ຂາ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *qaːᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *p.qaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขา, คำเมือง ᨡᩣ (ขา), ไทลื้อ ᦃᦱ (ฃา), ไทใหญ่ ၶႃ (ขา), อาหม 𑜁𑜡 (ขา), ปู้อี gal, จ้วง ga


ຂີງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χiːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขิง, ไทลื้อ ᦃᦲᧂ (ฃีง), ไทดำ ꪄꪲꪉ (ฃิง), ไทใต้คง ᥑᥤᥒᥴ (ฃี๋ง), ไทใหญ่ ၶိင် (ขิง), อาหม 𑜁𑜢𑜂𑜫 (ขิง์), จ้วง hing หรือ gieng, จ้วงแบบจั่วเจียง hing หรือ gieng; เทียบจีนยุคกลาง薑 (MC kjang)


ລາຍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːjᴬ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาย, คำเมือง ᩃᩣ᩠ᨿ (ลาย), ไทลื้อ ᦟᦻ (ลาย), ไทดำ ꪩꪱꪥ (ลาย), ไทขาว ꪩꪱꪥ, ไทใหญ่ လၢႆး (ล๊าย), ไทใต้คง ᥘᥣᥭᥰ (ล๊าย), พ่าเก လႝ (ลย์), อาหม 𑜎𑜩 (ลย์)


ທາງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *daːŋᴬ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทาง, คำเมือง ᨴᩤ᩠ᨦ (ทาง), เขิน ᨴᩤ᩠ᨦ (ทาง), ไทลื้อ ᦑᦱᧂ (ทาง), ไทดำ ꪕꪱꪉ (ตฺาง), ไทขาว ꪕꪱꪉ, ไทใหญ่ တၢင်း (ต๊าง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥰ (ต๊าง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์)


ດາວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *t.naːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดาว, คำเมือง ᨯᩣ᩠ᩅ (ดาว), ไทลื้อ ᦡᦱᧁ (ดาว), ไทดำ ꪒꪱꪫ (ดาว), ไทขาว ꪒꪱꪫ, ไทใหญ่ လၢဝ် (ลาว)


ພາບ

ยืมมาจากบาลี ภาว


ງູ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋuːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *ŋwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย งู, อีสาน งู, คำเมือง ᨦᩪ (งู), เขิน ᨦᩪ (งู), ไทลื้อ ᦇᦴ (งู), ไทดำ ꪉꪴ (งุ), ไทขาว ꪉꪴ, ไทใหญ่ ငူး (งู๊), ไทใต้คง ᥒᥧᥰ (งู๊), อาหม 𑜂𑜥 (งู), ปู้อี ngeaz, จ้วง ngwz, จ้วงแบบหนง nguz, แสก งั๊ว


ງົວ

เทียบจีนเก่า牛 (OC *ŋʷɯ); ร่วมเชื้อสายกับไทย วัว หรือ งัว, คำเมือง ᨦ᩠ᩅᩫ (งว็), อีสาน งัว, ไทลื้อ ᦷᦣ (โฮ) หรือ ᦷᦇ (โง), ไทดำ ꪉꪺ (งัว), ไทขาว ꪉꪺ, ไทใหญ่ ငူဝ်း (งู๊ว) หรือ ဝူဝ်း (วู๊ว), ไทใต้คง ᥒᥨᥝᥰ (โง๊ว) หรือ ᥝᥨᥝᥰ (โว๊ว), อาหม 𑜆𑜥 (ปู) หรือ 𑜑𑜥 (หู)


ຈອກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จอก, คำเมือง ᨧᩬᨠ (จอก)

[t͡ɕɔːk̚˥˥˨]

จอก, แก้วน้ำ


ຈອກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จอก, คำเมือง ᨧᩬᨠ (จอก), ไทใหญ่ ၸွၵ်ႇ (จ่อ̂ก)

[t͡ɕɔːk̚˥˥˨]

(ນົກ~) กระจอก (นก)


ຈອກ

[t͡ɕɔːk̚˥˥˨]

(ໝາ~) จิ้งจอก


ຈອກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จอก

[t͡ɕɔːk̚˥˥˨]

(ປາ~) ปลาชนิดหนึ่ง มีเกล็ด ตัวคล้าย ປາໂຈກ (ปาโจก) แต่เล็กกว่า


ຈັນ

ยืมมาจากสันสกฤต चन्दन (จนฺทน)

ຈັນທນ໌
จันทน์


ຈຸດໝາຍ

ຈຸດຫມາຽ
จุดหมาย

[t͡ɕut̚˩˨.maːj˥˧˧]


ຈັກຈັ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จักจั่น, อีสาน จักจั่น, คำเมือง ᨧᩢ᩠ᨠᨧᩢ᩠᩵ᨶ (จักจั่น), ไทดำ ꪊꪰꪀꪊ꪿ꪽ (จักจั่น)

[t͡ɕak̚˩˨.t͡ɕan˧˨]


ຈຸດໝາຍປາຍທາງ

จุดหมายปลายทาง


ຈົດໝາຍ

ຈົດ (จ็ด, “จด”) + ໝາຍ (หมาย, “หมาย”)

ຈົດຫມາຽ
จ็ดหมาย

[t͡ɕot̚˩˨.maːj˥˧˧]


ຈົວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จัว

[t͡ɕuːə̯˩(˧)]


ຄະນະ

ยืมมาจากบาลี คณ หรือสันสกฤต गण (คณ)


ຄອບຄົວ

[kʰɔːp̚˥˨.kʰuːə̯˧˥]

[kʰɔːp̚˧˦.kʰuːə̯˩˨]

ຜູ້ທີ່ບໍ່ເບິ່ງແຍງແລະບໍ່ມີຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ຄອບຄົວຕົນ, ຈະປະຜົວເມຍເທື່ອແລ້ວເທື່ອອີກ.

ผู้ที่ไม่ดูแลและไม่มีความรับผิดชอบต่อครอบครัวตน จะทิ้งผัวเมียครั้งแล้วครั้งเล่า

ผู้ที่บํ่เบิ่งแยงและบํ่มีความฮับผิดซอบตํ่คอบค็วต็น, จะปะผ็วเมยเทื่อแล้วเทื่ออีก.


ຄວາມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣwaːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ความ, อีสาน ความ, คำเมือง ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ (ฅวาม), เขิน ᨣ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ (ความ), ไทลื้อ ᦩᦱᧄ (ฅวาม) หรือ ᦨᦱᧄ (ความ), ไทดำ ꪁꪫꪱꪣ (กฺวาม), ไทขาว ꪅꪱꪣ, ไทใหญ่ ၵႂၢမ်း (กฺว๊าม), ไทใต้คง ᥑᥣᥛᥰ (ฃ๊าม), อาหม 𑜁𑜪 (ขํ) หรือ 𑜁𑜨𑜪 (ขอ̂ํ), จ้วงแบบจั่วเจียง vamz (“คำพูด”)


ຄັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คัน, เขิน ᨣᩢ᩠ᨶ (คัน), ไทลื้อ ᦅᧃ (คัน), ไทใหญ่ ၵၼ်း (กั๊น)

คัน (สิ่งที่มีลักษณะยาว)


ຄັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คัน

คัน (แนวดินหรือแนวทรายที่พูนสูงขึ้น)


ຄັນ

ยืมมาจากสันสกฤต गर्भ (ครฺภ)


ຄານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɢaːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คาน, คำเมือง ᨣᩤ᩠ᨶ (คาน), เขิน ᨣᩤ᩠ᨶ (คาน), ไทลื้อ ᦅᦱᧃ (คาน), ไทใหญ่ ၵၢၼ်း (ก๊าน), ไทใต้คง ᥐᥣᥢᥰ (ก๊าน), พ่าเก ကꩫ် (กน์), อาหม 𑜀𑜃𑜫 (กน์), จ้วงแบบหนง ganz


ຄານ

ยืมมาจากบาลี ฆาน; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฆาน, เขมร ឃាន (ฆาน)

จมูก, ประสาทที่รับรู้กลิ่น


ຄຸ

จากเขมร គ្រុះ (คฺรุะ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ครุ, อีสาน คุ, ญ้อ คุ

ครุ (ตักน้ำ)


ຄູ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คู


ຄູ

กร่อนมาจากสันสกฤต गुरु (คุรุ) หรือบาลี คุรุ


ຄົນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɢwɯnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คน, ปักษ์ใต้ ข่น, อีสาน คน, คำเมือง ᨤᩫ᩠ᨶ (ฅ็น), เขิน ᨤᩫ᩠ᨶ (ฅ็น), ไทลื้อ ᦅᦳᧃ (คุน), ไทดำ ꪶꪁꪙ (โกฺน), ไทขาว ꪁꪴꪙ, ไทใหญ่ ၵူၼ်း (กู๊น), ไทใต้คง ᥐᥨᥢᥰ (โก๊น), อาหม 𑜀𑜤𑜃𑜫 (กุน์), ปู้อี wenz, จ้วง vunz, จ้วงแบบจั่วเจียง koenz


ຄົວຊ່ອງ

[kʰuːə̯˧˥.sɔːŋ˧]

[kʰuːə̯˩˨.sɔːŋ˧˨]


ຊາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʑaːjᴬ (“เพศชาย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาย, คำเมือง ᨩᩣ᩠ᨿ (ชาย), ไทลื้อ ᦋᦻ (ชาย), ไทดำ ꪋꪱꪥ (จฺาย), ไทขาว ꪋꪱꪥ, ไทใหญ่ ၸၢႆး (จ๊าย), ไทใต้คง ᥓᥣᥭᥰ (จ๊าย), อาหม 𑜋𑜩 (ฉย์), จ้วง sai


ຊາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʑaːjᴬ (“ริม, ขอบ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาย, เขมร ជាយ (ชาย)


ຊາຍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *zaːjᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *zwɯəjᴬ, จากจีนเก่า沙 (OC *sraːl, *sraːls); ร่วมเชื้อสายกับไทย ทราย, คำเมือง ᨪᩣ᩠ᨿ (ซาย), ไทลื้อ ᦌᦻ (ซาย), เขิน ᨪᩣ᩠ᨿ (ซาย), ไทดำ ꪏꪱꪥ (ซาย), ไทขาว ꪏꪱꪥ, ไทใหญ่ သၢႆး (ส๊าย), ไทใต้คง ᥔᥣᥭᥰ (ส๊าย), อาหม 𑜏𑜩 (สย์) หรือ 𑜏𑜤𑜩 (สุย์), จ้วง saiz, จ้วงแบบหนง saiz


ຊາຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทราย, เขมร ទ្រាយ (ทฺราย, “กวางขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง”)

ทราย (เนื้อทราย), สัตว์สี่ตีนชนิดหนึ่ง เป็นสัตว์เคี้ยวเอื้อง ตัวเท่าฟาน ขนบางและน้อย


ຊາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาว, คำเมือง ᨩᩣ᩠ᩅ (ชาว), ไทลื้อ ᦋᦱᧁ (ชาว), ไทใหญ่ ၸၢဝ်း (จ๊าว)


ຊື່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɤːᴮ, จากจีนยุคกลาง字 (MC dziH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชื่อ, อีสาน ซื่อ, คำเมือง ᨩᩨ᩵ (ชื่), ไทลื้อ ᦋᦹᧈ (ชื่), ไทดำ ꪋꪳ꪿ (จฺึ่), ไทใหญ่ ၸိုဝ်ႈ (จึ้ว), อาหม 𑜋𑜢𑜤𑜈𑜫 (ฉึว์) หรือ 𑜋𑜥 (ฉู)


ຊົນນະບົດ

ยืมมาจากบาลี ชนปท หรือสันสกฤต जनपद (ชนปท, “ทางของชน”); เหมือนกับ ຊົນ (ซ็น, “ชน”) + ບົດ (บ็ด, “บท”)


ຊົ່ວໂມງ

ยืมมาจากไทย ชั่วโมง

[suːə̯˧.moːŋ˧˥]

[suːə̯˧˨.moːŋ˩˨]


ຊຽງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง城 (MC dzyeng, “เมือง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เชียง, คำเมือง ᨩ᩠ᨿᨦ (ชยง), ไทลื้อ ᦵᦋᧂ (เชง)


ຊຽງ

นามบรรดาศักดิ์ของผู้เคยบวชเป็นเณรแล้วลาสึกมาเป็นคฤหัสถ์ เจ้า หรือกษัตริย์


ຊ່ອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟoːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ช่อง, คำเมือง ᨩᩬ᩵ᨦ (ชอ่ง), เขิน ᨩᩬ᩵ᨦ (ชอ่ง), อีสาน ซ่อง, ไทลื้อ ᦋᦸᧂᧈ (ช่อ̂ง), ไทขาว ꪋꪮꪉꫀ, ไทใหญ่ ၸွင်ႈ (จ้อ̂ง), อาหม 𑜋𑜨𑜂𑜫 (ฉอ̂ง์), จ้วง congh

ຊ່ອງທາງ


ຊ່ອງຄອດ

[sɔːŋ˧.kʰɔːt̚˥˨]

[sɔːŋ˧˨.kʰɔːt̚˧˦]


ຊ້າງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟaːŋꟲ, จากจีนยุคกลาง象 (MC zjangX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ช้าง, คำเมือง ᨩ᩶ᩣ᩠ᨦ (ช้าง), อีสาน ซ่าง, ไทลื้อ ᦋᦱᧂᧉ (ช้าง), ไทดำ ꪋ꫁ꪱꪉ (จฺ้าง), ไทใหญ่ ၸၢင်ႉ (จ๎าง), ไทใต้คง ᥓᥣᥒᥳ (จ๎าง), อาหม 𑜋𑜂𑜫 (ฉง์), จ้วง ciengh, , จ้วงแบบจั่วเจียง cangx，แสก ซาง

ຊ້າງແມ່


ຊໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซอ, อีสาน ซอ, คำเมือง ᨪᩬᩴ (ซอํ), เขิน ᨪᩳ (ซอ), อีสาน ซอ, ไทลื้อ ᦌᦸ (ซอ̂), ไทดำ ꪏꪷ (ซํ), ไทใหญ่ သေႃး (ส๊อ̂, “ขับร้อง”)


ຍຸງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲuŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยุง, คำเมือง ᨿᩩᨦ (ยุง), ไทลื้อ ᦍᦳᧂ (ยุง), ไทใหญ่ ယုင်း (ยุ๊ง), ไทดำ ꪑꪴꪉ (ญุง), ไทขาว ꪶꪑꪉ, ไทใต้คง ᥕᥧᥒᥰ (ยู๊ง), อ่ายตน ယုင် (ยุง์), อาหม 𑜐𑜤𑜂𑜫 (ญุง์), จ้วง nyungz, จ้วงแบบหนง nyongz, แสก ญุ๊ง


ດວງຈິດ

[duːə̯ŋ˩(˧).t͡ɕit̚˧˥]

[duːə̯ŋ˩˨.t͡ɕit̚˩˨]


ດອກໄມ້

[dɔːk̚˥˥˨.maj˧˦]


ດອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอน, อีสาน ดอน, ไทลื้อ ᦡᦸᧃ (ดอ̂น)


ດັງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดัง หรือ ดั้ง, อีสาน ดัง, คำเมือง ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), เขิน ᨯᩢ᩠ᨦ (ดัง), ไทลื้อ ᦡᧂ (ดัง), ไทดำ ꪒꪰꪉ (ดัง), ไทใหญ่ လင်/ၼင် (ลัง/นัง) (ในคำว่า ၶူႈလင်/ၶူႈၼင် (ขู้ลัง/ขู้นัง)), ไทใต้คง ᥘᥒ (ลัง), อ่ายตน ဒင် (ดง์) หรือ ꩫင် (นง์), อาหม 𑜓𑜂𑜫 (ดง์) หรือ 𑜃𑜂𑜫 (นง์), ปู้อี ndangl, จ้วง ndaeng


ຕອງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tɔːŋᴬ², จากไทดั้งเดิม *k.toːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตอง, คำเมือง ᨲᩬᨦ (ตอง), ไทใหญ่ တွင် (ตอ̂ง), ไทใต้คง ᥖᥩᥒ (ตอ̂ง), พ่าเก တွင် (ตอ̂ง์), อาหม 𑜄𑜨𑜂𑜫 (ตอ̂ง์)

ตอง (ใบกล้วย)

(ປາ~) ตอง (ปลา)


ຕາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตา, ไทลื้อ ᦎᦱ (ตา), ไทใหญ่ တႃ (ตา), ปู้อี dal, จ้วง da

ตา (พ่อของแม่)


ຕາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *p.taːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตา, คำเมือง ᨲᩣ (ตา), ไทลื้อ ᦎᦱ (ตา), ไทดำ ꪔꪱ (ตา), ไทใหญ่ တႃ (ตา), อ่ายตน တႃ (ตา), อาหม 𑜄𑜠 (ตะ) หรือ 𑜄𑜡 (ตา), ปู้อี dal, จ้วง da


ຕາເວັນ

ຕາ (ตา, “ตา”) + ເວັນ (เวัน, “วัน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตาวัน และ ตะวัน, อีสาน ตาเว็น และ ตะเว็น, คำเมือง ᨲᩣᩅᩢ᩠ᨶ (ตาวัน), เขิน ᨲᩣᩅᩢ᩠ᨶ (ตาวัน), ไทลื้อ ᦎᦱᦞᧃ (ตาวัน)


ເວັນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋwanᴬ², จากไทดั้งเดิม *ŋwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย วัน, คำเมือง ᩅᩢ᩠ᨶ (วัน), ไทลื้อ ᦞᧃ (วัน), ไทดำ ꪹꪫꪸꪙ (เวย̂น), ไทขาว ꪫꪲꪙ, ไทใหญ่ ဝၼ်း (วั๊น), ไทใต้คง ᥝᥢᥰ (วั๊น), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์), จ้วง ngoenz, ปู้อี nguanz; ร่วมรากกับ ວັນ (วัน)


ຕານ

ยืมมาจากบาลี ตาล หรือสันสกฤต ताल (ตาล); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตาล, คำเมือง ᨲᩣ᩠ᩃ (ตาล)


ຕາເວັນອອກ

[taː˩(˧).ʋen˧˥.ʔɔːk̚˧˩]

[taː˩˨.ʋen˩˨.ʔɔːk̚˥˥˨]


ຕູ້

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 櫥 (du5); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตู้, ไทดำ ꪕꪴ꪿ (ตฺุ่), เขมร ទូ (ทู), เวียดนาม tủ (ตู๋)


ຕູ້

นม (ส่วนของร่างกาย)


ຕູ້

(ເງິນ~) เงินตราโบราณที่ใช้ในประเทศลาวสมัยก่อน เรียกว่า ເງິນຕູ້ (เงินตู้) มีลักษณะคล้ายกับ ເງິນຮາງ (เงินฮาง) โดยมีอักษรจีนประทับอยู่เหมือนกัน แต่ไม่เป็นร่องลึกและแคมไม่สูงเหมือนเงินฮาง เงินประเภทนี้มี 4 ขนาดซึ่งมีน้ำหนักไม่เท่ากัน ได้แก่ 25 บาท, 21 บาท, 14 บาท และ 12 บาท


ຕົ້ນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tonꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ต้น, คำเมือง ᨲᩫ᩠᩶ᨶ (ต็้น), เขิน ᨲᩫ᩠᩶ᨶ (ต็้น), ไทลื้อ ᦎᦳᧃᧉ (ตุ้น), ไทใหญ่ တူၼ်ႈ (ตู้น), ไทใต้คง ᥖᥨᥢᥲ (โต้น), พ่าเก တုꩫ် (ตุน์), อาหม 𑜄𑜤𑜃𑜫 (ตุน์)


ຕົ້ນໄມ້

ຕົ້ນ (ต็้น, “ต้น”) + ໄມ້ (ไม้, “ไม้”)


ໄມ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mwajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไม้, คำเมือง ᨾᩱ᩶ (ไม้), ไทลื้อ ᦺᦙᧉ (ไม้), ไทดำ ꪼꪣ꫁ (ไม้), ไทขาว ꪼꪣꫂ, ไทใหญ่ မႆႉ (ไม๎), ไทใต้คง ᥛᥭᥳ (มั๎ย), อ่ายตน မႝ (มย์), อาหม 𑜉𑜩 (มย์), จ้วง faex, จ้วงแบบหนง maex, แสก ไม


ຕໍ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *toːᴮ (“ผึ้ง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่อ, ไทลื้อ ᦎᦸᧈ (ต่อ̂), ไทใหญ่ တေႃႇ (ต่อ̂), ไทใต้คง ᥖᥨᥝᥱ (โต่ว); เทียบมอญ ထောဝ် (โถว์)

(ໂຕ~) ต่อ (แมลง)


ທາດ

เทียบไทย ธาตุ

เจดีย์, สถูป


ທາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทาส


ທຳ

ยืมมาจากบาลี ธมฺม หรือสันสกฤต धर्म (ธรฺม)


ທີ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *diːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ที่, คำเมือง ᨴᩦ᩵ (ที่), เขิน ᨴᩦ᩵ (ที่), ไทลื้อ ᦑᦲᧈ (ที่), ไทขาว ꪕꪲꫀ, ไทใหญ่ တီႈ (ตี้), ไทใต้คง ᥖᥤ (ตี), อาหม 𑜄𑜣 (ตี); นอกกลุ่มภาษาไท-กะได: เทียบมอญ-เขมรดั้งเดิม *tiʔ ~ tiiʔ ~ tiəʔ, มอญ တေံ (เตํ), เขมร ទី (ที), เวียดนาม thì (ถี่)


ທຸງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ธง, คำเมือง ᨴᩩᨦ (ทุง), เขิน ᨴᩩᨦ (ทุง), ไทลื้อ ᦑᦳᧂ (ทุง), ไทใหญ่ တုင်း (ตุ๊ง), ไทใต้คง ᥖᥧᥒᥰ (ตู๊ง), เขมร ទង់ (ทง̍); ร่วมรากกับ ທົງ (ท็ง)


ທຸລຽນ

ยืมมาจากมาเลเซีย durian, จาก duri + -an, จากมาเลย์อิกดั้งเดิม *duri-an, จากมาลาโย-พอลินีเชียนดั้งเดิม *duʀi-an, จากออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *duʀi (“หนาม”)

[tʰuʔ˧.liːə̯n˧˥]

[tʰuʔ˧˨.liːə̯n˩˨]

(ໝາກ~) ทุเรียน


ທົ່ງນາ

ທົ່ງ (ท็่ง) + ນາ (นา)

[tʰoŋ˧˨.naː˩˨]

ทุ่งนา, ท้องนา


ນັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นัก, คำเมือง ᨶᩢ᩠ᨠ (นัก)


ນັກການເມືອງ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ການເມືອງ (กานเมือง, “การเมือง”)

[nak̚˧˨.kaːn˩˨.mɯːə̯ŋ˩˨]

ນັກ-ການ-ເມືອງ


ການເມືອງ

ການ (กาน, “การ”) + ເມືອງ (เมือง, “เมือง”)

[kaːn˩(˧).mɯːə̯ŋ˧˥]

[kaːn˩˨.mɯːə̯ŋ˩˨]


ນັກຂຽນ

[nak̚˧˨.kʰiːə̯n˥˧˧]


ນັກຂ່າວ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ຂ່າວ (ข่าว, “ข่าว”)


ນາທີ

ยืมมาจากสันสกฤต नाडी (นาฑี); เทียบบาลี นาฬี

[naː˧˥.tʰiː˧˥]

[naː˩˨.tʰiː˩˨]


ນົກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.nokᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นก, คำเมือง ᨶᩫ᩠ᨠ (น็ก), ไทลื้อ ᦷᦓᧅ (โนก), ไทดำ ꪶꪙꪀ (โนก), ไทขาว ꪙꪺꪀ, ไทใหญ่ ၼူၵ်ႉ (นู๎ก), อาหม 𑜃𑜤𑜀𑜫 (นุก์), จ้วง roeg, แสก น็อก

นก (สัตว์มีกระดูกสันหลังเลือดอุ่น มี 2 เท้า 2 ปีก)


ນົກ

เครื่องสับแก๊ปปืนให้ลั่น


ນົກ

ชื่อมันหลายชนิดในสกุล Dioscorea วงศ์ Dioscoreaceae เช่น Dioscorea bulbifera เป็นต้น


ນົມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นม, คำเมือง ᨶᩫ᩠ᨾ (น็ม), ไทลื้อ ᦓᦳᧄ (นุม), ไทใหญ่ ၼူမ်း (นู๊ม), ไทดำ ꪶꪙꪣ (โนม), อาหม 𑜃𑜤𑜪 (นุํ), จ้วง noemz


ນ້ຳ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.namꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย น้ำ, คำเมือง ᨶ᩶ᩣᩴ (น้าํ), ไทลื้อ ᦓᧄᧉ (นั้ม), ไทดำ ꪙꪾ꫁ (น้ำ), ไทขาว ꪙꪝꪾꫂ, ไทใต้คง ᥘᥛᥳ (ลั๎ม), ไทใหญ่ ၼမ်ႉ (นั๎ม), อ่ายตน ꩫံ (นํ), จ้วง raemx, แสก นัม

(ໝາກ~) น้ำเต้าชนิด Lagenaria vulgaris Savi


ນ້ຳຖ້ວມ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ຖ້ວມ (ถ้วม, “ท่วม”)

[nam˧˦.tʰuːə̯m˥˥˨]


ນ້ຳນົມ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ນົມ (น็ม, “นม”)


ນ້ຳສ້າງ

น้ำที่มาจากบ่อน้ำ


ບວກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บวก, คำเมือง ᨷ᩠ᩅᨠ (บวก)

[buːə̯k̚˥˥˨]


ບຶງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บึง, เขมร បឹង (บึง)


ບຸນ

ยืมมาจากบาลี ปุญฺญ หรือสันสกฤต पुण्य (ปุณฺย); เทียบเขมร បុណ្យ (บุณฺย, “บุณย์, ความดี, พิธี”)

งาน (การพิธี), พิธี (งานที่จัดขึ้น)

ບຸນປີໃໝ່ລາວ.

บุนปีใหม่ลาว.


ໄຟ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *wɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไฟ, คำเมือง ᨼᩱ (ไฟ), ไทลื้อ ᦺᦝ (ไฟ), ไทดำ ꪼꪡ (ไฟ), ไทขาว ꪼꪡ, ไทใหญ่ ၽႆး (ไผ๊) หรือ ၾႆး (ไฝ๊), ไทใต้คง ᥜᥭᥰ (ฝั๊ย), จ้วง feiz, ปู้อี fix, แสก วี๊


ໄຟ

(ໝາກ~) มะไฟชนิด Baccaurea sapida Mull.-Arg.


ບ່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่อน, ไทดำ ꪚ꪿ꪮꪙ (บ่อน)

ที่, แห่ง, สถาน


ບ້ານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːnꟲ (“หมู่บ้าน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย บ้าน, คำเมือง ᨷ᩶ᩤ᩠ᨶ (บ้าน), ไทลื้อ ᦢᦱᧃᧉ (บ้าน), ไทดำ ꪚ꫁ꪱꪙ (บ้าน), ไทใหญ่ မၢၼ်ႈ (ม้าน) หรือ ဝၢၼ်ႈ (ว้าน), ไทใต้คง ᥛᥣᥢᥲ (ม้าน), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์) หรือ 𑜉𑜃𑜫 (มน์), จ้วง mbanj


ປະຕູ

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪜꪱꪀꪔꪴ (ปากตุ), ไทขาว ꪔꪴ


ປະເທດ

ยืมมาจากบาลี ปเทส หรือสันสกฤต प्रदेश (ปฺรเทศ)

ຜະເທດ
ผะเทด
ປຼະເທສ
ปละเทส
ປະເທສ
ปะเทส


ປະເພນີ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रवेणि (ปฺรเวณิ); เทียบบาลี ปเวณิ; ร่วมรากกับ ປະເວນີ (ปะเวนี)


ປາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *plaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลา, คำเมือง ᨸᩖᩣ (ปลา), อีสาน ปา, ไทลื้อ ᦔᦱ (ปา), ไทดำ ꪜꪱ (ปา), ไทใหญ่ ပႃ (ปา), ไทใต้คง ᥙᥣ (ปา), อาหม 𑜆𑜠 (ปะ) หรือ 𑜆𑜡 (ปา), จ้วง bya, ปู้อี byal, แสก ปร๋า

ปลา (สัตว์น้ำมีกระดูกสันหลังและครีบ)


ປາ

งูน้ำหลายชนิดในสกุล Enhydris, Homalopsis และ Hypsiscopus ในวงศ์ย่อย Homalopsinae กินปลา


ປ່າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ป่า, คำเมือง ᨸ᩵ᩣ (ป่า), เขิน ᨸ᩵ᩣ (ป่า), ไทลื้อ ᦔᦱᧈ (ป่า), ไทดำ ꪜ꪿ꪱ (ป่า), ไทขาว ꪜꪱꫀ, ไทใหญ่ ပႃႇ (ป่า), ไทใต้คง ᥙᥣᥱ (ป่า), อาหม 𑜆𑜡 (ปา)

ປ່າໄມ້

ປ່າສະຫງວນ


ປາແດກ

ປາ (ปา) + ແດກ (แดก)

[paː˩˨.dɛːk̚˥˥˨]

ปลาร้า, ปลาแดก


ປີ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *piːᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *piːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปี, คำเมือง ᨸᩦ (ปี), ไทลื้อ ᦔᦲ (ปี), ไทดำ ꪜꪲ (ปิ), ไทขาว ꪜꪲ, ไทใหญ่ ပီ (ปี), ไทใต้คง ᥙᥤ (ปี), พ่าเก ပီ (ปี), อาหม 𑜆𑜣 (ปี), จ้วง bi, ปู้อี bil


ປີ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *pliːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลี, คำเมือง ᨸᩖᩦ (ปลี), ไทใหญ่ ပီ (ปี), พ่าเก ပီ (ปี)

(ດວງ~) ปลี (ปลียอด)


ປຶ້ມ

สมุด, หนังสือ


ຜັກທຽມ

[pʰak̚˧˥.tʰiːə̯m˧˥]

[pʰak̚˩˨.tʰiːə̯m˩˨]


ຜີ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *priːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ผี, คำเมือง ᨹᩦ (ผี), ไทลื้อ ᦕᦲ (ผี), ไทดำ ꪠꪲ (ฝิ), ไทใหญ่ ၽီ (ผี), อาหม 𑜇𑜣 (ผี)

ผี, คนที่ตายไปแล้ว

เทวดา, เทพารักษ์


ຜູ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผู้, ไทดำ ꪠꪴ꫁ (ฝุ้), ไทขาว ꪞꪴꫂ


ຜູ້ຍິງ

[pʰuː˧˩.ɲiŋ˧˥]

[pʰuː˥˥˨.ɲiŋ˩˨]


ຜູ້ຍິງຮັກຜູ້ຍິງ

เลสเบี้ยน; ผู้หญิงรักผู้หญิง.


ຜູ້ບ່າວ

ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ບ່າວ (บ่าว, “บ่าว”)

[pʰuː˥˥˨.baːw˧˨]


ຜູ້ສາວ

ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ສາວ (สาว, “สาว”)

[pʰuː˥˥˨.saːw˥˧˧]


ຜົວ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰuəᴬ, จากจีนยุคกลาง夫 (MC pju); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผัว, คำเมือง ᨹ᩠ᩅᩫ (ผว็), เขิน ᨹ᩠ᩅᩫ (ผว็), ไทลื้อ ᦷᦕ (โผ), ไทดำ ꪠꪺ (ฝัว), ไทใหญ่ ၽူဝ် (ผูว), ไทใต้คง ᥚᥨᥝᥴ (โผ๋ว)

[pʰuːə̯˩(˧)]


ຝະລັ່ງ

รูปแบบอื่นของ ຝຣັ່ງ (ฝรั่ง)


ຝ້າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝ้าย, คำเมือง ᨺ᩶ᩣ᩠ᨿ (ฝ้าย), ไทลื้อ ᦚᦻᧉ (ฝ้าย), ตั่ย phải, จ้วง faiq, ปู้อี waais


ພວກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พวก, อีสาน พวก

[pʰuːə̯k̚˥˨]

[pʰuːə̯k̚˧˦]


ພະ

ยืมมาจากไทย พระ, จากเขมร ព្រះ (พฺระ), แผลงมาจากบาลี วร (“ประเสริฐ, สูงสุด”)


ພະເຈົ້າ

ພະ (พะ, “พระ”) + ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”)


ພະໂພທິສັດ

พระโพธิสัตว์


ພາສາ

ยืมมาจากบาลี ภาสา หรือสันสกฤต भाषा (ภาษา)

[pʰaː˩˨.saː˥˧˧]


ພຸດທະ

ยืมมาจากบาลี พุทธ หรือสันสกฤต बुद्ध (พุทฺธ)

[pʰut̚˧˨.tʰaʔ˧˨]


ພຸ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พู้น หรือ โพ้น, อีสาน พุ้น, คำเมือง ᨻᩩ᩶ᩁ (พุ้ร) หรือ ᨻᩪ᩶ᩁ (พู้ร), เขิน ᨻᩩ᩵ᩁ (พุ่ร) หรือ ᨻᩩ᩶ᩁ (พุ้ร), ไทลื้อ ᦗᦳᧃᧈ (พุ่น) หรือ ᦘᦳᧃᧉ (ภุ้น), ไทใหญ่ ပုၼ်ႉ (ปุ๎น)


ພູ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พลู, คำเมือง ᨻᩖᩪ (พลู), เขิน ᨻᩪ (พู), ไทลื้อ ᦗᦴ (พู), ไทดำ ꪝꪴ (ปฺุ), ไทขาว ꪝꪴ, ไทใหญ่ ပူႉ (ปู๎), ไทใต้คง ᥙᥧᥳ (ปู๎), อาหม 𑜆𑜥 (ปู)


ພູ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ภู, ไทดำ ꪝꪴ (ปฺุ), ไทขาว ꪝꪴ


ພູ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ภู

ภู (ดิน, แผ่นดิน, โลก)


ພ້າວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พร้าว, ไทขาว ꪝꪱꪫꫂ

(ໝາກ~) พร้าว, มะพร้าว


ພໍ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *boːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย พ่อ, ปักษ์ใต้ ผอ, อีสาน พ่อ, คำเมือง ᨻᩬᩴ᩵ (พอํ่), ไทลื้อ ᦗᦸᧈ (พ่อ̂), ไทดำ ꪝꪷ꪿ (ปฺํ่), ไทขาว ꪝꪮꫀ, ไทใหญ่ ပေႃႈ (ป้อ̂), ไทใต้คง ᥙᥨᥝ (โปว), อ่ายตน ပေႃ (ปอ̂), อาหม 𑜆𑜦𑜡 (ปอ̂) หรือ 𑜆𑜨𑜦𑜡 (ปฺวอ̂), จ้วง boh, ปู้อี boh, แสก ผ้อ


ຟານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *waːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาน, คำเมือง ᨼᩣ᩠ᨶ (ฟาน), ไทลื้อ ᦝᦱᧃ (ฟาน), ไทดำ ꪡꪱꪙ (ฟาน), ไทใหญ่ ၽၢၼ်း (ผ๊าน) หรือ ၾၢၼ်း (ฝ๊าน), ไทใต้คง ᥜᥣᥢᥰ (ฝ๊าน), อ่ายตน ၸꩫ် (ผน์)

เก้ง (กวางขนาดเล็กในสกุล Muntiacus วงศ์ Cervidae)


ຟີມ

จากอังกฤษ film


ມາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มาศ, อีสาน มาด, คำเมือง ᨾᩣ᩠ᨯ (มาด), เขิน ᨾᩣ᩠ᨯ (มาด), ไทลื้อ ᦙᦱᧆ (มาด)

กำมะถัน, มาศ (กำมะถัน)


ມື

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mɯːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *mwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มือ, คำเมือง ᨾᩨ (มื), ไทลื้อ ᦙᦹ (มื), ไทดำ ꪣꪳ (มึ), ไทขาว ꪣꪳ, ไทใหญ่ မိုဝ်း (มึ๊ว), อ่ายตน မိုဝ် (มึว์), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (มึว์), จ้วง mwz, แสก มื๊อ


ມື້ນີ້

[mɯː˥˨.niː˥˨]

[mɯː˧˦.niː˧˦]

ນັບຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ

นับตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป

นับตั้งแต่มื้นี้เปันต็้นไป


ມົດ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *motᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *mɤcᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มด, คำเมือง ᨾᩫ᩠ᨯ (ม็ด), เขิน ᨾᩫ᩠ᨯ (ม็ด), ไทลื้อ ᦷᦙᧆ (โมด), ไทใหญ่ မူတ်ႉ (มู๎ต), ไทดำ ꪶꪣꪒ (โมด), อาหม 𑜉𑜤𑜄𑜫 (มุต์), ปู้อี mod, จ้วง moed


ມົດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มด, คำเมือง ᨾᩫ᩠ᨯ (ม็ด), เขิน ᨾᩫ᩠ᨯ (ม็ด), ไทลื้อ ᦷᦙᧆ (โมด), ไทใหญ่ မူတ်ႉ (มู๎ต)

มด (หมอเวทมนตร์, หมอผี)


ມ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *maːꟲ, จากจีนยุคกลาง馬 (MC maeX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ม้า, คำเมือง ᨾ᩶ᩣ (ม้า), ไทลื้อ ᦙᦱᧉ (ม้า), ไทขาว ꪣꪱꫂ, ไทใหญ่ မႃႉ (ม๎า), ไทใต้คง ᥛᥣᥳ (ม๎า), อาหม 𑜉𑜠 (มะ), 𑜉𑜡 (มา) หรือ 𑜉𑜡𑜠 (มาะ), จ้วง max


ມ້າລາຍ

ມ້າ (ม้า, “ม้า”) + ລາຍ (ลาย, “ลาย”)

ມ້າລາຽ
ม้าลาย


ຢາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยา, คำเมือง ᩀᩣ (อยา), ไทลื้อ ᦊᦱ (หยา), ไทดำ ꪤꪱ (หยา), ไทขาว ꪤꪱ, ไทใหญ่ ယႃ (ยา), ปู้อี iel, จ้วง yw


ລັດທິ

ยืมมาจากบาลี ลทฺธิ


ລັດທິຄອມມູນິດ

ลัทธิคอมมิวนิสต์


ລາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาบ


ລາບ

ยืมมาจากบาลี ลาภ หรือสันสกฤต लाभ (ลาภ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาภ


ລາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาว, อีสาน ลาว, คำเมือง ᩃᩣ᩠ᩅ (ลาว), ไทลื้อ ᦟᦱᧁ (ลาว), ไทใหญ่ လၢဝ်း (ล๊าว), เขมร ឡាវ (ฬาว) หรือ លាវ (ลาว)

(ຄົນ~, ຊາວ~) ลาว (ชนชาติ)


ລີງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *liːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลิง, คำเมือง ᩃᩥ᩠ᨦ (ลิง), เขิน ᩃᩥ᩠ᨦ (ลิง), ไทลื้อ ᦟᦲᧂ (ลีง), ไทดำ ꪩꪲꪉ (ลิง), ไทขาว ꪩꪲꪉ, ไทใหญ่ လိင်း (ลิ๊ง), ไทใต้คง ᥘᥤᥒᥰ (ลี๊ง), คำตี้ လိင်း, พ่าเก လိင် (ลิง์), อาหม 𑜎𑜢𑜂𑜫 (ลิง์), ปู้อี lingz, จ้วง lingz, แสก ลิ๊ง


ລູກສອນ

ລູກ (ลูก, “ลูก”) + ສອນ (สอน, “ศร”)

[luːk̚˧˦.sɔːn˥˧˧]


ລົດ

ยืมมาจากสันสกฤต रथ (รถ) หรือบาลี รถ

ຣົຖ
ร็ถ
ຣົດ
ร็ด


ລົດ

ยืมมาจากสันสกฤต रस (รส) หรือบาลี รส; ร่วมเชื้อสายกับไทย รส, ไทลื้อ ᦷᦟᧆ (โลด) หรือ ᦷᦟᧆᦉ (โลดส), พม่า ရသ (รส), เขมร រស (รส), มาเลเซีย rasa


ລົມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.lɯmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลม, คำเมือง ᩃᩫ᩠ᨾ (ล็ม), ไทลื้อ ᦟᦳᧄ (ลุม), ไทดำ ꪶꪩꪣ (โลม), ไทใหญ่ လူမ်း (ลู๊ม), พ่าเก လုံ (ลุํ), อาหม 𑜎𑜤𑜪 (ลุํ), ปู้อี ndumx หรือ rumx, จ้วง rumz

ໄດ້ຍິນສຽງລົມພັດ

ได้ยินเสียงลมพัด

ได้ยินสยงล็มพัด


ວັດ

ร่วมเชื้อสายกับเขมร វត្ត (วตฺต), ไทย วัด, คำเมือง ᩅᩢ᩠ᨯ (วัด), ไทลื้อ ᦞᧆ (วัด), ไทใหญ่ ဝတ်ႉ (วั๎ต)

วัด (สถานที่)


ວັດ

ยืมมาจากอังกฤษ watt


ວັນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋwanᴬ², จากไทดั้งเดิม *ŋwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย วัน, คำเมือง ᩅᩢ᩠ᨶ (วัน), ไทลื้อ ᦞᧃ (วัน), ไทดำ ꪹꪫꪸꪙ (เวย̂น), ไทขาว ꪫꪲꪙ, ไทใหญ่ ဝၼ်း (วั๊น), ไทใต้คง ᥝᥢᥰ (วั๊น), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์), จ้วง ngoenz, ปู้อี nguanz; ร่วมรากกับ ເວັນ (เวัน)


ວັນ

ยืมมาจากบาลี วณฺณ (“สี; ชั้นชน”); เทียบสันสกฤต वर्ण (วรฺณ)

วรรณ (สี, ชนชั้น, หนังสือ)


ວັນ

ยืมมาจากบาลี วน (“ป่าไม้”)


ວັນ

ยืมมาจากบาลี วณ (“แผล”)

วัณ (แผล, ฝี), วณะ


ວິທະຍາສາດ

ວິທະຍາ (วิทะยา, “วิทยา”) + ສາດ (สาด, “ศาสตร์”)

[ʋiʔ˧.tʰa(ʔ˧).ɲaː˧˥.saːt̚˧˩]

[ʋiʔ˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.saːt̚˥˥˨]

ວິ-ທະ-ຍາ-ສາດ


ວິນາທີ

ยืมมาจากสันสกฤต विनाडी (วินาฑี)

[ʋiʔ˧.naː˧˥.tʰiː˧˥]

[ʋiʔ˧˨.naː˩˨.tʰiː˩˨]


ວີ

ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥝᥤᥰ (วี๊)


ວຽງ

จากเขมรเก่า វាង៑ (วางฺ), វាង្ង៑ (วางฺงฺ), វង៑ (วงฺ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *wa(a)ŋ; ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩅ᩠ᨿᨦ (วยง), ไทย เวียง, ไทใหญ่ ဝဵင်း (เว๊ง), ไทใต้คง ᥝᥥᥒᥰ (เว๊ง); ร่วมรากกับ ວົງ (ว็ง) and ວັງ (วัง)เขมร វៀង (เวียง) คือคำที่ยืมกลับไปจาก "เวียง" ที่เป็นภาษาไทยหรือลาว

เวียง, เมือง


ສັງສາລະວັດ

ยืมมาจากบาลี สํสารวฏฺฏ

ສັງສາຣະວັດ
สังสาระวัด

[saŋ˥˧˧.saː˥˧˧.la(ʔ˧˨).ʋat̚˧˨]

ສັງ-ສາ-ລະ-ວັດ


ສັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สัด


ສັດ

ยืมมาจากบาลี สตฺต หรือสันสกฤต सत्त्व (สตฺตฺว); ร่วมเชื้อสายกับไทย สัตว์, ไทดำ ꪎꪰꪒ (สัด)

ສັດເດຍລະສານ

สัตว์เดรัจฉาน


ສັດ

ยืมมาจากบาลี สจฺจ หรือสันสกฤต सत्य (สตฺย)


ສັດ

ยืมมาจากบาลี ฉตฺต หรือสันสกฤต छत्र (ฉตฺร)


ສາ

กระสา (ต้นไม้ หรือ นก)

ชื่องูหลายชนิดในหลายวงศ์

ສາເຫຼືອງ


ສາດສະໜາ

ສາສະໜາ
สาสะหนา
ສາດສະຫນາ
สาดสะหนา
ສາສນາ
สาสนา


ສາວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saːwᴬ (“หญิงที่ยังไม่แต่งงาน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย สาว, คำเมือง ᩈᩣ᩠ᩅ (สาว), ไทลื้อ ᦉᦱᧁ (สาว), ไทดำ ꪎꪱꪫ (สาว), ไทขาว ꪎꪱꪫ, ไทใหญ่ သၢဝ် (สาว), ไทใต้คง ᥔᥣᥝᥴ (ส๋าว), อาหม 𑜏𑜧 (สว์), 𑜏𑜨𑜧 (สอ̂ว์), 𑜏𑜧𑜤 (สาว์), 𑜏𑜧𑜈𑜫 (สว์ว์), หรือ 𑜏𑜦𑜡 (สอ̂), จ้วง sau


ສິງ

สิงห์, สิงโต

(ງູ~) งูสิง, เรียก ງູສິງ (งูสิง)


ສີ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สี, ไทลื้อ ᦉᦲ (สี), ไทใหญ่ သီ (สี)

สี (ขาว ดำ แดง เขียว ฯลฯ)


ສີ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ศรี


ສົງຄາມ

ยืมมาจากบาลี สงฺคาม หรือสันสกฤต संग्राम (สํคฺราม)

[soŋ˥˧˧.kʰaːm˩˨]


ສຽງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəŋᴬ¹ (Jonsson, 1991), จากจีนยุคกลาง聲 (MC syeng); ร่วมเชื้อสายกับไทย เสียง, คำเมือง ᩈ᩠ᨿᨦ (สยง), ไทลื้อ ᦵᦉᧂ (เสง), ไทดำ ꪎꪸꪉ (สย̂ง), ไทขาว ꪎꪸꪉ, ไทใหญ่ သဵင် (เสง), ไทใต้คง ᥔᥥᥒᥴ (เส๋ง), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์)

[siːə̯ŋ˩(˧)]


ສໍດຳ

ສໍ (สํ, “สอ”) + ດຳ (ดำ, “ดำ”)

[sɔː˥˧˧.dam˩˨]


ຫຍ້າ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲaːꟲ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰɲɯəꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หญ้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨿ᩶ᩣ (หย้า), ไทลื้อ ᦊᦱᧉ (หย้า), ไทดำ ꪐ꫁ꪱ (หญ้า), ไทใหญ่ ယိူဝ်ႈ (เยิ้ว), ယႃႈ (ย้า), ไทใต้คง ᥕᥫᥲ (เย้อ̂), ᥕᥣᥲ (ย้า), พ่าเก ယႃ (ยา), อาหม 𑜊𑜢𑜤𑜈𑜫 (ยึว์), 𑜊𑜠 (ยะ), 𑜊𑜡 (ยา), 𑜐𑜠 (ญะ), ตั่ย nhả, ปู้อี nyal, จ้วง nywj, จ้วงแบบหนง nyaj, จ้วงแบบจั่วเจียง yaj


ຫນອງ

รูปล้าสมัยของ ໜອງ (หนอง)


ຫລັງ

รูปล้าสมัยของ ຫຼັງ (หลัง)


ຫລັງຄາ

[laŋ˥˧˧.kʰaː˩˨]

รูปล้าสมัยของ ຫຼັງຄາ (หลังคา)


ຫວີ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หวี, ไทลื้อ ᦛᦲ (หวี), ไทใหญ่ ဝီ (วี), อาหม 𑜈𑜣 (บี)

หวี (ของใช้)


ຫາດຊາຍ

ຫາດຊາຽ
หาดซาย


ຫົວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *truəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หัว, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩫ (หว็), ไทลื้อ ᦷᦠ (โห), ไทดำ ꪬꪺ (หัว), ไทขาว ꪬꪺ, ไทใหญ่ ႁူဝ် (หูว), ไทใต้คง ᥞᥨᥝᥴ (โห๋ว), อาหม 𑜑𑜥 (หู), 𑜍𑜥 (รู) หรือ 𑜍𑜤𑜈𑜫 (รุว์)


ສິງໄຄ

(ຫົວ~) ตะไคร้


ຫຼາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หลา

มาตราวัด เท่ากับ 1 เมตร


ຫຼາ

เครื่องกรอฝ้ายหรือไหม, ไน


ຫ່ານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *haːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่าน, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨶ (ห่าน), ไทขาว ꪬꪱꪙꫀ, ไทใหญ่ ႁၢၼ်ႇ (ห่าน), อาหม 𑜑𑜃𑜫 (หน์), จ้วง hanq; เทียบจีนยุคกลาง雁 (MC ngaenH), มอญ-เขมรดั้งเดิม *haan, ขมุอิกดั้งเดิม *haːn


ຮັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รัก; เทียบสันสกฤต आर्क (อารฺก), บาลี อกฺก

รัก (ที่ใช้ดอกร้อยมาลัย)


ເກືອ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *klwɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เกลือ, คำเมือง ᨠᩖᩮᩬᩥᩋ (เกลอิอ), ไทลื้อ ᦵᦂᦲ (เกี), ไทขาว ꪀꪷ, ไทใหญ่ ၵိူဝ် (เกิว), อาหม 𑜀𑜢𑜤𑜈𑜫 (กึว์), จ้วง gyu


ເກືອ

(ໝາກ~) มะเกลือ


ອາ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ဢႃ (อา), ไทใต้คง ᥟᥣ (อา)


ອາ

ยืมมาจากฝรั่งเศส a (“ชื่อเรียกอักษร A”)

อักษรละติน A/a


ອາທິດ

ยืมมาจากบาลี อาทิจฺจ หรือสันสกฤต आदित्य (อาทิตฺย)

[ʔaː˩˨.tʰit̚˧˨]

อาทิตย์ (สัปดาห์)


ອາຫານ

ยืมมาจากบาลี อาหาร หรือสันสกฤต आहार (อาหาร)

[ʔaː˩˨.haːn˥˧˧]

ອາຫານເຈ


ອຳພັນ

ยืมมาจากไทย อำพัน, จากเปอร์เซีย عنبر (อัมแบ็ร), จากอาหรับ عَنْبَر (อันบัร, “อำพันขี้ปลา”)


ອົງ

ยืมมาจากบาลี องฺค (“ส่วน”) หรือสันสกฤต अङ्ग (องฺค, “ส่วน”)


ເຂດ

ยืมมาจากบาลี เขตฺต (“ไร่นา, แดน”), จากสันสกฤต क्षेत्र (กฺเษตฺร, “ไร่นา, แดน”)


ໜູ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnuːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนู, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩪ (หนู), ไทลื้อ ᦐᦴ (หนู), ไทดำ ꪘꪴ (หนุ), ไทขาว ꪘꪴ, ไทใหญ่ ၼူ (นู), จ้วง nou, แสก หนู่


ໝາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมา, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩣ (หมา), ไทลื้อ ᦖᦱ (หมา), ไทดำ ꪢꪱ (หมา), ไทขาว ꪢꪱ, ไทใหญ่ မႃ (มา), ไทใต้คง ᥛᥣᥴ (ม๋า), อ่ายตน မႃ (มา), อาหม 𑜉𑜠 (มะ), จ้วง ma, แสก หม่า


ໝາກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːkᴰ (“ผลไม้”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาก, ไทลื้อ ᦖᦱᧅ (หมาก), ไทดำ ꪢꪱꪀ (หมาก), ไทขาว ꪢꪱꪀ, ไทใหญ่ မၢၵ်ႇ (ม่าก), จ้วง mak

มะ, ผล, ผลไม้, หน่วย


ກະດານ

ยืมมาจากไทย กระดาน (Patterson & Severino, 1995)


ການ

ยืมมาจากบาลี การ (“ทำ, ผู้ทำ”) หรือสันสกฤต कार (การ, “ทำ, ผู้ทำ”)


ການ

ยืมมาจากบาลี กาล (“เวลา, คราว”) หรือสันสกฤต काल (กาล, “เวลา, คราว”)


ການ

ยืมมาจากบาลี การณ หรือสันสกฤต कारण (การณ)


ເມືອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เมือง, คำเมือง ᨾᩮᩥᩬᨦ (เมิอง), ไทลื้อ ᦵᦙᦲᧂ (เมีง), ไทดำ ꪹꪣꪉ (เมง), ไทใหญ่ မိူင်း (เมิ๊ง), ไทใต้คง ᥛᥫᥒᥰ (เม๊อ̂ง), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 (มึง์), จ้วง mwngh


ກາບກອນ

[kaːp̚˥˥˨.kɔːn˩˨]


ກາບ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง甲 (MC kaep, “เปลือก; เกราะ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย กาบ, คำเมือง ᨠᩣ᩠ᨷ (กาบ), เขิน ᨠᩣ᩠ᨷ (กาบ), ไทลื้อ ᦂᦱᧇ (กาบ), ไทขาว ꪀꪱꪚ, ไทใหญ่ ၵၢပ်ႇ (ก่าป), อาหม 𑜀𑜆𑜫 (กป์), จ้วง gyap (กลาบ), จ้วงแบบจั่วเจียง gyap (กลาบ/จาบ)


ກາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กาพย์


ກະຕ່າຍ

ກະຕ່າຽ
กะต่าย


ກອນ

กลอน (คำประพันธ์)

กลอน (อุปกรณ์สำหรับขัดประตูหรือหน้าต่าง, ไม้เครื่องบน)


ກອນ

(ພຣະ~) กร (มือ, แขน) ราชาศัพท์ใช้ว่า ພຣະກອນ (พระกอน)


ກະຮອກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *roːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กระรอก, ไทลื้อ ᦣᦸᧅ (ฮอ̂ก) หรือ ᦀᦲᦰᦣᦸᧅ (อีะฮอ̂ก), ไทดำ ꪭꪮꪀ (ฮอก), อาหม 𑜍𑜨𑜀𑜫 (รอ̂ก์)


ຂ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ข่า, คำเมือง ᨡ᩵ᩣ (ข่า)


ຂ່າ

(ປາ~) โลมาอิรวดี (Orcaella brevirostris)


ຂອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χɔːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ของ, คำเมือง ᨡᩬᨦ (ของ), ไทลื้อ ᦃᦸᧂ (ฃอ̂ง), ไทดำ ꪄꪮꪉ (ฃอง), ไทขาว ꪄꪮꪉ, ไทใหญ่ ၶွင် (ขอ̂ง), ไทใต้คง ᥑᥩᥒᥴ (ฃ๋อ̂ง), จ้วง hong, จ้วงแบบจั่วเจียง kong


ຂໍ້ມູນ

ยืมมาจากไทย ข้อมูล; เหมือนกับ ຂໍ້ (ขํ้, “ข้อ”) + ມູນ (มูน, “มูล”)

[kʰɔː˧˩.muːn˧˥]

[kʰɔː˥˥˨.muːn˩˨]


ຮີດຄອງ

ຮີດ (ฮีด, “รีต, จารีต”) + ຄອງ (คอง, “คลอง, ครรลอง”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩦ᩠ᨲᨣᩖᩬᨦ (รีตคลอง)

[hiːt̚˥˨.kʰɔːŋ˧˥]

[hiːt̚˧˦.kʰɔːŋ˩˨]

จารีต, ประเพณี


ເຂົາ

ร่วมเชื้อสายกับไทขาว ꪹꪄꪱ, ไทใต้คง ᥑᥝᥴ (เฃ๋า)

เขา (สิ่งแหลมที่งอกออกมาจากหัวสัตว์)


ເຂົາ

เขา (เนินสูง)


ເຂົາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขา, ไทขาว ꪹꪌꪱ


ເຂົ່າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χowᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เข่า, ไทดำ ꪹꪄ꪿ꪱ (เฃ่า), ไทขาว ꪹꪄꪱꫀ, ไทใหญ่ ၶဝ်ႇ (ข่ว), อาหม 𑜁𑜧𑜈𑜫 (ขว์ว์) หรือ 𑜁𑜧 (ขว์)


ເຂົ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้าว, คำเมือง ᨡᩮᩢ᩶ᩣ (เขั้า), ไทลื้อ ᦃᧁᧉ (เฃ้า), ไทดำ ꪹꪄ꫁ꪱ (เฃ้า), ไทขาว ꪹꪂꪱꫂ, ไทใหญ่ ၶဝ်ႈ (ข้ว), ไทใต้คง ᥑᥝᥲ (เฃ้า), พ่าเก ၵွ် (เขา), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์), 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์) หรือ 𑜁𑜧𑜈𑜫 (ขว์ว์), จ้วง haeux, แสก เกฺา


ເຂົ້າຕັງ

ເຂົ້າ (เข็้า, “ข้าว”) + ຕັງ (ตัง)


ເຂົ້າໜຽວ

ເຂົ້າ (เข็้า) + ໜຽວ (หนยว); เทียบไทย ข้าวเหนียว, ไทใหญ่ ၶဝ်ႈၼဵဝ် (ข้วเนว)

ເຂົ້າຫນຽວ
เข็้าหนยว

[kʰaw˥˥˨.niːə̯w˥˧˧]


ເງິນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋɯənᴬ⁴, จากจีนเก่า銀 (OC *ŋrɯn), จากซีโน-ทิเบตันดั้งเดิม *ŋul ~ (d-)ŋur; ร่วมเชื้อสายกับไทย เงิน, คำเมือง ᨦᩮᩥ᩠ᨶ (เงิน), ไทลื้อ ᦇᦹᧃ (งืน), ไทดำ ꪹꪉꪷꪙ (เงํน), ไทขาว ꪉꪳꪙ, ไทใหญ่ ငိုၼ်း (งึ๊น), ไทใต้คง ᥒᥫᥢᥰ (เง๊อ̂น), พ่าเก ငိုꩫ် (งึน์), อาหม 𑜂𑜢𑜤𑜃𑜫 (งึน์), ปู้อี nganz, จ้วง ngaenz, แสก แญ๊น

เงิน (สิ่งแลกเปลี่ยน)


ເຈຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เจีย

[t͡ɕiːə̯˩(˧)]


ເຈົ້າ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง主 (MC tsyuX); ร่วมเชื้อสายกับไทย เจ้า, คำเมือง ᨧᩮᩢ᩶ᩣ (เจั้า), ไทลื้อ ᦈᧁᧉ (เจ้า), ไทดำ ꪹꪊ꫁ꪱ (เจ้า), ไทใหญ่ ၸဝ်ႈ (จ้ว), อาหม 𑜋𑜈𑜫 (ฉว์) หรือ 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์); การใช้คำนี้เป็นคำรับเกิดขึ้นหลัง พ.ศ. 2518 ซึ่งรัฐบาลลาวได้เปลี่ยนระบอบการปกครอง ก่อนหน้านี้มักใช้เพียงแค่ ໂດຍ (โดย) ซึ่งมีความเกี่ยวพันกับคำว่า ຂ້ານ້ອຍ (ข้าน้อย) เป็นคำรับที่สุภาพ (Enfield, 1999, p. 274)

เจ้า (ผู้เป็นใหญ่)


ເດືອນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓlɯənᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เดือน, คำเมือง ᨯᩮᩬᩥᩁ (เดอิร), ไทลื้อ ᦵᦡᦲᧃ (เดีน), ไทดำ ꪹꪚꪙ (เบน), ไทขาว ꪚꪷꪙ, ไทใหญ่ လိူၼ် (เลิน), อาหม 𑜓𑜢𑜤𑜃𑜫 (ดึน์) หรือ 𑜃𑜢𑜤𑜃𑜫 (นึน์), ปู้อี ndianl, จ้วง ndwen หรือ mbwen, แสก เบรี๋ยน

[dɯːə̯n˩(˧)]


ເບາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบาะ


ເບີ

ยืมมาจากฝรั่งเศส beurre


ເບີ

ยืมมาจากไทย เบอร์ ซึ่งตัดมาจาก นัมเบอร์, จากอังกฤษ number


ເຜິ້ງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง蜂 (MC phjowng); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผึ้ง, อีสาน เผิ้ง, คำเมือง ᨹᩮᩥ᩠᩶ᨦ (เผิ้ง), เขิน ᨹᩨ᩠᩶ᨦ (ผื้ง), ไทลื้อ ᦕᦹᧂᧉ (ผื้ง), ไทดำ ꪠꪳ꫁ꪉ (ฝึ้ง), ไทขาว ꪞꪳꪉꫂ, ไทใหญ่ ၽိုင်ႈ (ผึ้ง), ไทใต้คง ᥚᥪᥒᥲ (ผื้ง), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜂𑜫 (ผึง์)


ເມຍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *miəᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *miəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เมีย, ไทลื้อ ᦵᦙ (เม), ไทดำ ꪣꪸ (มย̂), ไทขาว ꪣꪸ, ไทใหญ่ မေး (เม๊), ไทใต้คง ᥛᥥᥰ (เม๊), อาหม 𑜉𑜣 (มี)


ເລືອຄານ

ເລືອ (เลือ, “เลื้อย”) + ຄານ (คาน, “คลาน”)

[lɯːə̯˧˥.kʰaːn˧˥]

[lɯːə̯˩˨.kʰaːn˩˨]

ສັດເລືອຄານ

สัตว์เลื้อยคลาน


ເສັ້ນທາງ

ເສັ້ນ (เสั้น, “เส้น”) + ທາງ (ทาง, “ทาง”)

[sen˥˥˨.tʰaːŋ˩˨]


ເສືອ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *sɯəᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสือ, คำเมือง ᩈᩮᩬᩥᩋ (เสอิอ), เขิน ᩈᩮᩬᩧ (เสอึ), ไทลื้อ ᦵᦉᦲ (เสี), ไทดำ ꪹꪎ (เส), ไทใหญ่ သိူဝ် (เสิว), ไทใต้คง ᥔᥫᥴ (เส๋อ̂), อ่ายตน ꩬိုဝ် (สึว์), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์) หรือ 𑜏𑜥 (สู)


ເສົາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสา, ไทลื้อ ᦉᧁ (เสา), ไทใหญ่ သဝ် (สว), ไทใต้คง ᥔᥝᥴ (เส๋า), อาหม 𑜏𑜧 (สว์), จ้วง saeu, จ้วงแบบจั่วเจียง sieu


ເຫລົ້າ

รูปล้าสมัยของ ເຫຼົ້າ (เหล็้า)


ເຫັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰɲelᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เห็น, อีสาน เหง็น, คำเมือง ᩉᩮ᩠ᨶ (เหน), เขิน ᩉᩮ᩠ᨶ (เหน), ไทลื้อ ᦠᦲᧃ (หีน), ไทดำ ꪹꪐꪸꪙ (เหญย̂น), ไทขาว ꪬꪲꪙ, ไทใหญ่ ႁဵၼ် (เหน), ไทใต้คง ᥞᥥᥢᥴ (เห๋น), อาหม 𑜑𑜢𑜃𑜫 (หิน์)

เห็น (สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม)


ເອກ

ยืมมาจากบาลี เอก หรือสันสกฤต एक (เอก)


ເຮືອ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɯəᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *C̬.rwɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรือ, อีสาน เฮือ, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᩋ (เรอิอ), เขิน ᩁᩮᩬᩨ (เรอื), ไทลื้อ ᦵᦣᦲ (เฮี), ไทดำ ꪹꪭ (เฮ), ไทขาว ꪭꪷ, ไทใหญ่ ႁိူဝ်း (เหิ๊ว), ไทใต้คง ᥞᥫᥰ (เห๊อ̂), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜈𑜫 (รึว์), จ้วง ruz, จ้วงแบบจั่วเจียง rwaz


ເຮືອນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɯənᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rɤːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เรือน, ปักษ์ใต้ เริน, อีสาน เฮือน, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᩁ (เรอิร) หรือ ᩁᩮᩥ᩠ᨶ (เริน), เขิน ᩁᩮᩨ᩠ᨶ (เรืน), ไทลื้อ ᦵᦣᦲᧃ (เฮีน), ไทดำ ꪹꪭꪙ (เฮน), ไทขาว ꪭꪷꪙ, ไทใหญ่ ႁိူၼ်း (เหิ๊น), ไทใต้คง ᥞᥫᥢᥰ (เห๊อ̂น), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜃𑜫 (รึน์), ปู้อี raanz, จ้วง ranz, จ้วงแบบจั่วเจียง rwenz


ແກະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แกะ, คำเมือง ᨠᩯᩡ (แกะ)


ແຂ້ວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *χeːwꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขี้ยว, คำเมือง ᨡ᩠ᨿ᩶ᩅ (ขย้ว), อีสาน แข่ว หรือ แข้ว, ไทดำ ꪵꪄ꫁ꪫ (แฃ้ว), ไทขาว ꪵꪄꪫꫂ, ไทใหญ่ ၶဵဝ်ႈ (เข้ว), อาหม 𑜁𑜢𑜈𑜫 (ขิว์), จ้วง heuj


ແຄນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แคน, อีสาน แคน, เขิน ᨣᩯ᩠ᨶ (แคน), ไทลื้อ ᦶᦅᧃ (แคน), ไทดำ ꪵꪁꪙ (แกฺน), ไทใหญ่ ၵႅၼ်း (แก๊น)


ແຄນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตะเคียน, อีสาน แคน


ແບ້

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷᩯ᩶ (แบ้), อีสาน แบ้, ไทลื้อ ᦶᦢᧉ (แบ้), ไทดำ ꪵꪚ꫁ (แบ้), ไทขาว ꪵꪚꫂ


ແຜນທີ່

ແຜນ (แผน) + ທີ່ (ที่)

[pʰɛːn˥˧˧.tʰiː˧˨]


ແມວ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *mɛːwᴬ², แรกเริ่มมาจากการเลียนเสียงธรรมชาติ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แมว, คำเมือง ᨾᩯ᩠ᩅ (แมว), ไทลื้อ ᦶᦙᧁ (แมว), ไทดำ ꪵꪣꪫ (แมว), ไทใหญ่ မႅဝ်း (แม๊ว), ไทใต้คง ᥛᥦᥝᥴ (แม๋ว), พ่าเก မိဝ် (มิว์), อาหม 𑜈𑜢𑜈𑜫 (บิว์)


ແມ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *meːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แม่, คำเมือง ᨾᩯ᩵ (แม่), ไทลื้อ ᦶᦙᧈ (แม่), ไทดำ ꪵꪣ꪿ (แม่), ไทขาว ꪵꪣꫀ, ไทใหญ่ မႄႈ (แม้), อาหม 𑜉𑜦𑜧 (เม), ปู้อี meeh, จ้วง meh


ແມ່ນ້ຳ

ແມ່ (แม่, “แม่”) + ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”)


ແສງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แสง, อีสาน แสง, คำเมือง ᩈᩯ᩠ᨦ (แสง), ไทลื้อ ᦶᦉᧂ (แสง), ไทดำ ꪵꪎꪉ (แสง), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์), เขมร សែង (แสง)

แสง (ความสว่าง)


ແສງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แสง, คำเมือง ᩈᩯ᩠ᨦ (แสง), เขิน ᩈᩯ᩠ᨦ (แสง), ไทลื้อ ᦶᦉᧂ (แสง), ไทดำ ꪵꪎꪉ (แสง), ไทขาว ꪵꪎꪉ, ไทใหญ่ သႅင် (แสง), ไทใต้คง ᥔᥦᥒᥴ (แส๋ง), อ่ายตน ꩬျိင် (สฺยิง์), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์)


ແສງ

ยืมมาจากเขมรเก่า សេង (เสง, “แบกหรือสวมไว้บนบ่า”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แสง, เขมร សែង (แสง)

อาวุธ, ศัสตรา, เครื่องมีคม


ແຫ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แห่ง, คำเมือง ᩉᩯ᩠᩵ᨦ (แห่ง), ไทใหญ่ ႁဵင်း (เห๊ง)


ໂຊໂກລາ

ฝรั่งเศส chocolat


ໂຍນີ

ยืมมาจากบาลี โยนิ หรือสันสกฤต योनि (โยนิ); ร่วมเชื้อสายกับไทย โยนี

[ɲoː˧˥.niː˧˥]

[ɲoː˩˨.niː˩˨]


ໂທລະທັດ

ยืมมาจากไทย โทรทัศน์; เทียบฮินดี दूरदर्शन (ทูรทรฺศน)


ໂອ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง甌 (MC 'uw); ร่วมเชื้อสายกับไทย โอ, คำเมือง ᩋᩰ (โอ) หรือ ᩒ (โอ)

โอ่ง, ชาม, โอ


ໂອ

ยืมมาจากฝรั่งเศส o (“ชื่อเรียกอักษร O”)

อักษรละติน O/o


ໂຮງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โรง, คำเมือง ᩁᩰᩫ᩠ᨦ (โร็ง), ไทลื้อ ᦷᦣᧂ (โฮง), ไทใหญ่ ႁူင်း (หู๊ง); เทียบเขมร រោង (โรง), มอญ ရိုၚ် (ริุง์), พม่า ရုံ (รุํ)


ໂຮງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โลง


ໂຮງຮຽນ

จากไทย โรงเรียน; เหมือนกับ ໂຮງ (โฮง, “โรง”) + ຮຽນ (ฮยน, “เรียน”)

[hoːŋ˧˥.hiːə̯n˧˥]

[hoːŋ˩˨.hiːə̯n˩˨]


ໂຮງແຮມ

ໂຮງ (โฮง, “โรง”) + ແຮມ (แฮม, “แรม”)

[hoːŋ˧˥.hɛːm˧˥]

[hoːŋ˩˨.hɛːm˩˨]


ໃຈ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cɤɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใจ, อีสาน ใจ, คำเมือง ᨧᩲ (ใจ) หรือ ᨧᩱ (ไจ), เขิน ᨧᩱ (ไจ), ไทลื้อ ᦺᦈ (ไจ), ไทดำ ꪻꪊ (ใจ), ไทขาว ꪻꪊ, ไทใหญ่ ၸႂ် (ใจ), ไทใต้คง ᥓᥬ (ใจ), พ่าเก ꩡၞ် (ใจ), อาหม 𑜋𑜨𑜧 (ฉอ̂ว์)


ໃບ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใบ, คำเมือง ᨷᩱ (ไบ), ไทลื้อ ᦺᦢ (ไบ), ไทดำ ꪻꪚ (ใบ), ไทขาว ꪻꪚ, ไทใหญ่ မႂ် (ใม) หรือ ဝႂ် (ใว), อาหม 𑜈𑜧 (บว์), 𑜈𑜨𑜧 (บอ̂ว์), 𑜉𑜧 (มว์), หรือ 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์), จ้วง mbaw, แสก เบ๋อ


ໄຂ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qraj; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไข่, คำเมือง ᨡᩱ᩵ (ไข่), เขิน ᨡᩱ᩵ (ไข่), ไทลื้อ ᦺᦃᧈ (ไฃ่), ไทดำ ꪼꪎ꪿ (ไส่), ไทขาว ꪼꪌꫀ, ไทใหญ่ ၶႆႇ (ไข่), ไทใต้คง ᥑᥭᥱ (ฃั่ย), อาหม 𑜁𑜩 (ขย์), จ้วง gyaeq


ໄຂ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.raj; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไข้, คำเมือง ᨡᩱ ᩶ (ไข ้), ไทลื้อ ᦺᦃᧉ (ไฃ้), ไทขาว ꪼꪌꫂ, ไทใหญ่ ၶႆႈ (ไข้), อาหม 𑜁𑜩 (ขย์)


ໄຂ້ຍຸງ

[kʰaj˧˩.ɲuŋ˧˥]

[kʰaj˥˥˨.ɲuŋ˩˨]


ໄທ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไทย, ไทขาว ꪼꪕ, ไทใหญ่ တႆး (ไต๊), ไทใต้คง ᥖᥭᥰ (ตั๊ย)

ไทย (คน), คน, พวก, ชาว

ໄທບ້ານ

ຟ້າຮ່ຳຮ້ອງລະດູດ່ວນເດືອນສາມ ທຸກໄທຊົມຮຽກຂວັນເມືອຫ້ອງ

ฟ้าร่ำร้องฤดูด่วนเดือนสาม ทุกคนชมเรียกขวัญเมื้อห้อง

ฟ้าฮ่ำฮ้องละดูด่วนเดือนสาม ทุกไทซ็มฮยกขวันเมือห้อง

ไทย (ความมีอิสระ, ความไม่เป็นทาส)

ໃຫ້ພົ້ນຈາກຂ້ອຍຂ້າວ່າເປັນໄທ

ให้พ้นจากทาสว่าเป็นไทย

ให้พ็้นจากข้อยข้าว่าเปันไท

ไท (ผู้เป็นใหญ่), ไท้, ผู้ประเสริฐ

ບາໄທ

ชายหนุ่มผู้ประเสริฐ

ເທບໄທ

(ຄົນ~, ຊາວ~) ไทย (ผู้ที่มาจากประเทศไทย)


ໝູ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมู่, อีสาน หมู่, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩪ᩵ (หมู่), ไทลื้อ ᦖᦴᧈ (หมู่), ไทใหญ่ မူႇ (มู่), อาหม 𑜉𑜥 (มู)

คนหรือสิ่งอื่นที่เหลือ


ຂຽບ

ยืมมาจากเขมร ទៀប (เทียบ); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เขียบ

[kʰiːə̯p̚˧˩]

[kʰiːə̯p̚˥˥˨]

(ໝາກ~) น้อยหน่า


ຂຽບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เกรียบ; เทียบคำเมือง ᨣᩕᩯ᩠ᨷ (แครบ) หรือ ᨡᩯᩢ᩠ᨷ (แขับ), เขิน ᨤᩯ᩠ᨷ (แฅบ) หรือ ᨡᩮ᩠ᨷ (เขบ), ไทใหญ่ ၶႅပ်း (แข๊ป), ไทลื้อ ᦶᦃᧇ (แฃบ)

[kʰiːə̯p̚˧˩]

[kʰiːə̯p̚˥˥˨]


ປະຫວັດ

ยืมมาจากบาลี ปวตฺติ (“ความเป็นไป; เรื่องราว; ข่าว”)

ປວັດ
ปวัด
ປະວັດ
ปะวัด


ສ້າງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ส้าง


ໜ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หน้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ (หน้า), ไทลื้อ ᦐᦱᧉ (หน้า), ไทดำ ꪘ꫁ꪱ (หน้า), ไทใหญ่ ၼႃႈ (น้า), ไทใต้คง ᥘᥣᥲ (ล้า) หรือ ᥢᥣᥲ (น้า), อาหม 𑜃𑜠 (นะ) หรือ 𑜃𑜡 (นา), จ้วง naj


ໜ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnwɯə, จากจีนเก่า弩 (OC *naːʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย หน้าไม้, ไทลื้อ ᦐᦱᧉᦺᦙᧉ (หน้าไม้), ไทดำ ꪘ꫁ꪱ (หน้า), จ้วง naq (“ลูกศร”)


ກາເຟ

ยืมมาจากฝรั่งเศส café


ຊຸມຊົນ

ຊຸມ (ซุม, “ชุม”) + ຊົນ (ซ็น, “ชน”)


ຜູ້ໃຊ້

[pʰuː˥˥˨.saɰ˧˦]


ຮູບ

ยืมมาจากบาลี รูป หรือสันสกฤต रूप (รูป)


ຮູບພາບ

ຮູບ (ฮูบ, “รูป”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)

[huːp̚˥˨.pʰaːp̚˥˨]

[huːp̚˧˦.pʰaːp̚˧˦]


ສິລະປະ

ยืมมาจากสันสกฤต शिल्प (ศิลฺป); เทียบบาลี สิปฺป

ສິນລະປະ
สินละปะ


ກິລາ

ยืมมาจากบาลี กีฬา


ຫົວຂໍ້

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ຂໍ້ (ขํ้, “ข้อ”)

[huːə̯˩(˧).kʰɔː˧˩]

[huːə̯˥˧˧.kʰɔː˥˥˨]


ງົວແດງ

ງົວ (ง็ว, “วัว”) + ແດງ (แดง, “แดง”)

[ŋuːə̯˧˥.dɛːŋ˩(˧)]

[ŋuːə̯˩˨.dɛːŋ˩˨]


ກີບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กีบ, คำเมือง ᨠᩦ᩠ᨷ (กีบ), ไทลื้อ ᦂᦲᧇ (กีบ), ไทดำ ꪀꪲꪚ (กิบ), ไทขาว ꪀꪲꪚ, ไทใหญ่ ၵိပ်ႇ (กิ่ป), ไทใต้คง ᥐᥤᥙᥴ (กี๋ป), พ่าเก ကိပ် (กิป์), อาหม *𑜀𑜢𑜆𑜫 (*กิป์)
"ກີບ" ที่เป็นสกุลเงิน มาจากเงินไซซีของจีน ซึ่งมีรูปร่างคล้ายกีบม้าหรือควาย เคยใช้เป็นเงินตราในลาว
Kerr (1972) ระบุว่าคำนี้ยืมมาจากไทย กีบ แต่คำร่วมเชื้อสายก็มีทั่วไปในกลุ่มไท

กีบ (ของสัตว์บางชนิด เช่น ม้า วัว ควาย)

กีบ (สกุลเงิน)


ຄະນິດສາດ

ຄະນິດຕະສາດ
คะนิดตะสาด


ດັດຊະນີ

ยืมมาจากไทย ดัชนี, จากบาลี ตชฺชนี


ຄຳຫຍໍ້

[kʰam˧˥.ɲɔː˧˩]

[kʰam˩˨.ɲɔː˥˥˨]

อักษรย่อ, การย่อ


ກິລິຍາ

ยืมมาจากบาลี กิริยา; เทียบสันสกฤต क्रिया (กฺริยา)

ກິຣິຍາ
กิริยา

[kiʔ˧˥.liʔ˧.ɲaː˧˥]

[kiʔ˩˨.liʔ˧˨.ɲaː˩˨]


ອາຍຸ

ยืมมาจากบาลี อายุ หรือสันสกฤต आयु (อายุ)

[ʔaː˩(˧).ɲuʔ˧]

[ʔaː˩˨.ɲuʔ˧˨]


ລົດເມ

จาก ລົດ (ล็ด, “รถ”) + อังกฤษ mail


ຜ້າ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰaːꟲ¹, จากจีนเก่า布 (OC *paːs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผ้า, คำเมือง ᨹ᩶ᩣ (ผ้า), ไทลื้อ ᦕᦱᧉ (ผ้า), ไทดำ ꪠ꫁ꪱ (ฝ้า), ไทขาว ꪞꪱꫂ, ไทใหญ่ ၽႃႈ (ผ้า), ไทใต้คง ᥚᥣᥲ (ผ้า), อ่ายตน ၸႃ (ผา), อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), หรือ 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า)


ຜ້າກັ້ງ

ຜ້າ (ผ้า, “ผ้า”) + ກັ້ງ (กั้ง, “กั้น, บัง, กัน, กั้ง”)

[pʰaː˧˩.kaŋ˥˨]

[pʰaː˥˥˨.kaŋ˧˦]


ເຂົ້າໜົມ

ເຂົ້າຫນົມ
เข็้าหน็ม


ປະເພດ

ยืมมาจากบาลี ปเภท หรือสันสกฤต प्रभेद (ปฺรเภท)


ແຂນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *qeːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แขน, คำเมือง ᨡᩯ᩠ᨶ (แขน), ไทลื้อ ᦶᦃᧃ (แฃน), ไทดำ ꪵꪄꪙ (แฃน), ไทขาว ꪵꪄꪙ, ไทใหญ่ ၶႅၼ် (แขน), จ้วง gen


ແຂນເສື້ອ

[kʰɛːn˩(˧).sɯːə̯˧˩]

[kʰɛːn˥˧˧.sɯːə̯˥˥˨]


ຖົງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *croŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถุง, อีสาน ถง, คำเมือง ᨳᩩᨦ (ถุง), ไทลื้อ ᦏᦳᧂ (ถุง), ไทใหญ่ ထူင် (ถูง), อาหม 𑜌𑜤𑜂𑜫 (ถุง์), จ้วงแบบจั่วเจียง tungj


ດົນຕີ

ยืมมาจากสันสกฤต तन्त्री (ตนฺตฺรี)


ວົງ

ยืมมาจากเขมรเก่า វាង៑ (วางฺ), វាង្ង៑ (วางฺงฺ), វង៑ (วงฺ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *wa(a)ŋ; ร่วมเชื้อสายกับไทย วง, เขมร វង់ (วง̍), มอญ ဝိုၚ် (วิุง์), เวียดนาม vòng (หว็่อง); ร่วมรากกับ ວັງ (วัง) and ວຽງ (วยง)


ວົງ

ยืมมาจากบาลี วํส (“ไผ่, เชื้อสาย, ประเพณี”) หรือสันสกฤต वंश (วํศ)


ໝີ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmwɯjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมี, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩦ (หมี), ไทลื้อ ᦖᦲ (หมี), ไทดำ ꪢꪲ (หมิ), ไทขาว ꪢꪲ, ไทใหญ่ မီ (มี), อาหม 𑜉𑜣 (มี), จ้วง mui, จ้วงแบบหนง mue, ปู้อี moil; เทียบจีนเก่า羋 (OC *meʔ)


ຕຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เตียง; เทียบเขมร តៀង (เตียง), ไหลดั้งเดิม *tʰ(e)ːŋɦ

[tiːə̯ŋ˩(˧)]


ກະວີ

ยืมมาจากบาลี กวิ หรือสันสกฤต कवि (กวิ, “ผู้กล่าวซึ่งคำอันบุคคลใคร่”)


ກະບື

ยืมมาจากไทย กระบือ


ກະຖາ

กถา, คำพูด, ข้อความ

เรื่องเล่า, นิทาน


ກະລຸນາ

ยืมมาจากบาลี กรุณา (“ความสงสาร, ความเห็นใจ”) หรือสันสกฤต करुणा (กรุณา, “ความสงสาร, (ภาษาพระเวท) การกระทำที่ศักดิ์สิทธิ์”), จาก कृ (กฺฤ)

ກະຣຸນາ
กะรุนา


ຄຳແປ

[kʰam˩˨.pɛː˩˨]


ເວດມົນ

ເວດ (เวด, “เวท”) + ມົນ (ม็น, “มนตร์”)


ເວດ

ยืมมาจากสันสกฤต वेद्य (เวทฺย)


ມົນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มน

(ແພ~) ผ้าเช็ดหน้า


ມົນ

ยืมมาจากสันสกฤต मन्त्र (มนฺตฺร) หรือบาลี มนฺต


ການຊື້ຂາຍ

ການ (กาน) + ຊື້ຂາຍ (ซื้ขาย)

[kaːn˩˨.sɯː˧˦.kʰaːj˥˧˧]

คำอาการนามของ ຊື້ຂາຍ (ซื้ขาย)


ລິກຂະສິດ

รูปแบบอื่นของ ລິຂະສິດ (ลิขะสิด)


ຝ່າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝ่าย, คำเมือง ᨺ᩵ᩣ᩠ᨿ (ฝ่าย), ไทลื้อ ᦚᦻᧈ (ฝ่าย), ไทใหญ่ ၽၢႆႇ (ผ่าย) หรือ ၾၢႆႇ (ฝ่าย), อาหม 𑜇𑜩 (ผย์)


ປະຫວັດສາດ

ປະຫວັດ (ปะหวัด, “ประวัติ”) + ສາດ (สาด, “ศาสตร์”)

ປວັດສາດ
ปวัดสาด

ประวัติศาสตร์


ສາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สาด, คำเมือง ᩈᩣ᩠ᨯ (สาด), ไทลื้อ ᦉᦱᧆ (สาด), ไทดำ ꪎꪱꪒ (สาด), ไทใหญ่ သၢတ်ႇ (ส่าต), อาหม 𑜏𑜄𑜫 (สต์)


ສາດ

ยืมมาจากสันสกฤต शास्त्र (ศาสฺตฺร); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศาสตร์, ไทลื้อ ᦉᦱᧆ (สาด), เขมร សាស្ត្រ (สาสฺตฺร); ร่วมรากกับ ສັດຖະ (สัดถะ)


ອານາຈັກ

[ʔaː˩(˧).naː˧˥.t͡ɕak̚˧˥]

[ʔaː˩˨.naː˩˨.t͡ɕak̚˩˨]


ນະຄອນ

ยืมมาจากบาลี นคร หรือสันสกฤต नगर (นคร)


ນາຍົກ

ยืมมาจากบาลี นายก หรือสันสกฤต नायक (นายก)

[naː˩˨.ɲok̚˧˨]


ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ

ยืมมาจากไทย นายกรัฐมนตรี; เหมือนกับ ນາຍົກ (นาย็ก, “นายก”) + ລັດຖະມົນຕີ (ลัดถะม็นตี, “รัฐมนตรี”)

[naː˧˥.ɲok̚˧.lat̚˧.tʰa(ʔ˧˥).mon˧˥.tiː˩(˧)]

[naː˩˨.ɲok̚˧˨.lat̚˧˨.tʰa(ʔ˩˨).mon˩˨.tiː˩˨]

ນາ-ຍົກ-ລັດ-ຖະ-ມົນ-ຕີ

นายกรัฐมนตรี


ລັດຖະມົນຕີ

ລັດຖະ (ลัดถะ, “รัฐ”) + ມົນຕີ (ม็นตี, “มนตรี”)

ລັດ-ຖະ-ມົນ-ຕີ


ພື້ນທີ່

ພື້ນ (พื้น, “พื้น”) + ທີ່ (ที่, “ที่”)

[pʰɯːn˥˨.tʰiː˧]

[pʰɯːn˧˦.tʰiː˧˨]


ພື້ນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *bɯːnꟲ⁴ (Jonsson, 1991), จากจีนยุคกลาง本 (MC pwonX); ร่วมเชื้อสายกับไทย พื้น, ไทลื้อ ᦗᦹᧃᧉ (พื้น), ไทใหญ่ ပိုၼ်ႉ (ปึ๎น), อาหม 𑜆𑜢𑜤𑜃𑜫 (ปึน์)

ประวัติ, นิทาน, หนังสือเรื่อง, ตำนาน, ความเป็นไปของคนและประเทศ

ເວົ້າພື້ນ

พูดถึงความเป็นไปของคน


ປະຊາ

ยืมมาจากบาลี ปชา หรือสันสกฤต प्रजा (ปฺรชา)


ສະກຸນເງິນ

ສະກຸນ (สะกุน, “สกุล”) + ເງິນ (เงิน, “เงิน”)


ເວລາ

ยืมมาจากบาลี เวลา หรือสันสกฤต वेला (เวลา); ร่วมรากกับ ເພນ (เพน)

[ʋeː˧˥.laː˧˥]

[ʋeː˩˨.laː˩˨]


ລະຫັດ

ยืมมาจากบาลี รหสฺส หรือสันสกฤต रहस्य (รหสฺย)


ຄວາມຊັດເຈນ

ຄວາມ (ความ) + ຊັດເຈນ (ซัดเจน)

[kʰuːə̯m˩˨.sat̚˧˨.t͡ɕeːn˩˨]

ຄວາມ-ຊັດ-ເຈນ

คำอาการนามของ ຊັດເຈນ (ซัดเจน)


ຂຸນ

จากจีนยุคกลาง君 (MC kjun); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩩᩁ (ขุร), ลาว ຂຸນ (ขุน), ไทลื้อ ᦃᦳᧃ (ฃุน), ไทใหญ่ ၶုၼ် (ขุน), ไทใต้คง ᥑᥧᥢᥴ (ฃู๋น), อาหม 𑜁𑜤𑜃𑜫 (ขุน์)


ກະສັດ

ยืมมาจากสันสกฤต क्षत्रिय (กฺษตฺริย, “ผู้ป้องกันภัย, ชาตินักรบ”); เทียบบาลี ขตฺติย (“ผู้ป้องกันภัย, ชาตินักรบ”); ร่วมรากกับ ຂັດຕິຍະ (ขัดติยะ)


ພະອົງ

ພະ (พะ, “พระ”) + ອົງ (อ็ง, “องค์”)

[pʰa(ʔ˧˨).ʔoŋ˩˨]


ຈັງຫວັດ

ยืมมาจากไทย จังหวัด

[t͡ɕaŋ˩(˧).ʋat̚˧˥]

[t͡ɕaŋ˩˨.ʋat̚˩˨]


ພູມ

ยืมมาจากบาลี ภูมิ หรือสันสกฤต भूमि (ภูมิ)


ວັດທະນະທຳ

ວັທນະທັມ
วัทนะทัม

ວັດ-ທະ-ນະ-ທຳ

ແລກປ່ຽນວຽກງານທາງດ້ານວັດທະນະທຳ

แลกเปลี่ยนการงานทางด้านวัฒนธรรม

แลกป่ยนวยกงานทางด้านวัดทะนะทำ


ຊາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาด, เขมร ជាត (ชาต)


ຊາດ

ยืมมาจากบาลี ชาติ (“การเกิด”) หรือสันสกฤต जाति (ชาติ, “การเกิด”)


ໝໍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmɔːᴬ¹ (“หมอผี”), จากไทดั้งเดิม *ʰmoːᴬ (“หมอผี”), จากจีนเก่า巫 (OC *ma); ร่วมเชื้อสายกับไทย หมอ, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬᩴ (หมอํ), เขิน ᩉ᩠ᨾᩳ (หมอ), ไทลื้อ ᦖᦸ (หมอ̂), ไทดำ ꪢꪷ (หมํ), ไทใหญ่ မေႃ (มอ̂), ไทใต้คง ᥛᥨᥝᥴ (โม๋ว), อาหม 𑜉𑜦𑜡 (มอ̂), 𑜈𑜦𑜡 (บอ̂), หรือ 𑜈𑜨𑜦𑜡 (บฺวอ̂), จ้วง mo (ในคำ bohmo), จ้วงแบบหนง moa


ວັນນະຄະດີ

ວັນນະ (วันนะ, “วรรณ”) + ຄະດີ (คะดี, “คดี”)

ວັນ-ນະ-ຄະ-ດີ


ອິດທິພົນ

[ʔit̚˩˨.tʰiʔ˧˨.pʰon˩˨]


ເຄື່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เครื่อง, อีสาน เครื่อง, คำเมือง ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ (เครอิ่ง), เขิน ᨤᩮᩨ᩠᩵ᨦ (เฅื่ง), ไทลื้อ ᦵᦆᦲᧂᧈ (เฅี่ง), ไทดำ ꪹꪋ꪿ꪉ (เจฺ่ง), ไทขาว ꪋꪷꪉꫀ, ไทใหญ่ ၶိူင်ႈ (เขิ้ง), ไทใต้คง ᥑᥫᥒ (เฃอ̂ง), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜂𑜫 (ขึง์)

เครื่อง, สิ่งของ


ທຳນອງ

[tʰam˧˥.nɔːŋ˧˥]

[tʰam˩˨.nɔːŋ˩˨]


ທ້ອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *dwuːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ท้อง, คำเมือง ᨴᩬ᩶ᨦ (ทอ้ง), ไทลื้อ ᦑᦸᧂᧉ (ท้อ̂ง), ไทดำ ꪕ꫁ꪮꪉ (ตฺ้อง), ไทขาว ꪕꪮꪉꫂ, ไทใหญ่ တွင်ႉ (ต๎อ̂ง), จ้วง dungx


ຖິ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถิ่น, คำเมือง ᨳᩥ᩠᩵ᨶ (ถิ่น)


ທ້ອງຖິ່ນ

ທ້ອງ (ท้อง, “ท้อง”) + ຖິ່ນ (ถิ่น, “ถิ่น”)

[tʰɔːŋ˥˨.tʰin˧]

[tʰɔːŋ˧˦.tʰin˧˨]


ແຂວງ

ยืมมาจากเขมรเก่า *ខ្វេង៑ (*ขฺเวงฺ); ร่วมเชื้อสายกับไทย แขวง, เขมร ខ្វែង (ขฺแวง)

[kʷʰɛːŋ˩(˧)]


ເຄື່ອງໝາຍ

ເຄື່ອງ (เคื่อง, “เครื่อง”) + ໝາຍ (หมาย, “หมาย”)

ເຄື່ອງຫມາຽ
เคื่องหมาย

[kʰɯːə̯ŋ˧.maːj˩(˧)]

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.maːj˥˧˧]


ສັນຕິ

ยืมมาจากบาลี สนฺติ; เทียบสันสกฤต शान्ति (ศานฺติ)


ສັນຕິພາບ

ສັນຕິ (สันติ, “สันติ”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)


ພາຍຸ

ยืมมาจากบาลี วายุ หรือสันสกฤต वायु (วายุ); ร่วมรากกับ ວາຍຸ (วายุ)

[pʰaː˧˥.ɲuʔ˧]

[pʰaː˩˨.ɲuʔ˧˨]


ແກ້ວ

(ນົກ~) แก้ว (นก)


ອາກາດ

ยืมมาจากบาลี อากาส หรือสันสกฤต आकाश (อากาศ)

[ʔaː˩˨.kaːt̚˥˥˨]


ທຳມະຊາດ

ยืมมาจากไทย ธรรมชาติ; เหมือนกับ ທຳມະ (ทำมะ, “ธรรม, ธรรมะ”) + ຊາດ (ซาด, “ชาติ”)

ທັມມະຊາດ
ทัมมะซาด


ດິນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗinᴬ; เทียบจีนยุคกลาง塵 (MC drin); ร่วมเชื้อสายกับไทย ดิน, คำเมือง ᨯᩥ᩠ᨶ (ดิน), ไทลื้อ ᦡᦲᧃ (ดีน), ไทดำ ꪒꪲꪙ (ดิน), ไทใหญ่ လိၼ် (ลิน), อาหม 𑜓𑜢𑜃𑜫 (ดิน์) หรือ 𑜃𑜢𑜃𑜫 (นิน์), จ้วงแบบหนง ndin

งูม่านทอง เรียกเป็น ງູດິນ (งูดิน)


ແຮ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย แร่, คำเมือง ᩁᩯ᩵ (แร่), เขิน ᩁᩯ᩵ (แร่), ไทลื้อ ᦶᦣᧈ (แฮ่), ไทใหญ่ ႁႄႈ (แห้)


ແຮ່ທາດ

ແຮ່ (แฮ่, “แร่”) + ທາດ (ทาด, “ธาตุ”)

[hɛː˧.tʰaːt̚˥˨]

[hɛː˧˨.tʰaːt̚˧˦]


ເຫຼັກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlekᴰ¹ˢ, จากไทดั้งเดิม *ʰlekᴰ, จากจีนเก่า鐵 (OC *l̥ʰiːɡ); ร่วมเชื้อสายกับไทย เหล็ก, ไทดำ ꪹꪨꪸꪀ (เหลย̂ก), ไทขาว ꪨꪸꪀ, ไทใหญ่ လဵၵ်း (เล๊ก), ไทใต้คง ᥘᥥᥐᥱ (เล่ก), อาหม 𑜎𑜢𑜀𑜫 (ลิก์), จ้วง lek หรือ lik, จ้วงแบบหนง liak


ທອງ

ยืมมาจากจีนเก่า 銅 (*doːŋ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ทอง


ກວາງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kwɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กวาง, คำเมือง ᨠ᩠ᩅᩣ᩠ᨦ (กวาง), ไทดำ ꪀꪫꪱꪉ (กวาง), ไทขาว ꪀꪫꪱꪉ, ไทใหญ่ ၵႂၢင် (กฺวาง), ไทลื้อ ᦦᦱᧂ (กวาง), จ้วงแบบหนง gvang

[kuːə̯ŋ˩(˧)]


ເຊື້ອຊາດ

ເຊື້ອ (เซื้อ, “เชื้อ”) + ຊາດ (ซาด, “ชาติ”)

[sɯːə̯˥˨.saːt̚˥˨]

[sɯːə̯˧˦.saːt̚˧˦]


ຫຼັກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลัก, คำเมือง ᩉᩖᩢᨠ (หลัก), ไทลื้อ ᦜᧅ (หลัก), ไทใหญ่ လၵ်း (ลั๊ก), อาหม 𑜎𑜀𑜫 (ลก์), แสก ลั๊ก

เครื่องอาศัย


ສະມາຄົມ

ยืมมาจากบาลี สมาคม หรือสันสกฤต समागम (สมาคม)


ໝວດ

[muːə̯t̚˥˥˨]


ພົດຈະນານຸກົມ

ພົດ-ຈະ-ນາ-ນຸ-ກົມ


ສະມາຊິກ

ยืมมาจากบาลี สามาชิก หรือสันสกฤต सामाजिक (สามาชิก); ร่วมเชื้อสายกับไทย สมาชิก, เขมร សមាជិក (สมาชิก)


ນະໂຍບາຍ

ນະໂຍບາຽ
นะโยบาย


ປະຈຸບັນ

รูปแบบอื่นของ ປັດຈຸບັນ (ปัดจุบัน)


ຄອມພິວເຕີ

ยืมมาจากอังกฤษ computer

[kʰɔːm˧˥.pʰiw˧˥.tɤː˥˨]

[kʰɔːm˩˨.pʰiw˩˨.tɤː˧˦]

ຄອມ-ພິວ-ເຕີ້


ງານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งาน, คำเมือง ᨦᩣ᩠ᨶ (งาน), ไทลื้อ ᦇᦱᧃ (งาน), ไทดำ ꪉꪱꪙ (งาน), ไทใหญ่ ငၢၼ်း (ง๊าน), ไทใต้คง ᥒᥣᥢᥰ (ง๊าน)

งาน (สิ่งที่ทำ)

งาน (พิธีหรือการรื่นเริง)

งาน (หน่วยวัดนาไร่)


ວິທີ

ยืมมาจากบาลี วิธิ หรือสันสกฤต विधि (วิธิ); ร่วมเชื้อสายกับไทย วิธี, เขมร វិធី (วิธี)

[ʋiʔ˧.tʰiː˧˥]

[ʋiʔ˧˨.tʰiː˩˨]


ດາຣາ

รูปล้าสมัยของ ດາລາ (ดาลา)


ປະໂຫຍດ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रयोजन (ปฺรโยชน); เทียบบาลี ปโยชน

ປະໂຍດ
ปะโยด
ປໂຍດ
ปโยด

[pa(ʔ˩˨).ɲoːt̚˥˥˨]

ຜົນການສຶກສາຄັ້ງນີ້ ຍັງເປັນປະໂຫຍດຕໍ່ພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ເປັນຕົ້ນແມ່ນ ເຈົ້າຂອງກິດຈະການ

ผลการศึกษาครั้งนี้ ยังเป็นประโยชน์ต่อภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง เช่น เจ้าของกิจการ

ผ็นกานสึกสาคั้งนี้ ยังเปันปะโหยดตํ่พากส่วนที่ก่ยวข้อง เปันต็้นแม่น เจ็้าของกิดจะกาน


ບົດ

ยืมมาจากบาลี ปท (“หนทาง, เท้า, เครื่องถึง”) หรือสันสกฤต पद (ปท, “หนทาง, เท้า, เครื่องถึง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย บท


ປະຕິທິນ

ປະຕິ (ปะติ) + ທິນ (ทิน); จากบาลี ปฏิทิน


ສາທາລະນະຊົນ

ສາ-ທາ-ລະ-ນະ-ຊົນ


ໜັງສື

ยืมมาจากไทย หนังสือ

ຫນັງສື
หนังสื

[naŋ˥˧˧.sɯː˥˧˧]


ຄູ່ມື

ຄູ່ (คู่, “คู่”) + ມື (มื, “มือ”)

[kʰuː˧.mɯː˧˥]

[kʰuː˧˨.mɯː˩˨]


ອຸດສາຫະກຳ

ອຸດສາຫະ (อุดสาหะ, “อุตสาหะ”) + ກຳ (กำ, “กรรม”)

ອຸດສາຫະກັມ
อุดสาหะกัม

ອຸດ-ສາ-ຫະ-ກຳ


ພະລັງງານ

ยืมมาจากไทย พลังงาน, เหมือนกับ ພະລັງ (พะลัง) + ງານ (งาน)


ຟ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *vaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟ้า, อีสาน ฟ้า, คำเมือง ᨼ᩶ᩣ (ฟ้า), ไทลื้อ ᦝᦱᧉ (ฟ้า), ไทดำ ꪡ꫁ꪱ (ฟ้า), ไทขาว ꪡꪱꫂ, ไทใหญ่ ၽႃႉ (ผ๎า) หรือ ၾႃႉ (ฝ๎า), คำตี้ ၸႃႇ, อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า) หรือ 𑜇𑜞𑜠 (ผฺระ), จ้วง fax

(สภาพ) อากาศ


ພະລັງງານໄຟຟ້າ

พลังงานไฟฟ้า


ເອເລັກໂຕຣນິກ

ยืมมาจากฝรั่งเศส électronique

อิเล็กทรอนิกส์


ເຕັກໂນໂລຊີ

ยืมมาจากฝรั่งเศส technologie

ເຕັກ-ໂນ-ໂລ-ຊີ


ແພດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แพด, เขิน ᨽᩯ᩠ᨯ (แภด), ไทลื้อ ᦶᦘᧆ (แภด)

แพรก, หญ้าแพรก


ແພດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แพด


ແພດ

ยืมมาจากสันสกฤต वैद्य (ไวทฺย); เทียบบาลี เวชฺช


ແພດ

ยืมมาจากสันสกฤต वैश्य (ไวศฺย); เทียบบาลี เวสฺส


ສັງຄົມ

ยืมมาจากสันสกฤต सङ्गम (สงฺคม) หรือบาลี สงฺคม


ມະນຸດ

ยืมมาจากบาลี มนุสฺส หรือสันสกฤต मनुष्य (มนุษฺย)


ຊີວະປະຫວັດ

ຊີວະ (ซีวะ, “ชีว”) + ປະຫວັດ (ปะหวัด, “ประวัติ”)

ຊີວະປວັດ
ซีวะปวัด

ຊີ-ວະ-ປະ-ຫວັດ


ພາສາສາດ

ພາສາ (พาสา, “ภาษา”) + ສາດ (สาด, “ศาสตร์”)

[pʰaː˩˨.saː˥˧˧.saːt̚˥˥˨]


ຈິດຕະວິທະຍາ

ຈິດຕະ (จิดตะ, “จิต”) + ວິທະຍາ (วิทะยา, “วิทยา”)

[t͡ɕit̚˩˨.ta(ʔ˩˨).ʋit̚˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨]

ຈິດ-ຕະ-ວິດ-ທະ-ຍາ


ຈິດ

ยืมมาจากบาลี จิตฺต หรือสันสกฤต चित्त (จิตฺต)


ວິທະຍາ

ยืมมาจากสันสกฤต विद्या (วิทฺยา); เทียบบาลี วิชฺชา

[ʋiʔ˧.tʰa(ʔ˧).ɲaː˧˥]

[ʋiʔ˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨]


ທຸລະກິດ

ທຸລະ (ทุละ, “ธุระ”) + ກິດ (กิด, “กิจ”)

ທຸຣະກິດ
ทุระกิด


ກົດໝາຍ

ກົດ (ก็ด, “กฎ”) + ໝາຍ (หมาย, “หมาย”)

ກົດຫມາຽ
ก็ดหมาย
ກົດຫມາຍ
ก็ดหมาย

ທ່ານໄດ້ນຳໃຊ້ສິດແລະປະຕິບັດໜ້າທີ່ອື່ນຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍແລະລະບຽບການ.

ท่านได้นำใช้สิทธิ์และปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่ได้กำหนดไว้ในกฎหมายและระเบียบการ

ท่านได้นำใซ้สิดและปะติบัดหน้าที่อื่นตามที่ได้กำน็ดไว้ในก็ดหมายและละบยบกาน.


ເສດຖະກິດ

ເສດຖະ (เสดถะ, “เศรษฐ”) + ກິດ (กิด, “กิจ”)


ສິ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สิ่ง, ไทลื้อ ᦉᦲᧂᧈ (สี่ง), ไทดำ ꪎꪲ꪿ꪉ (สิ่ง), ไทใหญ่ သိင်ႇ (สิ่ง), อาหม 𑜏𑜢𑜂𑜫 (สิง์)


ສິ່ງ

ยืมมาจากไทย ฉิ่ง


ແວດລ້ອມ

ແວດ (แวด, “แวด”) + ລ້ອມ (ล้อม, “ล้อม”)

[ʋɛːt̚˥˨.lɔːm˥˨]

[ʋɛːt̚˧˦.lɔːm˧˦]


ວິຊາ

ยืมมาจากบาลี วิชฺชา; เทียบสันสกฤต विद्या (วิทฺยา)

[ʋiʔ˧.saː˧˥]

[ʋiʔ˧˨.saː˩˨]


ຊີບ

ยืมมาจากบาลี ชีว หรือสันสกฤต जीव (ชีว)


ວິຊາຊີບ

[ʋiʔ˧.saː˧˥.siːp̚˥˨]

[ʋiʔ˧˨.saː˩˨.siːp̚˧˦]


ວິຫານ

ยืมมาจากบาลี วิหาร (“ที่พัก, ที่อยู่”) หรือสันสกฤต विहार (วิหาร)

[ʋiʔ˧˨.haːn˥˧˧]


ສັດຕະວັດ

ສະຕະວັດ
สะตะวัด


ວັງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วัง, ไทใหญ่ ဝင်း (วั๊ง); เทียบจีนยุคกลาง汪 (MC 'wang)

วัง (ห้วงน้ำลึก)


ວັງ

ยืมมาจากเขมรเก่า វាង៑ (วางฺ), វាង្ង៑ (วางฺงฺ), វង៑ (วงฺ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *wa(a)ŋ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร វាំង (วาํง), ពាំង (พาํง), ไทย วัง, คำเมือง ᩅᩢ᩠ᨦ (วัง), เขิน ᩅᩤ᩠ᨦ (วาง), ไทลื้อ ᦞᧂ (วัง); ร่วมรากกับ ວົງ (ว็ง) and ວຽງ (วยง)

วัง (ที่อยู่ของเจ้านาย)


ປະກາດ

ยืมมาจากบาลี ปกาส หรือสันสกฤต प्रकाश (ปฺรกาศ)


ດອກເບ້ຍ

ດອກ (ดอก, “ดอก”) + ເບ້ຍ (เบ้ย, “เบี้ย”)

ດອກເບັ້ຽ
ดอกเบั้ย

[dɔːk̚˧˩.biːə̯˥˨]

[dɔːk̚˥˥˨.biːə̯˧˦]


ຈຳນວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จำนวน, เขมร ចំនួន (จํนัวน)

[t͡ɕam˩˨.nuːə̯n˩˨]


ຕຳລາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตำรา, คำเมือง ᨲᩣᩴᩁᩣ (ตาํรา), เขมร តម្រា (ตมฺรา)


ຖະໜົນ

ยืมมาจากเขมรเก่า ថ្នល (ถฺนล), ត្នល (ตฺนล), ត្នល្ល (ตฺนลฺล), ត្នោល (ตฺโนล), ថ្នោល (ถฺโนล); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ថ្នល់ (ถฺนล̍), ไทย ถนน

ຖະຫນົນ
ถะหน็น
ຖນົນ
ถน็น

ຖະໜົນນີ້ລັກໄລ່ໂພດ

ถนนนี้เสียงดังมาก

ถะหน็นนี้ลักไล่โพด


ທະວີບ

ยืมมาจากสันสกฤต द्वीप (ทฺวีป, “ทวีป; เกาะ”)

[tʰa(ʔ˧˨).ʋiːp̚˧˦]


ທະເລ

ยืมมาจากไทย ทะเล, จากเขมร ទន្លេ (ทนฺเล, “แม่น้ำ”)


ທໍລະນີ

ยืมมาจากบาลี ธรณี หรือสันสกฤต धरणी (ธรณี)

[tʰɔː˩˨.la(ʔ˧˨).niː˩˨]


ນິກາຍ

ยืมมาจากบาลี นิกาย หรือสันสกฤต निकाय (นิกาย)


ນ້ຳມັນ

ນ້ຳ (น้ำ) + ມັນ (มัน); เทียบไทย น้ำมัน, ไทลื้อ ᦓᧄᧉᦙᧃ (นั้มมัน), ไทใหญ่ ၼမ်ႉမၼ်း (นั๎มมั๊น)


ສະມາທິ

ยืมมาจากบาลี สมาธิ (“ความตั้งมั่นแห่งจิต”) หรือจากสันสกฤต समाधि (สมาธิ, “ความตั้งมั่นแห่งจิต”)


ລັດຖະທຳມະນູນ

ລັດຖະ (ลัดถะ, “รัฐ”) + ທຳມະນູນ (ทำมะนูน, “ธรรมนูญ”)

ຣັຖທັມມະນູນ
รัถทัมมะนูน

ລັດ-ຖະ-ທຳ-ມະ-ນູນ


ຕະຫຼາດ

ยืมมาจากไทย ตลาด

ຕະຫລາດ
ตะหลาด
ຕລາດ
ตลาด


ຈຳປາ

ลั่นทม, ลีลาวดี (Plumeria acutifolia Poir)


ໄຊ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไซ, ไทดำ ꪼꪏ (ไซ), ไทใหญ่ သႆး (ไส๊), อาหม 𑜏𑜩 (สย์), จ้วง saez

ไซ (เครื่องดักปลาหรือสัตว์เล็ก)


ໄຊ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไซ

ไซ (หญ้าชนิดหนึ่ง)


ໄຊ

ชื่อวิธีการรักษาตาแดงหรือลิ้นอักเสบแบบดั้งเดิม


ໄຊ

ยืมมาจากบาลี ชย หรือสันสกฤต जय (ชย); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ជ័យ (ชัย) และ ជយ (ชย), ไทย ชัย และ ชย

ชัย, ความชนะ


ອານຸສອນ

[ʔaː˩˨.nuʔ˧˨.sɔːn˥˧˧]

รูปแบบอื่นของ ອະນຸສອນ (อะนุสอน)


ໜັງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnaŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนัง, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩢᨦ (หนัง), ไทลื้อ ᦐᧂ (หนัง), ไทดำ ꪘꪰꪉ (หนัง), ไทใหญ่ ၼင် (นัง), อ่ายตน ꩫင် (นง์), จ้วง naeng


ຈຸດປະສົງ

ຈຸດ (จุด, “จุด”) + ປະສົງ (ปะส็ง, “ประสงค์”)

ໂຄງການນີ້ ມີຈຸດປະສົງ ເພື່ອຊ່ວຍເຫຼືອພັດທະນາ ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຄົນພິການ ແລະ ຜູ້ທີ່ດ້ອຍໂອກາດ

โครงการนี้ มีจุดประสงค์ เพื่อช่วยเหลือพัฒนา ชีวิตความเป็นอยู่ของคนพิการ และ ผู้ที่ด้อยโอกาส

โคงกานนี้ มีจุดปะส็ง เพื่อซ่วยเหลือพัดทะนา ซีวิดกานเปันอยู่ของค็นพิกาน และ ผู้ที่ด้อยโอกาด


ສັບ

ยืมมาจากสันสกฤต शब्द (ศพฺท); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศัพท์


ຕົວຢ່າງ

ຕົວ (ต็ว, “ตัว”) + ຢ່າງ (อย่าง, “อย่าง”)

[tuːə̯˩˨.jaːŋ˧˨]


ກາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กา, คำเมือง ᨠᩣ (กา), ไทขาว ꪀꪱ, ไทใหญ่ ၵႃ (กา)


ກະເສດຕະກອນ

ยืมมาจากไทย เกษตรกร

ກະ-ເສດ-ຕະ-ກອນ


ກະເສດ

ยืมมาจากไทย เกษตร, จากสันสกฤต क्षेत्र (กฺเษตฺร)


ກະເທີຍ

ร่วมรากกับ ເທືອຍ (เทือย)

ກະເທີຽ
กะเทีย


ວັດຖຸ

ยืมมาจากบาลี วตฺถุ; เทียบสันสกฤต वस्तु (วสฺตุ)

[ʋat̚˧.tʰuʔ˧˥]

[ʋat̚˧˨.tʰuʔ˩˨]


ໂລຫະ

ยืมมาจากบาลี โลห หรือสันสกฤต लोह (โลห)


ກະແຈ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕɛː˩˨]


ກາງຄືນ

[kaːŋ˩(˧).kʰɯːn˧˥]

[kaːŋ˩˨.kʰɯːn˩˨]


ຄືນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣɯːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คืน, อีสาน คืน, คำเมือง ᨤᩨ᩠ᨶ (ฅืน), เขิน ᨤᩨ᩠ᨶ (ฅืน), ไทลื้อ ᦆᦹᧃ (ฅืน), ไทดำ ꪁꪳꪙ (กฺึน), ไทขาว ꪅꪳꪙ, ไทใหญ่ ၶိုၼ်း (ขึ๊น), ไทใต้คง ᥑᥪᥢᥰ (ฃื๊น), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜃𑜫 (ขึน์), จ้วง hwnz หรือ ngwnz

คืน (เวลามืด)


ຄືນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ครืน, คำเมือง ᨣᩕᩨ᩠ᨶ (ครืน), เขิน ᨤᩨ᩠ᨶ (ฅืน)


ກຳແພງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กำแพง, เขมร កំពែង (กํแพง) หรือ កំផែង (กํแผง)

[kam˩˨.pʰɛːŋ˩˨]


ກຸ້ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kuŋᴮ/ꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กุ้ง, ไทขาว ꪶꪀꪉꫂ, ไทใหญ่ ၵုင်ႈ (กุ้ง), อาหม 𑜀𑜤𑜂𑜫 (กุง์), จ้วง gungq, แสก กุง


ສັດນ້ຳ

ສັດ (สัด, “สัตว์”) + ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”)


ກະແສ

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ខ្សេ (ขฺเส), ក្សេ (กฺเส) หรือ ក្ឞេ (กฺเษ, “เชือก, เส้น”), แผลงมาจาก *សេ (*เส); ร่วมเชื้อสายกับไทย กระแส, เขมร ខ្សែ (ขฺแส, “สาย, เส้น”)

[ka(ʔ˩˨).sɛː˥˧˧]

หางเสียง, เสียงพูด

ผ้าแพรอย่างบาง ๆ


ສະພາບ

ยืมมาจากบาลี สภาว; เทียบสันสกฤต स्वभाव (สฺวภาว)


ກຳໄລ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กำไร, เขิน ᨠ᩵ᩣᩴᩁᩱ (ก่าํไร), เขมร កម្រៃ (กมฺไร)


ສາລາ

ยืมมาจากสันสกฤต शाला (ศาลา); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศาลา

[saː˥˧˧.laː˩˨]


ກຳລັງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กำลัง, เขมร កម្លាំង (กมฺลาํง)


ນ້ຳຕາ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ຕາ (ตา, “ตา”)


ຊີວິດ

ยืมมาจากบาลี ชีวิต หรือสันสกฤต जीवित (ชีวิต); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชีวิต, คำเมือง ᨩᩦᩅᩥ᩠ᨲ (ชีวิต), ไทลื้อ ᦋᦲᦞᦲᧆ (ชีวีด), เขมร ជីវិត (ชีวิต)

[siː˩˨.ʋit̚˧˨]

ເຂົາເຈົ້າດຳລົງຊີວິດ ທີ່ຕິດພັນ ກັບການຜະລິດກະສິກຳ ແບບເພິ່ງພາທຳມະຊາດ

พวกเขาดำรงชีวิตที่ติดพันกับการผลิตกสิกรรมแบบพึ่งพาธรรมชาติ

เข็าเจ็้าดำล็งซีวิด ที่ติดพัน กับกานผะลิดกะสิกำ แบบเพิ่งพาทำมะซาด


ໂລກ

ยืมมาจากบาลี โลก หรือสันสกฤต लोक (โลก)

คนและสัตว์ในแผ่นดิน


ກາຍ

ยืมมาจากบาลี กาย หรือสันสกฤต काय (กาย); ร่วมเชื้อสายกับไทย กาย

กาย, ตนตัว, ร่าง, ลำต้น, หมู่พวก, หมวด


ປາກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปาก, คำเมือง ᨸᩣ᩠ᨠ (ปาก), ไทดำ ꪜꪱꪀ (ปาก), ไทใหญ่ ပၢၵ်ႇ (ป่าก), ไทใต้คง ᥙᥣᥐᥱ (ป่าก), อาหม 𑜆𑜀𑜫 (ปก์), แสก ป̄าก


ຫົວໃຈ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[huːə̯˥˧˧.t͡ɕaɰ˩˨]


ນາລິກາ

ยืมมาจากไทย นาฬิกา


ນາລິກາ

ยืมมาจากสันสกฤต नारिकेल (นาริเกล, “มะพร้าว”)


ສາຍສຳພັນ

ສາຍ (สาย, “สาย”) + ສຳພັນ (สำพัน, “สัมพันธ์”)

ສາຽສຳພັນ
สายสำพัน


ສຳພັນ

ยืมมาจากบาลี สมฺพนฺธ หรือสันสกฤต सम्बन्ध (สมฺพนฺธ, “ติดพัน”)


ນື້ວານ

[nɯː˥˨.ʋaːn˧˥]

[nɯː˧˦.ʋaːn˩˨]


ເຫດຜົນ

ເຫດ (เหด, “เหตุ”) + ຜົນ (ผ็น, “ผล”)

[heːt̚˥˥˨.pʰon˥˧˧]


ຂໍ້ແກ້ຕົວ

ຂໍ້ (ขํ้, “ข้อ”) + ແກ້ຕົວ (แก้ต็ว, “แก้ตัว”)

[kʰɔː˧˩.kɛː˥˨.tuːə̯˩(˧)]

[kʰɔː˥˥˨.kɛː˧˦.tuːə̯˩˨]


ຍາມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาม, คำเมือง ᨿᩣ᩠ᨾ (ยาม), ไทดำ ꪑꪱꪣ (ญาม), ไทใหญ่ ယၢမ်း (ย๊าม), ไทใต้คง ᥕᥣᥛᥰ (ย๊าม)


ນາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย นา, คำเมือง ᨶᩣ (นา), ไทลื้อ ᦓᦱ (นา), ไทดำ ꪙꪱ (นา), ไทขาว ꪙꪱ, ไทใหญ่ ၼႃး (น๊า), ไทใต้คง ᥘᥣᥰ (ล๊า), อาหม 𑜃𑜠 (นะ) หรือ 𑜃𑜡 (นา), จ้วง naz, ปู้อี naz


ຈິດໃຈ

ຈິດ (จิด, “จิต”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[t͡ɕit̚˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ຝັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hwanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝัน, อีสาน ฝัน, คำเมือง ᨺᩢ᩠ᨶ (ฝัน), เขิน ᨺᩢ᩠ᨶ (ฝัน), ไทลื้อ ᦚᧃ (ฝัน), ไทดำ ꪠꪽ (ฝัน), ไทใหญ่ ၽၼ် (ผัน) หรือ ၾၼ် (ฝัน), ไทใต้คง ᥜᥢᥴ (ฝั๋น), อาหม 𑜇𑜃𑜫 (ผน์) หรือ 𑜇𑜞𑜃𑜫 (ผฺรน์), คำตี้ ၸꩫ်


ແປ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แป


ອອກ

ພໍ່ອອກ

ແມ່ອອກ


ບໍລິຈາກ

ยืมมาจากบาลี ปริจฺจาค

ບໍຣິຈາກ
บํริจาก

[bɔː˩(˧).liʔ˧.t͡ɕaːk̚˧˩]

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.t͡ɕaːk̚˥˥˨]


ຂໍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xɔːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขอ หรือ ฃอ, คำเมือง ᨢᩬᩴ (ฃอํ), ไทใหญ่ ၶေႃ (ขอ̂), อาหม 𑜁𑜦𑜡 (ขอ̂)


ຂ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kraːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้า, ไทลื้อ ᦃᦱᧉ (ฃ้า), ไทใหญ่ ၶႃႈ (ข้า), ไทใต้คง ᥑᥣᥲ (ฃ้า)


ສູ້

เทียบไทย กระซู่


ເລົ່າ

ครั้ง, เที่ยว, คราว


ພາ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พา

เครื่องใช้สำหรับตั้งถ้วยและใส่อาหาร


ພາ

การตั้งครรภ์


ພາ

ยืมมาจากบาลี ภา หรือสันสกฤต भा (ภา)


ມຸ່ງ

ตำแหน่งสาวใช้ประจำราชธิดาของพระกษัตริย์แต่โบราณ เรียกว่า ເອື້ອຍມຸ່ງ (เอื้อยมุ่ง)


ກ່ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เกี่ยว, ไทดำ ꪀꪸ꪿ꪫ (กย่̂ว)


ຄວາມໝາຍ

ຄວາມຫມາຽ
ความหมาย

[kʰuːə̯m˩˨.maːj˥˧˧]


ກຳ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kamᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กำ, อีสาน กำ, คำเมือง ᨠᩣᩴ (กาํ), เขิน ᨠᩣᩴ (กาํ), ไทลื้อ ᦂᧄ (กัม), ไทใหญ่ ၵမ် (กัม), พ่าเก ကံ (กํ), อาหม 𑜀𑜪 (กํ), จ้วง gaem, แสก กั๋ม


ກຳ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กำ

ซี่ล้อเกวียนหรือรถ, ดิ้วตีนเกวียนหรือรถที่ยันขอบล้อกับดุมไว้

(~ເຫຼົ້າ) ไม้ที่เป็นปล่องหรือหลอดยาว ๆ สำหรับเจาะลงในไหเหล้าเพื่อดูดกินเหล้า


ກຳ

ยืมมาจากบาลี กมฺม, จากสันสกฤต कर्मन् (กรฺมนฺ); ร่วมเชื้อสายกับไทย กรรม, ไทลื้อ ᦂᧄ (กัม)


ຂາມ

(ໝາກ~) มะขาม


ແຮງງານ

ยืมมาจากไทย แรงงาน, เหมือนกับ ແຮງ (แฮง) + ງານ (งาน)

[hɛːŋ˧˥.ŋaːn˧˥]

[hɛːŋ˩˨.ŋaːn˩˨]


ກາງເວັນ

ກາງ (กาง) + ເວັນ (เวัน); เทียบไทย กลางวัน, ไทใหญ่ ၵၢင်ဝၼ်း (กางวั๊น)

[kaːŋ˩˨.ʋen˩˨]


ລັກສະນະ

ยืมมาจากสันสกฤต लक्षण (ลกฺษณ, “สิ่งชี้บอก, เครื่องหมาย”); เทียบบาลี ลกฺขณ


ກະຈາຍ

ไม้พุ่มชนิดหนึ่ง ลำและก้านมีหนาม ลูกกลมใช้ทำสีดำได้ ใบซ้อนกัน

ชื่อว่านชนิดหนึ่ง ถือว่ามีพิษแรง


ກະດອງຫົວ

[ka(ʔ˩˨).dɔːŋ˩˨.huːə̯˥˧˧]


ກະດອງ

[ka(ʔ˩˨).dɔːŋ˩˨]


ເກາະ

ยืมมาจากเขมร កោះ (โกะ); ร่วมเชื้อสายกับไทย เกาะ

เกาะ (แผ่นดิน)


ເກາະ

ยืมมาจากเขมร ក្រោះ (กฺโระ); ร่วมเชื้อสายกับไทย เกราะ


ກະຕັນຍູ

ยืมมาจากบาลี กตญฺญู; เทียบสันสกฤต कृतज्ञा (กฺฤตชฺญา)


ບຸນຄຸນ

ບຸນ (บุน, “บุญ”) + ຄຸນ (คุน, “คุณ”)


ວັດສະດຸ

ยืมมาจากสันสกฤต वस्तु (วสฺตุ); เทียบบาลี วตฺถุ; ร่วมรากกับ ພັດສະດຸ (พัดสะดุ) and ວັດຖຸ (วัดถุ)


ກະຕໍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *toːᴬ, จากจีนเก่า株 (OC *to); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตอ, คำเมือง ᨲᩬᩴ (ตอํ), ไทใหญ่ တေႃ (ตอ̂), พ่าเก တေႃ (ตอ̂), อาหม 𑜄𑜦𑜡 (ตอ̂)


ສານ

ศาล (ที่พิพากษาคดี)


ຫວາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.waːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หวาย, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨿ (หวาย), ไทลื้อ ᦛᦻ (หวาย), ไทใหญ่ ဝၢႆ (วาย), อาหม 𑜈𑜩 (บย์)


ກະຖິນ

ยืมมาจากบาลี กฐิน (“ไม้สะดึง”)


ຫີນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *triːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หิน, คำเมือง ᩉᩥ᩠ᨶ (หิน), ไทลื้อ ᦠᦲᧃ (หีน), ไทดำ ꪬꪲꪙ (หิน), ไทขาว ꪬꪲꪙ, ไทใหญ่ ႁိၼ် (หิน), ไทใต้คง ᥞᥤᥢᥴ (หี๋น), อาหม 𑜍𑜢𑜃𑜫 (ริน์), จ้วง rin, แสก หรี่น


ເຊືອກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟɤːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เชือก, คำเมือง ᨩᩮᩬᩥᨠ (เชอิก), เขิน ᨩᩮᩨ᩠ᨠ (เชืก), ไทลื้อ ᦵᦋᦲᧅ (เชีก), ไทดำ ꪹꪋꪀ (เจฺก), ไทขาว ꪋꪷ, ไทใหญ่ ၸိူၵ်ႈ (เจิ้ก), ไทใต้คง ᥓᥫᥐ (เจอ̂ก), อาหม 𑜋𑜢𑜤𑜀𑜫 (ฉึก์), จ้วงแบบจั่วเจียง cweg, จ้วง cag หรือ cieg, จ้วงแบบหนง zowg; เทียบมอญ ဇုက် (ชุก์) และเวียตติกดั้งเดิม *ɟaːk (ซึ่งเป็นรากของเวียดนาม chạc (จั่ก))


ງ່າມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ง่าม, อีสาน ง่าม, คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᨾ (ง่าม), เขิน ᨦ᩵ᩣ᩠ᨾ (ง่าม), ไทลื้อ ᦇᦱᧄᧈ (ง่าม), ไทใหญ่ ငၢမ်ႈ (ง้าม)


ຍິງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲiŋᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หญิง, อีสาน ญิง, คำเมือง ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง), เขิน ᨿᩥ᩠ᨦ (ยิง), ไทลื้อ ᦍᦲᧂ (ยีง), ไทดำ ꪑꪲꪉ (ญิง), ไทขาว ꪑꪲꪉ, ไทใหญ่ ယိင်း (ยิ๊ง), ไทใต้คง ᥕᥤᥒᥰ (ยี๊ง), อาหม 𑜐𑜢𑜂𑜫 (ญิง์)

(ແມ່~, ຜູ້~) หญิง


ກະສິກອນ

ສ້າງພັນທະພາບກຳມະກອນ-ຊາວກະສິກອນ ແລະ ນັກຮຽນຮູ້-ປັນຍາຊົນ

สร้างพันธภาพกรรมกร-ชาวกสิกรและนักเรียนรู้-ปัญญาชน

ส้างพันทะพาบกำมะกอน-ซาวกะสิกอน และ นักฮยนฮู้-ปันยาซ็น


ກະສິກຳ

ກະສິກັມ
กะสิกัม


ປືນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปืน, อีสาน ปืน, คำเมือง ᨸᩨ᩠ᨶ (ปืน), เขิน ᨸᩨ᩠ᨶ (ปืน), ไทลื้อ ᦔᦹᧃ (ปืน), ไทขาว ꪜꪳꪙ, ไทใหญ่ ပိုၼ် (ปึน)


ກະສຸນ

ยืมมาจากไทย กระสุน (Patterson & Severino, 1995)


ກະເບື້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระเบื้อง, ปักษ์ใต้ เบื้อง, ไทใหญ่ မိူင်ႈ (เมิ้ง) หรือ ဝိူင်ႈ (เวิ้ง)

ກະເບຶ້ອງ
กะเบึ้อง

[ka(ʔ˧˥).bɯːə̯ŋ˥˨]

[ka(ʔ˩˨).bɯːə̯ŋ˧˦]


ຫຼັງຄາ

ຫລັງຄາ
หลังคา

[laŋ˥˧˧.kʰaː˩˨]


ອະໄວຍະວະ

ອະວັຍວະ
อะวัยวะ

[ʔa(ʔ˩˨).ʋaj˩˨.ɲa(ʔ˧˨).ʋaʔ˧˨]


ກະເພາະ

ยืมมาจากไทย กระเพาะ

[ka(ʔ˩˨).pʰɔʔ˧˨]


ຊັບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซับ, คำเมือง ᨪᩢ᩠ᨷ (ซับ)

ซับ (ที่ที่มีน้ำซึมอยู่ภายใต้), ดินที่น้ำซึมออก

ซับ (กระดาษสำหรับซับน้ำ)


ຊັບ

ยืมมาจากไทย ทรัพย์, จากเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ទ្រវ្យ (ทฺรวฺย), จากสันสกฤต द्रव्य (ทฺรวฺย)


ຖານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถาน, อีสาน ถาน

ที่อุจจาระใส่, เวจ


ຖານ

ยืมมาจากบาลี ฐาน


ນ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *naːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย น้า, คำเมือง ᨶ᩶ᩣ (น้า), ไทใหญ่ ၼႃႉ (น๎า), อาหม 𑜃𑜡𑜠 (นาะ)


ປ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *paːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ป้า, ไทลื้อ ᦔᦱᧉ (ป้า), ไทดำ ꪜ꫁ꪱ (ป้า), ไทขาว ꪜꪱꫂ, ไทใหญ่ ပႃႈ (ป้า), ไทใต้คง ᥙᥣᥲ (ป้า), อาหม 𑜆𑜡 (ปา), จ้วง baj, แสก ป̂า


ຟອງ

ฟอง (ต่อมนํ้าที่ผุดขึ้นเป็นรูปโป่ง ๆ, ไข่)

หน้าน้ำที่ถูกลมพัดแรงแล้วเลื่อนขึ้นหรือยุบลงเป็นขั้น ๆ

กระแสลมที่พัดไปมาในอากาศ


ເຈົ້າສາວ

ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ສາວ (สาว, “สาว”)


ເຂົ້າຈີ່

ເຂົ້າ (เข็้า, “ข้าว”) + ຈີ່ (จี่, “จี่, เผา”)

[kʰaw˥˥˨.t͡ɕiː˧˨]


ຊີ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชิ้น, อีสาน ซิ้น หรือ ซี้น, คำเมือง ᨩᩥ᩠᩶ᨶ (ชิ้น), เขิน ᨩᩥ᩠᩶ᨶ (ชิ้น), ไทลื้อ ᦋᦲᧃᧉ (ชี้น)

เนื้อของสัตว์หรือคน


ພົມ

ยืมมาจากเขมรเก่า ព្រំហ (พฺรํห), ព្រំហ្ម (พฺรํหฺม, “ขอบ, ริม; เครื่องลาดขนสัตว์”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ព្រំ (พฺรํ), ไทย พรม

พรม (เครื่องลาด)


ປະທານ

ยืมมาจากบาลี ปธาน หรือสันสกฤต प्रधान (ปฺรธาน)


ສະໝຽນ

ສະຫມຽນ
สะหมยน


ເຄື່ອງນຸ່ງ

[kʰɯːə̯ŋ˧.nuŋ˧]

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.nuŋ˧˨]

เสื้อผ้า, เครื่องนุ่งห่ม


ເສັ້ນສາຍ

ເສັ້ນ (เสั้น, “เส้น”) + ສາຍ (สาย, “สาย”)

ເສັ້ນສາຽ
เสั้นสาย


ກໍ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่อ

(ໝາກ~) ก่อ (ชื่อไม้ต้นหลายชนิดในสกุล Castanopsis)


ເນື້ອ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *n.mɤːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เนื้อ, คำเมือง ᨶᩮᩬᩥ᩶ᩋ (เนอิ้อ), ไทลื้อ ᦵᦓᦲᧉ (เนี้), เขิน ᨶᩮᩬᩨ᩶ (เนอื้), ไทใหญ่ ၼိူဝ်ႉ (เนิ๎ว), อาหม 𑜃𑜢𑜤𑜈𑜫 (นึว์), ปู้อี noh, จ้วง noh, จ้วงแบบหนง nowx หรือ nwx, แสก หมร้อ


ສັນຍາ

ยืมมาจากบาลี สญฺญา; เทียบสันสกฤต संज्ञा (สํชฺญา)

[san˥˧˧.ɲaː˩˨]


ຄື້ນ

ยืมมาจากไทย คลื่น


ຄ້າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่าย


ກຸ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กลุ่ม

เส้นฝ้ายที่ปั่นให้พันกันแล้วทำให้เป็นม้วน


ກຸ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กุ่ม, อีสาน กุ่ม


ກຸ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กุ่ม

(ປາ~) ปลามีเกล็ดชนิดหนึ่ง อาจเป็นปลาเกล็ดถี่หรือปลาสร้อย


ຕັ່ງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *taŋᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *taŋᴮ, จากจีนยุคกลาง凳 (MC tongH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตั่ง, ไทลื้อ ᦎᧂᧈ (ตั่ง), ไทดำ ꪔꪰ꪿ꪉ (ตั่ง), ไทขาว ꪔꪰꪉꫀ, ไทใหญ่ တင်ႇ (ตั่ง), ไทใต้คง ᥖᥒᥱ (ตั่ง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วง daengq

ตั่ง, เก้าอี้


ກ້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ก้อง, ไทดำ ꪀ꫁ꪮꪉ (ก้อง)


ຊີມັງ

ยืมมาจากฝรั่งเศส ciment

(ປູນ~) ซีเมนต์


ລາຄາ

ยืมมาจากไทย ราคา, จากมาเลเซีย harga, จากสันสกฤต अर्घ (อรฺฆ)

[laː˧˥.kʰaː˧˥]

[laː˩˨.kʰaː˩˨]


ຂີ້ເຝື້ອ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ເຝື້ອ (เฝื้อ, “เมฆ, ฝ้า”)

[kʰiː˧˩.fɯːə̯˧˩]

[kʰiː˥˥˨.fɯːə̯˥˥˨]


ຂີ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qɯjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขี้, คำเมือง ᨡᩦ᩶ (ขี้), ไทลื้อ ᦃᦲᧉ (ฃี้), ไทดำ ꪄꪲ꫁ (ฃิ้), ไทขาว ꪄꪲꫂ, ไทใหญ่ ၶီႈ (ขี้), อาหม 𑜁𑜣 (ขี), จ้วง haex, แสก ไกฺ

ดิน, โคลน, สิ่งที่เปรอะเปื้อน

ของเสีย, ขยะ, สิ่งที่เหลือทิ้ง

คำขึ้นต้นของสัตว์ นก แมลง โรค บางชนิด และอุปนิสัยที่ไม่พึงประสงค์


ຄວາມເຫັນ

ຄວາມ (ความ, “ความ”) + ເຫັນ (เหัน, “เห็น”)

[kʰuːə̯m˩˨.hen˥˧˧]


ບໍລິສັດ

ບໍຣິສັດ
บํริสัด

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.sat̚˩˨]


ແນວຄວາມຄິດ

ແນວ (แนว, “แนว”) + ຄວາມຄິດ (ความคิด, “ความคิด”)

[nɛːw˧˥.kʰuːə̯m˧˥.kʰit̚˧]

[nɛːw˩˨.kʰuːə̯m˩˨.kʰit̚˧˨]

ແນ+ວ-ຄວາມ-ຄິດ


ການອະນຸລັກ

ການ (กาน) + ອະນຸລັກ (อะนุลัก)

ການ-ອະ-ນຸ-ລັກ

คำอาการนามของ ອະນຸລັກ (อะนุลัก)


ທອງແດງ

ยืมมาจากไทย ทองแดง, เหมือนกับ ທອງ (ทอง) + ແດງ (แดง)

[tʰɔːŋ˧˥.dɛːŋ˩(˧)]

[tʰɔːŋ˩˨.dɛːŋ˩˨]


ສາລີ

ยืมมาจากบาลี สาลิ (“ข้าว”); เทียบสันสกฤต शालि (ศาลิ)

[saː˥˧˧.liː˩˨]

(ເຂົ້າ~) สาลี

(ໝາກ~) ข้าวโพด


ສູດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สูด หรือ ขี้สูด

(ແມງ~) ชันโรง, แมลงจำพวกหนึ่ง ตัวเล็ก ๆ ทำรังอยู่ตามโพรงหรือรูดิน รังเหนียวใช้ติดเต้าแคน


ສູດ

ยืมมาจากสันสกฤต सूत्र (สูตฺร); เทียบบาลี สุตฺต


ສູດ

สูตร (ม่าน), วิสูตร


ຫຼັກສູດ

ຫລັກສູດ
หลักสูด


ຄຣີມ

รูปแบบอื่นของ ຄີມ (คีม, “ครีม”)


ທີມ

ยืมมาจากอังกฤษ team


ທີມງານ

[tʰiːm˧˥.ŋaːn˧˥]

[tʰiːm˩˨.ŋaːn˩˨]


ມີດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mitᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มีด, ไทลื้อ ᦙᦲᧆ (มีด), ไทดำ ꪣꪲꪒ (มิด), ไทขาว ꪣꪲꪒ, ไทใหญ่ မိတ်ႈ (มิ้ต), อาหม 𑜉𑜢𑜄𑜫 (มิต์)


ກະປ໋ອງ

[ka(ʔ˧˥).pɔːŋ˩˧]

[ka(ʔ˩˨).pɔːŋ˩˨]


ມະເຮັງ

ยืมมาจากไทย มะเร็ง, จากมาเลเซีย merengsa


ບັດ

ยืมมาจากบาลี ปตฺต (“แผ่น, ใบ, ปีกนก”)


ກໍລະນີ

ยืมมาจากบาลี กรณี

ມີກໍລະນີສົງໄສ 40 ກໍລະນີ

มีกรณีสงสัย 40 กรณี

มีกํละนีส็งไส 40 กํละนี

ປ້ອງກັນແລະຄວບຄຸມກໍລະນີເກີດໄຟໄໝ້ລາມປ່າ

ป้องกันและควบคุมกรณีเกิดไฟไหม้ลามป่า

ป้องกันและควบคุมกํละนีเกีดไฟไหม้ลามป่า


ສູນກາງ

ສູນ (สูน, “ศูนย์”) + ກາງ (กาง, “กลาง”)

[suːn˥˧˧.kaːŋ˩˨]


ງານສະເຫຼີມສະຫຼອງ

งานเฉลิมฉลอง


ໂອກາດ

ยืมมาจากบาลี โอกาส; เทียบสันสกฤต अवकाश (อวกาศ); ร่วมรากกับ ອະວະກາດ (อะวะกาด)

[ʔoː˩˨.kaːt̚˥˥˨]


ໄລ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไล่

(ໄມ້~) ไม้ไผ่ชนิดหนึ่ง ลำต้นเล็ก เป็นพุ่มเป็นกอ ไม่มีหนาม เรียกว่า ໄມ້ໄລ່ (ไม้ไล่)


ສອບ

ตัดทอนจาก ກະສອບ (กะสอบ), จากไทย กระสอบ


ຫົວໜ້າ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ໜ້າ (หน้า, “หน้า”)

ຫົວຫນ້າ
ห็วหน้า

[huːə̯˥˧˧.naː˥˥˨]


ຖ່ານຫີນ

ຖ່ານ (ถ่าน, “ถ่าน”) + ຫີນ (หีน, “หิน”)


ຖ່ານ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง炭 (MC thanH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ่าน, อีสาน ถ่าน, คำเมือง ᨳ᩵ᩣ᩠ᨶ (ถ่าน), เขิน ᨳ᩵ᩣ᩠ᨶ (ถ่าน), ไทลื้อ ᦏᦱᧃᧈ (ถ่าน), ไทดำ ꪖ꪿ꪱꪙ (ถ่าน), ไทใหญ่ ထၢၼ်ႇ (ถ่าน), ไทใต้คง ᥗᥣᥢᥱ (ถ่าน), พ่าเก ထꩫ် (ถน์)


ຫ່ວງ

ห่วง (วงปิด)


ອະນຸລັກນິຍົມ

ອະ-ນຸ-ລັກ-ນິ-ຍົມ


ຄອນເທນເນີ

ยืมมาจากอังกฤษ container

[kʰɔːn˧˥.tʰeːn˧˥.nɤː˥˨]

[kʰɔːn˩˨.tʰeːn˩˨.nɤː˧˦]

ຄອນ-ເທນ-ເນີ້


ຜູ້ແຕ່ງກິນ

พ่อครัว, แม่ครัว


ມຸມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มุม, เขมร មុម (มุม) หรือ មុំ (มุํ)


ຄູ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡuːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คู่, ไทลื้อ ᦅᦴᧈ (คู่), ไทใหญ่ ၵူႈ (กู้), จ้วงแบบจั่วเจียง kuq (คู)


ອາດຊະຍາກຳ

ອາດຊະຍາ (อาดซะยา, “อาชญา”) + ກຳ (กำ, “กรรม”)

ອາຊະຍາກຳ
อาซะยากำ
ອາຊຍາກັມ
อาซยากัม

[ʔaːt̚˥˥˨.sa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.kam˩˨]

ອາດ-ຊະ-ຍາ-ກຳ


ເງິນຕາ

ເງິນ (เงิน, “เงิน”) + ຕາ (ตา, “ตรา”)

[ŋɤn˩˨.taː˩˨]


ກ້າ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *klaːꟲ, จากไทดั้งเดิม *klaːꟲ, จากจีนเก่า稼 (OC *kraːs); ร่วมเชื้อสายกับไทย กล้า, คำเมือง ᨠᩖ᩶ᩣ (กล้า), ไทลื้อ ᦂᦱᧉ (ก้า), ไทขาว ꪀꪱꫂ, ไทใหญ่ ၵႃႈ (ก้า)

กล้า (ต้นข้าวอ่อน)


ມື້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mwɯ:ꟲ (“วัน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย มื้อ, อีสาน มื้อ, คำเมือง ᨾᩨ᩶ (มื้), เขิน ᨾᩨ᩶ (มื้), ไทลื้อ ᦙᦹᧉ (มื้), ไทดำ ꪣꪳ꫁ (มึ้), ไทขาว ꪣꪳꫂ, ไทใหญ่ မိုဝ်ႉ (มึ๎ว), แสก มือ


ກຳໜົດ

ກຳນົດ
กำน็ด
ກຳຫນົດ
กำหน็ด


ອາຫານແລງ

อาหารค่ำ, อาหารมื้อเย็น


ຈານ

เทียบจีน盞／盏 (zhǎn); ร่วมเชื้อสายกับไทย จาน, เขมร ចាន (จาน)


ຈານ

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ចារ៑ (จารฺ)


ຜູ້ອອກແບບ

ผู้ออกแบบ, นักออกแบบ


ຕຳແຫນ່ງ

[tam˩˨.nɛːŋ˧˨]

รูปล้าสมัยของ ຕຳແໜ່ງ (ตำแหน่ง)


ເອກະສານ

ເອກກະສານ
เอกกะสาน

[ʔeːk̚˥˥˨.ka(ʔ˩˨).saːn˥˧˧]


ນິຍາມ

ยืมมาจากบาลี นิยาม หรือสันสกฤต नियाम (นิยาม)

[niʔ˧˨.ɲaːm˩˨]


ຫໍພັກ

ຫໍ (หํ, “หอ”) + ພັກ (พัก, “พัก”)

[hɔː˥˧˧.pʰak̚˧˨]


ຫໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หอ, คำเมือง ᩉᩬᩴ (หอํ), เขิน ᩉᩳ (หอ), ไทใหญ่ ႁေႃ (หอ̂), อาหม 𑜑𑜦𑜡 (หอ̂)


ພັກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พัก

ที่ที่เป็นชั้นที่ลดหลั่นกัน เช่น ขั้นบันได


ພັກ

ยืมมาจากบาลี วคฺค หรือสันสกฤต वर्ग (วรฺค)


ພັກ

ยืมมาจากสันสกฤต वक्त्र (วกฺตฺร)


ໂຫຼ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหล

โหล (สิบสอง)


ໂຫຼ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหล


ໜ້າທີ່

ໜ້າ (หน้า, “หน้า”) + ທີ່ (ที่, “ที่”)

ຫນ້າທີ່
หน้าที่

[naː˥˥˨.tʰiː˧˨]


ລູກສາວ

ລູກ (ลูก, “ลูก”) + ສາວ (สาว, “สาว”)


ລູກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɯ:kᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลูก, คำเมือง ᩃᩪᨠ (ลูก), ไทลื้อ ᦟᦴᧅ (ลูก), ไทดำ ꪩꪴꪀ (ลุก), ไทขาว ꪩꪴ, ไทใหญ่ လုၵ်ႈ (ลุ้ก), ไทใต้คง ᥘᥧᥐ (ลูก), ปู้อี leg, จ้วง lwg


ກົມ

จากเขมร ក្រុម (กฺรุม, “หมวด, หมู่, กอง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย กรม


ຄວາມຫນາແຫນ້ນ

ຄວາມ (ความ) + ຫນາແຫນ້ນ (หนาแหน้น)

[kʰuːə̯m˧˥.naː˩(˧).nɛːn˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.naː˥˧˧.nɛːn˥˥˨]

ຄວາມ-ໜາ-ແໜ້ນ

คำอาการนามของ ຫນາແຫນ້ນ (หนาแหน้น)


ທະເລຊາຍ

ທະເລຊາຽ
ทะเลซาย


ຝຸ່ນ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง粉 (MC pjunX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝุ่น, คำเมือง ᨺᩩ᩵ᩁ (ฝุ่ร), ไทดำ ꪄꪴ꪿ꪙ (ฃุ่น), ไทใหญ่ ၽုၼ်ႇ (ผุ่น), พม่า ဖုန် (ผุน์)


ໜ້າຈໍ

ໜ້າ (หน้า, “หน้า”) + ຈໍ (จํ, “จอ”)

ຫນ້າຈໍ
หน้าจํ

[naː˧˩.t͡ɕɔː˩(˧)]

[naː˥˥˨.t͡ɕɔː˩˨]


ຈໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จอ

จอ (ผ้าที่ขึงไว้)


ຈໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จอ


ເຫຼົ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหล้า, คำเมือง ᩉᩖᩮᩢ᩶ᩣ (เหลั้า), ไทลื้อ ᦜᧁᧉ (เหล้า), ไทขาว ꪹꪨꪱꫂ, ไทใหญ่ လဝ်ႈ (ล้ว), ไทใต้คง ᥘᥝᥲ (เล้า), อาหม 𑜎𑜨𑜧 (ลอ̂ว์), ปู้อี lauc, จ้วง laeuj, แสก เล̂า

ເຫລົ້າ
เหล็้า


ທີ່ຮັກ

ທີ່ (ที่, “ที่”) + ຮັກ (ฮัก, “รัก”)


ປະຊາທິປະໄຕ

ປະ-ຊາ-ທິ-ປະ-ໄຕ


ຮ້ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้าน, คำเมือง ᩁ᩶ᩣ᩠ᨶ (ร้าน), ไทใหญ่ ႁၢၼ်ႉ (ห๎าน)


ຮ້ານສັບພະສິນຄ້າ

ห้างสรรพสินค้า, ร้านสรรพสินค้า


ສິນຄ້າ

ສິນ (สิน, “สิน”) + ຄ້າ (ค้า, “ค้า”)


ບັນທຶກ

จากเขมรเก่า ផ្ទិក (ผฺทิก, “ทำให้น้อย; ทำให้สั้น”)


ເປັດ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *petᴰˢ², จากไทดั้งเดิม *pitᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เป็ด, คำเมือง ᨸᩮᩢ᩠ᨯ (เปัด), เขิน ᨸᩮ᩠ᨯ (เปด), อีสาน เป็ด, ไทลื้อ ᦵᦔᧆ (เปด), ไทดำ ꪹꪜꪸꪒ (เปย̂ด), ไทใหญ่ ပဵတ်း (เป๊ต), ไทใต้คง ᥙᥥᥖᥱ (เป่ต), อาหม 𑜆𑜢𑜄𑜫 (ปิต์), จ้วง bit, จ้วงแบบหนง baet, byet, จ้วงแบบจั่วเจียง bet, ปู้อี bidt, แสก ปิ๊ด
เทียบจีนเก่า鴄 (OC *pʰid), เบดั้งเดิม *ɓitᴰ¹


ຫູ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *krwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หู, คำเมือง ᩉᩪ (หู), ไทลื้อ ᦠᦴ (หู), ไทใหญ่ ႁူ (หู), เขิน ᩉᩪ (หู), ไทดำ ꪬꪴ (หุ), ไทใต้คง ᥞᥧᥴ (หู๋), อ่ายตน ꩭူ (หู), อาหม 𑜍𑜥 (รู), จ้วง rwz


ເຄື່ອງຈັກ

ເຄື່ອງ (เคื่อง, “เครื่อง”) + ຈັກ (จัก, “จักร”)

[kʰɯːə̯ŋ˧.t͡ɕak̚˧˥]

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.t͡ɕak̚˩˨]


ຈັກ

ยืมมาจากบาลี จกฺก (“วงกลม”) หรือสันสกฤต चक्र (จกฺร, “วงกลม”)


ນິເວດສາດ

[niʔ˧.ʋeːt̚˥˨.saːt̚˧˩]

[niʔ˧˨.ʋeːt̚˧˦.saːt̚˥˥˨]


ລະດູ

ยืมมาจากสันสกฤต ऋतु (ฤตุ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฤดู, อีสาน ละดู, เขมร រដូវ (รฎูว); เทียบบาลี อุตุ; ร่วมรากกับ ອຸຕຸ (อุตุ)

ລຶດູ
ลึดู
ຣະດູ
ระดู


ປະໂຫຍກ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रयोग (ปฺรโยค) หรือบาลี ปโยค; ร่วมเชื้อสายกับไทย ประโยค, เขมร ប្រយោគ (บฺรโยค)

[pa(ʔ˩˨).ɲoːk̚˥˥˨]


ລະອອງ

[la(ʔ˧˨).ʔɔːŋ˩˨]


ຫົນທາງ

ຫົນ (ห็น, “หน”) + ທາງ (ทาง, “ทาง”)

[hon˥˧˧.tʰaːŋ˩˨]


ໃຈຄວາມ

เป็นไปได้ว่ามาจากไทย ใจความ

[t͡ɕaɰ˩˨.kʰuːə̯m˩˨]


ເວທີ

ยืมมาจากบาลี เวที, เวทิ (“แท่นบูชา”) หรือสันสกฤต वेदी (เวที), वेदि (เวทิ, “แท่นบูชา”)

[ʋeː˧˥.tʰiː˧˥]

[ʋeː˩˨.tʰiː˩˨]


ຂັ້ນຕອນ

ຂັ້ນ (ขั้น, “ขั้น”) + ຕອນ (ตอน, “ตอน”)

[kʰan˥˥˨.tɔːn˩˨]


ເລື່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรื่อง, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥ᩵ᨦ (เรอิ่ง), เขิน ᩁᩮᩨ᩠᩵ᨦ (เรื่ง), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧂᧈ (เลี่ง), ไทใหญ่ လွင်ႈ (ล้อ̂ง)


ສະໜາມ

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ស្នាំ (สฺนาํ, “รอย, เครื่องหมาย”), แผลงมาจาก *សាម៑ (*สามฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ស្នាម (สฺนาม, “รอย, เครื่องหมาย; สนาม”), ไทย สนาม

ສະຫນາມ
สะหนาม
ສນາມ
สนาม


ສະໜາມກິລາ

ສະຫນາມກິລາ
สะหนามกิลา

ສະ-ໜາມ-ກິ-ລາ


ບ່າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.baːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่า, คำเมือง ᨷ᩵ᩤ (บ่า), ไทใหญ่ မႃႇ (ม่า) หรือ ဝႃႇ (ว่า), ไทใต้คง ᥛᥣᥱ (ม่า), อาหม 𑜈𑜡 (บา), จ้วง mbaq


ສະຫຼາມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฉลาม, เขมร ឆ្លាម (ฉฺลาม)

ສະຫລາມ
สะหลาม
ສລາມ
สลาม


ດາບ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdaːpᴰᴸ³; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดาบ, คำเมือง ᨯᩣ᩠ᨷ (ดาบ), เขิน ᨯᩣ᩠ᨷ (ดาบ), ไทลื้อ ᦡᦱᧇ (ดาบ), ไทดำ ꪒꪱꪚ (ดาบ), ไทใหญ่ လၢပ်ႇ (ล่าป), ไทใต้คง ᥘᥣᥙᥱ (ล่าป), พ่าเก ꩫပ် (นป์), อาหม 𑜃𑜆𑜫 (นป์)


ນ້ຳຕານ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ຕານ (ตาน, “ตาล”)

น้ำตาล (ผงให้รสหวาน)


ພະຍຸ

[pʰa(ʔ˧˨).ɲuʔ˧˨]


ສະຖານີ

ยืมมาจากสันสกฤต स्थानीय (สฺถานีย)


ທະຫານ

ยืมมาจากไทย ทหาร, แผลงมาจากอาหม 𑜑𑜃𑜫 (หน์)


ບໍລິການ

ບໍຣິການ
บํริกาน

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.kaːn˩˨]


ເກີບ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩮᩥ᩠ᨷ (เกิบ), อีสาน เกิบ, ญ้อ เกิบ


ເມັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪣꪲꪒ (มิด), ไทขาว ꪣꪲꪒ


ທົນ

ยืมมาจากบาลี ทนฺต หรือสันสกฤต दन्त (ทนฺต)


ບາບ

ยืมมาจากบาลี ปาป หรือสันสกฤต पाप (ปาป); ร่วมเชื้อสายกับไทย บาป, คำเมือง ᨷᩤ᩠ᨷ (บาบ), ไทดำ ꪚꪱꪚ (บาบ)


ພອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พอน, อีสาน พอน, ไทลื้อ ᦗᦸᧃ (พอ̂น)

(ປາ~) ปลาชนิดหนึ่ง มีเกล็ดสีขาว ๆ ตัวคล้ายปลาสร้อยขาวแต่พีและใหญ่กว่า


ພອນ

ยืมมาจากบาลี วร (“ประเสริฐ”) หรือสันสกฤต वर (วร); ร่วมรากกับ ພະ (พะ)


ຄຳອວຍພອນ

ຄຳອວຽພອນ
คำอวยพอน

[kʰam˧˥.ʔuːə̯j˩(˧).pʰɔːn˧˥]

[kʰam˩˨.ʔuːə̯j˩˨.pʰɔːn˩˨]


ຂໍ້ມື

[kʰɔː˧˩.mɯː˧˥]

[kʰɔː˥˥˨.mɯː˩˨]


ແມ່ຍິງ

ແມ່ (แม่, “แม่”) + ຍິງ (ยิง, “หญิง”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾᩯ᩵ᨿᩥ᩠ᨦ (แม่ยิง), ไทใหญ่ မႄႈယိင်း (แม้ยิ๊ง)

[mɛː˧.ɲiŋ˧˥]

[mɛː˧˨.ɲiŋ˩˨]


ປ່ອງຢ້ຽມ

ປ່ອງ (ป่อง, “ปล่อง”) + ຢ້ຽມ (อย้ยม, “ดู, ส่องดู, ยื่นหัวออกเพื่อดู”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨸᩖᩬ᩵ᨦᩀ᩠ᨿ᩶ᨾ (ปลอ่งอยย้ม)

[pɔːŋ˧.jiːə̯m˥˨]

[pɔːŋ˧˨.jiːə̯m˧˦]


ນ້ຳໜັກ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ໜັກ (หนัก, “หนัก”)


ແມງມຸມ

ແມງ (แมง, “แมง”) + ມຸມ (มุม, “มุม”)

[mɛːŋ˧˥.mum˧˥]

[mɛːŋ˩˨.mum˩˨]


ພັນລະຍາ

ยืมมาจากสันสกฤต भार्या (ภารฺยา); เทียบบาลี ภริยา; ร่วมรากกับ ພະລິຍາ (พะลิยา)

ພັນຣະຍາ
พันระยา


ໝາປ່າ

ໝາ (หมา, “หมา”) + ປ່າ (ป่า, “ป่า”)

ຫມາປ່າ
หมาป่า

[maː˥˧˧.paː˧˨]


ປີກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *piːkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปีก, คำเมือง ᨸᩦ᩠ᨠ (ปีก), ไทลื้อ ᦔᦲᧅᧈ (ปี่ก), ไทดำ ꪜꪲꪀ (ปิก), ไทขาว ꪜꪲꪀ, ไทใหญ่ ပိၵ်ႇ (ปิ่ก), ไทใต้คง ᥙᥤᥐᥴ (ปี๋ก), อ่ายตน ပိက် (ปิก์), อาหม 𑜆𑜢𑜀𑜫 (ปิก์)

ปีก (อวัยวะของสัตว์หรือสิ่งที่คล้ายกัน)


ນ້ຳຕົກຕາດ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ຕົກຕາດ (ต็กตาด, “น้ำตก”)


ເລັບ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.lepᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เล็บ, ไทดำ ꪹꪩꪸꪚ (เลย̂บ), ไทขาว ꪩꪸꪚ, ไทใหญ่ ၼဵပ်ႉ (เน๎ป), อาหม 𑜎𑜢𑜆𑜫 (ลิป์), แสก หลี้บ


ຂ້ອຍ

กร่อนมาจาก ຂ້ານ້ອຍ (ข้าน้อย); ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้อย, อีสาน ข้อย, คำเมือง ᨡᩬ᩠᩶ᨿ (ขอ้ย), เขิน ᨡᩭ᩶ (ขอย้), ไทลื้อ ᦃᦾᧉ (ฃ้อ̂ย), ไทดำ ꪄ꫁ꪮꪥ (ฃ้อย)

ຂ້ຽ
ข้ย
ຂ້ອຽ
ข้อย


ມັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *manᴬ (“พืชมีหัวใช้เป็นอาหาร”); ร่วมเชื้อสายกับไทย มัน, คำเมือง ᨾᩢ᩠ᨶ (มัน), เขิน ᨾᩢ᩠ᨶ (มัน), ไทลื้อ ᦙᧃ (มัน), ไทใหญ่ မၼ်း (มั๊น), ไทใต้คง ᥛᥢᥰ (มั๊น), อาหม 𑜉𑜃𑜫 (มน์)

มัน (หัวของพืช)


ມັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥛᥢᥰ (มั๊น)


ໃຕ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taɰꟲ; เทียบจีนยุคกลาง底 (MC tejX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ใต้, คำเมือง ᨲᩱ᩶ (ไต้), ไทลื้อ ᦺᦎᧉ (ไต้), ไทดำ ꪻꪔ꫁ (ใต้), ไทขาว ꪻꪔꫂ, ไทใหญ่ တႂ်ႈ (ใต้), ไทใต้คง ᥖᥬᥲ (ใต้), อาหม 𑜄𑜧 (ตว์) หรือ 𑜄𑜨𑜧 (ตอ̂ว์), จ้วง daej


ຈາກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จาก, เขมร ចាក (จาก)

[t͡ɕaːk̚˥˥˨]


ຈີນ

เป็นไปได้ว่ามาจากสันสกฤต चीन (จีน) หรือบาลี จีน, แรกสุดมาจากจีนเก่า秦 (OC *zin)

(ຄົນ~, ຊາວ~) จีน (ชนชาติหรือสัญชาติ)


ລັດເຊຍ

ยืมมาจากไทย รัสเซีย, จากอังกฤษ Russia (รัฌเฌอะ)

ຣັດເຊຍ
รัดเซย

[lat̚˧˨.siːə̯˩˨]

(ຄົນ~, ຊາວ~) รัสเซีย


ມັງກອນ

แผลงมาจากบาลี มกร หรือสันสกฤต मकर (มกร)

[maŋ˩˨.kɔːn˩˨]

(ໝາກ~) แก้วมังกร


ຄຳຖາມ

ຄຳ (คำ) + ຖາມ (ถาม)


ອັນເຂ່ຍຂີ້ກອກຍາ

ที่เขี่ยบุหรี่


ສະໝອງ

* ສະຫມອງ (สะหมอง) — ล้าสมัย
* ສມອງ (สมอง) — เลิกใช้

[sa(ʔ˩˨).mɔːŋ˥˧˧]

ການບຳລຸງສະໝອງ ຈະເຮັດໃຫ້ ຄວາມຈື່ຈຳດີຂຶ້ນ

การบำรุงสมองจะทำให้ความจำดีขึ้น

กานบำลุงสะหมอง จะเฮัดให้ ความจื่จำดีขึ้น


ຂົວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขัว, อีสาน ขัว, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩫ (ขว็), เขิน ᨡ᩠ᩅᩫ (ขว็), ไทลื้อ ᦷᦃ (โฃ), ไทดำ ꪄꪺ (ฃัว), ไทใหญ่ ၶူဝ် (ขูว), ไทใต้คง ᥑᥨᥝᥴ (โฃ๋ว), อาหม 𑜁𑜤𑜈𑜫 (ขุว์)

[kʰuːə̯˩(˧)]


ຝອດ

รอย, คลอง, ทาง


ຊັງຕີແມັດ

ยืมมาจากฝรั่งเศส centimètre (ซ็องตีแมทร์)

[saŋ˩˨.tiː˩˨.mɛt̚˧˨]


ຍານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาน, คำเมือง ᨿᩣ᩠ᨶ (ยาน)


ຍານ

ยืมมาจากบาลี ญาณ


ກະຕຸດ

สิ่งที่นูนขึ้น


ກິໂລແມັດ

ยืมมาจากฝรั่งเศส kilomètre

[kiʔ˩˨.loː˩˨.mɛt̚˧˨]


ແມັດ

ยืมมาจากฝรั่งเศส mètre


ກິໂລກະລາມ

ກິ-ໂລ-ກະ-ລາມ


ກະລາມ

ยืมมาจากฝรั่งเศส gramme


ກິ່ງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kiŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กิ่ง, คำเมือง ᨠᩥ᩠᩵ᨦ (กิ่ง), ไทลื้อ ᦂᦲᧂᧈ (กี่ง), เขิน ᨠᩥ᩠᩵ᨦ (กิ่ง), ไทใหญ่ ၵိင်ႇ (กิ่ง), ไทใต้คง ᥐᥤᥒᥱ (กี่ง), อ่ายตน ကိင် (กิง์), อาหม 𑜀𑜢𑜂𑜫 (กิง์)


ສ່ວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส่วน, คำเมือง ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ (สว่ร), ไทลื้อ ᦷᦉᧃᧈ (โส่น)


ກະຈົກ

ยืมมาจากไทย กระจก (Patterson & Severino, 1995), จากสันสกฤต काचक (กาจก)


ກະຊວງ

[ka(ʔ˧˥).suːə̯ŋ˧˥]

[ka(ʔ˩˨).suːə̯ŋ˩˨]


ລັດຖະບານ

ລັດຖະ (ลัดถะ, “รัฐ”) + ບານ (บาน, “บาล”)

ຣັຖບານ
รัถบาน


ໄຜ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *prajᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไผ่


ເຂົ້າສານ

ເຂົ້າ (เข็้า, “ข้าว”) + ສານ (สาน, “สาร”)


ຜົນກະທົບ

ຜົນ (ผ็น, “ผล”) + ກະທົບ (กะท็บ, “กระทบ”)


ໄໝ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmajᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmajᴬ, จากจีนเก่า徽 (OC *hmɯl, “ดี; งาม”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไหม, ไทลื้อ ᦺᦖ (ไหม), ไทดำ ꪼꪢ (ไหม), ไทขาว ꪼꪢ, ไทใหญ่ မႆ (ไม)

ไหม (หนอน, ด้าย, ผ้า)


ນາມ

ยืมมาจากบาลี นาม (“ชื่อ”) หรือสันสกฤต नाम (นาม, “ชื่อ”)

นาม (ชนิดของคำ)


ບາດແຜ

ບາດ (บาด, “บาด”) + ແຜ (แผ, “แผล”)

[baːt̚˧˩.pʰɛː˩(˧)]

[baːt̚˥˥˨.pʰɛː˥˧˧]


ແຜ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แผล, ไทลื้อ ᦶᦕ (แผ)


ການເກາະ

ການ (กาน) + ເກາະ (เกาะ)

[kaːn˩˨.kɔʔ˩˨]

คำอาการนามของ ເກາະ (เกาะ)


ທຸກ

ยืมมาจากบาลี ทุกฺข; เทียบสันสกฤต दुःख (ทุะข)

(ຄວາມ~) ทุกข์


ແຮງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *reːŋᴬ (“แข็งแรง; ความแข็งแรง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แรง, อีสาน แฮง, คำเมือง ᩁᩯ᩠ᨦ (แรง), เขิน ᩁᩯ᩠ᨦ (แรง), ไทลื้อ ᦶᦣᧂ (แฮง), ไทดำ ꪵꪭꪉ (แฮง), ไทใหญ่ ႁႅင်း (แห๊ง), อาหม 𑜍𑜢𑜂𑜫 (ริง์), ปู้อี reengz, จ้วง rengz, แสก เร๊ง


ກ້າວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก้าว


ກຽດ

ยืมมาจากไทย เกียรติ, จากสันสกฤต कीर्ति (กีรฺติ)

[kiːə̯t̚˥˥˨]


ສິດ

ยืมมาจากบาลี สิทฺธิ หรือ สันสกฤต सिद्धि (สิทฺธิ)


ສິດ

ยืมมาจากบาลี สิทฺธ


ສິດ

ยืมมาจากบาลี สิสฺส, จากสันสกฤต शिष्य (ศิษฺย)


ສິດ

ยืมมาจากสันสกฤต शिष्टि (ศิษฺฏิ)


ຊົນ

ยืมมาจากบาลี ชน (“คน”) หรือสันสกฤต जन (ชน, “คน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชน


ຊົນ

ยืมมาจากบาลี ชล หรือสันสกฤต जल (ชล); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชล


ຊົນ

ยืมมาจากสันสกฤต जन्म (ชนฺม); เทียบบาลี ชมฺมนฺ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ชนม์


ເຜົ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เผ่า


ຈັກກະພັດ

ยืมมาจากบาลี จกฺกวตฺติ หรือสันสกฤต चक्रवर्तिन् (จกฺรวรฺตินฺ)


ເອກະລາດ

ເອກກະລາດ
เอกกะลาด
ເອກກະຣາດ
เอกกะราด

[ʔeːk̚˥˥˨.ka(ʔ˩˨).laːt̚˧˦]


ອິດສະຫລະພາບ

ອິດ-ສະ-ຫຼະ-ພາບ

รูปแบบอื่นของ ອິດສະລະພາບ (อิดสะละพาบ)


ຊິງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซิง

เครื่องชั่งน้ำหนัก, ตาชั่ง


ຊິງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซิง

(ໜູ~) หนูจำพวกหนึ่ง ตัวเล็กตาโปน มักอยู่ตามบ้านคน เรียกว่า ໜູຊິງ (หนูซิง)


ຊິງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซิง

เครื่องดักสัตว์จำพวกกระต่ายและนก สานด้วยปอป่านและใส่คันปักไว้


ວັດທະນາ

(ຄວາມ~) วัฒนา


ກະສື

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระสือ, คำเมือง ᩈᩨ (สื), เขิน ᩈᩨ (สื), ไทลื้อ ᦉᦹ (สื)

[ka(ʔ˩˨).sɯː˥˧˧]

(ຜີ~) กระสือ


ສະບູ່

ยืมมาจากไทย สบู่, จากโปรตุเกส sabão


ຊາມ

กะละมัง, ชาม


ປູ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *puːᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *pɯwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปู, ไทดำ ꪜꪴ (ปุ), ไทขาว ꪜꪴ, ไทลื้อ ᦔᦴ (ปู), ไทใหญ่ ပူ (ปู), อาหม 𑜆𑜥 (ปู), จ้วง baeu, ปู้อี baul


ຫອຽ

รูปล้าสมัยของ ຫອຍ (หอย)


ຫອຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hoːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หอย, คำเมือง ᩉᩬ᩠ᨿ (หอย), ไทดำ ꪬꪮꪥ (หอย), ไทขาว ꪬꪮꪥ, ไทใหญ่ ႁွႆ (หอ̂ย)


ກິນນະຣີ

รูปล้าสมัยของ ກິນນະລີ (กินนะลี)


ເງືອກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ŋɯəkᴰ (“จระเข้”), จากจีนยุคกลาง鱷 (MC ngak, “จระเข้”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เงือก, ไทดำ ꪹꪉꪀ (เงก), ไทขาว ꪉꪷ, ไทใหญ่ ငိူၵ်ႈ (เงิ้ก), ไทใต้คง ᥒᥫᥐ (เงอ̂ก), อาหม 𑜂𑜢𑜤𑜀𑜫 (งึก์), จ้วงแบบหนง ngowg, จ้วงแบบจั่วเจียง ngweg

(ນາງ~) เงือก


ຮັງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *raŋᴬ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย รัง, อีสาน ฮัง, คำเมือง ᩁᩢ᩠ᨦ (รัง), เขิน ᩁᩢ᩠ᨦ (รัง) or ᩌᩢᨦ (ฮัง), ไทลื้อ ᦣᧂ (ฮัง), ไทดำ ꪭꪰꪉ (ꞌhắng) or ꪭꪱꪉ (ꞌháng), ไทใหญ่ ႁင်း (หั๊ง), ไทใต้คง ᥞᥒᥰ (หั๊ง), อาหม 𑜍𑜂𑜫 (รง์)


ມະຫາວິທະຍາໄລ

[ma(ʔ˧).haː˩(˧).ʋit̚˧.tʰa(ʔ˧).ɲaː˧˥.laj˧˥]

[ma(ʔ˧˨).haː˥˧˧.ʋit̚˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.laj˩˨]

ມະ-ຫາ-ວິດ-ທະ-ຍາ-ໄລ


ວິທະຍາໄລ

ยืมมาจากสันสกฤต विद्यालय (วิทฺยาลย)


ຫັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หัด, คำเมือง ᩉᩢ᩠ᨯ (หัด)


ໂຮງຮຽນວິທະຍາໄລ

[hoːŋ˧˥.hiːə̯n˧˥.ʋit̚˧.tʰa(ʔ˧).ɲaː˧˥.laj˧˥]

[hoːŋ˩˨.hiːə̯n˩˨.ʋit̚˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨.laj˩˨]

ໂຮງ-ຮຽນ-ວິດ-ທະ-ຍາ-ໄລ


ແວງ

ยืมมาจากฝรั่งเศส vin


ມອນ

นวม, สิ่งอุดนิ่ม


ກວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กลวง, ไทดำ ꪀꪺꪉ (กัวง, “ใน”), ไทขาว ꪀꪺꪉ (“ใน”)

[kuːə̯ŋ˩(˧)]

รูปแบบอื่นของ ກວາງ (กวาง)


ກວຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กวย, อีสาน กวย, คำเมือง ᨠ᩠ᩅ᩠ᨿ (กวย), เขิน ᨠ᩠ᩅ᩠ᨿ (กวย), ไทลื้อ ᦂᦽ (โกย), ไทดำ ꪀꪺꪥ (กัวย), ไทใหญ่ ၵူၺ် (กูญ), ไทใต้คง ᥐᥨᥭ (โกย), จ้วง gyoi, จ้วงแบบจั่วเจียง gyuoi, guoi

ตะกร้าที่มีตากว้าง


ກວຽ

การสะกดล้าสมัยของ ກວຍ (กวย)


ງວດ

เทียบจีนยุคกลาง月 (MC ngjwot); ร่วมเชื้อสายกับไทย งวด


ຂັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขัน, ไทลื้อ ᦃᧃ (ฃัน), มอญ ခဝ် (ขว์)

ภาชนะสำหรับตักหรือใส่น้ำ มีหลายชนิด


ຂັນ

ขัน ถ้วย หรือแจกัน ที่ทำจากโลหะ


ຂັນ

ยืมมาจากบาลี ขนฺธ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขันธ์, ไทลื้อ ᦃᧃ (ฃัน), เขมร ខន្ធ (ขนฺธ)


ຂັນ

ค่าปรับ, สินไหม


ຂັນ

หน่วยน้ำหนักตามวิธีประเพณีเท่ากับ 375 กรัม

หน่วยเงินโบราณเท่ากับ 45 บาท


ຊາຍແດນ

ຊາຍ (ซาย, “ชาย”) + ແດນ (แดน, “แดน”)

ຊາຽແດນ
ซายแดน


ຜົນ

ยืมมาจากบาลี ผล หรือสันสกฤต फल (ผล)


ພົນ

ยืมมาจากบาลี พล หรือสันสกฤต बल (พล)


ພົນ

ยืมมาจากบาลี วน หรือสันสกฤต वन (วน)


ປະສາດ

ยืมมาจากบาลี ปสาท หรือสันสกฤต प्रसाद (ปฺรสาท)


ມອງ

อวนชนิดหนึ่ง


ມອງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾᩬᨦ (มอง), ไทลื้อ ᦙᦸᧂ (มอ̂ง)

กระเดื่อง (ที่ใช้กับครก)


ກວານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กวาน, อีสาน กวาน, เขิน ᨠ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (กวาน) ในคำว่า ᨠ᩠ᩅᩣ᩠ᨶᨷ᩶ᩤ᩠ᨶ (กวานบ้าน), ไทดำ ꪀꪫꪱꪙ (กวาน), ไทใหญ่ ၵႂၢၼ် (กฺวาน, “เจ้าชาย”)


ຊົ່ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั่ว, คำเมือง ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), เขิน ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), ไทลื้อ ᦷᦋᧈ (โช่), ไทดำ ꪋ꪿ꪺ (จฺั่ว), ไทใหญ่ ၸူဝ်ႈ (จู้ว)


ຫມູ່

รูปล้าสมัยของ ໝູ່ (หมู่)


ກວ້ານ

การก่อตั้ง, การสถาปนา

อาคารสาธารณะ


ກອກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กอก, คำเมือง ᨠᩬᨠ (กอก)

(ໝາກ~) มะกอก


ໃສ້

รูปแบบอื่นของ ໄສ້ (ไส้)


ໃສ້ກອກ

[saɰ˥˥˨.kɔːk̚˥˥˨]


ກອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กอง, ไทลื้อ ᦂᦸᧂ (กอ̂ง), ไทดำ ꪀꪮꪉ (กอง), ไทใหญ่ ၵွင် (กอ̂ง), จ้วง gong, จ้วงแบบจั่วเจียง goeng (กง)

กอง (สิ่งที่สุม)


ກອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kloːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กลอง, ไทลื้อ ᦂᦸᧂ (กอ̂ง), ไทใหญ่ ၵွင် (กอ̂ง), อาหม 𑜀𑜨𑜂𑜫 (กอ̂ง์), จ้วง gyong; เทียบเวียดนาม trống (จ๊ง)


ກອຍ

ชานเรือนทางด้านหลัง


ກອຽ

รูปล้าสมัยของ ກອຍ (กอย)


ກະ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠᩖᩡ (กละ) หรือ ᨠᩡ (กะ), เขิน ᨠᩡ (กะ), ไทลื้อ ᦂᦰ (กะ)

(ຜີ~) ชื่อปอบที่แก่กล้า เข้าสิงคนแล้วไม่ออกปาก มักเรียกว่า ຜີກະ (ผีกะ)


ກະກຸທະພັນ

จาก บาลี กกุธ (“เครื่องหมายความเป็นพระราชา”) + บาลี ภณฺฑ (“ของใช้”)

ກະ-ກຸ-ທະ-ພັນ


ກະຈວນ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕuːə̯n˩˨]

แป้ง, แป้งหอม


ກະຈອກ

[ka(ʔ˧˥).t͡ɕɔːk̚˧˩]

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕɔːk̚˥˥˨]

(ນົກ~) กระจอก (นก)


ກະຈອນ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕɔːn˩˨]

ต่างหูอย่างหนึ่ง ขายาวและงอ ทำด้วยเงินหรือทอง

ชื่อดอกไม้ชนิดหนึ่ง ดอกและก้านเหมือนตุ้มหู


ກະຈອນຍອຍ

ກະຈອນຍອຽ
กะจอนยอย

[ka(ʔ˧˥).t͡ɕɔːn˩(˧).ɲɔːj˧˥]

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕɔːn˩˨.ɲɔːj˩˨]

ตุ้มหูที่มีลักษณะห้อย


ກະຈອນຍອຽ

[ka(ʔ˧˥).t͡ɕɔːn˩(˧).ɲɔːj˧˥]

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕɔːn˩˨.ɲɔːj˩˨]

รูปล้าสมัยของ ກະຈອນຍອຍ (กะจอนยอย)


ກະຈອນຫູ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕɔːn˩˨.huː˥˧˧]


ກະຈອມປ້ອງ

[ka(ʔ˧˥).t͡ɕɔːm˩(˧).pɔːŋ˥˨]

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕɔːm˩˨.pɔːŋ˧˦]


ປີ່

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *piːᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปี่, คำเมือง ᨸᩦ᩵ (ปี่), เขิน ᨸᩦ᩵ (ปี่), ไทลื้อ ᦔᦲᧈ (ปี่), ไทดำ ꪜꪲ꪿ (ปิ่), ไทใหญ่ ပီႇ (ปี่), ไทใต้คง ᥙᥤᥱ (ปี่), พ่าเก ပီ (ปี), อาหม 𑜆𑜣 (ปี)


ກິຣິຍາ

[kiʔ˧˥.liʔ˧.ɲaː˧˥]

[kiʔ˩˨.liʔ˧˨.ɲaː˩˨]

รูปล้าสมัยของ ກິລິຍາ (กิลิยา)


ວິທະຍຸ

ยืมมาจากสันสกฤต विद्युत् (วิทฺยุตฺ, “flashing, shining”); ร่วมเชื้อสายกับไทย วิทยุ, เขมร វិទ្យុ (วิทฺยุ)

ວິດທະຍຸ
วิดทะยุ
ວິທຍຸ
วิทยุ

[ʋiʔ˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲuʔ˧˨]


ແຖວ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง條 (MC dew); ร่วมเชื้อสายกับไทย แถว, อีสาน แถว หรือ แทว, เขิน ᨳᩯ᩠ᩅ (แถว) หรือ ᨴᩯ᩠ᩅ (แทว), ไทลื้อ ᦶᦏᧁ (แถว), ไทใหญ่ ထႅဝ် (แถว) หรือ တႅဝ်း (แต๊ว), ไทใต้คง ᥗᥦᥝᥴ (แถ๋ว), พ่าเก ထိဝ် (ถิว์), อาหม 𑜌𑜧 (ถว์), 𑜌𑜢𑜈𑜫 (ถิว์), หรือ 𑜌𑜨𑜧 (ถอ̂ว์); ร่วมรากกับ ແທວ (แทว)

แถว (บริเวณ)


ກະຈາດ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕaːt̚˥˥˨]


ກະຈາບ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕaːp̚˥˥˨]


ເຟືອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *wɯǝŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาง, คำเมือง ᨼᩮᩬᩥᨦ (เฟอิง) หรือ ᨼᩣ᩠ᨦ (ฟาง), อีสาน เฟือง, ไทใหญ่ ၽိူင်း (เผิ๊ง) หรือ ၾိူင်း (เฝิ๊ง), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜂𑜫 (ผึง์), ปู้อี feangz


ເຟືອງ

(ໝາກ~) มะเฟือง


ກະຈິ້ນ

สัตว์สี่ตีนชนิดหนึ่งจำพวกไต่ไม้ ตัวเล็กขนาดกระแต หน้าแหลม


ກະຈົກລົດຍົນ

ກະຈົກຣົຖຍົນ
กะจ็กร็ถย็น

ກະ-ຈົກ-ລົດ-ຍົນ


ກະຈົກແກ້ວ

กระจกแก้ว, กระจกเงา


ກະຈົກແຍງຫນ້າ

[ka(ʔ˧˥).t͡ɕok̚˧˥.ɲɛːŋ˧˥.naː˧˩]

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕok̚˩˨.ɲɛːŋ˩˨.naː˥˥˨]

ກະ-ຈົກ-ແຍງ-ໜ້າ

รูปล้าสมัยของ ກະຈົກແຍງໜ້າ (กะจ็กแยงหน้า)

ກະຈົກແຍງໜ້າ

กะจ็กแยงหน้า


ກະຈຽວ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕiːə̯w˩˨]


ກະຈຽວຂາວ

ກະຈຽວ (กะจยว, “กระเจียว”) + ຂາວ (ขาว, “ขาว”)

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕiːə̯w˩˨.kʰaːw˥˧˧]


ແຈ້ງ

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ចេង៑ (เจงฺ)


ກະຈ້ອນ

[ka(ʔ˧˥).t͡ɕɔːn˥˨]

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕɔːn˧˦]


ກະລາໂຫມ

ยืมมาจากไทย กลาโหม (Patterson & Severino, 1995)


ຄົມມະນະຄົມ

ຄົມ-ມະ-ນະ-ຄົມ


ຍຸດຕິທຳ

ຍຸດຕິ (ยุดติ, “ยุติ”) + ທຳ (ทำ, “ธรรม”)

ຍຸຕິທຳ
ຍຸດຕິທັມ
ยุดติทัม


ກະຊວງຍຸຕິທັມ

[ka(ʔ˧˥).suːə̯ŋ˧˥.ɲuʔ˧.tiʔ˧˥.tʰam˧˥]

[ka(ʔ˩˨).suːə̯ŋ˩˨.ɲuʔ˧˨.tiʔ˩˨.tʰam˩˨]

ກະ-ຊວງ-ຍຸ-ຕິ-ທຳ

รูปล้าสมัยของ ກະຊວງຍຸຕິທຳ (กะซวงยุติทำ)


ກະຊວງພາຍໃນ

[ka(ʔ˩˨).suːə̯ŋ˩˨.pʰaːj˩˨.naɰ˩˨]

ກະ-ຊວງ-ພາຍ-ໃນ

กระทรวงภายใน (มีเฉพาะในลาว)


ສະຫະກອນ

ยืมมาจากไทย สหกรณ์, จากสันสกฤต सहकरण (สหกรณ, “การทำร่วมกัน”) หรือบาลี สหกรณ (“การทำร่วมกัน”)


ກະຊວງສາທາຮະນະສຸກ

[ka(ʔ˧˥).suːə̯ŋ˧˥.saː˩(˧).tʰaː˧˥.ha(ʔ˧).na(ʔ˧).suk̚˧˥]

[ka(ʔ˩˨).suːə̯ŋ˩˨.saː˥˧˧.tʰaː˩˨.ha(ʔ˧˨).na(ʔ˧˨).suk̚˩˨]

ກະ-ຊວງ-ສາ-ທາ-ຮະ-ນະ-ສຸກ

รูปแบบอื่นของ ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ (กะซวงสาทาละนะสุก)

ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ

กะซวงสาทาละนะสุก


ສຶກສາທິການ

[sɯk̚˩˨.saː˥˧˧.tʰiʔ˧˨.kaːn˩˨]

ສຶກ-ສາ-ທິ-ການ


ອຸດສາຫະກັມ

ອຸດ-ສາ-ຫະ-ກຳ

รูปล้าสมัยของ ອຸດສາຫະກຳ (อุดสาหะกำ)


ໂຍທາ

ยืมมาจากบาลี โยธ หรือสันสกฤต योध (โยธ)

[ɲoː˧˥.tʰaː˧˥]

[ɲoː˩˨.tʰaː˩˨]

โยธา (พลรบ, ทหาร)


ກະຊອນ

กระชอน (ภาชนะ)

กระชอน (แมลง)


ກະຊະ

ไผ่ป่าชนิดหนึ่ง มักเกิดตามริมน้ำ อาจเป็นไผ่สีสุก


ໄມຕີ

ยืมมาจากสันสกฤต मैत्री (ไมตฺรี)


ສຳພັນທະໄມຕີ

สัมพันธไมตรี


ກະຊາຽ

รูปล้าสมัยของ ກະຊາຍ (กะซาย)


ກະຊ້າ

ตะกร้าใบเล็กๆ อาจสานด้วยไม้ไผ่


ກະຍອມ

[ka(ʔ˧˥).ɲɔːm˧˥]

[ka(ʔ˩˨).ɲɔːm˩˨]


ກະຍື

[ka(ʔ˧˥).ɲɯː˧˥]

[ka(ʔ˩˨).ɲɯː˩˨]


ກະດອນ

จุก (สำหรับอุด)


ກະດອມ

สะแล่งหอมไก๋


ກະດາດ

ยืมมาจากไทย กระดาษ (Kerr, 1972)


ຈົດຫມາຽ

[t͡ɕot̚˩˨.maːj˥˧˧]

รูปล้าสมัยของ ຈົດໝາຍ (จ็ดหมาย)


ກະດາດຊາຽ

รูปล้าสมัยของ ກະດາດຊາຍ (กะดาดซาย)


ຊາຽ

รูปแบบอื่นของ ຊາຍ (ซาย, “ชาย”)

รูปแบบอื่นของ ຊາຍ (ซาย, “ทราย”)


ຫໍ່

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰrɔːᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่อ, คำเมือง ᩉᩬᩴ᩵ (หอํ่) หรือ ᩉᩕᩬᩴ᩵ (หรอํ่), ไทลื้อ ᦠᦸᧈ (ห่อ̂), ไทดำ ꪬꪷ꪿ (หํ่), ไทขาว ꪬꪮꫀ, ไทใหญ่ ႁေႃႇ (ห่อ̂), ไทใต้คง ᥞᥨᥝᥱ (โห่ว), พ่าเก ꩭေႃ (หอ̂), อาหม 𑜍𑜦𑜡 (รอ̂), จ้วงแบบจั่วเจียง hoq


ຫມາກຣຸກ

รูปแบบอื่นของ ໝາກຣຸກ (หมากรุก)


ປ້າຍ

เทียบจีนยุคกลาง牌 (MC bea|beaj); ร่วมเชื้อสายกับไทย ป้าย

ป้าย (ประกาศ)


ປ້າຽ

รูปล้าสมัยของ ປ້າຍ (ป้าย)


ຫິນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *triːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หิน, ไทลื้อ ᦠᦲᧃ (หีน), ไทดำ ꪬꪲꪙ (หิน), ไทขาว ꪬꪲꪙ, ไทใหญ่ ႁိၼ် (หิน), ไทใต้คง ᥞᥤᥢᥴ (หี๋น), อาหม 𑜍𑜢𑜃𑜫 (ริน์), จ้วง rin, แสก หรี่น


ກະດາມຜີ

กล้วยไม้ชนิดหนึง


ຫີ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hiːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หี, คำเมือง ᩉᩦ (หี), ไทลื้อ ᦠᦲ (หี), ไทใหญ่ ႁီ (หี), ไทใต้คง ᥞᥤᥴ (หี๋), อาหม 𑜑𑜣 (หี)

อวัยวะเพศหญิง


ນິ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นิ้ว, ไทดำ ꪙꪲ꫁ꪫ (นิ้ว); ร่วมรากกับ ນີ້ວ (นี้ว)


ຕີນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tiːnᴬ², จากไทดั้งเดิม *tiːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตีน, คำเมือง ᨲᩦ᩠ᨶ (ตีน), ยอง ᨲᩦ᩠ᨶ, ญ้อ ตีน, ไทลื้อ ᦎᦲᧃ (ตีน), ไทใหญ่ တိၼ် (ติน), ไทดำ ꪔꪲꪙ (ติน), ไทขาว ꪔꪲꪙ, อาหม 𑜄𑜢𑜃𑜫 (ติน์), ปู้อี dinl, จ้วง din


ກະດົ້ນ

กำด้น, ท้ายทอย


ກະດົກກະເດື່ອງ

ກະ-ດົກ-ກະ-ເດື່ອງ


ກະດຸມພີ

ກະດຸມພີດ
กะดุมพีด

เศรษฐี, กระฎุมพี, นายทุน


ກະດຸມພີດ

รูปเลิกใช้ของ ກະດຸມພີ (กะดุมพี)


ກະດຸກມີດ

กระดูกไหปลาร้า


ກະດຸ້ງ

สะดุ้ง (เครื่องดักปลา)


ກະດຽງ

[ka(ʔ˩˨).diːə̯ŋ˩˨]

ปอผี, กระเดียง


ກະດ້າງ

เห็ดพวกที่กินได้


ກະຕອກ

[ka(ʔ˩˨).tɔːk̚˥˥˨]


ກະຕອດ

[ka(ʔ˩˨).tɔːt̚˥˥˨]


ກະຕັກ

ปฏัก, ประตัก


ກະຕັງກະຕິ້ວ

ກະ-ຕັງ-ກະ-ຕິ້ວ


ກະຕັງກະຕີ້ວ

ກະ-ຕັງ-ກະ-ຕີ້ວ


ກະຕາທິການ

ກະ-ຕາ-ທິ-ການ


ຊ່າງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟaːŋᴮ², จากจีนยุคกลาง匠 (MC dzjangH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ช่าง, คำเมือง ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (ช่าง), เขิน ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (ช่าง), ไทลื้อ ᦋᦱᧂᧈ (ช่าง), ไทใหญ่ ၸၢင်ႈ (จ้าง), พ่าเก ꩡင် (จง์), อาหม 𑜋𑜂𑜫 (ฉง์), จ้วง cangh, เขมร ជាង (ชาง)


ກຸຕິ

ยืมมาจากบาลี กุฏิ หรือสันสกฤต कुटि (กุฏิ)


ກະຕືກ

[ka(ʔ˩˨).tɯːk̚˥˥˨]


ກະຕຸກກະຕາ

ກະ-ຕຸກ-ກະ-ຕາ


ກະຕ່ອງ

[ka(ʔ˩˨).tɔːŋ˧˨]

กระชอนที่สานด้วยปอ ป่าน หรือไม้ ไว้ตักเอาของ


ກະຕ່ອຍ

ກະຕ່ອຽ
กะต่อย


ກະຕ່ອຽ

รูปล้าสมัยของ ກະຕ່ອຍ (กะต่อย, “ต้นพลูป่า”)


ຕ່ອຽ

รูปล้าสมัยของ ຕ່ອຍ (ต่อย)


ຂີ້ເຫຍື້ອ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ເຫຍື້ອ (เหยื้อ, “เศษสิ่งของ”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨡᩦ᩶ᩉ᩠ᨿᩮᩬᩥ᩶ᩋ (ขี้เหยอิ้อ), ไทลื้อ ᦃᦲᧉᦵᦊᦲᧉ (ฃี้เหยี้), ไทดำ ꪄꪲ꫁ꪹꪐ꫁ (ฃิ้เหญ้)

ຂີ້ເຫຽື້ອ
ขี้เหยื้อ

[kʰiː˧˩.ɲɯːə̯˧˩]

[kʰiː˥˥˨.ɲɯːə̯˥˥˨]

ขยะ, หยากเยื่อ


ຫວາຽ

รูปล้าสมัยของ ຫວາຍ (หวาย)


ກະຕ່າຽ

รูปล้าสมัยของ ກະຕ່າຍ (กะต่าย)


ເຫລັກ

รูปล้าสมัยของ ເຫຼັກ (เหลัก)


ກະຕ່າຽເຫລັກ

ກະ-ຕ່າຍ-ເຫຼັກ

รูปล้าสมัยของ ກະຕ່າຍເຫຼັກ (กะต่ายเหลัก, “กระต่ายขูด”)


ກະຕ່ຳ

กับดักสัตว์ใหญ่


ຕ່ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เตี่ยว, อีสาน เตี่ยว หรือ กะเตี่ยว, คำเมือง ᨲ᩠ᨿ᩵ᩅ (ตย่ว), เขิน ᨲ᩠ᨿ᩵ᩴ (ตย่ํ), ไทลื้อ ᦵᦎᧁᧈ (เต่ว), ไทใหญ่ တဵဝ်ႇ (เต่ว)

ผ้านุ่ง, โสร่ง


ກະຕ່ຽວ

ผ้านุ่ง, โสร่ง


ກະຕ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ກະຕ້ອຍ (กะต้อย, “พริกป่าชนิดหนึ่ง”)


ກະຕ້ຽວ

เป็นไปได้ว่าแผลงมาจาก ກະຕ່ຽວ (กะต่ยว)


ຕໍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *toːᴬ, จากจีนเก่า株 (OC *to); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตอ, คำเมือง ᨲᩬᩴ (ตอํ), ไทใหญ่ တေႃ (ตอ̂), พ่าเก တေႃ (ตอ̂), อาหม 𑜄𑜦𑜡 (ตอ̂)


ກະຖາງ

[ka(ʔ˩˨).tʰaːŋ˥˧˧]


ສູນ

ยืมมาจากเขมรเก่า ឝូន្យ (ศูนฺย), จากสันสกฤต शून्य (ศูนฺย); ร่วมเชื้อสายกับเขมร សូន្យ (สูนฺย), ไทย ศูนย์

ศูนย์ (กลาง)


ເກົ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *krawꟲ (“หัว”); เทียบออสโตรนีเซียนดั้งเดิม *qulu, จีน首; ร่วมเชื้อสายกับไทย เกล้า, คำเมือง ᨠᩖᩮᩢ᩶ᩣ (เกลั้า)


ເກົ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *klawꟲ (“มวยผม”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เกล้า, คำเมือง ᨠᩖᩮᩢ᩶ᩣ (เกลั้า), ไทดำ ꪹꪀ꫁ꪱ (เก้า), ไทขาว ꪹꪀꪱꫂ, ไทใหญ่ ၵဝ်ႈ (ก้ว)


ເສັ້ນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *selꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เส้น, ไทใหญ่ သဵၼ်ႈ (เส้น), แสก แซ̂น; เทียบจีนยุคกลาง線 (MC sjenH)


ແຮດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แรด, อีสาน แฮด, คำเมือง ᩁᩯ᩠ᨯ (แรด), ไทดำ ꪵꪭꪒ (แฮด), ไทขาว ꪵꪭꪒ, ไทใหญ่ ႁႅတ်ႈ (แห้ต)


ແຫນ

รูปล้าสมัยของ ແໜ (แหน, “ไม้น้ำ”)


ແຫນມ

รูปล้าสมัยของ ແໜມ (แหนม)


ແໜມ

ยืมมาจากเวียดนาม nem (แนม); ร่วมเชื้อสายกับไทย แหนม


ບາ

ครู, อาจารย์ ในคำว่า ຄູບາ


ບາ

ตัดมาจาก ບາຫຼອດ (บาหลอด), จากเขมร បារត (บารต), จากสันสกฤต पारद (ปารท)

เทอร์โมมิเตอร์


ຮູບເງົາ

ຮູບ (ฮูบ, “รูป”) + ເງົາ (เง็า, “เงา”)


ງານສ້າງສັນ

[ŋaːn˩˨.saːŋ˥˥˨.san˥˧˧]

ງານ-ສ້າງ-ສັນ


ໂຮງລະຄອນ

ໂຮງ (โฮง, “โรง”) + ລະຄອນ (ละคอน)

[hoːŋ˩˨.la(ʔ˧˨).kʰɔːn˩˨]


ບ່ວງ

ບ່ວງຊາ

ບ່ວງໂຕະ


ບ່ວງຊາ

ບ່ວງ (บ่วง, “ช้อน”) + ຊາ (ซา, “ชา”)

[buːə̯ŋ˧.saː˧˥]

[buːə̯ŋ˧˨.saː˩˨]


ສວນສັດ

ສວນ (สวน, “สวน”) + ສັດ (สัด, “สัตว์”)

[suːə̯n˥˧˧.sat̚˩˨]


ສວນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *swɯːnᴬ; เทียบจีนยุคกลาง園 (MC hjwon); ร่วมเชื้อสายกับไทย สวน, คำเมือง ᩈ᩠ᩅᩁ (สวร), ไทลื้อ ᦷᦉᧃ (โสน), ไทดำ ꪎꪺꪙ (สัวน), ไทขาว ꪎꪺꪙ, ไทใหญ่ သူၼ် (สูน), อาหม 𑜏𑜤𑜃𑜫 (สุน์), จ้วง suen

สวน (ต้นไม้)


ສັດປ່າ

ສັດ (สัด, “สัตว์”) + ປ່າ (ป่า, “ป่า”)


ຖ້ຳ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cramꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ้ำ, คำเมือง ᨳ᩶ᩣᩴ (ถ้าํ), ไทลื้อ ᦏᧄᧉ (ถั้ม), ไทใหญ่ ထမ်ႈ (ถั้ม), ไทดำ ꪖꪾ꫁ (ถ้ำ), ไทขาว ꪖꪝꪾꫂ, อาหม 𑜌𑜪 (ถํ), จ้วง gamj


ຖົງມື

ຖົງ (ถ็ง, “ถุง”) + ມື (มื, “มือ”)

[tʰoŋ˩(˧).mɯː˧˥]

[tʰoŋ˥˧˧.mɯː˩˨]


ຖົງເທົ້າ

[tʰoŋ˥˧˧.tʰaw˧˦]


ຮຸ້ງກິນນ້ຳ

ຮຸ້ງ (ฮุ้ง, “รุ้ง”) + ກິນ (กิน, “กิน”) + ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”)

ຮຸ້ງ-ກິນ-ນ້ຳ


ຄອກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣɔːkᴰᴸ⁴, จากจีนยุคกลาง牿 (MC kowk); ร่วมเชื้อสายกับไทย คอก, คำเมือง ᨣᩕᩬᨠ (ครอก), ᨤᩬᨠ (ฅอก), ไทดำ ꪁꪮꪀ (กฺอก), ไทใหญ่ ၶွၵ်ႈ (ข้อ̂ก), ไทใต้คง ᥑᥩᥐ (ฃอ̂ก), พ่าเก ၵွက် (ขอ̂ก์), อาหม 𑜁𑜨𑜀𑜫 (ขอ̂ก์); ร่วมเชื้อสายผ่านภาษาจีน: แสก กฺ้อก, จ้วง gog, จ้วงแบบจั่วเจียง hog; เป็นไปได้ว่าร่วมรากกับ ຄຸກ (คุก)


ຄອກໝູ

ຄອກຫມູ
คอกหมู

[kʰɔːk̚˥˨.muː˩(˧)]

[kʰɔːk̚˧˦.muː˥˧˧]

คอกหมู, ที่ขังหมู


ຄອນເສີດ

ยืมมาจากอังกฤษ concert

[kʰɔːn˧˥.sɤːt̚˧˩]

[kʰɔːn˩˨.sɤːt̚˥˥˨]


ຄວາມແຫ້ງແລ້ງ

ຄວາມ (ความ) + ແຫ້ງແລ້ງ (แห้งแล้ง)

[kʰuːə̯m˧˥.hɛːŋ˧˩.lɛːŋ˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.hɛːŋ˥˥˨.lɛːŋ˧˦]

ຄວາມ-ແຫ້ງ-ແລ້ງ

คำอาการนามของ ແຫ້ງແລ້ງ (แห้งแล้ง)


ຄວາມໂສກເສົ້າ

ຄວາມ (ความ) + ໂສກເສົ້າ (โสกเส็้า)

[kʰuːə̯m˩˨.soːk̚˥˥˨.saw˥˥˨]

ຄວາມ-ໂສກ-ເສົ້າ

คำอาการนามของ ໂສກເສົ້າ (โสกเส็้า)


ນັກກິລາ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ກິລາ (กิลา, “กีฬา”)


ນັກວິທະຍາສາດ

นักวิทยาศาสตร์


ນິ້ວກາງ

ນິ້ວ (นิ้ว) + ກາງ (กาง)


ນິ້ວກ້ອຍ

ນິ້ວກ້ອຽ
นิ้วก้อย


ລະບຽງ

[la(ʔ˧˨).biːə̯ŋ˩˨]


ອາດີດ

ยืมมาจากบาลี อตีต หรือสันสกฤต अतीत (อตีต)

[ʔaː˩˨.diːt̚˥˥˨]


ຊີວະສາດ

[siː˩˨.ʋa(ʔ˧˨).saːt̚˥˥˨]


ອາຍາ

[ʔaː˩(˧).ɲaː˧˥]

[ʔaː˩˨.ɲaː˩˨]


ສະຫະລັດ

สหรัฐอเมริกา


ເຈົ້າໜ້າທີ່

ເຈົ້າ (เจ็้า) + ໜ້າທີ່ (หน้าที่)

ເຈົ້າຫນ້າທີ່
เจ็้าหน้าที่

[t͡ɕaw˧˦.naː˥˥˨.tʰiː˧˨]

ເຈົ້າ-ໜ້າ-ທີ່


ປະທານາທິບໍດີ

ยืมมาจากสันสกฤต प्रधानाधिपति (ปฺรธานาธิปติ)

[pa(ʔ˧˥).tʰaː˧˥.naː˧˥.tʰiʔ˧.bɔː˩(˧).diː˩(˧)]

[pa(ʔ˩˨).tʰaː˩˨.naː˩˨.tʰiʔ˧˨.bɔː˩˨.diː˩˨]

ປະ-ທາ-ນາ-ທິ-ບໍ-ດີ

ประธานาธิบดี


ຄວາມວິຕົກກັງວົນ

ຄວາມ (ความ) + ວິຕົກກັງວົນ (วิต็กกังว็น)

[kʰuːə̯m˩˨.ʋiʔ˧˨.tok̚˩˨.kaŋ˩˨.ʋon˩˨]

ຄວາມ-ວິ-ຕົກ-ກັງ-ວົນ

คำอาการนามของ ວິຕົກກັງວົນ (วิต็กกังว็น)


ເຫຼົ່າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เหล่า, คำเมือง ᩉᩖᩮᩢ᩵ᩣ (เหลั่า), เขิน ᩉᩖᩮᩢ᩵ᩣ (เหลั่า), ไทลื้อ ᦜᧁᧈ (เหล่า), ไทใหญ่ လဝ်ႇ (ล่ว), อาหม 𑜎𑜧 (ลว์)

ป่า, ป่าที่เกิดขึ้นใหม่จากที่ที่เคยถางแล้ว


ເຫຼົ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหล่า


ພັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พันธุ์


ພັນ

ยืมมาจากบาลี ภณฺฑ; เทียบกับสันสกฤต भाण्ड (ภาณฺฑ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ภัณฑ์


ສິດທິ

ยืมมาจากบาลี สิทฺธิ หรือสันสกฤต सिद्धि (สิทฺธิ)


ບໍ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓoːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ่อ, คำเมือง ᨷᩬᩴ᩵ (บอํ่), ไทใหญ่ မေႃႇ (ม่อ̂) หรือ ဝေႃႇ (ว่อ̂), อาหม 𑜈𑜦𑜨𑜡 (เบอ̂า) หรือ 𑜉𑜦𑜨𑜡 (เมอ̂า), จ้วง mboq


ຕ່າງປະເທດ

ຕ່າງ (ต่าง, “ต่าง”) + ປະເທດ (ปะเทด, “ประเทศ”)


ຕ່າງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่าง, อีสาน ต่าง, คำเมือง ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), เขิน ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), ไทลื้อ ᦎᦱᧂᧈ (ต่าง), ไทดำ ꪔ꪿ꪱꪉ (ต่าง), ไทใหญ่ တၢင်ႇ (ต่าง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥱ (ต่าง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์)


ໂທດ

ยืมมาจากบาลี โทส หรือสันสกฤต दोष (โทษ)


ນັກໂທດ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ໂທດ (โทด, “โทษ”)


ພົນລະເຮືອນ

ພົນ-ລະ-ເຮືອນ


ອາວຸດ

ยืมมาจากบาลี อาวุธ; เทียบสันสกฤต आयुध (อายุธ); ร่วมเชื้อสายกับไทย อาวุธ

[ʔaː˩˨.ʋut̚˧˨]


ໂຈມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โจม

กระโจม (เครื่องกำบังแดดลม)


ເມື່ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เมื่อ, อีสาน เมื่อ, คำเมือง ᨾᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เมอิ่อ), เขิน ᨾᩮᩬᩨ᩵ (เมอื่), ไทลื้อ ᦵᦙᦲᧈ (เมี่), ไทดำ ꪹꪣ꪿ (เม่), ไทใหญ่ မိူဝ်ႈ (เมิ้ว), ไทใต้คง ᥛᥫ (เมอ̂), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜈𑜫 (มึว์)


ໜັງສືພິມ

ยืมมาจากไทย หนังสือพิมพ์; เหมือนกับ ໜັງສື (หนังสื, “หนังสือ”) + ພິມ (พิม, “พิมพ์”)

ຫນັງສືພິມ
หนังสืพิม

[naŋ˥˧˧.sɯː˥˧˧.pʰim˩˨]

หนังสือพิมพ์


ລາຍງານ

ยืมมาจากไทย รายงาน

ລາຽງານ
ลายงาน


ອິນເຕີແນັດ

อินเตอร์เน็ต


ຜູ້ຊາຍ

ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ຊາຍ (ซาย, “ชาย”)

ຜູ້ຊາຽ
ผู้ซาย
ຜູ່ຊາຍ
ผู่ซาย

[pʰuː˥˥˨.saːj˩˨]


ເຄື່ອງແບບ

ເຄື່ອງ (เคื่อง, “เครื่อง”) + ແບບ (แบบ, “แบบ”)

[kʰɯːə̯ŋ˧.bɛːp̚˧˩]

[kʰɯːə̯ŋ˧˨.bɛːp̚˥˥˨]


ແບບ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง法 (MC pjop); ร่วมเชื้อสายกับไทย แบบ, คำเมือง ᨷᩯ᩠ᨷ (แบบ), ไทลื้อ ᦶᦢᧇᧈ (แบ่บ), เขมร បែប (แบบ), เวียดนาม phép (แฟ้ป)


ສະບັບ

ยืมมาจากเขมร ច្បាប់ (จฺบาบ̍)

ສະບັບພາສາລາວ

สะบับพาสาลาว


ທັນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ทัน

(ໝາກ~) พุทรา


ຕົນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตน, คำเมือง ᨲᩫ᩠ᨶ (ต็น), เขิน ᨲᩫ᩠ᨶ (ต็น), ไทลื้อ ᦎᦳᧃ (ตุน), ไทใหญ่ တူၼ် (ตูน), ไทใต้คง ᥖᥨᥢ (โตน)


ກຸງ

ยืมมาจากเขมรเก่า ក្រុង (กฺรุง), កុរុង (กุรุง), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kruŋ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ក្រុង (กฺรุง), ไทย กรุง


ສັບປະດາ

ยืมมาจากสันสกฤต सप्ताह (สปฺตาห), จาก सप्त (สปฺต, “เจ็ด”)


ຄາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คราด


ໄລຍະ

ອາດມີຝົນຕົກ ຟ້າຮ້ອງ ໄລຍະ 4 ຫາ 12 ເມສານີ້

อาจมีฝนตกฟ้าร้องระยะ 4 ถึง 12 เมษายนนี้

อาดมีฝ็นต็ก ฟ้าฮ้อง ไลยะ 4 หา 12 เมสานี้


ບໍລິເວນ

ยืมมาจากบาลี ปริเวณ หรือสันสกฤต परिवेण (ปริเวณ, “ที่อยู่ของสงฆ์”)

ບໍຣິເວນ
บํริเวน

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.ʋeːn˩˨]


ເທື່ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เทื่อ, อีสาน เทื่อ, คำเมือง ᨴᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เทอิ่อ), เขิน ᨴᩮᩬᩨ᩵ (เทอื่), ไทลื้อ ᦵᦑᦲᧈ (เที่), ไทดำ ꪹꪕ꪿ (เตฺ่), ไทใหญ่ တိူဝ်ႈ (เติ้ว)


ທາງການ

ທາງ (ทาง, “ทาง”) + ການ (กาน, “การ”)

[tʰaːŋ˩˨.kaːn˩˨]


ນະຄອນຫຼວງ

[na(ʔ˧˨).kʰɔːn˩˨.luːə̯ŋ˥˧˧]


ທ້າຍ

เทียบไทย ท้าย


ເອກອັກຄະລັດຖະທູດ

ເອກ (เอก, “เอก”) + ອັກຄະລັດຖະທູດ (อักคะลัดถะทูด, “อัครราชทูต”)

เอกอัครราชทูต


ພາຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พาย


ພາຍ

ยืมมาจากเขมร ព្រាយ (พฺราย); ร่วมเชื้อสายกับไทย พราย


ພາຍ

ยืมมาจากมอญ ဗၠဲာ (พฺลัวา, “ชายหนุ่ม”); ร่วมเชื้อสายกับไทย พลาย


ພາຍ

ยืมมาจากบาลี ภาย(อ้างอิงแหล่งที่มาของข้อมูลเกี่ยวกับรากศัพท์นี้⁽⁺⁾ ได้ไหม); ร่วมเชื้อสายกับไทย ภาย, คำเมือง ᨻᩣ᩠ᨿ (พาย), เขิน ᨻᩣ᩠ᨿ (พาย), ไทลื้อ ᦗᦻ (พาย), ไทใหญ่ ပၢႆး (ป๊าย)


ສິ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซิ่น, คำเมือง ᩈᩥ᩠᩶ᨶ (สิ้น), ไทลื้อ ᦉᦲᧃᧉ (สี้น), ไทดำ ꪎꪲ꫁ꪙ (สิ้น), ไทใหญ่ သိၼ်ႈ (สิ้น), ไทใต้คง ᥔᥤᥢᥲ (สี้น), อาหม 𑜏𑜢𑜃𑜫 (สิน์)


ສຸດ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦉᦳᧆ (สุด), ไทใหญ่ သုတ်း (สุ๊ต), อาหม 𑜏𑜤𑜄𑜫 (สุต์)


ຢ່າງ

ยืมมาจากจีนเก่า樣 (OC *laŋs); ร่วมเชื้อสายกับไทย อย่าง, คำเมือง ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ (อย่าง), เขิน ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ (อย่าง), ไทลื้อ ᦊᦱᧂᧈ (หย่าง)


ຂົນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *q.pɯlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขน, ไทลื้อ ᦃᦳᧃ (ฃุน), ไทดำ ꪶꪄꪙ (โฃน), ไทใหญ่ ၶူၼ် (ขูน), อ่ายตน ၵုꩫ် (ขุน์), อาหม 𑜁𑜤𑜃𑜫 (ขุน์), ปู้อี benl, จ้วง bwn, จ้วงแบบหนง koan, แสก ปุ๋น


ຄວາມຄືບໜ້າ

ຄວາມ (ความ) + ຄືບໜ້າ (คืบหน้า)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰɯːp̚˥˨.naː˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰɯːp̚˧˦.naː˥˥˨]

ຄວາມ-ຄືບ-ໜ້າ

คำอาการนามของ ຄືບໜ້າ (คืบหน้า)


ໂຄງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โครง, ไทลื้อ ᦷᦆᧂ (โฅง)


ໂຄງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โคลง

โคลง (ร้อยกรอง)


ໂຄງການ

ยืมมาจากไทย โครงการ; เหมือนกับ ໂຄງ (โคง, “โครง”) + ການ (กาน, “การ”)

[kʰoːŋ˩˨.kaːn˩˨]


ຫລ້າ

รูปล้าสมัยของ ຫຼ້າ (หล้า)


ມົນທົນ

ยืมมาจากบาลี มณฺฑล หรือสันสกฤต मण्डल (มณฺฑล)


ດ່ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด่าน, อีสาน ด่าน, คำเมือง ᨯ᩵ᩣ᩠ᨶ (ด่าน)


ລຳດັບ

ยืมมาจากเขมร លំដាប់ (ลํฎาบ̍)


ກິໂລແມດ

[kiʔ˩˨.loː˩˨.mɛt̚˧˨]

รูปแบบอื่นของ ກິໂລແມັດ (กิโลแมัด)


ລາຍລະອຽດ

ยืมมาจากไทย รายละเอียด; เหมือนกับ ລາຍ (ลาย, “ราย”) + ລະອຽດ (ละอยด, “ละเอียด”)

ລາຽລະອຽດ
ลายละอยด

[laːj˩˨.la(ʔ˧˨).ʔiːə̯t̚˥˥˨]


ລົດໄຟ

ยืมมาจากไทย รถไฟ; เหมือนกับ ລົດ (ล็ด, “รถ”) + ໄຟ (ไฟ, “ไฟ”)

ການຂົນສົ່ງທາງລົດໄຟ

กานขนส่งทางรถไฟ

กานข็นส็่งทางล็ดไฟ

ຈີນເລັ່ງພັດທະນາລົດໄຟຄວາມໄວສູງລຸ້ນໃໝ່

จีนเร่งพัฒนารถไฟความเร็วสูงรุ่นใหม่

จีนเลั่งพัดทะนาล็ดไฟความไวสูงลุ้นใหม่


ດັ່ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗaŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ด่าง, ไทดำ ꪒꪰ꪿ꪉ (ดั่ง), ไทขาว ꪒꪰꪉꫀ, ไทใหญ่ လင်ႇ (ลั่ง), จ้วง ndaengq


ຕ້ອງ

(ໝາກ~) กระท้อน (Sandoricum indicum Cav.)


ເທົ່າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *dawᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เถ้า, ไทลื้อ ᦑᧁᧈ (เท่า), ไทขาว ꪹꪕꪱꫀ, ไทใหญ่ တဝ်ႈ (ต้ว), อาหม 𑜄𑜧 (ตว์) หรือ 𑜄𑜨𑜧 (ตอ̂ว์), จ้วง daeuh


ຕອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตอน


ດອຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.doːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอย, คำเมือง ᨯᩬ᩠ᨿ (ดอย), เขิน ᨯᩭ (ดอย), ไทลื้อ ᦡᦾ (ดอ̂ย), ไทใหญ่ လွႆ (ลอ̂ย), ไทใต้คง ᥘᥩᥭ (ลอ̂ย), อาหม 𑜓𑜨𑜩 (ดอ̂ย์) หรือ 𑜓𑜨𑜩𑜐𑜫 (ดอ̂ย์ญ์), จ้วง ndoi


ທຶນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทุน, คำเมือง ᨴᩧ᩠ᨶ (ทึน), เขิน ᨴᩨ᩠ᨶ (ทืน), ไทลื้อ ᦑᦹᧃ (ทืน), ไทใหญ่ တိုၼ်း (ตึ๊น)


ມູນຄ່າ

ມູນ (มูน, “มูล”) + ຄ່າ (ค่า, “ค่า”)


ຫານ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หาน, คำเมือง ᩉᩣ᩠ᨶ (หาน)

(ບົ້ງ~) บุ้งร่าน


ຫານ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩣ᩠ᨶ (หาน)

(ຫຍ້າ~) หญ้าชนิดหนึ่ง ถูกใบเข้าแล้วมีอาการคัน


ດ້ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้าน

ด้าน (ข้าง, ฝ่าย)


ງົບປະມານ

ยืมมาจากไทย งบประมาณ; เหมือนกับ ງົບ (ง็บ) + ປະມານ (ปะมาน)


ບາດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บาด, คำเมือง ᨷᩤ᩠ᨯ (บาด), ไทใหญ่ ဝၢတ်ႇ (ว่าต) หรือ မၢတ်ႇ (ม่าต), ไทใต้คง ᥛᥣᥖᥱ (ม่าต)


ບາດ

น่าจะแผลงมาจาก ບັດ (บัด); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บาด

บัด, ครั้ง, ที

ບາດນີ້

ບາດໜ້າ


ບາດ

ยืมมาจากสันสกฤต पात्र (ปาตฺร, “ภาชนะ”); เทียบบาลี ปตฺต (“ภาชนะ”)


ຊ້າ

เครื่องสานสำหรับใส่ของซึ่งมีหลายชนิด


ໝາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาย, อีสาน หมาย, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ (หมาย), เขิน ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ (หมาย), ไทลื้อ ᦖᦻ (หมาย), ไทดำ ꪢꪱꪥ (หมาย), ไทใหญ่ မၢႆ (มาย), ไทใต้คง ᥛᥣᥭᥴ (ม๋าย), อาหม 𑜈𑜩𑜤 (บาย์)

ຫມາຽ
หมาย
ຫມາຍ
หมาย


ພິມ

ยืมมาจากบาลี พิมฺพ หรือสันสกฤต बिम्ब (พิมฺพ)


ເງື່ອນໄຂ

ເງື່ອນ (เงื่อน, “เงื่อน”) + ໄຂ (ไข, “ไข”)

[ŋɯːə̯n˧.kʰaj˩(˧)]

[ŋɯːə̯n˧˨.kʰaj˥˧˧]


ຂໍ້ຄວາມ

จากไทย ข้อความ, เหมือนกับ ຂໍ້ (ขํ้) + ຄວາມ (ความ)

[kʰɔː˧˩.kʰuːə̯m˧˥]

[kʰɔː˥˥˨.kʰuːə̯m˩˨]


ອາດ

แผ่นหินสีเหลือง เหมือนผ้าขนสัตว์ เป็นที่นั่งของพระอินทร์


ບັນຫາ

ยืมมาจากบาลี ปญฺหา; เทียบสันสกฤต प्रश्न (ปฺรศฺน); ร่วมรากกับ ປິດສະໜາ (ปิดสะหนา)

ແກ້ໄຂບັນຫາ.

ບັນຫາຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ທາງດ້ານເສດຖະກິດ-ການເງິນຂອງປະເທດ.

ปัญหาความยุ่งยากทางด้านเศรษฐกิจ-การเงินของประเทศ

บันหาความหยุ้งยาก ทางด้านเสดถะกิด-กานเงินของปะเทด.


ສະພາ

ยืมมาจากบาลี สภา หรือสันสกฤต सभा (สภา)


ອົງການ

[ʔoŋ˩˨.kaːn˩˨]


ຄ່າ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง價 (MC kaeH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่า, อีสาน ค่า, คำเมือง ᨣ᩵ᩤ (ค่า), เขิน ᨣ᩵ᩤ (ค่า), ไทลื้อ ᦅᦱᧈ (ค่า), ไทใหญ่ ၵႃႈ (ก้า), ไทดำ ꪁ꪿ꪱ (กฺ่า), ไทขาว ꪁꪱꫀ, ไทใต้คง ᥐᥣ (กา), อาหม 𑜀𑜠 (กะ)


ຂົງເຂດ

[kʰoŋ˥˧˧.kʰeːt̚˥˥˨]


ໄຫລ

รูปล้าสมัยของ ໄຫຼ (ไหล)


ເລຂາ

ยืมมาจากบาลี เลขา หรือสันสกฤต लेखा (เลขา)

[leː˩˨.kʰaː˥˧˧]


ນັກວິຈານ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ວິຈານ (วิจาน, “วิจาร”)

[nak̚˧˨.ʋiʔ˧˨.t͡ɕaːn˩˨]


ຄ່າເງິນ

[kʰaː˧.ŋɤn˧˥]

[kʰaː˧˨.ŋɤn˩˨]


ເຈດຕະນາ

ยืมมาจากบาลี เจตนา หรือสันสกฤต चेतना (เจตนา, “การรับรู้, การเข้าใจ”)

[t͡ɕeːt̚˥˥˨.ta(ʔ˩˨).naː˩˨]


ວົງການ

ວົງ (ว็ง, “วง”) + ການ (กาน, “การ”)

[ʋoŋ˩˨.kaːn˩˨]


ຄວາມປັ່ນປ່ວນ

ຄວາມ (ความ) + ປັ່ນປ່ວນ (ปั่นป่วน)

[kʰuːə̯m˩˨.pan˧˨.puːə̯n˧˨]

ຄວາມ-ປັ່ນ-ປ່ວນ

คำอาการนามของ ປັ່ນປ່ວນ (ปั่นป่วน)


ຕະຫລາດ

รูปล้าสมัยของ ຕະຫຼາດ (ตะหลาด)


ຜັກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *prakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ผัก, คำเมือง ᨹᩢ᩠ᨠ (ผัก), ไทลื้อ ᦕᧅ (ผัก), ไทใต้คง ᥚᥐᥴ (ผั๋ก), ไทขาว ꪞꪰꪀ, ไทใหญ่ ၽၵ်း (ผั๊ก), อาหม 𑜇𑜀𑜫 (ผก์), จ้วง byaek, จ้วงแบบหนง pyaek, ปู้อี byagt, แสก พรั๊ก


ຂີດໝາຍ

ຂີດ (ขีด) + ໝາຍ (หมาย)

ຂີດຫມາຽ
ขีดหมาย

[kʰiːt̚˥˥˨.maːj˥˧˧]


ສາຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สาย, ไทดำ ꪎꪱꪥ (สาย), ไทขาว ꪎꪱꪥ

สาย (สิ่งที่เป็นเส้น)

ญาติที่สืบมาจากต้นวงศ์เดียวกัน


ສາຍ

ร่วมรากกับ ສວາຍ (สวาย)

สาย (เวลาหลังจากเช้า)


ສາຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฉาย


ສາຍການບິນ

ສາຍ (สาย, “สาย”) + ການບິນ (กานบิน, “การบิน”)

ສາຽການບິນ
สายกานบิน


ສວຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระสวย, อีสาน กระสวย หรือ สวย, คำเมือง ᩈ᩠ᩅ᩠ᨿ (สวย), ไทลื้อ ᦉᦽ (โสย)

กระสวย (ทอผ้า)

กระสวย (ยานอวกาศ)


ອັດຕາ

[ʔat̚˩˨.taː˩˨]


ອັດຕາ

ยืมมาจากบาลี อตฺตา

[ʔat̚˩˨.taː˩˨]


ດຸນ

ยืมมาจากบาลี ตุล


ການຊຳລະ

ການ (กาน) + ຊຳລະ (ซำละ)

คำอาการนามของ ຊຳລະ (ซำละ)


ທິດ

ยืมมาจากบาลี ทิส หรือสันสกฤต दिश् (ทิศฺ)


ພື້ນຖານ

ยืมมาจากไทย พื้นฐาน; เหมือนกับ ພື້ນ (พื้น, “พื้น”) + ຖານ (ถาน, “ฐาน”)

[pʰɯːn˧˦.tʰaːn˥˧˧]

พื้นฐาน, รากฐาน


ຫລັກ

รูปล้าสมัยของ ຫຼັກ (หลัก)


ປະການ

ยืมมาจากบาลี ปการ หรือสันสกฤต प्रकार (ปฺรการ)


ສະຖຽນລະພາບ

ສະ-ຖຽນ-ລະ-ພາບ


ຂະນະ

ยืมมาจากบาลี ขณ; เทียบสันสกฤต क्षण (กฺษณ)


ປະລິມານ

ยืมมาจากบาลี ปริมาณ หรือสันสกฤต परिमाण (ปริมาณ)

ປະຣິມານ
ปะริมาน


ຄ່າແຮງງານ

ຄ່າ (ค่า, “ค่า”) + ແຮງງານ (แฮงงาน, “แรงงาน”)

[kʰaː˧.hɛːŋ˧˥.ŋaːn˧˥]

[kʰaː˧˨.hɛːŋ˩˨.ŋaːn˩˨]


ສ່ວຍ

ยืมมาจากไทย ส่วย, จากแต้จิ๋ว 稅 (suê3, “ภาษี”); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈ᩠ᩅ᩠᩵ᨿ (สว่ย), ไทลื้อ ᦉᦽᧈ (โส่ย)

ສວ່າຍ
สว่าย
ສ່ວຽ
ส่วย


ຜູ້ນຳ

ຜູ້ (ผู้, “ผู้”) + ນຳ (นำ, “นำ”)


ຕຳໜິ

แผลงมาจาก ຕິ (ติ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ตำหนิ, เขมร តំណិះ (ตํณิะ), แผลงมาจาก តិះ (ติะ)


ແພະ

ยืมมาจากไทย แพะ


ແພະຮັບບາບ

ແພະ (แพะ, “แพะ”) + ຮັບບາບ (ฮับบาบ, “รับบาป”)

[pʰɛʔ˧˨.hap̚˧˨.baːp̚˥˥˨]


ຄຸຍຫະ

อวัยวะเพศชาย


ຊົງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทรง


ຊົງ

ยืมมาจากบาลี ชงฺฆา หรือสันสกฤต जङ्घा (ชงฺฆา)

(ພຣະ~) ชงฆ์ ราชาศัพท์ใช้ว่า ພຣະຊົງ (พระซ็ง)


ບ້ອງ

อวัยวะเพศชาย


ແບ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แบ้น

อวัยวะสืบพันธุ์ของผู้ชายหรือสัตว์เพศผู้


ໂຄ້ຽ

อวัยวะเพศชาย


ລິງຄະ

[liŋ˩˨.kʰaʔ˧˨]


ອົງຄະຊາດ

[ʔoŋ˩˨.kʰa(ʔ˧˨).saːt̚˧˦]


ກາມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กราม


ກາມ

ยืมมาจากบาลี กาม หรือสันสกฤต काम (กาม); ร่วมเชื้อสายกับไทย กาม


ກາມ

ยืมมาจากฝรั่งเศส gramme


ແດນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdɛːnᴬ³; ร่วมเชื้อสายกับไทย แดน, อีสาน แดน, คำเมือง ᨯᩯ᩠ᨶ (แดน), เขิน ᨯᩯ᩠ᨶ (แดน), ไทลื้อ ᦶᦡᧃ (แดน), ไทดำ ꪵꪒꪙ (แดน), ไทใหญ่ လႅၼ် (แลน), ไทใต้คง ᥘᥦᥢ (แลน), พ่าเก ꩫိꩫ် (นิน์), อาหม *𑜓𑜢𑜐𑜫 (*ดิญ์), 𑜃𑜢𑜐𑜫 (นิญ์)

แดน, เขต, แขวง, แคว้น

ขอบ, แนวพรมแดน, ขอบเขต, เขตแดน


ນັກຮ້ອງ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ຮ້ອງ (ฮ้อง, “ร้อง”)

[nak̚˧.hɔːŋ˥˨]

[nak̚˧˨.hɔːŋ˧˦]


ອາລົມ

ยืมมาจากบาลี อารมฺมณ (“พื้นฐาน, สิ่งค้ำจุน, รากฐาน; เหตุ, ที่มา”); เทียบสันสกฤต आलम्बन (อาลมฺพน, “ฐาน, พื้นฐาน”)

ເພິ່ນເປັນຄົນອາລົມດີ

เขาเป็นคนอารมณ์ดี

เพิ่นเปันค็นอาล็มดี


ເຄົ້າ

ต้น, แรก, เหง้า


ເຄົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥐᥝᥳ (เก๎า)

(ນົກ~) เค้า (นก), ฮูก


ນັກສຶກສາ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ສຶກສາ (สึกสา, “ศึกษา”)

[nak̚˧˨.sɯk̚˩˨.saː˥˧˧]


ປະຊາຊົນ

ປະຊາ (ปะซา, “ประชา”) + ຊົນ (ซ็น, “ชน”)


ເລືອດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɯətᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เลือด, อีสาน เลือด, คำเมือง ᩃᩮᩬᩥᨯ (เลอิด), เขิน ᩃᩮᩨ᩠ᨯ (เลืด), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧆ (เลีด), ไทดำ ꪹꪩꪒ (เลด), ไทขาว ꪩꪷꪒ, ไทใหญ่ လိူတ်ႈ (เลิ้ต), ไทใต้คง ᥘᥫᥖ (เลอ̂ต), อ่ายตน လိုတ် (ลึต์), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜄𑜫 (ลึต์), ปู้อี liad, จ้วง lwed, จ้วงแบบหนง lowd, แสก หล้วด


ຮອບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รอบ, คำเมือง ᩁᩬᨷ (รอบ), เขิน ᩁᩬᨷ (รอบ), อีสาน ฮอบ, ไทลื้อ ᦣᦸᧇ (ฮอ̂บ), ไทใหญ่ ႁွပ်ႈ (ห้อ̂ป), พ่าเก ꩭွပ် (หอ̂ป์), อาหม 𑜍𑜨𑜆𑜫 (รอ̂ป์), จ้วงแบบจั่วเจียง hob


ພະຍາດ

ยืมมาจากบาลี วฺยาธิ

[pʰa(ʔ˧˨).ɲaːt̚˧˦]

โรค, ความเจ็บป่วย


ສະຖິຕິ

ยืมมาจากสันสกฤต स्थिति (สฺถิติ); เทียบบาลี ฐิติ


ຊ່ວງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซ่วง

ชื่อเรือยาวที่ทำไว้เพื่อแข่งกัน เรียกว่า ເຮືອຊ່ວງ (เฮือซ่วง)


ຊ່ວງ

ยืมมาจากไทย ช่วง


ເຄີຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เคย


ກັມມະຄະຕິ

รูปล้าสมัยของ ກຳມະຄະຕິ (กำมะคะติ)


ກາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กาด, ไทใหญ่ ၵၢတ်ႇ (ก่าต), ไทใต้คง ᥐᥣᥖᥱ (ก่าต)


ກາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กาด, คำเมือง ᨠᩣ᩠ᨯ (กาด), ไทลื้อ ᦂᦱᧆ (กาด), ไทใหญ่ ၵၢတ်ႇ (ก่าต), ไทใต้คง ᥐᥣᥖᥱ (ก่าต)


ກົງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กรง, คำเมือง ᨡᩫ᩠ᨦ (ข็ง); เทียบไทดำ ꪶꪁꪉ (โกฺง)


ກົບ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kɤpᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กบ, อีสาน กบ, ไทขาว ꪀꪺꪚ, ไทใหญ่ ၵူပ်း (กู๊ป), อาหม 𑜀𑜤𑜆𑜫 (กุป์), ปู้อี gobt, จ้วง goep, แสก กั๊บ


ກ່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กล่อง

ภาชนะสี่ขาสำหรับนึ่งข้าวเหนียว


ກໍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *koːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กอ, อีสาน กอ, ไทลื้อ ᦂᦸ (กอ̂), ไทดำ ꪀꪷ (กํ), ไทขาว ꪀꪮ, ไทใหญ่ ၵေႃ (กอ̂), ไทใต้คง ᥐᥨᥝ (โกว), อาหม 𑜀𑜦𑜡 (กอ̂), จ้วง go


ກໍ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ก้อ, ไทลื้อ ᦂᦸᧉ (ก้อ̂)


ຈິກຈອກ

[t͡ɕik̚˧˥.t͡ɕɔːk̚˧˩]

[t͡ɕik̚˩˨.t͡ɕɔːk̚˥˥˨]


ສານະ

[saː˥˧˧.naʔ˧˨]


ສາຣະໄມ

รูปล้าสมัยของ ສາລະໄມ (สาละไม, “สารไมย”)


ສຸນັກ

ยืมมาจากบาลี สุนข; เทียบสันสกฤต शुनक (ศุนก)


ສຸວານ

ยืมมาจากบาลี สุวาน (“หมา”); เทียบสันสกฤต श्वान (ศฺวาน, “หมา”)

[suʔ˧˥.ʋaːn˧˥]

[suʔ˩˨.ʋaːn˩˨]


ຫມາ

รูปล้าสมัยของ ໝາ (หมา)


ຫິ່ງ

กระดิ่งเล็กของปลอกคอสุนัข


ເສັດ

แผลงมาจาก ເສດ (เสด)


ປີເສັດ

ปีที่สิบเอ็ด ปีจอประเทศลาวภาคเหนือ


ເຫງກ

เลียนเสียงธรรมชาติ

การร้องหงิง ๆ ของสุนัขบาดเจ็บ


ເຫງັງ

เลียนเสียงธรรมชาติ

การเห่าหอนของสุนัข


ໂສນະ

ยืมมาจากบาลี โสณฺณ

[soː˥˧˧.naʔ˧˨]


ໂສນະ

ยืมมาจากบาลี โสณ

[soː˥˧˧.naʔ˧˨]

โสณะ (สุนัข)


ເປົ້າໝາຍ

ยืมมาจากไทย เป้าหมาย; เหมือนกับ ເປົ້າ (เป็้า) + ໝາຍ (หมาย)

ເປົ້າຫມາຽ
เป็้าหมาย
ເປົ້າຫມາຍ
เป็้าหมาย

ພາຍໃນ 3 ປີຕໍ່ໜ້າ ກະຊວງສຶກສາທິການຈະພັດທະນາການສຶກສາໃຫ້ບັນລຸເປົ້າໝາຍ

ภายใน 3 ปีข้างหน้า กระทรวงศึกษาธิการจะพัฒนาการศึกษาให้บรรลุเป้าหมาย

พายใน 3 ปีตํ่หน้า กะซวงสึกสาทิกานจะพัดทะนากานสึกสาให้บันลุเป็้าหมาย


ເປົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปล้า, คำเมือง ᨸᩖᩮᩢ᩶ᩣ (เปลั้า), เขิน ᨸᩮᩢ᩶ᩣ (เปั้า), ไทลื้อ ᦔᧁᧉ (เป้า), ไทใหญ่ ပဝ်ႈ (ป้ว)

(ນົກ~) เปล้า

เปล้า (ต้นไม้ชนิด Croton argyratus, Croton joufra Roxb, Croton oblingifolius Roxb, Dioscorea bulbifera L หรือ Croton delpyi Gagn)


ເປົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เป้า; อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨸᩮᩢ᩶ᩣ (เปั้า), ไทลื้อ ᦔᧁᧉ (เป้า), ไทใหญ่ ပဝ်ႈ (ป้ว)

เป้า (ในเป้าหมาย)


ເປົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปักเป้า, อาจมีรากศัพท์เดียวกับ ເປົ້າ (เป็้า, “เป็นใหญ่ตรงกลาง”)

(ປາ~) ปักเป้า; ชื่อปลาชนิดหนึ่ง หนังหนาตัวเล็กเป่าลมเข้าท้องแล้วพองขึ้น


ເປົ້າ

(ຜີ~) ชื่อผีจำพวกหนึ่ง ถือกันมาว่ามักกินของดิบและออกหากินกลางคืน มีแสงรุ่งออกจากรูจมูก


ດ້ອຍ

(ທ້ອງ~) โรคชนิดหนึ่ง ทำให้ถ่ายอุจจาระเสมอ เรียกว่า ທ້ອງດ້ອຍ (ท้องด้อย)


ແຜນ

กราบเรือ, กราบเรือมีไว้กันน้ำไหลเข้าเรือ


ສະຫັດສະວັດ

ສະຫັດສະ (สะหัดสะ, “สหัส”) + ວັດ (วัด, “วรรษ”)

ສະຫັດສະຫວັດ
สะหัดสะหวัด

ສະ-ຫັດ-ສະ-ວັດ


ລາຍໄດ້

ລາຽໄດ້
ลายได้


ໂພຊະນາການ

ยืมมาจากไทย โภชนาการ


ວັດຖຸດິບ

ยืมมาจากไทย วัตถุดิบ; เหมือนกับ ວັດຖຸ (วัดถุ, “วัตถุ”) + ດິບ (ดิบ, “ดิบ”)

[ʋat̚˧˨.tʰuʔ˩˨.dip̚˩˨]


ຕົ້ນຕໍ

ຕົ້ນ (ต็้น, “ต้น”) + ຕໍ (ตํ, “ตอ”)


ມິດ

ยืมมาจากบาลี มิตฺต (“เพื่อน”) หรือสันสกฤต मित्र (มิตฺร, “เพื่อน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย มิตร, เขมร មិត្ត (มิตฺต)


ເບື້ອງຕົ້ນ

ເບື້ອງ (เบื้อง, “เบื้อง”) + ຕົ້ນ (ต็้น, “ต้น”)

[bɯːə̯ŋ˥˨.ton˥˨]

[bɯːə̯ŋ˧˦.ton˧˦]