ອຸບາຍ

ยืมมาจากบาลี อุปาย (“อุบาย”) หรือสันสกฤต उपाय (อุปาย, “อุบาย”)

[ʔuʔ˩˨.baːj˩˨]

อุบาย (เล่ห์เหลี่ยม)

วิธี, หนทาง, ช่อง


ມາຍາ

ยืมมาจากบาลี มายา หรือสันสกฤต माया (มายา)

[maː˧˥.ɲaː˧˥]

[maː˩˨.ɲaː˩˨]

มายา (การลวงหรือเล่ห์กล)


ການຫຼອກລວງ

ການ (กาน) + ຫຼອກລວງ (หลอกลวง)

[kaːn˩(˧).lɔːk̚˧˩.luːə̯ŋ˧˥]

[kaːn˩˨.lɔːk̚˥˥˨.luːə̯ŋ˩˨]

ການ-ຫຼອກ-ລວງ

คำอาการนามของ ຫຼອກລວງ (หลอกลวง)


ການປັບໄໝ

ການ (กาน) + ປັບໄໝ (ปับไหม)

คำอาการนามของ ປັບໄໝ (ปับไหม)


ການອົບ

ການ (กาน) + ອົບ (อ็บ)

คำอาการนามของ ອົບ (อ็บ)


ການມອບ

ການ (กาน) + ມອບ (มอบ)

[kaːn˩˨.mɔːp̚˧˦]

คำอาการนามของ ມອບ (มอบ)


ການແຈກຢາຍ

ການ (กาน) + ແຈກຢາຍ (แจกอยาย)

[kaːn˩˨.t͡ɕɛːk̚˥˥˨.jaːj˩˨]

คำอาการนามของ ແຈກຢາຍ (แจกอยาย)


ການກີດກັນ

ການ (กาน) + ກີດກັນ (กีดกัน)

คำอาการนามของ ກີດກັນ (กีดกัน)


ການບຳເລີ

ການ (กาน) + ບຳເລີ (บำเลี)

คำอาการนามของ ບຳເລີ (บำเลี)


ຄວາມລຳອຽງ

ຄວາມ (ความ) + ລຳອຽງ (ลำอยง)

[kʰuːə̯m˧˥.lam˧˥.ʔiːə̯ŋ˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.lam˩˨.ʔiːə̯ŋ˩˨]

คำอาการนามของ ລຳອຽງ (ลำอยง)


ຄວາມຫງຸດຫງິດ

ຄວາມ (ความ) + ຫງຸດຫງິດ (หงุดหงิด)

[kʰuːə̯m˧˥.ŋut̚˧˥.ŋit̚˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.ŋut̚˩˨.ŋit̚˩˨]

ຄວາມ-ຫງຸດ-ຫງິດ

คำอาการนามของ ຫງຸດຫງິດ (หงุดหงิด)


ຄວາມພໍດີ

ຄວາມ (ความ) + ພໍດີ (พํดี)

[kʰuːə̯m˧˥.pʰɔː˧˥.diː˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.pʰɔː˩˨.diː˩˨]

คำอาการนามของ ພໍດີ (พํดี)


ຄວາມເໝາະ

ຄວາມ (ความ) + ເໝາະ (เหมาะ)

[kʰuːə̯m˧˥.mɔʔ˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.mɔʔ˩˨]

คำอาการนามของ ເໝາະ (เหมาะ)


ການສາງ

ການ (กาน) + ສາງ (สาง)

[kaːn˩˨.saːŋ˥˧˧]

คำอาการนามของ ສາງ (สาง)


ການຫວີ

ການ (กาน) + ຫວີ (หวี)

[kaːn˩˨.ʋiː˥˧˧]

คำอาการนามของ ຫວີ (หวี)


ການປວດທ້ອງຍ່ຽວ

ການ (กาน) + ປວດທ້ອງຍ່ຽວ (ปวดท้องย่ยว)

[kaːn˩(˧).puːə̯t̚˧˩.tʰɔːŋ˥˨.ɲiːə̯w˧]

[kaːn˩˨.puːə̯t̚˥˥˨.tʰɔːŋ˧˦.ɲiːə̯w˧˨]

ການ-ປວດ-ທ້ອງ-ຍ່ຽວ

คำอาการนามของ ປວດທ້ອງຍ່ຽວ (ปวดท้องย่ยว)


ການທອດກະຖິນ

ການ (กาน) + ທອດກະຖິນ (ทอดกะถิน)

ການ-ທອດ-ກະ-ຖິນ

คำอาการนามของ ທອດກະຖິນ (ทอดกะถิน)


ຄວາມເອັນດູ

ຄວາມ (ความ) + ເອັນດູ (เอันดู)

[kʰuːə̯m˩˨.ʔen˩˨.duː˩˨]

ຄວາມ-ເອັນ-ດູ

คำอาการนามของ ເອັນດູ (เอันดู)


ຜະຫຍາ

ยืมมาจากบาลี ปญฺญา หรือสันสกฤต प्रज्ञा (ปฺรชฺญา, “ความรู้”)

[pʰa(ʔ˩˨).ɲaː˥˧˧]

ปัญญา, ความรู้, ความฉลาด

สุภาษิต, คำพังเพย


ຜຍາ

[pʰa(ʔ˩˨).ɲaː˥˧˧]

รูปล้าสมัยของ ຜະຫຍາ (ผะหยา)


ຄວາມປາດຖະໜາ

ຄວາມ (ความ) + ປາດຖະໜາ (ปาดถะหนา)

[kʰuːə̯m˩˨.paːt̚˥˥˨.tʰa(ʔ˩˨).naː˥˧˧]

ຄວາມ-ປາດ-ຖະ-ໜາ

คำอาการนามของ ປາດຖະໜາ (ปาดถะหนา)


ການປຶກສາ

ການ (กาน) + ປຶກສາ (ปึกสา)

[kaːn˩˨.pɯk̚˩˨.saː˥˧˧]

คำอาการนามของ ປຶກສາ (ปึกสา)


ການນິລະມິດ

ການ (กาน) + ນິລະມິດ (นิละมิด)

ການ-ນິ-ລະ-ມິດ

คำอาการนามของ ນິລະມິດ (นิละมิด)


ການນິຣະມິດ

ການ (กาน) + ນິຣະມິດ (นิระมิด)

ການ-ນິ-ລະ-ມິດ

คำอาการนามของ ນິຣະມິດ (นิระมิด)


ຄວາມບໍຣິບູນ

ຄວາມ (ความ) + ບໍຣິບູນ (บํริบูน)

[kʰuːə̯m˩˨.bɔː˩˨.liʔ˧˨.buːn˩˨]

ຄວາມ-ບໍ-ລິ-ບູນ

คำอาการนามของ ບໍຣິບູນ (บํริบูน)


ຄວາມບໍລິບູນ

ຄວາມ (ความ) + ບໍລິບູນ (บํลิบูน)

[kʰuːə̯m˩˨.bɔː˩˨.liʔ˧˨.buːn˩˨]

ຄວາມ-ບໍ-ລິ-ບູນ

คำอาการนามของ ບໍລິບູນ (บํลิบูน)


ການຄູນ

ການ (กาน) + ຄູນ (คูน)

คำอาการนามของ ຄູນ (คูน)


ການອາໄສ

ການ (กาน) + ອາໄສ (อาไส)

คำอาการนามของ ອາໄສ (อาไส)


ການບໍລິຈາກ

ການ (กาน) + ບໍລິຈາກ (บํลิจาก)

[kaːn˩˨.bɔː˩˨.liʔ˧˨.t͡ɕaːk̚˥˥˨]

ການ-ບໍ-ລິ-ຈາກ

คำอาการนามของ ບໍລິຈາກ (บํลิจาก)


ບໍຣິຈາກ

[bɔː˩(˧).liʔ˧.t͡ɕaːk̚˧˩]

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.t͡ɕaːk̚˥˥˨]

รูปล้าสมัยของ ບໍລິຈາກ (บํลิจาก)


ການບໍຣິຈາກ

ການ (กาน) + ບໍຣິຈາກ (บํริจาก)

[kaːn˩˨.bɔː˩˨.liʔ˧˨.t͡ɕaːk̚˥˥˨]

ການ-ບໍ-ລິ-ຈາກ

คำอาการนามของ ບໍຣິຈາກ (บํริจาก)


ຄວາມອຸດົມສົມບູນ

ຄວາມ (ความ) + ອຸດົມສົມບູນ (อุด็มส็มบูน)

[kʰuːə̯m˧˥.ʔuʔ˧˥.dom˩(˧).som˩(˧).buːn˩(˧)]

ຄວາມ-ອຸ-ດົມ-ສົມ-ບູນ

คำอาการนามของ ອຸດົມສົມບູນ (อุด็มส็มบูน)


ການການ

ການ (กาน) + ການ (กาน)

คำอาการนามของ ການ (กาน)


ຂີຣະ

[kʰiː˥˧˧.laʔ˧˨]

รูปล้าสมัยของ ຂີລະ (ขีละ)


ຂີລະ

ยืมมาจากบาลี ขีร; ร่วมรากกับ ກະສິລະ (กะสิละ)

[kʰiː˥˧˧.laʔ˧˨]


ປີແສງ

ປີ (ปี, “ปี”) + ແສງ (แสง, “แสง”)

[piː˩˨.sɛːŋ˥˧˧]


ຄວາມສະໜຸກສະໜານ

ຄວາມ (ความ) + ສະໜຸກສະໜານ (สะหนุกสะหนาน)

[kʰuːə̯m˧˥.sa(ʔ˧˥).nuk̚˧˥.sa(ʔ˧˥).naːn˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.sa(ʔ˩˨).nuk̚˩˨.sa(ʔ˩˨).naːn˥˧˧]

ຄວາມ-ສະ-ໜຸກ-ສະ-ໜານ

คำอาการนามของ ສະໜຸກສະໜານ (สะหนุกสะหนาน)

ສະໜຸກສະໜານ

สะหนุกสะหนาน


ການໝົດສະຕິ

ການ (กาน) + ໝົດສະຕິ (หม็ดสะติ)

ການ-ໝົດ-ສະ-ຕິ

คำอาการนามของ ໝົດສະຕິ (หม็ดสะติ)


ການປັ້ນ

ການ (กาน) + ປັ້ນ (ปั้น)

คำอาการนามของ ປັ້ນ (ปั้น)


ການຈັບຈ່າຍ

ການ (กาน) + ຈັບຈ່າຍ (จับจ่าย)

[kaːn˩˨.t͡ɕap̚˩˨.t͡ɕaːj˧˨]

ການ-ຈັບ-ຈ່າຍ

คำอาการนามของ ຈັບຈ່າຍ (จับจ่าย)


ຄວາມຕໍ່ເນື່ອງ

ຄວາມ (ความ) + ຕໍ່ເນື່ອງ (ตํ่เนื่อง)

[kʰuːə̯m˧˥.tɔː˧.nɯːə̯ŋ˧]

[kʰuːə̯m˩˨.tɔː˧˨.nɯːə̯ŋ˧˨]

ຄວາມ-ຕໍ່-ເນື່ອງ

คำอาการนามของ ຕໍ່ເນື່ອງ (ตํ่เนื่อง)


ຄວາມສະບາຍ

ຄວາມ (ความ) + ສະບາຍ (สะบาย)

คำอาการนามของ ສະບາຍ (สะบาย)


ຄວາມທັນສະໄໝ

ຄວາມ (ความ) + ທັນສະໄໝ (ทันสะไหม)

ຄວາມ-ທັນ-ສະ-ໄໝ

คำอาการนามของ ທັນສະໄໝ (ทันสะไหม)


ການອອກກຳລັງ

ການ (กาน) + ອອກກຳລັງ (ออกกำลัง)

[kaːn˩˨.ʔɔːk̚˥˥˨.kam˩˨.laŋ˩˨]

ການ-ອອກ-ກຳ-ລັງ

คำอาการนามของ ອອກກຳລັງ (ออกกำลัง)


ສິ່ງກໍ່ສ້າງ

ສິ່ງ (สิ่ง, “สิ่ง”) + ກໍ່ສ້າງ (กํ่ส้าง, “ก่อสร้าง”)

[siŋ˧.kɔː˧.saːŋ˧˩]

[siŋ˧˨.kɔː˧˨.saːŋ˥˥˨]

ສິ່ງ-ກໍ່-ສ້າງ

สิ่งก่อสร้าง


ການຫາຍໂຕ

ການ (กาน) + ຫາຍໂຕ (หายโต)

คำอาการนามของ ຫາຍໂຕ (หายโต)


ຈີ່ຫຼໍ່

[t͡ɕiː˧.lɔː˧]

[t͡ɕiː˧˨.lɔː˧˨]

รูปแบบอื่นของ ຈີ່ລໍ່ (จี่ลํ่)


ຈີ່ຫລໍ່

[t͡ɕiː˧.lɔː˧]

[t͡ɕiː˧˨.lɔː˧˨]

รูปแบบอื่นของ ຈີ່ລໍ່ (จี่ลํ่)


ຈີ່ລໍ່

ຈີ່ຫຼໍ່
จี่หลํ่
ຈີ່ຫລໍ່
จี่หลํ่

[t͡ɕiː˧.lɔː˧]

[t͡ɕiː˧˨.lɔː˧˨]

แมลงชนิดหนึ่ง คล้ายจิ้งหรีดทองดำ (field cricket หรือ ຈີ່ນາຍ (จี่นาย)) แต่ตัวเล็กและปีกสีดำ


ບະເລ

ยืมมาจากฝรั่งเศส blé (“ข้าวสาลี”)

ເບ
เบ
ເບຼ
เบล
ເບລ໌
เบล์

(ເຂົ້າ~) สาลี


ການປະ

ການ (กาน) + ປະ (ปะ)

คำอาการนามของ ປະ (ปะ)


ການຖືສິນ

ການ (กาน) + ຖືສິນ (ถืสิน)

[kaːn˩˨.tʰɯː˥˧˧.sin˥˧˧]

คำอาการนามของ ຖືສິນ (ถืสิน)


ການລູບ

ການ (กาน) + ລູບ (ลูบ)

คำอาการนามของ ລູບ (ลูบ)


ການຄຳ

ການ (กาน) + ຄຳ (คำ)

คำอาการนามของ ຄຳ (คำ)


ຄວາມທໍລະມານ

ຄວາມ (ความ) + ທໍລະມານ (ทํละมาน)

[kʰuːə̯m˧˥.tʰɔː˧˥.la(ʔ˧).maːn˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.tʰɔː˩˨.la(ʔ˧˨).maːn˩˨]

ຄວາມ-ທໍ-ລະ-ມານ

คำอาการนามของ ທໍລະມານ (ทํละมาน)


ຄວາມຖາວອນ

ຄວາມ (ความ) + ຖາວອນ (ถาวอน)

[kʰuːə̯m˧˥.tʰaː˩(˧).ʋɔːn˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.tʰaː˥˧˧.ʋɔːn˩˨]

คำอาการนามของ ຖາວອນ (ถาวอน)


ໂປດົກ

ยืมมาจากบาลี โปตก หรือสันสกฤต पोतक (โปตก)


ອຸສຸມ

ยืมมาจากบาลี อุสุมา; เทียบสันสกฤต ऊष्मन् (อูษฺมนฺ)

[ʔuʔ˩˨.sum˥˧˧]

อุสุม (ไอ, ไออุ่น)


ອຸດສະນະ

ยืมมาจากสันสกฤต उष्ण (อุษฺณ); เทียบบาลี อุณฺห; ร่วมรากกับ ອຸນຫະ (อุนหะ)

อุษณ (ความร้อน, ฤดูร้อน)


ການຈູດ

ການ (กาน) + ຈູດ (จูด)

[kaːn˩˨.t͡ɕuːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຈູດ (จูด)


ຄາດຕະກອນ

ຄາດຕະ (คาดตะ, “ฆาต”) + ກອນ (กอน, “กร”)

ຄາຕະກອນ
คาตะกอน


ຄາຕະກອນ

รูปแบบอื่นของ ຄາດຕະກອນ (คาดตะกอน)


ການທໍລະຍົດ

ການ (กาน) + ທໍລະຍົດ (ทํละย็ด)

[kaːn˩˨.tʰɔː˩˨.la(ʔ˧˨).ɲot̚˧˨]

ການ-ທໍ-ລະ-ຍົດ

คำอาการนามของ ທໍລະຍົດ (ทํละย็ด)


ຄວາມທໍລະຍົດ

ຄວາມ (ความ) + ທໍລະຍົດ (ทํละย็ด)

[kʰuːə̯m˧˥.tʰɔː˧˥.la(ʔ˧).ɲot̚˧]

[kʰuːə̯m˩˨.tʰɔː˩˨.la(ʔ˧˨).ɲot̚˧˨]

ຄວາມ-ທໍ-ລະ-ຍົດ

คำอาการนามของ ທໍລະຍົດ (ทํละย็ด)


ຄວາມປະພຶດ

ຄວາມ (ความ) + ປະພຶດ (ปะพึด)

[kʰuːə̯m˧˥.pa(ʔ˧˥).pʰɯt̚˧]

[kʰuːə̯m˩˨.pa(ʔ˩˨).pʰɯt̚˧˨]

คำอาการนามของ ປະພຶດ (ปะพึด)


ຄາລະວະ

ยืมมาจากบาลี คารว; เทียบสันสกฤต गौरव (เคารว); ร่วมรากกับ ເຄົາລົບ (เค็าล็บ)

ຄາຣະວະ
คาระวะ

[kʰaː˩˨.la(ʔ˧˨).ʋaʔ˧˨]

คารวะ (ความเคารพ)


ຄາຣະວະ

[kʰaː˩˨.la(ʔ˧˨).ʋaʔ˧˨]

รูปล้าสมัยของ ຄາລະວະ (คาละวะ)


ມະຕະກະ

ยืมมาจากบาลี มตก; เทียบสันสกฤต मृतक (มฺฤตก); ร่วมรากกับ ມໍລະດົກ (มํละด็ก)

มตกะ (ผู้ตายแล้ว)


ກຳມະຖັນ

ยืมมาจากสันสกฤต गन्धक (คนฺธก)


ອິດສະລະ

ยืมมาจากบาลี อิสฺสร (“เป็นใหญ่”); เทียบสันสกฤต ईश्वर (อีศฺวร, “เป็นใหญ่”); ร่วมรากกับ ອີສວນ (อีสวน)

ອິດສະຫຼະ
อิดสะหละ
ອິສລະ
อิสละ
ອິດສະຣະ
อิดสะระ


ການວິນິດໄສ

ການ (กาน) + ວິນິດໄສ (วินิดไส)

ການ-ວິ-ນິດ-ໄສ

คำอาการนามของ ວິນິດໄສ (วินิดไส)


ເທສະມົນຕີ

ເທດ-ສະ-ມົນ-ຕີ

รูปล้าสมัยของ ເທດສະມົນຕີ (เทดสะม็นตี)


ອະວະກາດ

ยืมมาจากสันสกฤต अवकाश (อวกาศ); เทียบบาลี โอกาส; ร่วมรากกับ ໂອກາດ (โอกาด)

[ʔa(ʔ˩˨).ʋa(ʔ˧˨).kaːt̚˥˥˨]


ຄວາມສາມັນ

ຄວາມ (ความ) + ສາມັນ (สามัน)

[kʰuːə̯m˩˨.saː˥˧˧.man˩˨]

คำอาการนามของ ສາມັນ (สามัน)


ສາມັນຊົນ

ສາມັນ (สามัน, “สามัญ”) + ຊົນ (ซ็น, “ชน”)


ການອຸທິດ

ການ (กาน) + ອຸທິດ (อุทิด)

[kaːn˩˨.ʔuʔ˩˨.tʰit̚˧˨]

คำอาการนามของ ອຸທິດ (อุทิด)


ການປະຍຸກ

ການ (กาน) + ປະຍຸກ (ปะยุก)

คำอาการนามของ ປະຍຸກ (ปะยุก)


ການສັກກາລະ

ການ (กาน) + ສັກກາລະ (สักกาละ)

ການ-ສັກ-ກາ-ລະ

คำอาการนามของ ສັກກາລະ (สักกาละ)


ມິຄະ

ยืมมาจากบาลี มิค; เทียบบาลี มค, สันสกฤต मृग (มฺฤค); ร่วมรากกับ ມະລຶກ (มะลึก) and ມິຄາ (มิคา)

[miʔ˧˨.kʰaʔ˧˨]

เนื้อ, เนื้อสัตว์ป่า


ມິຄາ

ยืมมาจากบาลี มิค; เทียบบาลี มค, สันสกฤต मृग (มฺฤค); ร่วมรากกับ ມະລຶກ (มะลึก) and ມິຄະ (มิคะ)

[miʔ˧˨.kʰaː˩˨]

เนื้อ, เนื้อสัตว์ป่า


ສັກດິນາ

อาจมาจากไทย ศักดินา


ຫິງສາ

ยืมมาจากบาลี หิงฺสา หรือสันสกฤต हिंसा (หิํสา); ร่วมรากกับ ຫຶງສາ (หึงสา)

[hiŋ˥˧˧.saː˥˧˧]


ອະພິໄທ

ยืมมาจากสันสกฤต अभिधेय (อภิเธย)


ຄວາມຄຶກຄື້ນ

ຄວາມ (ความ) + ຄຶກຄື້ນ (คึกคื้น)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰɯk̚˧.kʰɯːn˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰɯk̚˧˨.kʰɯːn˧˦]

ຄວາມ-ຄຶກ-ຄື້ນ

คำอาการนามของ ຄຶກຄື້ນ (คึกคื้น)


ການຈັດສັນ

ການ (กาน) + ຈັດສັນ (จัดสัน)

คำอาการนามของ ຈັດສັນ (จัดสัน)


ມະນີ

ยืมมาจากบาลี มณิ หรือสันสกฤต मणि (มณิ)


ການອ່ອຍ

ການ (กาน) + ອ່ອຍ (อ่อย)

ການອ່ອຽ
กานอ่อย

[kaːn˩˨.ʔɔːj˧˨]

คำอาการนามของ ອ່ອຍ (อ่อย)


ໂຫຣາສາດ

[hoː˥˧˧.laː˩˨.saːt̚˥˥˨]

รูปล้าสมัยของ ໂຫລາສາດ (โหลาสาด)


ຣະສາຍະນະເວດ

[la(ʔ˧˨).saː˥˧˧.ɲa(ʔ˧˨).na(ʔ˧˨).ʋeːt̚˧˦]

ລະ-ສາ-ຍະ-ນະ-ເວດ

รูปล้าสมัยของ ລະສາຍະນະເວດ (ละสายะนะเวด)


ລະສາຍະນະເວດ

จาก สันสกฤต रसायन (รสายน) + สันสกฤต वेद (เวท)

ຣະສາຍະນະເວດ
ระสายะนะเวด

ລະ-ສາ-ຍະ-ນະ-ເວດ


ອາຍຸລະແພດ

ອາຍຸຣະແພດ
อายุระแพด

[ʔaː˩(˧).ɲuʔ˧.la(ʔ˧).pʰɛːt̚˥˨]

[ʔaː˩˨.ɲuʔ˧˨.la(ʔ˧˨).pʰɛːt̚˧˦]

ອາ-ຍຸ-ລະ-ແພດ


ອາຍຸຣະແພດ

[ʔaː˩(˧).ɲuʔ˧.la(ʔ˧).pʰɛːt̚˥˨]

[ʔaː˩˨.ɲuʔ˧˨.la(ʔ˧˨).pʰɛːt̚˧˦]

ອາ-ຍຸ-ລະ-ແພດ

รูปล้าสมัยของ ອາຍຸລະແພດ (อายุละแพด)


ລະຫັດສະວິທະຍາ

ຣະຫັດສະວິທະຍາ
ระหัดสะวิทะยา

[la(ʔ˧).hat̚˧˥.sa(ʔ˧˥).ʋit̚˧.tʰa(ʔ˧).ɲaː˧˥]

[la(ʔ˧˨).hat̚˩˨.sa(ʔ˩˨).ʋit̚˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨]

ລະ-ຫັດ-ສະ-ວິດ-ທະ-ຍາ


ການລາສິກຂາ

ການ (กาน) + ລາສິກຂາ (ลาสิกขา)

ການ-ລາ-ສິກ-ຂາ

คำอาการนามของ ລາສິກຂາ (ลาสิกขา)


ຄວາມຈອງຫອງ

ຄວາມ (ความ) + ຈອງຫອງ (จองหอง)

[kʰuːə̯m˧˥.t͡ɕɔːŋ˩(˧).hɔːŋ˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.t͡ɕɔːŋ˩˨.hɔːŋ˥˧˧]

ຄວາມ-ຈອງ-ຫອງ

คำอาการนามของ ຈອງຫອງ (จองหอง)


ສີໄມ້ລາຍມື

ສີ (สี, “สี”) + ໄມ້ (ไม้, “ไม้”) + ລາຍມື (ลายมื, “ลายมือ”)

ສີໄມ້ລາຽມື
สีไม้ลายมื

ສີ-ໄມ້-ລາຍ-ມື

ฝีไม้ลายมือ (ฝีมือหรือความสามารถ)


ຄວາມຂັດຂ້ອງ

ຄວາມ (ความ) + ຂັດຂ້ອງ (ขัดข้อง)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰat̚˧˥.kʰɔːŋ˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰat̚˩˨.kʰɔːŋ˥˥˨]

ຄວາມ-ຂັດ-ຂ້ອງ

คำอาการนามของ ຂັດຂ້ອງ (ขัดข้อง)


ບໍລິວານ

ยืมมาจากบาลี ปริวาร หรือสันสกฤต परिवार (ปริวาร); ร่วมรากกับ ບໍລິພານ (บํลิพาน)

ບໍຣິວານ
บํริวาน

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.ʋaːn˩˨]


ການປະທະ

ການ (กาน) + ປະທະ (ปะทะ)

คำอาการนามของ ປະທະ (ปะทะ)


ທ່າອ່ຽງ

ທ່າ (ท่า, “ท่า”) + ອ່ຽງ (อ่ยง) หรืออาจแผลงมาจาก ທ່າ (ท่า, “ท่า”) + ອຽງ (อยง, “เอียง”)

[tʰaː˧.ʔiːə̯ŋ˧]

[tʰaː˧˨.ʔiːə̯ŋ˧˨]

แนวโน้ม, ความโน้มเอียง


ຫະລິກະ

ยืมมาจากสันสกฤต हलिक (หลิก)


ຈັກກະພົບ

ຈັກກະ (จักกะ, “จักร”) + ພົບ (พ็บ, “ภพ”)


ການສາທິດ

ການ (กาน) + ສາທິດ (สาทิด)

คำอาการนามของ ສາທິດ (สาทิด)


ການຕັ້ງທ້ອງ

ການ (กาน) + ຕັ້ງທ້ອງ (ตั้งท้อง)

[kaːn˩(˧).taŋ˥˨.tʰɔːŋ˥˨]

[kaːn˩˨.taŋ˧˦.tʰɔːŋ˧˦]

ການ-ຕັ້ງ-ທ້ອງ

คำอาการนามของ ຕັ້ງທ້ອງ (ตั้งท้อง)


ການປະຕິຍານ

ການ (กาน) + ປະຕິຍານ (ปะติยาน)

ການ-ປະ-ຕິ-ຍານ

คำอาการนามของ ປະຕິຍານ (ปะติยาน)


ການບັນຍັດ

ການ (กาน) + ບັນຍັດ (บันยัด)

คำอาการนามของ ບັນຍັດ (บันยัด)


ຄວາມຕ່ຳຕ້ອຍ

ຄວາມ (ความ) + ຕ່ຳຕ້ອຍ (ต่ำต้อย)

[kʰuːə̯m˩˨.tam˧˨.tɔːj˧˦]

ຄວາມ-ຕ່ຳ-ຕ້ອຍ

คำอาการนามของ ຕ່ຳຕ້ອຍ (ต่ำต้อย)


ການເຂົ້າເຝົ້າ

ການ (กาน) + ເຂົ້າເຝົ້າ (เข็้าเฝ็้า)

ການ-ເຂົ້າ-ເຝົ້າ

คำอาการนามของ ເຂົ້າເຝົ້າ (เข็้าเฝ็้า)


ການສອດແນມ

ການ (กาน) + ສອດແນມ (สอดแนม)

[kaːn˩˨.sɔːt̚˥˥˨.nɛːm˩˨]

คำอาการนามของ ສອດແນມ (สอดแนม)


ຈະລວດ

[t͡ɕa(ʔ˧˥).luːə̯t̚˥˨]

[t͡ɕa(ʔ˩˨).luːə̯t̚˧˦]

คำพ้องความของ ຈະຫຼວດ (จะหลวด)


ຄວາມໃສ່ໃຈ

ຄວາມ (ความ) + ໃສ່ໃຈ (ใส่ใจ)

[kʰuːə̯m˩˨.saɰ˧˨.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ໃສ່ໃຈ (ใส่ใจ)


ການເສຍຮູ້

ການ (กาน) + ເສຍຮູ້ (เสยฮู้)

[kaːn˩˨.siːə̯˥˧˧.huː˧˦]

คำอาการนามของ ເສຍຮູ້ (เสยฮู้)


ປະຊາຊາດ

ປະຊາ (ปะซา, “ประชา”) + ຊາດ (ซาด, “ชาติ”)


ບັບຕິສະມາ

รากศัพท์แรกสุดคือ, จาก

ບັບ-ຕິ-ສະ-ມາ

บัพติศมา, พิธีจุ่มน้ำ


ຄວາມຊື່ນບານ

ຄວາມ (ความ) + ຊື່ນບານ (ซื่นบาน)

[kʰuːə̯m˩˨.sɯːn˧˨.baːn˩˨]

ຄວາມ-ຊື່ນ-ບານ

คำอาการนามของ ຊື່ນບານ (ซื่นบาน)


ຄວາມເຈັບຊ້ຳ

ຄວາມ (ความ) + ເຈັບຊ້ຳ (เจับซ้ำ)

[kʰuːə̯m˧˥.t͡ɕep̚˧˥.sam˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.t͡ɕep̚˩˨.sam˧˦]

ຄວາມ-ເຈັບ-ຊ້ຳ

คำอาการนามของ ເຈັບຊ້ຳ (เจับซ้ำ)


ເຮັບເຣີ

ยืมมาจากฝรั่งเศส hébreu

[hep̚˧˨.lɤː˩˨]

(ຄົນ~, ຊາວ~) ฮีบรู


ອາຫຼັບ

ยืมมาจากไทย อาหรับ, จากอาหรับ عَرَب (อะรับ, “ชาวอาหรับ”)

ອາຫລັບ
อาหลับ

[ʔaː˩˨.lap̚˩˨]

(ຄົນ~, ຊາວ~) อาหรับ


ອາຫລັບ

[ʔaː˩˨.lap̚˩˨]

รูปแบบอื่นของ ອາຫຼັບ (อาหลับ)


ອາຣັບ

รากศัพท์แรกสุดคืออาหรับ عَرَب (อะรับ, “ชาวอาหรับ”)

[ʔaː˩˨.lap̚˧˨]

คำพ้องความของ ອາຫຼັບ (อาหลับ)


ພົມແດນ

ພົມ (พ็ม, “พรม”) + ແດນ (แดน, “แดน”)


ຄວາມອິດສະລະ

ຄວາມ (ความ) + ອິດສະລະ (อิดสะละ)

[kʰuːə̯m˩˨.ʔit̚˩˨.sa(ʔ˩˨).laʔ˧˨]

ຄວາມ-ອິດ-ສະ-ລະ

คำอาการนามของ ອິດສະລະ (อิดสะละ)


ລຸກຂະ

ยืมมาจากบาลี รุกฺข; เทียบสันสกฤต वृक्ष (วฺฤกฺษ)


ການພໍ້

ການ (กาน) + ພໍ້ (พํ้)

[kaːn˩˨.pʰɔː˧˦]

คำอาการนามของ ພໍ້ (พํ้)


ຄວາມແນ່ນອນ

ຄວາມ (ความ) + ແນ່ນອນ (แน่นอน)

[kʰuːə̯m˧˥.nɛː˧.nɔːn˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.nɛː˧˨.nɔːn˩˨]

ຄວາມ-ແນ່-ນອນ

คำอาการนามของ ແນ່ນອນ (แน่นอน)


ການໂຍກ

ການ (กาน) + ໂຍກ (โยก)

[kaːn˩˨.ɲoːk̚˧˦]

คำอาการนามของ ໂຍກ (โยก)


ການບັງເກີດ

ການ (กาน) + ບັງເກີດ (บังเกีด)

[kaːn˩˨.baŋ˩˨.kɤːt̚˥˥˨]

ການ-ບັງ-ເກີດ

คำอาการนามของ ບັງເກີດ (บังเกีด)


ການພັງ

ການ (กาน) + ພັງ (พัง)

คำอาการนามของ ພັງ (พัง)


ຄວາມບູຮານ

ຄວາມ (ความ) + ບູຮານ (บูฮาน)

[kʰuːə̯m˩˨.buː˩˨.haːn˩˨]

คำอาการนามของ ບູຮານ (บูฮาน)


ຄວາມສັບສົນ

ຄວາມ (ความ) + ສັບສົນ (สับส็น)

ຄວາມ-ສັບ-ສົນ

คำอาการนามของ ສັບສົນ (สับส็น)


ຄວາມເມົາ

ຄວາມ (ความ) + ເມົາ (เม็า)

คำอาการนามของ ເມົາ (เม็า)


ການຂ່ວນ

ການ (กาน) + ຂ່ວນ (ข่วน)

[kaːn˩˨.kʰuːə̯n˧˨]

คำอาการนามของ ຂ່ວນ (ข่วน)


ຄວາມຫວັ່ນໄຫວ

ຄວາມ (ความ) + ຫວັ່ນໄຫວ (หวั่นไหว)

[kʰuːə̯m˩˨.ʋan˧˨.ʋaj˥˧˧]

ຄວາມ-ຫວັ່ນ-ໄຫວ

คำอาการนามของ ຫວັ່ນໄຫວ (หวั่นไหว)


ການຫ້າມປາມ

ການ (กาน) + ຫ້າມປາມ (ห้ามปาม)

ການ-ຫ້າມ-ປາມ

คำอาการนามของ ຫ້າມປາມ (ห้ามปาม)


ການຜານ

ການ (กาน) + ຜານ (ผาน)

คำอาการนามของ ຜານ (ผาน)


ຄວາມຟຸມເຟືອຍ

ຄວາມ (ความ) + ຟຸມເຟືອຍ (ฟุมเฟือย)

[kʰuːə̯m˧˥.fum˧˥.fɯːə̯j˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.fum˩˨.fɯːə̯j˩˨]

ຄວາມ-ຟຸມ-ເຟືອຍ

คำอาการนามของ ຟຸມເຟືອຍ (ฟุมเฟือย)


ການລ້າງຜານ

ການ (กาน) + ລ້າງຜານ (ล้างผาน)

[kaːn˩˨.laːŋ˧˦.pʰaːn˥˧˧]

ການ-ລ້າງ-ຜານ

คำอาการนามของ ລ້າງຜານ (ล้างผาน)


ການນັດ

ການ (กาน) + ນັດ (นัด)

คำอาการนามของ ນັດ (นัด)


ອີ່ຮື

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 魷魚 (iu5-he5); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน อีฮือ, เขมร យៀវហ៊ឺ (เยียวห̰ื) หรือ យូហ៊ឺ (ยูห̰ื)

[ʔiː˧.hɯː˧˥]

[ʔiː˧˨.hɯː˩˨]

(ປາ~) หมึกกล้วย


ການອວດ

ການ (กาน) + ອວດ (อวด)

[kaːn˩(˧).ʔuːə̯t̚˧˩]

[kaːn˩˨.ʔuːə̯t̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ອວດ (อวด)


ກະດູກຂ້າງ

ກະດູກ (กะดูก, “กระดูก”) + ຂ້າງ (ข้าง, “ข้าง”); เทียบไทใหญ่ လုပ်ႇၶၢင်ႈ (ลุ่ปข้าง)

[ka(ʔ˩˨).duːk̚˥˥˨.kʰaːŋ˥˥˨]


ນ້ຳອົດນ້ຳທົນ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ອົດ (อ็ด, “อด”) + ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ທົນ (ท็น, “ทน”)

ນ້ຳ-ອົດ-ນ້ຳ-ທົນ


ການຄຸ້ຍ

ການ (กาน) + ຄຸ້ຍ (คุ้ย)

คำอาการนามของ ຄຸ້ຍ (คุ้ย)


ການຮົບ

ການ (กาน) + ຮົບ (ฮ็บ)

คำอาการนามของ ຮົບ (ฮ็บ)


ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່

ຄວາມ (ความ) + ຍິ່ງໃຫຍ່ (ยิ่งใหย่)

[kʰuːə̯m˧˥.ɲiŋ˧.ɲaj˧]

[kʰuːə̯m˩˨.ɲiŋ˧˨.ɲaɰ˧˨]

ຄວາມ-ຍິ່ງ-ໃຫຍ່

คำอาการนามของ ຍິ່ງໃຫຍ່ (ยิ่งใหย่)


ການສະເດັດ

ການ (กาน) + ສະເດັດ (สะเดัด)

คำอาการนามของ ສະເດັດ (สะเดัด)


ຜາສຸກ

ยืมมาจากบาลี ผาสุก

[pʰaː˥˧˧.suk̚˩˨]


ມະເຫສີ

ยืมมาจากบาลี มเหสิ; เทียบสันสกฤต महर्षि (มหรฺษิ)

มเหสี (ชายาพระเจ้าแผ่นดิน)


ສິດທັດຖະ

ยืมมาจากบาลี สิทฺธตฺถ; เทียบสันสกฤต सिद्धार्थ (สิทฺธารฺถ)

สิทธัตถะ (คนที่สำเร็จความมุ่งหมายแล้ว)


ການໃຫ້ການ

ການ (กาน) + ໃຫ້ການ (ให้กาน)

คำอาการนามของ ໃຫ້ການ (ให้กาน)


ແຂ້ວນ້ຳນົມ

ແຂ້ວ (แข้ว, “ฟัน”) + ນ້ຳນົມ (น้ำน็ม, “น้ำนม”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡ᩠ᨿ᩶ᩅᨶ᩶ᩣᩴᨶᩫ᩠ᨾ (ขย้วน้าํน็ม), ไทลื้อ ᦵᦃᧁᧉᦓᧄᧉᦓᦳᧄ (เฃ้วนั้มนุม)

ແຂ້ວ-ນ້ຳ-ນົມ


ຄວາມຄັ່ງໄຄ້

ຄວາມ (ความ) + ຄັ່ງໄຄ້ (คั่งไค้)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰaŋ˧.kʰaj˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰaŋ˧˨.kʰaj˧˦]

ຄວາມ-ຄັ່ງ-ໄຄ້

คำอาการนามของ ຄັ່ງໄຄ້ (คั่งไค้)


ລີ້ນປີ່

ລີ້ນ (ลี้น, “ลิ้น”) + ປີ່ (ปี่, “ปี่”)

ลิ้นวาล์ว, เครื่องมือที่มีลักษณะคล้ายลิ้น

พืชชนิดหนึ่ง ใบกินได้

ผักปลาบนา (Cyanotis axillaris Roem. & Schult.)


ການເສີມສ້າງ

ການ (กาน) + ເສີມສ້າງ (เสีมส้าง)

[kaːn˩˨.sɤːm˥˧˧.saːŋ˥˥˨]

ການ-ເສີມ-ສ້າງ

คำอาการนามของ ເສີມສ້າງ (เสีมส้าง)


ການກູ້ໄພ

ການ (กาน) + ກູ້ໄພ (กู้ไพ)

คำอาการนามของ ກູ້ໄພ (กู้ไพ)


ການຂະຈັດ

ການ (กาน) + ຂະຈັດ (ขะจัด)

คำอาการนามของ ຂະຈັດ (ขะจัด)


ການປະທັບ

ການ (กาน) + ປະທັບ (ปะทับ)

คำอาการนามของ ປະທັບ (ปะทับ)


ການເກງຂາມ

ການ (กาน) + ເກງຂາມ (เกงขาม)

[kaːn˩˨.keːŋ˩˨.kʰaːm˥˧˧]

คำอาการนามของ ເກງຂາມ (เกงขาม)


ຄວາມເກງຂາມ

ຄວາມ (ความ) + ເກງຂາມ (เกงขาม)

[kʰuːə̯m˩˨.keːŋ˩˨.kʰaːm˥˧˧]

ຄວາມ-ເກງ-ຂາມ

คำอาการนามของ ເກງຂາມ (เกงขาม)


ໂຄມໄຟ

ໂຄມ (โคม, “โคม”) + ໄຟ (ไฟ, “ไฟ”)


ການໂຜ່

ການ (กาน) + ໂຜ່ (โผ่)

คำอาการนามของ ໂຜ່ (โผ่)


ການທອນ

ການ (กาน) + ທອນ (ทอน)

[kaːn˩˨.tʰɔːn˩˨]

คำอาการนามของ ທອນ (ทอน)


ການໄດ້ຂ່າວ

ການ (กาน) + ໄດ້ຂ່າວ (ได้ข่าว)

ການ-ໄດ້-ຂ່າວ

คำอาการนามของ ໄດ້ຂ່າວ (ได้ข่าว)


ການສົມມຸດ

ການ (กาน) + ສົມມຸດ (ส็มมุด)

คำอาการนามของ ສົມມຸດ (ส็มมุด)


ປະທານປະເທດ

ປະທານ (ปะทาน, “ประธาน”) + ປະເທດ (ปะเทด, “ประเทศ”)

ປະ-ທານ-ປະ-ເທດ

ประธานาธิบดี


ການບໍຣິຫານ

ການ (กาน) + ບໍຣິຫານ (บํริหาน)

[kaːn˩˨.bɔː˩˨.liʔ˧˨.haːn˥˧˧]

ການ-ບໍ-ລິ-ຫານ

คำอาการนามของ ບໍຣິຫານ (บํริหาน)


ຄໍລັບຊັນ

ยืมมาจากอังกฤษ corruption

ຄໍຣັບຊັນ
คํรับซัน

(ການ~) คอร์รัปชัน


ຄໍຣັບຊັນ

รูปแบบอื่นของ ຄໍລັບຊັນ (คํลับซัน)


ວິທຍຸ

[ʋit̚˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲuʔ˧˨]

รูปล้าสมัยของ ວິທະຍຸ (วิทะยุ)


ການໂກງ

ການ (กาน) + ໂກງ (โกง)

คำอาการนามของ ໂກງ (โกง)


ການຄ້ຳຈຸນ

ການ (กาน) + ຄ້ຳຈຸນ (ค้ำจุน)

คำอาการนามของ ຄ້ຳຈຸນ (ค้ำจุน)


ຄວາມເປັນກັນເອງ

ຄວາມ (ความ) + ເປັນກັນເອງ (เปันกันเอง)

[kʰuːə̯m˩˨.pen˩˨.kan˩˨.ʔeːŋ˩˨]

ຄວາມ-ເປັນ-ກັນ-ເອງ

คำอาการนามของ ເປັນກັນເອງ (เปันกันเอง)


ຍາດຕິ

ยืมมาจากบาลี ญาติ (“ครอบครัว”)

[ɲaːt̚˥˨.tiʔ˧˥]

[ɲaːt̚˧˦.tiʔ˩˨]

คำพ้องความของ ຍາດ (ยาด, “ญาติ, พ่อแม่”)


ສງວນ

[sa(ʔ˩˨).ŋuːə̯n˥˧˧]

รูปล้าสมัยของ ສະຫງວນ (สะหงวน)


ສາທຸການ

ສາທຸ (สาทุ, “สาธุ”) + ການ (กาน, “การ”)

[saː˥˧˧.tʰuʔ˧˨.kaːn˩˨]

สาธุการ (การเปล่งวาจา)


ການຈຸນ

ການ (กาน) + ຈຸນ (จุน)

คำอาการนามของ ຈຸນ (จุน)


ການຝຸງ

ການ (กาน) + ຝຸງ (ฝุง)

คำอาการนามของ ຝຸງ (ฝุง)


ການເກີຍ

ການ (กาน) + ເກີຍ (เกีย)

คำอาการนามของ ເກີຍ (เกีย)


ຂຽບໝູ

ຂຽບ (ขยบ, “เกรียบ”) + ໝູ (หมู, “หมู”)

ຂຽບຫມູ
ขยบหมู

[kʰiːə̯p̚˧˩.muː˩(˧)]

[kʰiːə̯p̚˥˥˨.muː˥˧˧]


ເຂົ້າຂຽບ

ເຂົ້າ (เข็้า, “ข้าว”) + ຂຽບ (ขยบ, “เกรียบ”)

[kʰaw˧˩.kʰiːə̯p̚˧˩]

[kʰaw˥˥˨.kʰiːə̯p̚˥˥˨]


ພັກການເມືອງ

ພັກ (พัก, “พรรค”) + ການເມືອງ (กานเมือง, “การเมือง”)

[pʰak̚˧.kaːn˩(˧).mɯːə̯ŋ˧˥]

[pʰak̚˧˨.kaːn˩˨.mɯːə̯ŋ˩˨]

ພັກ-ການ-ເມືອງ

พรรคการเมือง


ພາກວິຊາ

น่าจะมาจากไทย ภาควิชา; เหมือนกับ ພາກ (พาก, “ภาค”) + ວິຊາ (วิซา, “วิชา”)

[pʰaːk̚˥˨.ʋiʔ˧.saː˧˥]

[pʰaːk̚˧˦.ʋiʔ˧˨.saː˩˨]


ຄະນະລັດຖະມົນຕີ

ຄະນະ (คะนะ, “คณะ”) + ລັດຖະມົນຕີ (ลัดถะม็นตี, “รัฐมนตรี”)

[kʰa(ʔ˧).na(ʔ˧).lat̚˧.tʰa(ʔ˧˥).mon˧˥.tiː˩(˧)]

[kʰa(ʔ˧˨).na(ʔ˧˨).lat̚˧˨.tʰa(ʔ˩˨).mon˩˨.tiː˩˨]

ຄະ-ນະ-ລັດ-ຖະ-ມົນ-ຕີ


ສົມໂພດ

ยืมมาจากบาลี สมฺโภช (“การกินด้วยกัน”) หรือ สํโภช หรือสันสกฤต सम्भोजन (สมฺโภชน, “การกินด้วยกัน”)

สมโภช (การกินร่วม, การเลี้ยงอาหาร, งานเลี้ยง, งานฉลองในพิธีมงคลเพื่อความร่าเริง)


ວານອນ

ยืมมาจากบาลี วานร หรือสันสกฤต वानर (วานร)

[ʋaː˧˥.nɔːn˧˥]

[ʋaː˩˨.nɔːn˩˨]


ກິນລ້ຽງ

ກິນ (กิน, “กิน”) + ລ້ຽງ (ล้ยง, “เลี้ยง”)

[kin˩˨.liːə̯ŋ˧˦]


ການກິນລ້ຽງ

ການ (กาน) + ກິນລ້ຽງ (กินล้ยง)

ການ-ກິນ-ລ້ຽງ

คำอาการนามของ ກິນລ້ຽງ (กินล้ยง)


ການສັງສັນ

ການ (กาน) + ສັງສັນ (สังสัน)

คำอาการนามของ ສັງສັນ (สังสัน)


ການຊຸບລ້ຽງ

ການ (กาน) + ຊຸບລ້ຽງ (ซุบล้ยง)

[kaːn˩˨.sup̚˧˨.liːə̯ŋ˧˦]

ການ-ຊຸບ-ລ້ຽງ

คำอาการนามของ ຊຸບລ້ຽງ (ซุบล้ยง)


ງານລ້ຽງ

ງານ (งาน, “งาน”) + ລ້ຽງ (ล้ยง, “เลี้ยง”)

[ŋaːn˧˥.liːə̯ŋ˥˨]

[ŋaːn˩˨.liːə̯ŋ˧˦]


ກັນລະປັງຫາ

น่าจะมาจากไทย กัลปังหา

ກັລປັງຫາ
กัลปังหา

ກັນ-ລະ-ປັງ-ຫາ

กะละปังหา (สัตว์ในชั้น Anthozoa)


ການວອນ

ການ (กาน) + ວອນ (วอน)

[kaːn˩˨.ʋɔːn˩˨]

คำอาการนามของ ວອນ (วอน)


ຄວາມໄກ

ຄວາມ (ความ) + ໄກ (ไก)

คำอาการนามของ ໄກ (ไก)


ໝ້ຳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หม่ำ, อีสาน หม้ำ หรือ หม่ำ; เทียบเวียดนาม mắm (มั้ม)

หม่ำ, อาหารชนิดหนึ่งที่ทำด้วยปลาหมักหรือเนื้อสัตว์ชนิดอื่นกับตับดิบหมัก, ไส้กรอกชนิดหนึ่งทำจากเนื้อวัวและตับ ปรุงด้วยกระเทียมและเครื่องเทศ


ການໝ້ຳ

ການ (กาน) + ໝ້ຳ (หม้ำ)

คำอาการนามของ ໝ້ຳ (หม้ำ)


ເຈົ້າທີ່

ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ທີ່ (ที่, “ที่”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เจ้าที่, ไทลื้อ ᦈᧁᧉᦑᦲᧈ (เจ้าที่)

[t͡ɕaw˧˦.tʰiː˧˨]

เจ้าของที่, เจ้าของที่ดิน, เจ้าของทรัพย์สิน

เจ้าที่ (เทวดารักษาพื้นที่)


ການເອົາໜ້າ

ການ (กาน) + ເອົາໜ້າ (เอ็าหน้า)

ການ-ເອົາ-ໜ້າ

คำอาการนามของ ເອົາໜ້າ (เอ็าหน้า)


ການເອົາປຽບ

ການ (กาน) + ເອົາປຽບ (เอ็าปยบ)

[kaːn˩˨.ʔaw˩˨.piːə̯p̚˥˥˨]

ການ-ເອົາ-ປຽບ

คำอาการนามของ ເອົາປຽບ (เอ็าปยบ)


ການປະຈົບ

ການ (กาน) + ປະຈົບ (ปะจ็บ)

คำอาการนามของ ປະຈົບ (ปะจ็บ)


ການຄົບ

ການ (กาน) + ຄົບ (ค็บ)

คำอาการนามของ ຄົບ (ค็บ)


ຄວາມຫຍາບຊ້າ

ຄວາມ (ความ) + ຫຍາບຊ້າ (หยาบซ้า)

[kʰuːə̯m˧˥.ɲaːp̚˧˩.saː˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.ɲaːp̚˥˥˨.saː˧˦]

ຄວາມ-ຫຍາບ-ຊ້າ

คำอาการนามของ ຫຍາບຊ້າ (หยาบซ้า)


ການຟອກເງິນ

ການ (กาน) + ຟອກເງິນ (ฟอกเงิน)

[kaːn˩(˧).fɔːk̚˥˨.ŋɤn˧˥]

[kaːn˩˨.fɔːk̚˧˦.ŋɤn˩˨]

ການ-ຟອກ-ເງິນ

คำอาการนามของ ຟອກເງິນ (ฟอกเงิน)


ການອາຍັດ

ການ (กาน) + ອາຍັດ (อายัด)

[kaːn˩˨.ʔaː˩˨.ɲat̚˧˨]

คำอาการนามของ ອາຍັດ (อายัด)


ການເສີມ

ການ (กาน) + ເສີມ (เสีม)

[kaːn˩˨.sɤːm˥˧˧]

คำอาการนามของ ເສີມ (เสีม)


ການເໜັບ

ການ (กาน) + ເໜັບ (เหนับ)

คำอาการนามของ ເໜັບ (เหนับ)


ການໂບກ

ການ (กาน) + ໂບກ (โบก)

คำอาการนามของ ໂບກ (โบก)


ປໍລະປັກ

ยืมมาจากสันสกฤต परपक्ष (ปรปกฺษ)

ປໍຣະປັກ
ปํระปัก

ปรปักษ์ (ศัตรู, ฝ่ายตรงข้าม)


ປໍຣະປັກ

รูปล้าสมัยของ ປໍລະປັກ (ปํละปัก)


ພະຫົນລະໂຍທາ

ພະ-ຫົນ-ລະ-ໂຍ-ທາ

พหลโยธา, กลุ่มทหาร


ພະຍຸຫະບາດ

ພະ-ຍຸ-ຫະ-ບາດ


ພູທອນ

[pʰuː˧˥.tʰɔːn˧˥]

[pʰuː˩˨.tʰɔːn˩˨]

ภูธร (พระราชา), พระเจ้าแผ่นดิน


ຈິນດາ

จินดา (ความคิดหรือแก้วมีค่า)


ສຸພະນິມິດ

ສຸ-ພະ-ນິ-ມິດ


ການສະກິດ

ການ (กาน) + ສະກິດ (สะกิด)

คำอาการนามของ ສະກິດ (สะกิด)


ມະຫໍລະສົບ

ມະຫໍຣະສົບ
มะหํระส็บ

ມະ-ຫໍ-ລະ-ສົບ


ມະຫໍຣະສົບ

ມະ-ຫໍ-ລະ-ສົບ

รูปล้าสมัยของ ມະຫໍລະສົບ (มะหํละส็บ)


ໂອ້ນໂລ່ນຊາ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦷᦀᦷᦟᧃᦋᦱ (โอโลนชา) หรือ ᦷᦀᧃᦷᦍᧃᦋᦱ (โอนโยนชา); เทียบไทใหญ่ ဢူင်ႇၸႃး (อู่งจ๊า)

ໂອ້ນ-ໂລ່ນ-ຊາ


ໂອ່ນໂລ່ນຊາ

ໂອ່ນ-ໂລ່ນ-ຊາ

คำพ้องความของ ໂອ້ນໂລ່ນຊາ (โอ้นโล่นซา)


ການເມືອ

ການ (กาน) + ເມືອ (เมือ)

[kaːn˩(˧).mɯːə̯˧˥]

[kaːn˩˨.mɯːə̯˩˨]

คำอาการนามของ ເມືອ (เมือ)


ການຈື່

ການ (กาน) + ຈື່ (จื่)

[kaːn˩˨.t͡ɕɯː˧˨]

คำอาการนามของ ຈື່ (จื่)


ປູມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ปูม, คำเมือง ᨸᩩᨾ (ปุม), เขิน ᨸᩩᨾ (ปุม), ไทลื้อ ᦔᦳᧄ (ปุม), ไทดำ ꪜꪴꪣ (ปุม), ไทใหญ่ ပုမ် (ปุม)

ลาวถิ่นเหนือ


ການນຸ່ງ

ການ (กาน) + ນຸ່ງ (นุ่ง)

คำอาการนามของ ນຸ່ງ (นุ่ง)


ການຕ້ອນ

ການ (กาน) + ຕ້ອນ (ต้อน)

คำอาการนามของ ຕ້ອນ (ต้อน)


ຍໍ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ญ้อ

(ຄົນ~, ຊາວ~, ໄທ~) ญ้อ, ไทญ้อ


ການລຳ

ການ (กาน) + ລຳ (ลำ)

คำอาการนามของ ລຳ (ลำ)


ນູແວນເຊລັງ

ยืมมาจากฝรั่งเศส Nouvelle-Zélande

[nuː˧˥.ʋɛːn˧˥.seː˧˥.laŋ˧˥]

[nuː˩˨.ʋɛːn˩˨.seː˩˨.laŋ˩˨]

ນູ-ແວນ-ເຊ-ລັງ

(ຄົນ~, ຊາວ~) นิวซีแลนด์


ລູກສອນໄຟ

ລູກສອນ (ลูกสอน, “ลูกศร”) + ໄຟ (ไฟ, “ไฟ”)

ขีปนาวุธหรือจรวดขนาดเล็ก

จรวด (อาวุธ)


ການສອບສວນ

ການ (กาน) + ສອບສວນ (สอบสวน)

[kaːn˩˨.sɔːp̚˥˥˨.suːə̯n˥˧˧]

คำอาการนามของ ສອບສວນ (สอบสวน)


ຄວາມສຸກເສີນ

ຄວາມ (ความ) + ສຸກເສີນ (สุกเสีน)

[kʰuːə̯m˩˨.suk̚˩˨.sɤːn˥˧˧]

ຄວາມ-ສຸກ-ເສີນ

คำอาการนามของ ສຸກເສີນ (สุกเสีน)


ການຖະໄຫຼ

ການ (กาน) + ຖະໄຫຼ (ถะไหล)

คำอาการนามของ ຖະໄຫຼ (ถะไหล)


ຖະໄລ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตะไล


ຜູ້ໂດຍສານ

ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ໂດຍສານ (โดยสาน, “โดยสาร”)

[pʰuː˥˥˨.doːj˩˨.saːn˥˧˧]


ການໂດຍສານ

ການ (กาน) + ໂດຍສານ (โดยสาน)

คำอาการนามของ ໂດຍສານ (โดยสาน)


ການສູ່ຮູ້

ການ (กาน) + ສູ່ຮູ້ (สู่ฮู้)

คำอาการนามของ ສູ່ຮູ້ (สู่ฮู้)


ການນອງ

ການ (กาน) + ນອງ (นอง)

[kaːn˩˨.nɔːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ນອງ (นอง)


ການທັ່ງ

ການ (กาน) + ທັ່ງ (ทั่ง)

คำอาการนามของ ທັ່ງ (ทั่ง)


ການໂດນ

ການ (กาน) + ໂດນ (โดน)

คำอาการนามของ ໂດນ (โดน)


ການຈິບ

ການ (กาน) + ຈິບ (จิบ)

คำอาการนามของ ຈິບ (จิบ)


ຄວາມສົມຫວັງ

ຄວາມ (ความ) + ສົມຫວັງ (ส็มหวัง)

[kʰuːə̯m˩˨.som˥˧˧.ʋaŋ˥˧˧]

ຄວາມ-ສົມ-ຫວັງ

คำอาการนามของ ສົມຫວັງ (ส็มหวัง)


ການທົດ

ການ (กาน) + ທົດ (ท็ด)

คำอาการนามของ ທົດ (ท็ด)


ການກັນ

ການ (กาน) + ກັນ (กัน)

คำอาการนามของ ກັນ (กัน)


ການສັກ

ການ (กาน) + ສັກ (สัก)

คำอาการนามของ ສັກ (สัก)


ຄວາມແສບ

ຄວາມ (ความ) + ແສບ (แสบ)

[kʰuːə̯m˧˥.sɛːp̚˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.sɛːp̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ແສບ (แสบ)


ຄວາມມົວ

ຄວາມ (ความ) + ມົວ (ม็ว)

[kʰuːə̯m˧˥.muːə̯˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.muːə̯˩˨]

คำอาการนามของ ມົວ (ม็ว)


ການທຽວ

ການ (กาน) + ທຽວ (ทยว)

[kaːn˩˨.tʰiːə̯w˩˨]

คำอาการนามของ ທຽວ (ทยว)


ການຊ່ອນ

ການ (กาน) + ຊ່ອນ (ซ่อน)

คำอาการนามของ ຊ່ອນ (ซ่อน)


ການເລືອ

ການ (กาน) + ເລືອ (เลือ)

[kaːn˩(˧).lɯːə̯˧˥]

[kaːn˩˨.lɯːə̯˩˨]

คำอาการนามของ ເລືອ (เลือ)


ການປອງດອງ

ການ (กาน) + ປອງດອງ (ปองดอง)

[kaːn˩˨.pɔːŋ˩˨.dɔːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ປອງດອງ (ปองดอง)


ຄວາມປອງດອງ

ຄວາມ (ความ) + ປອງດອງ (ปองดอง)

[kʰuːə̯m˧˥.pɔːŋ˩(˧).dɔːŋ˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.pɔːŋ˩˨.dɔːŋ˩˨]

ຄວາມ-ປອງ-ດອງ

คำอาการนามของ ປອງດອງ (ปองดอง)


ການທຸບ

ການ (กาน) + ທຸບ (ทุบ)

คำอาการนามของ ທຸບ (ทุบ)


ຄວາມຕົກໃຈ

ຄວາມ (ความ) + ຕົກໃຈ (ต็กใจ)

[kʰuːə̯m˩˨.tok̚˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ຕົກໃຈ (ต็กใจ)


ການຊຸດ

ການ (กาน) + ຊຸດ (ซุด)

คำอาการนามของ ຊຸດ (ซุด)


ຄວາມກຳພ້າ

ຄວາມ (ความ) + ກຳພ້າ (กำพ้า)

[kʰuːə̯m˩˨.kam˩˨.pʰaː˧˦]

คำอาการนามของ ກຳພ້າ (กำพ้า)


ການແປກໃຈ

ການ (กาน) + ແປກໃຈ (แปกใจ)

[kaːn˩˨.pɛːk̚˥˥˨.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ແປກໃຈ (แปกใจ)


ການແຫກ

ການ (กาน) + ແຫກ (แหก)

[kaːn˩˨.hɛːk̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ແຫກ (แหก)


ຄວາມແປກໃຈ

ຄວາມ (ความ) + ແປກໃຈ (แปกใจ)

[kʰuːə̯m˧˥.pɛːk̚˧˩.t͡ɕaj˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.pɛːk̚˥˥˨.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ແປກໃຈ (แปกใจ)


ການເຫີ່

ການ (กาน) + ເຫີ່ (เหี่)

[kaːn˩˨.hɤː˧˨]

คำอาการนามของ ເຫີ່ (เหี่)


ການແລ

ການ (กาน) + ແລ (แล)

[kaːn˩˨.lɛː˩˨]

คำอาการนามของ ແລ (แล)


ການບົດ

ການ (กาน) + ບົດ (บ็ด)

คำอาการนามของ ບົດ (บ็ด)


ຫົວເມືອງ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ເມືອງ (เมือง, “เมือง”)

[huːə̯˩(˧).mɯːə̯ŋ˧˥]

[huːə̯˥˧˧.mɯːə̯ŋ˩˨]

เมืองหลวงของจังหวัด

เมืองในจังหวัด

จังหวัดต่าง ๆ, หัวเมือง (ต่างจังหวัด)


ຄວາມໜ້ອຍ

ຄວາມ (ความ) + ໜ້ອຍ (หน้อย)

ຄວາມຫນ້ອຽ
ความหน้อย

[kʰuːə̯m˧˥.nɔːj˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.nɔːj˥˥˨]

คำอาการนามของ ໜ້ອຍ (หน้อย)


ຄວາມແສດ

ຄວາມ (ความ) + ແສດ (แสด)

[kʰuːə̯m˧˥.sɛːt̚˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.sɛːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ແສດ (แสด)


ການຕອນ

ການ (กาน) + ຕອນ (ตอน)

คำอาการนามของ ຕອນ (ตอน)


ການເຊົ່າ

ການ (กาน) + ເຊົ່າ (เซ็่า)

คำอาการนามของ ເຊົ່າ (เซ็่า)


ຄວາມຈ່ອຍ

ຄວາມ (ความ) + ຈ່ອຍ (จ่อย)

[kʰuːə̯m˧˥.t͡ɕɔːj˧]

[kʰuːə̯m˩˨.t͡ɕɔːj˧˨]

คำอาการนามของ ຈ່ອຍ (จ่อย)


ຄວາມອວບ

ຄວາມ (ความ) + ອວບ (อวบ)

[kʰuːə̯m˧˥.ʔuːə̯p̚˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.ʔuːə̯p̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ອວບ (อวบ)


ຄວາມດົນ

ຄວາມ (ความ) + ດົນ (ด็น)

คำอาการนามของ ດົນ (ด็น)


ການຄາດ

ການ (กาน) + ຄາດ (คาด)

คำอาการนามของ ຄາດ (คาด)


ການອັງເຊີນ

ການ (กาน) + ອັງເຊີນ (อังเซีน)

[kaːn˩˨.ʔaŋ˩˨.sɤːn˩˨]

ການ-ອັງ-ເຊີນ

คำอาการนามของ ອັງເຊີນ (อังเซีน)


ກັນຊົນ

ກັນ (กัน, “กัน”) + ຊົນ (ซ็น, “ชน”)


ປະເທດກັນຊົນ

ປະເທດ (ปะเทด, “ประเทศ”) + ກັນຊົນ (กันซ็น, “กันชน”)

ປະ-ເທດ-ກັນ-ຊົນ


ການຫຼຸບທຶນ

ການ (กาน) + ຫຼຸບທຶນ (หลุบทึน)

ການ-ຫຼຸບ-ທຶນ

คำอาการนามของ ຫຼຸບທຶນ (หลุบทึน)


ການຫລຸບທຶນ

ການ (กาน) + ຫລຸບທຶນ (หลุบทึน)

ການ-ຫຼຸບ-ທຶນ

คำอาการนามของ ຫລຸບທຶນ (หลุบทึน)


ແກ່ນຫລ້ອນ

[kɛːn˧.lɔːn˧˩]

[kɛːn˧˨.lɔːn˥˥˨]

รูปแบบอื่นของ ແກ່ນຫຼ້ອນ (แก่นหล้อน)


ແກ່ນຫຼ້ອນ

ແກ່ນ (แก่น, “แก่น”) + ຫຼ້ອນ (หล้อน, “ล่อน”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แก่นหล้อน, คำเมือง ᨠᩯ᩠ᨶᩉᩖᩬ᩶ᩁ (แกนหลอ้ร), เขิน ᨠᩯ᩠ᨶᩉᩖᩬ᩶ᩁ (แกนหลอ้ร); เทียบไทลื้อ ᦶᦂᧃᧈᦟᦸᧃᧉ (แก่นล้อ̂น)

ແກ່ນຫລ້ອນ
แก่นหล้อน

[kɛːn˧.lɔːn˧˩]

[kɛːn˧˨.lɔːn˥˥˨]

(ໄມ້~, ຂອນ~) ไม้เนื้อแข็งที่เปลือกและกระพี้ล่อนออกเอง


ການອຸ່ນ

ການ (กาน) + ອຸ່ນ (อุ่น)

คำอาการนามของ ອຸ່ນ (อุ่น)


ຄວາມອຸ່ນ

ຄວາມ (ความ) + ອຸ່ນ (อุ่น)

[kʰuːə̯m˧˥.ʔun˧]

[kʰuːə̯m˩˨.ʔun˧˨]

คำอาการนามของ ອຸ່ນ (อุ่น)


ກ້ຽມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ขี้เกี้ยม; อาจร่วมเชื้อสายกับพยางค์ที่สองของคำเมือง ᨧᩢ᩠ᨠᨠᩥ᩠᩶ᨾ (จักกิ้ม), เขิน ᨧᩢ᩠ᨠᨠᩦ᩠᩶ᨾ (จักกี้ม)

(ຂີ້~) จิ้งจก


ການຫັບ

ການ (กาน) + ຫັບ (หับ)

คำอาการนามของ ຫັບ (หับ)


ຄວາມກ້ຽງ

ຄວາມ (ความ) + ກ້ຽງ (ก้ยง)

[kʰuːə̯m˧˥.kiːə̯ŋ˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.kiːə̯ŋ˧˦]

คำอาการนามของ ກ້ຽງ (ก้ยง)


ຄວາມຊຸດໂຊມ

ຄວາມ (ความ) + ຊຸດໂຊມ (ซุดโซม)

ຄວາມ-ຊຸດ-ໂຊມ

คำอาการนามของ ຊຸດໂຊມ (ซุดโซม)


ນ້ຳພິກ

ยืมมาจากไทย น้ำพริก


ການຟັກ

ການ (กาน) + ຟັກ (ฟัก)

คำอาการนามของ ຟັກ (ฟัก)


ການຟັກຟູມ

ການ (กาน) + ຟັກຟູມ (ฟักฟูม)

คำอาการนามของ ຟັກຟູມ (ฟักฟูม)


ການດື່ມ

ການ (กาน) + ດື່ມ (ดื่ม)

คำอาการนามของ ດື່ມ (ดื่ม)


ໂຕ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โต่น

(ຟັກ~, ໝາກ~) ฟัก (Benincasa cerifera Savi)


ການປະກວດ

ການ (กาน) + ປະກວດ (ปะกวด)

คำอาการนามของ ປະກວດ (ปะกวด)


ການບຸກເບີກ

ການ (กาน) + ບຸກເບີກ (บุกเบีก)

[kaːn˩˨.buk̚˩˨.bɤːk̚˥˥˨]

ການ-ບຸກ-ເບີກ

คำอาการนามของ ບຸກເບີກ (บุกเบีก)


ການບຸກ

ການ (กาน) + ບຸກ (บุก)

คำอาการนามของ ບຸກ (บุก)


ການປາ

ການ (กาน) + ປາ (ปา)

คำอาการนามของ ປາ (ปา)


ການຊັດ

ການ (กาน) + ຊັດ (ซัด)

คำอาการนามของ ຊັດ (ซัด)


ຄວາມຄັກ

ຄວາມ (ความ) + ຄັກ (คัก)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰak̚˧]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰak̚˧˨]

คำอาการนามของ ຄັກ (คัก)


ຄວາມແຈ່ມແຈ້ງ

ຄວາມ (ความ) + ແຈ່ມແຈ້ງ (แจ่มแจ้ง)

[kʰuːə̯m˧˥.t͡ɕɛːm˧.t͡ɕɛːŋ˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.t͡ɕɛːm˧˨.t͡ɕɛːŋ˧˦]

ຄວາມ-ແຈ່ມ-ແຈ້ງ

คำอาการนามของ ແຈ່ມແຈ້ງ (แจ่มแจ้ง)


ຄວາມຊັດ

ຄວາມ (ความ) + ຊັດ (ซัด)

[kʰuːə̯m˩˨.sat̚˧˨]

คำอาการนามของ ຊັດ (ซัด)


ຄວາມແຈ່ມໃສ

ຄວາມ (ความ) + ແຈ່ມໃສ (แจ่มใส)

[kʰuːə̯m˩˨.t͡ɕɛːm˧˨.saɰ˥˧˧]

ຄວາມ-ແຈ່ມ-ໃສ

คำอาการนามของ ແຈ່ມໃສ (แจ่มใส)


ຄວາມລັງກຽດ

ຄວາມ (ความ) + ລັງກຽດ (ลังกยด)

[kʰuːə̯m˧˥.laŋ˧˥.kiːə̯t̚˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.laŋ˩˨.kiːə̯t̚˥˥˨]

ຄວາມ-ລັງ-ກຽດ

คำอาการนามของ ລັງກຽດ (ลังกยด)


ຄວາມຂັດແຍ້ງ

ຄວາມ (ความ) + ຂັດແຍ້ງ (ขัดแย้ง)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰat̚˧˥.ɲɛːŋ˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰat̚˩˨.ɲɛːŋ˧˦]

ຄວາມ-ຂັດ-ແຍ້ງ

คำอาการนามของ ຂັດແຍ້ງ (ขัดแย้ง)


ການຫຼີກລ້ຽງ

ການ (กาน) + ຫຼີກລ້ຽງ (หลีกล้ยง)

[kaːn˩˨.liːk̚˥˥˨.liːə̯ŋ˧˦]

ການ-ຫຼີກ-ລ້ຽງ

คำอาการนามของ ຫຼີກລ້ຽງ (หลีกล้ยง)


ການແຍ່ງ

ການ (กาน) + ແຍ່ງ (แย่ง)

[kaːn˩(˧).ɲɛːŋ˧]

[kaːn˩˨.ɲɛːŋ˧˨]

คำอาการนามของ ແຍ່ງ (แย่ง)


ການຍຶດຖື

ການ (กาน) + ຍຶດຖື (ยึดถื)

[kaːn˩˨.ɲɯt̚˧˨.tʰɯː˥˧˧]

คำอาการนามของ ຍຶດຖື (ยึดถื)


ຄວາມເສື່ອຍ

ຄວາມ (ความ) + ເສື່ອຍ (เสื่อย)

[kʰuːə̯m˧˥.sɯːə̯j˧]

[kʰuːə̯m˩˨.sɯːə̯j˧˨]

คำอาการนามของ ເສື່ອຍ (เสื่อย)


ການບວງສວງ

ການ (กาน) + ບວງສວງ (บวงสวง)

[kaːn˩˨.buːə̯ŋ˩˨.suːə̯ŋ˥˧˧]

คำอาการนามของ ບວງສວງ (บวงสวง)


ຄວາມສະເບີຍ

ຄວາມ (ความ) + ສະເບີຍ (สะเบีย)

[kʰuːə̯m˩˨.sa(ʔ˩˨).bɤːj˩˨]

ຄວາມ-ສະ-ເບີຍ

คำอาการนามของ ສະເບີຍ (สะเบีย)


ຄວາມເສີຍ

ຄວາມ (ความ) + ເສີຍ (เสีย)

[kʰuːə̯m˧˥.sɤːj˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.sɤːj˥˧˧]

คำอาการนามของ ເສີຍ (เสีย)


ການເສີຍ

ການ (กาน) + ເສີຍ (เสีย)

[kaːn˩˨.sɤːj˥˧˧]

คำอาการนามของ ເສີຍ (เสีย)


ການພົ່ນ

ການ (กาน) + ພົ່ນ (พ็่น)

คำอาการนามของ ພົ່ນ (พ็่น)


ການປ່ວນ

ການ (กาน) + ປ່ວນ (ป่วน)

คำอาการนามของ ປ່ວນ (ป่วน)


ການສາລະພາບ

ການ (กาน) + ສາລະພາບ (สาละพาบ)

ການ-ສາ-ລະ-ພາບ

คำอาการนามของ ສາລະພາບ (สาละพาบ)


ການຖືໂອກາດ

ການ (กาน) + ຖືໂອກາດ (ถืโอกาด)

[kaːn˩˨.tʰɯː˥˧˧.ʔoː˩˨.kaːt̚˥˥˨]

ການ-ຖື-ໂອ-ກາດ

คำอาการนามของ ຖືໂອກາດ (ถืโอกาด)


ການຖະເຫຼີງ

ການ (กาน) + ຖະເຫຼີງ (ถะเหลีง)

[kaːn˩˨.tʰa(ʔ˩˨).lɤːŋ˥˧˧]

ການ-ຖະ-ເຫຼີງ

คำอาการนามของ ຖະເຫຼີງ (ถะเหลีง)


ຄວາມລະອຽດອ່ອນ

ຄວາມ (ความ) + ລະອຽດອ່ອນ (ละอยดอ่อน)

[kʰuːə̯m˧˥.la(ʔ˧).ʔiːə̯t̚˧˩.ʔɔːn˧]

[kʰuːə̯m˩˨.la(ʔ˧˨).ʔiːə̯t̚˥˥˨.ʔɔːn˧˨]

ຄວາມ-ລະ-ອຽດ-ອ່ອນ

คำอาการนามของ ລະອຽດອ່ອນ (ละอยดอ่อน)


ຄວາມສຳລວມ

ຄວາມ (ความ) + ສຳລວມ (สำลวม)

[kʰuːə̯m˩˨.sam˥˧˧.luːə̯m˩˨]

คำอาการนามของ ສຳລວມ (สำลวม)


ການສຳລວມ

ການ (กาน) + ສຳລວມ (สำลวม)

คำอาการนามของ ສຳລວມ (สำลวม)


ຄວາມແນ່

ຄວາມ (ความ) + ແນ່ (แน่)

[kʰuːə̯m˧˥.nɛː˧]

[kʰuːə̯m˩˨.nɛː˧˨]

คำอาการนามของ ແນ່ (แน่)


ການບີບ

ການ (กาน) + ບີບ (บีบ)

คำอาการนามของ ບີບ (บีบ)


ການຮູ້ສຶກ

ການ (กาน) + ຮູ້ສຶກ (ฮู้สึก)

คำอาการนามของ ຮູ້ສຶກ (ฮู้สึก)


ການໂຮຍ

ການ (กาน) + ໂຮຍ (โฮย)

คำอาการนามของ ໂຮຍ (โฮย)


ການຮູ້ຄຸນ

ການ (กาน) + ຮູ້ຄຸນ (ฮู้คุน)

คำอาการนามของ ຮູ້ຄຸນ (ฮู้คุน)


ການຫຼົງລືມ

ການ (กาน) + ຫຼົງລືມ (หล็งลืม)

ການຫລົງລືມ
กานหล็งลืม

[kaːn˩˨.loŋ˥˧˧.lɯːm˩˨]

ການ-ຫຼົງ-ລືມ

คำอาการนามของ ຫຼົງລືມ (หล็งลืม)


ຄວາມຊາບຊຶ່ງ

ຄວາມ (ความ) + ຊາບຊຶ່ງ (ซาบซึ่ง)

[kʰuːə̯m˧˥.saːp̚˥˨.sɯŋ˧]

[kʰuːə̯m˩˨.saːp̚˧˦.sɯŋ˧˨]

ຄວາມ-ຊາບ-ຊຶ່ງ

คำอาการนามของ ຊາບຊຶ່ງ (ซาบซึ่ง)


ການຢຶດ

ການ (กาน) + ຢຶດ (อยึด)

คำอาการนามของ ຢຶດ (อยึด)


ການສະເຫຼີມສະຫຼອງ

ການ (กาน) + ສະເຫຼີມສະຫຼອງ (สะเหลีมสะหลอง)

[kaːn˩(˧).sa(ʔ˧˥).lɤːm˩(˧).sa(ʔ˧˥).lɔːŋ˩(˧)]

[kaːn˩˨.sa(ʔ˩˨).lɤːm˥˧˧.sa(ʔ˩˨).lɔːŋ˥˧˧]

ການ-ສະ-ເຫຼີມ-ສະ-ຫຼອງ

คำอาการนามของ ສະເຫຼີມສະຫຼອງ (สะเหลีมสะหลอง)

ສະເຫຼີມສະຫຼອງ

สะเหลีมสะหลอง


ການລໍຖ້າ

ການ (กาน) + ລໍຖ້າ (ลํถ้า)

[kaːn˩˨.lɔː˩˨.tʰaː˥˥˨]

คำอาการนามของ ລໍຖ້າ (ลํถ้า)


ການສະເຫວີຍ

ການ (กาน) + ສະເຫວີຍ (สะเหวีย)

[kaːn˩˨.sa(ʔ˩˨).ʋɤːj˥˧˧]

ການ-ສະ-ເຫວີຍ

คำอาการนามของ ສະເຫວີຍ (สะเหวีย)


ການເກນ

ການ (กาน) + ເກນ (เกน)

คำอาการนามของ ເກນ (เกน)


ການເກນທະຫານ

ການ (กาน) + ເກນທະຫານ (เกนทะหาน)

ການ-ເກນ-ທະ-ຫານ

คำอาการนามของ ເກນທະຫານ (เกนทะหาน)


ລະຄອນສັດ

ยืมมาจากไทย ละครสัตว์; เหมือนกับ ລະຄອນ (ละคอน, “ละคร”) + ສັດ (สัด, “สัตว์”)


ການຊັ່ງຊາ

ການ (กาน) + ຊັ່ງຊາ (ซั่งซา)

คำอาการนามของ ຊັ່ງຊາ (ซั่งซา)


ການພັກຜ່ອນ

ການ (กาน) + ພັກຜ່ອນ (พักผ่อน)

[kaːn˩˨.pʰak̚˧˨.pʰɔːn˧˨]

ການ-ພັກ-ຜ່ອນ

คำอาการนามของ ພັກຜ່ອນ (พักผ่อน)


ການເປືອງ

ການ (กาน) + ເປືອງ (เปือง)

[kaːn˩˨.pɯːə̯ŋ˩˨]

คำอาการนามของ ເປືອງ (เปือง)


ຄວາມປົກກະຕິ

ຄວາມ (ความ) + ປົກກະຕິ (ป็กกะติ)

ຄວາມ-ປົກ-ກະ-ຕິ

คำอาการนามของ ປົກກະຕິ (ป็กกะติ)


ປາລາຊຶກ

ยืมมาจากบาลี ปาราชิก (“ผู้ถึงความแพ้แล้ว”)

[paː˩˨.laː˩˨.sɯk̚˧˨]


ການຕິດຂັດ

ການ (กาน) + ຕິດຂັດ (ติดขัด)

คำอาการนามของ ຕິດຂັດ (ติดขัด)


ຄວາມຕິດຂັດ

ຄວາມ (ความ) + ຕິດຂັດ (ติดขัด)

[kʰuːə̯m˧˥.tit̚˧˥.kʰat̚˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.tit̚˩˨.kʰat̚˩˨]

ຄວາມ-ຕິດ-ຂັດ

คำอาการนามของ ຕິດຂັດ (ติดขัด)


ກິນນະລີ

ยืมมาจากบาลี กินฺนรี หรือสันสกฤต किंनरी (กิํนรี)

ກິນນະຣີ
กินนะรี


ວິລະບຸລຸດ

ວິລະ (วิละ, “วิร”) + ບຸລຸດ (บุลุด, “บุรุษ”)

ວິຣະບຸຣຸດ
วิระบุรุด

ວິ-ລະ-ບຸ-ລຸດ


ຄວາມລ້າ

ຄວາມ (ความ) + ລ້າ (ล้า)

[kʰuːə̯m˧˥.laː˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.laː˧˦]

คำอาการนามของ ລ້າ (ล้า)


ການສະລະ

ການ (กาน) + ສະລະ (สะละ)

คำอาการนามของ ສະລະ (สะละ)


ການສັນນິດຖານ

ການ (กาน) + ສັນນິດຖານ (สันนิดถาน)

ການ-ສັນ-ນິດ-ຖານ

คำอาการนามของ ສັນນິດຖານ (สันนิดถาน)


ການເພີກເສີຍ

ການ (กาน) + ເພີກເສີຍ (เพีกเสีย)

[kaːn˩˨.pʰɤːk̚˧˦.sɤːj˥˧˧]

ການ-ເພີກ-ເສີຍ

คำอาการนามของ ເພີກເສີຍ (เพีกเสีย)


ການໂຕນ

ການ (กาน) + ໂຕນ (โตน)

คำอาการนามของ ໂຕນ (โตน)


ການຖ່ຽວ

ການ (กาน) + ຖ່ຽວ (ถ่ยว)

[kaːn˩˨.tʰiːə̯w˧˨]

คำอาการนามของ ຖ່ຽວ (ถ่ยว)


ການໄຊ້

ການ (กาน) + ໄຊ້ (ไซ้)

คำอาการนามของ ໄຊ້ (ไซ้)


ການຮ່ອນ

ການ (กาน) + ຮ່ອນ (ฮ่อน)

คำอาการนามของ ຮ່ອນ (ฮ่อน)


ການຝັດ

ການ (กาน) + ຝັດ (ฝัด)

คำอาการนามของ ຝັດ (ฝัด)


ນິວອນ

ยืมมาจากบาลี นีวรณ

[niʔ˧.ʋɔːn˧˥]

[niʔ˧˨.ʋɔːn˩˨]


ອາມິດ

ยืมมาจากบาลี อามิส หรือสันสกฤต आमिष (อามิษ)

[ʔaː˩˨.mit̚˧˨]

อามิษ, อามิส


ການກາຍ

ການ (กาน) + ກາຍ (กาย)

คำอาการนามของ ກາຍ (กาย)


ອະມະຕະ

ยืมมาจากบาลี อมต


ຄວາມອະມະຕະ

ຄວາມ (ความ) + ອະມະຕະ (อะมะตะ)

ຄວາມ-ອະ-ມະ-ຕະ

คำอาการนามของ ອະມະຕະ (อะมะตะ)


ການຜະເຊີນ

ການ (กาน) + ຜະເຊີນ (ผะเซีน)

คำอาการนามของ ຜະເຊີນ (ผะเซีน)


ຄວາມສຸກໃສ

ຄວາມ (ความ) + ສຸກໃສ (สุกใส)

[kʰuːə̯m˩˨.suk̚˩˨.saɰ˥˧˧]

คำอาการนามของ ສຸກໃສ (สุกใส)


ອາວຸດເຄມີ

ອາວຸດ (อาวุด, “อาวุธ”) + ເຄມີ (เคมี, “เคมี”)

[ʔaː˩(˧).ʋut̚˧.kʰeː˧˥.miː˧˥]

[ʔaː˩˨.ʋut̚˧˨.kʰeː˩˨.miː˩˨]

ອາ-ວຸດ-ເຄ-ມີ


ເພດສຶກສາ

ເພດ (เพด, “เพศ”) + ສຶກສາ (สึกสา, “ศึกษา”)

[pʰeːt̚˧˦.sɯk̚˩˨.saː˥˧˧]


ການກົບເກື່ອນ

ການ (กาน) + ກົບເກື່ອນ (ก็บเกื่อน)

[kaːn˩˨.kop̚˩˨.kɯːə̯n˧˨]

ການ-ກົບ-ເກື່ອນ

คำอาการนามของ ກົບເກື່ອນ (ก็บเกื่อน)


ການຕອບແທນ

ການ (กาน) + ຕອບແທນ (ตอบแทน)

[kaːn˩(˧).tɔːp̚˧˩.tʰɛːn˧˥]

[kaːn˩˨.tɔːp̚˥˥˨.tʰɛːn˩˨]

คำอาการนามของ ຕອບແທນ (ตอบแทน)


ການບົວລະບັດ

ການ (กาน) + ບົວລະບັດ (บ็วละบัด)

ການ-ບົວ-ລະ-ບັດ

คำอาการนามของ ບົວລະບັດ (บ็วละบัด)


ການບົວຣະບັດ

ການ (กาน) + ບົວຣະບັດ (บ็วระบัด)

ການ-ບົວ-ລະ-ບັດ

คำอาการนามของ ບົວຣະບັດ (บ็วระบัด)


ໄກ່ລາດ

ໄກ່ (ไก่, “ไก่”) + ລາດ (ลาด)


ການເມີນເສີຍ

ການ (กาน) + ເມີນເສີຍ (เมีนเสีย)

[kaːn˩˨.mɤːn˩˨.sɤːj˥˧˧]

ການ-ເມີນ-ເສີຍ

คำอาการนามของ ເມີນເສີຍ (เมีนเสีย)


ການສົມສູ່

ການ (กาน) + ສົມສູ່ (ส็มสู่)

คำอาการนามของ ສົມສູ່ (ส็มสู่)


ການຕິ

ການ (กาน) + ຕິ (ติ)

คำอาการนามของ ຕິ (ติ)


ການດັດແປງ

ການ (กาน) + ດັດແປງ (ดัดแปง)

[kaːn˩˨.dat̚˩˨.pɛːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ດັດແປງ (ดัดแปง)


ການເສຍປຽບ

ການ (กาน) + ເສຍປຽບ (เสยปยบ)

[kaːn˩˨.siːə̯˥˧˧.piːə̯p̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ເສຍປຽບ (เสยปยบ)


ການເຊີດ

ການ (กาน) + ເຊີດ (เซีด)

[kaːn˩˨.sɤːt̚˧˦]

คำอาการนามของ ເຊີດ (เซีด)


ມີ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย หวี่, อีสาน หมี่

(ແມງ~) แมลงหวี่


ອະຍະ

ยืมมาจากบาลี อย หรือ อยสฺ

[ʔa(ʔ˧˥).ɲaʔ˧]

[ʔa(ʔ˩˨).ɲaʔ˧˨]


ເຕົ່າທອງ

ເຕົ່າ (เต็่า, “เต่า”) + ທອງ (ทอง, “ทอง”)

[taw˧.tʰɔːŋ˧˥]

[taw˧˨.tʰɔːŋ˩˨]

(ແມງ~) แมลงเต่าทอง


ລຳໃຍ

รูปแบบอื่นของ ລຳໄຍ (ลำไย)


ກະຕ່າຍເຫຼັກ

ກະຕ່າຍ (กะต่าย, “กระต่าย”) + ເຫຼັກ (เหลัก, “เหล็ก”)

ກະຕ່າຽເຫລັກ
กะต่ายเหลัก

ກະ-ຕ່າຍ-ເຫຼັກ


ກະຕ້ອຍ

ກະຕ້ອຽ
กะต้อย

พริกป่าชนิดหนึ่ง (Piper sp.) ใบกินได้


ສາລະໄມ

ສາຣະໄມ
สาระไม


ນະຫຸດ

ยืมมาจากบาลี นหุต; เทียบสันสกฤต नयुत (นยุต); ร่วมเชื้อสายกับไทย นหุต, คำเมือง ᨶᩉᩩᨲ (นหุต), เขมร នហុត (นหุต)


ຂຸ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คุ่น, คำเมือง ᨡᩩ᩶ᩁ (ขุ้ร), เขิน ᨡ᩠ᩅ᩶ᩁ (ขว้ร), ไทใหญ่ ၶူၼ်ႈ (ขู้น)

สัตว์ตัวเล็กสีเทา กัดแล้วคัน (อาจหมายถึง คุ่น)


ໝຸ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หมุ้น, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩩ᩶ᩁ (หมุ้ร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩩ᩶ᩁ (หมุ้ร)

แมลงชนิดหนึ่ง ตัวเล็ก ๆ เท่าเม็ดทราย กัดแล้วคัน (อาจหมายถึง ริ้นดำ)


ຫມຸ້ນ

รูปแบบอื่นของ ໝຸ້ນ (หมุ้น)


ການຜຸນ

ການ (กาน) + ຜຸນ (ผุน)

คำอาการนามของ ຜຸນ (ผุน)


ການຕັ້ງຕົ້ນ

ການ (กาน) + ຕັ້ງຕົ້ນ (ตั้งต็้น)

ການ-ຕັ້ງ-ຕົ້ນ

คำอาการนามของ ຕັ້ງຕົ້ນ (ตั้งต็้น)


ການຈຸບ

ການ (กาน) + ຈຸບ (จุบ)

คำอาการนามของ ຈຸບ (จุบ)


ໂຄງສ້າງພື້ນຖານ

ໂຄງສ້າງ (โคงส้าง, “โครงสร้าง”) + ພື້ນຖານ (พื้นถาน, “พื้นฐาน”)

[kʰoːŋ˧˥.saːŋ˧˩.pʰɯːn˥˨.tʰaːn˩(˧)]

[kʰoːŋ˩˨.saːŋ˥˥˨.pʰɯːn˧˦.tʰaːn˥˧˧]

ໂຄງ-ສ້າງ-ພື້ນ-ຖານ

โครงสร้างพื้นฐาน


ທຸລີ

ยืมมาจากบาลี ธูลิ หรือสันสกฤต धूलि (ธูลิ)

[tʰuʔ˧˨.liː˩˨]


ນຸງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นุง

ชาวนุง, คนนุง


ເງົ່າ

อาจเกี่ยวข้องกับ ເຫງົາ (เหง็า); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เง่า


ການແນມ

ການ (กาน) + ແນມ (แนม)

คำอาการนามของ ແນມ (แนม)


ຜະລຶກ

ยืมมาจากบาลี ผลิก; เทียบสันสกฤต स्फटिक (สฺผฏิก); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผลึก


ຄວາມສັ້ນ

ຄວາມ (ความ) + ສັ້ນ (สั้น)

[kʰuːə̯m˩˨.san˥˥˨]

คำอาการนามของ ສັ້ນ (สั้น)


ໂໝ້ງ

มีรากศัพท์เดียวกับ ໝ້ອງ (หม้อง); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾᩰᩫ᩶ᨦ (โหม็้ง), เขิน ᩉ᩠ᨾᩰ᩶ᨦ (โหม้ง)

พื้นที่เปิดโล่ง, พื้นที่ราบที่เปิดโล่ง

โพรงขนาดเล็ก, โพรง, หลุม


ເຂື່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขื่อง, อีสาน เขื่อง

เขื่อง (ที่ของปลาบางชนิดเวลาวางไข่), ที่ที่เหมาะสำหรับปลาเวลาวางไข่


ການຄວ່ຳ

ການ (กาน) + ຄວ່ຳ (คว่ำ)

คำอาการนามของ ຄວ່ຳ (คว่ำ)


ຄວາມຄົມ

ຄວາມ (ความ) + ຄົມ (ค็ม)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰom˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰom˩˨]

คำอาการนามของ ຄົມ (ค็ม)


ການຄູດ

ການ (กาน) + ຄູດ (คูด)

คำอาการนามของ ຄູດ (คูด)


ດວດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ดวด

[duːə̯t̚˥˥˨]

ส่วนของเสาตั้งแต่รอดขึ้นไปหาขื่อ


ເສີດ

ยืมมาจากอังกฤษ serge

ผ้าแพรอย่างดี ทำด้วยขนสัตว์, เสิร์จ


ເອືອດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เอือด, อีสาน เอือด

[ʔɯːə̯t̚˥˥˨]

ดินที่มีธาตุเกลือปนอยู่เป็นฝุ่นอ่อน ๆ, ดินโป่ง, ที่ลุ่มน้ำเค็ม


ອີ

เลียนเสียงธรรมชาติ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน อี

(ແມງ~) แมลงจำพวกจักจั่นชนิดหนึ่ง ตัวแบนและสั้น ปีกเป็นแผ่นและใส ร้อง "อี ๆ" เรียกว่า ແມງອີ (แมงอี)


ອີ

ยืมมาจากฝรั่งเศส i (“ชื่อเรียกอักษร I”)

อักษรละติน I/i


ເຖືອດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เถือด

[tʰɯːə̯t̚˧˩]

[tʰɯːə̯t̚˥˥˨]

ดิน ไม้ หรือสิ่งอื่นที่เอาอัดปากและก้นบั้งไฟหรือบั้งที่มีประทัดไฟ

ฝาครอบหรือปิด, สิ่งที่ทำให้อุดตัน, เครื่องอุด, สิ่งที่เป็นก้อนกลมที่นิ่มและใช้สำหรับบุหรืออุด


ເຖືອດ

[tʰɯːə̯t̚˧˩]

[tʰɯːə̯t̚˥˥˨]

ที่ที่หมายไว้, เครื่องหมาย, เครื่องหมายที่บอกระดับน้ำในภาชนะใส่ของ, ระดับน้ำ, การแบ่ง (บนภาชนะใส่ของเหลวเพื่อบอกระดับน้ำ)


ກຶດ

ยืมมาจากบาลี กิตฺติ (“เสียงเลื่องลือ”)

ມູລະກຶດ


ເກີ້ຍ

ที่ที่เป็นเนินที่ต่ำลง

ความลาดเอียง, ความชัน, ความลาด, พื้นที่ที่ลาดเอียงไม่มาก

ยอดสุดของเนิน


ເກີ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ເກີ້ຍ (เกี้ย)


ຫລົວ

รูปแบบอื่นของ ຫຼົວ (หล็ว)


ການທວງ

ການ (กาน) + ທວງ (ทวง)

[kaːn˩(˧).tʰuːə̯ŋ˧˥]

[kaːn˩˨.tʰuːə̯ŋ˩˨]

คำอาการนามของ ທວງ (ทวง)


ຊູດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซูด

(ເຄືອ~) เถาวัลย์ชนิดหนึ่ง เรียกว่า ເຄືອຊູດ (เคือซูด), ไม้เถา, ไม้เถาเนื้อแข็งสำหรับถักทำตาข่ายจับปลา, เถาวัลย์แดง (Toxocarpus villosus DC)

เครื่องใส่ปลาชนิดหนึ่ง สานด้วยเถาวัลย์ชนิดหนึ่งหรือหวาย มีตาห่าง ๆ ก้นส้วย และปากบานพอตัวปลาเข้าได้, เครื่องดักปลาที่ทำจากไม้เถา ไม้เถาเนื้อแข็ง หรือเถาวัลย์แดง


ຊູດ

อาจเกี่ยวข้องกับ ຮູດ (ฮูด)

ครั้ง, เวลา, ครั้งคราว


ຊູດ

หัวเงื่อน, ปมที่แก้ได้


ຟ້າແມບ

ຟ້າ (ฟ้า, “ฟ้า”) + ແມບ (แมบ, “แลบ, แมลบ”)

[faː˥˨.mɛːp̚˥˨]

[faː˧˦.mɛːp̚˧˦]


ລົດບັນທຸກ

ລົດ (ล็ด, “รถ”) + ບັນທຸກ (บันทุก, “บรรทุก”)

ຣົຖບັນທຸກ
ร็ถบันทุก


ຣົຖບັນທຸກ

รูปล้าสมัยของ ລົດບັນທຸກ (ล็ดบันทุก)


ການລວກ

ການ (กาน) + ລວກ (ลวก)

[kaːn˩˨.luːə̯k̚˧˦]

คำอาการนามของ ລວກ (ลวก)


ລັດຖະກອນ

ລັດຖະ (ลัดถะ, “รัฐ”) + ກອນ (กอน, “กร”)

ຣັຖກອນ
รัถกอน

ข้าราชการ, ลูกจ้างรัฐบาล, พนักงานรัฐ


ຊາຕີ

จันทน์เทศ (Myristica fragrans), ต้นไม้ชนิดหนึ่ง ผลมีขน เมล็ดข้างในมีสีแดงใช้ย้อมผ้าได้


ຟ້າຜ່າ

ຟ້າ (ฟ้า, “ฟ้า”) + ຜ່າ (ผ่า, “ผ่า”)

[faː˧˦.pʰaː˧˨]

ฟ้าผ่า (ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ)


ປຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปรียง

[piːə̯ŋ˩(˧)]

เปรียง (น้ำมันจากไขข้อของวัว)


ປຽງ

น่าจะร่วมเชื้อสายกับไทย เปรียง

[piːə̯ŋ˩(˧)]

ไม้ชนิดหนึ่ง ทำยาได้, กอมก้อเขา (Teucrium quadrifarium Ham)


ການເປັ່ງ

ການ (กาน) + ເປັ່ງ (เปั่ง)

คำอาการนามของ ເປັ່ງ (เปั่ง)


ການປ້ອຍ

ການ (กาน) + ປ້ອຍ (ป้อย)

คำอาการนามของ ປ້ອຍ (ป้อย)


ປຽດ

[piːə̯t̚˥˥˨]

(ຖົງ~) ถุงป่าน, ไถ้ใส่ข้าวสารเป็นต้น, กระสอบป่าน

เถาวัลย์ชนิดหนึ่งใช้สำหรับทอผ้า, ถั่วเสี้ยนป่า (Pueraria phaseoloides Benth)


ກຸມພີ

ยืมมาจากบาลี กุมฺภีล


ເຂືອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขือง, อีสาน เขือง

[kʰɯːə̯ŋ˩(˧)]

[kʰɯːə̯ŋ˥˧˧]

ไม้เถาชนิดหนึ่ง ตามเครือมีหนาม ยอดอ่อนกินได้, เขือง (Smilax)


ປີດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปีบ

กาสะลองคำ (ปีบทอง, Mayodendron igneum Kurz)


ປີດ

ส่วนหนึ่ง ๆ ของรวงข้าวที่เมล็ดข้าวติดอยู่, รวงข้าว, รวงที่แยกแขนงของข้าว


ປີດ

จากการเลียนเสียงธรรมชาติ

(ນົກ~) นกชนิดหนึ่ง ตัวเล็ก ร้อง "ปีด ๆ", นกออร์โตลัน, นกชนิดหนึ่ง ตัวเล็ก ขนสีดำคล้ำมาก


ປີດ

เศษเหลือ, ส่วนที่เหลือ, เศษที่ไม่ใช้แล้ว

เล็ก, เล็กน้อย


ວິມານ

ยืมมาจากบาลี วิมาน; ร่วมเชื้อสายกับไทย วิมาน

[ʋiʔ˧˨.maːn˩˨]

วิมาน (ที่อยู่ของเทวดา), สวรรค์, ที่อยู่บนสวรรค์, วังบนสวรรค์


ຫົມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหม หรือ โขม, อีสาน หม

(ຜັກ~) ผักโขม (Amaranthus sp. หรือ Amarantus viridis), ผักชนิดหนึ่งที่เกิดตามสวนในหมู่บ้าน บางชนิดมีหนาม

(ແມງຜັກ~) แมลงชนิดหนึ่งที่กินใบของผักโขม เรียกว่า ແມງຜັກຫົມ (แมงผักห็ม)

คำนำหน้าผักที่พบบ่อยจำพวกหนึ่ง


ກະທະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระทะ


ໝໍ້ຂາງ

ໝໍ້ (หมํ้, “หม้อ”) + ຂາງ (ขาง, “ขาง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หม้อขาง, อีสาน หม้อขาง, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᩴ᩶ᨡᩣ᩠ᨦ (หมอํ้ขาง), เขิน ᩉ᩠ᨾᩳ᩶ᨡᩣ᩠ᨦ (หมอ้ขาง), ไทลื้อ ᦖᦸᧉᦃᦱᧂ (หม้อ̂ฃาง), ไทใหญ่ မေႃႈၶၢင် (ม้อ̂ขาง)

ຫມໍ້ຂາງ
หมํ้ขาง

[mɔː˧˩.kʰaːŋ˩(˧)]

[mɔː˥˥˨.kʰaːŋ˥˧˧]

กระทะเหล็กหล่อ, กระทะสำหรับทำให้สุกด้วยน้ำมัน


ຫມໍ້ຂາງ

[mɔː˧˩.kʰaːŋ˩(˧)]

[mɔː˥˥˨.kʰaːŋ˥˧˧]

รูปแบบอื่นของ ໝໍ້ຂາງ (หมํ้ขาง)


ຫລົດ

รูปแบบอื่นของ ຫຼົດ (หล็ด)


ອີດ

(ປາ~) ปลาชนิดหนึ่ง ตัวเล็กเท่าเส้นหญ้าและยาว รูปร่างเหมือนปลาหลด

(ແມງ~) แมลงชนิดหนึ่ง อยู่ในน้ำ ตัวยาวเป็นปล้อง ๆ เรียกว่า ແມງອີດ (แมงอีด)


ເດີດ

(ປາ~) ปลาชนิดหนึ่ง ตัวเล็กและแบน มีเกล็ด อยู่ในหนองน้ำ


ສານລັດຖະທຳມະນູນ

ສານ (สาน) + ລັດຖະທຳມະນູນ (ลัดถะทำมะนูน)

[saːn˩(˧).lat̚˧.tʰa(ʔ˧˥).tʰam˧˥.ma(ʔ˧).nuːn˧˥]

[saːn˥˧˧.lat̚˧˨.tʰa(ʔ˩˨).tʰam˩˨.ma(ʔ˧˨).nuːn˩˨]

ສານ-ລັດ-ຖະ-ທຳ-ມະ-ນູນ

ศาลรัฐธรรมนูญ


ສູນສູດ

ສູນ (สูน, “ศูนย์”) + ສູດ (สูด, “สูตร”)

[suːn˥˧˧.suːt̚˥˥˨]

(ເສັ້ນ~) ศูนย์สูตร


ໂກ່

(ບົ້ງ~) บุ้งชนิดหนึ่ง อยู่ในดิน ตัวขาว หัวแดง เรียก ບົ້ງໂກ່ (บ็้งโก่)

ตัวอ่อนของแมลง


ງ້ວງ

แมลงชนิดหนึ่ง ตัวคล้ายจักจั่นแต่ใหญ่กว่า ร้องเสียงไพเราะ มักมีในต้นฤดูฝน


ຈິ້ງ

ตะกร้าขนาดเล็ก, ตะกร้าขนาดเล็กใช้สำหรับตวงข้าวเปลือก


ບຶ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บึ้ง, อีสาน บึ้ง

บึ้ง, สัตว์ชนิดหนึ่ง คล้ายแมงมุมแต่ตัวใหญ่กว่า สีดำ ทำรูและชักใยอยู่ในดิน, แมลงชนิด Melopaeus albostriatus


ການແປະ

ການ (กาน) + ແປະ (แปะ)

[kaːn˩˨.pɛʔ˩˨]

คำอาการนามของ ແປະ (แปะ)


ພີດ

ใบมีดของคันไถ


ການກືນ

ການ (กาน) + ກືນ (กืน)

คำอาการนามของ ກືນ (กืน)


ຄະລຳ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน คะลำ

การกระทำที่ต้องห้ามในบางช่วงของชีวิต


ການລະ

ການ (กาน) + ລະ (ละ)

คำอาการนามของ ລະ (ละ)


ສາຍຟ້າ

ສາຍ (สาย, “สาย”) + ຟ້າ (ฟ้า, “ฟ้า”); ร่วมเชื้อสายกับไทย สายฟ้า

ສາຽຟ້າ
สายฟ้า

สายฟ้า (แสงที่ปรากฏเมื่อเกิดฟ้าแลบหรือฟ้าผ่า)


ເປ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เป้ง, คำเมือง ᨸᩮ᩠᩶ᨦ (เป้ง), เขิน ᨸᩮ᩠᩶ᨦ (เป้ง)

เป้ง (Phoenix ในวงศ์ Palmae) มีหลายชนิดได้แก่ P. humilis Royle, P. roebilini O'Brien (ไม้ประดับในลาวถิ่นเหนือ) และ P. acaulis Ham, ไม้พุ่มชนิดหนึ่ง ใบคล้ายใบหวาย รากเป็นเส้นยาวและมั่นคง ใช้เป็นสายดีดได้, ไม้เถาชนิดหนึ่งคล้ายหวาย


ເປ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸᩮ᩠᩶ᨦ (เป้ง), เขิน ᨸᩮ᩠᩶ᨦ (เป้ง)

เครื่องชั่งน้ำหนักโบราณ เหมือนกับตาเต็ง, เครื่องชั่งโบราณสำหรับฝิ่นหรือทอง

ลูกตุ้มน้ำหนัก, น้ำหนักถ่วง (สำหรับเครื่องชั่งทองหรือฝิ่น เป็นต้น)

ตุ้มของตาเต็ง


ເປ້ງ

การละเล่นของเด็กแบบหนึ่ง มีตำรวจกับโจร


ໂຕ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โต้น


ຮ້ານຄ້າ

ຮ້ານ (ฮ้าน, “ร้าน”) + ຄ້າ (ค้า, “ค้า”)


ການຕັດສິດ

ການ (กาน) + ຕັດສິດ (ตัดสิด)

คำอาการนามของ ຕັດສິດ (ตัดสิด)


ໄມ້ກາງແຂນ

ໄມ້ (ไม้, “ไม้”) + ກາງ (กาง, “กาง”) + ແຂນ (แขน, “แขน”)

[maj˧˦.kaːŋ˩˨.kʰɛːn˥˧˧]


ການເອົາໃຈ

ການ (กาน) + ເອົາໃຈ (เอ็าใจ)

[kaːn˩˨.ʔaw˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]

คำอาการนามของ ເອົາໃຈ (เอ็าใจ)


ຄວາມກົມກືນ

ຄວາມ (ความ) + ກົມກືນ (ก็มกืน)

[kʰuːə̯m˩˨.kom˩˨.kɯːn˩˨]

ຄວາມ-ກົມ-ກືນ

คำอาการนามของ ກົມກືນ (ก็มกืน)


ເຊີມ

กิ่งหรือเครือไม้ที่หย่อนลงลากดิน

ที่ที่กิ่งไม้หักถมกันมาก ๆ และข้างล่างว่างเปล่า

ศาลาพักร้อนหรือซุ้มไม้เลื้อยที่มีพืชผักสีเขียวสดพันรอบ ๆ อยู่


ໂຈກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โจก, อีสาน โจก

[t͡ɕoːk̚˥˥˨]

หัวหน้า (ของฝูงหรือกลุ่มคนเป็นต้น), หัวโจก

คนแรกและคนที่ใหญ่สุด (ใช้แก่เด็กเป็นต้น)

คนสุดท้ายในการเล่น


ໂຈກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โจก; อาจเกี่ยวข้องกับไทย ตะโกก

[t͡ɕoːk̚˥˥˨]

(ປາ~) ปลาชนิดหนึ่ง มีเกล็ด ตัวคล้ายปลาสร้อยขาวหรือ ປາຈອກ (ปาจอก) แต่ตัวใหญ่และยาว มักอยู่ในแม่น้ำ ไม่ค่อยอยู่ในหนอง, ปลามีเกล็ดชนิดหนึ่งอยู่ในน้ำจืดที่ไหล, ปลาตัวใหญ่ซึ่งอยู่ในน้ำไหล


ໂຈກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โจก

[t͡ɕoːk̚˥˥˨]

ภาชนะที่เป็นรูปกลมสูงและก้นส้วยอย่างเดียวกันกับแก้วน้ำแต่ใหญ่กว่า, ถ้วยแก้ว, ถ้วย


ຫົວປີ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ປີ (ปี, “ปี”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หัวปี, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩫᨸᩦ (หว็ปี), ไทลื้อ ᦷᦠᦔᦲ (โหปี), ไทใหญ่ ႁူဝ်ပီ (หูวปี)

[huːə̯˥˧˧.piː˩˨]


ຫົວປີ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ປີ (ปี, “ปลี”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หัวปลี, ไทลื้อ ᦷᦠᦔᦲ (โหปี)

[huːə̯˥˧˧.piː˩˨]


ເລີງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เลิง

ที่ดินที่เป็นหลุมกว้างเหมือนก้นกระทะหรือชาม


ແນນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แนน, คำเมือง ᨶᩯ᩠ᨶ (แนน), เขิน ᨶᩯ᩠ᨶ (แนน)

สิ่งที่ทำให้ได้เป็นผัวเมียกันซึ่งคนทั้งสองได้ทำไว้ตั้งแต่ชาติก่อน

วาสนาชะตา, ชะตากรรม, โชคชะตา, โชคดี

ຄັນແມ່ນຄາດແຕ່ແຖນ ແນນແຕ່ຟ້າມາແລ້ວບໍ່ຫ່ອນກາຍ

คันแม่นคาดแต่แถน แนนแต่ฟ้ามาแล้วบํ่ห่อนกาย


ວາສນາ

[ʋaːt̚˧˦.sa(ʔ˩˨).naː˥˧˧]

รูปแบบอื่นของ ວາດສະໜາ (วาดสะหนา)


ຈ່ອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จ่อม, อีสาน จ่อม, คำเมือง ᨧᩬ᩵ᨾ (จอ่ม), เขิน ᨧᩬ᩵ᨾ (จอ่ม), ไทลื้อ ᦈᦸᧄᧈ (จ่อ̂ม), ไทใหญ่ ၸွမ်ႇ (จ่อ̂ม)

จ่อม, อาหารชนิดหนึ่ง ทำด้วยปลาหรือกุ้งหมักด้วยน้ำปรุงรส


ການຈ່ອມ

ການ (กาน) + ຈ່ອມ (จ่อม)

[kaːn˩˨.t͡ɕɔːm˧˨]

คำอาการนามของ ຈ່ອມ (จ่อม)


ຫວາມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หวาม

การรู้สึกเหมือนกำลังจมอยู่


ແຊນ

ดินหรือหาดที่ยื่นออกไปและมีน้ำไหลผ่าน, คาบสมุทร, แหลม

เขื่อน, พนัง


ການຍໍ

ການ (กาน) + ຍໍ (ยํ)

[kaːn˩(˧).ɲɔː˧˥]

[kaːn˩˨.ɲɔː˩˨]

คำอาการนามของ ຍໍ (ยํ)


ຄວາມເບີຍ

ຄວາມ (ความ) + ເບີຍ (เบีย)

[kʰuːə̯m˧˥.bɤːj˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.bɤːj˩˨]

คำอาการนามของ ເບີຍ (เบีย)


ການເບີຍ

ການ (กาน) + ເບີຍ (เบีย)

คำอาการนามของ ເບີຍ (เบีย)


ການປຸນ

ການ (กาน) + ປຸນ (ปุน)

คำอาการนามของ ປຸນ (ปุน)


ຄວາມສະເຫຼົາ

ຄວາມ (ความ) + ສະເຫຼົາ (สะเหล็า)

ຄວາມ-ສະ-ເຫຼົາ

คำอาการนามของ ສະເຫຼົາ (สะเหล็า)


ເທວາທິປະໄຕ

ເທ-ວາ-ທິ-ປະ-ໄຕ


ຫຸນ

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 分 (hun, “ส่วน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หุน

มาตราวัดหรือตวงของจีน

มาตราวัดตามแบบเมตริก เท่ากับ 1 เซนติเมตร

มาตราวัด เท่ากับ 3.2 มิลลิเมตร

มาตราชั่ง เท่ากับ 375 มิลลิกรัม


ຄວາມເຜັດ

ຄວາມ (ความ) + ເຜັດ (เผัด)

[kʰuːə̯m˧˥.pʰet̚˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.pʰet̚˩˨]

คำอาการนามของ ເຜັດ (เผัด)


ການຫ້າງ

ການ (กาน) + ຫ້າງ (ห้าง)

[kaːn˩˨.haːŋ˥˥˨]

คำอาการนามของ ຫ້າງ (ห้าง)


ຊຸ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซุ้ม

ซุ้ม, ที่อยู่ชั่วคราวซึ่งทำไว้กับดิน ส่วนใหญ่ทำด้วยกิ่งไม้และใบไม้, ที่หลบซ่อนซึ่งโดยมากปกคลุมด้วยกองหญ้าหรือใบไม้ (เช่น ที่ซ่อนสำหรับยิงปืน)


ໂຂ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โข่ง

(ຫອຍ~) หอยชนิดหนึ่งอยู่ตามทุ่งนา ตัวเหมือน ຫອຍປັງ (หอยปัง) แต่เล็กกว่า, หอยโข่ง (Pila ampullacea)


ແກ່ວ

ที่เคยอยู่เคยกิน, เขตแดนที่เคยอาศัย, แดน, ภูมิลำเนา, ที่ เมือง หรือดินแดนที่อาศัยอยู่นานพอจนคุ้นเคย, ภูมิลำเนาที่คุ้นเคย


ແຂ່ວ

ปลอกเหล็กหรือทองแดงที่หุ้มด้ามเครื่องมือต่าง ๆ ที่มีมีดเป็นต้น ใช้ป้องกันไม่ให้ด้ามแตกง่าย, วงเหล็กที่ติดด้ามมีดหรือส่วนยืดออกของใบมีด, วงเหล็ก (บนด้าม ใช้เพื่อให้แข็งแรง)


ໄຊ່

ไม้เถาชนิดหนึ่ง ผลกินได้


ແຖງ

อาจร่วมเชื้อสายกับ ແຖນ (แถน); ร่วมเชื้อสายกับไทย แถง


ໂງ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โง้ง, คำเมือง ᨦᩰᩫ᩠᩶ᨦ (โง็้ง), ไทลื้อ ᦷᦇᧂᧉ (โง้ง) (ในคำว่า ᦷᦅᧆᦷᦇᧂᧉᦷᦅᧆᦇᦱᧂᧉ (โคดโง้งโคดง้าง)); อาจเกี่ยวข้องกับลาว ງ້ອງ (ง้อง) และคำร่วมเชื้อสาย


ຄວາມໂງ້ງ

ຄວາມ (ความ) + ໂງ້ງ (โง้ง)

[kʰuːə̯m˧˥.ŋoːŋ˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.ŋoːŋ˧˦]

คำอาการนามของ ໂງ້ງ (โง้ง)


ການໂງ້ງ

ການ (กาน) + ໂງ້ງ (โง้ง)

[kaːn˩˨.ŋoːŋ˧˦]

คำอาการนามของ ໂງ້ງ (โง้ง)


ໂທງ

รูปแบบหนึ่งของ ກະໂທງ (กะโทง)

กระทงที่ทำจากกาบใบตอง ใช้ใส่เครื่องบูชาเพื่อเซ่นไหว้ผีต่าง ๆ ที่ดูแลพื้นเตา, จานที่ทำจากใบตองและก้านกล้วย ใช้สำหรับบูชาโดยการลอยลงไปตามแม่น้ำโดยมากในเดือนที่ 11


ໂຫງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหง

ผีของคนที่ตายผิดธรรมดา, ผีหรือวิญญาณของผู้ที่ตายอย่างรุนแรง


ບ່ານ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย บาก

ส่วนคมของเสื่อที่มีตาหักออก


ຂ່ານ

ข่าน (ตำแหน่งผู้ปกครองในเอเชียกลางหรือที่อื่น)


ການດືບ

ການ (กาน) + ດືບ (ดืบ)

[kaːn˩˨.dɯːp̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ດືບ (ดืบ)


ຄົ້ວ

สนสองใบ (Pinus merkusii Jungh. & de Vriese)


ອາຫານທະເລ

[ʔaː˩˨.haːn˥˧˧.tʰa(ʔ˧˨).leː˩˨]

ອາ-ຫານ-ທະ-ເລ


ຂອງຫວານ

[kʰɔːŋ˩(˧).ʋaːn˩(˧)]

[kʰɔːŋ˥˧˧.ʋaːn˥˧˧]


ຄວາມຊໍ້

ຄວາມ (ความ) + ຊໍ້ (ซํ้)

[kʰuːə̯m˧˥.sɔː˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.sɔː˧˦]

คำอาการนามของ ຊໍ້ (ซํ้)


ຄວາມແຫ້ງຫ່ຽວ

ຄວາມ (ความ) + ແຫ້ງຫ່ຽວ (แห้งห่ยว)

[kʰuːə̯m˧˥.hɛːŋ˧˩.hiːə̯w˧]

[kʰuːə̯m˩˨.hɛːŋ˥˥˨.hiːə̯w˧˨]

ຄວາມ-ແຫ້ງ-ຫ່ຽວ

คำอาการนามของ ແຫ້ງຫ່ຽວ (แห้งห่ยว)


ຕຸ້ມຫູ

ຕຸ້ມ (ตุ้ม, “ตุ้ม”) + ຫູ (หู, “หู”)

ตุ้มหู, ต่างหู


ແສງຕາ

ແສງ (แสง, “แสง”) + ຕາ (ตา, “ตา”)

[sɛːŋ˥˧˧.taː˩˨]

การดู, การมอง, การจ้อง


ຈົງອາງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จงอาง

[t͡ɕoŋ˩(˧).ʔaːŋ˩(˧)]

[t͡ɕoŋ˩˨.ʔaːŋ˩˨]

ต้นไม้ชนิดหนึ่ง รากใช้ทำยา


ຊົ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซั้ว

(ແກງ~) ชื่ออาหารชนิดหนึ่ง คล้ายแกงแต่ใส่น้ำน้อยกว่า, อาหารชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยผักและปลา, แกงจากลาวหรืออีสานชนิดหนึ่ง ทำด้วยผักและปลาหมัก


ລົ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลั้ว; เทียบเวียดนาม lụa (หลั่ว, “ผ้าไหม”)

ผ้าแพรหรือผ้าไหมต่าง ๆ ที่มีลักษณะเป็นผืนบาง ๆ, ผ้าไหมบาง ๆ, ผ้าชีฟอง


ລົ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลั้ว

ชื่อบ่างขนาดใหญ่ เรียกว่า ບ່າງລົ້ວ (บ่างล็้ว) ถ้าเป็นบ่างขนาดเล็กจะเรียกว่า ບ່າງຕອງ (บ่างตอง)


ອົ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นางอั้ว, อีสาน อั้ว

นางอั้ว, นางอั้วตีนกบ (Pecteilis susannae)


ຫຼົ້ວ

เทียบไทย พลั่ว

พลั่ว, เครื่องขุดดินคล้ายเสียมแต่ใหญ่กว่า


ຫລົ້ວ

รูปแบบอื่นของ ຫຼົ້ວ (หล็้ว)


ຫຼາດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หลาด

(ປາ~) ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง คล้ายปลาไหล น่าจะเป็นปลากระทิง, ปลาชนิดหนึ่ง ตัวคล้ายปลาหลดแต่มีลายและตัวใหญ่กว่า

(ປາ~) ปลาแมงป่อง


ຫລາດ

รูปแบบอื่นของ ຫຼາດ (หลาด)


ຫລິ່ງ

รูปแบบอื่นของ ຫຼິ່ງ (หลิ่ง)


ການຂາຍຂາດ

ການ (กาน) + ຂາຍຂາດ (ขายขาด)

[kaːn˩˨.kʰaːj˥˧˧.kʰaːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຂາຍຂາດ (ขายขาด)


ການຄ້ຽວເອື້ອງ

ການ (กาน) + ຄ້ຽວເອື້ອງ (ค้ยวเอื้อง)

[kaːn˩(˧).kʰiːə̯w˥˨.ʔɯːə̯ŋ˥˨]

[kaːn˩˨.kʰiːə̯w˧˦.ʔɯːə̯ŋ˧˦]

ການ-ຄ້ຽວ-ເອື້ອງ

คำอาการนามของ ຄ້ຽວເອື້ອງ (ค้ยวเอื้อง)


ການຖືເຄັ່ງ

ການ (กาน) + ຖືເຄັ່ງ (ถืเคั่ง)

[kaːn˩˨.tʰɯː˥˧˧.kʰeŋ˧˨]

ການ-ຖື-ເຄັ່ງ

คำอาการนามของ ຖືເຄັ່ງ (ถืเคั่ง)


ການຖືຄຽດ

ການ (กาน) + ຖືຄຽດ (ถืคยด)

[kaːn˩(˧).tʰɯː˩(˧).kʰiːə̯t̚˥˨]

[kaːn˩˨.tʰɯː˥˧˧.kʰiːə̯t̚˧˦]

คำอาการนามของ ຖືຄຽດ (ถืคยด)


ອາເດແອັນ

ยืมมาจากฝรั่งเศส ADN, ย่อมาจาก acide désoxyribonucléique

[ʔaː˩˨.deː˩˨.ʔɛn˩˨]


ແອັນ

ยืมมาจากฝรั่งเศส enne (“ชื่อเรียกอักษร N”)

อักษรละติน N/n


ແອັມ

ยืมมาจากฝรั่งเศส emme (“ชื่อเรียกอักษร M”)

อักษรละติน M/m


ຄວາມເປ

ຄວາມ (ความ) + ເປ (เป)

[kʰuːə̯m˩˨.peː˩˨]

คำอาการนามของ ເປ (เป)


ເຕ

ยืมมาจากฝรั่งเศส té (“ชื่อเรียกอักษร T”)

อักษรละติน T/t


ຄວາມເວ

ຄວາມ (ความ) + ເວ (เว)

[kʰuːə̯m˧˥.ʋeː˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.ʋeː˩˨]

คำอาการนามของ ເວ (เว)


ການລຳລຽງ

ການ (กาน) + ລຳລຽງ (ลำลยง)

คำอาการนามของ ລຳລຽງ (ลำลยง)


ອາກ

คำพ้องความของ ຝີປະອາກ (ฝีปะอาก)


ສະໂມສອນ

ยืมมาจากบาลี สโมสรณ; เทียบสันสกฤต समवसरण (สมวสรณ); ร่วมเชื้อสายกับไทย สโมสร


ນັກເຕະ

ยืมมาจากไทย นักเตะ; เหมือนกับ ນັກ (นัก, “นัก”) + ເຕະ (เตะ, “เตะ”)


ຂວານຟ້າ

ຂວານ (ขวาน, “ขวาน”) + ຟ້າ (ฟ้า, “ฟ้า”)

[kʰuːə̯n˥˧˧.faː˧˦]

ขวานฟ้า, ขวานหิน, ขวานหินโบราณ


ອະສະນີບາດ

ยืมมาจากบาลี อสนิปาต; เหมือนกับ ອະສະນີ (อะสะนี, “อสนี”) + ບາດ (บาด, “บาต”); ร่วมเชื้อสายกับไทย อสนีบาต

ອະ-ສະ-ນີ-ບາດ

อสนีบาต, การที่ฟ้าผ่าลง


ສະໜົມ

ยืมมาจากไทย สนม

ข้าราชการในสำนัก, บริวารของพระราชา

สนม (ข้าราชการในพระราชสำนักที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับพิธีศพ)


ສະໜົມ

หญ้าที่เกิดอยู่ในหนองน้ำ เป็นแผ่นติดกันและลอยบนหน้าน้ำ


ສນົມ

รูปล้าสมัยของ ສະໜົມ (สะหน็ม)


ສັກສີ

ສັກ (สัก, “ศักดิ์”) + ສີ (สี, “ศรี”)


ອະນາຈານ

ยืมมาจากบาลี อนาจาร

[ʔa(ʔ˩˨).naː˩˨.t͡ɕaːn˩˨]

อนาจาร, ความประพฤตินอกรีต, การประพฤติมิชอบ, การประพฤติที่ผิดศีลธรรม ไร้ศีลธรรมหรืออนาจาร, ความประพฤติที่น่าอับอาย


ຍະໂສ

ยืมมาจากบาลี ยโส

[ɲa(ʔ˧˨).soː˥˧˧]

คำพ้องความของ ຍະສະ (ยศ, ชื่อเสียง)

ຍະສະ

ยศ, ชื่อเสียง


ຍະສະ

ยืมมาจากบาลี ยส

ยศ, ชื่อเสียง, ความมีเกียรติ


ອຸມົງ

ยืมมาจากบาลี อุมฺมงฺค

[ʔuʔ˧˥.moŋ˧˥]

[ʔuʔ˩˨.moŋ˩˨]

อุมงค์, อุโมงค์, อุโมงค์ใต้ดิน


ສຳພາລະ

ยืมมาจากบาลี สมฺภาร

ສັມພາຣະ
สัมพาระ

สัมภาระ (สิ่งของต่าง ๆ เพื่อภาระต่าง ๆ), ทรัพย์สมบัติ, ทรัพย์สมบัติจำนวนมาก, สิ่งของ, สิ่งของต่าง ๆ, วัตถุ, วัตถุเครื่องใช้, ของจำเป็น, อุปกรณ์

สัมภาระ (การเกื้อหนุน, การเลี้ยงดู)


ສັມພາຣະ

รูปล้าสมัยของ ສຳພາລະ (สำพาละ)


ການສົກ

ການ (กาน) + ສົກ (ส็ก)

คำอาการนามของ ສົກ (ส็ก)


ການສົກສວຍ

ການ (กาน) + ສົກສວຍ (ส็กสวย)

คำอาการนามของ ສົກສວຍ (ส็กสวย)


ນາລີ

ยืมมาจากบาลี นาฬี; เทียบสันสกฤต नाडी (นาฑี); ร่วมเชื้อสายกับไทย นาลี หรือ นาฬี

นาลี (ก้าน, ลำ), หลอด, ท่อ, กระบอกที่กลวง

ขัน, โอ, ขวด, ขวดขนาดใหญ่, ถ้วย, ถ้วยขนาดใหญ่ที่มีปากกว้าง, โถ, ชาม


ນາລີ

รูปแบบอื่นของ ນະລີ (นะลี)


ອະປະລາໄຊ

ອະ (อะ, “อ”) + ປະລາໄຊ (ปะลาไซ, “ปราชัย”)

อัปราชัย, อปราชัย, ความที่ไม่สามารถเอาชนะได้


ປະຣາຊັຍ

รูปล้าสมัยของ ປະລາໄຊ (ปะลาไซ)


ໂຕ້ນຊິງ

ໂຕ້ນ (โต้น, “น้ำหนักถ่วง”) + ຊິງ (ซิง, “เครื่องชั่งน้ำหนัก”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โต้นซิง

ลูกตุ้มน้ำหนัก, สิ่งที่แขวนไว้สำหรับคิดน้ำหนักซึ่งห้อยอยู่จากเครื่องชั่งน้ำหนัก

เครื่องชั่งน้ำหนักชนิดที่แขวนไว้, เครื่องแขวนหรือหน่วงสำหรับบอกน้ำหนัก


ການໂກຫົກ

ການ (กาน) + ໂກຫົກ (โกห็ก)

คำอาการนามของ ໂກຫົກ (โกห็ก)


ໝາກເສີກ

[maːk̚˧˩.sɤːk̚˧˩]

[maːk̚˥˥˨.sɤːk̚˥˥˨]


ນ່ານນ້ຳ

ນ່ານ (น่าน) + ນ້ຳ (น้ำ)


ຊີກໂລກ

ຊີກ (ซีก) + ໂລກ (โลก)


ການສະເດືອກ

ການ (กาน) + ສະເດືອກ (สะเดือก)

[kaːn˩˨.sa(ʔ˩˨).dɯːə̯k̚˥˥˨]

ການ-ສະ-ເດືອກ

คำอาการนามของ ສະເດືອກ (สะเดือก)


ການກວຍ

ການ (กาน) + ກວຍ (กวย)

คำอาการนามของ ກວຍ (กวย)


ການກວຽ

ການ (กาน) + ກວຽ (กวย)

คำอาการนามของ ກວຽ (กวย)


ຣົຖຈັກ

การสะกดเลิกใช้ของ ລົດຈັກ (ล็ดจัก)


ກາຝາກ

ยืมมาจากไทย กาฝาก; เหมือนกับ ກາ (กา, “กา”) + ຝາກ (ฝาก, “ฝาก”)

[kaː˩˨.faːk̚˥˥˨]


ເທືອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กะเทย; ร่วมรากกับ ກະເທີຍ (กะเทีย) and ເທີຍ (เทีย)

คนที่ไม่ปรากฏว่าเป็นหญิงหรือชาย


ເທີຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กะเทย; ร่วมรากกับ ເທືອຍ (เทือย)

คำพ้องความของ ກະເທີຍ (กะเทีย)


ການລຽນ

ການ (กาน) + ລຽນ (ลยน)

คำอาการนามของ ລຽນ (ลยน)


ການຢັງ

ການ (กาน) + ຢັງ (อยัง)

คำอาการนามของ ຢັງ (อยัง)


ໄມໂຄເວບ

ยืมมาจากอังกฤษ microwave

[maj˧˥.kʰoː˧˥.ʋeːp̚˥˨]

[maj˩˨.kʰoː˩˨.ʋeːp̚˧˦]


ເນື້ອຕົວ

ເນື້ອ (เนื้อ, “เนื้อ”) + ຕົວ (ต็ว, “ตัว”)

[nɯːə̯˥˨.tuːə̯˩(˧)]

[nɯːə̯˧˦.tuːə̯˩˨]


ຂີ້ເຖົ່າ

[kʰiː˥˥˨.tʰaw˧˨]

รูปแบบอื่นของ ຂີ້ເທົ່າ (ขี้เท็่า)


ຣາຊອານາຈັກ

[laː˩˨.sa(ʔ˧˨).ʔaː˩˨.naː˩˨.t͡ɕak̚˩˨]

ຣາ-ຊະ-ອາ-ນາ-ຈັກ

รูปล้าสมัยของ ລາຊະອານາຈັກ (ลาซะอานาจัก)


ຄວາມອາຍ

ຄວາມ (ความ) + ອາຍ (อาย)

[kʰuːə̯m˧˥.ʔaːj˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.ʔaːj˩˨]

คำอาการนามของ ອາຍ (อาย)


ການຖືພາ

ການ (กาน) + ຖືພາ (ถืพา)

[kaːn˩˨.tʰɯː˥˧˧.pʰaː˩˨]

คำอาการนามของ ຖືພາ (ถืพา)


ແຫຼ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แล่ง, อีสาน แหล้ง, คำเมือง ᩉᩖᩯ᩶ᨦ (แหล้ง)

กระบอกใส่ลูกศร


ແຫຼ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แหล้ง

คนใช้, บ่าว, ทาส

ແລ້ວເລີກມ້ຽນປຸນຈີບປະດັບດີ ພູມີປະສົງໃສ່ໃນໂກນ ແຫລ້ງ.

แล้วเลีกม้ยนปุนจีบปะดับดี พูมีปะส็งใส่ในโกน แหล้ง.


ແຫລ້ງ

รูปแบบอื่นของ ແຫຼ້ງ (แหล้ง)


ແຫລ້ງ

รูปแบบอื่นของ ແຫຼ້ງ (แหล้ง)


ທວກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ทวก

[tʰuːə̯k̚˥˨]

[tʰuːə̯k̚˧˦]

ทูบ, ไม้เครื่องเกวียนที่เป็นร่างสำคัญสองอัน เป็นที่มัดแอกใส่


ໂຫຼ້

การเล่นการพนันแบบหนึ่ง ใช้เงินอัฐโยนใส่หลุม


ໂຫລ້

รูปแบบอื่นของ ໂຫຼ້ (โหล้)


ເຂາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เกราะ, อีสาน เขาะ

เครื่องแขวนคอสัตว์เลี้ยงจำพวกวัวและควาย ทำด้วยไม้ไผ่หรือไม้แก่น เจาะรูไปตามทางยาว มีลูกแขวนข้างใน 2-3 ลูกเพื่อให้โดนขอบปาก


ເຈື້ອ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เจื้อ

ตระกูล, วงศ์


ການແກ້ຝັນ

ການ (กาน) + ແກ້ຝັນ (แก้ฝัน)

คำอาการนามของ ແກ້ຝັນ (แก้ฝัน)


ຄັນຊັ່ງ

ຄັນ (คัน, “คัน”) + ຊັ່ງ (ซั่ง, “ชั่ง”)

คันชั่ง, เครื่องสำหรับยกเอาของหนักขึ้น ทำด้วยไม้ยาว ๆ พาดใส่หัวเสาเพื่อให้กระดกขึ้นลงได้, เครื่องชั่งน้ำหนักแบบโบราณ ตามคันฝังทองแดงเป็นเม็ดเล็ก ๆ สำหรับบอกน้ำหนัก


ຕົກກະເທີນ

ຕົກ (ต็ก, “ตก”) + ກະເທີນ (กะเทีน, “สะเทิน, อยู่ระหว่างครึ่งกลาง”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตกกะเทิน

ได้ทำหรือพูดแล้วก็ต้องปฏิบัติ (พูดแล้วต้องทำจริง)


ວັດຖຸນິຍົມ

ວັດຖຸ (วัดถุ, “วัตถุ”) + ນິຍົມ (นิย็ม, “นิยม”)

[ʋat̚˧˨.tʰuʔ˩˨.niʔ˧˨.ɲom˩˨]

ວັດ-ຖຸ-ນິ-ຍົມ


ການຈ້ອງ

ການ (กาน) + ຈ້ອງ (จ้อง)

[kaːn˩(˧).t͡ɕɔːŋ˥˨]

[kaːn˩˨.t͡ɕɔːŋ˧˦]

คำอาการนามของ ຈ້ອງ (จ้อง)


ດາວທຽມ

ດາວ (ดาว, “ดาว”) + ທຽມ (ทยม) ร่วมเชื้อสายกับไทย ดาวเทียม

[daːw˩˨.tʰiːə̯m˩˨]


ສົງການ

ยืมมาจากสันสกฤต संक्रान्ति (สํกฺรานฺติ); ร่วมเชื้อสายกับไทย สงกรานต์