ພໍ່ນາ

ພໍ່ (พํ่, “พ่อ”) + ນາ (นา, “นา”)

[pʰɔː˧.naː˧˥]

[pʰɔː˧˨.naː˩˨]


ຫຼັກແຫຼ່ງ

ຫຼັກ (หลัก, “หลัก”) + ແຫຼ່ງ (แหล่ง, “แหล่ง”)

ຫລັກແຫລ່ງ
หลักแหล่ง

[lak̚˧˥.lɛːŋ˧]

[lak̚˩˨.lɛːŋ˧˨]


ຂີ້ຊີ

[kʰiː˧˩.siː˧˥]

[kʰiː˥˥˨.siː˩˨]


ມົນທິນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มลทิน, เขมร មន្ទិល (มนฺทิล, “ความเลวร้าย, ความไม่บริสุทธิ์”)


ຫ່າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *raːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่า, คำเมือง ᩁ᩵ᩣ (ร่า), เขิน ᩁ᩵ᩣ (ร่า), อีสาน ห่า, ไทใหญ่ ႁႃႈ (ห้า), พ่าเก ꩭႃ (หา), อาหม 𑜍𑜠 (ระ), จ้วง raq, จ้วงแบบจั่วเจียง haq

ห่า (ชื่อผีชนิดหนึ่ง)


ຫ່າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kraːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่า, อีสาน ห่า, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ (ห่า), เขิน ᩉ᩵ᩣ (ห่า), ไทขาว ꪬꪱꫀ, ไทใหญ่ ႁႃႇ (ห่า), ไทลื้อ ᦠᦱᧈ (ห่า), พ่าเก ꩭႃ (หา), อาหม 𑜍𑜠 (ระ), จ้วง haq, จ้วงแบบจั่วเจียง haq

จำนวนฝนตกครั้งหนึ่ง ๆ


ທັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทั่ง, อีสาน ทั่ง, คำเมือง ᨴᩢ᩠᩵ᨦ (ทั่ง), เขิน ᨴᩢ᩠᩵ᨦ (ทั่ง), ไทลื้อ ᦑᧂᧈ (ทั่ง), ไทใหญ่ တင်ႈ (ตั้ง), ไทใต้คง ᥖᥒ (ตัง)


ບົກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓokᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บก, อีสาน บก, คำเมือง ᨷᩫ᩠ᨠ (บ็ก), เขิน ᨷᩫ᩠ᨠ (บ็ก), ไทลื้อ ᦷᦢᧅ (โบก), ไทดำ ꪶꪚꪀ (โบก), ไทใหญ่ မူၵ်း (มู๊ก, “ลดลง”)


ບົກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระบก


ເມກ

ยืมมาจากบาลี เมฆ หรือสันสกฤต मेघ (เมฆ)


ຂ້ອຍຂ້າ

ຂ້ອຍ (ข้อย, “ข้า, ทาส”) + ຂ້າ (ข้า, “ข้า”)

ຂ້ອຽຂ້າ
ข้อยข้า

[kʰɔːj˧˩.kʰaː˧˩]

[kʰɔːj˥˥˨.kʰaː˥˥˨]


ດິນຈີ່

ດິນ (ดิน, “ดิน”) + ຈີ່ (จี่, “เผา, จี่”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨯᩥ᩠ᨶᨧᩦ᩵ (ดินจี่) หรือ ᨯᩥ᩠ᨶᨠᩦ᩵ (ดินกี่), เขิน ᨯᩥ᩠ᨶᨠᩦ᩵ (ดินกี่), ไทลื้อ ᦡᦲᧃᦂᦲᧈ (ดีนกี่)


ຈຸ

ສິບສອງຈຸໄທ

สิบสองเจ้าไท


ຈຸ

หมวด, หมู่, พวก


ຮ່ອມພູ

ຮ່ອມ (ฮ่อม, “ช่องระหว่างภูเขา”) + ພູ (พู, “ภูเขา”)

[hɔːm˧.pʰuː˧˥]

[hɔːm˧˨.pʰuː˩˨]


ປະໂລຫິດ

ยืมมาจากบาลี ปุโรหิต หรือสันสกฤต पुरोहित (ปุโรหิต)

ປະໂຣຫິດ
ปะโรหิด


ກະທິ

ยืมมาจากไทย กะทิ, จากเขมร ខ្ទិះ (ขฺทิะ)


ຂ້ອນແຈ້ງ

[kʰɔːn˧˩.t͡ɕɛːŋ˥˨]

[kʰɔːn˥˥˨.t͡ɕɛːŋ˧˦]

เช้าตรู่, รุ่งอรุณ


ເງື້ອມມື

[ŋɯːə̯m˥˨.mɯː˧˥]

[ŋɯːə̯m˧˦.mɯː˩˨]


ທຳມະໂລງ

พะทำมะรง, พัศดี


ໝໍມໍ

ໝໍ (หมํ, “หมอ”) + ມໍ (มํ, “การทำนายดูโชคชะตาร้ายดี”)

[mɔː˩(˧).mɔː˧˥]

[mɔː˥˧˧.mɔː˩˨]


ນາຍພາສາ

ນາຽພາສາ
นายพาสา

[naːj˩˨.pʰaː˩˨.saː˥˧˧]

นักแปล, ล่าม

นักภาษาศาสตร์


ກ້ຳ

ด้าน, ข้าง, ฝ่าย

ລາວຢູ່ທາງກ້ຳຊ້າຍຂອງນາງ.

เขาอยู่ทางด้านซ้ายของนาง

ลาวอยู่ทางก้ำซ้ายของนาง.


ໂງ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โง่น

ก้อนใหญ่, ของที่รวมกันเป็นก้อน

ໂງ່ນຫີນ


ການຫງ່ຽງ

ການ (กาน) + ຫງ່ຽງ (หง่ยง)

[kaːn˩(˧).ŋiːə̯ŋ˧]

[kaːn˩˨.ŋiːə̯ŋ˧˨]

คำอาการนามของ ຫງ່ຽງ (หง่ยง)


ການປຸ້ນ

ການ (กาน) + ປຸ້ນ (ปุ้น)

คำอาการนามของ ປຸ້ນ (ปุ้น)


ໂພຍ

ໂພຍພະຍາດຮ້າຍ

โพยพะยาดฮ้าย


ບາທ້າວ

ผู้เป็นใหญ่, เจ้าชายชั้นสูง


ຂ່ວງ

ข่วง, เขต, บริเวณ

ເຖິງຂ່ວງຄຸ້ມຂຸນເຖົ້າ

ถึงบริเวณคุ้มขุนเฒ่า

เถิงข่วงคุ้มขุนเถ็้า


ເຍື່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เยื่อง, คำเมือง ᨿᩮᩬᩥ᩵ᨦ (เยอิ่ง) หรือ ᨿᩮᩥ᩠᩵ᨦ (เยิ่ง), ไทใหญ่ ယိူင်ႈ (เยิ้ง)

เยี่ยง, อย่าง, เยื่อง

ເຍື່ອງໃດ


ຜາມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ผาม


ເວີນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เวิน

วังวน, ที่ที่น้ำไหลวน, หน้าน้ำที่โล่ง ๆ

ວັງເວີນກວ້າງ

วังเวีนกว้าง


ກົມປ້ອງ

สิ่งที่มีลักษณะเป็นปล่อง

ຄໍກົມປ້ອງ


ຕະຄອງ

[ta(ʔ˧˥).kʰɔːŋ˧˥]

[ta(ʔ˩˨).kʰɔːŋ˩˨]


ຕອດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตอด


ເສິກເສືອເໜືອໃຕ້

ศึกเสือเหนือใต้


ຈຸ້ມເຈື້ອ

[t͡ɕum˥˨.t͡ɕɯːə̯˥˨]

[t͡ɕum˧˦.t͡ɕɯːə̯˧˦]

ບາງຈຸ້ມເຈື້ອເຊື້ອແນວກໍຕາຍໄປ ຍ້ອນຖືກລະເບີດ

บางกลุ่มชนก็ตายไป เพราะถูกระเบิด

บางจุ้มเจื้อเซื้อแนวกํตายไป ย้อนถืกละเบีด


ໜ່າງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หน่าง หรือ น่าง, คำเมือง ᩉ᩠ᨶ᩵ᩣ᩠ᨦ (หน่าง) หรือ ᨶ᩵ᩣ᩠ᨦ (น่าง), เขิน ᩉ᩠ᨶ᩵ᩣ᩠ᨦ (หน่าง) หรือ ᨶ᩵ᩣ᩠ᨦ (น่าง), ไทลื้อ ᦓᦱᧂᧈ (น่าง)

ນ່າງ
ຫນ່າງ
หน่าง


ຫົວໂປ່

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ໂປ່ (โป่, “ใหญ่”)

[huːə̯˥˧˧.poː˧˨]

ຫົວໂປ່ແກັ່ງຄ້າຢາເສບຕິດ

หัวหน้าแก๊งค้ายาเสพติด

ห็วโป่แกั่งค้าอยาเสบติด


ຄວາມເລັກ

ຄວາມ (ความ) + ເລັກ (เลัก)

[kʰuːə̯m˩˨.lek̚˧˨]

คำอาการนามของ ເລັກ (เลัก)


ໂສ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย โซ่, คำเมือง ᩈᩰ᩶ (โส้), เขิน ᩈ᩠ᩅᩫ᩶ (สว็้); เทียบจีนเก่า鎖 (OC *soːlʔ, “แม่กุญแจ”)


ຄວາມປຽກ

ຄວາມ (ความ) + ປຽກ (ปยก)

[kʰuːə̯m˧˥.piːə̯k̚˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.piːə̯k̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ປຽກ (ปยก)


ຄວາມແຫ້ງ

ຄວາມ (ความ) + ແຫ້ງ (แห้ง)

[kʰuːə̯m˧˥.hɛːŋ˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.hɛːŋ˥˥˨]

คำอาการนามของ ແຫ້ງ (แห้ง)


ຫມູ

รูปล้าสมัยของ ໝູ (หมู)


ການຜັກ

ການ (กาน) + ຜັກ (ผัก)

คำอาการนามของ ຜັກ (ผัก)


ການຄາງ

ການ (กาน) + ຄາງ (คาง)

[kaːn˩˨.kʰaːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ຄາງ (คาง)


ຄວາມຂາວ

ຄວາມ (ความ) + ຂາວ (ขาว)

[kʰuːə̯m˩˨.kʰaːw˥˧˧]

คำอาการนามของ ຂາວ (ขาว)


ການຊື້

ການ (กาน) + ຊື້ (ซื้)

[kaːn˩˨.sɯː˧˦]

คำอาการนามของ ຊື້ (ซื้)


ຮວກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮวก, คำเมือง ᩁ᩠ᩅᨠ (รวก) หรือ ᩌ᩠ᩅᨠ (ฮวก), ไทดำ ꪅꪺꪀ (ฅัวก), ไทใหญ่ ႁူၵ်ႈ (หู้ก), อาหม 𑜁𑜤𑜀𑜫 (ขุก์), จ้วงแบบจั่วเจียง gungj rug (กุ้งรูก, “ลูกอ๊อด”)


ການໝົກ

ການ (กาน) + ໝົກ (หม็ก)

คำอาการนามของ ໝົກ (หม็ก)


ການໝັກ

ການ (กาน) + ໝັກ (หมัก)

คำอาการนามของ ໝັກ (หมัก)


ການຈົບ

ການ (กาน) + ຈົບ (จ็บ)

คำอาการนามของ ຈົບ (จ็บ)


ຄວາມຈົບ

ຄວາມ (ความ) + ຈົບ (จ็บ)

[kʰuːə̯m˧˥.t͡ɕop̚˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.t͡ɕop̚˩˨]

คำอาการนามของ ຈົບ (จ็บ)


ການຮຽກ

ການ (กาน) + ຮຽກ (ฮยก)

[kaːn˩˨.hiːə̯k̚˧˦]

คำอาการนามของ ຮຽກ (ฮยก)


ການຄົນ

ການ (กาน) + ຄົນ (ค็น)

คำอาการนามของ ຄົນ (ค็น)


ການຮຸກ

ການ (กาน) + ຮຸກ (ฮุก)

คำอาการนามของ ຮຸກ (ฮุก)


ການຖູ

ການ (กาน) + ຖູ (ถู)

[kaːn˩˨.tʰuː˥˧˧]

คำอาการนามของ ຖູ (ถู)


ຜາສາດ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रासाद (ปฺราสาท); เทียบบาลี ปาสาท

ຜະສາດ
ผะสาด
ພະສາດ
พะสาด

[pʰaː˥˧˧.saːt̚˥˥˨]


ຄະນິດຕະສາດ

ຄະນິດສາດ
คะนิดสาด

ຄະ-ນິດ-ຕະ-ສາດ


ຄວາມບາງ

ຄວາມ (ความ) + ບາງ (บาง)

[kʰuːə̯m˧˥.baːŋ˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.baːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ບາງ (บาง)


ການເນົ່າ

ການ (กาน) + ເນົ່າ (เน็่า)

คำอาการนามของ ເນົ່າ (เน็่า)


ຄວາມເນົ່າ

ຄວາມ (ความ) + ເນົ່າ (เน็่า)

คำอาการนามของ ເນົ່າ (เน็่า)


ການຜູກ

ການ (กาน) + ຜູກ (ผูก)

[kaːn˩˨.pʰuːk̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຜູກ (ผูก)


ການມັດ

ການ (กาน) + ມັດ (มัด)

คำอาการนามของ ມັດ (มัด)


ຜົງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผง, ไทใหญ่ ၽွင် (ผอ̂ง), อาหม 𑜇𑜨𑜂𑜫 (ผอ̂ง์)


ການຫົ່ມ

ການ (กาน) + ຫົ່ມ (ห็่ม)

คำอาการนามของ ຫົ່ມ (ห็่ม)


ຄວາມໜາວ

ຄວາມ (ความ) + ໜາວ (หนาว)

ຄວາມຫນາວ
ความหนาว

[kʰuːə̯m˩˨.naːw˥˧˧]

คำอาการนามของ ໜາວ (หนาว)


ເດືອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดือย, คำเมือง ᨯᩮᩬᩥᩋ (เดอิอ), ไทดำ ꪹꪒ (เด), ไทขาว ꪒꪷ, ไทใหญ่ လူၺ် (ลูญ); ร่วมรากกับ ເດືອຍ (เดือย)


ເດືອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดือย, คำเมือง ᨯᩮᩬᩥᩋ (เดอิอ), ไทดำ ꪹꪒ (เด), ไทขาว ꪒꪷ, ไทใหญ่ လူၺ် (ลูญ); ร่วมรากกับ ເດືອ (เดือ)

[dɯːə̯j˩(˧)]


ເດື່ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดื่อ, คำเมือง ᨯᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เดอิ่อ), ไทใหญ่ လိူဝ်ႇ (เลิ่ว)

(ໝາກ~) เดื่อ, มะเดื่อ


ເປືອກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plɯəkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เปลือก, ไทลื้อ ᦵᦔᦲᧅᧈ (เปี่ก), ไทดำ ꪹꪜꪀ (เปก), ไทขาว ꪹꪜꪀ, ไทใหญ่ ပိူၵ်ႇ (เปิ่ก), ไทใต้คง ᥙᥫᥐᥱ (เป่อ̂ก), อาหม 𑜆𑜢𑜤𑜀𑜫 (ปึก์), จ้วง byuk

[pɯːə̯k̚˥˥˨]


ເໝືອງ

ເຫມືອງ
เหมือง

[mɯːə̯ŋ˩(˧)]

เขื่อน, ร่องน้ำ


ການເມື່ອຍ

ການ (กาน) + ເມື່ອຍ (เมื่อย)

[kaːn˩˨.mɯːə̯j˧˨]

คำอาการนามของ ເມື່ອຍ (เมื่อย)


ການເປື້ອນ

ການ (กาน) + ເປື້ອນ (เปื้อน)

[kaːn˩˨.pɯːə̯n˧˦]

คำอาการนามของ ເປື້ອນ (เปื้อน)


ການເບືອ

ການ (กาน) + ເບືອ (เบือ)

[kaːn˩˨.bɯːə̯˩˨]

คำอาการนามของ ເບືອ (เบือ)


ສົ້ນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sɤnꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้น, ไทดำ ꪶꪎ꫁ꪙ (โส้น), ไทขาว ꪎꪴꪙꫂ, ไทใหญ่ သူၼ်ႈ (สู้น)


ຄວາມເຕັມ

ຄວາມ (ความ) + ເຕັມ (เตัม)

คำอาการนามของ ເຕັມ (เตัม)


ການກົ້ມ

ການ (กาน) + ກົ້ມ (ก็้ม)

คำอาการนามของ ກົ້ມ (ก็้ม)


ຄວາມກົມ

ຄວາມ (ความ) + ກົມ (ก็ม)

คำอาการนามของ ກົມ (ก็ม)


ການຖົ່ມ

ການ (กาน) + ຖົ່ມ (ถ็่ม)

คำอาการนามของ ຖົ່ມ (ถ็่ม)


ເອື້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ເອື້ອຍ (เอื้อย)


ການຫົດ

ການ (กาน) + ຫົດ (ห็ด)

คำอาการนามของ ຫົດ (ห็ด)


ການດຶງ

ການ (กาน) + ດຶງ (ดึง)

[kaːn˩˨.dɯŋ˩˨]

คำอาการนามของ ດຶງ (ดึง)


ການຮັ້ງ

ການ (กาน) + ຮັ້ງ (ฮั้ง)

คำอาการนามของ ຮັ້ງ (ฮั้ง)


ການຍຶດ

ການ (กาน) + ຍຶດ (ยึด)

[kaːn˩˨.ɲɯt̚˧˨]

คำอาการนามของ ຍຶດ (ยึด)


ການຊູ

ການ (กาน) + ຊູ (ซู)

คำอาการนามของ ຊູ (ซู)


ຄວາມແຫຼວ

ຄວາມ (ความ) + ແຫຼວ (แหลว)

[kʰuːə̯m˧˥.lɛːw˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.lɛːw˥˧˧]

คำอาการนามของ ແຫຼວ (แหลว)


ໂທລະເລກ

ยืมมาจากไทย โทรเลข


ໂທຣະເລກ

ยืมมาจากไทย โทรเลข


ໂທຣະທັດ

ยืมมาจากไทย โทรทัศน์


ງ້ຽງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เงี่ยง


ການໄອ

ການ (กาน) + ໄອ (ไอ)

คำอาการนามของ ໄອ (ไอ)


ການຂັງ

ການ (กาน) + ຂັງ (ขัง)

[kaːn˩˨.kʰaŋ˥˧˧]

คำอาการนามของ ຂັງ (ขัง)


ຄວາມຫວານ

ຄວາມ (ความ) + ຫວານ (หวาน)

[kʰuːə̯m˧˥.ʋaːn˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.ʋaːn˥˧˧]

คำอาการนามของ ຫວານ (หวาน)


ການຫວ່ານ

ການ (กาน) + ຫວ່ານ (หว่าน)

คำอาการนามของ ຫວ່ານ (หว่าน)


ການດັບ

ການ (กาน) + ດັບ (ดับ)

คำอาการนามของ ດັບ (ดับ)


ການປັດ

ການ (กาน) + ປັດ (ปัด)

คำอาการนามของ ປັດ (ปัด)


ການຊັກ

ການ (กาน) + ຊັກ (ซัก)

คำอาการนามของ ຊັກ (ซัก)


ຄວາມນ້ອຍ

ຄວາມ (ความ) + ນ້ອຍ (น้อย)

ຄວາມນ້ອຽ
ความน้อย

[kʰuːə̯m˧˥.nɔːj˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.nɔːj˧˦]

คำอาการนามของ ນ້ອຍ (น้อย)


ການຮ້ອຍ

ການ (กาน) + ຮ້ອຍ (ฮ้อย)

ການຮ້ອຽ
กานฮ้อย

คำอาการนามของ ຮ້ອຍ (ฮ้อย)


ການຟູ

ການ (กาน) + ຟູ (ฟู)

คำอาการนามของ ຟູ (ฟู)


ການຊ້ອນ

ການ (กาน) + ຊ້ອນ (ซ้อน)

คำอาการนามของ ຊ້ອນ (ซ้อน, “ช้อน; ซ้อน”)


ຄວາມຊ້ອນ

ຄວາມ (ความ) + ຊ້ອນ (ซ้อน)

[kʰuːə̯m˧˥.sɔːn˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.sɔːn˧˦]

คำอาการนามของ ຊ້ອນ (ซ้อน)


ການຂົດ

ການ (กาน) + ຂົດ (ข็ด)

คำอาการนามของ ຂົດ (ข็ด)


ການຕໍ່

ການ (กาน) + ຕໍ່ (ตํ่)

[kaːn˩˨.tɔː˧˨]

คำอาการนามของ ຕໍ່ (ตํ่)


ການຂຸດ

ການ (กาน) + ຂຸດ (ขุด)

คำอาการนามของ ຂຸດ (ขุด)


ຮູບຮ່າງ

ຮູບ (ฮูบ, “รูป”) + ຮ່າງ (ฮ่าง, “ร่าง”)

[huːp̚˧˦.haːŋ˧˨]


ວິນຍານ

ยืมมาจากบาลี วิญฺญาณ; เทียบสันสกฤต विज्ञान (วิชฺญาน)

[ʋin˧˥.ɲaːn˧˥]

[ʋin˩˨.ɲaːn˩˨]


ການຄືບ

ການ (กาน) + ຄືບ (คืบ)

[kaːn˩˨.kʰɯːp̚˧˦]

คำอาการนามของ ຄືບ (คืบ)


ການຢຽບ

ການ (กาน) + ຢຽບ (อยยบ)

[kaːn˩˨.jiːə̯p̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຢຽບ (อยยบ)


ການເຕະ

ການ (กาน) + ເຕະ (เตะ)

คำอาการนามของ ເຕະ (เตะ)


ບັນຍັດ

ยืมมาจากบาลี ปญฺญตฺติ


ຄຸນສົມບັດ

ຄຸນ (คุน, “คุณ”) + ສົມບັດ (ส็มบัด, “สมบัติ”)


ທິດສະດີ

ยืมมาจากสันสกฤต दृष्टि (ทฺฤษฺฏิ, “ความเห็น”); เทียบบาลี ทิฏฺฐิ (“ความเห็น”)

ຄວາມຮູ້ທາງດ້ານທິດສະດີການເມືອງ-ການປົກຄອງ

ความรู้ทางด้านทฤษฎีการเมือง-การปกครอง

ความฮู้ทางด้านทิดสะดีกานเมือง-กานป็กคอง


ພຶດຕິກຳ

ພຶດຕິ (พึดติ, “พฤติ”) + ກຳ (กำ, “กรรม”)


ແບບແຜນ

ແບບ (แบบ, “แบบ”) + ແຜນ (แผน, “แผน”)

[bɛːp̚˧˩.pʰɛːn˩(˧)]

[bɛːp̚˥˥˨.pʰɛːn˥˧˧]

ທ່ານເປັນວິລະບຸລຸດທີ່ມີແບບແຜນການດຳລົງຊີວິດທີ່ລຽບງ່າຍ.

ท่านเป็นวีรบุรุษที่มีแบบแผนการดำรงชีวิตที่เรียบง่าย

ท่านเปันวิละบุลุดที่มีแบบแผนกานดำล็งซีวิดที่ลยบง่าย.


ໃຈກາງ

[t͡ɕaɰ˩˨.kaːŋ˩˨]


ນິຕິບຸກຄົນ

ນິ-ຕິ-ບຸກ-ຄົນ


ສິນເຊື່ອ

ສິນ (สิน, “สิน”) + ເຊື່ອ (เซื่อ, “เชื่อ”)

[sin˥˧˧.sɯːə̯˧˨]


ທຳນຽມ

ທັມນຽມ
ทัมนยม


ສະເໝີພາບ

ສະເໝີ (สะเหมี, “เสมอ”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)

ສເມີພາບ
สเมีพาบ

[sa(ʔ˩˨).mɤː˥˧˧.pʰaːp̚˧˦]


ສະຖານະພາບ

ສະຖານະ (สะถานะ, “สถาน”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)

ສະ-ຖາ-ນະ-ພາບ


ພັນທະ

ยืมมาจากบาลี พนฺธ หรือสันสกฤต बन्ध (พนฺธ)

พันธะ, หน้าที่


ສະຕິປັນຍາ

ສະ-ຕິ-ປັນ-ຍາ


ຂອບເຂດ

ຂອບ (ขอบ, “ขอบ”) + ເຂດ (เขด, “เขต”)

[kʰɔːp̚˧˩.kʰeːt̚˧˩]

[kʰɔːp̚˥˥˨.kʰeːt̚˥˥˨]


ເອກະຊົນ

ເອກະ (เอกะ, “เอก”) + ຊົນ (ซ็น, “ชน”)

ເອກກະຊົນ
เอกกะซ็น


ຂ່າວສານ

ຂ່າວ (ข่าว, “ข่าว”) + ສານ (สาน, “สาร”)


ສົນທິສັນຍາ

ສົນທິ (ส็นทิ, “สนธิ”) + ສັນຍາ (สันยา, “สัญญา”)

[son˥˧˧.tʰiʔ˧˨.san˥˧˧.ɲaː˩˨]

ສົນ-ທິ-ສັນ-ຍາ


ພາຄີ

[pʰaː˧˥.kʰiː˧˥]

[pʰaː˩˨.kʰiː˩˨]


ພອນສະຫວັນ

[pʰɔːn˩˨.sa(ʔ˩˨).ʋan˥˧˧]


ວິໄນ

ยืมมาจากบาลี วินย หรือสันสกฤต विनय (วินย)


ອັດທະຍາໄສ

ยืมมาจากสันสกฤต अध्याशय (อธฺยาศย, “นิสัย, จุดประสงค์, จินตนาการ”); เทียบบาลี อชฺฌาสย (“นิสัย, จุดประสงค์”)

ອັທຍາສັຍ
อัทยาสัย

[ʔat̚˩˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.saj˥˧˧]

ອັດ-ທະ-ຍາ-ໄສ


ແຮກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แรก, อีสาน แฮก, คำเมือง ᩁᩯ᩠ᨠ (แรก), เขิน ᩁᩯ᩠ᨠ (แรก), ไทลื้อ ᦶᦣᧅ (แฮก), ไทใหญ่ ႁႅၵ်ႈ (แห้ก)


ແຮກ

ไม้ชนิด Polyalthia nemoralis DC. ซึ่งอยู่ในสกุลยางโอน (Polyalthia)


ນັດ

น่าจะเกี่ยวข้องกับพยางค์สุดท้ายของโปรตุเกส ananás, ซึ่งแผลงมาจากตูปีเก่า nanas (“สับปะรด”)

(ໝາກ~) สับปะรด


ທ່າແຮງບົ່ມຊ້ອນ

ທ່າແຮງ (ท่าแฮง) + ບົ່ມຊ້ອນ (บ็่มซ้อน)

[tʰaː˧.hɛːŋ˧˥.bom˧.sɔːn˥˨]

[tʰaː˧˨.hɛːŋ˩˨.bom˧˨.sɔːn˧˦]

ທ່າ-ແຮງ-ບົ່ມ-ຊ້ອນ

ศักยภาพ (ความอุดมมั่งมีแฝง) โดยเฉพาะด้านเศรษฐกิจ

ພັດທະນາທ່າແຮງບົ່ມຊ້ອນຂອງແມ່ນ້ຳຂອງຕອນລຸ່ມ

พัฒนาศักยภาพของแม่น้ำโขงตอนล่าง

พัดทะนาท่าแฮงบ็่มซ้อนของแม่น้ำของตอนลุ่ม


ການບືນ

ການ (กาน) + ບືນ (บืน)

คำอาการนามของ ບືນ (บืน)


ການຊວນ

ການ (กาน) + ຊວນ (ซวน)

คำอาการนามของ ຊວນ (ซวน)


ໄຖ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไถ, อีสาน ไถ, คำเมือง ᨳᩱ (ไถ), เขิน ᨳᩱ (ไถ), ไทลื้อ ᦺᦏ (ไถ), ไทขาว ꪼꪖ, ไทใหญ่ ထႆ (ไถ)


ທັກສະ

ยืมมาจากสันสกฤต दक्ष (ทกฺษ)


ຂະບວນການ

ຂະບວນ (ขะบวน, “ขบวน”) + ການ (กาน, “การ”)


ກຶມມຸ

(ຄົນ~, ຊາວ~) ขมุ


ໂຈດ

[t͡ɕoːt̚˥˥˨]


ພັດທະນາການ

ພັດ-ທະ-ນາ-ການ


ອຸປະສັກ

ยืมมาจากบาลี อุปสคฺค หรือสันสกฤต उपसर्ग (อุปสรฺค)

ບັນຫາຫຍໍ້ທໍ້ ທ້າທາຍຕ່າງໆ ເປັນອຸປະສັກ ຕໍ່ກັບການພັດທະນາ ປະເທດຊາດ

ปัญหาย่อท้อท้าทายต่าง ๆ เป็นอุปสรรคต่อกับการพัฒนาประเทศชาติ

บันหาหยํ้ทํ้ ท้าทายต่างๆ เปันอุปะสัก ตํ่กับกานพัดทะนา ปะเทดซาด


ພະຍັນຊະນະ

ยืมมาจากบาลี พฺยญฺชน, วฺยญฺชน หรือ สันสกฤต व्यञ्जन (วฺยญฺชน)

ພຍັນຊນະ
พยันซนะ

ພະ-ຍັນ-ຊະ-ນະ


ຈັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จั่ง

อย่าง ใช้กับ ໃດ (ใด) เป็น ຈັ່ງໃດ (จั่งใด) แปลว่า อย่างใด

ຈັ່ງຊັ້ນ


ປະກາດສະນີຍະບັດ

ประกาศนียบัตร


ຂໍ້ຕົກລົງ

ຂໍ້ (ขํ้, “ข้อ”) + ຕົກລົງ (ต็กล็ง, “ตกลง”)

[kʰɔː˧˩.tok̚˧˥.loŋ˧˥]

[kʰɔː˥˥˨.tok̚˩˨.loŋ˩˨]


ສິລະປະກຳ

ສິນ-ລະ-ປະ-ກຳ


ໄຫວພິບ

[ʋaj˥˧˧.pʰip̚˧˨]


ກາລຸນ

ยืมมาจากบาลี การุญฺญ; เทียบสันสกฤต कारुण्य (การุณฺย)


ການຄາຍ

ການ (กาน) + ຄາຍ (คาย)

ການຄາຽ
กานคาย

คำอาการนามของ ຄາຍ (คาย)


ຄວາມແຄບ

ຄວາມ (ความ) + ແຄບ (แคบ)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰɛːp̚˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰɛːp̚˧˦]

คำอาการนามของ ແຄບ (แคบ)


ຄວາມເຄັມ

ຄວາມ (ความ) + ເຄັມ (เคัม)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰem˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰem˩˨]

คำอาการนามของ ເຄັມ (เคัม)


ກົດໝາຍອາຍາ

ກົດໝາຍ (ก็ดหมาย, “กฎหมาย”) + ອາຍາ (อายา, “อาญา”)

ກົດຫມາຽອາຍາ
ก็ดหมายอายา

[kot̚˩˨.maːj˥˧˧.ʔaː˩˨.ɲaː˩˨]

ກົດ-ໝາຍ-ອາ-ຍາ


ອິດສະຫຼະ

รูปแบบอื่นของ ອິດສະລະ (อิดสะละ)


ນັກປາດ

ນັກ (นัก) + ປາດ (ปาด)


ຊາກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซาก, อีสาน ซาก, คำเมือง ᨪᩣ᩠ᨠ (ซาก), เขิน ᨪᩣ᩠ᨠ (ซาก), ไทลื้อ ᦌᦱᧅ (ซาก), ไทใหญ่ သၢၵ်ႈ (ส้าก), ไทใต้คง ᥔᥣᥐ (สาก)


ຫອກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kroːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หอก, คำเมือง ᩉᩬᨠ (หอก), เขิน ᩉᩬᨠ (หอก), ไทดำ ꪬꪮꪀ (หอก), ไทลื้อ ᦠᦸᧅᧈ (ห่อ̂ก), ไทใหญ่ ႁွၵ်ႇ (ห่อ̂ก), อาหม 𑜍𑜨𑜀𑜫 (รอ̂ก์)，จ้วง rok/kyok（แม่น้ำท่าขวา）


ຊອດ

ไผ่ชนิด Oxytenanthera parvifolia ตามลำต้นมีคายมาก


ຮ່າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ร่าย


ສ້ອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้อม, คำเมือง ᩈᩬ᩶ᨾ (สอ้ม), เขิน ᩈᩬ᩶ᨾ (สอ้ม)


ເຂັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เข็ญ, คำเมือง ᨡᩮ᩠ᨶ (เขน) หรือ ᨡᩮᩢ᩠ᨶ (เขัน), เขิน ᨡᩮ᩠ᨶ (เขน), ไทลื้อ ᦃᦲᧃ (ฃีน) หรือ ᦵᦃᧃ (เฃน), ไทใหญ่ ၶဵၼ် (เขน), อาหม 𑜁𑜢𑜃𑜫 (ขิน์)

ความเข็ญ, ความโชคร้าย, ภัยอันตราย


ເຊີດ

ยืมมาจากอังกฤษ shirt


ຮຸດ

การไถนาครั้งแรก


ພິກ

ยืมมาจากไทย พริก


ດອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *t.noːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอง, คำเมือง ᨯᩬᨦ (ดอง), ไทลื้อ ᦡᦸᧂ (ดอ̂ง)


ແຊກ

เทียบอีสาน แซก (“สาแหรก”), คำเมือง ᨩᩯ᩠ᨠ (แชก, “ภาชนะสานทรงสูงสำหรับสะพายหลัง”)

ของที่เป็นดิ้วซึ่งถักติดกันเป็นแผ่นหรือเป็นรูปกลมยาว ใช้สำหรับป้องกันของที่อยู่ข้างใน พันปาก หรือดามกระดูก


ຂະໜາບ

อาหารที่เอาใบตองห่อแล้วใส่หีบปิ้ง


ການຫຍໍ້

ການ (กาน) + ຫຍໍ້ (หยํ้)

[kaːn˩(˧).ɲɔː˧˩]

[kaːn˩˨.ɲɔː˥˥˨]

คำอาการนามของ ຫຍໍ້ (หยํ้)


ການແຊກ

ການ (กาน) + ແຊກ (แซก)

[kaːn˩˨.sɛːk̚˧˦]

คำอาการนามของ ແຊກ (แซก)


ການແບ

ການ (กาน) + ແບ (แบ)

[kaːn˩˨.bɛː˩˨]

คำอาการนามของ ແບ (แบ)


ການສອນ

ການ (กาน) + ສອນ (สอน)

[kaːn˩˨.sɔːn˥˧˧]

คำอาการนามของ ສອນ (สอน)


ການພອກ

ການ (กาน) + ພອກ (พอก)

[kaːn˩˨.pʰɔːk̚˧˦]

คำอาการนามของ ພອກ (พอก)


ການຮ່າງ

ການ (กาน) + ຮ່າງ (ฮ่าง)

คำอาการนามของ ຮ່າງ (ฮ่าง)


ການຄວີ່

ການ (กาน) + ຄວີ່ (ควี่)

[kaːn˩˨.kʷʰiː˧˨]

คำอาการนามของ ຄວີ່ (ควี่)


ສັດຕູ

ยืมมาจากบาลี สตฺตุ หรือสันสกฤต शत्रु (ศตฺรุ)

ບໍ່ຍອມກົ້ມຫົວໃຫ້ສັດຕູ

ไม่ยอมก้มหัวให้ศัตรู

บํ่ยอมก็้มห็วให้สัดตู

ສູ້ຮົບກັບສັດຕູທັງນ້ອຍແລະໃຫຍ່ ໗ ຄັ້ງ

สู้รบกับศัตรูทั้งเล็กและใหญ่ ๗ ครั้ง

สู้ฮ็บกับสัดตูทังน้อยและใหย่ ๗ คั้ง


ການຮ້ອງໄຫ້

ການ (กาน) + ຮ້ອງໄຫ້ (ฮ้องไห้)

[kaːn˩˨.hɔːŋ˧˦.haj˥˥˨]

ການ-ຮ້ອງ-ໄຫ້

คำอาการนามของ ຮ້ອງໄຫ້ (ฮ้องไห้)


ການໄຫ້

ການ (กาน) + ໄຫ້ (ไห้)

คำอาการนามของ ໄຫ້ (ไห้)


ການຊັກຖາມ

ການ (กาน) + ຊັກຖາມ (ซักถาม)

คำอาการนามของ ຊັກຖາມ (ซักถาม)


ເຫຍື່ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหยื่อ, คำเมือง ᩉ᩠ᨿᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เหยอิ่อ), ไทดำ ꪹꪐ꪿ (เหญ่), ไทขาว ꪐꪷꫀ, ไทใหญ่ ယိူဝ်ႇ (เยิ่ว)


ຄວາມຊື່

ຄວາມ (ความ) + ຊື່ (ซื่)

[kʰuːə̯m˧˥.sɯː˧]

[kʰuːə̯m˩˨.sɯː˧˨]

คำอาการนามของ ຊື່ (ซื่)


ການຕອບ

ການ (กาน) + ຕອບ (ตอบ)

[kaːn˩˨.tɔːp̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຕອບ (ตอบ)


ການຖາມ

ການ (กาน) + ຖາມ (ถาม)

คำอาการนามของ ຖາມ (ถาม)


ວິດີໂອ

ยืมมาจากอังกฤษ video

[ʋiʔ˧˨.diː˩˨.ʔoː˩˨]


ໂປຣແກຣມ

ยืมมาจากฝรั่งเศส programme หรืออังกฤษ programme

[poː˩˨.kɛːm˩˨]


ໄພພິບັດ

ยืมมาจากไทย ภัยพิบัติ; เหมือนกับ ໄພ (ไพ, “ภัย”) + ພິບັດ (พิบัด, “พิบัติ”)


ການປະຊຸມ

ການ (กาน) + ປະຊຸມ (ปะซุม)

คำอาการนามของ ປະຊຸມ (ปะซุม)


ການໂຄງ

ການ (กาน) + ໂຄງ (โคง)

[kaːn˩˨.kʰoːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ໂຄງ (โคง)


ການໄຕ່ຕອງ

ການ (กาน) + ໄຕ່ຕອງ (ไต่ตอง)

คำอาการนามของ ໄຕ່ຕອງ (ไต่ตอง)


ໂປຣຕີນ

ยืมมาจากอังกฤษ protein


ໂປຕີນ

รูปแบบอื่นของ ໂປຣຕີນ (โปรตีน)


ການລະງັບ

ການ (กาน) + ລະງັບ (ละงับ)

คำอาการนามของ ລະງັບ (ละงับ)


ການລີ້

ການ (กาน) + ລີ້ (ลี้)

คำอาการนามของ ລີ້ (ลี้)


ທ່ຽງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง定 (MC dengH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เที่ยง, คำเมือง ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ (ทย่ง), เขิน ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ (ทย่ง), ไทลื้อ ᦵᦑᧂᧈ (เท่ง), ไทใหญ่ တဵင်ႈ (เต้ง), อาหม 𑜄𑜢𑜂𑜫 (ติง์), จ้วงแบบหนง dingh หรือ dingq, แสก เถี้ยง

เที่ยง (เวลา)

ອາຫານທ່ຽງ


ສາທາລະນະສຸກ

ສາ-ທາ-ລະ-ນະ-ສຸກ


ຄູ່ຮັກ

ຄູ່ (คู่, “คู่”) + ຮັກ (ฮัก, “รัก”)


ໂອຊາ

ยืมมาจากบาลี โอช (“มีรสดี”); เทียบสันสกฤต ओजस् (โอชสฺ)

[ʔoː˩˨.saː˩˨]


ສື່ມວນຊົນ

ສື່ (สื่, “สื่อ”) + ມວນ (มวน, “มวล”) + ຊົນ (ซ็น, “ชน”)

[sɯː˧˨.muːə̯n˩˨.son˩˨]


ໂຕໜັງສື

ໂຕຫນັງສື
โตหนังสื


ຫິມະ

ยืมมาจากบาลี หิม หรือสันสกฤต हिम (หิม)


ຫຼັກການ

ຫຼັກ (หลัก, “หลัก”) + ການ (กาน, “การ”)

ຫລັກການ
หลักกาน


ທີ່ສຸດ

ທີ່ (ที่, “ที่”) + ສຸດ (สุด, “สุด”)


ການຫຼຸດພົ້ນ

ການ (กาน) + ຫຼຸດພົ້ນ (หลุดพ็้น)

ການ-ຫຼຸດ-ພົ້ນ

คำอาการนามของ ຫຼຸດພົ້ນ (หลุดพ็้น)


ການຊອມ

ການ (กาน) + ຊອມ (ซอม)

คำอาการนามของ ຊອມ (ซอม)


ເຂົ້າຜັດ

ເຂົ້າ (เข็้า) + ຜັດ (ผัด)


ໂງ່

เครื่องประดับหลังคาโบสถ์หรือปราสาท ซึ่งปั้นลมประจบกันเป็นรูปงอ ๆ


ການຕໍ່ສູ້

ການ (กาน) + ຕໍ່ສູ້ (ตํ่สู้)

[kaːn˩˨.tɔː˧˨.suː˥˥˨]

คำอาการนามของ ຕໍ່ສູ້ (ตํ่สู้)


ກຸນລະສັດຕີ

ກຸນ-ລະ-ສັດ-ຕີ


ກ້ອນເສົ້າເສົາເຮືອນ

[kɔːn˧˦.saw˥˥˨.saw˥˧˧.hɯːə̯n˩˨]

ກ້ອນ-ເສົ້າ-ເສົາ-ເຮືອນ

เสาหลักของครอบครัว


ຄົນໃນ

ຄົນ (ค็น, “คน”) + ໃນ (ใน, “ใน”)


ຄົວເຮືອນ

ຄົວ (ค็ว, “ครัว”) + ເຮືອນ (เฮือน, “เรือน”)

[kʰuːə̯˧˥.hɯːə̯n˧˥]

[kʰuːə̯˩˨.hɯːə̯n˩˨]


ພົງພັນ

ພົງ (พ็ง, “พงศ์”) + ພັນ (พัน, “พันธุ์”)


ພໍ່ບ້ານ

ພໍ່ (พํ่, “พ่อ”) + ບ້ານ (บ้าน, “บ้าน”)

[pʰɔː˧.baːn˥˨]

[pʰɔː˧˨.baːn˧˦]


ພໍ່ເຮືອນ

พลเรือน, พ่อเรือน


ວົງວານ

[ʋoŋ˧˥.ʋaːn˧˥]

[ʋoŋ˩˨.ʋaːn˩˨]


ເງິນປີ

ເງິນ (เงิน, “เงิน”) + ປີ (ปี, “ปี”)

[ŋɤn˩˨.piː˩˨]


ເຊື້ອແຊງ

[sɯːə̯˥˨.sɛːŋ˧˥]

[sɯːə̯˧˦.sɛːŋ˩˨]


ການລັກ

ການ (กาน) + ລັກ (ลัก)

คำอาการนามของ ລັກ (ลัก)


ການຟັນ

ການ (กาน) + ຟັນ (ฟัน)

คำอาการนามของ ຟັນ (ฟัน)


ການຝົນ

ການ (กาน) + ຝົນ (ฝ็น)

คำอาการนามของ ຝົນ (ฝ็น)


ຄົວໄຟ

[kʰuːə̯˧˥.faj˧˥]

[kʰuːə̯˩˨.faj˩˨]


ການສຽບ

ການ (กาน) + ສຽບ (สยบ)

[kaːn˩˨.siːə̯p̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ສຽບ (สยบ)


ປາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลาย, คำเมือง ᨸᩖᩣ᩠ᨿ (ปลาย), ไทลื้อ ᦔᦻ (ปาย), ไทขาว ꪜꪱꪥ, ไทใหญ่ ပၢႆ (ปาย), ไทใต้คง ᥙᥣᥭ (ปาย), อาหม 𑜆𑜩𑜤 (ปาย์) หรือ 𑜈𑜩𑜤 (บาย์), จ้วง byai


ປາຽ

รูปล้าสมัยของ ປາຍ (ปาย)


ຄວາມຫ່າງ

ຄວາມ (ความ) + ຫ່າງ (ห่าง)

[kʰuːə̯m˧˥.haːŋ˧]

[kʰuːə̯m˩˨.haːŋ˧˨]

คำอาการนามของ ຫ່າງ (ห่าง)


ຄວາມແຫຼມ

ຄວາມ (ความ) + ແຫຼມ (แหลม)

[kʰuːə̯m˧˥.lɛːm˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.lɛːm˥˧˧]

คำอาการนามของ ແຫຼມ (แหลม)


ຄວາມແໜ້ນ

ຄວາມ (ความ) + ແໜ້ນ (แหน้น)

[kʰuːə̯m˧˥.nɛːn˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.nɛːn˥˥˨]

คำอาการนามของ ແໜ້ນ (แหน้น)


ການແລ່ນ

ການ (กาน) + ແລ່ນ (แล่น)

คำอาการนามของ ແລ່ນ (แล่น)


ການອຳພາງ

ການ (กาน) + ອຳພາງ (อำพาง)

[kaːn˩˨.ʔam˩˨.pʰaːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ອຳພາງ (อำพาง)


ການບອກ

ການ (กาน) + ບອກ (บอก)

[kaːn˩˨.bɔːk̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ບອກ (บอก)


ຄວາມສົ້ມ

ຄວາມ (ความ) + ສົ້ມ (ส็้ม)

[kʰuːə̯m˩˨.som˥˥˨]

คำอาการนามของ ສົ້ມ (ส็้ม)


ການຫົກ

ການ (กาน) + ຫົກ (ห็ก)

คำอาการนามของ ຫົກ (ห็ก)


ຄວາມເໝັນ

ຄວາມ (ความ) + ເໝັນ (เหมัน)

[kʰuːə̯m˩˨.men˥˧˧]

คำอาการนามของ ເໝັນ (เหมัน)


ການໄໝ້

ການ (กาน) + ໄໝ້ (ไหม้)

คำอาการนามของ ໄໝ້ (ไหม้)


ການກຽດ

ການ (กาน) + ກຽດ (กยด)

[kaːn˩˨.kiːə̯t̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ກຽດ (กยด)


ການກ່ວຽ

ການ (กาน) + ກ່ວຽ (ก่วย)

คำอาการนามของ ກ່ວຽ (ก่วย)


ການກວມກຸ້ມ

ການ (กาน) + ກວມກຸ້ມ (กวมกุ้ม)

ການ-ກວມ-ກຸ້ມ

คำอาการนามของ ກວມກຸ້ມ (กวมกุ้ม)


ການກວມເອົາ

ການ (กาน) + ກວມເອົາ (กวมเอ็า)

ການ-ກວມ-ເອົາ

คำอาการนามของ ກວມເອົາ (กวมเอ็า)


ການກວັກ

ການ (กาน) + ກວັກ (กวัก)

คำอาการนามของ ກວັກ (กวัก)


ການກວັງໃຈ

ການ (กาน) + ກວັງໃຈ (กวังใจ)

[kaːn˩˨.kʷaŋ˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ກວັງໃຈ (กวังใจ)


ການກວັດ

ການ (กาน) + ກວັດ (กวัด)

คำอาการนามของ ກວັດ (กวัด)


ການກວັດແກວ່ງ

ການ (กาน) + ກວັດແກວ່ງ (กวัดแกว่ง)

[kaːn˩˨.kʷat̚˩˨.kʷɛːŋ˧˨]

ການ-ກວັດ-ແກວ່ງ

คำอาการนามของ ກວັດແກວ່ງ (กวัดแกว่ง)


ການກວັດໄກວ

ການ (กาน) + ກວັດໄກວ (กวัดไกว)

ການ-ກວັດ-ໄກວ

คำอาการนามของ ກວັດໄກວ (กวัดไกว)


ການກວາກ

ການ (กาน) + ກວາກ (กวาก)

[kaːn˩˨.kuːə̯k̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ກວາກ (กวาก)


ການກວາດ

ການ (กาน) + ກວາດ (กวาด)

[kaːn˩˨.kuːə̯t̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ກວາດ (กวาด)


ການກວາດຕ້ອນ

ການ (กาน) + ກວາດຕ້ອນ (กวาดต้อน)

[kaːn˩˨.kuːə̯t̚˥˥˨.tɔːn˧˦]

ການ-ກວາດ-ຕ້ອນ

คำอาการนามของ ກວາດຕ້ອນ (กวาดต้อน)


ການກວາດແຜ້ວ

ການ (กาน) + ກວາດແຜ້ວ (กวาดแผ้ว)

[kaːn˩(˧).kuːə̯t̚˧˩.pʰɛːw˧˩]

[kaːn˩˨.kuːə̯t̚˥˥˨.pʰɛːw˥˥˨]

ການ-ກວາດ-ແຜ້ວ

คำอาการนามของ ກວາດແຜ້ວ (กวาดแผ้ว)


ການກວາມ

ການ (กาน) + ກວາມ (กวาม)

คำอาการนามของ ກວາມ (กวาม)


ການກອງ

ການ (กาน) + ກອງ (กอง)

[kaːn˩˨.kɔːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ກອງ (กอง)


ການກ່ອງ

ການ (กาน) + ກ່ອງ (ก่อง)

[kaːn˩˨.kɔːŋ˧˨]

คำอาการนามของ ກ່ອງ (ก่อง)


ການກອງກົ້ນ

ການ (กาน) + ກອງກົ້ນ (กองก็้น)

ການ-ກອງ-ກົ້ນ

คำอาการนามของ ກອງກົ້ນ (กองก็้น)


ການກອຍໃຈ

ການ (กาน) + ກອຍໃຈ (กอยใจ)

ການກອຽໃຈ
กานกอยใจ

[kaːn˩˨.kɔːj˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ກອຍໃຈ (กอยใจ)


ການກອຽໃຈ

ການ (กาน) + ກອຽໃຈ (กอยใจ)

[kaːn˩˨.kɔːj˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ກອຽໃຈ (กอยใจ)


ການກອດ

ການ (กาน) + ກອດ (กอด)

[kaːn˩˨.kɔːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ກອດ (กอด)


ການກະຈາສຽງ

ການ (กาน) + ກະຈາສຽງ (กะจาสยง)

[kaːn˩˨.ka(ʔ˩˨).t͡ɕaː˩˨.siːə̯ŋ˥˧˧]

ການ-ກະ-ຈາ-ສຽງ

คำอาการนามของ ກະຈາສຽງ (กะจาสยง)


ການກະຈາຍ

ການ (กาน) + ກະຈາຍ (กะจาย)

ການກະຈາຽ
กานกะจาย

คำอาการนามของ ກະຈາຍ (กะจาย)


ການກະຈາຍສຽງ

ການ (กาน) + ກະຈາຍສຽງ (กะจายสยง)

ການກະຈາຽສຽງ
กานกะจายสยง

[kaːn˩(˧).ka(ʔ˧˥).t͡ɕaːj˩(˧).siːə̯ŋ˩(˧)]

[kaːn˩˨.ka(ʔ˩˨).t͡ɕaːj˩˨.siːə̯ŋ˥˧˧]

ການ-ກະ-ຈາຍ-ສຽງ

คำอาการนามของ ກະຈາຍສຽງ (กะจายสยง)


ການກະຈາຽສຽງ

ການ (กาน) + ກະຈາຽສຽງ (กะจายสยง)

[kaːn˩˨.ka(ʔ˩˨).t͡ɕaːj˩˨.siːə̯ŋ˥˧˧]

ການ-ກະ-ຈາຍ-ສຽງ

คำอาการนามของ ກະຈາຽສຽງ (กะจายสยง)


ການກະຈາຽ

ການ (กาน) + ກະຈາຽ (กะจาย)

คำอาการนามของ ກະຈາຽ (กะจาย)


ການກະສຽນ

ການ (กาน) + ກະສຽນ (กะสยน)

คำอาการนามของ ກະສຽນ (กะสยน)


ການກະຊັງ

ການ (กาน) + ກະຊັງ (กะซัง)

คำอาการนามของ ກະຊັງ (กะซัง)


ການກະຊັບ

ການ (กาน) + ກະຊັບ (กะซับ)

คำอาการนามของ ກະຊັບ (กะซับ)


ການກະດຶ້ນ

ການ (กาน) + ກະດຶ້ນ (กะดึ้น)

คำอาการนามของ ກະດຶ້ນ (กะดึ้น)


ການກະດຶມ

ການ (กาน) + ກະດຶມ (กะดึม)

คำอาการนามของ ກະດຶມ (กะดึม)


ການກະດົກ

ການ (กาน) + ກະດົກ (กะด็ก)

คำอาการนามของ ກະດົກ (กะด็ก)


ການກະເດື່ອງ

ການ (กาน) + ກະເດື່ອງ (กะเดื่อง)

[kaːn˩˨.ka(ʔ˩˨).dɯːə̯ŋ˧˨]

ການ-ກະ-ເດື່ອງ

คำอาการนามของ ກະເດື່ອງ (กะเดื่อง)


ການກະແດກ

ການ (กาน) + ກະແດກ (กะแดก)

คำอาการนามของ ກະແດກ (กะแดก)


ການກະຕຽມ

ການ (กาน) + ກະຕຽມ (กะตยม)

คำอาการนามของ ກະຕຽມ (กะตยม)


ການກະຕວງ

ການ (กาน) + ກະຕວງ (กะตวง)

คำอาการนามของ ກະຕວງ (กะตวง)


ການກະຕຶກ

ການ (กาน) + ກະຕຶກ (กะตึก)

คำอาการนามของ ກະຕຶກ (กะตึก)


ການກະຕຸກ

ການ (กาน) + ກະຕຸກ (กะตุก)

คำอาการนามของ ກະຕຸກ (กะตุก)


ການກະຕຸ້ນ

ການ (กาน) + ກະຕຸ້ນ (กะตุ้น)

คำอาการนามของ ກະຕຸ້ນ (กะตุ้น)


ການກະທຳ

ການ (กาน) + ກະທຳ (กะทำ)

คำอาการนามของ ກະທຳ (กะทำ)


ການກະທົບ

ການ (กาน) + ກະທົບ (กะท็บ)

คำอาการนามของ ກະທົບ (กะท็บ)


ການກັບ

ການ (กาน) + ກັບ (กับ)

คำอาการนามของ ກັບ (กับ)


ການກາງ

ການ (กาน) + ກາງ (กาง)

คำอาการนามของ ກາງ (กาง)


ການກ້າມ

ການ (กาน) + ກ້າມ (ก้าม)

คำอาการนามของ ກ້າມ (ก้าม)


ການກ້າວ

ການ (กาน) + ກ້າວ (ก้าว)

คำอาการนามของ ກ້າວ (ก้าว)


ການກ່າວຫາ

ການ (กาน) + ກ່າວຫາ (ก่าวหา)

คำอาการนามของ ກ່າວຫາ (ก่าวหา)


ການກິນເມືອງ

ການ (กาน) + ກິນເມືອງ (กินเมือง)

[kaːn˩˨.kin˩˨.mɯːə̯ŋ˩˨]

ການ-ກິນ-ເມືອງ

คำอาการนามของ ກິນເມືອງ (กินเมือง)


ການກູ້ຢືມ

ການ (กาน) + ກູ້ຢືມ (กู้อยืม)

คำอาการนามของ ກູ້ຢືມ (กู้อยืม)


ການກູ້ໜ້າ

ການ (กาน) + ກູ້ໜ້າ (กู้หน้า)

ການກູ້ຫນ້າ
กานกู้หน้า

คำอาการนามของ ກູ້ໜ້າ (กู้หน้า)


ການກົ່ງ

ການ (กาน) + ກົ່ງ (ก็่ง)

คำอาการนามของ ກົ່ງ (ก็่ง)


ການກົດຂີ່

ການ (กาน) + ກົດຂີ່ (ก็ดขี่)

คำอาการนามของ ກົດຂີ່ (ก็ดขี่)


ການກົດດັນ

ການ (กาน) + ກົດດັນ (ก็ดดัน)

คำอาการนามของ ກົດດັນ (ก็ดดัน)


ຄວາມກົດດັນ

ຄວາມ (ความ) + ກົດດັນ (ก็ดดัน)

ຄວາມ-ກົດ-ດັນ

คำอาการนามของ ກົດດັນ (ก็ดดัน)


ການກົບ

ການ (กาน) + ກົບ (ก็บ)

คำอาการนามของ ກົບ (ก็บ)


ການກົນ

ການ (กาน) + ກົນ (ก็น)

คำอาการนามของ ກົນ (ก็น)


ການກົ່ນ

ການ (กาน) + ກົ່ນ (ก็่น)

คำอาการนามของ ກົ່ນ (ก็่น)


ການເກງ

ການ (กาน) + ເກງ (เกง)

คำอาการนามของ ເກງ (เกง)


ການໄກວ

ການ (กาน) + ໄກວ (ไกว)

คำอาการนามของ ໄກວ (ไกว)


ອານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อาน, ไทดำ ꪮꪱꪙ (อาน), ไทขาว ꪮꪱꪙ


ອ່າງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʔaːŋᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *ʔaːŋᴮ, จากจีนยุคกลาง盎 (MC 'angX|'angH); ร่วมเชื้อสายกับไทย อ่าง, อีสาน อ่าง, คำเมือง ᩋ᩵ᩣ᩠ᨦ (อ่าง), เขิน ᩋ᩵ᩣ᩠ᨦ (อ่าง), ไทลื้อ ᦀᦱᧂᧈ (อ่าง), ไทดำ ꪮ꪿ꪱꪉ (อ่าง), ไทขาว ꪮꪱꪉꫀ, ไทใหญ่ ဢၢင်ႇ (อ่าง), ไทใต้คง ᥟᥣᥒᥱ (อ่าง), อาหม 𑜒𑜂𑜫 (อง์)


ຄວາມໃສ

ຄວາມ (ความ) + ໃສ (ใส)

[kʰuːə̯m˩˨.saɰ˥˧˧]

คำอาการนามของ ໃສ (ใส)


ການເພີ່ມ

ການ (กาน) + ເພີ່ມ (เพี่ม)

[kaːn˩˨.pʰɤːm˧˨]

คำอาการนามของ ເພີ່ມ (เพี่ม)


ແກ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แก่ง, อีสาน แก้ง, คำเมือง ᨠᩯ᩠᩵ᨦ (แก่ง), เขิน ᨠᩯ᩠᩵ᨦ (แก่ง), ไทลื้อ ᦶᦂᧂᧈ (แก่ง), ไทดำ ꪵꪀ꫁ꪉ (แก้ง), ไทใหญ่ ၵႅင်ႇ (แก่ง); เทียบมอญ ဂင် (คง์, “แม่น้ำ; ทะเล”) [แกฺง]


ແກ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แก้ม, ไทดำ ꪵꪀ꫁ꪣ (แก้ม), ไทขาว ꪵꪀꪣꫂ, ไทใต้คง ᥐᥦᥛᥲ (แก้ม)


ການເອື້ອມ

ການ (กาน) + ເອື້ອມ (เอื้อม)

[kaːn˩(˧).ʔɯːə̯m˥˨]

[kaːn˩˨.ʔɯːə̯m˧˦]

คำอาการนามของ ເອື້ອມ (เอื้อม)


ການອະນຸມັດ

ການ (กาน) + ອະນຸມັດ (อะนุมัด)

ການ-ອະ-ນຸ-ມັດ

คำอาการนามของ ອະນຸມັດ (อะนุมัด)


ຄວາມປອດໄພ

ຄວາມ (ความ) + ປອດໄພ (ปอดไพ)

[kʰuːə̯m˧˥.pɔːt̚˧˩.pʰaj˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.pɔːt̚˥˥˨.pʰaj˩˨]

คำอาการนามของ ປອດໄພ (ปอดไพ)


ການໂຄະ

ການ (กาน) + ໂຄະ (โคะ)

คำอาการนามของ ໂຄະ (โคะ)


ການເຄາະ

ການ (กาน) + ເຄາະ (เคาะ)

[kaːn˩˨.kʰɔʔ˧˨]

คำอาการนามของ ເຄາະ (เคาะ)


ການຮາກ

ການ (กาน) + ຮາກ (ฮาก)

คำอาการนามของ ຮາກ (ฮาก)


ການຫຼີກ

ການ (กาน) + ຫຼີກ (หลีก)

ການຫລີກ
กานหลีก

คำอาการนามของ ຫຼີກ (หลีก)


ໃສ້ເດືອນ

จาก ໃສ້ (ใส้, “ไส้”) + (ເດືອນ (เดือน), จากไทดั้งเดิม *t.nɯəlᴬ (“ไส้เดือน”)); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไส้เดือน, ไทขาว ꪒꪷꪙ, ไทใหญ่ တိူၵ်ႇလိူၼ် (เติ่กเลิน)

[saɰ˥˥˨.dɯːə̯n˩˨]


ຖັກແທ່

[tʰak̚˧˥.tʰɛː˧]

[tʰak̚˩˨.tʰɛː˧˨]

ทักแท, สัตว์ประหลาดเหมือนคนแต่ตัวใหญ่ที่อาศัยอยู่ในป่า ตามตำนาน

วานร, ลิงไม่มีหาง

คนเถื่อน, คนป่า


ຖັກແທ່

[tʰak̚˧˥.tʰɛː˧]

[tʰak̚˩˨.tʰɛː˧˨]

(ຂີ້~) ไส้เดือน


ພຍາງ

[pʰa(ʔ˧).ɲaːŋ˧˥]

[pʰa(ʔ˧˨).ɲaːŋ˩˨]

รูปล้าสมัยของ ພະຍາງ (พะยาง)


ຄວາມມົນ

ຄວາມ (ความ) + ມົນ (ม็น)

คำอาการนามของ ມົນ (ม็น)


ການມົນ

ການ (กาน) + ມົນ (ม็น)

คำอาการนามของ ມົນ (ม็น)


ຜ້າເຊັດໜ້າ

ยืมมาจากไทย ผ้าเช็ดหน้า; เหมือนกับ ຜ້າ (ผ้า) + ເຊັດ (เซัด) + ໜ້າ (หน้า)


ການເຊັດ

ການ (กาน) + ເຊັດ (เซัด)

คำอาการนามของ ເຊັດ (เซัด)


ທຳມະດາ

ທັມມະດາ
ทัมมะดา


ຄາຖາອາຄົມ

ຄາຖາ (คาถา, “คาถา”) + ອາຄົມ (อาค็ม, “อาคม”)

[kʰaː˩˨.tʰaː˥˧˧.ʔaː˩˨.kʰom˩˨]

ຄາ-ຖາ-ອາ-ຄົມ


ເນື້ອຄວາມ

ເນື້ອ (เนื้อ, “เนื้อ”) + ຄວາມ (ความ, “ความ”)

[nɯːə̯˥˨.kʰuːə̯m˧˥]

[nɯːə̯˧˦.kʰuːə̯m˩˨]


ອະນິເມະ

ยืมมาจากญี่ปุ่น アニメ (อะนิเมะ), ตัดมาจาก アニメーション (อะนิเมชง), จากอังกฤษ animation


ຄ້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฆ้อง, ไทลื้อ ᦅᦸᧂᧉ (ค้อ̂ง), ไทดำ ꪁ꫁ꪮꪉ (กฺ้อง); เทียบมาเลเซีย gong


ການສານ

ການ (กาน) + ສານ (สาน)

คำอาการนามของ ສານ (สาน)


ການພັນ

ການ (กาน) + ພັນ (พัน)

คำอาการนามของ ພັນ (พัน)


ພະຍາບາດ

[pʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.baːt̚˥˥˨]


ສ້ຽນໜາມ

ສ້ຽນ (ส้ยน, “เสี้ยน”) + ໜາມ (หนาม, “หนาม”)

ສ້ຽນຫນາມ
ส้ยนหนาม

[siːə̯n˥˥˨.naːm˥˧˧]

เสี้ยน, หนาม


ຂ້າເສິກ

ຂ້າ (ข้า, “ข้า”) + ເສິກ (เสิก, “ศึก”)

[kʰaː˧˩.sɤk̚˧˥]

[kʰaː˥˥˨.sɤk̚˩˨]


ອຸປະກາລະ

ยืมมาจากบาลี อุปการ

ອຸບປະກາລະ
อุบปะกาละ
ອຸບປະກາຣະ
อุบปะการะ

ອຸບ-ປະ-ກາ-ລະ


ນິນທາ

ยืมมาจากบาลี นินฺทา (“การติเตียน”) หรือสันสกฤต निन्दा (นินฺทา, “การติเตียน”)


ສະຕິສຳປະຊັນຍະ

[sa(ʔ˧˥).tiʔ˧˥.sam˩(˧).pa(ʔ˧˥).san˧˥.ɲaʔ˧]

[sa(ʔ˩˨).tiʔ˩˨.sam˥˧˧.pa(ʔ˩˨).san˩˨.ɲaʔ˧˨]

ສະ-ຕິ-ສຳ-ປະ-ຊັນ-ຍະ

สติสัมปชัญญะ


ການກ້າ

ການ (กาน) + ກ້າ (ก้า)

คำอาการนามของ ກ້າ (ก้า)


ຄວາມກ້າ

ຄວາມ (ความ) + ກ້າ (ก้า)

[kʰuːə̯m˧˥.kaː˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.kaː˧˦]

คำอาการนามของ ກ້າ (ก้า)


ໄພ່ບ້ານ

ໄພ່ (ไพ่, “ไพร่”) + ບ້ານ (บ้าน, “บ้าน”)


ໄພ່ເມືອງ

[pʰaj˧.mɯːə̯ŋ˧˥]

[pʰaj˧˨.mɯːə̯ŋ˩˨]

พลเมือง, ชาวเมือง


ແວ່ນແຄວ້ນ

[ʋɛːn˧.kʷʰɛːn˥˨]

[ʋɛːn˧˨.kʷʰɛːn˧˦]


ລົກ

เล้าเป็ดหรือไก่


ມານ

ยืมมาจากบาลี มาร หรือสันสกฤต मार (มาร)


ຮ່າງຄີງ

ຮ່າງ (ฮ่าง, “ร่าง”) + ຄີງ (คีง, “ตัว”)

[haːŋ˧.kʰiːŋ˧˥]

[haːŋ˧˨.kʰiːŋ˩˨]

ຮັກສາຮ່າງຄີງ

รักษาร่างกาย

ฮักสาฮ่างคีง

ຮ່າງຄີງຕຸ້ຍພີ

ร่างกายอ้วนพี

ฮ่างคีงตุ้ยพี


ລູກແຕກ

[luːk̚˥˨.tɛːk̚˧˩]

[luːk̚˧˦.tɛːk̚˥˥˨]


ຫຼຸບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หลุบ, อีสาน หลุบ, จ้วงแบบจั่วเจียง lup (หลุบ, “ติดอยู่ในหล่ม, ตกลงในหล่ม”)

หลุม, ที่ต่ำ, ที่ที่น้ำท่วมถึง


ລະແວກ

[la(ʔ˧).ʋɛːk̚˥˨]

[la(ʔ˧˨).ʋɛːk̚˧˦]


ປ່າຊ້າ

ປ່າ (ป่า, “ป่า”) + ຊ້າ (ซ้า, “ช้า”)


ແຫ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kreːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แห, คำเมือง ᩉᩯ (แห) หรือ ᩉᩕᩯ (แหร), เขิน ᩉᩯ (แห), ไทลื้อ ᦶᦠ (แห), ไทดำ ꪵꪬ (แห), ไทใหญ่ ၶႄ (แข), อาหม 𑜁𑜦𑜧 (เข), จ้วง re, จ้วงแบบจั่วเจียง he


ຄອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คลอง, อีสาน คลอง, คอง, ไทลื้อ ᦅᦸᧂ (คอ̂ง)

รอยที่ยาวไป, รอยที่ยาวเป็นทาง


ຜ້ານ

ຮູບຮ່າງພໍຜ້ານກາງ

รูปร่างพอระดับกลาง

ฮูบฮ่างพํผ้านกาง


ຖ້ານ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ถ้าน, คำเมือง ᨳ᩶ᩣ᩠ᨶ (ถ้าน), เขิน ᨳ᩶ᩣ᩠ᨶ (ถ้าน), ไทลื้อ ᦏᦱᧃᧉ (ถ้าน), ไทใหญ่ ထၢၼ်ႈ (ถ้าน)

ชั้น, ลำดับ, ตำแหน่ง, ฐานะ

ชั้น (ที่วางของ)

ຖ້ານຮອງຈອກນ້ຳ

ชั้นรองแก้วน้ำ

ถ้านฮองจอกน้ำ


ກ້ຽງ

(ໝາກ~) เกลี้ยง


ແລ່ງ

ที่อยู่นอนของสัตว์พาหนะ


ເກັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เกล็ด, ไทขาว ꪀꪸꪒ


ໂທນ

โทน (กลองชนิดหนึ่ง)


ຈ່ານ

สังกะสี, ตะกั่ว


ແສ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย แส้, คำเมือง ᩈᩯ᩶ (แส้), ไทใหญ่ သႄႈ (แส้, “คานประตู”)


ສະດຸ້ງ

สะดุ้ง (เครื่องดักปลา)


ຈຸ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จุ้ม, ไทดำ ꪊꪴ꫁ꪣ (จุ้ม)

พวก, หมู่, โคตรวงศ์, ของที่รวมกันอยู่เป็นหมวด


ແປ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แป้

ภาชนะทำด้วยดินเผาสำหรับใส่เหล้า


ແປ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แป้ว, อีสาน แป้ว

รอยแผลเล็ก ๆ ที่ดีแล้ว


ປ່ານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ป่าน, ไทใหญ่ ပၢၼ်ႇ (ป่าน)


ການຕອດ

ການ (กาน) + ຕອດ (ตอด)

[kaːn˩˨.tɔːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຕອດ (ตอด)


ຄີງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤᩥ᩠ᨦ (ฅิง), อีสาน คีง หรือ คิง, ไทลื้อ ᦆᦲᧂ (ฅีง), ไทดำ ꪁꪲꪉ (กฺิง), ไทใหญ่ ၶိင်း (ขิ๊ง), อาหม 𑜁𑜢𑜂𑜫 (ขิง์)

ตัว, ร่างกาย


ເຂົ້າຈ້າວ

ເຂົ້າ (เข็้า, “ข้าว”) + ຈ້າວ (จ้าว, “หุง, นึ่ง”)

[kʰaw˥˥˨.t͡ɕaːw˧˦]


ແຂກເມືອງ

ແຂກ (แขก, “แขก”) + ເມືອງ (เมือง, “เมือง”)

[kʰɛːk̚˧˩.mɯːə̯ŋ˧˥]

[kʰɛːk̚˥˥˨.mɯːə̯ŋ˩˨]

ຕ້ອນຮັບແຂກບ້ານແຂກເມືອງ

ต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง

ต้อนฮับแขกบ้านแขกเมือง


ອະຫິວາ

[ʔa(ʔ˧˥).hiʔ˧˥.ʋaː˧˥]

[ʔa(ʔ˩˨).hiʔ˩˨.ʋaː˩˨]


ຮື

ร่วมเชื้อสายกับไทขาว ꪭꪳ

(ມື້~) มะรืน


ຖາກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถาก, คำเมือง ᨳᩣ᩠ᨠ (ถาก), ไทลื้อ ᦏᦱᧅ (ถาก), ไทใหญ่ ထၢၵ်ႇ (ถ่าก), ไทใต้คง ᥗᥣᥐᥱ (ถ่าก), พ่าเก ထက် (ถก์), อาหม 𑜌𑜀𑜫 (ถก์)

(ຂວານ~) ชื่อขวานอย่างหนึ่ง ใช้สำหรับถากไม้ ใช้ฟันไม่ได้ ด้ามงอ เรียก ຂວານຖາກ (ขวานถาก)


ຄວາມນານ

ຄວາມ (ความ) + ນານ (นาน)

[kʰuːə̯m˧˥.naːn˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.naːn˩˨]

คำอาการนามของ ນານ (นาน)


ການປັນ

ການ (กาน) + ປັນ (ปัน)

คำอาการนามของ ປັນ (ปัน)


ການຝາກ

ການ (กาน) + ຝາກ (ฝาก)

คำอาการนามของ ຝາກ (ฝาก)


ການຢ່ອນ

ການ (กาน) + ຢ່ອນ (อย่อน)

คำอาการนามของ ຢ່ອນ (อย่อน)


ຄວາມຢ່ອນ

ຄວາມ (ความ) + ຢ່ອນ (อย่อน)

[kʰuːə̯m˧˥.jɔːn˧]

[kʰuːə̯m˩˨.jɔːn˧˨]

คำอาการนามของ ຢ່ອນ (อย่อน)


ຄວາມຊ້າ

ຄວາມ (ความ) + ຊ້າ (ซ้า)

[kʰuːə̯m˧˥.saː˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.saː˧˦]

คำอาการนามของ ຊ້າ (ซ้า)


ການແກະ

ການ (กาน) + ແກະ (แกะ)

[kaːn˩˨.kɛʔ˩˨]

คำอาการนามของ ແກະ (แกะ)


ການແກ້ໜ້າ

ການ (กาน) + ແກ້ໜ້າ (แก้หน้า)

ການແກ້ຫນ້າ
กานแก้หน้า

[kaːn˩˨.kɛː˧˦.naː˥˥˨]

คำอาการนามของ ແກ້ໜ້າ (แก้หน้า)


ການຂ່ຽນ

ການ (กาน) + ຂ່ຽນ (ข่ยน)

[kaːn˩˨.kʰiːə̯n˧˨]

คำอาการนามของ ຂ່ຽນ (ข่ยน)


ການຂ້ຽນ

ການ (กาน) + ຂ້ຽນ (ข้ยน)

[kaːn˩˨.kʰiːə̯n˥˥˨]

คำอาการนามของ ຂ້ຽນ (ข้ยน)


ການຂາດລອຍ

ການ (กาน) + ຂາດລອຍ (ขาดลอย)

[kaːn˩˨.kʰaːt̚˥˥˨.lɔːj˩˨]

คำอาการนามของ ຂາດລອຍ (ขาดลอย)


ການຄາດຫວັງ

ການ (กาน) + ຄາດຫວັງ (คาดหวัง)

[kaːn˩˨.kʰaːt̚˧˦.ʋaŋ˥˧˧]

ການ-ຄາດ-ຫວັງ

คำอาการนามของ ຄາດຫວັງ (คาดหวัง)


ການຈັດແຈງ

ການ (กาน) + ຈັດແຈງ (จัดแจง)

[kaːn˩(˧).t͡ɕat̚˧˥.t͡ɕɛːŋ˩(˧)]

[kaːn˩˨.t͡ɕat̚˩˨.t͡ɕɛːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ຈັດແຈງ (จัดแจง)


ການຂູດ

ການ (กาน) + ຂູດ (ขูด)

[kaːn˩˨.kʰuːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຂູດ (ขูด)


ການແກວ່ນ

ການ (กาน) + ແກວ່ນ (แกว่น)

[kaːn˩˨.kʷɛːn˧˨]

คำอาการนามของ ແກວ່ນ (แกว่น)


ການຂົ່ມເຫງ

ການ (กาน) + ຂົ່ມເຫງ (ข็่มเหง)

[kaːn˩˨.kʰom˧˨.ŋeː˥˧˧]

ການ-ຂົ່ມ-ເຫງ

คำอาการนามของ ຂົ່ມເຫງ (ข็่มเหง)


ການຄຽດແຄ້ນ

ການ (กาน) + ຄຽດແຄ້ນ (คยดแค้น)

[kaːn˩(˧).kʰiːə̯t̚˥˨.kʰɛːn˥˨]

[kaːn˩˨.kʰiːə̯t̚˧˦.kʰɛːn˧˦]

ການ-ຄຽດ-ແຄ້ນ

คำอาการนามของ ຄຽດແຄ້ນ (คยดแค้น)


ການກະຈາ

ການ (กาน) + ກະຈາ (กะจา)

คำอาการนามของ ກະຈາ (กะจา)


ການຂັດເກົາ

ການ (กาน) + ຂັດເກົາ (ขัดเก็า)

ການ-ຂັດ-ເກົາ

คำอาการนามของ ຂັດເກົາ (ขัดเก็า)


ການຂັດຂວາງ

ການ (กาน) + ຂັດຂວາງ (ขัดขวาง)

[kaːn˩˨.kʰat̚˩˨.kʰuːə̯ŋ˥˧˧]

ການ-ຂັດ-ຂວາງ

คำอาการนามของ ຂັດຂວາງ (ขัดขวาง)


ການຂັດຂ້ອງ

ການ (กาน) + ຂັດຂ້ອງ (ขัดข้อง)

[kaːn˩(˧).kʰat̚˧˥.kʰɔːŋ˧˩]

[kaːn˩˨.kʰat̚˩˨.kʰɔːŋ˥˥˨]

ການ-ຂັດ-ຂ້ອງ

คำอาการนามของ ຂັດຂ້ອງ (ขัดข้อง)


ການຂັດໃຈ

ການ (กาน) + ຂັດໃຈ (ขัดใจ)

[kaːn˩˨.kʰat̚˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ຂັດໃຈ (ขัดใจ)


ການຂັບໄລ່

ການ (กาน) + ຂັບໄລ່ (ขับไล่)

คำอาการนามของ ຂັບໄລ່ (ขับไล่)


ການຂາຍຝາກ

ການ (กาน) + ຂາຍຝາກ (ขายฝาก)

[kaːn˩˨.kʰaːj˥˧˧.faːk̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຂາຍຝາກ (ขายฝาก)


ການຂາຍໜ້າ

ການ (กาน) + ຂາຍໜ້າ (ขายหน้า)

ການຂາຽຫນ້າ
กานขายหน้า

[kaːn˩˨.kʰaːj˥˧˧.naː˥˥˨]

คำอาการนามของ ຂາຍໜ້າ (ขายหน้า)


ການຈົດກ່າຍ

ການ (กาน) + ຈົດກ່າຍ (จ็ดก่าย)

ການຈົດກ່າຽ
กานจ็ดก่าย

ການ-ຈົດ-ກ່າຍ

คำอาการนามของ ຈົດກ່າຍ (จ็ดก่าย)


ການຈົດ

ການ (กาน) + ຈົດ (จ็ด)

คำอาการนามของ ຈົດ (จ็ด)


ການຈົດຈຳ

ການ (กาน) + ຈົດຈຳ (จ็ดจำ)

คำอาการนามของ ຈົດຈຳ (จ็ดจำ)


ການຈົມ

ການ (กาน) + ຈົມ (จ็ม)

คำอาการนามของ ຈົມ (จ็ม)


ການຈົ່ມ

ການ (กาน) + ຈົ່ມ (จ็่ม)

คำอาการนามของ ຈົ່ມ (จ็่ม)


ການເຈດ

ການ (กาน) + ເຈດ (เจด)

[kaːn˩˨.t͡ɕeːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ເຈດ (เจด)


ການເຈດຕະນາ

ການ (กาน) + ເຈດຕະນາ (เจดตะนา)

ການ-ເຈດ-ຕະ-ນາ

คำอาการนามของ ເຈດຕະນາ (เจดตะนา)


ການຂະຫຍັກ

ການ (กาน) + ຂະຫຍັກ (ขะหยัก)

คำอาการนามของ ຂະຫຍັກ (ขะหยัก)


ການຂະຫຍັບ

ການ (กาน) + ຂະຫຍັບ (ขะหยับ)

คำอาการนามของ ຂະຫຍັບ (ขะหยับ)


ການສະເທືອນໃຈ

ການ (กาน) + ສະເທືອນໃຈ (สะเทือนใจ)

[kaːn˩˨.sa(ʔ˩˨).tʰɯːə̯n˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]

ການ-ສະ-ເທືອນ-ໃຈ

คำอาการนามของ ສະເທືອນໃຈ (สะเทือนใจ)


ການສະເລ່ຍ

ການ (กาน) + ສະເລ່ຍ (สะเล่ย)

ການສະເລ່ຽ
กานสะเล่ย

คำอาการนามของ ສະເລ່ຍ (สะเล่ย)


ການສະພັດ

ການ (กาน) + ສະພັດ (สะพัด)

คำอาการนามของ ສະພັດ (สะพัด)


ການສະບັ້ນ

ການ (กาน) + ສະບັ້ນ (สะบั้น)

คำอาการนามของ ສະບັ້ນ (สะบั้น)


ການສະຫນອງ

ການ (กาน) + ສະຫນອງ (สะหนอง)

[kaːn˩˨.sa(ʔ˩˨).nɔːŋ˥˧˧]

รูปล้าสมัยของ ການສະໜອງ (กานสะหนอง)


ການສະຫງວນ

ການ (กาน) + ສະຫງວນ (สะหงวน)

ການສງວນ
กานสงวน

[kaːn˩˨.sa(ʔ˩˨).ŋuːə̯n˥˧˧]

คำอาการนามของ ສະຫງວນ (สะหงวน)


ການສະໜອງ

ການ (กาน) + ສະໜອງ (สะหนอง)

ການສະຫນອງ
กานสะหนอง

[kaːn˩˨.sa(ʔ˩˨).nɔːŋ˥˧˧]

คำอาการนามของ ສະໜອງ (สะหนอง)


ແກ່ນ

ประธาน, หัวหน้า


ຄາວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คาว, ไทลื้อ ᦆᦱᧁ (ฅาว), ไทใหญ่ ၶႅဝ်း (แข๊ว), ไทใต้คง ᥑᥦᥝᥰ (แฃ๊ว) หรือ ᥔᥦᥝᥰ (แส๊ว), แสก กฺ๊าว


ຄາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คราว, ไทลื้อ ᦆᦱᧁ (ฅาว), ไทใหญ่ ၶၢဝ်း (ข๊าว)

ຖ້າເດັກນ້ອຍໄດ້ມີ ການຝຶກຝົນຫຼໍ່ຫຼອມ ແຕ່ຄາວຍັງນ້ອຍ ກໍຈະເຮັດໃຫ້ເປັນ ຄົນທີ່ມີຄວາມຮູ້ ແລະ ຄວາມສາມາດ ກໍເປັນໄດ້

ถ้าเด็กได้มีการฝึกฝนหล่อหลอมแต่คราวยังเล็ก ก็จะทำให้เป็นคนที่มีความรู้และความสามารถก็เป็นได้

ถ้าเดักน้อยได้มี กานฝึกฝ็นหลํ่หลอม แต่คาวยังน้อย กํจะเฮัดให้เปัน ค็นที่มีความฮู้ และ ความสามาด กํเปันได้


ຊວ້ານ

รูปแบบอื่นของ ຊ້ວນ (ซ้วน)


ກາມມະຄຸນ

ยืมมาจากบาลี กามคุณ

ກາມຄຸນ
กามคุน


ການທາວ

ການ (กาน) + ທາວ (ทาว)

คำอาการนามของ ທາວ (ทาว)


ການຊວ້ານ

ການ (กาน) + ຊວ້ານ (ซว้าน)

คำอาการนามของ ຊວ້ານ (ซว้าน)


ຊ້ວນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซ้วน


ການຊ້ວນ

ການ (กาน) + ຊ້ວນ (ซ้วน)

คำอาการนามของ ຊ້ວນ (ซ้วน)


ເຂີງ

ตะแกรงตาถี่ สานด้วยไม้ไผ่ สำหรับร่อนสิ่งของหรือช้อนสัตว์น้ำ


ເຮືອນຈຳ

ยืมมาจากไทย เรือนจำ; เหมือนกับ ເຮືອນ (เฮือน, “เรือน”) + ຈຳ (จำ, “จำ”)

[hɯːə̯n˧˥.t͡ɕam˩(˧)]

[hɯːə̯n˩˨.t͡ɕam˩˨]


ຄຸກ

เทียบจีนเก่า牿 (OC *kuːɡ) หรือจีนยุคกลาง牿 (MC kowk); ร่วมเชื้อสายกับไทย คุก, ไทดำ ꪅꪴꪀ (ฅุก), เขมร គុក (คุก); เป็นไปได้ว่าร่วมรากกับ ຄອກ (คอก)


ແຄມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แคม, อีสาน แคม, คำเมือง ᨤᩯ᩠ᨾ (แฅม), เขิน ᨤᩯ᩠ᨾ (แฅม), ไทลื้อ ᦶᦆᧄ (แฅม), ไทดำ ꪵꪁꪣ (แกฺม), เขมร គែម (แคม)


ລັງ

ยืมมาจากไทย ลัง


ເວ

ยืมมาจากฝรั่งเศส vé (“ชื่อเรียกอักษร V”)

อักษรละติน V/v


ຜີເຊື້ອ

[pʰiː˩(˧).sɯːə̯˥˨]

[pʰiː˥˧˧.sɯːə̯˧˦]

ผีพ่อแม่พี่น้อง


ເຊື້ອສາຍ

ยืมมาจากไทย เชื้อสาย; เหมือนกับ ເຊື້ອ (เซื้อ) + ສາຍ (สาย)

ເຊື້ອສາຽ
เซื้อสาย

[sɯːə̯˥˨.saːj˩(˧)]

[sɯːə̯˧˦.saːj˥˧˧]


ແຮ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แร้ง, คำเมือง ᩁᩯ᩠᩶ᨦ (แร้ง), ไทลื้อ ᦶᦣᧂᧉ (แฮ้ง)


ນົວ

ยืมมาจากฝรั่งเศส noix

(ໝາກ)~ วอลนัท, มันฮ่อ


ກຽນ

เกียรติ์, ชื่อเสียง, ความลือชาปรากฏ


ການຊາວ

ການ (กาน) + ຊາວ (ซาว)

คำอาการนามของ ຊາວ (ซาว)


ຮົກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รก, คำเมือง ᩁᩫ᩠ᨠ (ร็ก), ไทใหญ่ ႁူၵ်ႉ (หู๎ก)


ຝົດ

ตา, ดอกของต้นไม้ที่เพิ่งแตกตาออก

ปุ่มตามร่างกาย


ຫາງສຽງ

ຫາງ (หาง, “หาง”) + ສຽງ (สยง, “เสียง”)

[haːŋ˥˧˧.siːə̯ŋ˥˧˧]


ສ້ວມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *suəmꟲ¹ (“ห้อง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้วม (“ห้องขับถ่าย”), อีสาน ส้วม (“ห้องนอน”), คำเมือง ᩈ᩠ᩅ᩶ᨾ (สว้ม, “ห้องนอนสำหรับเฉพาะคนในครอบครัว”), ไทใต้คง ᥔᥧᥛᥳ (สู๎ม, “ห้อง”)


ງໍ

ชื่อการละเล่นอย่างหนึ่ง ซึ่งเล่นว่ายน้ำ แล้วผู้หนึ่งงอมือว่ายหนีให้เพื่อนไล่


ຄວາມງໍ

ຄວາມ (ความ) + ງໍ (งํ)

[kʰuːə̯m˧˥.ŋɔː˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.ŋɔː˩˨]

คำอาการนามของ ງໍ (งํ)


ຄວາມຄົດ

ຄວາມ (ความ) + ຄົດ (ค็ด)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰot̚˧]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰot̚˧˨]

คำอาการนามของ ຄົດ (ค็ด)


ການສະຫຼົບ

ການ (กาน) + ສະຫຼົບ (สะหล็บ)

คำอาการนามของ ສະຫຼົບ (สะหล็บ)


ມ້ອຍ

ชื่อชนชาติหนึ่ง อยู่บริเวณที่สูงตอนกลางของเวียดนาม มักเรียกว่า ແກວມ້ອຍ (แกวม้อย)


ເພີງ

เครื่องบังแสงไฟ

ชื่อปืนโบราณอย่างหนึ่ง อาศัยหินให้เกิดไฟเวลายิง

หินที่ทำให้เกิดไฟ


ຮວາດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮวาด

สายของสิ่งที่ร้อยใส่กันเป็นพวง

พวงมาลัย, พวงดอกไม้


ເພົາ

(ມັນ~) มันแกว, มันละแวก, มันลาว มักเรียก ມັນເພົາ (มันเพา) หรือ ມັນແກວສະເພົາ (มันแกวสะเพา)


ກິ່ວ

รูปแบบอื่นของ ກີ່ວ (กี่ว)


ຕຸ່ມ

ตุ่ม (เม็ดนูน ๆ ที่ขึ้นตามผิวหนัง)


ປາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปาด, อีสาน ปาด, คำเมือง ᨸᩣ᩠ᨯ (ปาด), เขิน ᨸᩣ᩠ᨯ (ปาด), ไทลื้อ ᦔᦱᧆ (ปาด), ไทดำ ꪜꪱꪒ (ปาด), ไทใหญ่ ပၢတ်ႇ (ป่าต), ไทใต้คง ᥙᥣᥖᥱ (ป่าต), อาหม 𑜆𑜄𑜫 (ปต์)

(ເຂົ້າ~) ชื่อขนมอย่างหนึ่ง ทำด้วยแป้งข้าวเจ้า กวนใส่น้ำตาลและมะพร้าว เรียกว่า ເຂົ້າປາດ (เข้าปาด)


ແມ່ເຮືອນ

ແມ່ (แม่, “แม่”) + ເຮືອນ (เฮือน, “เรือน”)

[mɛː˧.hɯːə̯n˧˥]

[mɛː˧˨.hɯːə̯n˩˨]


ລິດເດດ

ລິດ (ลิด, “ฤทธิ์”) + ເດດ (เดด, “เดช”)

ຣິດເດດ
ริดเดด


ໄຄ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไคล, ไทดำ ꪼꪁ (ไกฺ)


ໄຄ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไคล, คำเมือง ᨣᩖᩱ (ไคล), ไทใหญ่ ၵႆး (ไก๊)

ตะไคร่น้ำกินได้ชนิด Cladophora sp หรือ Dichotomosiphon tuberosum A. Br.


ໄຄ

เห็ดชนิดหนึ่ง ดอกสีขาวกลิ่นหอม หลังมีสีเขียวเล็กน้อย


ຖັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถัน, อีสาน ถัน


ຖັນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ถัน

แถว, แถวเรียงทางกว้าง


ຂໍທານ

ຂໍ (ขํ, “ขอ”) + ທານ (ทาน, “ทาน”)

[kʰɔː˩(˧).tʰaːn˧˥]

[kʰɔː˥˧˧.tʰaːn˩˨]

(ຄົນ~) ขอทาน


ຈອມທັບ

ຈອມ (จอม, “จอม”) + ທັບ (ทับ, “ทัพ”)

[t͡ɕɔːm˩˨.tʰap̚˧˨]


ນັກຮົບ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ຮົບ (ฮ็บ, “รบ”)


ລູກເຮືອ

ລູກ (ลูก, “ลูก”) + ເຮືອ (เฮือ, “เรือ”)

[luːk̚˥˨.hɯːə̯˧˥]

[luːk̚˧˦.hɯːə̯˩˨]


ຊັບສົມບັດ

ຊັບ (ซับ, “ทรัพย์”) + ສົມບັດ (ส็มบัด, “สมบัติ”)

ทรัพย์สมบัติ


ນັກບວດ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ບວດ (บวด, “บวช”)

[nak̚˧˨.buːə̯t̚˥˥˨]


ນາຍສານ

ตุลาการ, ผู้พิพากษา


ລະຄັງ

ยืมมาจากไทย ระฆัง


ໂຍດ

ยืมมาจากบาลี โยชน (“เครื่องผูกมัดของรถม้า, หน่วยวัดความยาวแบบหนึ่ง”)

โยชน์ (หน่วยวัดระยะ)


ຫຼາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หลาบ

แผ่นโลหะ, แผ่น, แผ่นกระเบื้อง


ໂຕ່ງ

เครื่องมือหาปลาอย่างหนึ่ง สานด้วย ปอ ป่าน หรือฝ้ายคล้ายแห


ເວີງ

ที่กว้าง, เวิ้ง, ที่ว่าง ส่วนใหญ่หมายถึงที่ที่มีน้ำและไม่มีหญ้า


ປ້ານລົມ

ปั้นลม, ป้านลม


ທ່າແຮງ

ທ່າ (ท่า) + ແຮງ (แฮง)

[tʰaː˧.hɛːŋ˧˥]

[tʰaː˧˨.hɛːŋ˩˨]

ความอุดมมั่งมีด้านใดด้านหนึ่ง

สถานภาพที่มีกำลังสำหรับจะทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้เกิดขึ้นและได้ผล ได้ประโยชน์มาสู้ตัวโดยเฉพาะผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ


ການຊາກ

ການ (กาน) + ຊາກ (ซาก)

คำอาการนามของ ຊາກ (ซาก)


ການຫຼໍ່

ການ (กาน) + ຫຼໍ່ (หลํ่)

ການຫລໍ່
กานหลํ่

[kaːn˩˨.lɔː˧˨]

คำอาการนามของ ຫຼໍ່ (หลํ่)


ການຜູກມັດ

ການ (กาน) + ຜູກມັດ (ผูกมัด)

คำอาการนามของ ຜູກມັດ (ผูกมัด)


ຄວາມປ່ຽວພອຍ

ຄວາມ (ความ) + ປ່ຽວພອຍ (ป่ยวพอย)

คำอาการนามของ ປ່ຽວພອຍ (ป่ยวพอย)


ການປະທຸດສະຮ້າຍ

ການ (กาน) + ປະທຸດສະຮ້າຍ (ปะทุดสะฮ้าย)

[kaːn˩(˧).pa(ʔ˧˥).tʰut̚˧.sa(ʔ˧˥).haːj˥˨]

ການ-ປະ-ທຸດ-ສະ-ຮ້າຍ

คำอาการนามของ ປະທຸດສະຮ້າຍ (ปะทุดสะฮ้าย)


ການທຳຮ້າຍ

ການ (กาน) + ທຳຮ້າຍ (ทำฮ้าย)

ການທຳຮ້າຽ
กานทำฮ้าย

คำอาการนามของ ທຳຮ້າຍ (ทำฮ้าย)


ການໜິ່ງ

ການ (กาน) + ໜິ່ງ (หนิ่ง)

คำอาการนามของ ໜິ່ງ (หนิ่ง)


ການໝົ້ນ

ການ (กาน) + ໝົ້ນ (หม็้น)

คำอาการนามของ ໝົ້ນ (หม็้น)


ການຈຳ

ການ (กาน) + ຈຳ (จำ)

คำอาการนามของ ຈຳ (จำ)


ຄວາມຈຳ

ຄວາມ (ความ) + ຈຳ (จำ)

[kʰuːə̯m˩˨.t͡ɕam˩˨]

คำอาการนามของ ຈຳ (จำ)


ການເຊຍ

ການ (กาน) + ເຊຍ (เซย)

[kaːn˩˨.siːə̯˩˨]

คำอาการนามของ ເຊຍ (เซย)


ການວຸ່ນວາຍ

ການ (กาน) + ວຸ່ນວາຍ (วุ่นวาย)

ການວຸ່ນວາຽ
กานวุ่นวาย

คำอาการนามของ ວຸ່ນວາຍ (วุ่นวาย)


ຄວາມວຸ່ນວາຍ

ຄວາມ (ความ) + ວຸ່ນວາຍ (วุ่นวาย)

คำอาการนามของ ວຸ່ນວາຍ (วุ่นวาย)


ການຫຼຸບ

ການ (กาน) + ຫຼຸບ (หลุบ)

ການຫລຸບ
กานหลุบ

คำอาการนามของ ຫຼຸບ (หลุบ)


ຄວາມຫຼຸບ

ຄວາມ (ความ) + ຫຼຸບ (หลุบ)

ຄວາມຫລຸບ
ความหลุบ

[kʰuːə̯m˧˥.lup̚˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.lup̚˩˨]

คำอาการนามของ ຫຼຸບ (หลุบ)


ການຢາຍ

ການ (กาน) + ຢາຍ (อยาย)

ການຢາຽ
กานอยาย

คำอาการนามของ ຢາຍ (อยาย)


ການບາຍ

ການ (กาน) + ບາຍ (บาย)

ການບາຽ
กานบาย

คำอาการนามของ ບາຍ (บาย)


ຄວາມຄ່ອງເຄີຍ

ຄວາມ (ความ) + ຄ່ອງເຄີຍ (ค่องเคีย)

คำอาการนามของ ຄ່ອງເຄີຍ (ค่องเคีย)


ການທວາຍ

ການ (กาน) + ທວາຍ (ทวาย)

[kaːn˩˨.tʰuːə̯j˩˨]

คำอาการนามของ ທວາຍ (ทวาย)


ຄວາມຫຼົມ

ຄວາມ (ความ) + ຫຼົມ (หล็ม)

ຄວາມຫລົມ
ความหล็ม

[kʰuːə̯m˩˨.lom˥˧˧]

คำอาการนามของ ຫຼົມ (หล็ม)


ການຫ້ອຍ

ການ (กาน) + ຫ້ອຍ (ห้อย)

ການຫ້ອຽ
กานห้อย

[kaːn˩˨.hɔːj˥˥˨]

คำอาการนามของ ຫ້ອຍ (ห้อย)


ການຂານ

ການ (กาน) + ຂານ (ขาน)

คำอาการนามของ ຂານ (ขาน)


ຂຸມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.kumᴬ, จากจีนยุคกลาง坎 (MC khomX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขุม, อีสาน ขุม, ไทใหญ่ ၶုမ် (ขุม), ไทใต้คง ᥑᥧᥛᥴ (ฃู๋ม), อาหม 𑜁𑜤𑜪 (ขุํ), จ้วง gumz, จ้วงแบบจั่วเจียง kumq


ແປວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปลว, ไทดำ ꪵꪜꪫ (แปว), ไทขาว ꪵꪜꪫ, ไทใหญ่ ပဵဝ် (เปว)


ແປວ

ทางน้ำ, ทางน้ำที่แล่นเรือได้


ຄວາມເນີ້ງ

ຄວາມ (ความ) + ເນີ້ງ (เนี้ง)

[kʰuːə̯m˧˥.nɤːŋ˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.nɤːŋ˧˦]

คำอาการนามของ ເນີ້ງ (เนี้ง)


ຄວາມເຂັ້ມ

ຄວາມ (ความ) + ເຂັ້ມ (เขั้ม)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰem˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰem˥˥˨]

คำอาการนามของ ເຂັ້ມ (เขั้ม)


ແຊວ

(ນົກ~) แซงแซว (นก)


ແຊວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แจว, คำเมือง ᨧᩯ᩠ᩅ (แจว), ไทลื้อ ᦶᦌᧁ (แซว), เขิน ᨧᩯ᩠ᩅ (แจว); เทียบเขมร ចែវ (แจว), เวียดนาม chèo (แจ่ว)


ການນາບ

ການ (กาน) + ນາບ (นาบ)

คำอาการนามของ ນາບ (นาบ)


ກຽດຕິຍົດ

[kiːə̯t̚˧˩.tiʔ˧˥.ɲot̚˧]

[kiːə̯t̚˥˥˨.tiʔ˩˨.ɲot̚˧˨]


ການແຖ

ການ (กาน) + ແຖ (แถ)

[kaːn˩˨.tʰɛː˥˧˧]

คำอาการนามของ ແຖ (แถ)


ດົງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗoŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดง, คำเมือง ᨯᩫ᩠ᨦ (ด็ง), เขิน ᨯᩫ᩠ᨦ (ด็ง), ไทลื้อ ᦷᦡᧂ (โดง), ไทใหญ่ လူင် (ลูง), ไทใต้คง ᥘᥨᥒ (โลง), อาหม 𑜃𑜤𑜂𑜫 (นุง์) หรือ 𑜓𑜤𑜂𑜫 (ดุง์), ปู้อี ndongl, จ้วง ndoeng, จ้วงแบบหนง ndoang


ການກຳເນີດ

ການ (กาน) + ກຳເນີດ (กำเนีด)

คำอาการนามของ ກຳເນີດ (กำเนีด)


ການກຳໜົດ

ການ (กาน) + ກຳໜົດ (กำหน็ด)

ການກຳນົດ
กานกำน็ด
ການກຳຫນົດ
กานกำหน็ด

คำอาการนามของ ກຳໜົດ (กำหน็ด)


ການກຳນົດ

ການ (กาน) + ກຳນົດ (กำน็ด)

คำอาการนามของ ກຳນົດ (กำน็ด)


ການຂະໜາບ

ການ (กาน) + ຂະໜາບ (ขะหนาบ)

ການຂະຫນາບ
กานขะหนาบ

คำอาการนามของ ຂະໜາບ (ขะหนาบ)


ການຄາດໝາຍ

ການ (กาน) + ຄາດໝາຍ (คาดหมาย)

ການຄາດຫມາຽ
กานคาดหมาย

คำอาการนามของ ຄາດໝາຍ (คาดหมาย)


ຄວາມຄາດໝາຍ

ຄວາມ (ความ) + ຄາດໝາຍ (คาดหมาย)

ຄວາມຄາດຫມາຽ
ความคาดหมาย

[kʰuːə̯m˩˨.kʰaːt̚˧˦.maːj˥˧˧]

ຄວາມ-ຄາດ-ໝາຍ

คำอาการนามของ ຄາດໝາຍ (คาดหมาย)


ການປະກັນ

ການ (กาน) + ປະກັນ (ปะกัน)

คำอาการนามของ ປະກັນ (ปะกัน)


ບ້າ

ลำโพง (ไม้ล้มลุก)


ຜະເທດ

รูปแบบอื่นของ ປະເທດ (ปะเทด)


ນ້ຳຄ້າງ

ยืมมาจากไทย น้ำค้าง; เหมือนกับ ນ້ຳ (น้ำ) + ຄ້າງ (ค้าง)


ການເດີນ

ການ (กาน) + ເດີນ (เดีน)

คำอาการนามของ ເດີນ (เดีน)


ເນື້ອຮ້າຍ

ເນື້ອ (เนื้อ, “เนื้อ”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ເນື້ອຮ້າຽ
เนื้อฮ้าย

[nɯːə̯˥˨.haːj˥˨]

[nɯːə̯˧˦.haːj˧˦]


ແອບ

อาจมาจากหมิ่นใต้ 匣 (ab8); ร่วมเชื้อสายกับไทย อับ, ไทใหญ่ ဢႅပ်း (แอ๊ป) หรือ ဢႅပ်ႇ (แอ่ป)

อับ, ตลับ, ภาชนะสำหรับใส่หมากพลูและยาสูบรูปต่าง ๆ มีฝาปิด

ແອບຢາ


ການຫຍ້ຳ

ການ (กาน) + ຫຍ້ຳ (หย้ำ)

คำอาการนามของ ຫຍ້ຳ (หย้ำ)


ເຕົາອົບ

ເຕົາ (เต็า, “เตา”) + ອົບ (อ็บ, “อบ”)


ຄວັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ควัน, อีสาน ควัน, ไทลื้อ ᦩᦸᧃ (ฅวอ̂น) หรือ ᦆᦸᧃ (ฅอ̂น), ไทขาว ꪅꪫꪽ หรือ ꪅꪮꪙ, ไทใหญ่ ၵႂၢၼ်း (กฺว๊าน), ၵွၼ်း (ก๊อ̂น), ၵႂၼ်း (กฺวั๊น), หรือ ၵၼ်း (กั๊น), ไทใต้คง ᥑᥩᥢᥰ (ฃ๊อ̂น) หรือ ᥐᥩᥢᥰ (ก๊อ̂น), อาหม 𑜁𑜨𑜃𑜫 (ขอ̂น์), แสก กฺ๊อน, จ้วงแบบจั่วเจียง vaenz


ໄງ່

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ไง่, เขิน ᨦᩱ᩵ (ไง่), ไทลื้อ ᦺᦇᧈ (ไง่), จ้วงแบบจั่วเจียง ngawh (ใง่-สิ่งสกปรก ตะกอน)

(ຂີ້~) ละออง, ฝุ่น, ฝุ่นที่ปลิวขึ้น

ຂີ້ຝຸ່ນໄງ່ເຮັດໃຫ້ການຂັບຂີ່ຍາກລຳບາກ

ขี้ฝุ่นทำให้การขับขี่ยากลำบาก

ขี้ฝุ่นไง่เฮัดให้กานขับขี่ยากลำบาก


ເຮືອດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรือด, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᨯ (เรอิด), ไทใหญ่ ႁိူတ်ႈ (เหิ้ต)


ພາງ

ไผ่ชนิดหนึ่ง ลำยาวเป็นปล้องห่าง ไม่มีหนาม เกิดเป็นกอ


ຮ່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ร่อง, คำเมือง ᩁᩬ᩵ᨦ (รอ่ง), เขิน ᩁᩬ᩵ᨦ (รอ่ง), ไทใหญ่ ႁွင်ႈ (ห้อ̂ง), อาหม 𑜍𑜨𑜂𑜫 (รอ̂ง์)


ຜື

กกชนิดต่างๆ (ไม้ล้มลุก)


ການຈືນ

ການ (กาน) + ຈືນ (จืน)

[kaːn˩˨.t͡ɕɯːn˩˨]

คำอาการนามของ ຈືນ (จืน)


ໝ້າຍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmaːjꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ม่าย หรือ หม้าย, อีสาน หม้าย, คำเมือง ᩉ᩠ᨾ᩶ᩣ᩠ᨿ (หม้าย), เขิน ᩉ᩠ᨾ᩶ᩣ᩠ᨿ (หม้าย), ไทลื้อ ᦖᦻᧉ (หม้าย), ไทดำ ꪢ꫁ꪱꪥ (หม้าย), ไทขาว ꪢꪱꪥꫂ, ไทใหญ่ မၢႆႈ (ม้าย), ไทใต้คง ᥛᥣᥭᥲ (ม้าย), อาหม 𑜉𑜩 (มย์)

ຫມ້າຍ
หม้าย
ຫມ້າຽ
หม้าย

คนที่เป็นม่ายเพราะคู่ครองตายจาก


ຫອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทขาว ꪬꪮꪙ

ส้นไม้ที่สวมใส่ขวานที่พ้นด้ามออกไปทางหลัง


ຈຳພວກ

[t͡ɕam˩(˧).pʰuːə̯k̚˥˨]

[t͡ɕam˩˨.pʰuːə̯k̚˧˦]


ປ່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปล่อง, คำเมือง ᨸᩖᩬ᩵ᨦ (ปลอ่ง), เขิน ᨸᩬ᩵ᨦ (ปอ่ง), ไทลื้อ ᦔᦸᧂᧈ (ป่อ̂ง), ไทดำ ꪜ꪿ꪮꪉ (ป่อง), ไทใหญ่ ပွင်ႇ (ป่อ̂ง)

ไม้ที่มีลำต้นเป็นปล้อง ๆ เช่น ไม้ไผ่

ໄມ້ປ່ອງ

"ไม้ปล่อง" (อาจหมายถึง ไม้ไผ่ก็ได้)


ອູ້

ຊໍອູ້


ຮອກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *roːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กระรอก, คำเมือง ᩁᩬᨠ (รอก), ไทลื้อ ᦣᦸᧅ (ฮอ̂ก) หรือ ᦀᦲᦰᦣᦸᧅ (อีะฮอ̂ก), ไทดำ ꪭꪮꪀ (ฮอก), อาหม 𑜍𑜨𑜀𑜫 (รอ̂ก์), จ้วง rog (ใน durog)


ຮຳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รำ, คำเมือง ᩁᩣᩴ (ราํ), ไทใหญ่ ႁမ်း (หั๊ม)


ຮີດ

ตัดมาจาก ຈາຮີດ (จาฮีด)

รีต, ประเพณี


ຮູດ

อาจเกี่ยวข้องกับ ຊູດ (ซูด); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮูด


ເຮືອນຄົວ

ເຮືອນ (เฮือน, “เรือน”) + ຄົວ (ค็ว, “ครัว”)

[hɯːə̯n˧˥.kʰuːə̯˧˥]

[hɯːə̯n˩˨.kʰuːə̯˩˨]

ครัว, ครัวไฟ, เรือนไฟ


ເຮືອນໄຟ

ເຮືອນ (เฮือน, “เรือน”) + ໄຟ (ไฟ, “ไฟ”)

[hɯːə̯n˧˥.faj˧˥]

[hɯːə̯n˩˨.faj˩˨]

ครัว, ครัวไฟ, เรือนไฟ


ກະແຈະ

[ka(ʔ˧˥).t͡ɕɛʔ˧˥]

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕɛʔ˩˨]


ກະແຈດານ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕɛː˩˨.daːn˩˨]


ກະແຈມື

[ka(ʔ˧˥).t͡ɕɛː˩(˧).mɯː˧˥]

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕɛː˩˨.mɯː˩˨]


ຫຼາມ

(ງູ~) งูหลาม เรียกเป็น ງູຫຼາມ (งูหลาม)


ພະລະ

พล, ทหาร, สามัญ


ພະລາທິການ

ພະ-ລາ-ທິ-ການ


ພະຫູສູດ

[pʰa(ʔ˧˨).huː˥˧˧.suːt̚˥˥˨]


ພາຄິໄນ

จากบาลี ภาคิเนยฺย


ພາຊີ

[pʰaː˧˥.siː˧˥]

[pʰaː˩˨.siː˩˨]


ພາສິດ

ยืมมาจากสันสกฤต भाषित (ภาษิต, “ที่พูดไว้”)


ພາຍັບ

ยืมมาจากสันสกฤต वायव्य (วายวฺย, “ของวายุ”)

[pʰaː˧˥.ɲap̚˧]

[pʰaː˩˨.ɲap̚˧˨]


ພາດາ

[pʰaː˩˨.daː˩˨]


ພາດອນ

[pʰaː˩˨.dɔːn˩˨]


ພາລະກິດ

ພາຣະກິດ
พาระกิด


ພາລາ

[pʰaː˧˥.laː˧˥]

[pʰaː˩˨.laː˩˨]


ພາຫະ

พาหะ (ตัวนำ)

ພາຫະນຳພະຍາດໄຂ້ເລືອດອອກຄື ຍຸງລາຍ

พาหะของโรคไข้เลือดออกคือ ยุงลาย

พาหะนำพะยาดไข้เลือดออกคื ยุงลาย


ການຍ່ຽວ

ການ (กาน) + ຍ່ຽວ (ย่ยว)

[kaːn˩˨.ɲiːə̯w˧˨]

คำอาการนามของ ຍ່ຽວ (ย่ยว)


ກະສາ

ยืมมาจากไทย กระสา


ກະສິລະ

ยืมมาจากสันสกฤต क्षीर (กฺษีร); เทียบกับบาลี ขีร; ร่วมรากกับ ຂີລະ (ขีละ)

ກະສິຣະ
กะสิระ

เกษียร, น้ำนม


ກະສິລະທາລາ

ກະສິຣະທາຣາ
กะสิระทารา

ກະ-ສິ-ລະ-ທາ-ລາ

เกษียรสมุทร, สายน้ำนม

อาการไหลออกแห่งน้ำนม


ກະສໍ

[ka(ʔ˩˨).sɔː˥˧˧]

ต้นมะม่วงป่าชนิดหนึ่ง มีลูกเล็ก


ກະສິງ

นางรำ, นางฟ้อน, นางละคร


ກະໄສຍະການ

ກະ-ໄສ-ຍະ-ການ

กษัยกาล, เวลาสิ้นโลก, เวลาสุดแห่งสิ่งทั้งปวง


ກະໄສຍະໂລກ

ກະ-ໄສ-ຍະ-ໂລກ


ກະສາຍ

การติดต่อ, การเป็นสื่อ


ກະສວຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระสวย, อีสาน กระสวย หรือ สวย, คำเมือง ᩈ᩠ᩅ᩠ᨿ (สวย), ไทลื้อ ᦉᦽ (โสย)


ກະສັດຕາທິລາດ

ກະສັດຕາທິຣາດ
กะสัดตาทิราด

ກະ-ສັດ-ຕາ-ທິ-ລາດ


ກະສັດຕາໄທ້

ກະ-ສັດ-ຕາ-ໄທ້

พระเจ้าแผ่นดินผู้ประเสริฐ


ກະສັດຕີ

ยืมมาจากสันสกฤต क्षत्री (กฺษตฺรี)

กษัตรี, กษัตรีย์


ກະເສດຕະກຳ

ກະ-ເສດ-ຕະ-ກຳ


ກະເສດຕະສາດ

ກະ-ເສດ-ຕະ-ສາດ


ກະເສນ

ชื่อมะม่วงพันธุ์หนึ่ง ลูกใหญ่


ກະສວນ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย กระสวน


ກະສວນ

อาจมาจากไทย กระสวน


ກະເສລາ

ກະເສຣາ
กะเสรา

น้ำทิพย์, น้ำศักดิ์สิทธิ์


ກະສອບ

ยืมมาจากไทย กระสอบ (Patterson & Severino, 1995)

[ka(ʔ˩˨).sɔːp̚˥˥˨]


ກະເສມ

ยืมมาจากสันสกฤต क्षेम (กฺเษม); เทียบบาลี เขม

เกษม, ความสุขสบาย


ກະເສີມ

เกษม, ความสุขสบาย


ກະແຊ

ชื่อการละเล่นอย่างหนึ่งของคนลาวภาคเหนือ

ชื่อโรคเจ็บท้องอย่างหนึ่ง


ກະໂຊ້

แมลงชนิดหนึ่ง ตัวเล็ก อยู่ในน้ำ รูปร่างคล้ายกะชะ


ກະເຊີ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระเชอ, อีสาน กะเซอ; ร่วมรากกับ ເຊີ (เซี)


ກະແຊງ

[ka(ʔ˧˥).sɛːŋ˧˥]

[ka(ʔ˩˨).sɛːŋ˩˨]

กระแชง (เรือ)


ຕ່ອງຊອນ

[tɔːŋ˧.sɔːn˧˥]

[tɔːŋ˧˨.sɔːn˩˨]

กระชอน (ภาชนะ)


ກະຕ່ອງຊອນ

[ka(ʔ˧˥).tɔːŋ˧.sɔːn˧˥]

[ka(ʔ˩˨).tɔːŋ˧˨.sɔːn˩˨]

กระชอน (ภาชนะ)


ຈີ່ຊອນ

[t͡ɕiː˧.sɔːn˧˥]

[t͡ɕiː˧˨.sɔːn˩˨]

กระชอน (แมลง)


ບຸບຜາ

[bup̚˩˨.pʰaː˥˧˧]


ບຸບເພສັນນິວາດ

[bup̚˩˨.pʰeː˩˨.san˥˧˧.niʔ˧˨.ʋaːt̚˧˦]

ບຸບ-ເພ-ສັນ-ນິ-ວາດ

บุพเพสันนิวาส


ປະຈັນຕະປະເທດ

ปัจจันตประเทศ


ປະຈັນຕະຄາມ

ປະ-ຈັນ-ຕະ-ຄາມ


ປະສຸ

ປະສຸສັດ


ເຄື່ອງປັບອາກາດ

ยืมมาจากไทย เครื่องปรับอากาศ; เหมือนกับ ເຄື່ອງ (เคื่อง, “เครื่อง”) + ປັບ (ปับ, “ปรับ”) + ອາກາດ (อากาด, “อากาศ”)

[kʰɯːə̯ŋ˧.pap̚˧˥.ʔaː˩(˧).kaːt̚˧˩]

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.pap̚˩˨.ʔaː˩˨.kaːt̚˥˥˨]

ເຄື່ອງ-ປັບ-ອາ-ກາດ

เครื่องปรับอากาศ


ການປັບ

ການ (กาน) + ປັບ (ปับ)

คำอาการนามของ ປັບ (ปับ)


ກ້ານຍ່າ

[kaːn˧˦.ɲaː˧˨]


ກ້ານຫຍ້າ

ກ້ານຫຽ້າ
ก้านหย้า

[kaːn˥˨.ɲaː˧˩]

[kaːn˧˦.ɲaː˥˥˨]


ກະແຍງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กะแยง

[ka(ʔ˧˥).ɲɛːŋ˧˥]

[ka(ʔ˩˨).ɲɛːŋ˩˨]


ກະແຍງໂຄ

[ka(ʔ˧˥).ɲɛːŋ˧˥.kʰoː˧˥]

[ka(ʔ˩˨).ɲɛːŋ˩˨.kʰoː˩˨]

ปลาแขยงชนิดตัวใหญ่


ກະໂຍມ

เป็นคำพระภิกษุเรียกชาวบ้าน


ກະໄດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระได หรือ บันได, คำเมือง ᨡᩢ᩠᩶ᨶᨯᩱ (ขั้นได), ᨡᩧ᩠᩶ᨶᨯᩱ (ขึ้นได) หรือ ᨤᩢ᩠ᨶᨯᩱ (ฅันได), ไทดำ ꪼꪒ (ได), ไทขาว ꪼꪒ, ไทใหญ่ ၶူဝ်လႆ (ขูวไล) หรือ ၶၼ်ႈလႆ (ขั้นไล)


ອຸນາໂລມ

[ʔuʔ˧˥.naː˧˥.loːm˧˥]

[ʔuʔ˩˨.naː˩˨.loːm˩˨]


ກະລິນ

ยืมมาจากสันสกฤต करिन् (กรินฺ)


ກະລັດຊະກາຍ

ກະຣັຊກາຍ
กะรัซกาย

ກະ-ລັດ-ຊະ-ກາຍ


ກາສາ

[kaː˩˨.saː˥˧˧]


ກາຍາ

[kaː˩˨.ɲaː˩˨]


ກາໂຍ

[kaː˩˨.ɲoː˩˨]


ກິຍາ

[kiʔ˧˥.ɲaː˧˥]

[kiʔ˩˨.ɲaː˩˨]

กริยา, อาการ, ความประพฤติ


ກິເຫຼດ

ยืมมาจากบาลี กิเลส

ກິເຫລດ
กิเหลด

[kiʔ˩˨.leːt̚˥˥˨]

คำพ้องความของ ກິເລດ (กิเลด)


ກຸໂງກ

ยืมมาจากเขมร ក្ងោក (กฺโงก, “นกยูง”)

[kuʔ˧˥.ŋoːk̚˥˨]

[kuʔ˩˨.ŋoːk̚˧˦]


ກຸລາ

ກຸລາດຳ


ຫຼິ່ງ

หลิ่ง, ตลิ่ง, ฝั่ง


ເບ້ຍລ້ຽງ

ເບ້ຍ (เบ้ย, “เบี้ย”) + ລ້ຽງ (ล้ยง, “เลี้ยง”)

ເບັ້ຽລ້ຽງ
เบั้ยล้ยง

[biːə̯˥˨.liːə̯ŋ˥˨]

[biːə̯˧˦.liːə̯ŋ˧˦]


ເພດທະໄພ

ເພດທະ (เพดทะ, “เภท”) + ໄພ (ไพ, “ภัย”)


ວາດຊົງ

[ʋaːt̚˥˨.soŋ˧˥]

[ʋaːt̚˧˦.soŋ˩˨]

มาด, ท่าทาง, กิริยา, ทรง, แบบอย่าง

ວາດຊົງສະຫງ່າຜ່າເຜີຍ

ท่าทางสง่าผ่าเผย

วาดซ็งสะหง่าผ่าเผีย


ວາດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วาด

มาด, ท่าทาง, กิริยา, ทรง, แบบอย่าง


ວິດ

ยืมมาจากบาลี วจฺจ


ຄາຖາ

ยืมมาจากบาลี คาถา หรือสันสกฤต गाथा (คาถา)

[kʰaː˩˨.tʰaː˥˧˧]


ສວງ

[suːə̯ŋ˩(˧)]

สรวง, เทวดา, ฟ้า, เมืองสวรรค์

สาง, ผี, ผียักษ์


ສວາງ

[suːə̯ŋ˩(˧)]

สรวง, เทวดา, ฟ้า, เมืองสวรรค์

สาง, ผี, ผียักษ์


ແມນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แมน


ແມນ

ชื่อเรียกคนลาวเมื่อยังอยู่ในมณฑลยูนนานของจีน หรือบริเวณทะเลสาบเอ๋อร์ไห่ (หนองแส)


ທາມ

ทาม (บึงหรือที่ราบลุ่ม)


ບໍພິດ

[bɔː˩˨.pʰit̚˧˨]


ຜະລາ

ลูกไม้, ผลไม้


ໝາກໄມ້

ໝາກ (หมาก, “ผล”) + ໄມ້ (ไม้, “ไม้”)

ลูกไม้, ผลไม้


ໜ້າຕ່າງ

ยืมมาจากไทย หน้าต่าง; ร่วมเชื้อสายกับไทขาว ꪔꪱꪉꫀ

ຫນ້າຕ່າງ
หน้าต่าง

[naː˥˥˨.taːŋ˧˨]


ໂມລີ

ยืมมาจากบาลี โมลิ; เทียบสันสกฤต मौलि (เมาลิ)


ປີຖະ

ยืมมาจากบาลี ปีฐ หรือสันสกฤต पीठ (ปีฐ)


ການຫງາຍ

ການ (กาน) + ຫງາຍ (หงาย)

ການຫງາຽ
กานหงาย

[kaːn˩˨.ŋaːj˥˧˧]

คำอาการนามของ ຫງາຍ (หงาย)


ຄວາມໜາ

ຄວາມ (ความ) + ໜາ (หนา)

ຄວາມຫນາ
ความหนา

[kʰuːə̯m˩˨.naː˥˧˧]

คำอาการนามของ ໜາ (หนา)


ການສິ້ນ

ການ (กาน) + ສິ້ນ (สิ้น)

คำอาการนามของ ສິ້ນ (สิ้น)


ການສະ

ການ (กาน) + ສະ (สะ)

คำอาการนามของ ສະ (สะ)


ໂລກກະບານ

ยืมมาจากบาลี โลกปาลา หรือสันสกฤต लोकपाल (โลกปาล)


ລອກຄາບ

ລອກ (ลอก, “ลอก”) + ຄາບ (คาบ, “คราบ”)

[lɔːk̚˥˨.kʰaːp̚˥˨]

[lɔːk̚˧˦.kʰaːp̚˧˦]

คราบที่ถอดออกจากร่างทิ้งไว้


ເຊົາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เซา, อีสาน เซา, คำเมือง ᨪᩮᩢᩣ (เซัา), เขิน ᨪᩮᩢᩣ (เซัา), ไทลื้อ ᦌᧁ (เซา), ไทใหญ่ သဝ်း (ส๊ว), ไทใต้คง ᥔᥝᥰ (เส๊า), อาหม 𑜏𑜧 (สว์)

เก้าอี้มีรั้วล้อมทั้งสี่ด้าน สำหรับให้เด็กเล็กเรียนนั่ง


ສະປອດ

ยืมมาจากฝรั่งเศส sport

[sa(ʔ˩˨).pɔːt̚˥˥˨]

การกีฬา, การเล่นกีฬา


ພຸກ

(ໜູ~) พุก (หนูชนิดหนึ่ง)


ພຸກ

พรุก, พรุ่งนี้เช้า


ພຸກນີ້

พรุก, พรุ่งนี้เช้า


ສຳໂພທິ

[sam˥˧˧.pʰoː˩˨.tʰiʔ˧˨]

สัมโพธิ, สมโพธิ


ໂອງການ

[ʔoːŋ˩˨.kaːn˩˨]


ອັດສະວະ

ยืมมาจากสันสกฤต अश्व (อศฺว); เทียบบาลี อสฺส

[ʔat̚˩˨.sa(ʔ˩˨).ʋaʔ˧˨]


ອັດສະວິນ

ยืมมาจากสันสกฤต अश्विन् (อศฺวินฺ)


ອັດສະດອນ

ยืมมาจากบาลี อสฺสตร; เทียบสันสกฤต अश्वतर (อศฺวตร)


ອິດສະລິຍະ

ยืมมาจากบาลี อิสฺสริย

[ʔit̚˩˨.sa(ʔ˩˨).liʔ˧˨.ɲaʔ˧˨]

ອິດ-ສະ-ລິ-ຍະ


ອິດສະລິຍະຍົດ

ອິດສະລິຍະ (อิดสะลิยะ, “อิสริย”) + ຍົດ (ย็ด, “ยศ”)

ອິດສະຣິຍະຍົດ
อิดสะริยะย็ด

ອິດ-ສະ-ລິ-ຍະ-ຍົດ


ອິດສະລິຍາພອນ

[ʔit̚˧˥.sa(ʔ˧˥).liʔ˧.ɲaː˧˥.pʰɔːn˧˥]

[ʔit̚˩˨.sa(ʔ˩˨).liʔ˧˨.ɲaː˩˨.pʰɔːn˩˨]

ອິດ-ສະ-ລິ-ຍາ-ພອນ


ໄອຍິກາ

[ʔaj˩˨.ɲiʔ˧˨.kaː˩˨]


ອາຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไอ, อีสาน อาย, ไทลื้อ ᦀᦻ (อาย), ไทดำ ꪮꪱꪥ (อาย), ไทขาว ꪮꪱꪥ, ไทใหญ่ ဢၢႆ (อาย)


ທັດສະນະ

ยืมมาจากบาลี ทสฺสน หรือสันสกฤต दर्शन (ทรฺศน)


ເທດສະບານ

ເທສະບານ
เทสะบาน


ເທດສະມຸນຕີ

ເທດ-ສະ-ມຸນ-ຕີ


ບັນນາການ

ยืมมาจากสันสกฤต पर्णाकार (ปรฺณาการ); เทียบบาลี ปณฺณาการ


ປະຖະພີ

แผลงมาจากบาลี ปฐวี (“แผ่นดิน”); เทียบสันสกฤต पृथ्वी (ปฺฤถฺวี, “แผ่นดิน”)


ປະທັດສະຖານ

ປະ-ທັດ-ສະ-ຖານ

ปทัสถาน, ปทัฏฐาน


ປະທັດ

แบบ, แม่พิมพ์, บรรทัด


ບຶດ

แป๊บ, ครั้ง, เวลา

ບຶດນຶ່ງ


ຂະໜຸນ

ยืมมาจากไทย ขนุน, จากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ក្នុរ៑ (กฺนุรฺ)

ຂະບຸນ
ขะบุน
ຂະຫນຸນ
ขะหนุน
ຂນຸນ
ขนุน


ຂະໜົບທຳນຽມ

ຂະໜົບ (ขะหน็บ, “ขนบ”) + ທຳນຽມ (ทำนยม, “ธรรมเนียม”)

ຂະຫນົບທຳນຽມ
ขะหน็บทำนยม
ຂນົບທັມນຽມ
ขน็บทัมนยม

ຂະ-ໜົບ-ທຳ-ນຽມ

ขนบธรรมเนียม


ຂະໝັງ

ຂະຫມັງ
ขะหมัง
ຂມັງ
ขมัง


ສາຍກະໄດ

ສາຽກະໄດ
สายกะได


ກະເດົາ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กะเดา


ກະດິງຫ້າວ

กระดิ่งที่ทำด้วยทองเหลือง


ກະດາດຊາຍ

ກະດາດຊາຽ
กะดาดซาย


ກະເດີດ

[ka(ʔ˩˨).dɤːt̚˥˥˨]


ອົງຄຸລີ

ยืมมาจากบาลี องฺคุลี หรือ องฺคุลิ หรือสันสกฤต अङ्गुली (องฺคุลี) หรือ अङ्गुलि (องฺคุลิ)

[ʔoŋ˩˨.kʰuʔ˧˨.liː˩˨]


ອັງຄຸລີ

องคุลี, ข้อมือ, นิ้วกลาง


ອັງສາ

[ʔaŋ˩˨.saː˥˧˧]


ອັງຢີ້

[ʔaŋ˩˨.jiː˧˦]


ມັດຈຸລາດ

ມັດຈຸຣາດ
มัดจุราด


ແມ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แม้ง

ยาม, เวลา, ครั้ง


ຊຶງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซึง, คำเมือง ᨪᩧ᩠ᨦ (ซึง), เขิน ᨪᩥ᩠ᨦ (ซิง), อีสาน ซุง, ไทลื้อ ᦌᦹᧂ (ซืง); เทียบพม่า စောင်း (เจาง์:), มอญ စံၚ် (จํง์), เปอร์เซียคลาสสิก چنگ; ร่วมรากกับ ຊຸງ (ซุง)


ຊຶງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซึ้ง


ເຊື້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၸိူင်ႉ (เจิ๎ง)


ການເກງໃຈ

ການ (กาน) + ເກງໃຈ (เกงใจ)

[kaːn˩˨.keːŋ˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ເກງໃຈ (เกงใจ)


ການຄົ້ນ

ການ (กาน) + ຄົ້ນ (ค็้น)

คำอาการนามของ ຄົ້ນ (ค็้น)


ການຄົ້ນພົບ

ການ (กาน) + ຄົ້ນພົບ (ค็้นพ็บ)

ການ-ຄົ້ນ-ພົບ

คำอาการนามของ ຄົ້ນພົບ (ค็้นพ็บ)


ການຄົ້ນຫາ

ການ (กาน) + ຄົ້ນຫາ (ค็้นหา)

คำอาการนามของ ຄົ້ນຫາ (ค็้นหา)


ການຊີ້ແຈງ

ການ (กาน) + ຊີ້ແຈງ (ซี้แจง)

[kaːn˩˨.siː˧˦.t͡ɕɛːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ຊີ້ແຈງ (ซี้แจง)


ການວິ່ງເຕັ້ນ

ການ (กาน) + ວິ່ງເຕັ້ນ (วิ่งเตั้น)

คำอาการนามของ ວິ່ງເຕັ້ນ (วิ่งเตั้น)


ການຊອຍ

ການ (กาน) + ຊອຍ (ซอย)

ການຊອຽ
กานซอย

คำอาการนามของ ຊອຍ (ซอย)


ຈຸມພົດ

ยืมมาจากบาลี จุมพฏ


ສຸກຂະສາລາ

ສຸກ-ຂະ-ສາ-ລາ


ໂຫນ

ยืมมาจากบาลี โหรา (“ชั่วโมง”) หรือสันสกฤต होरा (โหรา, “ชั่วโมง; ดวงชะตา”)


ນິມມານ

ยืมมาจากบาลี นิมฺมาน; เทียบสันสกฤต निर्माण (นิรฺมาณ)


ປຸໂລຫິດ

ยืมมาจากบาลี ปุโรหิต หรือสันสกฤต पुरोहित (ปุโรหิต)

ປຸໂຣຫິດ
ปุโรหิด


ອາລັກ

ยืมมาจากสันสกฤต आलक्षण (อาลกฺษณ)

[ʔaː˩˨.lak̚˧˨]


ການຄິດ

ການ (กาน) + ຄິດ (คิด)

คำอาการนามของ ຄິດ (คิด)


ຄວາມຄິດ

ຄວາມ (ความ) + ຄິດ (คิด)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰit̚˧]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰit̚˧˨]

คำอาการนามของ ຄິດ (คิด)


ການຄຶດ

ການ (กาน) + ຄຶດ (คึด)

[kaːn˩˨.kʰɯt̚˧˨]

คำอาการนามของ ຄຶດ (คึด)


ຄວາມຄຶດ

ຄວາມ (ความ) + ຄຶດ (คึด)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰɯt̚˧]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰɯt̚˧˨]

คำอาการนามของ ຄຶດ (คึด)


ເກີ

ยืมมาจากไทย เกลอ


ຄີ້ວ

คิ้ว (ส่วนโค้งเหนือกระบอกตา)

คิ้ว (แถบประดับขอบ)

คิ้ว (พายชนิดหนึ่ง)


ນ້ຳແບ້ນ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ແບ້ນ (แบ้น, “องคชาต”)


ນ້ຳກາມ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ກາມ (กาม, “กาม”)


ນ້ຳປາກ

คำพูด, ความในใจ


ນ້ຳມົນ

น้ำมนต์, น้ำมนตร์


ສະຕິປັດຖານ

ສະ-ຕິ-ປັດ-ຖານ


ພູລິ

[pʰuː˩˨.liʔ˧˨]


ມັນສະໝອງ

ມັນ (มัน, “มัน”) + ສະໝອງ (สะหมอง, “สมอง”)


ປະຕິພານ

ยืมมาจากบาลี ปฏิภาณ; เหมือนกับ ປະຕິ (ปะติ) + ພານ (พาน)


ປະຕິພານກະວີ

ປະ-ຕິ-ພານ-ກະ-ວີ


ເມທາ

[meː˧˥.tʰaː˧˥]

[meː˩˨.tʰaː˩˨]


ຫົວຄຶດ

[huːə̯˩(˧).kʰɯt̚˧]

[huːə̯˥˧˧.kʰɯt̚˧˨]


ການເຝົ້າ

ການ (กาน) + ເຝົ້າ (เฝ็้า)

คำอาการนามของ ເຝົ້າ (เฝ็้า)


ນະທີ

ยืมมาจากบาลี นที หรือสันสกฤต नदी (นที)


ນາວາ

[naː˧˥.ʋaː˧˥]

[naː˩˨.ʋaː˩˨]


ນາວີ

[naː˧˥.ʋiː˧˥]

[naː˩˨.ʋiː˩˨]


ນາເວດ

[naː˧˥.ʋeːt̚˥˨]

[naː˩˨.ʋeːt̚˧˦]


ການອຸດ

ການ (กาน) + ອຸດ (อุด)

คำอาการนามของ ອຸດ (อุด)


ການໝາຍ

ການ (กาน) + ໝາຍ (หมาย)

ການຫມາຽ
กานหมาย
ການຫມາຍ
กานหมาย

คำอาการนามของ ໝາຍ (หมาย)


ຄວາມຂະໜາດ

ຄວາມ (ความ) + ຂະໜາດ (ขะหนาด)

ຄວາມຂະຫນາດ
ความขะหนาด

[kʰuːə̯m˧˥.kʰa(ʔ˧˥).naːt̚˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰa(ʔ˩˨).naːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຂະໜາດ (ขะหนาด)


ຂ່າວຄາວ

ຂ່າວ (ข่าว, “ข่าว”) + ຄາວ (คาว, “คราว”)


ຫຸ່ງ

ยืมมาจากเขมร ល្ហុង (ลฺหุง); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หุ่ง, ไทดำ ꪶꪬ꪿ꪉ (โห่ง)

(ໝາກ~) มะละกอ


ພະນາ

ยืมมาจากบาลี วน หรือสันสกฤต वन (วน)


ຂວາກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวาก, ไทใหญ่ ၶႂၢၵ်ႇ (ขฺว่าก)

[kʰuːə̯k̚˧˩]

[kʰuːə̯k̚˥˥˨]


ສາງ

สาง (เสือใหญ่)


ສາງ

ສາງເຂົ້າ


ງ້ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เงี้ยว, คำเมือง ᨦ᩠ᨿ᩶ᩅ (งย้ว), ไทลื้อ ᦵᦇᧁᧉ (เง้ว)


ການພຸ່ງ

ການ (กาน) + ພຸ່ງ (พุ่ง)

คำอาการนามของ ພຸ່ງ (พุ่ง)


ຈຽງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง正 (MC tsyeng, “เดือนอ้าย”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เจียง, คำเมือง ᨠ᩠ᨿᨦ (กยง) หรือ ᨧ᩠ᨿᨦ (จยง), เขิน ᨧ᩠ᨿᨦ (จยง) หรือ ᨠ᩠ᨿᨦ (กยง), ไทลื้อ ᦵᦈᧂ (เจง), ไทใหญ่ ၸဵင် (เจง), อาหม 𑜋𑜢𑜂𑜫 (ฉิง์, “เดือนแรก”); เทียบไทใต้คง ᥓᥥᥒᥰ (เจ๊ง) หรือ ᥓᥥᥒᥳ (เจ๎ง)

[t͡ɕiːə̯ŋ˩(˧)]

[t͡ɕiːə̯ŋ˩˨]

เดือนแรกตามทางจันทรคติ; เดือนอ้าย

หนังสือกลอนเรื่องกามคุณ ใช้อ่านเวลาวันบุญบั้งไฟ โดยส่วนใหญ่เขียนใส่เปือกไผ่


ຈຽງ

ร่วมรากกับ ກຽງ (กยง)

[t͡ɕiːə̯ŋ˩(˧)]

[t͡ɕiːə̯ŋ˩˨]

(ໝາກ~) ชมพู่


ການໄຕ້

ການ (กาน) + ໄຕ້ (ไต้)

คำอาการนามของ ໄຕ້ (ไต้)


ໝວກ

ยืมมาจากจีนเก่า帽 (OC *muːɡs); ร่วมเชื้อสายกับไทย หมวก, เขมร មួក (มัวก), มอญ ဒမှော် (ทมฺโห์); เทียบมอญ-เขมรดั้งเดิม *muuk ~ muək

[muːə̯k̚˥˥˨]


ຫມວກ

[muːə̯k̚˥˥˨]

รูปล้าสมัยของ ໝວກ (หมวก)


ຄອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คอน, อีสาน คอน, ไทลื้อ ᦅᦸᧃ (คอ̂น), ไทใหญ่ ၵွၼ်း (ก๊อ̂น)


ນິຄົມ

ยืมมาจากบาลี นิคม หรือสันสกฤต निगम (นิคม)


ຈ້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨧᩬ᩶ᨦ (จอ้ง), ไทลื้อ ᦈᦸᧂᧉ (จ้อ̂ง), ไทใหญ่ ၸွင်ႈ (จ้อ̂ง), ไทใต้คง ᥓᥩᥒ (จอ̂ง), จ้วงแบบจั่วเจียง zwengj (เจื้อง)


ການກະເດັນ

ການ (กาน) + ກະເດັນ (กะเดัน)

คำอาการนามของ ກະເດັນ (กะเดัน)


ການສະເດັນ

ການ (กาน) + ສະເດັນ (สะเดัน)

คำอาการนามของ ສະເດັນ (สะเดัน)


ການໂຮມ

ການ (กาน) + ໂຮມ (โฮม)

คำอาการนามของ ໂຮມ (โฮม)


ການລວມ

ການ (กาน) + ລວມ (ลวม)

คำอาการนามของ ລວມ (ลวม)


ການຮວມ

ການ (กาน) + ຮວມ (ฮวม)

คำอาการนามของ ຮວມ (ฮวม)


ກະດານຫີນ

ກະດານຫິນ
กะดานหิน


ກະແດບເດົ້າ

ກະ-ແດບ-ເດົ້າ


ກະຕ່າກວຍ

ກະຕ່າກວຽ
กะต่ากวย

ตะกร้าที่สานไขว่เป็นตาห่าง ๆ


ກະຕ່າຫ່າງ

ตะกร้าที่สานไขว่เป็นตาห่าง ๆ


ກະແຕະ

เครื่องสานด้วยไม้ไผ่ สายลายขัดเป็นแผ่นสำหรับตากของหรือทำฝา


ຝາແຕະ

[faː˥˧˧.tɛʔ˩˨]


ກະແຕແຊ

[ka(ʔ˩˨).tɛː˩˨.sɛː˩˨]

ฝาปิดตะกร้าสำหรับใส่ปลา


ແຕແຊ

[tɛː˩(˧).sɛː˧˥]

[tɛː˩˨.sɛː˩˨]

ฝาปิดตะกร้าสำหรับใส่ปลา


ການຮ່ວມ

ການ (กาน) + ຮ່ວມ (ฮ่วม)

คำอาการนามของ ຮ່ວມ (ฮ่วม)


ໂກທະ

ยืมมาจากบาลี โกธ หรือสันสกฤต क्रोध (กฺโรธ)

[koː˩˨.tʰaʔ˧˨]


ກຸສົນ

ยืมมาจากบาลี กุสล (“ฉลาด, มีฝีมือ, เชี่ยวชาญ; ดี, ถูกต้อง, มีคุณความดี”) หรือสันสกฤต कुशल (กุศล)


ໂກລາຫົນ

ยืมมาจากบาลี โกลาหล หรือสันสกฤต कोलाहल (โกลาหล)


ກ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก้อย, ไทลื้อ ᦂᦾᧉ (ก้อ̂ย), ไทใหญ่ ၵွႆႈ (ก้อ̂ย), ไทใต้คง ᥐᥩᥭᥲ (ก้อ̂ย)


ກ້ອຍ

เทียบไทย ก้อย, อีสาน ก้อย

ก้อย (อาหาร)


ການເກົ້າ

ການ (กาน) + ເກົ້າ (เก็้า)

คำอาการนามของ ເກົ້າ (เก็้า)


ຄ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายไทย คล้อย หรือ ค้อย, อีสาน คล้อย หรือ ค้อย, คำเมือง ᨣᩖᩬ᩠᩶ᨿ (คลอ้ย), เขิน ᨣᩭ᩶ (คอย้), ไทลื้อ ᦅᦾᧉ (ค้อ̂ย), ไทใหญ่ ၵွႆႉ (ก๎อ̂ย, “โค้ง”)

ที่ต่ำ, ที่เป็นเนินลงไป


ຈະຕຸສະດົມ

ຈະຕຸ (จะตุ, “จตุ”) + ສະດົມ (สะด็ม, “สดมภ์”)

ຈະ-ຕຸ-ສະ-ດົມ


ການເລື່ອນ

ການ (กาน) + ເລື່ອນ (เลื่อน)

[kaːn˩˨.lɯːə̯n˧˨]

คำอาการนามของ ເລື່ອນ (เลื่อน)


ຄວາມລ່ຽນ

ຄວາມ (ความ) + ລ່ຽນ (ล่ยน)

[kʰuːə̯m˧˥.liːə̯n˧]

[kʰuːə̯m˩˨.liːə̯n˧˨]

คำอาการนามของ ລ່ຽນ (ล่ยน)


ການລ່ຽນ

ການ (กาน) + ລ່ຽນ (ล่ยน)

คำอาการนามของ ລ່ຽນ (ล่ยน)


ການຂອບ

ການ (กาน) + ຂອບ (ขอบ)

[kaːn˩˨.kʰɔːp̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຂອບ (ขอบ)


ການແບ່ງ

ການ (กาน) + ແບ່ງ (แบ่ง)

[kaːn˩˨.bɛːŋ˧˨]

คำอาการนามของ ແບ່ງ (แบ่ง)


ການສວນ

ການ (กาน) + ສວນ (สวน)

[kaːn˩˨.suːə̯n˥˧˧]

คำอาการนามของ ສວນ (สวน)


ເຕົ້າຈ້ຽວ

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 豆醬 (tāu-chiùⁿ / tāu-chiòⁿ / tāu-chiàuⁿ)

[taw˥˨.t͡ɕiːə̯w˥˨]

[taw˧˦.t͡ɕiːə̯w˧˦]


ແນວຄິດ

ແນວ (แนว, “แนว”) + ຄິດ (คิด, “คิด”)

[nɛːw˩˨.kʰit̚˧˨]

ສະໜັບສະໜູນແນວຄິດການສ້າງຕັ້ງເຂດການຄ້າເສລີ

สนับสนุนแนวคิดการจัดตั้งเขตการค้าเสรี

สะหนับสะหนูนแนวคิดกานส้างตั้งเขดกานค้าเสลี


ຄຳເຫັນ

ຄຳ (คำ, “คำ”) + ເຫັນ (เหัน, “เห็น”)

ແລກປ່ຽນຄຳຄິດຄຳເຫັນ

แลกเปลี่ยนความคิดความเห็น

แลกป่ยนคำคิดคำเหัน


ເຈ

ອາຫານເຈ


ສະບຽງ

[sa(ʔ˩˨).biːə̯ŋ˩˨]

ຂາດແຄນສະບຽງອາຫານ

ขาดแคลนเสบียงอาหาร

ขาดแคนสะบยงอาหาน


ຄຳຄິດ

ความคิดเห็น, ความคิด


ຄຳຄິດເຫັນ

ແລກປ່ຽນຄຳຄິດເຫັນ

แลกเปลี่ยนความคิดเห็น

แลกป่ยนคำคิดเหัน


ລາຍຮັບ

ລາຍ (ลาย, “ราย”) + ຮັບ (ฮับ, “รับ”)


ເດັກນ້ອຍ

ແມ່ຍິງແລະເດັກນ້ອຍ

ผู้หญิงและเด็ก

แม่ยิงและเดักน้อย


ການຫຼໍ່ຫຼອມ

ການ (กาน) + ຫຼໍ່ຫຼອມ (หลํ่หลอม)

[kaːn˩˨.lɔː˧˨.lɔːm˥˧˧]

ການ-ຫຼໍ່-ຫຼອມ

คำอาการนามของ ຫຼໍ່ຫຼອມ (หลํ่หลอม)


ການສົ່ງເສີມ

ການ (กาน) + ສົ່ງເສີມ (ส็่งเสีม)

[kaːn˩˨.soŋ˧˨.sɤːm˥˧˧]

ການ-ສົ່ງ-ເສີມ

คำอาการนามของ ສົ່ງເສີມ (ส็่งเสีม)


ການເຝິກຝົນ

ການ (กาน) + ເຝິກຝົນ (เฝิกฝ็น)

ການ-ເຝິກ-ຝົນ

คำอาการนามของ ເຝິກຝົນ (เฝิกฝ็น)


ການປັບປຸງ

ການ (กาน) + ປັບປຸງ (ปับปุง)

คำอาการนามของ ປັບປຸງ (ปับปุง)


ການສີ

ການ (กาน) + ສີ (สี)

คำอาการนามของ ສີ (สี)


ຝູງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *fuːŋᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝูง, คำเมือง ᨺᩪᨦ (ฝูง), ไทลื้อ ᦚᦳᧂ (ฝุง), ไทใหญ่ ၽုင် (ผุง) หรือ ၾုင် (ฝุง), อาหม 𑜇𑜤𑜂𑜫 (ผุง์)

ຝູງສັດຈຳນວນຫຼາຍຂາດອາຫານຂາດທີ່ຢູ່ອາໄສ

ฝูงสัตว์จำนวนมากขาดอาหารขาดที่อยู่อาศัย

ฝูงสัดจำนวนหลายขาดอาหานขาดที่อยู่อาไส


ລາຍລັກອັກສອນ

ลายลักษณ์อักษร


ເບຼ

ยืมมาจากฝรั่งเศส blé (“ข้าวสาลี”)

ເຂົ້າເບຼ


ຄູ່ຄອງ

ຄູ່ (คู่, “คู่”) + ຄອງ (คอง, “ครอง”)

[kʰuː˧.kʰɔːŋ˧˥]

[kʰuː˧˨.kʰɔːŋ˩˨]


ການສາດ

ການ (กาน) + ສາດ (สาด)

คำอาการนามของ ສາດ (สาด)


ເສື່ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสื่อ, คำเมือง ᩈᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เสอิ่อ), ไทลื้อ ᦵᦉᦲᧈ (เสี่), ไทดำ ꪹꪎ꪿ (เส่), ไทใหญ่ သိူဝ်ႇ (เสิ่ว, “ปู (เสื่อ)”), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์)


ຄິງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨤᩥ᩠ᨦ (ฅิง), อีสาน คีง หรือ คิง, ไทลื้อ ᦆᦲᧂ (ฅีง), ไทใหญ่ ၶိင်း (ขิ๊ง), อาหม 𑜁𑜢𑜂𑜫 (ขิง์)

คำพ้องความของ ຄີງ (คีง)


ການຂ້າ

ການ (กาน) + ຂ້າ (ข้า)

[kaːn˩˨.kʰaː˥˥˨]

คำอาการนามของ ຂ້າ (ข้า)


ການຍິ້ມ

ການ (กาน) + ຍິ້ມ (ยิ้ม)

คำอาการนามของ ຍິ້ມ (ยิ้ม)


ການຈ່ອງ

ການ (กาน) + ຈ່ອງ (จ่อง)

[kaːn˩(˧).t͡ɕɔːŋ˧]

[kaːn˩˨.t͡ɕɔːŋ˧˨]

คำอาการนามของ ຈ່ອງ (จ่อง)


ງ່ຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เงี่ยง, ไทใหญ่ ငဵင်ႈ (เง้ง) หรือ ၺဵင်ႈ (เญ้ง)


ແຈ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แจ่ง, คำเมือง ᨧᩯ᩠᩵ᨦ (แจ่ง), เขิน ᨧᩯ᩠᩵ᨦ (แจ่ง), ไทลื้อ ᦶᦈᧂᧈ (แจ่ง), ไทดำ ꪵꪊ꪿ꪉ (แจ่ง) ใน ꪵꪊ꪿ꪉꪶꪎꪚ (แจ่งโสบ, “มุมริมฝีปาก”), ไทใหญ่ ၸဵင်ႇ (เจ่ง), ไทใต้คง ᥓᥥᥒᥱ (เจ่ง), อาหม 𑜋𑜢𑜂𑜫 (ฉิง์)


ແຈ່ງຟ້າ

ແຈ່ງ (แจ่ง, “ขอบ”) + ຟ້າ (ฟ้า, “ฟ้า”)

[t͡ɕɛːŋ˧.faː˥˨]

[t͡ɕɛːŋ˧˨.faː˧˦]


ສ້ຽນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยน, ไทลื้อ ᦵᦉᧃᧉ (เส้น), ไทใหญ่ သဵၼ်ႈ (เส้น)

เสี้ยน (เนื้อไม้ที่แตก)


ສ້ຽນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยน

เสี้ยน (ต้นไม้)


ສ້ຽນ

หนังสือ, จดหมาย

ໜັງສ້ຽນບໍ່ໜັງສື

หนังส้ยนบํ่หนังสื

ບໍ່ມີສ້ຽນສືມາບອກຂ່າວ

ไม่มีจดหมายมาบอกข่าว

บํ่มีส้ยนสืมาบอกข่าว


ສັນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sanᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย สัน, คำเมือง ᩈᩢ᩠ᨶ (สัน), ไทลื้อ ᦶᦉᧃ (แสน), ไทใหญ่ သၼ် (สัน), ไทใต้คง ᥔᥢᥴ (สั๋น), พ่าเก ꩬꩫ် (สน์), อาหม 𑜏𑜃𑜫 (สน์)


ອະໄວຍະວະເພດ

ອະໄວຍະວະ (อะไวยะวะ, “อวัยวะ”) + ເພດ (เพด, “เพศ”)

[ʔa(ʔ˩˨).ʋaj˩˨.ɲa(ʔ˧˨).ʋa(ʔ˧˨).pʰeːt̚˧˦]

ອະ-ໄວ-ຍະ-ວະ-ເພດ


ການຖິ້ມ

ການ (กาน) + ຖິ້ມ (ถิ้ม)

คำอาการนามของ ຖິ້ມ (ถิ้ม)


ຄວາມແຂງ

ຄວາມ (ความ) + ແຂງ (แขง)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰɛːŋ˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰɛːŋ˥˧˧]

คำอาการนามของ ແຂງ (แขง)


ການປະປົນ

ການ (กาน) + ປະປົນ (ปะป็น)

คำอาการนามของ ປະປົນ (ปะป็น)


ການແກມ

ການ (กาน) + ແກມ (แกม)

คำอาการนามของ ແກມ (แกม)


ການມ້ວນ

ການ (กาน) + ມ້ວນ (ม้วน)

คำอาการนามของ ມ້ວນ (ม้วน)


ການເດັດ

ການ (กาน) + ເດັດ (เดัด)

คำอาการนามของ ເດັດ (เดัด)


ວໍ້

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩅᩴ᩶ᩬ (วํ้อ), อีสาน ว้อ, ไทลื้อ ᦞᦸᧉ (ว้อ̂)

โรคพิษสุนัขบ้า


ຄວາມວໍ້

ຄວາມ (ความ) + ວໍ້ (วํ้)

[kʰuːə̯m˧˥.ʋɔː˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.ʋɔː˧˦]

คำอาการนามของ ວໍ້ (วํ้)


ການທາ

ການ (กาน) + ທາ (ทา)

คำอาการนามของ ທາ (ทา)


ໄຕມາດ

ໄຕ (ไต, “ไตร”) + ມາດ (มาด, “มาส”)

ໄລຍະເວລາ 36 ໄຕມາດ

ระยะเวลา 36 ไตรมาส

ไลยะเวลา 36 ไตมาด


ຈີດີພີ

ยืมมาจากอังกฤษ GDP

[t͡ɕiː˩˨.diː˩˨.pʰiː˩˨]

ໜີ້ສາທາລະນະສູງຫຼາຍກວ່າ 60% ຂອງຈີດີພີ

หนี้สาธารณะสูงมากกว่า 60% ของจีดีพี

หนี้สาทาละนะสูงหลายกว่า 60% ของจีดีพี


ທ້ອງຕະຫຼາດ

ທ້ອງ (ท้อง, “ท้อง”) + ຕະຫຼາດ (ตะหลาด, “ตลาด”)

[tʰɔːŋ˥˨.ta(ʔ˧˥).laːt̚˧˩]

[tʰɔːŋ˧˦.ta(ʔ˩˨).laːt̚˥˥˨]

ທ້ອງ-ຕະ-ຫຼາດ

ສິນຄ້າພາຍໃນແລະສິນຄ້ານຳເຂົ້າທີ່ຈໍລະຈອນຢູ່ທ້ອງຕະຫຼາດ

สินค้าภายในและสินค้านำเข้าที่จราจรอยู่ท้องตลาด

สินค้าพายในและสินค้านำเข็้าที่จํละจอนอยู่ท้องตะหลาด


ພາຍໃນ

ພາຍ (พาย, “ภาย”) + ໃນ (ใน, “ใน”)

ນິຕິບຸກຄົນພາຍໃນ

นิติบุคคลภายใน

นิติบุกค็นพายใน


ບົດຮຽນ

ບົດ (บ็ด, “บท”) + ຮຽນ (ฮยน, “เรียน”)

ຕັ້ງຄຳຖາມທວນຄືນບົດຮຽນເກົ່າ

ตั้งคำถามทบทวนบทเรียนเก่า

ตั้งคำถามทวนคืนบ็ดฮยนเก็่า


ເຊ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เช่น, คำเมือง ᨩᩮ᩠᩵ᨶ (เช่น), เขิน ᨩᩮ᩠᩵ᨶ (เช่น)

ชั่ว, ระยะ, เวลา, ระยะของเวลา


ເຊ່ນ

ยืมมาจากไทย เช่น


ຄຸນລັກສະນະ

ຄຸນ-ລັກ-ສະ-ນະ


ຄວາມງາມ

ຄວາມ (ความ) + ງາມ (งาม)

[kʰuːə̯m˧˥.ŋaːm˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.ŋaːm˩˨]

คำอาการนามของ ງາມ (งาม)


ຄວາມສູງ

ຄວາມ (ความ) + ສູງ (สูง)

[kʰuːə̯m˧˥.suːŋ˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.suːŋ˥˧˧]

คำอาการนามของ ສູງ (สูง)


ສັງຄົມນິຍົມ

ສັງຄົມ (สังค็ม, “สังคม”) + ນິຍົມ (นิย็ม, “นิยม”)

ສັງ-ຄົມ-ນິ-ຍົມ


ຍຸດທະສາດ

ຍຸດທະ (ยุดทะ, “ยุทธ”) + ສາດ (สาด, “ศาสตร์”)

[ɲut̚˧˨.tʰa(ʔ˧˨).saːt̚˥˥˨]


ນິຕິກຳ

เอกสารทางกฎหมาย; ตราสารทางกฎหมาย


ກຳມະສິດ

ກຳມະ (กำมะ, “กรรม”) + ສິດ (สิด, “สิทธิ์”)


ອາຊາ

[ʔaː˩˨.saː˩˨]


ອາຊາໄນ

จากบาลี อาชาเนยฺย


ອາຊີວະ

[ʔaː˩(˧).siː˧˥.ʋaʔ˧]

[ʔaː˩˨.siː˩˨.ʋaʔ˧˨]


ເຫົາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *trawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหา, คำเมือง ᩉᩮᩢᩣ (เหัา), ไทลื้อ ᦠᧁ (เหา), ไทดำ ꪹꪬꪱ (เหา), ไทขาว ꪹꪬꪱ, ไทใหญ่ ႁဝ် (หว), แสก เหร่า


ການຫາ

ການ (กาน) + ຫາ (หา)

คำอาการนามของ ຫາ (หา)


ການຫາມ

ການ (กาน) + ຫາມ (หาม)

คำอาการนามของ ຫາມ (หาม)


ການຫິ້ວ

ການ (กาน) + ຫິ້ວ (หิ้ว)

คำอาการนามของ ຫິ້ວ (หิ้ว)


ຄວາມຂົມ

ຄວາມ (ความ) + ຂົມ (ข็ม)

[kʰuːə̯m˩˨.kʰom˥˧˧]

คำอาการนามของ ຂົມ (ข็ม)


ການຮັບ

ການ (กาน) + ຮັບ (ฮับ)

คำอาการนามของ ຮັບ (ฮับ)


ຄວາມຝາດ

ຄວາມ (ความ) + ຝາດ (ฝาด)

[kʰuːə̯m˧˥.faːt̚˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.faːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຝາດ (ฝาด)


ອາສັນ

ยืมมาจากไทย อาสัญ, จากบาลี อสญฺญ

[ʔaː˩˨.san˥˧˧]


ອາສານຫະ

ยืมมาจากบาลี อาสาฬฺห; เทียบสันสกฤต आषाढ (อาษาฒ)

[ʔaː˩˨.saːn˥˧˧.haʔ˩˨]


ການຫຼົບໜີ

ການ (กาน) + ຫຼົບໜີ (หล็บหนี)

ການຫລົບຫນີ
กานหล็บหนี

คำอาการนามของ ຫຼົບໜີ (หล็บหนี)


ການເຄື່ອນໄຫວ

ການ (กาน) + ເຄື່ອນໄຫວ (เคื่อนไหว)

[kaːn˩˨.kʰɯːə̯n˧˨.ʋaj˥˧˧]

ການ-ເຄື່ອນ-ໄຫວ

คำอาการนามของ ເຄື່ອນໄຫວ (เคื่อนไหว)


ຄວາມເຄື່ອນໄຫວ

ຄວາມ (ความ) + ເຄື່ອນໄຫວ (เคื่อนไหว)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰɯːə̯n˧.ʋaj˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰɯːə̯n˧˨.ʋaj˥˧˧]

ຄວາມ-ເຄື່ອນ-ໄຫວ

คำอาการนามของ ເຄື່ອນໄຫວ (เคื่อนไหว)


ການເຝິກແອບ

ການ (กาน) + ເຝິກແອບ (เฝิกแอบ)

[kaːn˩(˧).fɤk̚˧˥.ʔɛːp̚˧˩]

[kaːn˩˨.fɤk̚˩˨.ʔɛːp̚˥˥˨]

ການ-ເຝິກ-ແອບ

คำอาการนามของ ເຝິກແອບ (เฝิกแอบ)


ການໃສ່ຮ້າຍປ້າຍສີ

ການ (กาน) + ໃສ່ຮ້າຍປ້າຍສີ (ใส่ฮ้ายป้ายสี)

ການ-ໃສ່-ຮ້າຍ-ປ້າຍ-ສີ

คำอาการนามของ ໃສ່ຮ້າຍປ້າຍສີ (ใส่ฮ้ายป้ายสี)

ໃສ່ຮ້າຍປ້າຍສີ

ใส่ฮ้ายป้ายสี


ເຕັງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เต็ง

เต็ง, ตาเต็ง


ຕັນທຸລາ

ยืมมาจากบาลี ตณฺฑุล หรือสันสกฤต तण्डुल (ตณฺฑุล)


ຕິນນະ

ยืมมาจากบาลี ติณ; เทียบสันสกฤต तृण (ตฺฤณ)


ກູນາ

ยืมมาจากบาลี กรุณา (“ความสงสาร, ความเห็นใจ”) หรือสันสกฤต करुणा (กรุณา, “ความสงสาร, (ภาษาพระเวท) การกระทำที่ศักดิ์สิทธิ์”)


ອັກຄີ

ยืมมาจากบาลี อคฺคิ; เทียบสันสกฤต अग्नि (อคฺนิ); ร่วมรากกับ ອັກຄະນີ (อักคะนี)

[ʔak̚˧˥.kʰiː˧˥]

[ʔak̚˩˨.kʰiː˩˨]


ອັກຄະນີ

ยืมมาจากสันสกฤต अग्नि (อคฺนิ); เทียบบาลี อคฺคิ; ร่วมรากกับ ອັກຄີ (อักคี)


ການເຜົາ

ການ (กาน) + ເຜົາ (เผ็า)

คำอาการนามของ ເຜົາ (เผ็า)


ການຊູນ

ການ (กาน) + ຊູນ (ซูน)

คำอาการนามของ ຊູນ (ซูน)


ຍະກະນະ

ยืมมาจากบาลี ยกน; เทียบสันสกฤต यकृत् (ยกฺฤตฺ)


ຕັບ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tapᴰ, จากไทดั้งเดิม *tapᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตับ, คำเมือง ᨲᩢ᩠ᨷ (ตับ), ไทลื้อ ᦶᦎᧇ (แตบ) หรือ ᦎᧇ (ตับ), ไทขาว ꪔꪚꪾ, ไทใหญ่ တပ်း (ตั๊ป), ไทใต้คง ᥖᥙᥴ (ตั๋ป), อ่ายตน တပ် (ตป์), ไทดำ ꪔꪚꪾ (ตับ) หรือ ꪔꪾꪚ (ตำบ), จ้วง daep, แสก ตั๊บ

ตับ (อวัยวะ)


ພັບພະສັດ

คนผู้ควร, สัตว์ผู้ควรได้ตรัสรู้


ພັນແສງ

ພັນ (พัน, “พัน”) + ແສງ (แสง, “แสง”)

[pʰan˩˨.sɛːŋ˥˧˧]


ພັນທຸ

ยืมมาจากบาลี พนฺธุ หรือสันสกฤต बन्धु (พนฺธุ)

พันธุ์, พันธุ


ວັດຕະສົງສານ

ວັດຕະ (วัดตะ, “วัฏ, วัฏฏะ”) + ສົງສານ (ส็งสาน, “สงสาร”); ร่วมเชื้อสายกับไทย วัฏสงสาร, คำเมือง ᩅᨭ᩠ᨭᩈᩫ᩠ᨦᩈᩣ᩠ᩁ (วฏฏส็งสาร)/ᩅᨭ᩠ᨭᩈᩘᩈᩣ᩠ᩁ (วฏฏสงสาร), เขิน ᩅᨭ᩠ᨭᩈᩫ᩠ᨦᩈᩣ᩠ᩁ (วฏฏส็งสาร), เขมร វដ្ដសង្សារ (วฎฺฎสงฺสาร)

ວັຕສົງສານ
วัตส็งสาน

ວັດ-ຕະ-ສົງ-ສານ


ເທສະ

ยืมมาจากบาลี เทส หรือสันสกฤต देश (เทศ)

[tʰeː˧˥.saʔ˧˥]

[tʰeː˩˨.saʔ˩˨]


ເທວະ

[tʰeː˧˥.ʋaʔ˧]

[tʰeː˩˨.ʋaʔ˧˨]


ເທວະທູດ

[tʰeː˧˥.ʋa(ʔ˧).tʰuːt̚˥˨]

[tʰeː˩˨.ʋa(ʔ˧˨).tʰuːt̚˧˦]


ເທວາ

[tʰeː˧˥.ʋaː˧˥]

[tʰeː˩˨.ʋaː˩˨]


ເທວີ

[tʰeː˧˥.ʋiː˧˥]

[tʰeː˩˨.ʋiː˩˨]


ນາງພະຍາ

ນາງ (นาง, “นาง”) + ພະຍາ (พะยา, “พญา”)

[naːŋ˧˥.pʰa(ʔ˧).ɲaː˧˥]

[naːŋ˩˨.pʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨]


ລາຊິນີ

ยืมมาจากบาลี ราชินี; เทียบสันสกฤต राज्ञी (ราชฺญี)

ຣາຊິນີ
ราซินี

(ພະ~) ราชินี


ກະຖາລົມ

กถารมภ์, การเริ่มพูด


ກະຖາສົງເຄາະ

ยืมมาจากสันสกฤต कथासङ्ग्रह (กถาสงฺคฺรห)

[ka(ʔ˩˨).tʰaː˥˧˧.soŋ˥˧˧.kʰɔʔ˧˨]

ກະ-ຖາ-ສົງ-ເຄາະ

กถาสงเคราะห์, ประมวลงานเขียน


ກະຖາສະລິຕະສາຄອນ

ยืมมาจากสันสกฤต कथासरित्सागर (กถาสริตฺสาคร)

ກະຖາສຣິຕສາຄອນ
กะถาสริตสาคอน

[ka(ʔ˧˥).tʰaː˩(˧).sa(ʔ˧˥).liʔ˧.ta(ʔ˧˥).saː˩(˧).kʰɔːn˧˥]

[ka(ʔ˩˨).tʰaː˥˧˧.sa(ʔ˩˨).liʔ˧˨.ta(ʔ˩˨).saː˥˧˧.kʰɔːn˩˨]

ກະ-ຖາ-ສະ-ລິ-ຕະ-ສາ-ຄອນ

กถาสริตสาคร, ประมวลตำนาน


ສາຽ

รูปล้าสมัยของ ສາຍ (สาย)


ດ້າຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.daːjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้าย, ไทใหญ่ လၢႆႈ (ล้าย), ไทใต้คง ᥘᥣᥭᥲ (ล้าย)


ດ້າຽ

รูปล้าสมัยของ ດ້າຍ (ด้าย)


ຝ່າຽ

รูปล้าสมัยของ ຝ່າຍ (ฝ่าย)


ຝ້າຽ

รูปล้าสมัยของ ຝ້າຍ (ฝ้าย)


ຄວາຽ

รูปล้าสมัยของ ຄວາຍ (ควาย)


ກາຽ

รูปล้าสมัยของ ກາຍ (กาย)


ໝອຽ

รูปล้าสมัยของ ໝອຍ (หมอย)


ອ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ອ້ອຍ (อ้อย)


ທ້າຽ

รูปล้าสมัยของ ທ້າຍ (ท้าย)


ຖ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ຖ້ອຍ (ถ้อย)


ງາຽ

รูปล้าสมัยของ ງາຍ (งาย)


ງາຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งาย, อีสาน งาย, คำเมือง ᨦᩣ᩠ᨿ (งาย), เขิน ᨦᩣ᩠ᨿ (งาย), ไทลื้อ ᦇᦻ (งาย), ไทใหญ่ ငၢႆး (ง๊าย)

งาย, เวลากินข้าวยามเช้า, เวลาประมาณ 9 โมง


ການແຜ້ວ

ການ (กาน) + ແຜ້ວ (แผ้ว)

[kaːn˩˨.pʰɛːw˥˥˨]

คำอาการนามของ ແຜ້ວ (แผ้ว)


ຄຳເຝືອນ

ความรัก, ความอาลัย

ຄ້ອຍໆກ່າວຄຳເຝືອນ

ไม่ลืมกล่าวความรักความอาลัย

ค้อยๆก่าวคำเฝือน


ຄາງທູມ

[kʰaːŋ˧˥.tʰuːm˧˥]

[kʰaːŋ˩˨.tʰuːm˩˨]


ຄຸງຄາ

ยืมมาจากสันสกฤต गङ्गा (คงฺคา, “ไปเร็ว, ไหลเชี่ยว”) หรือบาลี คงฺคา (“idem”)

[kʰuŋ˧˥.kʰaː˧˥]

[kʰuŋ˩˨.kʰaː˩˨]


ມຸລະທາ

มุรธา, มูรธา


ມຸລະທາພິເສກ

ยืมมาจากสันสกฤต मूर्धाभिषेक (มูรฺธาภิเษก)

ມຸຣະທາພິເສກ
มุระทาพิเสก

[muʔ˧˨.la(ʔ˧˨).tʰaː˩˨.pʰiʔ˧˨.seːk̚˥˥˨]

ມຸ-ລະ-ທາ-ພິ-ເສກ

มุรธาภิเษก, มูรธาภิเษก


ມູສິກະ

มูสิก, มูสิกะ


ມຸນິ

ยืมมาจากบาลี มุนิ


ລືສີ

ยืมมาจากสันสกฤต ऋषी (ฤษี, “ผู้เห็น”); เทียบบาลี อิสิ

[lɯː˩˨.siː˥˧˧]


ລາວຸ

[laː˧˥.ʋuʔ˧]

[laː˩˨.ʋuʔ˧˨]


ລວງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง龍 (MC ljowng, “มังกร”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃ᩠ᩅᨦ (ลวง, “มังกร”), เขิน ᩃ᩠ᩅᨦ (ลวง, “มังกร”), ไทลื้อ ᦷᦟᧂ (โลง, “มังกร”), ไทดำ ꪩꪺꪉ (ลัวง, “มังกร”), ไทขาว ꪩꪺꪉ (“มังกร”)

ເປັນດັ່ງສາຄອນບ້າ ມາລວງລີນເພດເທືອງໜ່າຍໜ້າແໜງຊ້ຳສົ່ງໜີ

เปันดั่งสาคอนบ้า มาลวงลีนเพดเทืองหน่ายหน้าแหนงซ้ำส็่งหนี


ລວງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃ᩠ᩅᨦ (ลวง), เขิน ᩃ᩠ᩅᨦ (ลวง), ไทลื้อ ᦷᦟᧂ (โลง), ไทดำ ꪩꪺꪉ (ลัวง)

ລວງສູງ


ເທວະດາ

ยืมมาจากบาลี เทวตา หรือสันสกฤต देवता (เทวตา)

[tʰeː˩˨.ʋa(ʔ˧˨).daː˩˨]


ນາກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นาก, คำเมือง ᨶᩣ᩠ᨠ (นาก), ไทดำ ꪙꪱꪀ (นาก), ไทขาว ꪙꪱ, อาหม 𑜃𑜀𑜫 (นก์), จ้วง nag (ในคำว่า duznag)


ສາຄອນ

ยืมมาจากบาลี สาคร หรือสันสกฤต सागर (สาคร)

[saː˥˧˧.kʰɔːn˩˨]


ແໜງ

ตัดมาจาก ຂະແໜງ (ขะแหนง)


ເທືອງ

ต้นไม้ชนิดหนึ่ง จำพวกไม้พุ่ม ลำต้นขนาดนิ้วมือ มีปอแน่น ใช้ปอสานเครื่องมือหาปลา


ບໍດີ

ยืมมาจากบาลี ปติ หรือสันสกฤต पति (ปติ)

[bɔː˩˨.diː˩˨]


ບໍລະເທດ

[bɔː˩˨.la(ʔ˧˨).tʰeːt̚˧˦]


ເມໂທ

ยืมมาจากบาลี เมท

[meː˧˥.tʰoː˧˥]

[meː˩˨.tʰoː˩˨]


ແມ່ນົມ

ແມ່ (แม่, “แม่”) + ນົມ (น็ม, “นม”)


ແມ່ທັບ

ແມ່ (แม่, “แม่”) + ທັບ (ทับ, “ทัพ”)

[mɛː˧˨.tʰap̚˧˨]


ແມ່ຄຳຮາງ

[mɛː˧.kʰam˧˥.haːŋ˧˥]

[mɛː˧˨.kʰam˩˨.haːŋ˩˨]


ໂສເພນີ

[soː˥˧˧.pʰeː˩˨.niː˩˨]


ໂສຮຸ້ຍ

ยืมมาจากไทย โสหุ้ย, จากหมิ่นใต้瑣 (ซ่อ, “จุกจิก, หยุมหยิม”) + 費 (หุ่ย, “สิ้นเปลือง, ใช้จ่าย”)


ງ້ວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ง้วน, คำเมือง ᨦ᩠ᩅ᩶ᩁ (งว้ร), เขิน ᨦ᩠ᩅ᩶ᩁ (งว้ร), ไทลื้อ ᦷᦇᧃᧉ (โง้น), ไทใหญ่ ငူၼ်ႉ (งู๎น)

ຕ້ອງໄດ້ຂ້າຄີງຕາຍດ້ວຍງ້ວນ

ต้องได้ฆ่าตัวตายด้วยง้วน

ต้องได้ข้าคีงตายด้วยง้วน


ງ່າເຄົ້າ

[ŋaː˧˨.kʰaw˧˦]

โคนกิ่ง, กิ่งที่เกิดก่อน


ງວດງາ

[ŋuːə̯t̚˥˨.ŋaː˧˥]

[ŋuːə̯t̚˧˦.ŋaː˩˨]


ແອ່ນ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง燕 (MC 'enH, “นกแอ่น”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แอ่น, คำเมือง ᩋᩯ᩠᩵ᨶ (แอ่น), เขิน ᩋᩯ᩠᩵ᨶ (แอ่น), ไทลื้อ ᦶᦀᧃᧈ (แอ่น), ไทใหญ่ ဢႅၼ်ႇ (แอ่น)

(ນົກ~) แอ่น (นกขนาดเล็กในหลายวงศ์ คือ Apodidae, Hemiprocnidae, Hirundinidae, Corvidae และ Glareolidae)


ອັນຍະມະນີ

ອັນຍະ (อันยะ, “อัญ”) + ມະນີ (มะนี, “มณี”)

ອັນ-ຍະ-ມະ-ນີ


ຕັ່ງອີ້

[taŋ˧.ʔiː˥˨]

[taŋ˧˨.ʔiː˧˦]


ຜູ້ຄົນ

ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ຄົນ (ค็น, “คน”)

[pʰuː˥˥˨.kʰon˩˨]


ການຫຼຸຫຼັ່ງ

ການ (กาน) + ຫຼຸຫຼັ່ງ (หลุหลั่ง)

ການ-ຫຼຸ-ຫຼັ່ງ

คำอาการนามของ ຫຼຸຫຼັ່ງ (หลุหลั่ง)


ການໄຫຼ

ການ (กาน) + ໄຫຼ (ไหล)

ການໄຫລ
กานไหล

คำอาการนามของ ໄຫຼ (ไหล)


ຝ່າ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨺ᩵ᩣ (ฝ่า), ไทดำ ꪠ꪿ꪱ (ฝ่า), ไทขาว ꪠꪱꫀ, ไทใหญ่ ၽႃႇ (ผ่า)


ຝ່າ

ต้นไม้ป่าชนิดหนึ่ง ต้นและผลเหมือนมะไฟแต่เปลือกของผลสีขาวและส้ม


ວຽນຫວ້າຍຕາຍເກີດ

ວຽນ (วยน, “เวียน”) + ຫວ້າຍ (หว้าย, “ว่าย”) + ຕາຍ (ตาย, “ตาย”) + ເກີດ (เกีด, “เกิด”)

ວຽນຫວ້າຽຕາຽເກີດ
วยนหว้ายตายเกีด

[ʋiːə̯n˧˥.ʋaːj˧˩.taːj˩(˧).kɤːt̚˧˩]

[ʋiːə̯n˩˨.ʋaːj˥˥˨.taːj˩˨.kɤːt̚˥˥˨]

ວຽນ-ຫວ້າຍ-ຕາຍ-ເກີດ

เวียนว่ายตายเกิด


ໂກຫົກ

ความคด, ความโกหก


ວິບປະວາດ

วิปวาส, วิประวาส


ພາຍລຸນ

ພາຽລຸນ
พายลุน

ຮ້ອນໃຈໃນພາຍລຸນເມື່ອຮູ້ວ່າຕົນໄດ້ເຮັດຜິດ

ร้อนใจในภายหลังเมื่อรู้ว่าตนได้ทำผิด

ฮ้อนใจในพายลุนเมื่อฮู้ว่าต็นได้เฮัดผิด


ເຈັ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ເຈ້ຍ (เจ้ย)


ຍັກຂິນີ

ยืมมาจากบาลี ยกฺขินี; เทียบสันสกฤต यक्षिणी (ยกฺษิณี)

[ɲak̚˧.kʰiʔ˧˥.niː˧˥]

[ɲak̚˧˨.kʰiʔ˩˨.niː˩˨]


ດາບົດ

ยืมมาจากบาลี ตาปส


ດິລົກ

ยืมมาจากบาลี ติลก


ອາວາດ

[ʔaː˩(˧).ʋaːt̚˥˨]

[ʔaː˩˨.ʋaːt̚˧˦]


ອຸທາຫອນ

ยืมมาจากบาลี อุทาหรณ หรือสันสกฤต उदाहरण (อุทาหรณ)

[ʔuʔ˧˥.tʰaː˧˥.hɔːn˩(˧)]

[ʔuʔ˩˨.tʰaː˩˨.hɔːn˥˧˧]


ສະຫຼ່ຽງ

ສະຫລ່ຽງ
สะหล่ยง
ສລ່ຽງ
สล่ยง

[sa(ʔ˩˨).liːə̯ŋ˧˨]


ວິຕາມິນ

ยืมมาจากอังกฤษ vitamin หรือฝรั่งเศส vitamine


ໄຟເບີ

จากอังกฤษ fiber


ຕົ້ມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tomꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ต้ม, คำเมือง ᨲᩫ᩠᩶ᨾ (ต็้ม), ไทดำ ꪶꪔ꫁ꪣ (โต้ม), ไทขาว ꪶꪔꪣꫂ, ไทใหญ่ တူမ်ႈ (ตู้ม), อาหม 𑜄𑜤𑜉𑜫 (ตุม์), จ้วง dumq, จ้วงแบบจั่วเจียง doemj

(ເຂົ້າ~) ต้ม


ທ່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ท่อน, คำเมือง ᨴᩬ᩵ᩁ (ทอ่ร), ไทใหญ่ တွၼ်ႈ (ต้อ̂น)

ถ่อน (ต้นไม้)


ເສມຫະ

ยืมมาจากบาลี เสมฺห


ສັກກາລະ

ยืมมาจากบาลี สกฺการ; เทียบสันสกฤต सत्कार (สตฺการ)

ສັກກາຣະ
สักการะ


ສັກກະຍະລາດ

ສັກ-ກະ-ຍະ-ລາດ

พระราชาของพวกศากยะ


ສາກກະຍະ

[saːk̚˥˥˨.ka(ʔ˩˨).ɲaʔ˧˨]


ສັງກອນ

[saŋ˥˧˧.kɔːn˩˨]


ສົງກາ

ยืมมาจากบาลี สงฺกา หรือสันสกฤต शङ्का (ศงฺกา)

[soŋ˥˧˧.kaː˩˨]


ກົງດິນ

แดนดิน, เขตแดนเมืองหรือประเทศ


ກົງເມືອງ

เขตเมือง, เขตแดนประเทศ


ກອງແລງ

[kɔːŋ˩(˧).lɛːŋ˧˥]

[kɔːŋ˩˨.lɛːŋ˩˨]

ตอนเย็น, เวลาใกล้ค่ำ


ຄຳຫວາ

[kʰam˩˨.ʋaː˥˧˧]

ชื่อพระยาแถนตนเป็นใหญ่

พระอินทร์, เจ้าฟ้า

ເຈົ້າມາດຟ້າລ້ານກາບຄຳຫວາ

เจ็้ามาดฟ้าล้านกาบคำหวา


ເຈົ້າແຜ່ນຟ້າ

[t͡ɕaw˥˨.pʰɛːn˧.faː˥˨]

[t͡ɕaw˧˦.pʰɛːn˧˨.faː˧˦]

ເຈົ້າ-ແຜ່ນ-ຟ້າ


ເຈົ້າມື

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ມື (มื, “มือ”)

[t͡ɕaw˥˨.mɯː˧˥]

[t͡ɕaw˧˦.mɯː˩˨]


ເຈົ້າຫົວ

ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ຫົວ (ห็ว, “หัว”)

[t͡ɕaw˧˦.huːə̯˥˧˧]


ປະດິດສະຖານ

ປະ-ດິດ-ສະ-ຖານ

การประดิษฐาน, การตั้งไว้, การแต่งตั้ง


ສັນຍາບັດ

ສັນຍາ (สันยา, “สัญญา”) + ບັດ (บัด, “บัตร”)


ສັນຕະປາປາ

ยืมมาจากไทย สันตะปาปา, จากโปรตุเกส santo papa

ສັນ-ຕະ-ປາ-ປາ


ສຸນທອນພົດ

[sun˥˧˧.tʰɔːn˩˨.pʰot̚˧˨]


ເບັ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ເບ້ຍ (เบ้ย)


ເຄມີ

ยืมมาจากอังกฤษ chemistry; ร่วมเชื้อสายกับไทย เคมี

[kʰeː˧˥.miː˧˥]

[kʰeː˩˨.miː˩˨]


ສາລະບານ

สารบัญ, สารบาญ


ເຄື່ອງສຳອາງ

[kʰɯːə̯ŋ˧.sam˩(˧).ʔaːŋ˩(˧)]

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.sam˥˧˧.ʔaːŋ˩˨]

ເຄື່ອງ-ສຳ-ອາງ

เครื่องสำอาง


ພ້າ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *braːꟲ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย พร้า, คำเมือง ᨻᩕ᩶ᩣ (พร้า) หรือ ᨽ᩶ᩣ (ภ้า), เขิน ᨻᩕ᩶ᩣ (พร้า) หรือ ᨽ᩶ᩣ (ภ้า), ไทลื้อ ᦘᦱᧉ (ภ้า), ไทใหญ่ ၽႃႉ (ผ๎า), ไทใต้คง ᥚᥣᥳ (ผ๎า), พ่าเก ၸႃ (ผา), อาหม 𑜇𑜠 (ผะ)

พร้า, มีดเล่มใหญ่


ສຽມ

เทียบจีนยุคกลาง杴 (MC xjaem); ร่วมเชื้อสายกับไทย เสียม, คำเมือง ᩈ᩠ᨿᨾ (สยม), เขิน ᩈ᩠ᨿᨾ (สยม), อีสาน เสียม, ไทลื้อ ᦵᦉᧄ (เสม), ไทดำ ꪎꪸꪣ (สย̂ม), ไทขาว ꪎꪸꪝ, ไทใหญ่ သဵမ် (เสม, “จอบ”)


ມຸ້ງ

เทียบไทย มุ้ง, เขมร មុង (มุง)


ເຂັມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qemᴬ; จากจีนยุคกลาง針 (MC tsyim|tsyimH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เข็ม, ไทลื้อ ᦃᦲᧄ (ฃีม), ไทดำ ꪹꪄꪸꪣ (เฃย̂ม), ไทขาว ꪄꪲꪣ, ไทใหญ่ ၶဵမ် (เขม), ไทใต้คง ᥑᥥᥛᥴ (เฃ๋ม) หรือ ᥔᥥᥛᥴ (เส๋ม), อาหม 𑜁𑜢𑜉𑜫 (ขิม์), จ้วง cim หรือ caemz, จ้วงแบบหนง chaem

เข็ม (เหล็กแหลม)


ຂ້າທາດ

ຂ້າ (ข้า, “ข้า”) + ທາດ (ทาด, “ทาส”)

[kʰaː˧˩.tʰaːt̚˥˨]

[kʰaː˥˥˨.tʰaːt̚˧˦]


ບາຫຼອດ

ยืมมาจากเขมร បារត (บารต) [บารอด], จากสันสกฤต पारद (ปารท)

ບາຫລອດ
บาหลอด

เทอร์โมมิเตอร์


ເຫັບ

เห็บ (สัตว์)


ເຫັບ

(ໝາກ~) ลูกเห็บ


ຟາມ

ยืมมาจากอังกฤษ farm


ເຈ້ຍສາ

ເຈ້ຍ (เจ้ย, “กระดาษ”) + ສາ (สา, “สา”)

ເຈັ້ຽສາ
เจั้ยสา

[t͡ɕiːə̯˥˨.saː˩(˧)]

[t͡ɕiːə̯˧˦.saː˥˧˧]


ອາຄານ

ยืมมาจากบาลี อาคาร หรือสันสกฤต आगार (อาคาร)

[ʔaː˩˨.kʰaːn˩˨]


ໜ້າກາກ

ໜ້າ (หน้า, “หน้า”) + ກາກ (กาก, “กาก”)

ຫນ້າກາກ
หน้ากาก

[naː˥˥˨.kaːk̚˥˥˨]


ຜ້າອັດປາກ

หน้ากากกันฝุ่นละออง


ຂຽດ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kʰiətᴰ¹ᴸ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขียด, ไทลื้อ ᦵᦃᧆᧈ (เฃ่ด), ไทดำ ꪄꪸꪒ (ฃย̂ด), ไทขาว ꪂꪸꪒ หรือ ꪂꪫꪸꪒ, ไทใหญ่ ၶဵတ်ႇ (เข่ต), ไทใต้คง ᥑᥥᥖᥱ (เฃ่ต), ᥔᥥᥖᥱ (เส่ต), พ่าเก ၵိတ် (ขิต์), อาหม 𑜁𑜢𑜄𑜫 (ขิต์)

[kʰiːə̯t̚˧˩]

[kʰiːə̯t̚˥˥˨]

ກົບຂຽດລີ້ຢູ່ໃນຮູ

กบเขียดแอบอยู่ในรู

ก็บขยดลี้อยู่ในฮู


ຖຽງ

[tʰiːə̯ŋ˩(˧)]

[tʰiːə̯ŋ˥˧˧]

กระท่อมชั่วคราวหลังเล็ก สำหรับพักช่วง ตั้งไว้ตามไร่หรือนา ถ้าอยู่ที่นา เรียก ຖຽງນາ (เถียงนา) ถ้าอยู่ที่ไร่เรียก ຖຽງໄຮ່ (เถียงไฮ่)


ຕູ້ອົບ

ตู้อบ (สำหรับทารก)


ວິທະຍານິພົນ

[ʋiʔ˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.niʔ˧˨.pʰon˩˨]

ວິ-ທະ-ຍາ-ນິ-ພົນ

ວິທະຍານິພົນປະລິນຍາໂທອັກສອນສາດ ສາຂາພາສາລາວສະບັບນີ້ ສຳເລັດລົງດ້ວຍດີ

วิทยานิพนธ์ปริญญาโทอักษรศาสตร์ สาขาภาษาลาวฉบับนี้ สำเร็จลงด้วยดี

วิทะยานิพ็นปะลินยาโทอักสอนสาด สาขาพาสาลาวสะบับนี้ สำเลัดล็งด้วยดี


ດອກໄຟ

[dɔːk̚˥˥˨.faj˩˨]


ໄຟສາຍ

ໄຟ (ไฟ, “ไฟ”) + ສາຍ (สาย, “ฉาย”)


ພັດລົມ

ພັດ (พัด, “พัด”) + ລົມ (ล็ม, “ลม”)


ການເຕັ້ນ

ການ (กาน) + ເຕັ້ນ (เตั้น)

คำอาการนามของ ເຕັ້ນ (เตั้น)


ກະປິ

ยืมมาจากไทย กะปิ, จากพม่า ငါးပိ (งา:ปิ)


ບານເຕະ

ບານ (บาน, “บอล”) + ເຕະ (เตะ, “เตะ”)

ลูกฟุตบอล, ลูกหนัง


ໜ້າວຽກ

ໜ້າ (หน้า, “หน้า”) + ວຽກ (วยก, “งาน”)

ຫນ້າວຽກ
หน้าวยก

[naː˧˩.ʋiːə̯k̚˥˨]

[naː˥˥˨.ʋiːə̯k̚˧˦]

หน้าที่, งานการ


ຫົວໜ່ວຍ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ໜ່ວຍ (หน่วย, “หน่วย”)

ຫົວຫນ່ວຽ
ห็วหน่วย

[huːə̯˥˧˧.nuːə̯j˧˨]

ອັດຕາການຫາຍໃຈ ມີຫົວໜ່ວຍເປັນ ຄັ້ງ/ນາທີ

อัตราการหายใจ มีหน่วยเป็น ครั้ง/นาที

อัดตากานหายใจ มีห็วหน่วยเปัน คั้ง/นาที


ຜະລິດຕະພັນ

ยืมมาจากไทย ผลิตภัณฑ์

ຜະ-ລິດ-ຕະ-ພັນ


ເໝັ້ນ

ເຫມັ້ນ
เหมั้น


ເຕົ່າ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tawᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *tawᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เต่า, คำเมือง ᨲᩮᩢ᩵ᩣ (เตั่า), ไทลื้อ ᦎᧁᧈ (เต่า), ไทใหญ่ တဝ်ႇ (ต่ว), ไทใต้คง ᥖᥝᥱ (เต่า), อาหม 𑜄𑜧 (ตว์)


ແລນ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩯ᩠ᨶ (แลน)


ລີ່ນ

รูปแบบอื่นของ ລິ່ນ (ลิ่น)


ເຫຼືອມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɯəmᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลือม, ไทลื้อ ᦵᦜᦲᧄ (เหลีม), ไทดำ ꪹꪨꪣ (เหลม), ไทขาว ꪨꪷꪣ, ไทใหญ่ လိူမ် (เลิม), ไทใต้คง ᥘᥪᥛᥴ (ลื๋ม), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜉𑜫 (ลึม์)

ເຫລືອມ
เหลือม

[lɯːə̯m˩(˧)]

(ງູ~) งูเหลือม


ເຫົ່າ

(ງູ~) งูเห่า เรียกเป็น ງູເຫົ່າ (งูเห่า)


ເຈົ່າ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨧᩮᩢ᩵ᩣ (เจั่า); อาจมีรากศัพท์เดียวกับ เจ่า (หงอยเหงา)

(ນົກ~) กระสานวล

(ນົກ~) กระสา

ลอบชนิดหนึ่ง ใช้ตามหนองน้ำที่น้ำไม่ไหล


ໄນ

ไน (เครื่องปั่นฝ้ายหรือไหม)


ໄນ

(ປາ~) ไน (ปลาน้ำจืด)


ໄນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาใน, คำเมือง ᨶᩱ (ไน), เขิน ᨶᩱ (ไน), ไทลื้อ ᦺᦓ (ไน), ไทใหญ่ ၼႆး (ไน๊), ไทใต้คง ᥘᥭᥰ (ลั๊ย)


ໂຄງສ້າງ

ໂຄງ (โคง, “โครง”) + ສ້າງ (ส้าง, “สร้าง”)

[kʰoːŋ˧˥.saːŋ˧˩]

[kʰoːŋ˩˨.saːŋ˥˥˨]

ໂຄງສ້າງລະບົບຄອມພິວເຕີ

โครงสร้างระบบคอมพิวเตอร์

โคงส้างละบ็บคอมพิวเตี


ໂຄງຮ່າງ

ໂຄງ (โคง, “โครง”) + ຮ່າງ (ฮ่าง, “ร่าง”)

[kʰoːŋ˧˥.haːŋ˧]

[kʰoːŋ˩˨.haːŋ˧˨]


ເຄື່ອງໝາຍການຄ້າ

ยืมมาจากไทย เครื่องหมายการค้า

ເຄື່ອງຫມາຽການຄ້າ
เคื่องหมายกานค้า

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.maːj˥˧˧.kaːn˩˨.kʰaː˧˦]

ເຄື່ອງ-ໝາຍ-ການ-ຄ້າ

เครื่องหมายการค้า


ປາງ

ມີທະຫານຫຼາຍຄົນ ເສຍອົງຄະໃນປາງສົງຄາມ

มีทหารหลายคนที่พิการในยุคสงคราม

มีทะหานหลายค็น เสยอ็งคะในปางส็งคาม


ວາລະສານ

วารสาร, นิตยสาร


ຈະລາຈົນ

ยืมมาจากบาลี จลาจล หรือสันสกฤต चलाचल (จลาจล)

ຈລາຈົນ
จลาจ็น


ທຶນນິຍົມ

ທຶນ (ทึน, “ทุน”) + ນິຍົມ (นิย็ม, “นิยม”)

[tʰɯn˩˨.niʔ˧˨.ɲom˩˨]


ນິລະໂທດກຳ

ນິຣະໂທດກັມ
นิระโทดกัม


ອານານິຄົມ

ອານາ (อานา, “อาณา”) + ນິຄົມ (นิค็ม, “นิคม”)

[ʔaː˩˨.naː˩˨.niʔ˧˨.kʰom˩˨]

ອາ-ນາ-ນິ-ຄົມ


ລາຊາທິປະໄຕ

ຣາຊາທິປະໄຕ
ราซาทิปะไต

ລາ-ຊາ-ທິ-ປະ-ໄຕ


ຜະເດັດການ

ຜເດັດການ
ผเดัดกาน


ພະລາດອນພາບ

ພລາດອນພາບ
พลาดอนพาบ
ພະຣາດອນພາບ
พะราดอนพาบ

[pʰa(ʔ˧˨).laː˩˨.dɔːn˩˨.pʰaːp̚˧˦]

ພະ-ລາ-ດອນ-ພາບ


ສັງເຂບ

[saŋ˥˧˧.kʰeːp̚˥˥˨]


ເທດ

บ้านเมือง, ประเทศ, ท้องที่, ที่


ທ້ອງທີ່

ທ້ອງ (ท้อง, “ท้อง”) + ທີ່ (ที่, “ที่”)

[tʰɔːŋ˥˨.tʰiː˧]

[tʰɔːŋ˧˦.tʰiː˧˨]


ຮູບປະທຳ

ກໍ່ສ້າງຮາກຖານໃຫ້ມີໝາກຜົນຕົວຈິງ ແລະ ເປັນຮູບປະທຳ

สร้างรากฐานให้มีผลอย่างแท้จริงและเป็นรูปธรรม

กํ่ส้างฮากถานให้มีหมากผ็นต็วจิง และ เปันฮูบปะทำ


ຮາກຖານ

ຮາກ (ฮาก, “ราก”) + ຖານ (ถาน, “ฐาน”)

[haːk̚˧˦.tʰaːn˥˧˧]


ເວດສັນດອນ

[ʋeːt̚˧˦.san˥˧˧.dɔːn˩˨]


ເມືອງຂຶ້ນ

[mɯːə̯ŋ˧˥.kʰɯn˧˩]

[mɯːə̯ŋ˩˨.kʰɯn˥˥˨]


ນາຍທຶນ

ນາຍ (นาย, “นาย”) + ທຶນ (ทึน, “ทุน”)

ນາຽທຶນ
นายทึน


ວັດຖຸປະສົງ

ວັດຖຸ (วัดถุ, “วัตถุ”) + ປະສົງ (ปะส็ง, “ประสงค์”)

[ʋat̚˧˨.tʰuʔ˩˨.pa(ʔ˩˨).soŋ˥˧˧]

ວັດ-ຖຸ-ປະ-ສົງ

วัตถุประสงค์


ຊ່ອງໂຫວ່

[sɔːŋ˧.ʋoː˧]

[sɔːŋ˧˨.ʋoː˧˨]

ນັກວິໄຈດ້ານຄວາມໝັ້ນຄົງປອດໄພໄດ້ແຈ້ງເຕືອນຊ່ອງໂຫວ່ໃນໂປຣແກຣມໃຫ້ຜູ້ພັດທະນາຮູ້ແລ້ວ

นักวิจัยด้านความมั่นคงปลอดภัยได้แจ้งเตือนช่องโหว่ในโปรแกรมให้ผู้พัฒนารู้แล้ว

นักวิไจด้านความหมั้นค็งปอดไพได้แจ้งเตือนซ่องโหว่ในโปรแกรมให้ผู้พัดทะนาฮู้แล้ว


ການເບິ່ງ

ການ (กาน) + ເບິ່ງ (เบิ่ง)

[kaːn˩˨.bɤŋ˧˨]

คำอาการนามของ ເບິ່ງ (เบิ่ง)


ທິດທາງ

[tʰit̚˧.tʰaːŋ˧˥]

[tʰit̚˧˨.tʰaːŋ˩˨]


ຄວາມໝັ້ນຄົງ

ຄວາມ (ความ) + ໝັ້ນຄົງ (หมั้นค็ง)

[kʰuːə̯m˧˥.man˧˩.kʰoŋ˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.man˥˥˨.kʰoŋ˩˨]

ຄວາມ-ໝັ້ນ-ຄົງ

คำอาการนามของ ໝັ້ນຄົງ (หมั้นค็ง)


ອັດຖະຜົນ

ອັດຖະ (อัดถะ, “อัตถ์, อัตถะ”) + ຜົນ (ผ็น, “ผล”)

ผลที่มุ่งหมาย, ผลของอัตถ์, วัตถุประสงค์


ອັດຖະ

อัตถ์, อัตถะ


ເບ້ຍບຳເໜັດ

ເບ້ຍ (เบ้ย) + ບຳເໜັດ (บำเหนัด)


ບຸນຍາພິສັງຂານ

[bun˩˨.ɲaː˩˨.pʰiʔ˧˨.saŋ˥˧˧.kʰaːn˥˧˧]

ບຸນ-ຍາ-ພິ-ສັງ-ຂານ

บุญญาภิสังขาร


ຄ່າຫົວ

ຄ່າ (ค่า, “ค่า”) + ຫົວ (ห็ว, “หัว”)

[kʰaː˧˨.huːə̯˥˧˧]


ມະຄະ

ยืมมาจากบาลี มฆา


ມະຄາ

ยืมมาจากบาลี มฆา


ມັກຄະ

ยืมมาจากบาลี มคฺค; เทียบสันสกฤต मार्ग (มารฺค)


ບຳເໜັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บำเหน็จ, เขมร បំណាច់ (บํณาจ̍)

ບຳເຫນັດ
บำเหนัด


ທັກຂິນາ

ยืมมาจากบาลี ทกฺขิณา; เทียบสันสกฤต दक्षिणा (ทกฺษิณา)

[tʰak̚˧˨.kʰiʔ˩˨.naː˩˨]

ทักขิณา, ทักษิณา


ສະຖິຕິສາດ

ສະຖິຕິ (สะถิติ, “สถิติ”) + ສາດ (สาด, “ศาสตร์”)

ສະ-ຖິ-ຕິ-ສາດ


ສັກກະຍະພາບ

ສັກກະຍະ (สักกะยะ) + ພາບ (พาบ)

ສັກ-ກະ-ຍະ-ພາບ


ຄວາມພ້ອມ

ຄວາມ (ความ) + ພ້ອມ (พ้อม)

[kʰuːə̯m˧˥.pʰɔːm˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.pʰɔːm˧˦]

คำอาการนามของ ພ້ອມ (พ้อม)


ໄຈ້

รูปแบบอื่นของ ໃຈ້ (ใจ้)


ໄຄ້

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨣᩱ᩶ (ไค้)


ການຈັດຕັ້ງ

ການ (กาน) + ຈັດຕັ້ງ (จัดตั้ง)

ການ-ຈັດ-ຕັ້ງ

คำอาการนามของ ຈັດຕັ້ງ (จัดตั้ง)


ຄວາມຮັບຜິດຊອບ

ຄວາມ (ความ) + ຮັບຜິດຊອບ (ฮับผิดซอบ)

[kʰuːə̯m˧˥.hap̚˧.pʰit̚˧˥.sɔːp̚˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.hap̚˧˨.pʰit̚˩˨.sɔːp̚˧˦]

ຄວາມ-ຮັບ-ຜິດ-ຊອບ

คำอาการนามของ ຮັບຜິດຊອບ (ฮับผิดซอบ)


ຄວາມຫ້າວຫັນ

ຄວາມ (ความ) + ຫ້າວຫັນ (ห้าวหัน)

[kʰuːə̯m˩˨.haːw˥˥˨.han˥˧˧]

ຄວາມ-ຫ້າວ-ຫັນ

คำอาการนามของ ຫ້າວຫັນ (ห้าวหัน)


ການປົກຄອງ

ການ (กาน) + ປົກຄອງ (ป็กคอง)

[kaːn˩˨.pok̚˩˨.kʰɔːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ປົກຄອງ (ป็กคอง)


ຄວາມຮັກ

ຄວາມ (ความ) + ຮັກ (ฮัก)

[kʰuːə̯m˩˨.hak̚˧˨]

คำอาการนามของ ຮັກ (ฮัก)


ຄວາມຜິດຫວັງ

ຄວາມ (ความ) + ຜິດຫວັງ (ผิดหวัง)

[kʰuːə̯m˧˥.pʰit̚˧˥.ʋaŋ˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.pʰit̚˩˨.ʋaŋ˥˧˧]

ຄວາມ-ຜິດ-ຫວັງ

คำอาการนามของ ຜິດຫວັງ (ผิดหวัง)


ການສຶກສາ

ການ (กาน) + ສຶກສາ (สึกสา)

[kaːn˩˨.sɯk̚˩˨.saː˥˧˧]

คำอาการนามของ ສຶກສາ (สึกสา)


ພາກສ່ວນ

ພາກ (พาก, “ภาค”) + ສ່ວນ (ส่วน, “ส่วน”)

[pʰaːk̚˥˨.suːə̯n˧]

[pʰaːk̚˧˦.suːə̯n˧˨]


ຝາແຝດ

ຝາ (ฝา, “ฝา”) + ແຝດ (แฝด, “แฝด”)

[faː˥˧˧.fɛːt̚˥˥˨]

ຝາແຝດຄູ່ນີ້ ຄືກັນຈົນແທບຈະແຍກບໍ່ອອກ

ฝาแฝดคู่นี้ เหมือนกันจนแทบจะแยกไม่ออก

ฝาแฝดคู่นี้ คืกันจ็นแทบจะแยกบํ่ออก


ຄວາມຍິ້ມແຍ້ມ

ຄວາມ (ความ) + ຍິ້ມແຍ້ມ (ยิ้มแย้ม)

คำอาการนามของ ຍິ້ມແຍ້ມ (ยิ้มแย้ม)


ຄວາມຂັດແຍ່ງ

ຄວາມ (ความ) + ຂັດແຍ່ງ (ขัดแย่ง)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰat̚˧˥.ɲɛːŋ˧]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰat̚˩˨.ɲɛːŋ˧˨]

ຄວາມ-ຂັດ-ແຍ່ງ

คำอาการนามของ ຂັດແຍ່ງ (ขัดแย่ง)

ເລື່ອງດຳເນີນການພິພາກສາຄືນໃໝ່ ໄດ້ສ່ອງແສງໃຫ້ເຫັນຄວາມຂັດແຍ່ງພາຍໃນຂອງອຳນາດການປົກຄອງເມືອງ

เรื่องดำเนินการพิพากษาใหม่ ได้สะท้อนให้เห็นความขัดแย้งภายในของอำนาจการปกครองเมือง

เลื่องดำเนีนกานพิพากสาคืนใหม่ ได้ส่องแสงให้เหันความขัดแย่งพายในของอำนาดกานป็กคองเมือง


ຄວາມເປັນກາງ

ຄວາມ (ความ) + ເປັນກາງ (เปันกาง)

[kʰuːə̯m˩˨.pen˩˨.kaːŋ˩˨]

ຄວາມ-ເປັນ-ກາງ

คำอาการนามของ ເປັນກາງ (เปันกาง)


ການແຕ້ມ

ການ (กาน) + ແຕ້ມ (แต้ม)

คำอาการนามของ ແຕ້ມ (แต้ม)


ໂຕແທນ

ໂຕ (โต) + ແທນ (แทน)


ການຮົ່ວ

ການ (กาน) + ຮົ່ວ (ฮ็่ว)

[kaːn˩˨.huːə̯˧˨]

คำอาการนามของ ຮົ່ວ (ฮ็่ว)


ນັກຝຶກອົບຮົມ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ຝຶກ (ฝึก, “ฝึก”) + ອົບຮົມ (อ็บฮ็ม, “อบรม”)

ผู้รับการฝึกอบรม

ບັນຍາກາດຂອງການຝຶກອົບຮົມ 7 ວັນນີ້ ເຫັນວ່າ ນັກຝຶກອົບຮົມ ມີຄວາມຕັ້ງໃຈຮັບຟັງການບັນຍາຍ ຫຼື ການນຳສະເໜີຂອງນັກວິທະຍາກອນ

บรรยากาศของการฝึกอบรม 7 วันนี้ เห็นว่าผู้รับการฝึกอบรม มีความตั้งใจรับฟังการบรรยาย หรือการนำเสนอของวิทยากร

บันยากาดของกานฝึกอ็บฮ็ม 7 วันนี้ เหันว่า นักฝึกอ็บฮ็ม มีความตั้งใจฮับฟังกานบันยาย หลื กานนำสะเหนีของนักวิทะยากอน

ມີຄະນະຮັບຜິດຊອບ ພ້ອມດ້ວຍຄູຝຶກ ແລະ ນັກຝຶກອົບຮົມ ເຂົ້າຮ່ວມ 40 ຄົນ

มีคณะรับผิดชอบ พร้อมด้วยครูฝึก และผู้รับการฝึกอบรมเข้าร่วม 40 คน

มีคะนะฮับผิดซอบ พ้อมด้วยคูฝึก และ นักฝึกอ็บฮ็ม เข็้าฮ่วม 40 ค็น


ການຝຶກ

ການ (กาน) + ຝຶກ (ฝึก)

คำอาการนามของ ຝຶກ (ฝึก)


ຄວາມຕັ້ງໃຈ

ຄວາມ (ความ) + ຕັ້ງໃຈ (ตั้งใจ)

[kʰuːə̯m˩˨.taŋ˧˦.t͡ɕaɰ˩˨]

ຄວາມ-ຕັ້ງ-ໃຈ

คำอาการนามของ ຕັ້ງໃຈ (ตั้งใจ)


ຄວາມຫວັງ

ຄວາມ (ความ) + ຫວັງ (หวัง)

[kʰuːə̯m˧˥.ʋaŋ˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.ʋaŋ˥˧˧]

คำอาการนามของ ຫວັງ (หวัง)


ຄວາມຝັນ

ຄວາມ (ความ) + ຝັນ (ฝัน)

[kʰuːə̯m˩˨.fan˥˧˧]

คำอาการนามของ ຝັນ (ฝัน)


ການບັນຍາຍ

ການ (กาน) + ບັນຍາຍ (บันยาย)

ການບັນຍາຽ
กานบันยาย

คำอาการนามของ ບັນຍາຍ (บันยาย)


ການນຳ

ການ (กาน) + ນຳ (นำ)

คำอาการนามของ ນຳ (นำ)


ວິທະຍາກອນ

ວິທະຍາ (วิทะยา, “วิทยา”) + ກອນ (กอน, “กร”)

[ʋiʔ˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.kɔːn˩˨]

ວິ-ທະ-ຍາ-ກອນ

ການຝຶກອົບຮົມໃນຄັ້ງນີ້ ມີຫົວໜ້າພາກວິຊາພາສາ-ວັດທະນະທຳລາວ ໄດ້ມາເປັນວິທະຍາກອນ

การฝึกอบรมในครั้งนี้ มีหัวหน้าภาควิชาภาษา-วัฒนธรรมลาว ได้มาเป็นวิทยากร

กานฝึกอ็บฮ็มในคั้งนี้ มีห็วหน้าพากวิซาพาสา-วัดทะนะทำลาว ได้มาเปันวิทะยากอน


ຄວາມສາມັກຄີ

ຄວາມ (ความ) + ສາມັກຄີ (สามักคี)

[kʰuːə̯m˩˨.saː˥˧˧.mak̚˧˨.kʰiː˩˨]

ຄວາມ-ສາ-ມັກ-ຄີ

คำอาการนามของ ສາມັກຄີ (สามักคี)


ມິດຕະພາບ

ມິດຕະ (มิดตะ, “มิตร”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)

ມິຕພາບ
มิตพาบ

ເພີ່ມທະວີສາຍພົວພັນ ມິດຕະພາບລະຫວ່າງ 2 ຊາດ ໃຫ້ນັບມື້ແໜ້ນແຟ້ນ

เพิ่มสายสัมพันธ์ มิตรภาพระหว่าง 2 ชาติ ให้นับวันแน่นแฟ้น

เพี่มทะวีสายพ็วพัน มิดตะพาบละหว่าง 2 ซาด ให้นับมื้แหน้นแฟ้น


ສິນບົນ

ສິນ (สิน, “สิน”) + ບົນ (บ็น, “บน”)


ຄວາມເອື້ອເຟື້ອ

ຄວາມ (ความ) + ເອື້ອເຟື້ອ (เอื้อเฟื้อ)

[kʰuːə̯m˧˥.ʔɯːə̯˥˨.fɯːə̯˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.ʔɯːə̯˧˦.fɯːə̯˧˦]

ຄວາມ-ເອື້ອ-ເຟື້ອ

คำอาการนามของ ເອື້ອເຟື້ອ (เอื้อเฟื้อ)


ມະນຸດສຳພັນ

ມະນຸດ (มะนุด, “มนุษย์”) + ສຳພັນ (สำพัน, “สัมพันธ์”)

ມະ-ນຸດ-ສຳ-ພັນ

มนุษยสัมพันธ์

ອາຊີບໃດທີ່ຕ້ອງອາໄສ ການສື່ສານລະຫວ່າງກັນ ບຸກຄົນໃນອາຊີບເຫຼົ່ານັ້ນ ຫາກຂາດມະນຸດສຳພັນ ໃນສ່ວນຂອງ ການຮູ້ຈັກໃຊ້ຄຳເວົ້າແລ້ວ ອາດຈະຍາກທີ່ຈະ ປະສົບຜົນສຳເລັດ

อาชีพใดที่ต้องอาศัยการสื่อสารระหว่างกัน บุคคลในอาชีพเหล่านั้น หากขาดมนุษยสัมพันธ์ ในส่วนของการรู้จักใช้คำพูดแล้ว อาจจะยากที่จะประสบผลสำเร็จ

อาซีบใดที่ต้องอาไส กานสื่สานละหว่างกัน บุกค็นในอาซีบเหล็่านั้น หากขาดมะนุดสำพัน ในส่วนของ กานฮู้จักใซ้คำเว็้าแล้ว อาดจะยากที่จะ ปะส็บผ็นสำเลัด


ຜູ້ປົກຄອງ

ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ປົກຄອງ (ป็กคอง, “ปกครอง”)


ລູກຫຼານ

ລູກ (ลูก, “ลูก”) + ຫຼານ (หลาน, “หลาน”)

ລູກຫລານ
ลูกหลาน


ຜູ້ດີ

ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ດີ (ดี, “ดี”)

[pʰuː˥˥˨.diː˩˨]


ການຮູ້ຈັກ

ການ (กาน) + ຮູ້ຈັກ (ฮู้จัก)

คำอาการนามของ ຮູ້ຈັກ (ฮู้จัก)


ການສື່ສານ

ການ (กาน) + ສື່ສານ (สื่สาน)

[kaːn˩˨.sɯː˧˨.saːn˥˧˧]

คำอาการนามของ ສື່ສານ (สื่สาน)


ຄວາມສົນໃຈ

ຄວາມ (ความ) + ສົນໃຈ (ส็นใจ)

[kʰuːə̯m˩˨.son˥˧˧.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ສົນໃຈ (ส็นใจ)

ປະຊາຊົນຈຳນວນຫຼາຍ ພວມໃຫ້ຄວາມສົນໃຈ ບໍລິໂພກ ສື່ສັງຄົມອອນລາຍ ເວັບໄຊ ແລະ ອື່ນໆ

ประชาชนจำนวนมาก กำลังให้ความสนใจบริโภคสื่อสังคมออนไลน์ เว็บไซต์ และอื่น ๆ

ปะซาซ็นจำนวนหลาย พวมให้ความส็นใจ บํลิโพก สื่สังค็มออนลาย เวับไซ และ อื่นๆ


ເວັບໄຊ

ยืมมาจากอังกฤษ website


ການບຸກລຸກ

ການ (กาน) + ບຸກລຸກ (บุกลุก)

คำอาการนามของ ບຸກລຸກ (บุกลุก)


ພືດ

ยืมมาจากบาลี พีช (“เมล็ด”) หรือสันสกฤต बीज (พีช) หรือ वीज (วีช, “เมล็ด”)

ພືດທີ່ນິຍົມປູກ ໃນດິນປະເພດນີ້ ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນພືດ ທີ່ບໍ່ມັກນ້ຳຫຼາຍ

พืชที่นิยมปลูกในดินประเภทนี้ส่วนใหญ่เป็นพืชที่ไม่ชอบน้ำมาก

พืดที่นิย็มปูก ในดินปะเพดนี้ ส่วนใหย่เปันพืด ที่บํ่มักน้ำหลาย


ການລັອກ

ການ (กาน) + ລັອກ (ลัอก)

คำอาการนามของ ລັອກ (ลัอก)


ແດນດິນ

ແດນ (แดน, “แดน”) + ດິນ (ดิน, “ดิน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แดนดิน, เขิน ᨯᩯ᩠ᨶᨯᩥ᩠ᨶ (แดนดิน), ไทลื้อ ᦶᦡᧃᦡᦲᧃ (แดนดีน), ไทดำ ꪵꪒꪙꪒꪲꪙ (แดนดิน), ไทใหญ่ လႅၼ်လိၼ် (แลนลิน), ไทใต้คง ᥘᥦᥢᥘᥤᥢ (แลนลีน)


ຮູບແບບ

ຮູບ (ฮูบ, “รูป”) + ແບບ (แบบ, “แบบ”)

[huːp̚˥˨.bɛːp̚˧˩]

[huːp̚˧˦.bɛːp̚˥˥˨]


ການຜະລິດ

ການ (กาน) + ຜະລິດ (ผะลิด)

คำอาการนามของ ຜະລິດ (ผะลิด)


ປະເທດຊາດ

ປະເທດ (ปะเทด, “ประเทศ”) + ຊາດ (ซาด, “ชาติ”)


ການພັດທະນາ

ການ (กาน) + ພັດທະນາ (พัดทะนา)

ການ-ພັດ-ທະ-ນາ

คำอาการนามของ ພັດທະນາ (พัดทะนา)


ໂພຍໄພ

ໂພຍ (โพย, “โพย”) + ໄພ (ไพ, “ภัย”)


ຢາເສບຕິດ

ຢາ (อยา, “ยา”) + ເສບ (เสบ, “เสพ”) + ຕິດ (ติด, “ติด”)


ຂະໝອງ

[kʰa(ʔ˩˨).mɔːŋ˥˧˧]


ກະໝອງ

[ka(ʔ˩˨).mɔːŋ˥˧˧]


ການບຳລຸງ

ການ (กาน) + ບຳລຸງ (บำลุง)

คำอาการนามของ ບຳລຸງ (บำลุง)


ຄວາມຈື່ຈຳ

ຄວາມ (ความ) + ຈື່ຈຳ (จื่จำ)

คำอาการนามของ ຈື່ຈຳ (จื่จำ)


ການກິ້ງເກືອກ

ການ (กาน) + ກິ້ງເກືອກ (กิ้งเกือก)

[kaːn˩(˧).kiŋ˥˨.kɯːə̯k̚˧˩]

[kaːn˩˨.kiŋ˧˦.kɯːə̯k̚˥˥˨]

ການ-ກິ້ງ-ເກືອກ

คำอาการนามของ ກິ້ງເກືອກ (กิ้งเกือก)


ຄວາມຫງ່ຽງ

ຄວາມ (ความ) + ຫງ່ຽງ (หง่ยง)

[kʰuːə̯m˧˥.ŋiːə̯ŋ˧]

[kʰuːə̯m˩˨.ŋiːə̯ŋ˧˨]

คำอาการนามของ ຫງ່ຽງ (หง่ยง)


ຕົວແທນ

ຕົວ (ต็ว, “ตัว”) + ແທນ (แทน, “แทน”)

[tuːə̯˩(˧).tʰɛːn˧˥]

[tuːə̯˩˨.tʰɛːn˩˨]


ຄວາມກວ້າງຂວາງ

ຄວາມ (ความ) + ກວ້າງຂວາງ (กว้างขวาง)

[kʰuːə̯m˧˥.kuːə̯ŋ˥˨.kʰuːə̯ŋ˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.kuːə̯ŋ˧˦.kʰuːə̯ŋ˥˧˧]

ຄວາມ-ກວ້າງ-ຂວາງ

คำอาการนามของ ກວ້າງຂວາງ (กว้างขวาง)


ການຟອກ

ການ (กาน) + ຟອກ (ฟอก)

[kaːn˩˨.fɔːk̚˧˦]

คำอาการนามของ ຟອກ (ฟอก)


ການແທນ

ການ (กาน) + ແທນ (แทน)

[kaːn˩˨.tʰɛːn˩˨]

คำอาการนามของ ແທນ (แทน)


ເກນ

ยืมมาจากบาลี กณฺฑ หรือสันสกฤต काण्ड (กาณฺฑ)


ສົງຄາມປາກ

ສົງຄາມ (ส็งคาม, “สงคราม”) + ປາກ (ปาก, “ปาก”)

[soŋ˥˧˧.kʰaːm˩˨.paːk̚˥˥˨]


ສົງຄາມເຢັນ

ສົງຄາມ (ส็งคาม, “สงคราม”) + ເຢັນ (เอยัน, “เย็น”)

ສົງ-ຄາມ-ເຢັນ


ສົງຄາມໂລກ

ສົງຄາມ (ส็งคาม, “สงคราม”) + ໂລກ (โลก, “โลก”)

[soŋ˥˧˧.kʰaːm˩˨.loːk̚˧˦]


ຫ້ອງນ້ຳ

ຫ້ອງ (ห้อง, “ห้อง”) + ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”)

[hɔːŋ˧˩.nam˥˨]

[hɔːŋ˥˥˨.nam˧˦]


ການຝຶກຝົນ

ການ (กาน) + ຝຶກຝົນ (ฝึกฝ็น)

คำอาการนามของ ຝຶກຝົນ (ฝึกฝ็น)


ຄວາມສາມາດ

ຄວາມ (ความ) + ສາມາດ (สามาด)

[kʰuːə̯m˩˨.saː˥˧˧.maːt̚˧˦]

คำอาการนามของ ສາມາດ (สามาด)


ທໍ

ภาชนะสานด้วยตอกแข็ง รูปกลมสูง สำหรับใส่สิ่งของ


ໂທລາ

[tʰoː˧˥.laː˧˥]

[tʰoː˩˨.laː˩˨]


ໂທເລ

[tʰoː˧˥.leː˧˥]

[tʰoː˩˨.leː˩˨]


ຕຳແຍ

[tam˩˨.ɲɛː˩˨]

ตำแย (ไม้ล้มลุก)


ຕຳນານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตำนาน, เขมร តំណាល (ตํณาล)


ຕຳນິນ

ตำลึง (ไม้เถา)

ຜັກຕຳນິນ


ການທໍ

ການ (กาน) + ທໍ (ทํ)

[kaːn˩˨.tʰɔː˩˨]

คำอาการนามของ ທໍ (ทํ)


ການຕຳ

ການ (กาน) + ຕຳ (ตำ)

คำอาการนามของ ຕຳ (ตำ)


ການແວະ

ການ (กาน) + ແວະ (แวะ)

[kaːn˩˨.ʋɛʔ˧˨]

คำอาการนามของ ແວະ (แวะ)


ການຫັນປ່ຽນ

ການ (กาน) + ຫັນປ່ຽນ (หันป่ยน)

ການ-ຫັນ-ປ່ຽນ

คำอาการนามของ ຫັນປ່ຽນ (หันป่ยน)


ນ້ຳລາຍ

ນ້ຳລາຽ
น้ำลาย


ແມງໄມ້

ແມງ (แมง, “แมลง”) + ໄມ້ (ไม้, “ไม้”)

[mɛːŋ˧˥.maj˥˨]

[mɛːŋ˩˨.maj˧˦]


ຮາງວັນ

ยืมมาจากไทย รางวัล

[haːŋ˧˥.ʋan˧˥]

[haːŋ˩˨.ʋan˩˨]


ຄວາມເປັນໄປ

ຄວາມ (ความ) + ເປັນໄປ (เปันไป)

ຄວາມ-ເປັນ-ໄປ

คำอาการนามของ ເປັນໄປ (เปันไป)


ຊູ້

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟuːꟲ² (“คนรัก; ผู้ล่วงประเวณี”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชู้, คำเมือง ᨩᩪ᩶ (ชู้), เขิน ᨩᩪ᩶ (ชู้), ไทลื้อ ᦋᦴᧉ (ชู้), ไทดำ ꪋꪴ꫁ (จฺุ้), ไทใหญ่ ၸူႉ (จู๎), ไทใต้คง ᥓᥧᥳ (จู๎), อาหม 𑜋𑜥 (ฉู)

ชู้ (ผู้ล่วงประเวณี)


ຂຸມດຳ

ຂຸມ (ขุม, “หลุม”) + ດຳ (ดำ, “ดำ”)


ການປະເຊີນໜ້າ

ການ (กาน) + ປະເຊີນໜ້າ (ปะเซีนหน้า)

ການ-ປະ-ເຊີນ-ໜ້າ

คำอาการนามของ ປະເຊີນໜ້າ (ปะเซีนหน้า)


ຄວາມສຳພັນ

ຄວາມ (ความ) + ສຳພັນ (สำพัน)

คำอาการนามของ ສຳພັນ (สำพัน)


ການພົວພັນ

ການ (กาน) + ພົວພັນ (พ็วพัน)

[kaːn˩˨.pʰuːə̯˩˨.pʰan˩˨]

คำอาการนามของ ພົວພັນ (พ็วพัน)


ການເງິນ

ການ (กาน, “การ”) + ເງິນ (เงิน, “เงิน”)

[kaːn˩˨.ŋɤn˩˨]


ຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ

ຄວາມ (ความ) + ຫຍຸ້ງຍາກ (หยุ้งยาก)

[kʰuːə̯m˧˥.ɲuŋ˧˩.ɲaːk̚˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.ɲuŋ˥˥˨.ɲaːk̚˧˦]

ຄວາມ-ຫຍຸ້ງ-ຍາກ

คำอาการนามของ ຫຍຸ້ງຍາກ (หยุ้งยาก)

ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນພົບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ

ชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนพบความยุ่งยาก

ซีวิดกานเปันอยู่ของปะซาซ็นพ็บความหยุ้งยาก


ການເປັນຢູ່

ການ (กาน) + ເປັນຢູ່ (เปันอยู่)

ການ-ເປັນ-ຢູ່

คำอาการนามของ ເປັນຢູ່ (เปันอยู่)


ການເລີ່ມ

ການ (กาน) + ເລີ່ມ (เลี่ม)

คำอาการนามของ ເລີ່ມ (เลี่ม)


ຄວາມເປິເປື້ອນ

ຄວາມ (ความ) + ເປິເປື້ອນ (เปิเปื้อน)

[kʰuːə̯m˧˥.pɤʔ˧˥.pɯːə̯n˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.pɤʔ˩˨.pɯːə̯n˧˦]

ຄວາມ-ເປິ-ເປື້ອນ

คำอาการนามของ ເປິເປື້ອນ (เปิเปื้อน)


ຄວາມສົກກະປົກ

ຄວາມ (ความ) + ສົກກະປົກ (ส็กกะป็ก)

ຄວາມ-ສົກ-ກະ-ປົກ

คำอาการนามของ ສົກກະປົກ (ส็กกะป็ก)


ຂອງຫຼິ້ນ

ຂອງ (ของ, “ของ”) + ຫຼິ້ນ (หลิ้น, “เล่น”)

ຂອງຫລິ້ນ
ของหลิ้น

[kʰɔːŋ˥˧˧.lin˥˥˨]


ລັດຖະສາດ

ລັດຖະ (ลัดถะ, “รัฐ”) + ສາດ (สาด, “ศาสตร์”)

ຣັຖສາດ
รัถสาด


ນິນລະຄັນທີ

แก้วสีดำเลื่อม


ບຸລານະທຸຕິຍິກາ

บุราณทุติยิกา


ກຳມະຫຍີ່

ยืมมาจากไทย กำมะหยี่

ກຳມະຫຽີ່
กำมะหยี่


ກຳມັດຊະພົນ

ກຳ-ມັດ-ຊະ-ພົນ


ກຳໜັດ

ກຳຫນັດ
กำหนัด


ການແຕ່ງ

ການ (กาน) + ແຕ່ງ (แต่ง)

[kaːn˩˨.tɛːŋ˧˨]

คำอาการนามของ ແຕ່ງ (แต่ง)


ກຸກກຸຕີ

ยืมมาจากบาลี กุกฺกุฏี (“แม่ไก่”) หรือสันสกฤต कुक्कुटी (กุกฺกุฏี, “แม่ไก่”)

แม่ไก่, กุกกุฏเพศเมีย


ກຸກກຸໂຕ

ไก่ตัวผู้, กุกกุฏเพศผู้


ກຸດໂຕ

ไก่ตัวผู้, กุกกุฏเพศผู้


ກູກ

เสียงขานรับผู้ร้องหา


ກູ້ກກີ້ກ

การเล่นอย่างหนึ่งของเด็ก ให้พวกหนึ่งไปหลบซ่อน แล้วพวกหนึ่งร้องว่า "กู้ก" เพื่อหากัน


ວີລະບຸລຸດ

ວີລະ (วีละ, “วีร”) + ບຸລຸດ (บุลุด, “บุรุษ”)

ວີຣະບຸຣຸດ
วีระบุรุด

ວີ-ລະ-ບຸ-ລຸດ

คำพ้องความของ ວິລະບຸລຸດ (วิละบุลุด)


ນະລົກ

ยืมมาจากบาลี นรก หรือสันสกฤต नरक (นรก)


ກາຍຍະບໍລິຫານ

ກາຍຍະ (กายยะ, “กาย”) + ບໍລິຫານ (บํลิหาน, “บริหาร”)

ກາຽຍະບໍລິຫານ
กายยะบํลิหาน
ກາຽຍະບໍຣິຫານ
กายยะบํริหาน


ກາຍຍະພັນ

ກາຽຍະພັນ
กายยะพัน


ກາຍຍະສິດ

ກາຽຍະສິດ
กายยะสิด


ກຸ້ຍ

ยืมมาจากแคะ 鬼 (kúi, “ผี”)

ผีป่า, คนป่า


ກຸຍເຮັງ

ยืมมาจากไทย กุยเฮง, จากฮกเกี้ยน 開 (khui, “เปิด”) + 胸 (heng, “หน้าอก”)


ກັງຂາ

[kaŋ˩˨.kʰaː˥˧˧]


ກະໂປະ

เปลือกแข็งของผลไม้ เช่น มะพร้าว (กะลา) หรือมะตูม


ກະປ່ອງ

[ka(ʔ˩˨).pɔːŋ˧˨]


ການບັງ

ການ (กาน) + ບັງ (บัง)

คำอาการนามของ ບັງ (บัง)


ກາລະບູນ

ยืมมาจากสันสกฤต कर्पूर (กรฺปูร); เทียบบาลี กปฺปูร

ກາຣະບຸນ
การะบุน


ກາມິນີ

กามินี, หญิงผู้มีความรัก


ກຸລະ

ยืมมาจากบาลี กุล หรือสันสกฤต कुल (กุล)


ກຸເວນ

[kuʔ˧˥.ʋeːn˧˥]

[kuʔ˩˨.ʋeːn˩˨]


ກຸຫຼາບ

ກຸຫລາບ
กุหลาบ

[kuʔ˩˨.laːp̚˥˥˨]


ກຸຫລາບ

[kuʔ˩˨.laːp̚˥˥˨]

รูปล้าสมัยของ ກຸຫຼາບ (กุหลาบ)


ກູຕາຄານ

ยืมมาจากบาลี กูฏาคาร หรือสันสกฤต कूटागार (กูฏาคาร)

กูฏาคาร, กุฎาคาร, เรือนยอด


ກູລະມະ

ยืมมาจากสันสกฤต कूर्म (กูรฺม)

ກູຣະມະ
กูระมะ


ກູລະມາວະຕານ

ກູຣະມາວະຕານ
กูระมาวะตาน

ກູ-ລະ-ມາ-ວະ-ຕານ


ການກ້ານ

ການ (กาน) + ກ້ານ (ก้าน)

คำอาการนามของ ກ້ານ (ก้าน)


ຄວາມກ້ານກຸ່ງ

ຄວາມ (ความ) + ກ້ານກຸ່ງ (ก้านกุ่ง)

[kʰuːə̯m˩˨.kaːn˧˦.kuŋ˧˨]

ຄວາມ-ກ້ານ-ກຸ່ງ

คำอาการนามของ ກ້ານກຸ່ງ (ก้านกุ่ง)


ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ

ຄວາມ (ความ) + ຮຸ່ງເຮືອງ (ฮุ่งเฮือง)

[kʰuːə̯m˧˥.huŋ˧.hɯːə̯ŋ˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.huŋ˧˨.hɯːə̯ŋ˩˨]

ຄວາມ-ຮຸ່ງ-ເຮືອງ

คำอาการนามของ ຮຸ່ງເຮືອງ (ฮุ่งเฮือง)


ຄວາມຈະເລີນ

ຄວາມ (ความ) + ຈະເລີນ (จะเลีน)

[kʰuːə̯m˧˥.t͡ɕa(ʔ˧˥).lɤːn˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.t͡ɕa(ʔ˩˨).lɤːn˩˨]

ຄວາມ-ຈະ-ເລີນ

คำอาการนามของ ຈະເລີນ (จะเลีน)


ການສ້າງສາ

ການ (กาน) + ສ້າງສາ (ส้างสา)

[kaːn˩˨.saːŋ˥˥˨.saː˥˧˧]

คำอาการนามของ ສ້າງສາ (ส้างสา)


ຄວາມສີວິໄລ

ຄວາມ (ความ) + ສີວິໄລ (สีวิไล)

[kʰuːə̯m˩˨.siː˥˧˧.ʋiʔ˧˨.laj˩˨]

ຄວາມ-ສີ-ວິ-ໄລ

คำอาการนามของ ສີວິໄລ (สีวิไล)


ຄວາມສິວິໄລ

ຄວາມ (ความ) + ສິວິໄລ (สิวิไล)

[kʰuːə̯m˧˥.siʔ˧˥.ʋiʔ˧.laj˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.siʔ˩˨.ʋiʔ˧˨.laj˩˨]

ຄວາມ-ສິ-ວິ-ໄລ

คำอาการนามของ ສິວິໄລ (สิวิไล)


ການປິວ

ການ (กาน) + ປິວ (ปิว)

คำอาการนามของ ປິວ (ปิว)


ຂີ້ເທົ່າ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ເທົ່າ (เท็่า, “เถ้า”)

[kʰiː˥˥˨.tʰaw˧˨]


ຄວາມຈະເຣີນ

ຄວາມ (ความ) + ຈະເຣີນ (จะเรีน)

[kʰuːə̯m˧˥.t͡ɕa(ʔ˧˥).lɤːn˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.t͡ɕa(ʔ˩˨).lɤːn˩˨]

ຄວາມ-ຈະ-ເລີນ

คำอาการนามของ ຈະເຣີນ (จะเรีน)


ເຫື່ອ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *r.tɯəᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหงื่อ หรือ เหื่อ, ไทขาว ꪬꪷꫀ, ไทใหญ่ ႁိူဝ်ႇ (เหิ่ว), ไทใต้คง ᥞᥫᥱ (เห่อ̂), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜈𑜫 (รึว์), จ้วงแบบหนง towq หรือ tuiq


ເລືອດເນື້ອ

ເລືອດ (เลือด) + ເນື້ອ (เนื้อ)


ຄວາມທາລຸນ

ຄວາມ (ความ) + ທາລຸນ (ทาลุน)

[kʰuːə̯m˧˥.tʰaː˧˥.lun˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.tʰaː˩˨.lun˩˨]

คำอาการนามของ ທາລຸນ (ทาลุน)


ຄວາມໂຫດຮ້າຍ

ຄວາມ (ความ) + ໂຫດຮ້າຍ (โหดฮ้าย)

ຄວາມໂຫດຮ້າຽ
ความโหดฮ้าย

[kʰuːə̯m˧˥.hoːt̚˧˩.haːj˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.hoːt̚˥˥˨.haːj˧˦]

ຄວາມ-ໂຫດ-ຮ້າຍ

คำอาการนามของ ໂຫດຮ້າຍ (โหดฮ้าย)


ຄວາມຫຼ້າຫຼັງ

ຄວາມ (ความ) + ຫຼ້າຫຼັງ (หล้าหลัง)

[kʰuːə̯m˩˨.laː˥˥˨.laŋ˥˧˧]

ຄວາມ-ຫຼ້າ-ຫຼັງ

คำอาการนามของ ຫຼ້າຫຼັງ (หล้าหลัง)


ຄວາມປ່າເຖື່ອນ

ຄວາມ (ความ) + ປ່າເຖື່ອນ (ป่าเถื่อน)

[kʰuːə̯m˧˥.paː˧.tʰɯːə̯n˧]

[kʰuːə̯m˩˨.paː˧˨.tʰɯːə̯n˧˨]

ຄວາມ-ປ່າ-ເຖື່ອນ

คำอาการนามของ ປ່າເຖື່ອນ (ป่าเถื่อน)


ການທາລຸນ

ການ (กาน) + ທາລຸນ (ทาลุน)

คำอาการนามของ ທາລຸນ (ทาลุน)


ຄວາມທາຣຸນ

ຄວາມ (ความ) + ທາຣຸນ (ทารุน)

[kʰuːə̯m˧˥.tʰaː˧˥.lun˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.tʰaː˩˨.lun˩˨]

คำอาการนามของ ທາຣຸນ (ทารุน)


ການທາຣຸນ

ການ (กาน) + ທາຣຸນ (ทารุน)

คำอาการนามของ ທາຣຸນ (ทารุน)


ຄວາມຮ້າຍກາດ

ຄວາມ (ความ) + ຮ້າຍກາດ (ฮ้ายกาด)

[kʰuːə̯m˧˥.haːj˥˨.kaːt̚˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.haːj˧˦.kaːt̚˥˥˨]

ຄວາມ-ຮ້າຍ-ກາດ

คำอาการนามของ ຮ້າຍກາດ (ฮ้ายกาด)


ເຖື່ອນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.tɯənᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เถื่อน, ไทลื้อ ᦵᦏᦲᧃᧈ (เถี่น), ไทใหญ่ ထိူၼ်ႇ (เถิ่น), ไทใต้คง ᥗᥫᥢᥱ (เถ่อ̂น), อ่ายตน ထိုꩫ် (ถึน์), อาหม 𑜌𑜢𑜤𑜃𑜫 (ถึน์), จ้วงแบบจั่วเจียง dwenq (北部)

เถื่อน, แดนที่อยู่ในป่า

ພາຍມັນຖືເຖື່ອນເຖິງເຖືອເນື້ອ

ภายมันถือดาบถึงเถือเนื้อ

พายมันถืเถื่อนเถิงเถือเนื้อ


ຄວາມເຖື່ອນ

ຄວາມ (ความ) + ເຖື່ອນ (เถื่อน)

[kʰuːə̯m˧˥.tʰɯːə̯n˧]

[kʰuːə̯m˩˨.tʰɯːə̯n˧˨]

คำอาการนามของ ເຖື່ອນ (เถื่อน)


ຄວາມຫລ້າຫລັງ

ຄວາມ (ความ) + ຫລ້າຫລັງ (หล้าหลัง)

คำอาการนามของ ຫລ້າຫລັງ (หล้าหลัง)


ການປົກປັກຮັກສາ

ການ (กาน) + ປົກປັກຮັກສາ (ป็กปักฮักสา)

ການ-ປົກ-ປັກ-ຮັກ-ສາ

คำอาการนามของ ປົກປັກຮັກສາ (ป็กปักฮักสา)


ການຕຸ້ມຫອມ

ການ (กาน) + ຕຸ້ມຫອມ (ตุ้มหอม)

ການ-ຕຸ້ມ-ຫອມ

คำอาการนามของ ຕຸ້ມຫອມ (ตุ้มหอม)


ຄວາມແພງ

ຄວາມ (ความ) + ແພງ (แพง)

[kʰuːə̯m˧˥.pʰɛːŋ˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.pʰɛːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ແພງ (แพง)


ການຮັກ

ການ (กาน) + ຮັກ (ฮัก)

คำอาการนามของ ຮັກ (ฮัก)


ການແພງ

ການ (กาน) + ແພງ (แพง)

[kaːn˩(˧).pʰɛːŋ˧˥]

[kaːn˩˨.pʰɛːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ແພງ (แพง)


ບໍຣິເວນ

รูปล้าสมัยของ ບໍລິເວນ (บํลิเวน)


ລາຊາ

ยืมมาจากสันสกฤต राजन् (ราชนฺ)


ຣາຊາ

รูปล้าสมัยของ ລາຊາ (ลาซา)


ກາງວັນ

ກາງ (กาง) + ວັນ (วัน); เทียบไทย กลางวัน, ไทใหญ่ ၵၢင်ဝၼ်း (กางวั๊น)

[kaːŋ˩˨.ʋan˩˨]


ການຊີງ

ການ (กาน) + ຊີງ (ซีง)

คำอาการนามของ ຊີງ (ซีง)


ການເຊື່ອ

ການ (กาน) + ເຊື່ອ (เซื่อ)

[kaːn˩˨.sɯːə̯˧˨]

คำอาการนามของ ເຊື່ອ (เซื่อ)


ຫໍຄຳ

ຫໍ (หํ, “หอ”) + ຄຳ (คำ, “ทองคำ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หอคำ, คำเมือง ᩉᩬᩴᨤᩣᩴ (หอํฅาํ), เขิน ᩉᩳᨤᩴᩣ (หอฅํา), ไทลื้อ ᦠᦸᦆᧄ (หอ̂ฅัม), ไทใหญ่ ႁေႃၶမ်း (หอ̂ขั๊ม)

[hɔː˥˧˧.kʰam˩˨]

วัง, หอคำ, ราชสำนัก


ບຸຣະ

รูปล้าสมัยของ ບຸລະ (บุละ)


ຫໍຜາສາດ

ຫໍ (หํ, “หอ”) + ຜາສາດ (ผาสาด, “ปราสาท”); เทียบไทลื้อ ᦠᦸᦕᦱᦉᦱᧆ (หอ̂ผาสาด)

[hɔː˥˧˧.pʰaː˥˧˧.saːt̚˥˥˨]


ການສຸດ

ການ (กาน) + ສຸດ (สุด)

คำอาการนามของ ສຸດ (สุด)


ລັດຖະສະພາ

ยืมมาจากไทย รัฐสภา


ການເຕືອນ

ການ (กาน) + ເຕືອນ (เตือน)

[kaːn˩˨.tɯːə̯n˩˨]

คำอาการนามของ ເຕືອນ (เตือน)


ການເພາະ

ການ (กาน) + ເພາະ (เพาะ)

[kaːn˩˨.pʰɔʔ˧˨]

คำอาการนามของ ເພາະ (เพาะ)


ຄາມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คราม, ไทขาว ꪋꪱꪣ


ຄາມ

คราม (บ้านหรือหมู่บ้าน), คาม


ການລາ

ການ (กาน) + ລາ (ลา)

คำอาการนามของ ລາ (ลา)


ການລໍ

ການ (กาน) + ລໍ (ลํ)

[kaːn˩˨.lɔː˩˨]

คำอาการนามของ ລໍ (ลํ)


ການລວງ

ການ (กาน) + ລວງ (ลวง)

[kaːn˩˨.luːə̯ŋ˩˨]

คำอาการนามของ ລວງ (ลวง)


ການສາວ

ການ (กาน) + ສາວ (สาว)

คำอาการนามของ ສາວ (สาว)


ຄວາມມ່ວນ

ຄວາມ (ความ) + ມ່ວນ (ม่วน)

[kʰuːə̯m˧˥.muːə̯n˧]

[kʰuːə̯m˩˨.muːə̯n˧˨]

คำอาการนามของ ມ່ວນ (ม่วน)


ຄວາມສົດໃສ

ຄວາມ (ความ) + ສົດໃສ (ส็ดใส)

[kʰuːə̯m˩˨.sot̚˩˨.saɰ˥˧˧]

คำอาการนามของ ສົດໃສ (ส็ดใส)


ທະຫານເກນ

ທະຫານ (ทะหาน, “ทหาร”) + ເກນ (เกน, “เกณฑ์”)


ຣະດັບ

รูปล้าสมัยของ ລະດັບ (ละดับ)


ກົດໄອຍະການເສິກ

ກົດ (ก็ด, “กฎ”) + ໄອຍະການ (ไอยะกาน, “อัยการ”) + ເສິກ (เสิก, “ศึก”)

ກົດ-ໄອ-ຍະ-ການ-ເສິກ


ຣັຖ

รูปล้าสมัยของ ລັດ (ลัด)


ກົງສູນ

คำพ้องความของ ກົງສຸນ (ก็งสุน)


ຣັຖບານ

รูปเลิกใช้ของ ລັດຖະບານ (ลัดถะบาน)


ຣະບອບ

[la(ʔ˧˨).bɔːp̚˥˥˨]

รูปล้าสมัยของ ລະບອບ (ละบอบ)


ຣະບົບ

รูปล้าสมัยของ ລະບົບ (ละบ็บ)


ປະໂຍດ

รูปล้าสมัยของ ປະໂຫຍດ (ปะโหยด)


ຈລາຈົນ

รูปล้าสมัยของ ຈະລາຈົນ (จะลาจ็น)


ເຄືອຈັກກະພົບ

ເຄືອ (เคือ, “เครือ”) + ຈັກກະພົບ (จักกะพ็บ, “จักรภพ”)

[kʰɯːə̯˧˥.t͡ɕak̚˧˥.ka(ʔ˧˥).pʰop̚˧]

[kʰɯːə̯˩˨.t͡ɕak̚˩˨.ka(ʔ˩˨).pʰop̚˧˨]

ເຄືອ-ຈັກ-ກະ-ພົບ


ສາທາຣະນະຣັຖ

ສາ-ທາ-ລະ-ນະ-ລັດ

รูปล้าสมัยของ ສາທາລະນະລັດ (สาทาละนะลัด)


ສັນນິບາດ

ยืมมาจากบาลี สํนิปาต หรือ สนฺนิปาต


ສະພາກາຊາດ

ສະພາ (สะพา, “สภา”) + ກາຊາດ (กาซาด, “กาชาด”)

ສະ-ພາ-ກາ-ຊາດ


ວິຈັຍ

[ʋiʔ˧˨.t͡ɕaj˩˨]

รูปล้าสมัยของ ວິໄຈ (วิไจ)


ສາສນາ

รูปล้าสมัยของ ສາສະໜາ (สาสะหนา)


ສເມີພາບ

[sa(ʔ˩˨).mɤː˥˧˧.pʰaːp̚˧˦]

รูปล้าสมัยของ ສະເໝີພາບ (สะเหมีพาบ)


ຂບວນ

รูปล้าสมัยของ ຂະບວນ (ขะบวน)


ມິຕພາບ

รูปล้าสมัยของ ມິດຕະພາບ (มิดตะพาบ)


ໂດມີໂນ

ยืมมาจากอังกฤษ domino หรือฝรั่งเศส domino


ນິຣະໂທດກັມ

รูปล้าสมัยของ ນິລະໂທດກຳ (นิละโทดกำ)


ການປົດປ່ອຍ

ການ (กาน) + ປົດປ່ອຍ (ป็ดป่อย)

ການ-ປົດ-ປ່ອຍ

คำอาการนามของ ປົດປ່ອຍ (ป็ดป่อย)


ຣາຊາທິປະໄຕ

รูปล้าสมัยของ ລາຊາທິປະໄຕ (ลาซาทิปะไต)


ຜເດັດການ

รูปล้าสมัยของ ຜະເດັດການ (ผะเดัดกาน)


ພລາດອນພາບ

[pʰa(ʔ˧˨).laː˩˨.dɔːn˩˨.pʰaːp̚˧˦]

ພະ-ລາ-ດອນ-ພາບ

รูปล้าสมัยของ ພະລາດອນພາບ (พะลาดอนพาบ)


ຣັຖທັມມະນູນ

รูปล้าสมัยของ ລັດຖະທຳມະນູນ (ลัดถะทำมะนูน)

ລັດຖະທຳມະນູນ

ลัดถะทำมะนูน


ການແຝງ

ການ (กาน) + ແຝງ (แฝง)

[kaːn˩˨.fɛːŋ˥˧˧]

คำอาการนามของ ແຝງ (แฝง)


ທຳມະນູນ

ທັມມະນູນ
ทัมมะนูน


ທັມມະນູນ

รูปล้าสมัยของ ທຳມະນູນ (ทำมะนูน)


ພະຣາດອນພາບ

[pʰa(ʔ˧˨).laː˩˨.dɔːn˩˨.pʰaːp̚˧˦]

ພະ-ລາ-ດອນ-ພາບ

รูปล้าสมัยของ ພະລາດອນພາບ (พะลาดอนพาบ)


ພະຣິຍາ

รูปล้าสมัยของ ພະລິຍາ (พะลิยา)


ພະລິຍາ

ยืมมาจากบาลี ภริยา; เทียบสันสกฤต भार्या (ภารฺยา); ร่วมรากกับ ພັນລະຍາ (พันละยา)

ພະຣິຍາ
พะริยา

[pʰa(ʔ˧˨).liʔ˧˨.ɲaː˩˨]


ພີ່

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪝꪲ꪿ (ปฺิ่), ไทขาว ꪝꪲꫀ, ไทใต้คง ᥙᥤ (ปี)


ພີ່ລ້ຽງ

ພີ່ (พี่, “พี่”) + ລ້ຽງ (ล้ยง, “เลี้ยง”)

[pʰiː˧.liːə̯ŋ˥˨]

[pʰiː˧˨.liːə̯ŋ˧˦]


ລັດຖະປະຫານ

ຣັຖປະຫານ
รัถปะหาน

ລັດ-ຖະ-ປະ-ຫານ


ຣັຖປະຫານ

รูปล้าสมัยของ ລັດຖະປະຫານ (ลัดถะปะหาน)


ການລັງກຽດຜິວ

ການ (กาน) + ລັງກຽດຜິວ (ลังกยดผิว)

[kaːn˩˨.laŋ˩˨.kiːə̯t̚˥˥˨.pʰiw˥˧˧]

ການ-ລັງ-ກຽດ-ຜິວ

คำอาการนามของ ລັງກຽດຜິວ (ลังกยดผิว)


ການລັງກຽດ

ການ (กาน) + ລັງກຽດ (ลังกยด)

[kaːn˩˨.laŋ˩˨.kiːə̯t̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ລັງກຽດ (ลังกยด)


ອິດສະຫຼະພາບ

ອິດສະຫຼະ (อิดสะหละ, “อิสระ”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)

ອິດສຣະພາບ
อิดสระพาบ

ອິດ-ສະ-ຫຼະ-ພາບ


ອິດສຣະພາບ

รูปล้าสมัยของ ອິດສະຫຼະພາບ (อิดสะหละพาบ)


ການອົບພະຍົບ

ການ (กาน) + ອົບພະຍົບ (อ็บพะย็บ)

ການ-ອົບ-ພະ-ຍົບ

คำอาการนามของ ອົບພະຍົບ (อ็บพะย็บ)


ອາຊຍາກັມ

[ʔaːt̚˥˥˨.sa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.kam˩˨]

ອາດ-ຊະ-ຍາ-ກຳ

รูปล้าสมัยของ ອາດຊະຍາກຳ (อาดซะยากำ)


ເອກອັກຄະລາຊະທູດ

ເອກອັຄຣາຊທູດ
เอกอัคราซทูด

เอกอัครราชทูต


ເອກອັຄຣາຊທູດ

รูปล้าสมัยของ ເອກອັກຄະລາຊະທູດ (เอกอักคะลาซะทูด)

ເອກອັກຄະລາຊະທູດ

เอกอักคะลาซะทูด


ມະນຸດສະທຳ

ມະນຸດສະ (มะนุดสะ, “มนุษย์”) + ທຳ (ทำ, “ธรรม”)

ມະນຸສທັມ
มะนุสทัม

ມະ-ນຸດ-ສະ-ທຳ


ມະນຸສທັມ

ມະ-ນຸດ-ສະ-ທຳ

รูปล้าสมัยของ ມະນຸດສະທຳ (มะนุดสะทำ)


ຕຸລາການ

จาก บาลี ตุลา (“ตราชู”) + บาลี การ (“ทำ, ผู้ทำ”) หรือ สันสกฤต तुला (ตุลา, “ตราชู”) + สันสกฤต कार (การ, “ทำ, ผู้ทำ”)


ອິດທິ

ยืมมาจากบาลี อิทฺธิ; เทียบสันสกฤต ऋद्धि (ฤทฺธิ)

[ʔit̚˧˥.tʰiʔ˧]

[ʔit̚˩˨.tʰiʔ˧˨]

ອິດທິກຳລັງ


ມານດາ

ยืมมาจากบาลี มาตา หรือสันสกฤต माता (มาตา); ร่วมรากกับ ມາດາ (มาดา) and ມາຕາ (มาตา)


ຄວາມເໝາະສົມ

ຄວາມ (ความ) + ເໝາະສົມ (เหมาะส็ม)

[kʰuːə̯m˩˨.mɔʔ˩˨.som˥˧˧]

ຄວາມ-ເໝາະ-ສົມ

คำอาการนามของ ເໝາະສົມ (เหมาะส็ม)


ຄວາມເຫມາະສົມ

ຄວາມ (ความ) + ເຫມາະສົມ (เหมาะส็ม)

คำอาการนามของ ເຫມາະສົມ (เหมาะส็ม)


ນາຍຈ້າງ

ນາຍ (นาย, “นาย”) + ຈ້າງ (จ้าง, “จ้าง”)

ນາຽຈ້າງ
นายจ้าง

[naːj˧˥.t͡ɕaːŋ˥˨]

[naːj˩˨.t͡ɕaːŋ˧˦]

ນາຍຈ້າງມີອຳນາດເພື່ອຄວບຄຸມລູກຈ້າງທຳງານ

นายจ้างมีอำนาจเพื่อควบคุมลูกจ้างทำงาน

นายจ้างมีอำนาดเพื่อควบคุมลูกจ้างทำงาน


ລູກຈ້າງ

ລູກ (ลูก, “ลูก”) + ຈ້າງ (จ้าง, “จ้าง”)

[luːk̚˥˨.t͡ɕaːŋ˥˨]

[luːk̚˧˦.t͡ɕaːŋ˧˦]