້ວຍການຈັດຕັ້ງ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງສູນເຕັກໂນໂລຊີຂ່າວສານ

ข้อตกลงของรัฐมนตรี ว่าด้วยการจัดตั้ง และ การเคลื่อนไหวของศูนย์เทคโนโลยีข่าวสาร

ขํ้ต็กล็งของลัดถะม็นตี ว่าด้วยกานจัดตั้ง และ กานเคื่อนไหวของสูนเตักโนโลซีข่าวสาน


ກິ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กลิ่น, คำเมือง ᨠᩖᩥ᩵ᩁ (กลิ่ร), เขิน ᨠᩥ᩠᩵ᨶ (กิ่น), ไทลื้อ ᦂᦲᧃᧈ (กี่น)

ກິ່ນເໝັນພາຍໃນລົດ ເປັນສິ່ງທີ່ຄົນໃຊ້ລົດ ບໍ່ມັກ ແລະ ບໍ່ຢາກໃຫ້ມັນເກີດ

กลิ่นเหม็นภายในรถ เป็นสิ่งที่คนใช้รถ ไม่ชอบ และ ไม่อยากให้มันเกิด

กิ่นเหมันพายในล็ด เปันสิ่งที่ค็นใซ้ล็ด บํ่มัก และ บํ่อยากให้มันเกีด


ບົດບາດ

ยืมมาจากไทย บทบาท; เหมือนกับ ບົດ (บ็ด, “บท”) + ບາດ (บาด, “บาท”)

ແຂວງຂອງເຮົາ ໄດ້ຈັດເຝິກອົບຮົມການເຊື່ອມສານ ບົດບາດ ຍິງ-ຊາຍ.

แขวงของเรา ได้จัดฝึกอบรบการเชื่อมสาน บทบาทหญิง-ชาย

แขวงของเฮ็า ได้จัดเฝิกอ็บฮ็มกานเซื่อมสาน บ็ดบาด ยิง-ซาย.


ຂະບວນ

ຂະບວນການສັກຢາກັນພະຍາດໄຂ້ສະໝອງອັກເສບ

ขบวนการฉีกยากันโรคสมองอักเสบ

ขะบวนกานสักอยากันพะยาดไข้สะหมองอักเสบ


ກຳມະການ

ກຳມະ (กำมะ, “กรรม”) + ການ (กาน, “การ”)

ກັມມະການ
กัมมะกาน

ເຂົາເຈົ້າກຽມຍົກລະດັບກຳມະການຕັດສິນ

พวกเขาเตรียมยกระดับกรรมการตัดสิน

เข็าเจ็้ากยมย็กละดับกำมะกานตัดสิน


ມືຖື

ตัดมาจาก ໂທລະສັບມືຖື (โทละสับมืถื), จากไทย โทรศัพท์มือถือ; เหมือนกับ ມື (มื, “มือ”) + ຖື (ถื, “ถือ”)

[mɯː˧˥.tʰɯː˩(˧)]

[mɯː˩˨.tʰɯː˥˧˧]

มือถือ, โทรศัพท์มือถือ


ໂທລະສັບມືຖື

ยืมมาจากไทย โทรศัพท์มือถือ; เหมือนกับ ໂທລະສັບ (โทละสับ) + ມືຖື (มืถื)

[tʰoː˩˨.la(ʔ˧˨).sap̚˩˨.mɯː˩˨.tʰɯː˥˧˧]

ໂທ-ລະ-ສັບ-ມື-ຖື

โทรศัพท์มือถือ


ຄີບອດ

[kʰiː˧˥.bɔːt̚˧˩]

[kʰiː˩˨.bɔːt̚˥˥˨]


ລະບົບປະຕິບັດການ

จากไทย ระบบปฏิบัติการ, เหมือนกับ ລະບົບ (ละบ็บ) + ປະຕິບັດການ (ปะติบัดกาน)

ระบบปฏิบัติการ


ອາຄະເນ

ยืมมาจากสันสกฤต आग्नेय (อาคฺเนย); ร่วมเชื้อสายกับไทย อาคเนย์

[ʔaː˩˨.kʰa(ʔ˧˨).neː˩˨]

อาคเนย์, ทิศตะวันออกเฉียงใต้


ເອກກະພາບ

[ʔeːk̚˧˩.ka(ʔ˧˥).pʰaːp̚˥˨]

[ʔeːk̚˥˥˨.ka(ʔ˩˨).pʰaːp̚˧˦]


ຊື່ສຽງ

จากไทย ชื่อเสียง, เหมือนกับ ຊື່ (ซื่, “ชื่อ”) + ສຽງ (สยง, “เสียง”)

[sɯː˧.siːə̯ŋ˩(˧)]

[sɯː˧˨.siːə̯ŋ˥˧˧]


ເຊົ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เช้า, คำเมือง ᨩᩮᩢ᩶ᩣ (เชั้า), ไทลื้อ ᦋᧁᧉ (เช้า), ไทดำ ꪹꪋ꫁ꪱ (เจฺ้า), ไทขาว ꪹꪋꪱꫂ, ไทใหญ่ ၸဝ်ႉ (จ๎ว), อาหม 𑜋𑜈𑜫 (ฉว์), 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์) หรือ 𑜋𑜨𑜧𑜈𑜫 (ฉอ̂ว์ว์), จ้วง caeux; เทียบเวียดนาม chào (จ่าว)


ວຽກ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง役 (MC ywek); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เวียก, คำเมือง ᩅ᩠ᨿᨠ (วยก), เขิน ᩅ᩠ᨿᨠ (วยก), ไทลื้อ ᦵᦞᧅ (เวก), ไทดำ ꪫꪸꪀ (วย̂ก), ไทขาว ꪫꪸ, เวียดนาม việc (เหวี่ยก)

งาน, การ, กิจ, ธุระ, สิ่งที่ทำ


ອະທິບາຍ

ยืมมาจากบาลี อธิปฺปาย (“ความประสงค์”); เทียบสันสกฤต अभिप्राय (อภิปฺราย)

ອະທິບາຽ
อะทิบาย

ความหมาย, ความประสงค์


ສັກຂີ

[sak̚˩˨.kʰiː˥˧˧]


ພົນລະເມືອງ

[pʰon˧˥.la(ʔ˧).mɯːə̯ŋ˧˥]

[pʰon˩˨.la(ʔ˧˨).mɯːə̯ŋ˩˨]

ພົນ-ລະ-ເມືອງ


ອິດ

ปลาชนิด Acanthopsis corrorhyncos ลักษณะคล้ายปลาไหล


ພິທີ

ยืมมาจากบาลี วิธิ

[pʰiʔ˧.tʰiː˧˥]

[pʰiʔ˧˨.tʰiː˩˨]

ຈັດພິທີປະກາດອະໄພຍະໂທດແກ່ນັກໂທດ

จัดพิธีประกาศอภัยโทษแก่นักโทษ

จัดพิทีปะกาดอะไพยะโทดแก่นักโทด


ຕົວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตัว, คำเมือง ᨲ᩠ᩅᩫ (ตว็), ไทลื้อ ᦷᦎ (โต), ไทดำ ꪶꪔ (โต), ไทขาว ꪔꪺ, ไทใหญ่ တူဝ် (ตูว), ไทใต้คง ᥖᥨᥝ (โตว), อาหม 𑜄𑜥 (ตู) หรือ 𑜄𑜤 (ตุ), จ้วง duz, แสก ทั๊ว


ສອຍ

ผมยาวที่หวีขึ้นและทอดลงหลัง


ທິບ

ยืมมาจากบาลี ทิวฺย หรือสันสกฤต दिव्य (ทิวฺย)


ເສດ

จากสันสกฤต शेष (เศษ)


ເຊັ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เซ่น, คำเมือง ᨩᩮ᩠᩵ᨶ (เช่น), เขิน ᨩᩮ᩠᩵ᨶ (เช่น), ไทลื้อ ᦋᦲᧃᧈ (ชี่น)

ชั่วคน, ชั่วรุ่น

ສີ່ເຊັ່ນຄົນ


ຄືບ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣrɯːpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คืบ, ไทขาว ꪅꪳꪚ, ไทใหญ่ ၶိုပ်ႈ (ขึ้ป), จ้วงแบบจั่วเจียง kyab


ແພ່ງ

แพ่ง (กฎหมาย)


ຂອບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขอบ, คำเมือง ᨡᩬᨷ (ขอบ), ไทลื้อ ᦃᦸᧇᧈ (ฃ่อ̂บ), ไทใหญ่ ၶွပ်ႇ (ข่อ̂ป)


ມູນ

ยืมมาจากบาลี มูล (“ราก”) หรือสันสกฤต मूल (มูล, “ราก”)

มูล (ราก, เหง้า, เค้า), ต้นเดิม, ที่ดั้งเดิม


ມູນ

ยืมมาจากสันสกฤต मूल्य (มูลฺย, “ค่า, ราคา”)

ทรัพย์สมบัติเดิม, มรดก, สมบัติที่ได้รับมาจากพ่อแม่


ຊັບພະຍາກອນ

[sap̚˧˨.pʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.kɔːn˩˨]

ຊັບ-ພະ-ຍາ-ກອນ


ຄົມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คม, อีสาน คม, เขิน ᨤᩫ᩠ᨾ (ฅ็ม), ไทลื้อ ᦆᦳᧄ (ฅุม), ไทใหญ่ ၶူမ်း (ขู๊ม), อาหม 𑜁𑜤𑜪 (ขุํ), แสก กฺั๊ม, จ้วงแบบจั่วเจียง hoemz (ฮม)


ອຳນາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อำนาจ, เขมร អំណាច (อํณาจ)

ໃຊ້ອຳນາດບັງຄັບໃຫ້ເຂົາທຳຕາມໃຈຂອງຕົນ

ใช้อำนาจบังคับให้เขาทำตามใจของตน

ใซ้อำนาดบังคับให้เข็าทำตามใจของต็น


ຮຸ່ນ

ยืมมาจากไทย รุ่น


ຮຸ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩩ᩵ᩁ (รุ่ร), ไทใหญ่ ႁုၼ်ႈ (หุ้น); เทียบไทย รุ่น

กิ่งไม้ที่แตกออกมาใหม่


ເບື້ອງ

เบื้อง (ทาง, ข้าง), ส่วน, ทิศ


ອາສາ

ยืมมาจากบาลี อาสา, จากสันสกฤต आशा (อาศา)

[ʔaː˩˨.saː˥˧˧]


ແຜນການ

ແຜນ (แผน, “แผน”) + ການ (กาน, “การ”)

[pʰɛːn˥˧˧.kaːn˩˨]


ຂະແໜງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แขนง, เขมร ខ្នែង (ขฺแนง)

ຂະແຫນງ
ขะแหนง

[kʰa(ʔ˩˨).nɛːŋ˥˧˧]


ລາງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาง, อีสาน ลาง

ลาง (สิ่งที่บอกถึงเหตุดีหรือร้าย)


ລາງ

อาจมาจากไทย ราง; ร่วมรากกับ ຮາງ (ฮาง)

ราง (เหล็กที่ทอดยาวสำหรับรถไฟ)


ຍຸດ

ยืมมาจากบาลี ยุทฺธ หรือสันสกฤต युद्ध (ยุทฺธ)


ບານ

ยืมมาจากฝรั่งเศส balle


ນະມັດສະການ

ยืมมาจากสันสกฤต नमस्कार (นมสฺการ); เทียบบาลี นมกฺการ

ນະ-ມັດ-ສະ-ການ


ອາຊີບ

ยืมมาจากบาลี อาชีว หรือสันสกฤต आजीव (อาชีว)

[ʔaː˩˨.siːp̚˧˦]


ຫາງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *trwɤːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หาง, คำเมือง ᩉᩣ᩠ᨦ (หาง), ไทลื้อ ᦠᦱᧂ (หาง), ไทดำ ꪬꪱꪉ (หาง), ไทขาว ꪬꪱꪉ, ไทใหญ่ ႁၢင် (หาง), อาหม 𑜍𑜂𑜫 (รง์), แสก หร่วง


ກິດ

ยืมมาจากบาลี กิจฺจ


ອະນາຄົດ

ยืมมาจากบาลี อนาคต หรือสันสกฤต अनागत (อนาคต)

ອະນາຄົດທີ່ສົດໃສ

อนาคตที่สดใส

อะนาค็ดที่ส็ดใส


ພາລະ

ยืมมาจากบาลี ภาร หรือสันสกฤต भार (ภาร)

[pʰaː˩˨.laʔ˧˨]


ໂຕນ

ยืมมาจากฝรั่งเศส tonne

ตัน (หน่วยน้ำหนัก)


ປະຖົມ

ยืมมาจากบาลี ปฐม หรือสันสกฤต प्रथम (ปฺรถม, “ที่ 1”)


ວິຖີ

ยืมมาจากบาลี วีถิ หรือสันสกฤต वीथि (วีถิ) หรือ वीथी (วีถี)

[ʋiʔ˧˨.tʰiː˥˧˧]


ຮູ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ruːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รู, คำเมือง ᩁᩪ (รู), ไทลื้อ ᦣᦴ (ฮู), ไทดำ ꪭꪴ (ฮุ), ไทขาว ꪭꪴ, ไทใหญ่ ႁူး (หู๊), อาหม 𑜍𑜥 (รู)


ສະໄຫມ

รูปล้าสมัยของ ສະໄໝ (สะไหม)


ເນື້ອທີ່

ເນື້ອ (เนื้อ, “เนื้อ”) + ທີ່ (ที่, “ที่”)

[nɯːə̯˥˨.tʰiː˧]

[nɯːə̯˧˦.tʰiː˧˨]


ລະບອບ

[la(ʔ˧˨).bɔːp̚˥˥˨]

ระบอบ (แบบอย่าง ธรรมเนียม หรือระเบียบการปกครอง)


ລະບຽບ

[la(ʔ˧˨).biːə̯p̚˥˥˨]


ທ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ท่า, อีสาน ท่า, คำเมือง ᨴ᩵ᩤ (ท่า), เขิน ᨴ᩵ᩤ (ท่า), ไทลื้อ ᦑᦱᧈ (ท่า), ไทใหญ่ တႃႈ (ต้า, “ท่า; ที่น้ำตื้น”), จ้วง dah (“แม่น้ำ”)

ท่า (ท่าน้ำ, ท่าเรือ)


ທ່າ

ท่า (ท่าทาง)


ທົ່ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *doŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทุ่ง, อีสาน ท่ง, คำเมือง ᨴᩫ᩠᩵ᨦ (ท็่ง) หรือ ᨴᩰᩫ᩠᩵ᨦ (โท็่ง), เขิน ᨴᩫ᩠᩵ᨦ (ท็่ง), ไทลื้อ ᦑᦳᧂᧈ (ทุ่ง), ไทดำ ꪶꪕ꪿ꪉ (โตฺ่ง), ไทใหญ่ တူင်ႈ (ตู้ง), ไทใต้คง ᥖᥨᥒ (โตง), อาหม 𑜄𑜤𑜂𑜫 (ตุง์)

ທົ່ງນາ


ອາຈານ

ยืมมาจากสันสกฤต आचार्य (อาจารฺย); เทียบบาลี อาจริย

[ʔaː˩˨.t͡ɕaːn˩˨]


ຫວັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หวัด, ไทดำ ꪪꪰꪒ (หวัด)


ມວນຊົນ

ມວນ (มวน, “มวล”) + ຊົນ (ซ็น, “ชน”)


ສາມັນ

ยืมมาจากบาลี สามญฺญ


ສະຫວາດ

[sa(ʔ˩˨).ʋaːt̚˥˥˨]


ບາດກ້າວ

ບາດ (บาด) + ກ້າວ (ก้าว, “ก้าว”)


ນ້ຳຕົກ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ຕົກ (ต็ก, “ตก”)


ເຂື່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขื่อน, คำเมือง ᨡᩮᩬᩥ᩵ᩁ (เขอิ่ร), เขิน ᨡᩮᩨ᩠᩵ᨶ (เขื่น), ไทลื้อ ᦵᦃᦲᧃᧈ (เฃี่น, “ประตูรั้ว”), ไทใหญ่ ၵိူၼ်ႇ (เกิ่น)

เขื่อน (เครื่องกั้นไม่ให้ดินพังหรือสิ่งขวางกั้นสำหรับกักเก็บน้ำ), ประตูน้ำ

หลักค้ำ, หลักที่มั่นคง, ไม้ค้ำยัน, สิ่งค้ำ


ຄຸນ

ยืมมาจากบาลี คุณ หรือสันสกฤต गुण (คุณ)

ຄຸນງາມຄວາມດີ

คุณงามความดี

คุนงามความดี


ໄຫ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *krajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไห, อีสาน ไห, คำเมือง ᩉᩱ (ไห), เขิน ᩉᩱ (ไห), ไทลื้อ ᦺᦠ (ไห, “ไห; ภาชนะใช้นึ่ง”), ไทดำ ꪼꪬ (ไห), ไทใหญ่ ႁႆ (ไห, “ภาชนะใช้นึ่ง”), ไทใต้คง ᥞᥭᥴ (หั๋ย, “ไห; ภาชนะใช้นึ่ง”), แสก ไห่, จ้วงแบบจั่วเจียง haej


ປິດສະໜາ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रश्न (ปฺรศฺน); เทียบบาลี ปญฺหา; ร่วมรากกับ ບັນຫາ (บันหา) and ປັນຫາ (ปันหา)

ປິດສະຫນາ
ปิดสะหนา


ທັດ

ยืมมาจากบาลี ทสฺสน หรือสันสกฤต दर्शन (ทรฺศน)


ໂສມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โฉม


ໂສມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โสม


ຂວດ

ยืมมาจากไทย ขวด

[kʰuːə̯t̚˧˩]

[kʰuːə̯t̚˥˥˨]


ພິລະ

[pʰiʔ˧˨.laʔ˧˨]


ສະຖານທີ່

ສະຖານ (สะถาน, “สถาน”) + ທີ່ (ที่, “ที่”)


ຊ້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ช้อง, อีสาน ช้อง, คำเมือง ᨩᩬ᩶ᨦ (ชอ้ง), เขิน ᨩᩬ᩶ᨦ (ชอ้ง), ไทลื้อ ᦋᦸᧂᧉ (ช้อ̂ง), ไทใหญ่ ၸွင်ႉ (จ๎อ̂ง)


ວັດທະນະ

ยืมมาจากบาลี วฑฺฒน; เทียบสันสกฤต वर्धन (วรฺธน); ร่วมรากกับ ວັດທະນາ (วัดทะนา) and ພັດທະນາ (พัดทะนา)


ອາກອນ

ยืมมาจากบาลี อากร หรือสันสกฤต आकर (อากร); ร่วมเชื้อสายกับไทย อากร

[ʔaː˩˨.kɔːn˩˨]


ສົກ

ยืมมาจากสันสกฤต शक (ศก); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศก


ບຳນານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บำนาญ, เขมร បំណាន (บํณาน)


ອົງຄະ

[ʔoŋ˩˨.kʰaʔ˧˨]


ເບ້ຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบี้ย, คำเมือง ᨷ᩠ᨿᩮ᩶ (เบย้)


ຮຸ້ນ

ยืมมาจากไทย หุ้น; ร่วมรากกับ ຫຸ້ນ (หุ้น)


ປະສິດທິພາບ

ປະ-ສິດ-ທິ-ພາບ


ທູດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขี้ทูด, อีสาน ทูด, คำเมือง ᨴᩪᨯ (ทูด), เขิน ᨴᩪᨯ (ทูด), ไทลื้อ ᦃᦲᧉᦑᦳᧆ (ฃี้ทุด), ไทใหญ่ တုတ်ႈ (ตุ้ต), ไทใต้คง ᥖᥧᥖᥳ (ตู๎ต)

(ພະຍາດຂີ້~) โรคเรื้อน


ທູດ

ยืมมาจากบาลี ทูต หรือสันสกฤต दूत (ทูต)


ແຂກ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง客 (MC khaek); ร่วมเชื้อสายกับไทย แขก, ไทลื้อ ᦶᦃᧅᧈ (แฃ่ก), ไทใหญ่ ၶႅၵ်ႇ (แข่ก), อาหม 𑜁𑜢𑜀𑜫 (ขิก์), จ้วง hek

แขก (ผู้มาหา)

(ນົກ~) แก้ว (นก)


ບົວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บัว, อีสาน บัว, คำเมือง ᨷ᩠ᩅᩫ (บว็), เขิน ᨷ᩠ᩅᩫ (บว็), ไทลื้อ ᦷᦢ (โบ), ไทดำ ꪚꪺ (บัว), ไทใหญ่ မူဝ် (มูว), ဝူဝ် (วูว), พ่าเก မုဝ် (มุว์), อาหม 𑜈𑜥 (บู)


ວົງສາ

[ʋoŋ˩˨.saː˥˧˧]


ໂພງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โพรง


ໜອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หนอง, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩬᨦ (หนอง), ไทดำ ꪘꪮꪉ (หนอง), ไทใหญ่ ၼွင် (นอ̂ง), อาหม 𑜃𑜨𑜂𑜫 (นอ̂ง์)

หนอง (แอ่งน้ำ)


ໜອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnoːŋᴬ, จากจีนยุคกลาง膿 (MC nowng); ร่วมเชื้อสายกับไทย หนอง, ไทใหญ่ ၼွင် (นอ̂ง), จ้วง nong


ໂຄດ

ข้าวโพด เรียก ເຂົ້າໂຄດ (เข้าโคด) ก็มี


ແນວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แนว, อีสาน แนว, คำเมือง ᨶᩯ᩠ᩅ (แนว), ไทดำ ꪵꪙꪫ (แนว)

เชื้อ, เชื้อชาติ, โคตร, วงศ์, สิ่งที่ทำให้เกิดต่อไป

ของ, อัน, สิ่ง, อย่าง, ชนิด

แนว, แถว, เส้นสาย, เขต, ทาง


ຝົນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.wɯnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝน, คำเมือง ᨺᩫ᩠ᨶ (ฝ็น), ไทลื้อ ᦚᦳᧃ (ฝุน), ไทดำ ꪶꪠꪙ (โฝน), ไทขาว ꪠꪳꪙ, ไทใหญ่ ၽူၼ် (ผูน) หรือ ၾူၼ် (ฝูน), อาหม 𑜇𑜤𑜃𑜫 (ผุน์), จ้วง fwn, จ้วงแบบหนง paen, แสก หวึ่น

ฝน (น้ำที่ตกลงมาจากเมฆ)


ໜີ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰniːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนี้, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩦ᩶ (หนี้), ไทลื้อ ᦐᦲᧉ (หนี้), ไทใหญ่ ၼီႈ (นี้), ไทใต้คง ᥘᥤᥲ (ลี้), พ่าเก ꩫီ (นี), อาหม 𑜃𑜣 (นี), จ้วง nij, จ้วงแบบหนง nij, จ้วงแบบจั่วเจียง nij


ສິນ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง錢 (MC dzjen, “เงินตรา”); ร่วมเชื้อสายกับไทย สิน, คำเมือง ᩈᩥ᩠ᨶ (สิน), ไทลื้อ ᦉᦲᧃ (สีน), ไทใหญ่ သိၼ် (สิน)

สิน (เงิน, ทรัพย์)


ສິນ

ยืมมาจากสันสกฤต शील (ศีล); เทียบบาลี สีล (“สภาวะ”)


ສິນ

ยืมมาจากสันสกฤต शिल्प (ศิลฺป); เทียบบาลี สิปฺป


ນິຕິ

กร่อนมาจาก ນີຕິ (นีติ), จากบาลี นีติ หรือสันสกฤต नीति (นีติ)


ພະນັກ

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ វ្នាក៑ (วฺนากฺ), វ្នក៑ (วฺนกฺ), ព្នាក៑ (พฺนากฺ), ភ្នាក៑ (ภฺนากฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ភ្នាក់ (ภฺนาก̍), ไทย พนัก


ເຄືອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เครือ, คำเมือง ᨣᩕᩮᩬᩥᩋ (เครอิอ), ไทลื้อ ᦵᦆᦲ (เฅี), ไทใหญ่ ၶိူဝ်း (เขิ๊ว), ไทใต้คง ᥑᥫᥰ (เฃ๊อ̂) หรือ ᥞᥫᥰ (เห๊อ̂); เทียบไทดำ ꪹꪭ (เฮ, “เครือ [กล้วย]”), ไทขาว ꪭꪷ (“เครือ [กล้วย]”)


ເພດ

ยืมมาจากบาลี เวส (“การปรากฏ; การตกแต่ง; การประพฤติ”) หรือสันสกฤต वेष (เวษ, “การปรากฏ; การตกแต่ง; การประพฤติ”)

เพศ, กิริยามารยาท, ท่าทาง, มาด


ມົດລູກ

ມົດ (ม็ด) + ລູກ (ลูก)


ກິດຈະການ

ກິຈການ
กิจกาน


ທຸລະ

ยืมมาจากบาลี ธุร หรือสันสกฤต धुर (ธุร)

[tʰuʔ˧˨.laʔ˧˨]


ຍານພາຫະນະ

ຍານ (ยาน) + ພາຫະນະ (พาหะนะ)


ທຽມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระเทียม, อีสาน เทียม, คำเมือง ᨴ᩠ᨿᨾ (ทยม)


ສັດທາ

ยืมมาจากบาลี สทฺธา หรือสันสกฤต श्रद्धा (ศฺรทฺธา)


ແຫ່

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แฮ่, คำเมือง ᩉᩯ᩵ (แห่) หรือ ᩉᩕᩯ᩵ (แหร่), ไทลื้อ ᦶᦠᧈ (แห่), ไทใหญ่ ႁႄႇ (แห่)

รก (ในครรภ์)


ແຫ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย แห่, คำเมือง ᩉᩯ᩵ (แห่) หรือ ᩉᩕᩯ᩵ (แหร่), เขิน ᩉᩯ᩵ (แห่)


ໄຫວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.wajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไหว, ไทลื้อ ᦺᦛ (ไหว), ไทใหญ่ ဝႆ (ไว), จ้วงแบบหนง vae

ปัญญา, ความฉลาด


ໄຫຼ

ยืมมาจากไทย ไหล

(ປາ~) ไหล (ปลา)


ຕົມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tomᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *tɯmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตม, อาหม 𑜄𑜤𑜪 (ตุํ), จ้วง doem


ກົງຈັກ

ກົງ (ก็ง, “กัง”) + ຈັກ (จัก, “จักร”)

[koŋ˩˨.t͡ɕak̚˩˨]


ເຄື່ອງມື

ເຄື່ອງ (เคื่อง) + ມື (มื)

[kʰɯːə̯ŋ˧.mɯː˧˥]

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.mɯː˩˨]


ສັດສ່ວນ

ສັດ (สัด, “สัด”) + ສ່ວນ (ส่วน, “ส่วน”)


ກົນໄກ

ກົນ (ก็น, “กล”) + ໄກ (ไก, “ไก”)


ໂຄງລ່າງ

ยืมมาจากไทย โครงร่าง

[kʰoːŋ˧˥.laːŋ˧]

[kʰoːŋ˩˨.laːŋ˧˨]


ຫຸ້ນ

ยืมมาจากไทย หุ้น; ร่วมรากกับ ຮຸ້ນ (ฮุ้น)


ແຮມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แรม, คำเมือง ᩁᩯ᩠ᨾ (แรม), ไทใหญ่ ႁႅမ်း (แห๊ม)


ຄ່ຳ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣamᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่ำ, ปักษ์ใต้ ขำ, อีสาน ค่ำ, คำเมือง ᨤ᩵ᩣᩴ (ฅ่าํ), เขิน ᨤ᩵ᩣᩴ (ฅ่าํ), ไทลื้อ ᦆᧄᧈ (ฅั่ม), ไทดำ ꪁꪾ꪿ (กฺ่ำ), ไทขาว ꪅꪝꪾꫀ, ไทใหญ่ ၶမ်ႈ (ขั้ม), ไทใต้คง ᥑᥛ (ฃัม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ), จ้วง haemh, แสก กฺั้ม


ເພັງ

ยืมมาจากไทย เพลง; ร่วมรากกับ ເພງ (เพง)

เพลง (ทำนองดนตรี, ทำนองขับร้อง หรือกระบวนวิธีรำอาวุธเช่นรำดาบ)


ອຸປະຕິເຫດ

ອຸບປະຕິເຫດ
อุบปะติเหด
ອຸບັດເຫດ
อุบัดเหด
ອຸບັດຕິເຫດ
อุบัดติเหด

[ʔuʔ˩˨.pa(ʔ˩˨).tiʔ˩˨.heːt̚˥˥˨]

ອຸ-ປະ-ຕິ-ເຫດ


ຍີ່ຫໍ້

[ɲiː˧.hɔː˧˩]

[ɲiː˧˨.hɔː˥˥˨]


ມະຫາຊົນ

ມະຫາ (มะหา, “ມະຫາ”) + ຊົນ (ซ็น, “ຊົນ”)


ພິທີການ

ພິທີ (พิที, “พิธี”) + ການ (กาน, “การ”)

[pʰiʔ˧˨.tʰiː˩˨.kaːn˩˨]


ເຈົ້າພາບ

ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)

[t͡ɕaw˥˨.pʰaːp̚˥˨]

[t͡ɕaw˧˦.pʰaːp̚˧˦]


ອາວຸໂສ

ยืมมาจากบาลี อาวุโส

[ʔaː˩˨.ʋuʔ˧˨.soː˥˧˧]


ເຫງົ້າ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰŋawꟲ¹, จากจีนเก่า藕 (OC *ŋoːʔ, “รากบัว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เหง้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨦᩮᩢ᩶ᩣ (เหงั้า), ไทลื้อ ᦄᧁᧉ (เหง้า), ไทขาว ꪹꪬꪱꫂ, ไทใหญ่ ငဝ်ႈ (ง้ว), อาหม 𑜂𑜧 (งว์), 𑜂𑜨𑜧 (งอ̂ว์), หรือ 𑜂𑜧𑜈𑜫 (งว์ว์)


ປັນຍາ

ยืมมาจากบาลี ปญฺญา; เทียบสันสกฤต प्रज्ञा (ปฺรชฺญา); ร่วมรากกับ ປັດຊະຍາ (ปัดซะยา)

ທ່ານມີສະຕິປັນຍາ ທີ່ຮັບຮູ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈຄວາມເປັນຈິງ.

ท่านมีสติปัญญาที่รับรู้ และเข้าใจความเป็นจริง

ท่านมีสะติปันยา ที่ฮับฮู้ และ เข็้าใจความเปันจิง.


ຊັ້ນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟanꟲ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั้น, คำเมือง ᨩᩢ᩠᩶ᨶ (ชั้น), ไทลื้อ ᦋᧃᧉ (ชั้น), ไทใหญ่ ၸၼ်ႉ (จั๎น), อาหม 𑜋𑜃𑜫 (ฉน์)


ສະຕິ

ยืมมาจากบาลี สติ; เทียบสันสกฤต स्मृति (สฺมฺฤติ)


ຕັນຫາ

ยืมมาจากบาลี ตณฺหา


ສາສະໜາ

ยืมมาจากบาลี สาสน หรือสันสกฤต शासन (ศาสน, “คำสอน, ข้อบังคับ”)

ສາສະຫນາ
สาสะหนา
ສາສນາ
สาสนา


ນິຍາຍ

[niʔ˧˨.ɲaːj˩˨]


ສະຫາຍ

ยืมมาจากบาลี สหาย หรือสันสกฤต सहाय (สหาย, “เพื่อน; ผู้ติดตาม”)


ຜິວ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง膚 (MC pju); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผิว, อีสาน ผิว, คำเมือง ᨹᩥ᩠ᩅ (ผิว), เขิน ᨹᩦ᩠ᩅ (ผีว), ไทลื้อ ᦕᦲᧁ (ผีว), ไทใหญ่ ၽိဝ် (ผิว); ร่วมรากกับ ຜີວ (ผีว)


ພາວະ

[pʰaː˧˥.ʋaʔ˧]

[pʰaː˩˨.ʋaʔ˧˨]


ຈັງຫວະ

[t͡ɕaŋ˩(˧).ʋaʔ˧˥]

[t͡ɕaŋ˩˨.ʋaʔ˩˨]


ສະໝຸດ

ยืมมาจากบาลี สมุทฺท หรือสันสกฤต समुद्र (สมุทฺร)

ສະຫມຸດ
สะหมุด


ສະໝຸດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สมุด

ສະຫມຸດ
สะหมุด

สมุด, หนังสือ


ແຖບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แถบ

แถบ, ซีก, ด้าน

พื้นที่, ส่วน


ແຖບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แถบ, ไทใหญ่ ထႅပ်ႇ (แถ่ป)

เรียกเงินรูปีที่เคยใช้ในพม่า


ສາຂາ

[saː˥˧˧.kʰaː˥˧˧]


ຖ້ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เที่ยว, อีสาน เถี้ยว

[tʰiːə̯w˥˥˨]

เที่ยว, ครั้ง, หน


ຄະຕິ

ยืมมาจากบาลี คติ


ກິເລດ

ยืมมาจากบาลี กิเลส


ອະຄະຕິ

ยืมมาจากบาลี อคติ; เหมือนกับ ອະ (อะ, “อ”) + ຄະຕິ (คะติ, “คติ”)


ມາລະຍາດ

ยืมมาจากสันสกฤต मर्यादा (มรฺยาทา, “ข้อจำกัด; ขีดจำกัด; ขอบเขต”); เทียบบาลี มริยาท


ແດດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.dwiːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แดด, คำเมือง ᨯᩯ᩠ᨯ (แดด), ไทลื้อ ᦶᦡᧆᧈ (แด่ด), ไทดำ ꪵꪒꪒ (แดด), ไทขาว ꪵꪒꪒ, ไทใหญ่ လႅတ်ႇ (แล่ต), อาหม 𑜓𑜢𑜄𑜫 (ดิต์) หรือ 𑜃𑜢𑜄𑜫 (นิต์), จ้วงแบบหนง nded


ເຊຍ

ระเบียง, พื้นเรือนที่ต่อออกจากหลังใหญ่ มีพื้นและหลังคาต่ำกว่าเรือนใหญ่


ມອດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มอด, อีสาน มอด, ลาว ມອດ (มอด), คำเมือง ᨾᩬᨯ (มอด), เขิน ᨾᩬᨯ (มอด), ไทลื้อ ᦙᦸᧆ (มอ̂ด), ไทใหญ่ မွတ်ႈ (ม้อ̂ต), ไทใต้คง ᥛᥩᥖ (มอ̂ต), อาหม 𑜉𑜨𑜄𑜫 (มอ̂ต์)


ວາຈາ

[ʋaː˧˥.t͡ɕaː˩(˧)]

[ʋaː˩˨.t͡ɕaː˩˨]


ຄາຍ

คาย (ผงหรือขนละเอียดแหลมคม)


ຄາຍ

เครื่องตอบแทนเพื่อเป็นค่ายา ค่ารักษา หรือค่าเทศน์


ຄາຍ

(ໝາກ~) ลูกท้อ

มะกายคัด (Mallotus philippinensis Mull. -Arg)


ລູກຄ້າ

ລູກ (ลูก) + ຄ້າ (ค้า)


ເຄື່ອງປຸງ

ເຄື່ອງ (เคื่อง, “เครื่อง”) + ປຸງ (ปุง, “ปรุง”)

[kʰɯːə̯ŋ˧.puŋ˩(˧)]

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.puŋ˩˨]


ຫອມບົ່ວ

ຫອມ (หอม, “หอม”) + ບົ່ວ (บ็่ว, “หอม”)

[hɔːm˥˧˧.buːə̯˧˨]


ຫອມລາບ

ຫອມ (หอม) + ລາບ (ลาบ)

[hɔːm˥˧˧.laːp̚˧˦]


ຊ້ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ช้อน, คำเมือง ᨩᩬ᩶ᩁ (ชอ้ร); เทียบพม่า ဇွန်း (ชฺวน์:), มอญ ဇန် (ชน์)


ຫົນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰrwɤnᴬ (“ทาง, ถนน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หน


ອົງສາ

ยืมมาจากสันสกฤต अंश (อํศ, “ส่วน”)

[ʔoŋ˩˨.saː˥˧˧]


ພິດ

ยืมมาจากบาลี วิส หรือสันสกฤต विष (วิษ)


ບ່າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่าย, คำเมือง ᨷ᩵ᩤ᩠ᨿ (บ่าย)


ເງື່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เงื่อน, คำเมือง ᨦᩮᩬᩥ᩵ᩁ (เงอิ่ร), ไทใหญ่ ငိူၼ်ႈ (เงิ้น)


ແຜ່ນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰɛːnᴮ¹, จากจีนยุคกลาง片 (MC phenH); ร่วมเชื้อสายกับไทย แผ่น, คำเมือง ᨹᩯ᩠᩵ᨶ (แผ่น), ไทดำ ꪵꪠ꪿ꪙ (แฝ่น), ไทใหญ่ ၽႅၼ်ႇ (แผ่น), ไทใต้คง ᥚᥦᥢᥱ (แผ่น), อาหม 𑜇𑜢𑜐𑜫 (ผิญ์)


ພັບ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *bapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย พับ, อีสาน พับ, คำเมือง ᨻᩢ᩠ᨷ (พับ), เขิน ᨻᩢ᩠ᨷ (พับ), ไทลื้อ ᦗᦸᧇ (พอ̂บ), ไทดำ ꪝꪚꪾ (ปฺับ, “หนังสือ”), ไทขาว ꪝꪚꪾ, ไทใหญ่ ပပ်ႉ (ปั๎ป, “หนังสือพับ”)

หนังสือ, สมุดเขียนหนังสือ, แบบอ่าน


ສ່ຳ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ส่ำ, คำเมือง ᩈ᩵ᩣᩴ (ส่าํ)


ເຜືອກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰɯəkᴰ, จากไทดั้งเดิม *prɯəkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เผือก, ไทใหญ่ ၽိူၵ်ႇ (เผิ่ก), ไทใต้คง ᥚᥫᥐᥱ (เผ่อ̂ก), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜀𑜫 (ผึก์), จ้วง biek

[pʰɯːə̯k̚˧˩]

[pʰɯːə̯k̚˥˥˨]


ໝູ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmuːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมู, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩪ (หมู), ไทลื้อ ᦖᦴ (หมู), ไทดำ ꪢꪴ (หมุ), ไทขาว ꪢꪴ, ไทใต้คง ᥛᥧᥴ (มู๋), ไทใหญ่ မူ (มู), อาหม 𑜉𑜥 (มู), จ้วง mou, ปู้อี mul, แสก หมู่


ມ້າມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *maːmꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ม้าม, ไทลื้อ ᦶᦙᧄᧉ (แม้ม), ไทใหญ่ မၢမ်ႉ (ม๎าม), จ้วง mamx


ລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ

ລະດູ (ละดู, “ฤดู”) + ໃບໄມ້ (ใบไม้, “ใบไม้”) + ຫຼົ່ນ (หล็่น, “หล่น”)

ລະດູໃບໄມ້ລົ່ນ
ละดูใบไม้ล็่น
ລະດູໃບໄມ້ຫລົ່ນ
ละดูใบไม้หล็่น

ລະ-ດູ-ໃບ-ໄມ້-ຫຼົ່ນ

ฤดูใบไม้ร่วง


ລຶດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ

ລຶດູ (ลึดู, “ฤดู”) + ໃບໄມ້ (ใบไม้, “ใบไม้”) + ຫຼົ່ນ (หล็่น, “หล่น”)

ລຶດູໃບໄມ້ຫລົ່ນ
ลึดูใบไม้หล็่น

ລຶ-ດູ-ໃບ-ໄມ້-ຫຼົ່ນ

ฤดูใบไม้ร่วง


ລຶດູ

จากสันสกฤต ऋतु (ฤตุ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฤดู, อีสาน ละดู, เขมร រដូវ (รฎูว)


ລະດູໃບໄມ້ຫລົ່ນ

รูปล้าสมัยของ ລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ (ละดูใบไม้หล็่น)

ລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ

ละดูใบไม้หล็่น


ລຶດູໃບໄມ້ຫລົ່ນ

รูปล้าสมัยของ ລຶດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ (ลึดูใบไม้หล็่น)

ລຶດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ

ลึดูใบไม้หล็่น


ລອຽ

รูปล้าสมัยของ ລອຍ (ลอย)


ເຄມີສາດ

ເຄມີ (เคมี, “เคมี”) + ສາດ (สาด, “ศาสตร์”)

[kʰeː˧˥.miː˧˥.saːt̚˧˩]

[kʰeː˩˨.miː˩˨.saːt̚˥˥˨]


ພິກສຸ

จากสันสกฤต भिक्षु (ภิกฺษุ, “ผู้ขอ”) เทียบกับไทย ภิกษุ


ໄຮ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rɤjᴮ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ไฮ่, คำเมือง ᩁᩱ᩵ (ไร่), ไทลื้อ ᦺᦣᧈ (ไฮ่), ไทดำ ꪼꪭ꪿ (ไฮ่), ไทขาว ꪼꪭꫀ, ไทใหญ่ ႁႆႈ (ไห้), ไทใต้คง ᥞᥭ (หัย), อาหม 𑜑𑜩 (หย์), จ้วง reih


ໂລງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โลง


ທຽນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เทียน, ไทดำ ꪕꪸꪙ (ตฺย̂น), ไทขาว ꪕꪸꪙ, เขมร ទៀន (เทียน)


ຄາບອນ

ยืมมาจากอังกฤษ carbon

ຄາຣບອນ
ຄາຣ໌ບອນ

[kʰaː˩˨.bɔːn˩˨]


ມະຫາສະໝຸດ

ມະຫາສະຫມຸດ
มะหาสะหมุด

ມະ-ຫາ-ສະ-ໝຸດ


ມະຫາສະຫມຸດ

รูปล้าสมัยของ ມະຫາສະໝຸດ (มะหาสะหมุด)


ຄາຣບອນ

รูปแบบอื่นของ ຄາບອນ (คาบอน)


ຄາຣ໌ບອນ

รูปแบบอื่นของ ຄາບອນ (คาบอน)


ໄຮໂດຣເຈນ

รูปแบบอื่นของ ໄຮໂດເຈນ (ไฮโดเจน)


ໄດກລີເຊີໄຣດ

ไดกลีเซอไรด์


ສມອງ

[sa(ʔ˩˨).mɔːŋ˥˧˧]

รูปล้าสมัยของ ສະໝອງ (สะหมอง)


ຮ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ຮ້ອຍ (ฮ้อย)


ຄວາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ควาย, อีสาน ควาย หรือ ควย, คำเมือง ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ (ฅวาย), ไทลื้อ ᦩᦻ (ฅวาย), ไทดำ ꪁꪫꪱꪥ (กฺวาย), ไทขาว ꪅꪫꪱꪥ, ไทใหญ่ ၵႂၢႆး (กฺว๊าย), ไทใต้คง ᥑᥣᥭᥰ (ฃ๊าย), อาหม 𑜁𑜨𑜩 (ขอ̂ย์) หรือ 𑜁𑜩 (ขย์), จ้วง vaiz, แสก ว๊าย


ມອກເຈ

ยืมมาจากฝรั่งเศส mortier


ມັງດາ

ยืมมาจากฝรั่งเศส mandat


ຟັກເຕີ

ฝรั่งเศส facteur

บุรุษไปรษณีย์, คนส่งของ


ບີຢາ

ยืมมาจากฝรั่งเศส billard


ບາແລນ

ยืมมาจากฝรั่งเศส baleine

[baː˩˨.lɛːn˩˨]


ແກັດ

ยืมมาจากฝรั่งเศส caisse


ສະສາ

ยืมมาจากเบงกอล শসা (ศสา) (Kerr, 1972), จากสันสกฤต शस्य (ศสฺย)


ໄພຣຳ

จากทมิฬ வைரம் (ไวรมฺ, “เพชร”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไพรำ


ເຈດ

[t͡ɕeːt̚˥˥˨]


ທາດຜະສົມ

ທາດ (ทาด) + ຜະສົມ (ผะส็ม)


ສານປະກອບ

ยืมมาจากไทย สารประกอบ; เหมือนกับ ສານ (สาน) + ປະກອບ (ปะกอบ)

[saːn˥˧˧.pa(ʔ˩˨).kɔːp̚˥˥˨]


ອາສາສະໝັກ

ອາ-ສາ-ສະ-ໝັກ


ກ໊ອກ

ยืมมาจากไทย ก๊อก, จากอังกฤษ cock (“เครื่องเปิดปิดน้ำ”)


ເປ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปล


ເປ

ยืมมาจากฝรั่งเศส pé (“ชื่อเรียกอักษร P”)

อักษรละติน P/p


ດີຊອນແນ

ยืมมาจากฝรั่งเศส dictionnaire

ດີຊອນແນຣ໌
ดีซอนแนร์

[diː˩(˧).sɔːn˧˥.nɛː˧˥]

[diː˩˨.sɔːn˩˨.nɛː˩˨]


ລະດູໃບໄມ້ລົ່ນ

ລະ-ດູ-ໃບ-ໄມ້-ຫຼົ່ນ

รูปแบบอื่นของ ລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ (ละดูใบไม้หล็่น)

ລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນ

ละดูใบไม้หล็่น


ຂະເໝນ

ຂະເຫມນ
ขะเหมน
ຂເມນ
ขเมน


ຂວານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xwaːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวาน, ไทลื้อ ᦧᦱᧃ (ฃวาน) หรือ ᦃᦱᧃ (ฃาน), ไทดำ ꪄꪫꪱꪙ (ฃวาน), ไทขาว ꪂꪫꪱꪙ, ไทใหญ่ ၵႂၢၼ် (กฺวาน) หรือ ၶႂၢၼ် (ขฺวาน), อาหม 𑜁𑜃𑜫 (ขน์)

[kʰuːə̯n˥˧˧]


ວົງເລັບ

[ʋoŋ˩˨.lep̚˧˨]


ລີ້ນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *liːnꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลิ้น, ไทลื้อ ᦟᦲᧃᧉ (ลี้น), ไทขาว ꪩꪲꪙꫂ, ไทใหญ่ လိၼ်ႉ (ลิ๎น), อาหม 𑜎𑜢𑜃𑜫 (ลิน์), ปู้อี linx, จ้วง linx, แสก ลีน


ບຸຫຼີ່

ยืมมาจากไทย บุหรี่

ບຸຫລີ່
บุหลี่


ເຫວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหว, คำเมือง ᩉ᩠ᨿᩅ (หยว), ไทดำ ꪵꪬꪫ (แหว)


ເຫລັນ

รูปล้าสมัยของ ເຫຼັນ (เหลัน)


ສາມແຈ

ສາມ (สาม) + ແຈ (แจ)

[saːm˥˧˧.t͡ɕɛː˩˨]


ປື້ມ

รูปแบบอื่นของ ປຶ້ມ (ปึ้ม)


ຄຳແທນນາມ

ຄຳ (คำ) + ແທນ (แทน) + ນາມ (นาม)


ເຮື່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรื่อง, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥ᩵ᨦ (เรอิ่ง), เขิน ᩁᩮᩨ᩠᩵ᨦ (เรื่ง), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧂᧈ (เลี่ง), ไทใหญ่ လွင်ႈ (ล้อ̂ง)


ເຄຫາສະຖານ

ເຄຫາ (เคหา, “เคหา”) + ສະຖານ (สะถาน, “สถาน”)

ເຄຫະສະຖານ
เคหะสะถาน

[kʰeː˩˨.haː˥˧˧.sa(ʔ˩˨).tʰaːn˥˧˧]

ເຄ-ຫາ-ສະ-ຖານ

ຖະໜົນກໍສະອາດ ເຄຫາສະຖານກໍສະອາດ

ถนนก็สะอาด เคหสถานก็สะอาด

ถะหน็นกํสะอาด เคหาสะถานกํสะอาด


ເທີບ

ປຸກສ້າງຕໍ່ເທີບຕິດຕັ້ງປ້າຍໂຄສະນາ

ปลูกสร้างต่อเพิงติดตั้งป้ายโฆษณา

ปุกส้างตํ่เทีบติดตั้งป้ายโคสะนา


ເບົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบ้า, ไทใหญ่ မဝ်ႈ (ม้ว) หรือ ဝဝ်ႈ (ว้ว)


ຄັກຄະນະ

ยืมมาจากบาลี คคน หรือสันสกฤต गगन (คคน)


ວະຍຳຫະ

ยืมมาจากบาลี วฺยมฺห

ວະຍັມຫະ
วะยัมหะ


ເວຫົນ

[ʋeː˩˨.hon˥˧˧]


ສັກຄະ

ยืมมาจากบาลี สคฺค (“สวรรค์”); เทียบสันสกฤต स्वर्ग (สฺวรฺค); ร่วมรากกับ ສະຫວັນ (สะหวัน)


ສຸລາໄລ

ສຸຣາລັຍ
สุราลัย


ທາຕີ

[tʰaː˩˨.tiː˩˨]


ອຸບປະຕິເຫດ

ອຸບ-ປະ-ຕິ-ເຫດ

รูปแบบอื่นของ ອຸປະຕິເຫດ (อุปะติเหด)


ອຸບັດເຫດ

รูปแบบอื่นของ ອຸປະຕິເຫດ (อุปะติเหด)


ອຸບັດຕິເຫດ

[ʔuʔ˧˥.bat̚˧˥.tiʔ˧˥.heːt̚˧˩]

[ʔuʔ˩˨.bat̚˩˨.tiʔ˩˨.heːt̚˥˥˨]

ອຸ-ບັດ-ຕິ-ເຫດ

รูปแบบอื่นของ ອຸປະຕິເຫດ (อุปะติเหด)


ອົກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔɤkᴰ, จากจีนเก่า臆 (OC *qɯɡ); ร่วมเชื้อสายกับไทย อก, อีสาน เอิก, คำเมือง ᩋᩫ᩠ᨠ (อ็ก), ไทดำ ꪹꪮꪷꪀ (เอํก), ไทขาว ꪮꪷꪀ, ไทใหญ่ ဢူၵ်း (อู๊ก) หรือ ဢိုၵ်း (อึ๊ก), ไทใต้คง ᥟᥨᥐᥱ (โอ่ก) หรือ ᥟᥩᥐᥱ (อ่อ̂ก), อาหม 𑜒𑜤𑜀𑜫 (อุก์, “เต้านม”), จ้วง aek


ປີອາໂນ

ยืมมาจากฝรั่งเศส piano


ລິ້ນຈີ່

(ໝາກ~) ลิ้นจี่


ຫຸ່ນໄລ່ກາ

ຫຸ່ນ (หุ่น, “หุ่น”) + ໄລ່ (ไล่, “ไล่”) + ກາ (กา, “กา”)


ບັ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บั้น, อีสาน บั้น, คำเมือง ᨷᩢ᩠᩶ᨶ (บั้น), เขิน ᨷᩢ᩠᩶ᨶ (บั้น)

บั้น, ส่วน, ท่อน


ອອກອໍ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩬᨠᩋᩴᩬ (ออกอํอ), เขิน ᩋᩬᨠᩋ᩷, ไทใหญ่ ဢွၵ်းဢေႃ (อ๊อ̂กออ̂)

[ʔɔːk̚˧˩.ʔɔː˩(˧)]

[ʔɔːk̚˥˥˨.ʔɔː˩˨]


ການກິນ

ການ (กาน) + ກິນ (กิน)

คำอาการนามของ ກິນ (กิน)


ການແກ້ໄຂ

ການ (กาน) + ແກ້ໄຂ (แก้ไข)

[kaːn˩˨.kɛː˧˦.kʰaj˥˧˧]

คำอาการนามของ ແກ້ໄຂ (แก้ไข)


ການກໍ່

ການ (กาน) + ກໍ່ (กํ่)

[kaːn˩˨.kɔː˧˨]

คำอาการนามของ ກໍ່ (กํ่)


ການກໍ້

ການ (กาน) + ກໍ້ (กํ้)

[kaːn˩˨.kɔː˧˦]

คำอาการนามของ ກໍ້ (กํ้)


ການກໍ່ສ້າງ

ການ (กาน) + ກໍ່ສ້າງ (กํ่ส้าง)

[kaːn˩˨.kɔː˧˨.saːŋ˥˥˨]

ການ-ກໍ່-ສ້າງ

คำอาการนามของ ກໍ່ສ້າງ (กํ่ส้าง)


ການກ່ຽງ

ການ (กาน) + ກ່ຽງ (ก่ยง)

[kaːn˩˨.kiːə̯ŋ˧˨]

คำอาการนามของ ກ່ຽງ (ก่ยง)


ການກຽມ

ການ (กาน) + ກຽມ (กยม)

คำอาการนามของ ກຽມ (กยม)


ການກ່ຽວ

ການ (กาน) + ກ່ຽວ (ก่ยว)

คำอาการนามของ ກ່ຽວ (ก่ยว)


ການກ້ຽວ

ການ (กาน) + ກ້ຽວ (ก้ยว)

คำอาการนามของ ກ້ຽວ (ก้ยว)


ການກ້ຽວກອດ

ການ (กาน) + ກ້ຽວກອດ (ก้ยวกอด)

[kaːn˩˨.kiːə̯w˧˦.kɔːt̚˥˥˨]

ການ-ກ້ຽວ-ກອດ

คำอาการนามของ ກ້ຽວກອດ (ก้ยวกอด)


ການກ່ຽວຂ້ອງ

ການ (กาน) + ກ່ຽວຂ້ອງ (ก่ยวข้อง)

[kaːn˩(˧).kiːə̯w˧.kʰɔːŋ˧˩]

[kaːn˩˨.kiːə̯w˧˨.kʰɔːŋ˥˥˨]

ການ-ກ່ຽວ-ຂ້ອງ

คำอาการนามของ ກ່ຽວຂ້ອງ (ก่ยวข้อง)


ຄວາມກ່ຽວຂ້ອງ

ຄວາມ (ความ) + ກ່ຽວຂ້ອງ (ก่ยวข้อง)

[kʰuːə̯m˧˥.kiːə̯w˧.kʰɔːŋ˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.kiːə̯w˧˨.kʰɔːŋ˥˥˨]

ຄວາມ-ກ່ຽວ-ຂ້ອງ

คำอาการนามของ ກ່ຽວຂ້ອງ (ก่ยวข้อง)


ການກ່ຽວພັນ

ການ (กาน) + ກ່ຽວພັນ (ก่ยวพัน)

ການ-ກ່ຽວ-ພັນ

คำอาการนามของ ກ່ຽວພັນ (ก่ยวพัน)


ຄວາມກ່ຽວພັນ

ຄວາມ (ความ) + ກ່ຽວພັນ (ก่ยวพัน)

[kʰuːə̯m˧˥.kiːə̯w˧.pʰan˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.kiːə̯w˧˨.pʰan˩˨]

ຄວາມ-ກ່ຽວ-ພັນ

คำอาการนามของ ກ່ຽວພັນ (ก่ยวพัน)


ການກວກ

ການ (กาน) + ກວກ (กวก)

[kaːn˩˨.kuːə̯k̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ກວກ (กวก)


ການກ່ວຍ

ການ (กาน) + ກ່ວຍ (ก่วย)

ການກ່ວຽ
กานก่วย

คำอาการนามของ ກ່ວຍ (ก่วย)


ການກວດ

ການ (กาน) + ກວດ (กวด)

[kaːn˩˨.kuːə̯t̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ກວດ (กวด)


ການກວດກາ

ການ (กาน) + ກວດກາ (กวดกา)

[kaːn˩˨.kuːə̯t̚˥˥˨.kaː˩˨]

คำอาการนามของ ກວດກາ (กวดกา)


ການກວດຂັນ

ການ (กาน) + ກວດຂັນ (กวดขัน)

[kaːn˩˨.kuːə̯t̚˥˥˨.kʰan˥˧˧]

คำอาการนามของ ກວດຂັນ (กวดขัน)


ການກວດສອບ

ການ (กาน) + ກວດສອບ (กวดสอบ)

[kaːn˩(˧).kuːə̯t̚˧˩.sɔːp̚˧˩]

[kaːn˩˨.kuːə̯t̚˥˥˨.sɔːp̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ກວດສອບ (กวดสอบ)


ການກວນ

ການ (กาน) + ກວນ (กวน)

คำอาการนามของ ກວນ (กวน)


ການກວນໃຈ

ການ (กาน) + ກວນໃຈ (กวนใจ)

[kaːn˩˨.kuːə̯n˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ກວນໃຈ (กวนใจ)


ຄວາມກວນໃຈ

ຄວາມ (ความ) + ກວນໃຈ (กวนใจ)

[kʰuːə̯m˩˨.kuːə̯n˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ກວນໃຈ (กวนใจ)


ການກວມ

ການ (กาน) + ກວມ (กวม)

คำอาการนามของ ກວມ (กวม)


ຄວາມສະອາດ

ຄວາມ (ความ) + ສະອາດ (สะอาด)

[kʰuːə̯m˧˥.sa(ʔ˧˥).ʔaːt̚˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.sa(ʔ˩˨).ʔaːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ສະອາດ (สะอาด)


ຄວາມມືດ

ຄວາມ (ความ) + ມືດ (มืด)

[kʰuːə̯m˧˥.mɯːt̚˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.mɯːt̚˧˦]

คำอาการนามของ ມືດ (มืด)


ຄວາມຜິດ

ຄວາມ (ความ) + ຜິດ (ผิด)

[kʰuːə̯m˧˥.pʰit̚˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.pʰit̚˩˨]

คำอาการนามของ ຜິດ (ผิด)


ຄວາມຮ້ອນ

ຄວາມ (ความ) + ຮ້ອນ (ฮ้อน)

[kʰuːə̯m˧˥.hɔːn˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.hɔːn˧˦]

คำอาการนามของ ຮ້ອນ (ฮ้อน)


ຄວາມເຢັນ

ຄວາມ (ความ) + ເຢັນ (เอยัน)

คำอาการนามของ ເຢັນ (เอยัน)


ຄວາມດິບ

ຄວາມ (ความ) + ດິບ (ดิบ)

[kʰuːə̯m˧˥.dip̚˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.dip̚˩˨]

คำอาการนามของ ດິບ (ดิบ)


ຄວາມຈົນ

ຄວາມ (ความ) + ຈົນ (จ็น)

[kʰuːə̯m˩˨.t͡ɕon˩˨]

คำอาการนามของ ຈົນ (จ็น)


ຄວາມຈິງ

ຄວາມ (ความ) + ຈິງ (จิง)

[kʰuːə̯m˧˥.t͡ɕiŋ˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.t͡ɕiŋ˩˨]

คำอาการนามของ ຈິງ (จิง)


ການຂີ່

ການ (กาน) + ຂີ່ (ขี่)

คำอาการนามของ ຂີ່ (ขี่)


ການຂໍ

ການ (กาน) + ຂໍ (ขํ)

[kaːn˩˨.kʰɔː˥˧˧]

คำอาการนามของ ຂໍ (ขํ)


ການຄວບຄຸມ

ການ (กาน) + ຄວບຄຸມ (ควบคุม)

[kaːn˩˨.kʰuːə̯p̚˧˦.kʰum˩˨]

คำอาการนามของ ຄວບຄຸມ (ควบคุม)


ຄວາມຄວບຄຸມ

ຄວາມ (ความ) + ຄວບຄຸມ (ควบคุม)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰuːə̯p̚˥˨.kʰum˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰuːə̯p̚˧˦.kʰum˩˨]

ຄວາມ-ຄວບ-ຄຸມ

คำอาการนามของ ຄວບຄຸມ (ควบคุม)


ການຈູບ

ການ (กาน) + ຈູບ (จูบ)

[kaːn˩˨.t͡ɕuːp̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຈູບ (จูบ)


ການດົມ

ການ (กาน) + ດົມ (ด็ม)

คำอาการนามของ ດົມ (ด็ม)


ການປ້ອງກັນ

ການ (กาน) + ປ້ອງກັນ (ป้องกัน)

ການ-ປ້ອງ-ກັນ

คำอาการนามของ ປ້ອງກັນ (ป้องกัน)


ການຟັງ

ການ (กาน) + ຟັງ (ฟัง)

คำอาการนามของ ຟັງ (ฟัง)


ການສະແດງ

ການ (กาน) + ສະແດງ (สะแดง)

คำอาการนามของ ສະແດງ (สะแดง)


ການເກີດ

ການ (กาน) + ເກີດ (เกีด)

[kaːn˩˨.kɤːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ເກີດ (เกีด)


ການເກັບ

ການ (กาน) + ເກັບ (เกับ)

คำอาการนามของ ເກັບ (เกับ)


ການເຕີບໂຕ

ການ (กาน) + ເຕີບໂຕ (เตีบโต)

[kaːn˩˨.tɤːp̚˥˥˨.toː˩˨]

คำอาการนามของ ເຕີບໂຕ (เตีบโต)


ການເວົ້າ

ການ (กาน) + ເວົ້າ (เว็้า)

คำอาการนามของ ເວົ້າ (เว็้า)


ການສັງຫານ

ການ (กาน) + ສັງຫານ (สังหาน)

คำอาการนามของ ສັງຫານ (สังหาน)


ການສົ່ງ

ການ (กาน) + ສົ່ງ (ส็่ง)

คำอาการนามของ ສົ່ງ (ส็่ง)


ການສ້າງ

ການ (กาน) + ສ້າງ (ส้าง)

[kaːn˩˨.saːŋ˥˥˨]

คำอาการนามของ ສ້າງ (ส้าง)


ການອ່ານ

ການ (กาน) + ອ່ານ (อ่าน)

คำอาการนามของ ອ່ານ (อ่าน)


ການຢືມ

ການ (กาน) + ຢືມ (อยืม)

คำอาการนามของ ຢືມ (อยืม)


ການແກ້

ການ (กาน) + ແກ້ (แก้)

[kaːn˩˨.kɛː˧˦]

คำอาการนามของ ແກ້ (แก้)


ການແຂ່ງ

ການ (กาน) + ແຂ່ງ (แข่ง)

[kaːn˩˨.kʰɛːŋ˧˨]

คำอาการนามของ ແຂ່ງ (แข่ง)


ການແຂ່ງຂັນ

ການ (กาน) + ແຂ່ງຂັນ (แข่งขัน)

[kaːn˩˨.kʰɛːŋ˧˨.kʰan˥˧˧]

ການ-ແຂ່ງ-ຂັນ

คำอาการนามของ ແຂ່ງຂັນ (แข่งขัน)


ການແຕະ

ການ (กาน) + ແຕະ (แตะ)

[kaːn˩˨.tɛʔ˩˨]

คำอาการนามของ ແຕະ (แตะ)


ການຂາດ

ການ (กาน) + ຂາດ (ขาด)

[kaːn˩˨.kʰaːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຂາດ (ขาด)


ການຂາຍ

ການ (กาน) + ຂາຍ (ขาย)

ການຂາຽ
กานขาย

คำอาการนามของ ຂາຍ (ขาย)


ການກົດ

ການ (กาน) + ກົດ (ก็ด)

คำอาการนามของ ກົດ (ก็ด)


ການກັດ

ການ (กาน) + ກັດ (กัด)

คำอาการนามของ ກັດ (กัด)


ການຕາຍ

ການ (กาน) + ຕາຍ (ตาย)

ການຕາຽ
กานตาย

คำอาการนามของ ຕາຍ (ตาย)


ຄວາມຕາຍ

ຄວາມ (ความ) + ຕາຍ (ตาย)

ຄວາມຕາຽ
ความตาย

[kʰuːə̯m˩˨.taːj˩˨]

คำอาการนามของ ຕາຍ (ตาย)


ການທຳ

ການ (กาน) + ທຳ (ทำ)

คำอาการนามของ ທຳ (ทำ)


ການກະໂດດ

ການ (กาน) + ກະໂດດ (กะโดด)

คำอาการนามของ ກະໂດດ (กะโดด)


ການຂຽນ

ການ (กาน) + ຂຽນ (ขยน)

[kaːn˩˨.kʰiːə̯n˥˧˧]

คำอาการนามของ ຂຽນ (ขยน)


ການເຂົ້າ

ການ (กาน) + ເຂົ້າ (เข็้า)

คำอาการนามของ ເຂົ້າ (เข็้า)


ການຄ້າ

ການ (กาน) + ຄ້າ (ค้า)

คำอาการนามของ ຄ້າ (ค้า)


ການກຳ

ການ (กาน) + ກຳ (กำ)

คำอาการนามของ ກຳ (กำ)


ການກຳຈັດ

ການ (กาน) + ກຳຈັດ (กำจัด)

คำอาการนามของ ກຳຈັດ (กำจัด)


ການສວຍ

ການ (กาน) + ສວຍ (สวย)

ການສວຽ
กานสวย

[kaːn˩˨.suːə̯j˥˧˧]

คำอาการนามของ ສວຍ (สวย)


ຄວາມສວຍ

ຄວາມ (ความ) + ສວຍ (สวย)

ຄວາມສວຽ
ความสวย

[kʰuːə̯m˧˥.suːə̯j˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.suːə̯j˥˧˧]

คำอาการนามของ ສວຍ (สวย)


ການຍ່າງ

ການ (กาน) + ຍ່າງ (ย่าง)

[kaːn˩˨.ɲaːŋ˧˨]

คำอาการนามของ ຍ່າງ (ย่าง)


ການຍ້າຍ

ການ (กาน) + ຍ້າຍ (ย้าย)

ການຍ້າຽ
กานย้าย

คำอาการนามของ ຍ້າຍ (ย้าย)


ການຊົມ

ການ (กาน) + ຊົມ (ซ็ม)

คำอาการนามของ ຊົມ (ซ็ม)


ການດາວໂຫຼດ

ການ (กาน) + ດາວໂຫຼດ (ดาวโหลด)

ການດາວໂຫລດ
กานดาวโหลด

ການ-ດາວ-ໂຫຼດ

คำอาการนามของ ດາວໂຫຼດ (ดาวโหลด)


ການແຍກ

ການ (กาน) + ແຍກ (แยก)

[kaːn˩(˧).ɲɛːk̚˥˨]

[kaːn˩˨.ɲɛːk̚˧˦]

คำอาการนามของ ແຍກ (แยก)


ການຍົກເລີກ

ການ (กาน) + ຍົກເລີກ (ย็กเลีก)

[kaːn˩˨.ɲok̚˧˨.lɤːk̚˧˦]

ການ-ຍົກ-ເລີກ

คำอาการนามของ ຍົກເລີກ (ย็กเลีก)


ການຍູ້

ການ (กาน) + ຍູ້ (ยู้)

[kaːn˩˨.ɲuː˧˦]

คำอาการนามของ ຍູ້ (ยู้)


ການແດກ

ການ (กาน) + ແດກ (แดก)

[kaːn˩˨.dɛːk̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ແດກ (แดก)


ການຕັດສິນ

ການ (กาน) + ຕັດສິນ (ตัดสิน)

คำอาการนามของ ຕັດສິນ (ตัดสิน)


ການຕັດສິນໃຈ

ການ (กาน) + ຕັດສິນໃຈ (ตัดสินใจ)

ການ-ຕັດ-ສິນ-ໃຈ

คำอาการนามของ ຕັດສິນໃຈ (ตัดสินใจ)


ການແຕກ

ການ (กาน) + ແຕກ (แตก)

[kaːn˩˨.tɛːk̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ແຕກ (แตก)


ການຕົບ

ການ (กาน) + ຕົບ (ต็บ)

คำอาการนามของ ຕົບ (ต็บ)


ການຕົດ

ການ (กาน) + ຕົດ (ต็ด)

คำอาการนามของ ຕົດ (ต็ด)


ການປະຫານ

ການ (กาน) + ປະຫານ (ปะหาน)

คำอาการนามของ ປະຫານ (ปะหาน)


ການທັກ

ການ (กาน) + ທັກ (ทัก)

คำอาการนามของ ທັກ (ทัก)


ການແນະນຳ

ການ (กาน) + ແນະນຳ (แนะนำ)

คำอาการนามของ ແນະນຳ (แนะนำ)


ການທັກທາຍ

ການ (กาน) + ທັກທາຍ (ทักทาย)

ການທັກທາຽ
กานทักทาย

คำอาการนามของ ທັກທາຍ (ทักทาย)


ການນັ່ງ

ການ (กาน) + ນັ່ງ (นั่ง)

คำอาการนามของ ນັ່ງ (นั่ง)


ການປະກາດ

ການ (กาน) + ປະກາດ (ปะกาด)

คำอาการนามของ ປະກາດ (ปะกาด)


ການປະກອບ

ການ (กาน) + ປະກອບ (ปะกอบ)

คำอาการนามของ ປະກອບ (ปะกอบ)


ການປະສານ

ການ (กาน) + ປະສານ (ปะสาน)

คำอาการนามของ ປະສານ (ปะสาน)


ການໄປ

ການ (กาน) + ໄປ (ไป)

คำอาการนามของ ໄປ (ไป)


ການມາ

ການ (กาน) + ມາ (มา)

คำอาการนามของ ມາ (มา)


ການຝັງ

ການ (กาน) + ຝັງ (ฝัง)

คำอาการนามของ ຝັງ (ฝัง)


ການພະຍາຍາມ

ການ (กาน) + ພະຍາຍາມ (พะยายาม)

[kaːn˩˨.pʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.ɲaːm˩˨]

ການ-ພະ-ຍາ-ຍາມ

คำอาการนามของ ພະຍາຍາມ (พะยายาม)


ຄວາມພະຍາຍາມ

ຄວາມ (ความ) + ພະຍາຍາມ (พะยายาม)

[kʰuːə̯m˧˥.pʰa(ʔ˧).ɲaː˧˥.ɲaːm˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.pʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.ɲaːm˩˨]

ຄວາມ-ພະ-ຍາ-ຍາມ

คำอาการนามของ ພະຍາຍາມ (พะยายาม)


ການພົບ

ການ (กาน) + ພົບ (พ็บ)

คำอาการนามของ ພົບ (พ็บ)


ການພູດ

ການ (กาน) + ພູດ (พูด)

คำอาการนามของ ພູດ (พูด)


ການຢຸດ

ການ (กาน) + ຢຸດ (อยุด)

คำอาการนามของ ຢຸດ (อยุด)


ການລອກ

ການ (กาน) + ລອກ (ลอก)

[kaːn˩˨.lɔːk̚˧˦]

คำอาการนามของ ລອກ (ลอก)


ການລົດ

ການ (กาน) + ລົດ (ล็ด)

คำอาการนามของ ລົດ (ล็ด)


ການລົບ

ການ (กาน) + ລົບ (ล็บ)

คำอาการนามของ ລົບ (ล็บ)


ການວາງ

ການ (กาน) + ວາງ (วาง)

[kaːn˩˨.ʋaːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ວາງ (วาง)


ການວິ່ງ

ການ (กาน) + ວິ່ງ (วิ่ง)

[kaːn˩˨.ʋiŋ˧˨]

คำอาการนามของ ວິ່ງ (วิ่ง)


ການອອກ

ການ (กาน) + ອອກ (ออก)

[kaːn˩(˧).ʔɔːk̚˧˩]

[kaːn˩˨.ʔɔːk̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ອອກ (ออก)


ການອ້ອມ

ການ (กาน) + ອ້ອມ (อ้อม)

[kaːn˩˨.ʔɔːm˧˦]

คำอาการนามของ ອ້ອມ (อ้อม)


ການຫ້າມ

ການ (กาน) + ຫ້າມ (ห้าม)

คำอาการนามของ ຫ້າມ (ห้าม)


ການຫ່ວງ

ການ (กาน) + ຫ່ວງ (ห่วง)

[kaːn˩˨.huːə̯ŋ˧˨]

คำอาการนามของ ຫ່ວງ (ห่วง)


ການເຫຼືອ

ການ (กาน) + ເຫຼືອ (เหลือ)

ການເຫລືອ
กานเหลือ

[kaːn˩˨.lɯːə̯˥˧˧]

คำอาการนามของ ເຫຼືອ (เหลือ)


ການຫັນ

ການ (กาน) + ຫັນ (หัน)

คำอาการนามของ ຫັນ (หัน)


ການເຫັນ

ການ (กาน) + ເຫັນ (เหัน)

คำอาการนามของ ເຫັນ (เหัน)


ການໄລ່

ການ (กาน) + ໄລ່ (ไล่)

คำอาการนามของ ໄລ່ (ไล่)


ການອັດ

ການ (กาน) + ອັດ (อัด)

คำอาการนามของ ອັດ (อัด)


ການອ້າງ

ການ (กาน) + ອ້າງ (อ้าง)

[kaːn˩˨.ʔaːŋ˧˦]

คำอาการนามของ ອ້າງ (อ้าง)


ການຫັກ

ການ (กาน) + ຫັກ (หัก)

คำอาการนามของ ຫັກ (หัก)


ການເອົາ

ການ (กาน) + ເອົາ (เอ็า)

คำอาการนามของ ເອົາ (เอ็า)


ການຫຸ້ມ

ການ (กาน) + ຫຸ້ມ (หุ้ม)

คำอาการนามของ ຫຸ້ມ (หุ้ม)


ການຫຸງ

ການ (กาน) + ຫຸງ (หุง)

คำอาการนามของ ຫຸງ (หุง)


ການຫາວ

ການ (กาน) + ຫາວ (หาว)

คำอาการนามของ ຫາວ (หาว)


ການຮັບຈ້າງ

ການ (กาน) + ຮັບຈ້າງ (ฮับจ้าง)

[kaːn˩˨.hap̚˧˨.t͡ɕaːŋ˧˦]

ການ-ຮັບ-ຈ້າງ

คำอาการนามของ ຮັບຈ້າງ (ฮับจ้าง)


ການຮັບປະທານ

ການ (กาน) + ຮັບປະທານ (ฮับปะทาน)

ການ-ຮັບ-ປະ-ທານ

คำอาการนามของ ຮັບປະທານ (ฮับปะทาน)


ການຮັບປະກັນ

ການ (กาน) + ຮັບປະກັນ (ฮับปะกัน)

ການ-ຮັບ-ປະ-ກັນ

คำอาการนามของ ຮັບປະກັນ (ฮับปะกัน)


ການຮັບໃຊ້

ການ (กาน) + ຮັບໃຊ້ (ฮับใซ้)

คำอาการนามของ ຮັບໃຊ້ (ฮับใซ้)


ການຮູ້

ການ (กาน) + ຮູ້ (ฮู้)

คำอาการนามของ ຮູ້ (ฮู้)


ຄວາມຮູ້

ຄວາມ (ความ) + ຮູ້ (ฮู้)

[kʰuːə̯m˧˥.huː˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.huː˧˦]

คำอาการนามของ ຮູ້ (ฮู้)


ການເຮັດ

ການ (กาน) + ເຮັດ (เฮัด)

คำอาการนามของ ເຮັດ (เฮัด)


ການຮຽນ

ການ (กาน) + ຮຽນ (ฮยน)

คำอาการนามของ ຮຽນ (ฮยน)


ການກູ້

ການ (กาน) + ກູ້ (กู้)

คำอาการนามของ ກູ້ (กู้)


ການຂີດ

ການ (กาน) + ຂີດ (ขีด)

[kaːn˩˨.kʰiːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຂີດ (ขีด)


ການໂກດ

ການ (กาน) + ໂກດ (โกด)

คำอาการนามของ ໂກດ (โกด)


ຄວາມໂກດ

ຄວາມ (ความ) + ໂກດ (โกด)

[kʰuːə̯m˧˥.koːt̚˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.koːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ໂກດ (โกด)


ການຈ່າຍ

ການ (กาน) + ຈ່າຍ (จ่าย)

ການຈ່າຽ
กานจ่าย

คำอาการนามของ ຈ່າຍ (จ่าย)


ການແຈກ

ການ (กาน) + ແຈກ (แจก)

[kaːn˩(˧).t͡ɕɛːk̚˧˩]

[kaːn˩˨.t͡ɕɛːk̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ແຈກ (แจก)


ການສອບ

ການ (กาน) + ສອບ (สอบ)

[kaːn˩˨.sɔːp̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ສອບ (สอบ)


ການບໍລິການ

ການ (กาน) + ບໍລິການ (บํลิกาน)

ການ-ບໍ-ລິ-ການ

คำอาการนามของ ບໍລິການ (บํลิกาน)


ຫນ້າທີ່

[naː˥˥˨.tʰiː˧˨]

รูปล้าสมัยของ ໜ້າທີ່ (หน้าที่)


ການຢ່າງ

ການ (กาน) + ຢ່າງ (อย่าง)

คำอาการนามของ ຢ່າງ (อย่าง)


ການປາກ

ການ (กาน) + ປາກ (ปาก)

คำอาการนามของ ປາກ (ปาก)


ການຄຸ້ມ

ການ (กาน) + ຄຸ້ມ (คุ้ม)

คำอาการนามของ ຄຸ້ມ (คุ้ม)


ຄວາມຄຸ້ມ

ຄວາມ (ความ) + ຄຸ້ມ (คุ้ม)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰum˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰum˧˦]

คำอาการนามของ ຄຸ້ມ (คุ้ม)


ການເລືອກຕັ້ງ

ການ (กาน) + ເລືອກຕັ້ງ (เลือกตั้ง)

[kaːn˩(˧).lɯːə̯k̚˥˨.taŋ˥˨]

[kaːn˩˨.lɯːə̯k̚˧˦.taŋ˧˦]

ການ-ເລືອກ-ຕັ້ງ

คำอาการนามของ ເລືອກຕັ້ງ (เลือกตั้ง)


ມະລິ

จากเขมรเก่า មុលិះ (มุลิะ), មលិ (มลิ), จากสันสกฤต मल्लि (มลฺลิ); เทียบเขมรเก่าสมัยอังกอร์ មុលិះ (มุลิะ), មូលិះ (มูลิะ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ម្លិះ (มฺลิะ), ไทย มะลิ, จามตะวันออก malih


ໝອກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmɔːkᴰᴸ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmoːkᴰ, จากจีนเก่า霧 (OC *moɡs, *moːŋ); ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอก, ไทลื้อ ᦖᦸᧅᧈ (หม่อ̂ก), ไทขาว ꪢꪮꪀ, ไทใหญ่ မွၵ်ႇ (ม่อ̂ก), ไทใต้คง ᥛᥩᥐᥱ (ม่อ̂ก), อาหม 𑜉𑜨𑜀𑜫 (มอ̂ก์), จ้วง mok, จ้วงแบบหนง moag หรือ mog, แสก ม̄อก


ຫມອກ

รูปล้าสมัยของ ໝອກ (หมอก)


ຄວາມໜຽວ

ຄວາມ (ความ) + ໜຽວ (หนยว)

ຄວາມຫນຽວ
ความหนยว

[kʰuːə̯m˧˥.niːə̯w˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.niːə̯w˥˧˧]

คำอาการนามของ ໜຽວ (หนยว)


ການລືມ

ການ (กาน) + ລືມ (ลืม)

คำอาการนามของ ລືມ (ลืม)


ກະເບຶ້ອງ

[ka(ʔ˧˥).bɯːə̯ŋ˥˨]

[ka(ʔ˩˨).bɯːə̯ŋ˧˦]

รูปที่สะกดผิดของ ກະເບື້ອງ (กะเบื้อง)


ການຫຼຸດ

ການ (กาน) + ຫຼຸດ (หลุด)

ການຫລຸດ
กานหลุด

คำอาการนามของ ຫຼຸດ (หลุด)


ການພັບ

ການ (กาน) + ພັບ (พับ)

คำอาการนามของ ພັບ (พับ)


ຫນັງ

รูปล้าสมัยของ ໜັງ (หนัง)


ການກັ້ນ

ການ (กาน) + ກັ້ນ (กั้น)

คำอาการนามของ ກັ້ນ (กั้น)


ການຕີ

ການ (กาน) + ຕີ (ตี)

คำอาการนามของ ຕີ (ตี)


ວັດຈະນານຸກົມ

ວັຈນານຸກົມ
วัจนานุก็ม

ວັດ-ຈະ-ນາ-ນຸ-ກົມ


ການຫຼຸດຜ່ອນ

ການ (กาน) + ຫຼຸດຜ່ອນ (หลุดผ่อน)

ການ-ຫຼຸດ-ຜ່ອນ

คำอาการนามของ ຫຼຸດຜ່ອນ (หลุดผ่อน)


ການຈັດ

ການ (กาน) + ຈັດ (จัด)

คำอาการนามของ ຈັດ (จัด)


ຄວາມເທົ່າ

ຄວາມ (ความ) + ເທົ່າ (เท็่า)

คำอาการนามของ ເທົ່າ (เท็่า)


ການເຖິງ

ການ (กาน) + ເຖິງ (เถิง)

[kaːn˩˨.tʰɤŋ˥˧˧]

คำอาการนามของ ເຖິງ (เถิง)


ການກ່າວ

ການ (กาน) + ກ່າວ (ก่าว)

คำอาการนามของ ກ່າວ (ก่าว)


ຄວາມຊົ່ວ

ຄວາມ (ความ) + ຊົ່ວ (ซ็่ว)

[kʰuːə̯m˧˥.suːə̯˧]

[kʰuːə̯m˩˨.suːə̯˧˨]

คำอาการนามของ ຊົ່ວ (ซ็่ว)


ການເສືອນ

ການ (กาน) + ເສືອນ (เสือน)

[kaːn˩˨.sɯːə̯n˥˧˧]

คำอาการนามของ ເສືອນ (เสือน)


ເນຶ້ອ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *n.mɤːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เนื้อ, คำเมือง ᨶᩮᩬᩥ᩶ᩋ (เนอิ้อ), ไทลื้อ ᦵᦓᦲᧉ (เนี้), เขิน ᨶᩮᩬᩨ᩶ (เนอื้), ไทใหญ่ ၼိူဝ်ႉ (เนิ๎ว), อาหม 𑜃𑜢𑜤𑜈𑜫 (นึว์), ปู้อี noh, จ้วง noh, จ้วงแบบหนง nowx หรือ nwx, แสก หมร้อ


ການຕັດ

ການ (กาน) + ຕັດ (ตัด)

คำอาการนามของ ຕັດ (ตัด)


ໜາມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnaːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนาม, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩣ᩠ᨾ (หนาม), ไทลื้อ ᦐᦱᧄ (หนาม), ไทดำ ꪘꪱꪣ (หนาม), ไทขาว ꪘꪱꪣ, ไทใหญ่ ၼၢမ် (นาม), ไทใต้คง ᥘᥣᥛᥴ (ล๋าม) หรือ ᥢᥣᥛᥴ (น๋าม), จ้วง nam, จ้วงแบบหนง nam


ປັງຕໍ

จากแต้จิ๋ว 方刀 (bang1 do1); ร่วมเชื้อสายกับไทย ปังตอ, เขมร ប៉័ងតោ (บ͈ังโต)


ທ່າມກາງ

ร่วมรากกับ ຖ້າມກາງ (ถ้ามกาง)

[tʰaːm˧˨.kaːŋ˩˨]