ຄານ

มีเสน่ห์, น่าหลงใหล

งดงาม, สง่างาม


ຊາ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩᩣ (ชา), ไทใหญ่ ၸႃး (จ๊า)

ขรุขระ, ไม่เกลี้ยง, ไม่เนียน


ຊື່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *zɤːᴮ (“ตรง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ซื่อ, คำเมือง ᨪᩨ᩵ (ซื่), เขิน ᨪᩨ᩵ (ซื่), อีสาน ซื่อ หรือ ซือ, ไทลื้อ ᦌᦹᧈ (ซื่), ไทดำ ꪏꪳ꪿ (ซึ่), ไทขาว ꪏꪳꫀ, ไทใหญ่ သိုဝ်ႈ (สึ้ว), ไทใต้คง ᥔᥪ (สื), อาหม 𑜏𑜢𑜤𑜈𑜫 (สึว์), จ้วง soh, จ้วงแบบหนง swh


ຊຽງ

ดี, ประเสริฐ


ດັງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดัง, อีสาน ดัง, ไทดำ ꪒꪰꪉ (ดัง)


ຕູ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตู้, อีสาน ตู้

ทุย, ซึ่งมีเขาที่สั้นและงอ (ใช้แก่ควาย)

ຄວາຍຕູ້


ຕູ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตู้; คำนิยามที่หมายถึงตาหรือยายเทียบได้กับอีสาน พ่อใหญ่ หรือ แม่ใหญ่ ตามลำดับ

ซึ่งเป็นชนิดที่ใหญ่กว่าชนิดธรรมดา (ใช้แก่นกเขา)

ນົກເຂົາຕູ້

นกเขาชนิดใหญ่

ซึ่งเป็นตาหรือยาย

ພໍ່ຕູ້

ແມ່ຕູ້


ນັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นัก, คำเมือง ᨶᩢ᩠ᨠ (นัก)


ນັ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪙ꫁ꪽ (นั้น)


ຜູ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผู้, ไทดำ ꪠꪴ꫁ (ฝุ้), ไทขาว ꪞꪴꫂ

ໄກ່ຜູ້

ປາຜູ້

ມ້າຜູ້


ລ້ານ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *laːnꟲ⁴ (“(หัว)ล้าน”) (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้าน, คำเมือง ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), เขิน ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶ (ล้าน), ไทลื้อ ᦟᦱᧃᧉ (ล้าน), ไทใหญ่ လၢၼ်ႉ (ล๎าน), ไทใต้คง ᥘᥣᥢᥲ (ล้าน)


ສຳຄັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สำคัญ, เขมร សំគាល់ (สํคาล̍, “ทำให้รู้”) หรือ សម្គាល់ (สมฺคาล̍, “ทำให้รู้”), แผลงมาจาก ស្គាល់ (สฺคาล̍)

ເຂົາເຈົ້າຮັບຮູ້ວ່າ ການຮຽນຮູ້ແມ່ນເລື່ອງສຳຄັນ

พวกเขารับรู้ว่า การเรียนรู้คือเรื่องสำคัญ

เข็าเจ็้าฮับฮู้ว่า กานฮยนฮู้แม่นเลื่องสำคัน


ສຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฉียง

[siːə̯ŋ˩(˧)]


ກອນ

คล้องกัน, เกาะก่ายกัน


ແຄນ

แผลงมาจาก ແຄວນ (แควน); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦆᧃ (แฅน), ไทใหญ่ ၶႅၼ်း (แข๊น)

ค่อยยังชั่ว, ยังชั่ว, ไม่ร้ายเท่าไหร่


ແຄນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แคลน


ແສງ

ยืมมาจากเขมรเก่า សេង (เสง, “แบกหรือสวมไว้บนบ่า”); ร่วมเชื้อสายกับไทย แสง, เขมร សែង (แสง)


ພິເສດ

ยืมมาจากบาลี วิเสส หรือสันสกฤต विशेष (วิเศษ); ร่วมเชื้อสายกับไทย พิเศษ, เขมร ពិសេស (พิเสส)

[pʰiʔ˧˨.seːt̚˥˥˨]


ກະຈັດກະຈາຍ

ກະຈັດກະຈາຽ
กะจัดกะจาย

ກະ-ຈັດ-ກະ-ຈາຍ

กระจัดกระจาย


ມົນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มน, อีสาน มน, คำเมือง ᨾᩫ᩠ᨶ (ม็น), เขิน ᨾᩫ᩠ᨶ (ม็น), ไทลื้อ ᦙᦳᧃ (มุน), ไทใหญ่ မူၼ်း (มู๊น)

มน, กลม, ไม่เหลี่ยม


ແຫຼມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɛːmᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰleːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แหลม, อีสาน แหลม, คำเมือง ᩉᩖᩯᨾ (แหลม), เขิน ᩉᩖᩯᨾ (แหลม), ไทลื้อ ᦶᦜᧄ (แหลม), ไทดำ ꪵꪨꪣ (แหลม), ไทขาว ꪵꪨꪣ, ไทใหญ่ လႅမ် (แลม), ไทใต้คง ᥘᥦᥛᥴ (แล๋ม)


ແກ້ວ

ແກ້ວກ້າ


ອຸດົມ

ยืมมาจากบาลี อุตฺตม หรือสันสกฤต उत्तम (อุตฺตม)


ສົມບູນ

ยืมมาจากสันสกฤต सम्पूरण (สมฺปูรณ, “เติมให้เต็ม”)


ອຸດົມສົມບູນ

ອຸດົມ (อุด็ม, “อุดม”) + ສົມບູນ (ส็มบูน, “สมบูรณ์”)

ອຸ-ດົມ-ສົມ-ບູນ


ຫຼັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หลักแหลม, คำเมือง ᩉᩖ᩠ᩅᩢᨠ (หลวัก), ไทดำ ꪨꪰꪀ (หลัก), ไทใหญ่ လၵ်း (ลั๊ก)

หลักแหลม, ฉลาด, มีปัญญา

อำไว้, แอบซ่อนเอาไว้


ຖາວອນ

ยืมมาจากไทย ถาวร, จากบาลี ถาวร; เทียบสันสกฤต स्थावर (สฺถาวร); ร่วมรากกับ ສະຖາພອນ (สะถาพอน) and ສະຖາວອນ (สะถาวอน)

[tʰaː˩(˧).ʋɔːn˧˥]

[tʰaː˥˧˧.ʋɔːn˩˨]


ບົດ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨷᩫ᩠ᨯ (บ็ด), ไทลื้อ ᦷᦢᧆ (โบด), ไทขาว ꪚꪺꪒ, ไทใหญ่ မူတ်း (มู๊ต)


ຟ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *vaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟ้า, อีสาน ฟ้า, คำเมือง ᨼ᩶ᩣ (ฟ้า), ไทลื้อ ᦝᦱᧉ (ฟ้า), ไทดำ ꪡ꫁ꪱ (ฟ้า), ไทขาว ꪡꪱꫂ, ไทใหญ่ ၽႃႉ (ผ๎า) หรือ ၾႃႉ (ฝ๎า), คำตี้ ၸႃႇ, อาหม 𑜇𑜠 (ผะ), 𑜇𑜡 (ผา), 𑜇𑜨𑜠 (ผอ̂ะ), 𑜇𑜨𑜡 (ผอ̂า) หรือ 𑜇𑜞𑜠 (ผฺระ), จ้วง fax


ແວດລ້ອມ

ແວດ (แวด, “แวด”) + ລ້ອມ (ล้อม, “ล้อม”)

[ʋɛːt̚˥˨.lɔːm˥˨]

[ʋɛːt̚˧˦.lɔːm˧˦]


ໄຊ

ดุร้ายเนื่องจากเจ็บปวด (ใช้กับสัตว์ที่บาดเจ็บ)


ສັບ

ยืมมาจากบาลี สพฺพ; ร่วมเชื้อสายกับไทย สรรพ


ກະຕືລືລົ້ນ

ยืมมาจากไทย กระตือรือร้น (Patterson & Severino, 1995)

ກະ-ຕື-ລື-ລົ້ນ

กระตือรือร้น


ກຳລັງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กำลัง, เขมร កម្លាំង (กมฺลาํง)


ກາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *klaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย กลาย, ไทลื้อ ᦂᦻ (กาย), ไทใหญ่ ၵၢႆ (กาย)

ล่วงหรือเปลี่ยนไปแล้ว


ມີ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *miːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มี, อีสาน มี, คำเมือง ᨾᩦ (มี), เขิน ᨾᩦ (มี), ไทลื้อ ᦙᦲ (มี), ไทดำ ꪣꪲ (มิ), ไทขาว ꪣꪲ, ไทใหญ่ မီး (มี๊), ไทใต้คง ᥛᥤᥰ (มี๊), อาหม 𑜉𑜣 (มี), จ้วง miz


ແປ

ແຜ່ນແປໆ


ຍືນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.ɟɯːnᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยืน, คำเมือง ᨿᩨ᩠ᨶ (ยืน), ไทดำ ꪥꪳꪙ (ยึน), ไทใหญ่ ယိုၼ်း (ยึ๊น), ไทใต้คง ᥕᥪᥢᥰ (ยื๊น, “ยาว, นาน”); ร่วมรากกับ ຢືນ (อยืน, “ตั้งอยู่”)

ยืน (ยาวนาน)

ອາຍຸໝັ້ນຂວັນຍືນ

อายุมั่นขวัญยืน

อายุหมั้นขวันยืน


ເວົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เว้า


ຄ້າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คล้าย


ກ້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ก้อง


ສະອາດ

ยืมมาจากเขมรเก่า ស្អាត (สฺอาต), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *cʔaʔ ~ *cʔah ~ *cʔaas; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ស្អាត (สฺอาต), ไทย สะอาด

[sa(ʔ˩˨).ʔaːt̚˥˥˨]

ນ້ຳສະອາດ


ແນ່ນອນ

ແນ່ (แน่, “แน่”) + ນອນ (นอน, “นอน”)

[nɛː˧.nɔːn˧˥]

[nɛː˧˨.nɔːn˩˨]

ບໍ່ຮູ້ສາເຫດທີ່ແນ່ນອນ

ไม่รู้สาเหตุที่แน่นอน

บํ่ฮู้สาเหดที่แน่นอน


ກ້າ

กล้า (แข็ง, แรงมาก)


ມືດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *mɯːtᴰ, จากจีนเก่า昧 (OC *mɯːds); ร่วมเชื้อสายกับไทย มืด, ไทดำ ꪣꪳꪒ (มึด), ไทขาว ꪣꪳꪒ


ອັນຕະລາຍ

ยืมมาจากบาลี อนฺตราย (“อุปสรรคหรือภัยอันมาในระหว่าง”) หรือสันสกฤต अन्तराय (อนฺตราย)

ອັນຕະຣາຽ
อันตะราย


ກົມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กลม, อีสาน กลม, ไทใหญ่ ၵူမ် (กูม)


ຝືດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝืด, คำเมือง ᨺᩨ᩠ᨯ (ฝืด), ไทใหญ่ ၽိုတ်ႇ (ผึ่ต)


ຍ່ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่อย, คำเมือง ᨿᩬ᩠᩵ᨿ (ยอ่ย), ไทลื้อ ᦍᦾᧈ (ย่อ̂ย), ไทใหญ่ ယွႆႈ (ย้อ̂ย)

ย่อย (ส่วนน้อย)


ລະອຽດ

[la(ʔ˧).ʔiːə̯t̚˧˩]

[la(ʔ˧˨).ʔiːə̯t̚˥˥˨]


ຈັກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จัก


ຈັກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จัก


ຫວານ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.waːlᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หวาน, คำเมือง ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), เขิน ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), ไทลื้อ ᦛᦱᧃ (หวาน), ไทขาว ꪪꪱꪙ, ไทดำ ꪪꪱꪙ (หวาน), ไทใหญ่ ဝၢၼ် (วาน), ไทใต้คง ᥝᥣᥢᥴ (ว๋าน), พ่าเก ဝꩫ် (วน์), อาหม 𑜈𑜃𑜫 (บน์), จ้วง van, แสก หว่าน


ນ້ຳຕານ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ຕານ (ตาน, “ตาล”)


ນຸ້ມ

คำพ้องความของ ນຸ່ມ (นุ่ม)


ຮ້ອນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rɔːnꟲ⁴, จากไทดั้งเดิม *rwuːlꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้อน, คำเมือง ᩁᩬ᩶ᩁ (รอ้ร), อีสาน ฮ้อน, ไทลื้อ ᦣᦸᧃᧉ (ฮ้อ̂น), ไทดำ ꪭ꫁ꪮꪙ (ฮ้อน), ไทขาว ꪭꪮꪙꫂ, ไทใหญ่ ႁွၼ်ႉ (ห๎อ̂น), ไทใต้คง ᥞᥩᥢᥳ (ห๎อ̂น), พ่าเก ꩭွꩫ် (หอ̂น์), อาหม 𑜍𑜨𑜃𑜫 (รอ̂น์), แสก รูน, จ้วง lonx หรือ lanx


ພອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พอน, อีสาน พอน, ไทลื้อ ᦗᦸᧃ (พอ̂น)


ໜາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หนาว, อีสาน หนาว, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩣ᩠ᩅ (หนาว), เขิน ᩉ᩠ᨶᩣ᩠ᩅ (หนาว), ไทลื้อ ᦐᦱᧁ (หนาว), ไทดำ ꪘꪱꪫ (หนาว), ไทขาว ꪘꪱꪫ, ไทแดง ꪘꪱꪫ, ไทใหญ่ ၼၢဝ် (นาว), ไทใต้คง ᥘᥣᥝᥴ (ล๋าว) หรือ ᥢᥣᥝᥴ (น๋าว), อาหม 𑜃𑜧 (นว์) หรือ 𑜓𑜧 (ดว์)


ອ່ອນແອ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ແອ (แอ, “แอ”)

[ʔɔːn˧.ʔɛː˩(˧)]

[ʔɔːn˧˨.ʔɛː˩˨]


ປີກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลีก


ມັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทใต้คง ᥛᥢᥰ (มั๊น)


ໃຕ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taɰꟲ; เทียบจีนยุคกลาง底 (MC tejX); ร่วมเชื้อสายกับไทย ใต้, คำเมือง ᨲᩱ᩶ (ไต้), ไทลื้อ ᦺᦎᧉ (ไต้), ไทดำ ꪻꪔ꫁ (ใต้), ไทขาว ꪻꪔꫂ, ไทใหญ่ တႂ်ႈ (ใต้), ไทใต้คง ᥖᥬᥲ (ใต้), อาหม 𑜄𑜧 (ตว์) หรือ 𑜄𑜨𑜧 (ตอ̂ว์), จ้วง daej


ຍານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาน, คำเมือง ᨿᩣ᩠ᨶ (ยาน), ไทใหญ่ ယၢၼ်း (ย๊าน)


ຈິງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง真 (MC tsyin); ร่วมเชื้อสายกับไทย จริง


ທຸກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทุก, คำเมือง ᨴᩩᨠ (ทุก), เขิน ᨴᩩᨠ (ทุก), ไทลื้อ ᦑᦳᧅ (ทุก)

ໃນໄລຍະການເກັບກ່ຽວຂອງທຸກປີ ຈະມີແຮງງານຫຼາຍຄົນ

ในระยะการเก็บเกี่ยวของทุกปี จะมีแรงงานหลายคน

ในไลยะกานเกับก่ยวของทุกปี จะมีแฮงงานหลายค็น


ສາມັກຄີ

ยืมมาจากบาลี สามคฺคี (“ความพร้อมเพรียง”); เทียบสันสกฤต सामग्री (สามคฺรี, “ความพร้อมเพรียง”)

[saː˥˧˧.mak̚˧˨.kʰiː˩˨]


ດຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดียว, อีสาน เดียว, คำเมือง ᨯ᩠ᨿᩅ (ดยว), เขิน ᨯ᩠ᨿᩴ (ดยํ), ไทลื้อ ᦵᦡᧁ (เดว), ไทดำ ꪒꪸꪫ (ดย̂ว), ไทขาว ꪒꪸꪫ, ไทใหญ่ လဵဝ် (เลว), ไทใต้คง ᥘᥥᥝ (เลว), อาหม 𑜃𑜢𑜈𑜫 (นิว์)

ເປັນຜູ້ລົງທຶນຜູ້ດຽວ

เป็นผู้ลงทุนผู้เดียว

เปันผู้ล็งทึนผู้ดยว

ມີວິທີດຽວເທົ່ານັ້ນ

มีวิธีเดียวเท่านั้น

มีวิทีดยวเท็่านั้น


ດ່ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดี่ยว, คำเมือง ᨯ᩠ᨿ᩵ᩅ (ดย่ว), เขิน ᨯ᩠ᨿ᩵ᩴ (ดย่ํ)


ເດັດດ່ຽວ

ເດັດ (เดัด, “เด็ด”) + ດ່ຽວ (ด่ยว, “เดี่ยว”)


ສິດ

ยืมมาจากสันสกฤต शिष्ट (ศิษฺฏ)


ສະເໝີ

จากไทย เสมอ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ស្មើ (สฺเมิ); ร่วมรากกับ ສົມ (ส็ม), ສະມະ (สะมะ), and ສົມມະ (ส็มมะ)

ສະເຫມີ
สะเหมี
ສເມີ
สเมี

[sa(ʔ˩˨).mɤː˥˧˧]


ລືຊາ

[lɯː˧˥.saː˧˥]

[lɯː˩˨.saː˩˨]


ພໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พอ, อีสาน พอ, คำเมือง ᨻᩬᩴ (พอํ), เขิน ᨻᩳ (พอ), ไทลื้อ ᦗᦸ (พอ̂), ไทดำ ꪝꪷ (ปฺํ), ไทใหญ่ ပေႃး (ป๊อ̂), ไทใต้คง ᥙᥨᥝᥰ (โป๊ว), อาหม 𑜆𑜦𑜡 (ปอ̂)


ມະຫາ

ยืมมาจากบาลี มหา


ກວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กลวง, ไทดำ ꪀꪺꪉ (กัวง, “ใน”), ไทขาว ꪀꪺꪉ (“ใน”)

[kuːə̯ŋ˩(˧)]


ເຂັ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เข้ม, อีสาน เข้ม, คำเมือง ᨡᩯ᩠᩶ᨾ (แข้ม), เขิน ᨡᩯ᩠᩶ᨾ (แข้ม) หรือ ᨡᩮ᩠᩶ᨾ (เข้ม), ไทลื้อ ᦶᦃᧄᧉ (แฃ้ม), ไทดำ ꪵꪄ꫁ꪣ (แฃ้ม), ไทใหญ่ ၶႅမ်ႈ (แข้ม)


ຂັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขัน, จ้วง haen


ໂມໂຫ

[moː˩˨.hoː˥˧˧]


ກວມລວມ

ກວມ (กวม, “คลุม”) + ລວມ (ลวม, “รวม”)

[kuːə̯m˩˨.luːə̯m˩˨]

สากล, ทุกหนทุกแห่ง

ປົກປ້ອງສັງຄົມໃຫ້ມີລັກສະນະກວມລວມ

ปกป้องสังคมให้มีลักษณะสากล

ป็กป้องสังค็มให้มีลักสะนะกวมลวม

ສ້າງພາກພື້ນໃຫ້ມີຄວາມເສລີ, ເປີດກວ້າງ, ກວມລວມ ແລະອີງໃສ່ກົດໝາຍ

สร้างภูมิภาคให้มีความเสรี เปิดกว้าง สากล และอิงตามกฎหมาย

ส้างพากพื้นให้มีความเสลี, เปีดกว้าง, กวมลวม และอีงใส่ก็ดหมาย


ມອງ

ซึ่งเป็นกะเทย โดยมีอวัยวะเพศทั้งชายและหญิง

ซึ่งพิการแต่กำเนิด

ຄົນມອງ

คนพิการแต่กำเนิด


ຊົ່ວ

เทียบจีนยุคกลาง錯 (MC tshuH, “ผิด; เลว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชั่ว, คำเมือง ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), เขิน ᨩ᩠ᩅᩫ᩵ (ชว็่), ไทลื้อ ᦷᦌᧈ (โซ่)


ກວ້າງ

จากจีนยุคกลาง廣 (MC kwangX); ร่วมเชื้อสายกับไทย กว้าง, คำเมือง ᨠ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᨦ (กว้าง), ไทลื้อ ᦦᦱᧂᧉ (กว้าง), ไทดำ ꪀꪫ꫁ꪱꪉ (กว้าง), ไทขาว ꪀꪫꪱꪉꫂ, ไทใหญ่ ၵႂၢင်ႈ (กฺว้าง), อาหม 𑜀𑜝𑜨𑜂𑜫 (กฺลอ̂ง์), 𑜀𑜨𑜂𑜫 (กอ̂ง์) หรือ 𑜀𑜂𑜫 (กง์), ปู้อี gvaangs, จ้วง gvangq


ກວ້າງໃຫຍ່

ກວ້າງ (กว้าง, “กว้าง”) + ໃຫຍ່ (ใหย่, “ใหญ่”)

[kuːə̯ŋ˥˨.ɲaj˧]

[kuːə̯ŋ˧˦.ɲaɰ˧˨]


ໃຫຍ່

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰɲaɰᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใหญ่, คำเมือง ᩉ᩠ᨿᩱ᩵ (ไหย่) หรือ ᩉ᩠ᨿᩲ᩵ (ใหย่), ไทลื้อ ᦺᦊᧈ (ไหย่), ไทดำ ꪻꪐ꪿ (ใหญ่), ไทขาว ꪻꪐꫀ, ไทใหญ่ ယႂ်ႇ (ใย่), ไทใต้คง ᥕᥬᥱ (ใย่), อาหม 𑜐𑜧 (ญว์), 𑜊𑜨𑜧 (ยอ̂ว์) หรือ 𑜊𑜧𑜤 (ยาว์)

โต (ใหญ่ขึ้น เช่น โตเป็นผู้ใหญ่แล้ว)


ຍາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาว, คำเมือง ᨿᩣ᩠ᩅ (ยาว), ไทลื้อ ᦍᦱᧁ (ยาว), ไทใหญ่ ယၢဝ်း (ย๊าว)

ຫ້າມນັກສຶກສາຊາຍໃສ່ຕຸ້ມຫູ, ຈົ່ງຜົມຍາວ ຫຼື ຍ້ອມສີຜົມ

ห้ามนักศึกษาชายใส่ตุ้มหู, ไว้ผมยาว หรือ ย้อมสีผม

ห้ามนักสึกสาซายใส่ตุ้มหู, จ็่งผ็มยาว หลื ย้อมสีผ็ม


ກະງ້ອນກະແງ້ນ

[ka(ʔ˧˥).ŋɔːn˥˨.ka(ʔ˧˥).ŋɛːn˥˨]

[ka(ʔ˩˨).ŋɔːn˧˦.ka(ʔ˩˨).ŋɛːn˧˦]

ກະ-ງ້ອນ-ກະ-ແງ້ນ

กระง่องกระแง่ง


ກະຈວນ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕuːə̯n˩˨]

ละเอียดเป็นแป้ง


ກະຈະ

ขาวงาม, แจ้ง, สะอาด


ກະຈັດ

ถี่, สนิท, มีระยะไม่ห่าง


ກະຈັດກະຈາຽ

ກະ-ຈັດ-ກະ-ຈາຍ

รูปล้าสมัยของ ກະຈັດກະຈາຍ (กะจัดกะจาย)


ກະຈັດກະແຈງ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕat̚˩˨.ka(ʔ˩˨).t͡ɕɛːŋ˩˨]

ກະ-ຈັດ-ກະ-ແຈງ

กระตือรือร้น


ກະຈັ້ນກະຈໍ້

ກະ-ຈັ້ນ-ກະ-ຈໍ້


ກະຈາ

ปานกลาง, ไม่อ่อนไม่แก่


ກະຈຸກກະຈິກ

ກະ-ຈຸກ-ກະ-ຈິກ

กระจุกกระจิก


ກະຈົວະກະຈອກ

[ka(ʔ˧˥).t͡ɕuə̯ʔ˧˥.ka(ʔ˧˥).t͡ɕɔːk̚˧˩]

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕuə̯ʔ˩˨.ka(ʔ˩˨).t͡ɕɔːk̚˥˥˨]

ກະ-ຈົວະ-ກະ-ຈອກ


ຂາວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xaːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขาว, คำเมือง ᨡᩣ᩠ᩅ (ขาว), ไทลื้อ ᦃᦱᧁ (ฃาว), ไทดำ ꪄꪱꪫ (ฃาว), ไทใหญ่ ၶၢဝ် (ขาว), ไทใต้คง ᥑᥣᥝᥴ (ฃ๋าว), อาหม 𑜁𑜧 (ขว์) หรือ 𑜁𑜨𑜧 (ขอ̂ว์), จ้วง hau, ปู้อี haaul, แสก ห่าว


ແດງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdɛːŋᴬ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.dwiːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แดง, คำเมือง ᨯᩯ᩠ᨦ (แดง), ไทลื้อ ᦶᦡᧂ (แดง), ไทใหญ่ လႅင် (แลง), ไทใต้คง ᥘᥦᥒ (แลง), อาหม 𑜓𑜢𑜂𑜫 (ดิง์) หรือ 𑜃𑜢𑜂𑜫 (นิง์), จ้วง nding, จ้วงแบบหนง ndiang, แสก รี๋ง


ກະຈ່າງ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕaːŋ˧˨]


ແຈ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แจ้ง, อีสาน แจ้ง, คำเมือง ᨧᩯ᩠᩶ᨦ (แจ้ง), เขิน ᨧᩯ᩠᩶ᨦ (แจ้ง), ไทลื้อ ᦶᦈᧂᧉ (แจ้ง), ไทดำ ꪵꪊ꫁ꪉ (แจ้ง), ไทใหญ่ ၸႅင်ႈ (แจ้ง)


ກະຈ່າງໃນຕາ

[ka(ʔ˩˨).t͡ɕaːŋ˧˨.naɰ˩˨.taː˩˨]

ກະ-ຈ່າງ-ໃນ-ຕາ


ຍຸດຕິທຳ

ຍຸດຕິ (ยุดติ, “ยุติ”) + ທຳ (ทำ, “ธรรม”)

ຍຸຕິທຳ
ຍຸດຕິທັມ
ยุดติทัม


ສາທາລະນະ

ยืมมาจากบาลี สาธารณ หรือสันสกฤต साधारण (สาธารณ)

ຫ້ອງນ້ຳສາທາລະນະ

ห้องน้ำสาธารณะ

ห้องน้ำสาทาละนะ


ສາທາຣະນະ

รูปล้าสมัยของ ສາທາລະນະ (สาทาละนะ)


ດຳ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.damᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดำ, ไทลื้อ ᦡᧄ (ดัม), ไทดำ ꪒꪾ (ดำ), ไทใหญ่ လမ် (ลัม), อาหม 𑜃𑜪 (นํ) หรือ 𑜓𑜪 (ดํ), จ้วง ndaem


ດ່າງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓlaːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ด่าง, อาหม 𑜓𑜂𑜫 (ดง์)

ด่าง (เป็นดวง)


ກະດຳກະດ່າງ

ກະ-ດຳ-ກະ-ດ່າງ

กระดำกระด่าง


ດິບ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀdipᴰˢ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.dipᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดิบ, คำเมือง ᨯᩥ᩠ᨷ (ดิบ), ไทใหญ่ လိပ်း (ลิ๊ป), จ้วง ndip


ດີ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดี, คำเมือง ᨯᩦ (ดี), ไทลื้อ ᦡᦲ (ดี), ไทดำ ꪒꪲ (ดิ), ไทขาว ꪒꪲ, ไทใหญ่ လီ (ลี), อาหม 𑜓𑜣 (ดี), 𑜃𑜣 (นี) หรือ 𑜑𑜣 (หี), ปู้อี ndil, จ้วง ndei


ຊ່າງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɟaːŋᴮ², จากจีนยุคกลาง匠 (MC dzjangH); ร่วมเชื้อสายกับไทย ช่าง, คำเมือง ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (ช่าง), เขิน ᨩ᩵ᩣ᩠ᨦ (ช่าง), ไทลื้อ ᦋᦱᧂᧈ (ช่าง), ไทใหญ่ ၸၢင်ႈ (จ้าง), พ่าเก ꩡင် (จง์), อาหม 𑜋𑜂𑜫 (ฉง์), จ้วง cangh, เขมร ជាង (ชาง)


ກະຕຸກກະຕັກ

ກະ-ຕຸກ-ກະ-ຕັກ


ຫ່າງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่าง, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨦ (ห่าง), ไทดำ ꪬ꪿ꪱꪉ (ห่าง), ไทใหญ่ ႁၢင်ႇ (ห่าง)


ຂີ້ຖີ່

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ຖີ່ (ถี่, “ถี่, ขี้เหนียว”)

[kʰiː˧˩.tʰiː˧]

[kʰiː˥˥˨.tʰiː˧˨]

ขี้เหนียว, ตระหนี่


ຫຍັງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หยัง, คำเมือง ᩉ᩠ᨿᩢᨦ (หยัง), ภาษาจ้วงใต้ laeng (หลัง) / galaeng (กะหลัง), ภาษาไตนง raeng (slaeng) (หรัง)

ใด, อะไร, อันใด


ອະວຸໂສ

[ʔa(ʔ˩˨).ʋuʔ˧˨.soː˥˧˧]

รูปแบบอื่นของ ອາວຸໂສ (อาวุโส)


ວິຕົກກັງວົນ

ວິຕົກ (วิต็ก, “วิตก”) + ກັງວົນ (กังว็น, “กังวล”)

[ʋiʔ˧˨.tok̚˩˨.kaŋ˩˨.ʋon˩˨]

ວິ-ຕົກ-ກັງ-ວົນ


ຮ້າຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɤːjꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้าย, คำเมือง ᩁ᩶ᩣ᩠ᨿ (ร้าย), ไทดำ ꪭ꫁ꪱꪥ (ฮ้าย), ไทใหญ่ ႁၢႆႉ (ห๎าย), ไทใต้คง ᥞᥣᥭᥳ (ห๎าย), อาหม 𑜍𑜩 (รย์), จ้วง rwix, ภาษาจ้วงใต้ raix

ร้าย (ชั่ว, ไม่ดี, ดุ หรือเป็นอันตราย)

ລະວັງໝາຮ້າຍ

ละวังหมาฮ้าย

น่าเกลียด (ไม่งาม), ขี้เหร่


ຮ້າຍແຮງ

ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”) + ແຮງ (แฮง, “แรง”)

ຮ້າຽແຮງ
ฮ้ายแฮง

[haːj˥˨.hɛːŋ˧˥]

[haːj˧˦.hɛːŋ˩˨]


ຕ່າງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *taːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่าง, อีสาน ต่าง, คำเมือง ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), เขิน ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ (ต่าง), ไทลื้อ ᦎᦱᧂᧈ (ต่าง), ไทดำ ꪔ꪿ꪱꪉ (ต่าง), ไทใหญ่ တၢင်ႇ (ต่าง), ไทใต้คง ᥖᥣᥒᥱ (ต่าง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์)


ດົນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ดน

ເມືອງນີ້ໄດ້ສ້າງສະຖິຕິທີ່ບໍ່ມີຫິມະຕົກເປັນເວລາດົນທີ່ສຸດໃນຮອບ 60 ປີ.

เมืองนี้ได้สร้างสถิติที่ไม่มีหิมะตกเป็นเวลานานที่สุดในรอบ 60 ปี

เมืองนี้ได้ส้างสะถิติที่บํ่มีหิมะต็กเปันเวลาด็นที่สุดในฮอบ 60 ปี.


ໜຸ່ມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰnumᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนุ่ม, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩩ᩵ᨾ (หนุ่ม), ไทลื้อ ᦐᦳᧄᧈ (หนุ่ม), ไทใหญ่ ၼုမ်ႇ (นุ่ม), ไทใต้คง ᥘᥧᥛᥱ (ลู่ม) หรือ ᥢᥧᥛᥱ (นู่ม), อาหม 𑜃𑜤𑜉𑜫 (นุม์); เทียบชวา nom


ຫຼາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlaːjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลาย, คำเมือง ᩉ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (หลาย), เขิน ᩉ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ (หลาย), ไทลื้อ ᦜᦻ (หลาย), ไทดำ ꪨꪱꪥ (หลาย), ไทขาว ꪨꪱꪥ, ไทใหญ่ လၢႆ (ลาย), ปู้อี laail, จ้วง lai, แสก หล่าย; เทียบจีนเก่า多 (OC *ʔl'aːl)

ຫລາຽ
หลาย
ຫລາຍ
หลาย


ໝັ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มั่น, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩢ᩶ᩁ (หมั้ร), ไทลื้อ ᦖᧃᧉ (หมั้น), ไทดำ ꪢ꫁ꪽ (หมั้น), ไทใหญ่ မၼ်ႈ (มั้น), พ่าเก မꩫ် (มน์), อาหม 𑜉𑜃𑜫 (มน์)


ສຳເລັດ

แผลงมาจาก ເສັດ (เสัด); จากเขมร សំរេច (สํเรจ), แผลงมาจาก ស្រេច (สฺเรจ)

ສຳເຣັດ
สำเรัด

ເກັບກ່ຽວເຂົ້າຈົນສຳເລັດ

เก็บเกี่ยวข้าวจนสำเร็จ

เกับก่ยวเข็้าจ็นสำเลัด


ສຸດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สุด, อีสาน สุด, ไทลื้อ ᦉᦳᧆ (สุด), คำเมือง ᩈᩩᨯ (สุด), เขิน ᩈᩩᨯ (สุด), ไทดำ ꪎꪴꪒ (สุด), ไทใหญ่ သုတ်း (สุ๊ต), อาหม 𑜏𑜤𑜄𑜫 (สุต์)


ຫລວງ

[luːə̯ŋ˩(˧)]

รูปล้าสมัยของ ຫຼວງ (หลวง)


ແທ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย แท้, ไทลื้อ ᦶᦑᧉ (แท้), ไทดำ ꪵꪕ꫁ (แตฺ้), ไทขาว ꪵꪕꫂ, ไทใหญ่ တႄႉ (แต๎), ไทใต้คง ᥖᥥᥳ (เต๎), อาหม 𑜄𑜦𑜧 (เต)


ຫັ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩢ᩠᩶ᨶ (หั้น), ไทดำ ꪬ꫁ꪽ (หั้น), ไทใหญ่ ႁၼ်ႈ (หั้น), จ้วงแบบจั่วเจียง haenj (หั้น, “นั้น, นั่น”)


ທັງໝົດ

ທັງ (ทัง, “ทั้ง”) + ໝົດ (หม็ด, “หมด”)


ຫານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หาญ, คำเมือง ᩉᩣ᩠ᨶ (หาน), ไทใหญ่ ႁၢၼ် (หาน)


ດ້ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้าน, ไทใหญ่ လၼ် (ลัน)

ด้าน (แข็ง, ไม่อาย)


ຊ້າ

ช้า, ชั่ว, เลว


ທົ່ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทั่ว, คำเมือง ᨴ᩠ᩅᩫ᩵ (ทว็่), ไทลื้อ ᦷᦑᧈ (โท่), ไทดำ ꪕ꪿ꪺ (ตฺั่ว), ไทใหญ่ တူဝ်ႈ (ตู้ว)


ອາດ

ยืมมาจากเขมร អាច (อาจ)

อาจ (กล้าหรือสามารถ)


ອາດ

มีสีงามตา, มีสีขาวสะอาด


ຄ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แค่, อีสาน ค่า, คำเมือง ᨣ᩵ᩤ (ค่า), เขิน ᨣ᩵ᩤ (ค่า), ไทลื้อ ᦅᦱᧈ (ค่า), ไทใหญ่ ၵႃႈ (ก้า), อาหม 𑜀𑜠 (กะ)

เท่า, มีส่วนยาวเท่ากัน

ຍາວຄ່າວາ


ໃໝ່

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmaɰᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmɤːlᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใหม่, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ (ใหม่), ไทลื้อ ᦺᦖᧈ (ไหม่), ไทดำ ꪻꪢ꪿ (ใหม่), ไทขาว ꪻꪢꫀ, ไทใหญ่ မႂ်ႇ (ใม่), ไทใต้คง ᥛᥬᥱ (ใม่), อาหม 𑜉𑜧 (มว์) หรือ 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์), ปู้อี mos, จ้วง moq


ແລ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪵꪩ꫁ꪫ (แล้ว)

ເດືອນແລ້ວ.

เดือนที่แล้ว


ແຂງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kʰɛːŋᴬ¹, จากไทดั้งเดิม *k.reːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แข็ง, ไทลื้อ ᦶᦃᧂ (แฃง), ไทดำ ꪵꪄꪉ (แฃง), ไทขาว ꪵꪂꪉ, ไทใหญ่ ၶႅင် (แขง), อาหม 𑜁𑜢𑜂𑜫 (ขิง์), ปู้อี jeengl, แสก เถรี่ยง (“แข็ง”) และ แข้ง (“ตึง”)

แข็ง (ไม่อ่อน, กล้า)

แข็งและแรง, มั่นคง


ຫລວງຫລາຍ

[luːə̯ŋ˥˧˧.laːj˥˧˧]

รูปแบบอื่นของ ຫຼວງຫຼາຍ (หลวงหลาย)


ສູງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *suːŋᴬ¹; เทียบจีนยุคกลาง嵩 (MC sjuwng) หรือ 崧 (MC sjuwng); ร่วมเชื้อสายกับไทย สูง, ไทลื้อ ᦉᦳᧂ (สุง), ไทดำ ꪎꪴꪉ (สุง), ไทขาว ꪶꪎꪉ, ไทใหญ่ သုင် (สุง), ไทใต้คง ᥔᥧᥒᥴ (สู๋ง), อ่ายตน ꩬုင် (สุง์), พ่าเก ꩬုင် (สุง์), อาหม 𑜏𑜤𑜂𑜫 (สุง์)


ຕ່ຳ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *tamᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่ำ, คำเมือง ᨲ᩵ᩣᩴ (ต่าํ), เขิน ᨲ᩵ᩣᩴ (ต่าํ) หรือ ᨲᩯ᩠᩵ᨾ (แต่ม), ไทลื้อ ᦶᦎᧄᧈ (แต่ม), ไทดำ ꪔꪾ꪿ (ต่ำ), ไทขาว ꪔꪝꪾꫀ, ไทใหญ่ တႅမ်ႇ (แต่ม), อาหม 𑜄𑜪 (ตํ) หรือ 𑜄𑜉𑜫 (ตม์), จ้วง daemq


ສາມາດ

ยืมมาจากสันสกฤต समर्थ (สมรฺถ); เทียบบาลี สมตฺถ

[saː˥˧˧.maːt̚˧˦]


ໃຄ່

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨣᩱ᩵ (ไค่), ไทลื้อ ᦺᦅᧈ (ไค่), ไทใหญ่ ၵႂ်ႈ (ใก้), จ้วงแบบจั่วเจียง kawh (“พอง บวม”)

โน, บวม, พอง

ຕີນໃຄ່ບວມ


ໃຄ່

ร่วมเชื้อสายกับจ้วงแบบจั่วเจียง kawq (“แห้ง ไม่มีน้ำ”)

แห้ง, ไม่มีน้ำ


ຄົບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คบ, อีสาน คบ


ສວຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สวย; เทียบหมิ่นใต้ 嫷 (súi)
Jonsson (1991) ได้แนะนำว่ามาจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *suəjᴬ¹ (“งาม, หุ่นดี”) แต่ภาษาในกลุ่มส่วนมากไม่มีคำศัพท์


ນ້ອຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *noːjꟲ (“เล็ก”); ร่วมเชื้อสายกับไทย น้อย, คำเมือง ᨶᩬ᩠᩶ᨿ (นอ้ย), ไทลื้อ ᦓᦾᧉ (น้อ̂ย), ไทดำ ꪙ꫁ꪮꪥ (น้อย), ไทขาว ꪙꪮꪥꫂ, ไทใหญ่ ၼွႆႉ (น๎อ̂ย), จ้วง noix

น้อย, ไม่มาก


ແຂງແຮງ

ແຂງ (แขง, “แข็ง”) + ແຮງ (แฮง, “แรง”)

[kʰɛːŋ˩(˧).hɛːŋ˧˥]

[kʰɛːŋ˥˧˧.hɛːŋ˩˨]


ສຳຮອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สำรอง; ร่วมรากกับ ສຳລອງ (สำลอง)

[sam˥˧˧.hɔːŋ˩˨]


ພື້ນຖານ

ยืมมาจากไทย พื้นฐาน; เหมือนกับ ພື້ນ (พื้น, “พื้น”) + ຖານ (ถาน, “ฐาน”)

[pʰɯːn˧˦.tʰaːn˥˧˧]

ที่เป็นพื้นฐาน, เบื้องต้น


ສະຖຽນ

[sa(ʔ˩˨).tʰiːə̯n˥˧˧]


ໃດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗaɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใด, คำเมือง ᨯᩱ (ได), ไทลื้อ ᦺᦡ (ได), ไทดำ ꪻꪒ (ใด), ไทขาว ꪻꪒ, ไทใหญ่ လႂ် (ใล), อาหม 𑜓𑜧 (ดว์) หรือ 𑜃𑜧 (นว์), จ้วง lawz


ຊົງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซง

เหงา, โศกเศร้า, ไม่ชื่นบาน


ກາມ

เที่ยง, เสมอ, ชัด


ແພງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *beːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แพง, คำเมือง ᨻᩯ᩠ᨦ (แพง), ไทลื้อ ᦶᦗᧂ (แพง), ไทใหญ่ ပႅင်း (แป๊ง), จ้วง bengz, จ้วงแบบหนง biangz หรือ byangz


ແພງ

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪵꪝꪉ (แปฺง)


ໄກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.lajᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไกล, อีสาน ไกล, คำเมือง ᨠᩖᩱ (ไกล), เขิน ᨠᩱ (ไก), ไทลื้อ ᦺᦂ (ไก), ไทใหญ่ ၵႆ (ไก), ไทใต้คง ᥐᥭ (กัย), อาหม 𑜀𑜩 (กย์), จ้วง gyae


ແຫບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แหบ, คำเมือง ᩉᩯ᩠ᨷ (แหบ), ไทใหญ่ ႁႅပ်ႇ (แห่ป)


ມ່ວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มล่อน, อีสาน ม่วน, คำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), เขิน ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ (มว่ร), ไทลื้อ ᦷᦙᧃᧈ (โม่น), ไทดำ ꪣ꪿ꪺꪙ (มั่วน), ไทใหญ่ မူၼ်ႈ (มู้น), ไทใต้คง ᥛᥨᥢ (โมน), อาหม 𑜉𑜤𑜃𑜫 (มุน์) หรือ 𑜈𑜤𑜃𑜫 (บุน์)

สนุก, ชื่นบานใจ

ເພງມ່ວນ


ມ່ວນ

ไม่ฝืด, สะดวก (ไม่ติดขัด)


ຈິງໃຈ

ຈິງ (จิง, “จริง”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[t͡ɕiŋ˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ອີກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อีก, ไทลื้อ ᦀᦲᧅᧈ (อี่ก), ไทใหญ่ ဢိၵ်ႇ (อิ่ก), อาหม 𑜒𑜢𑜀𑜫 (อิก์)


ພຽງ

จากจีนยุคกลาง平 (MC bjien|bjaeng); ร่วมเชื้อสายกับไทย เพียง, คำเมือง ᨻ᩠ᨿᨦ (พยง), เขิน ᨻ᩠ᨿᨦ (พยง), ไทลื้อ ᦵᦗᧂ (เพง), ไทดำ ꪝꪸꪉ (ปฺย̂ง), ไทใหญ่ ပဵင်း (เป๊ง)

เพียง (เท่ากัน, เสมอ), เพี้ยง, เหมือน

ราบ, เรียบ, มีส่วนสูงเท่ากัน


ກົງ

ยืมมาจากเขมรเก่า *ត្រង ~ តុរង (*ตฺรง ~ ตุรง); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ត្រង់ (ตฺรง̍), ไทย ตรง


ທອກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ทอก, คำเมือง ᨴᩬᨠ (ทอก)


ຫຍຸຽ

รูปล้าสมัยของ ຫຍຸຍ (หยุย)


ໂສນະ

ยืมมาจากบาลี โสณฺณ

[soː˥˧˧.naʔ˧˨]


ແກ່

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *keːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แก่, คำเมือง ᨠᩯ᩵ (แก่), ไทดำ ꪵꪀ꪿ (แก่), ไทขาว ꪵꪀꫀ, ไทใหญ่ ၵႄႇ (แก่), ไทใต้คง ᥐᥥᥱ (เก่), จ้วง geq, แสก เก

แก่ (ไม่อ่อน, ไม่หนุ่มสาว)


ຍາກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *jaːkᴰᴸ⁴; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยาก, คำเมือง ᨿᩣ᩠ᨠ (ยาก), เขิน ᨿᩣ᩠ᨠ (ยาก), ไทลื้อ ᦍᦱᧅ (ยาก), ไทขาว ꪥꪱ, ไทใหญ่ ယၢၵ်ႈ (ย้าก), ไทใต้คง ᥕᥣᥐ (ยาก), พ่าเก ယက် (ยก์), อาหม 𑜊𑜀𑜫 (ยก์)

ບາງເອກະສານຍັງອ່ານເຂົ້າໃຈຍາກ

บางเอกสารยังอ่านเข้าใจยาก

บางเอกะสานยังอ่านเข็้าใจยาก


ຍາກຈົນ

ຍາກ (ยาก, “ยาก”) + ຈົນ (จ็น, “จน”)

[ɲaːk̚˧˦.t͡ɕon˩˨]


ເປົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เป้า; อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨸᩮᩢ᩶ᩣ (เปั้า), ไทลื้อ ᦔᧁᧉ (เป้า), ไทใหญ่ ပဝ်ႈ (ป้ว)

เป็นใหญ่ตรงกลาง


ແຜນ

โล่ง, เตียน, ซึ่งอยู่ที่โล่ง


ແທ້ຈິງ

ແທ້ (แท้, “แท้”) + ຈິງ (จิง, “จริง”)

[tʰɛː˥˨.t͡ɕiŋ˩(˧)]

[tʰɛː˧˦.t͡ɕiŋ˩˨]


ໜ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨶᩬ᩠᩶ᨿ (หนอ้ย)

น้อย (ไม่มาก)


ຈຳເປັນ

ຈຳ (จำ, “จำ”) + ເປັນ (เปัน, “เป็น”)


ພຽງພໍ

ພຽງ (พยง, “เพียง”) + ພໍ (พํ, “พอ”)

/pʰiaŋ˧˦.pʰɔː˧˦/


ມິດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มิด, อีสาน มิด, คำเมือง ᨾᩥ᩠ᨯ (มิด), เขิน ᨾᩥ᩠ᨯ (มิด)


ສາກົນ

แผลงมาจากบาลี สกล (“ทั้งหมด”) หรือสันสกฤต सकल (สกล)


ເທິງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เทิง, คำเมือง ᨵᩮᩥ᩠ᨦ (เธิง), ไทลื้อ ᦵᦒᦲᧂ (เธีง, “เพดาน”)


ຈົບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จบ


ຄາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คา, อีสาน คา, คำเมือง ᨣᩤ (คา), ไทขาว ꪁꪱ


ດາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดา


ລາ

ไม่โค้งเข้า (จากโค้งกลายเป็นตรง)


ໜາ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnaːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนา, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩣ (หนา), ไทลื้อ ᦐᦱ (หนา), ไทดำ ꪘꪱ (หนา), ไทใหญ่ ၼႃ (นา), อาหม 𑜃𑜡 (นา), ปู้อี nal, จ้วง na; เทียบสุ่ย qnal, ต้งใต้ nal, ไหลดั้งเดิม *C-naː


ຈ້າ

ພໍ່ແມ່ຂອງລາວເຕືອນວ່າຢ່າໃຊ້ການກະທຳທີ່ໂງ່ຈ້າ

พ่อแม่ของเขาเตือนว่าอย่าใช้การกระทำที่โง่เขลา

พํ่แม่ของลาวเตือนว่าอย่าใซ้กานกะทำที่โง่จ้า


ໃກ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.raɰꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใกล้, คำเมือง ᨠᩖᩲ᩶ (ใกล้) หรือ ᨠᩖᩱ᩶ (ไกล้), ไทลื้อ ᦺᦂᧉ (ไก้), ไทใหญ่ ၵၢႆ (กาย), อาหม 𑜀𑜧 (กว์) หรือ 𑜀𑜩 (กย์), จ้วง gyawj; เทียบไทดำ ꪻꪎ꫁ (ใส้), ไทขาว ꪻꪌꫂ


ຫຼວງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰluəŋᴬ (“ใหญ่”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หลวง, คำเมือง ᩉᩖ᩠ᩅᨦ (หลวง), ไทลื้อ ᦷᦜᧂ (โหลง), ไทดำ ꪨꪺꪉ (หลัวง), ไทขาว ꪨꪺꪉ, ไทใหญ่ လူင် (ลูง), อาหม 𑜎𑜤𑜂𑜫 (ลุง์), จ้วง lueng, จ้วงแบบหนง long

[luːə̯ŋ˩(˧)]

หลวง, ที่เป็นของพระเจ้าแผ่นดิน


ຄຽວ

(ຫີ~) มีความอยากในกามคุณมาก, ร่าน


ຖືກ

เทียบจีนยุคกลาง觸 (MC tsyhowk, “สัมผัส, โดน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ถูก, อีสาน ถืก, คำเมือง ᨳᩪᨠ (ถูก), เขิน ᨳᩪᨠ (ถูก), ไทลื้อ ᦏᦳᧅᧈ (ถุ่ก), ไทใหญ่ ထုၵ်ႇ (ถุ่ก), ไทใต้คง ᥗᥧᥐᥴ (ถู๋ก), อาหม 𑜌𑜤𑜀𑜫 (ถุก์)

ถูก (ไม่ผิด)


ຖືກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถูก, อีสาน ถืก, คำเมือง ᨳᩪᨠ (ถูก), เขิน ᨳᩪᨠ (ถูก), ไทลื้อ ᦏᦳᧅᧈ (ถุ่ก), ไทดำ ꪖꪴꪀ (ถุก), ไทใหญ่ ထုၵ်ႇ (ถุ่ก), จ้วงแบบหนง tuk

ถูก (ไม่แพง)


ເຜັດ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *pʰetᴰˢ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เผ็ด, คำเมือง ᨹᩮᩢ᩠ᨯ (เผัด), ไทลื้อ ᦵᦕᧆ (เผด), ไทดำ ꪹꪠꪸꪒ (เฝย̂ด), ไทใหญ่ ၽဵတ်း (เผ๊ต), ไทใต้คง ᥚᥥᥖᥱ (เผ่ต), พ่าเก ၸိတ် (ผิต์), อาหม 𑜇𑜢𑜄𑜫 (ผิต์)


ສົ້ມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *sɤmꟲ (“เปรี้ยว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้ม, ไทดำ ꪶꪎ꫁ꪣ (โส้ม), ไทใหญ่ သူမ်ႈ (สู้ม), อาหม 𑜏𑜤𑜪 (สุํ), จ้วง soemj


ທຳອິດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตำอิด

ຄັ້ງທຳອິດ

ສະບັບທຳອິດ


ຈີກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฉีก, เขิน ᩈᩦ᩠ᨠ (สีก), ไทลื้อ ᦉᦲᧅᧈ (สี่ก), ไทดำ ꪊꪲꪀ (จิก), ไทใหญ่ သိၵ်ႇ (สิ่ก), พ่าเก ꩬိက် (สิก์) หรือ ꩡိက် (จิก์), อาหม 𑜏𑜢𑜀𑜫 (สิก์)

[t͡ɕiːk̚˥˥˨]


ໂລຫິດ

ยืมมาจากบาลี โลหิต หรือสันสกฤต लोहित (โลหิต)


ແນວໃດ

ແນວ (แนว, “แนว, อย่าง”) + ໃດ (ใด, “ใด”); ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪵꪙꪫꪻꪒ (แนวใด)

[nɛːw˩˨.daɰ˩˨]

อย่างไร, อย่างใด


ຫຼວງຫຼາຍ

ຫຼວງ (หลวง, “หลวง”) + ຫຼາຍ (หลาย, “หลาย”)

ຫລວງຫລາຍ
หลวงหลาย
ຫລວງຫລາຽ
หลวงหลาย

[luːə̯ŋ˥˧˧.laːj˥˧˧]

หลายหลวง, มากมาย


ຕະຫລົກ

รูปแบบอื่นของ ຕະຫຼົກ (ตะหล็ก)


ຕະຫຼົກ

ຕະຫລົກ
ตะหล็ก
ຕລົກ
ตล็ก


ປາກຫວານ

ປາກ (ปาก, “ปาก”) + ຫວານ (หวาน, “หวาน”)

[paːk̚˥˥˨.ʋaːn˥˧˧]


ຫຼ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ล่า, อีสาน หล้า หรือ หล่า, คำเมือง ᩉᩖ᩶ᩣ (หล้า), เขิน ᩉᩖ᩶ᩣ (หล้า), ไทลื้อ ᦜᦱᧉ (หล้า), ไทใหญ่ လႃႈ (ล้า)

ล่า (เร็ว ๆ นี้)

ຫຼ້າສຸດ

ຂ່າວຫຼ້າ

ล่า (ช้า, สาย)

ຫຼ້າຊ້າ

ຫຼ້າຫຼັງ

ມາຫຼ້າ

อ่อนสุด, คนเล็ก

ນ້ອງຫຼ້າ

ລູກຫຼ້າ


ສຸພາບ

[suʔ˧˥.pʰaːp̚˥˨]

[suʔ˩˨.pʰaːp̚˧˦]


ຂາບ

ยืมมาจากไทย ขาบ (Kerr, 1972)


ແຫລ້

รูปล้าสมัยของ ແຫຼ້ (แหล้)


ທືດໆ

[tʰɯːt̚˥˨.tʰɯːt̚˥˨]

[tʰɯːt̚˧˦.tʰɯːt̚˧˦]

ພວກເຂົາໄປກັນທືດໆ

พวกเขาไปกันมากมาย

พวกเข็าไปกันทืดๆ


ມໍ່

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ม่อ, ไทลื้อ ᦙᦸᧈ (ม่อ̂)


ເຫິງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หึง, อีสาน เหิง, คำเมือง ᩉᩮᩥ᩠ᨦ (เหิง) หรือ ᩉᩧ᩠ᨦ (หึง), เขิน ᩉᩨ᩠ᨦ (หืง), ไทลื้อ ᦠᦹᧂ (หืง), ไทดำ ꪹꪬꪷꪉ (เหํง), ไทใหญ่ ႁိုင် (หึง), ไทใต้คง ᥞᥪᥒᥴ (หื๋ง), อาหม 𑜍𑜢𑜤𑜂𑜫 (รึง์)


ເອາະເຍະ

[ʔɔʔ˧˥.ɲeʔ˧]

[ʔɔʔ˩˨.ɲeʔ˧˨]

น้อย (ไม่มาก), ไม่มาก

ກອງເອາະເຍາະ


ຊະຊາຍ

ຊະ (ซะ) + ຊາຍ (ซาย)

เกลื่อนกลาด, เรี่ยราด, ไม่เป็นระเบียบ

ເຖິງເວລາຢຸດການຖິ້ມຂີ້ເຫຍື້ອຢ່າງຊະຊາຍແລ້ວ

ถึงเวลาหยุดการทิ้งขยะอย่างเรี่ยราดแล้ว

เถิงเวลาอยุดกานถิ้มขี้เหยื้ออย่างซะซายแล้ว


ດຸ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ดุ

ขยัน, ขยันขันแข็ง, ไม่ย่อท้อ


ເຈົ້າຊູ້

ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ຊູ້ (ซู้, “ชู้”)

หล่อ, ดูดี, รูปงาม, มีเสน่ห์


ເພ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เพ, อีสาน เพ

เพ, พัง, ชำรุด, เสีย, เสียหาย


ເກົ່າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *kawᴮ, จากจีนยุคกลาง故 (MC kuH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เก่า, ไทลื้อ ᦂᧁᧈ (เก่า), ไทดำ ꪹꪀ꪿ꪱ (เก่า), ไทใหญ่ ၵဝ်ႇ (ก่ว), อาหม 𑜀𑜧 (กว์), จ้วง gaeuq


ຄັບ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡapᴰˢ⁴ (Jonsson, 1991), จากไทดั้งเดิม *ɡapᴰ, เป็นไปได้ว่ามาจากจีนยุคกลาง狹 (MC heap) (ซึ่งทำให้ร่วมรากกับ ແຄບ (แคบ))
ร่วมเชื้อสายกับไทย คับ, คำเมือง ᨣᩢ᩠ᨷ (คับ), ไทลื้อ ᦅᧇ (คับ), ไทดำ ꪁꪚꪾ (กฺับ), ไทใหญ่ ၵပ်ႉ (กั๎ป), จ้วงแบบจั่วเจียง kaep


ຄ້ານ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡraːnꟲ², จากจีนเก่า懶 (OC *raːnʔ); ร่วมเชื้อสายกับไทย คร้าน, คำเมือง ᨣᩕ᩶ᩣ᩠ᨶ (คร้าน), เขิน ᨤ᩶ᩣ᩠ᨶ (ฅ้าน), ไทลื้อ ᦆᦱᧃᧉ (ฅ้าน), ไทดำ ꪋ꫁ꪱꪙ (จฺ้าน), ไทขาว ꪋꪱꪙꫂ, ไทใหญ่ ၶၢၼ်ႉ (ข๎าน), ไทใต้คง ᥑᥣᥢᥳ (ฃ๎าน)

(ຂີ້~) คร้าน, เกียจคร้าน, ขี้เกียจ


ແໜ້ນໜາ

ແໜ້ນ (แหน้น, “แน่น”) + ໜາ (หนา, “หนา”)

[nɛːn˥˥˨.naː˥˧˧]


ໂປ່ງໃສ

ໂປ່ງ (โป่ง, “โปร่ง”) + ໃສ (ใส, “ใส”)

[poːŋ˧˨.saɰ˥˧˧]


ອູດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน อูด


ແຫຼວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰleːwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลว, คำเมือง ᩉᩖᩯᩅ (แหลว) หรือ ᩉ᩠ᩃᩯᩅ (แหลว), อีสาน แหลว, ไทลื้อ ᦶᦜᧁ (แหลว), ไทดำ ꪵꪨꪫ (แหลว), ไทขาว ꪵꪨꪫ, ไทใหญ่ လႅဝ်ႈ (แล้ว), ไทใต้คง ᥘᥦᥝᥴ (แล๋ว), จ้วง liu

ເຫຼວ
เหลว
ແຫລວ
แหลว

ไม่แข็งแรง, เปราะ

ไม่มีรสชาติ, จืดชืด


ດ່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด่อน, คำเมือง ᨯᩬ᩵ᩁ (ดอ่ร), ไทดำ ꪒ꪿ꪮꪙ (ด่อน), ไทขาว ꪒꪮꪙꫀ

ด่อน, ขาว, เผือก


ລວກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *luəkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลวก, ไทย ลวก, คำเมือง ᩃ᩠ᩅᨠ (ลวก), เขิน ᩃ᩠ᩅᨠ (ลวก), ไทลื้อ ᦷᦟᧅ (โลก), ไทดำ ꪩꪺꪀ (ลัวก), ไทขาว ꪩꪺ, แสก หล้วก


ລຳບາກໃຈ

ລຳບາກ (ลำบาก, “ลำบาก”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[lam˩˨.baːk̚˥˥˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ໃຈແຄບ

ยืมมาจากไทย ใจแคบ; เหมือนกับ ໃຈ (ใจ) + ແຄບ (แคบ)

[t͡ɕaj˩(˧).kʰɛːp̚˥˨]

[t͡ɕaɰ˩˨.kʰɛːp̚˧˦]


ແຄບ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɣɛːpᴰᴸ⁴ (Jonsson, 1991), จากจีนยุคกลาง狹 (MC heap); ร่วมเชื้อสายกับไทย แคบ, ไทดำ ꪵꪁꪚ (แกฺบ), ไทขาว ꪵꪅꪚ, ไทใหญ่ ၵႅပ်ႈ (แก้ป), แสก เกฺ้บ; เป็นไปได้ว่าร่วมรากกับ ຄັບ (คับ)


ໃຈດຳ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ດຳ (ดำ, “ดำ”)


ໃຈລອຍ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ລອຍ (ลอย, “ลอย”)

[t͡ɕaɰ˩˨.lɔːj˩˨]


ໃຈຫາຍ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ຫາຍ (หาย, “หาย”)

[t͡ɕaɰ˩˨.haːj˥˧˧]


ໃຈຮ້ອນ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ຮ້ອນ (ฮ้อน, “ร้อน”)

[t͡ɕaɰ˩˨.hɔːn˧˦]


ເຮົ້າໃຈ

ເຮົ້າ (เฮ็้า, “เร้า”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)


ໃຈງ່າຍ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ງ່າຍ (ง่าย, “ง่าย”)

[t͡ɕaɰ˩˨.ŋaːj˧˨]


ງ່າຍ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋaːjᴮ⁴, จากไทดั้งเดิม *ŋaːjᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ง่าย, คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᨿ (ง่าย), ไทลื้อ ᦇᦻᧈ (ง่าย), ไทใหญ่ ငၢႆႈ (ง้าย), ไทดำ ꪉ꪿ꪱꪥ (ง่าย), ไทขาว ꪉꪱꪥꫀ, ไทใต้คง ᥒᥣᥭ (งาย), พ่าเก ငႝ (งย์), อาหม 𑜂𑜩 (งย์), จ้วง ngaih, แสก หง้าย


ໃຈດີ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ດີ (ดี, “ดี”)

[t͡ɕaɰ˩˨.diː˩˨]


ໃຈເຢັນ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ເຢັນ (เอยัน, “เย็น”)


ເຢັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เย็น, อีสาน เย็น, คำเมือง ᩀᩮ᩠ᨶ (เอยน), เขิน ᨿᩮ᩠ᨶ (เยน), ไทลื้อ ᦊᦲᧃ (หยีน), ไทดำ ꪹꪤꪸꪙ (เหยย̂น), ไทใหญ่ ယဵၼ် (เยน), ไทใต้คง ᥕᥥᥢ (เยน), อาหม 𑜊𑜢𑜃𑜫 (ยิน์); เทียบเวียดนาม yên (เอียน), จีนยุคกลาง安 (MC 'an)

เย็น (ไม่ร้อน)


ຊ້ຳໃຈ

ຊ້ຳ (ซ้ำ, “ช้ำ”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)


ຊ້ຳ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɟamꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ช้ำ


ຕຣົງ

รูปเลิกใช้ของ ຕົງ (ต็ง)


ນ້ອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *nwoːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย น้อง, คำเมือง ᨶᩬ᩶ᨦ (นอ้ง), ไทลื้อ ᦓᦸᧂᧉ (น้อ̂ง), ไทดำ ꪙ꫁ꪮꪉ (น้อง), ไทใหญ่ ၼွင်ႉ (น๎อ̂ง), ไทใต้คง ᥘᥩᥒᥳ (ล๎อ̂ง), อาหม 𑜃𑜨𑜂𑜫 (นอ̂ง์), จ้วง nuengx หรือ nongx

ນ້ອງເພນ


ປອດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลอด, อีสาน ปลอด (“บริสุทธิ์, ไม่มีมลทิน”), คำเมือง ᨸᩖᩬᨯ (ปลอด), เขิน ᨸᩬᨯ (ปอด), ไทลื้อ ᦔᦸᧆᧈ (ป่อ̂ด), ไทดำ ꪜꪮꪒ (ปอด), ไทใหญ่ ပွတ်ႇ (ป่อ̂ต)

ซึ่งเป็นพรหมจารี (หญิงบริสุทธิ์)

ສາວປອດ


ຫລາຍ

รูปล้าสมัยของ ຫຼາຍ (หลาย)


ຂຽວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *xiəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เขียว, ไทดำ ꪵꪄꪫ (แฃว), ไทดำ ꪵꪄꪫ (แฃว), ไทขาว ꪄꪸꪫ, ไทใหญ่ ၶဵဝ် (เขว), อาหม 𑜁𑜢𑜈𑜫 (ขิว์), จ้วง heu

[kʰiːə̯w˥˧˧]


ສັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สัก, คำเมือง ᩈᩢ᩠ᨠ (สัก)


ໜັກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnakᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนัก, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩢᨠ (หนัก), ไทลื้อ ᦐᧅ (หนัก), ไทดำ ꪘꪰꪀ (หนัก), ไทขาว ꪘꪰꪀ, ไทใหญ่ ၼၵ်း (นั๊ก), ไทใต้คง ᥘᥐᥴ (ลั๋ก), อ่ายตน ꩫက် (นก์), อาหม 𑜃𑜀𑜫 (นก์), ปู้อี nagt, จ้วง naek


ຂີ້ຮ້າຍ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ຂີ້ຮ້າຽ
ขี้ฮ้าย

[kʰiː˥˥˨.haːj˧˦]

ขี้เหร่, ไม่งาม

ຜູ້ຍິງຂີ້ຮ້າຍ

ผู้หญิงขี้เหร่

ผู้ยิงขี้ฮ้าย


ຂີ້ລັກ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ລັກ (ลัก, “ลัก, ขโมย”)

[kʰiː˥˥˨.lak̚˧˨]


ກວມໂລກ

[kuːə̯m˩˨.loːk̚˧˦]


ເໝືອນກັນ

ເຫມືອນກັນ
เหมือนกัน

[mɯːə̯n˥˧˧.kan˩˨]


ຄືກັນ

ຄື (คื, “เหมือน”) + ກັນ (กัน, “กัน”)

[kʰɯː˩˨.kan˩˨]


ວາດສະໜາຄ້າງ

ວາສະໜາຄ້າງ
วาสะหนาค้าง
ວາດສະຫນາຄ້າງ
วาดสะหนาค้าง

[ʋaːt̚˧˦.sa(ʔ˩˨).naː˥˧˧.kʰaːŋ˧˦]

ວາດ-ສະ-ໜາ-ຄ້າງ

วาสนาไม่ดี, บุญไม่ถึง, โชคชะตาร้าย


ວາສະໜາຄ້າງ

[ʋaːt̚˧˦.sa(ʔ˩˨).naː˥˧˧.kʰaːŋ˧˦]

ວາດ-ສະ-ໜາ-ຄ້າງ

รูปแบบอื่นของ ວາດສະໜາຄ້າງ (วาดสะหนาค้าง)

ວາດສະໜາຄ້າງ

วาดสะหนาค้าง


ລວຍ

ยืมมาจากไทย รวย


ຮັ່ງມີ

ຮັ່ງ (ฮั่ง, “มั่ง, มี”) + ມີ (มี, “มี”)


ມັ່ງມີ

ມັ່ງ (มั่ง, “มั่ง”) + ມີ (มี, “มี”)


ມັ່ງຄັ່ງ

[maŋ˧˨.kʰaŋ˧˨]


ຫາວ

ห่างออกจากกัน, ไกลกัน, ขยับออก


ພໍພຽງ

ພໍ (พํ, “พอ”) + ພຽງ (พยง, “เพียง”)

[pʰɔː˧˥.pʰiːə̯ŋ˧˥]

[pʰɔː˩˨.pʰiːə̯ŋ˩˨]


ຮາບພຽງ

ราบ, เสมอ, เท่า


ແຖມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แถม, คำเมือง ᨳᩯ᩠ᨾ (แถม), เขิน ᨳᩯ᩠ᨾ (แถม), ไทลื้อ ᦶᦏᧄ (แถม), ไทใหญ่ ထႅမ် (แถม), ไทใต้คง ᥗᥦᥛᥴ (แถ๋ม) หรือ ᥗᥫᥛᥴ (เถ๋อ̂ม)


ງາມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ŋaːmᴬ⁴ (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย งาม, คำเมือง ᨦᩣ᩠ᨾ (งาม), เขิน ᨦᩣ᩠ᨾ (งาม), อีสาน งาม, ไทลื้อ ᦇᦱᧄ (งาม), ไทใหญ่ ငၢမ်း (ง๊าม), ไทใต้คง ᥒᥣᥛᥰ (ง๊าม), พ่าเก ငံ (งํ), อาหม 𑜂𑜪 (งํ)


ຮຸ່ງເຮືອງ

ຮຸ່ງ (ฮุ่ง, “รุ่ง”) + ເຮືອງ (เฮือง, “เรือง”); ร่วมเชื้อสายกับไทย รุ่งเรือง, คำเมือง ᩁᩩ᩵ᨦᩁᩮᩬᩥᨦ (รุ่งเรอิง), เขิน ᩁᩩ᩵ᨦᩁᩮᩨ᩠ᨦ (รุ่งเรืง), ไทลื้อ ᦣᦳᧂᧈᦵᦣᦲᧂ (ฮุ่งเฮีง)

[huŋ˧.hɯːə̯ŋ˧˥]

[huŋ˧˨.hɯːə̯ŋ˩˨]

ສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ ໃຫ້ມີຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງສີວິໄລ

สร้างสรรค์พัฒนาประเทศชาติให้มีความเจริญรุ่งเรืองศิวิไลซ์

ส้างสาพัดทะนาปะเทดซาด ให้มีความจะเลีนฮุ่งเฮืองสีวิไล


ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມ

ຮຸ່ງເຮືອງ (ฮุ่งเฮือง, “รุ่งเรือง”) + ເຫຼືອງເຫຼື້ອມ (เหลืองเหลื้อม, “รุ่งเรือง”)

[huŋ˧.hɯːə̯ŋ˧˥.lɯːə̯ŋ˩(˧).lɯːə̯m˧˩]

[huŋ˧˨.hɯːə̯ŋ˩˨.lɯːə̯ŋ˥˧˧.lɯːə̯m˥˥˨]

ຮຸ່ງ-ເຮືອງ-ເຫຼືອງ-ເຫຼື້ອມ

เจริญรุ่งเรือง

th-ຮຸ່ງເຮືອງເຫຼືອງເຫຼື້ອມ-lo-adj-Khju1PAr


ສະໜຸກສະໜານ

ສະຫນຸກສະຫນານ
สะหนุกสะหนาน

ສະ-ໜຸກ-ສະ-ໜານ


ສະບາຍໃຈ

ສະບາຍ (สะบาย, “สบาย”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)


ປອດໄພ

ยืมมาจากไทย ปลอดภัย; เหมือนกับ ປອດ (ปอด) + ໄພ (ไพ)

[pɔːt̚˧˩.pʰaj˧˥]

[pɔːt̚˥˥˨.pʰaj˩˨]


ເປ້ຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปลี้ย, อีสาน เปลี้ย, คำเมือง ᨸᩖ᩠ᨿᩮ᩶ (ปเลย้), เขิน ᨸᩮ᩶ (เป้), ไทลื้อ ᦵᦔᧉ (เป้), ไทดำ ꪜꪸ꫁ (ปย้̂)


ຖ້ວນ

[tʰuːə̯n˥˥˨]


ມາກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มาก, คำเมือง ᨾᩣ᩠ᨠ (มาก), ไทใหญ่ မၢၵ်ႈ (ม้าก), ไทใต้คง ᥛᥣᥐ (มาก)


ສົດໃສ

ສົດ (ส็ด, “สด”) + ໃສ (ใส, “ใส”)


ທັງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *daŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ทั้ง, ไทลื้อ ᦑᧂ (ทัง), ไทดำ ꪹꪕꪸꪉ (เตฺย̂ง), ไทใหญ่ တင်း (ตั๊ง), อาหม 𑜄𑜂𑜫 (ตง์), จ้วงแบบหนง daengz


ຕ່າງຊາດ

ຕ່າງ (ต่าง, “ต่าง”) + ຊາດ (ซาด, “ชาติ”)

[taːŋ˧˨.saːt̚˧˦]


ຫຼັ່ງໄຫຼ

ຫລັ່ງໄຫລ
หลั่งไหล


ອ່ອນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʔɔːnᴮ¹, จากไทดั้งเดิม *ʔwuːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อ่อน, ไทลื้อ ᦀᦸᧃᧈ (อ่อ̂น), ไทดำ ꪮ꪿ꪮꪙ (อ่อน), ไทขาว ꪮꪮꪙꫀ, ไทใหญ่ ဢွၼ်ႇ (อ่อ̂น) หรือ ဢူၼ်ႈ (อู้น), ไทใต้คง ᥟᥩᥢᥱ (อ่อ̂น), อาหม 𑜒𑜨𑜃𑜫 (ออ̂น์) หรือ 𑜒𑜤𑜃𑜫 (อุน์), จ้วง unq หรือ onq, จ้วงแบบหนง oanq, แสก อูน


ຜິດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผิด, ไทดำ ꪠꪲꪒ (ฝิด), ไทขาว ꪞꪲꪒ, ไทใหญ่ ၽိတ်း (ผิ๊ต)


ເລັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เล็ก, คำเมือง ᩃᩮᩢ᩠ᨠ (เลัก), ไทลื้อ ᦵᦟᧅ (เลก), ไทใหญ่ လဵၵ်ႉ (เล๎ก), อาหม 𑜎𑜢𑜀𑜫 (ลิก์)


ບຸນໜັກສັກໃຫຍ່

ບຸນ (บุน, “บุญ”) + ໜັກ (หนัก, “หนัก”) + ສັກ (สัก, “ศักดิ์”) + ໃຫຍ່ (ใหย่, “ใหญ่”)

ບຸນ-ໜັກ-ສັກ-ໃຫຍ່

บุญหนักศักดิ์ใหญ่


ອຸ່ນໃຈ

[ʔun˧˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ໃຈກວ້າງ

ยืมมาจากไทย ใจกว้าง; เหมือนกับ ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ກວ້າງ (กว้าง, “กว้าง”)

[t͡ɕaj˩(˧).kuːə̯ŋ˥˨]

[t͡ɕaɰ˩˨.kuːə̯ŋ˧˦]


ສຸກໃຈ

[suk̚˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ໃຈໃຫຍ່

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ໃຫຍ່ (ใหย่, “ใหญ่”)

ໃຈໃຫຽ່
ใจใหย่

[t͡ɕaɰ˩˨.ɲaɰ˧˨]


ໃຈພຣະ

[t͡ɕaɰ˩˨.pʰaʔ˧˨]

รูปล้าสมัยของ ໃຈພະ (ใจพะ)


ໃຈນ້ອຍ

ໃຈນ້ອຽ
ใจน้อย

[t͡ɕaɰ˩˨.nɔːj˧˦]


ຄຶກຄັກ

[kʰɯk̚˧˨.kʰak̚˧˨]


ບາດເຈັບ

ບາດ (บาด, “บาด”) + ເຈັບ (เจับ, “เจ็บ”)

[baːt̚˧˩.t͡ɕep̚˧˥]

[baːt̚˥˥˨.t͡ɕep̚˩˨]


ບອບຊ້ຳ

ບອບ (บอบ, “บอบ”) + ຊ້ຳ (ซ้ำ, “ช้ำ”)

[bɔːp̚˥˥˨.sam˧˦]


ເຕັມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.temᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เต็ม, คำเมือง ᨲᩮ᩠ᨾ (เตม), ไทลื้อ ᦎᦲᧄ (ตีม), ไทดำ ꪹꪔꪸꪣ (เตย̂ม), ไทขาว ꪔꪲꪣ, ไทใหญ่ တဵမ် (เตม)


ນີ້

ร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪙꪲ꫁ (นิ้)


ເຊ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เซ, อีสาน เซ


ຊັດ

ยืมมาจากไทย ชัด


ຮຸນແຮງ

ຮຸນ (ฮุน) + ແຮງ (แฮง, “แรง”)

[hun˧˥.hɛːŋ˧˥]

[hun˩˨.hɛːŋ˩˨]


ເດັກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗekᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เด็ก, คำเมือง ᨯᩮᩢ᩠ᨠ (เดัก), ไทดำ ꪹꪒꪸꪀ (เดย̂ก), แสก แด๊ก


ໂຫດຮ້າຍ

ໂຫດ (โหด, “โหด”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ໂຫດຮ້າຽ
โหดฮ้าย


ໄຮ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไร้, อีสาน ไฮ้, คำเมือง ᩁᩱ᩶ (ไร้), เขิน ᩁᩱ᩶ (ไร้), ไทลื้อ ᦺᦣᧉ (ไฮ้)

ໄຮ້ມະນຸດສະທຳ

ไร้มนุษยธรรม

ไฮ้มะนุดสะทำ


ພິສູດ

ยืมมาจากบาลี วิสุทฺธิ

[pʰiʔ˧˨.suːt̚˥˥˨]

พิสุทธิ์, ขาว


ຢວກ

[juːə̯k̚˥˥˨]


ແຊບຊ້ອຍ

ແຊບ (แซบ, “อร่อย”) + ຊ້ອຍ (ซ้อย, “ช้อย”)

ແຊບຊ້ອຽ
แซบซ้อย

[sɛːp̚˥˨.sɔːj˥˨]

[sɛːp̚˧˦.sɔːj˧˦]


ມ່ວນຊື່ນ

ມ່ວນ (ม่วน, “สนุก”) + ຊື່ນ (ซื่น, “ชื่น, ชื่นบาน”)

[muːə̯n˧˨.sɯːn˧˨]

ມວນຊົນຮ່ວມສະຫຼອງ ປີໃໝ່ລາວຄຶກຄື້ນມ່ວນຊື່ນ, ຮັກສາໄດ້ວັດທະນະທຳ ດີງາມຂອງຊາດ

มวลชนร่วมฉลอง ปีใหม่ลาวครึกครื้นสนุกสนาน, รักษาได้วัฒนธรรม ดีงามของชาติ

มวนซ็นฮ่วมสะหลอง ปีใหม่ลาวคึกคื้นม่วนซื่น, ฮักสาได้วัดทะนะทำ ดีงามของซาด


ຫງ່ວມເຫງົາ

ຫງ່ວມ (หง่วม) + ເຫງົາ (เหง็า)


ເຮິຮ້າຍ

ເຮິ (เฮิ) + ຮ້າຍ (ฮ้าย)

ເຮິຮ້າຽ
เฮิฮ้าย

ขี้ริ้วขี้เหร่


ຈົບງາມ

ຈົບ (จ็บ) + ງາມ (งาม)

ການຢ້ຽມຢາມສີ່ປະເທດອາຊີຂອງທ່ານນາຍົກ ໄດ້ຮັບຜົນສຳເລັດຢ່າງຈົບງາມ.

การเยี่ยมเยียนสี่ประเทศเอเชียของท่านนายก ได้รับผลสำเร็จอย่างสวยงาม

กานอย้ยมอยามสี่ปะเทดอาซีของท่านนาย็ก ได้ฮับผ็นสำเลัดอย่างจ็บงาม.


ໝັ້ນທ່ຽງ

ໝັ້ນ (หมั้น, “มั่น”) + ທ່ຽງ (ท่ยง, “เที่ยง”)

ຫມັ້ນທ່ຽງ
หมั้นท่ยง

[man˧˩.tʰiːə̯ŋ˧]

[man˥˥˨.tʰiːə̯ŋ˧˨]

ເສດຖະກິດປະເທດພັດທະນາຢ່າງໝັ້ນທ່ຽງ.

เศรษฐกิจประเทศพัฒนาอย่างมั่นคง

เสดถะกิดปะเทดพัดทะนาอย่างหมั้นท่ยง.


ແໜ້ນແຟ້ນ

ยืมมาจากไทย แน่นแฟ้น

ແຫນ້ນແຟ້ນ
แหน้นแฟ้น

[nɛːn˧˩.fɛːn˥˨]

[nɛːn˥˥˨.fɛːn˧˦]


ໜັກໜ່ວງ

ໜັກ (หนัก, “หนัก”) + ໜ່ວງ (หน่วง, “หน่วง”)

ຫນັກຫນ່ວງ
หนักหน่วง

[nak̚˧˥.nuːə̯ŋ˧]

[nak̚˩˨.nuːə̯ŋ˧˨]


ດຸໝັ່ນ

ດຸ (ดุ, “ขยัน”) + ໝັ່ນ (หมั่น, “ขยัน, หมั่น”)

ພະນັກງານຕ້ອງມີຄວາມຫ້າວຫັນ, ດຸໝັ່ນ, ແລະຊື່ສັດ

พนักงานต้องมีความแข็งขัน ขยัน และซื่อสัตย์

พะนักงานต้องมีความห้าวหัน, ดุหมั่น, และซื่สัด


ດົນນານ

ດົນ (ด็น, “นาน”) + ນານ (นาน, “นาน”)


ທຸ່ນທ່ຽງ

ທຸ່ນ (ทุ่น) + ທ່ຽງ (ท่ยง)

[tʰun˧.tʰiːə̯ŋ˧]

[tʰun˧˨.tʰiːə̯ŋ˧˨]

มั่นคง (มักใช้กับการเงิน)


ຫອດຫິວ

ຫອດ (หอด, “หิว, โรยแรง”) + ຫິວ (หิว, “หิว”)

[hɔːt̚˥˥˨.hiw˥˧˧]


ດຸໝັ່ນຂະຫຍັນພຽນ

ດຸໝັ່ນ (ดุหมั่น, “ขยัน”) + ຂະຫຍັນ (ขะหยัน, “ขยัน, หมั่น”) + ພຽນ (พยน, “เพียร”)

ດຸ-ໝັ່ນ-ຂະ-ຫຍັນ-ພຽນ

ขยันหมั่นเพียร

ໃຫ້ເຍົາວະຊົນມີຄວາມເສຍສະຫຼະ, ດຸໝັ່ນຂະຫຍັນພຽນ ແລະຮັກການອອກແຮງງານ

ให้เยาวชนมีความเสียสละ, ขยันหมั่นเพียร และรักการออกแรง

ให้เย็าวะซ็นมีความเสยสะหละ, ดุหมั่นขะหยันพยน และฮักกานออกแฮงงาน


ທຸກຍາກປາກໝອງ

ທຸກຍາກ (ทุกยาก) + ປາກ (ปาก) + ໝອງ (หมอง)


ຈອງຫອງພອງຂົນ

ยืมมาจากไทย จองหองพองขน, เหมือนกับ ຈອງຫອງ (จองหอง, “จองหอง”) + ພອງ (พอง, “พอง”) + ຂົນ (ข็น, “ขน”)

[t͡ɕɔːŋ˩(˧).hɔːŋ˩(˧).pʰɔːŋ˧˥.kʰon˩(˧)]

[t͡ɕɔːŋ˩˨.hɔːŋ˥˧˧.pʰɔːŋ˩˨.kʰon˥˧˧]

ຈອງ-ຫອງ-ພອງ-ຂົນ


ຮູບຊົ່ວຕົວດຳ

ຮູບ (ฮูบ, “รูป”) + ຊົ່ວ (ซ็่ว, “ชั่ว”) + ຕົວ (ต็ว, “ตัว”) + ດຳ (ดำ, “ดำ”)

[huːp̚˧˦.suːə̯˧˨.tuːə̯˩˨.dam˩˨]

ຮູບ-ຊົ່ວ-ຕົວ-ດຳ

รูปชั่วตัวดำ


ຊ່ຽວຊານ

ຊ່ຽວ (ซ่ยว, “เชี่ยว”) + ຊານ (ซาน, “ชาญ”)


ຂີ້ຄ້ານ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ຄ້ານ (ค้าน, “คร้าน”)

[kʰiː˧˩.kʰaːn˥˨]

[kʰiː˥˥˨.kʰaːn˧˦]


ຫອມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *hoːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หอม, คำเมือง ᩉᩬᨾ (หอม), เขิน ᩉᩬᨾ (หอม), ไทลื้อ ᦠᦸᧄ (หอ̂ม), ไทดำ ꪬꪮꪣ (หอม), ไทขาว ꪬꪮꪣ, ไทใหญ่ ႁွမ် (หอ̂ม), พ่าเก ꩭွံ (หอ̂ํ), อาหม 𑜑𑜨𑜪 (หอ̂ํ) หรือ 𑜍𑜨𑜪 (รอ̂ํ), จ้วง hom

หอม (ไม่เหม็น)

ກິ່ນຫອມ


ເຄັມ

จากจีนเก่า鹹 (OC *ɡrɯːm) หรือ 鹽 (OC *ɡ·lam, *ɡ·lams); ร่วมเชื้อสายกับไทย เค็ม, ไทใหญ่ ၸဵမ်း (เจ๊ม), แสก แค๊ม


ໃຈພະ

[t͡ɕaɰ˩˨.pʰaʔ˧˨]


ໄກ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *k.raɰꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใกล้, คำเมือง ᨠᩖᩲ᩶ (ใกล้) หรือ ᨠᩖᩱ᩶ (ไกล้), ไทลื้อ ᦺᦂᧉ (ไก้), ไทใหญ่ ၵၢႆ (กาย), อาหม 𑜀𑜧 (กว์) หรือ 𑜀𑜩 (กย์), จ้วง gyawj

รูปแบบอื่นของ ໃກ້ (ใก้)


ເຄັ່ງຕຶງ

ເຄັ່ງ (เคั่ง, “เคร่ง, ตึง”) + ຕຶງ (ตึง, “ตึง”)

[kʰeŋ˧˨.tɯŋ˩˨]

ການໂຈມຕີຊີເຣຍ ເຮັດໃຫ້ຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງສຫລກັບຣັດເຊຍເຄັ່ງຕຶງ.

การโจมตีซีเรียทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐกับรัสเซียตึงเครียด

กานโจมตีซีเรย เฮัดให้ความสำพันละหว่างสหลกับรัดเซยเคั่งตึง.


ຟົດຟື້ນ

ຟົດ (ฟ็ด, “ดัง, สนั่น”) + ຟື້ນ (ฟื้น, “ฟื้น”)

ครึกครื้น, สนุกสนาน, รื่นเริง

ຫຼາຍແຫ່ງ ສະຫຼອງວັນຄູແຫ່ງຊາດດ້ວຍບັນຍາກາດຟົດຟື້ນ

หลายแห่ง ฉลองวันครูแห่งชาติด้วยบรรยากาศครึกครื้น

หลายแห่ง สะหลองวันคูแห่งซาดด้วยบันยากาดฟ็ดฟื้น


ຊ້ຳເຮື້ອ

ຊ້ຳ (ซ้ำ, “ซ้ำ”) + ເຮື້ອ (เฮื้อ, “ร้าง, เรื้อ”)

[sam˥˨.hɯːə̯˥˨]

[sam˧˦.hɯːə̯˧˦]

เรื้อรัง, ยืดเยื้อ

ຄ່າປິ່ນປົວພະຍາດຊ້ຳເຮື້ອ ຍັງມີຄວາມສ່ຽງໃນອັດຕາ 10 ພັນກີບຕໍ່ຄົນຕໍ່ປີ

ค่ารักษาโรคเรื้อรังยังมีความเสี่ยงในอัตรา 1 หมื่นกีบต่อคนต่อปี

ค่าปิ่นป็วพะยาดซ้ำเฮื้อ ยังมีความส่ยงในอัดตา 10 พันกีบตํ่ค็นตํ่ปี

ການສໍ້ລາດບັງຫຼວງຍັງສືບຕໍ່ເປັນບັນຫາຊ້ຳເຮື້ອຢູ່ໃນລາວ

การฉ้อราษฎร์บังหลวงยังเป็นปัญหายืดเยื้ออยู่ในลาว

กานสํ้ลาดบังหลวงยังสืบตํ่เปันบันหาซ้ำเฮื้ออยู่ในลาว


ມຸ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มุ่น, คำเมือง ᨾᩩ᩵ᩁ (มุ่ร), เขิน ᨾᩪ᩵ᩁ (มู่ร), ไทลื้อ ᦙᦳᧃᧈ (มุ่น), ไทใหญ่ မုၼ်ႈ (มุ้น)

ละเอียด, เป็นผง, เป็นฝุ่น

ທຸບເປືອກໄຂ່ໃຫ້ມຸ່ນລະອຽດ

ทุบเปลือกไข่ให้เป็นผงละเอียด

ทุบเปือกไข่ให้มุ่นละอยด


ຊູ່

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซู่, เขิน ᨩᩪ᩵ (ชู่), ไทลื้อ ᦋᦴᧈ (ชู่), ไทดำ ꪋꪴ꪿ (จฺุ่); อาจร่วมเชื้อสายกับร่วมเชื้อสายกับไทย คู่, ลาว ຄູ່ (คู่), คำเมือง ᨣᩪ᩵ (คู่), เขิน ᨣᩪ᩵ (คู่), ไทลื้อ ᦅᦴᧈ (คู่), ไทใหญ่ ၵူႈ (กู้)

ຍັງບໍ່ທັນມີຈັກເທື່ອທີ່ປະເທດເຮົາຈະໜັກແໜ້ນຄືຊູ່ມື້ນີ້

ยังไม่มีสักครั้งที่ประเทศเราจะหนักแน่นเหมือนทุกวันนี้

ยังบํ่ทันมีจักเทื่อที่ปะเทดเฮ็าจะหนักแหน้นคืซู่มื้นี้


ຫຍຸ້ງຍາກ

ຫຍຸ້ງ (หยุ้ง, “ยุ่ง”) + ຍາກ (ยาก, “ยาก”)

[ɲuŋ˧˩.ɲaːk̚˥˨]

[ɲuŋ˥˥˨.ɲaːk̚˧˦]


ຄົບຖ້ວນ

ຄົບ (ค็บ, “ครบ”) + ຖ້ວນ (ถ้วน, “ถ้วน”)

[kʰop̚˧.tʰuːə̯n˧˩]

[kʰop̚˧˨.tʰuːə̯n˥˥˨]

ປະກອບສ່ວນເຂົ້າປັບປຸງ ຮ່າງຍຸດທະສາດດັ່ງກ່າວ ໃຫ້ມີຄວາມຄົບຖ້ວນທາງດ້ານໂຄງຮ່າງ

ร่วมมือเข้าปรับปรุงร่างยุทธศาสตร์ดังกล่าวให้มีความครบถ้วนทางด้านโครงร่าง

ปะกอบส่วนเข็้าปับปุง ฮ่างยุดทะสาดดั่งก่าว ให้มีความค็บถ้วนทางด้านโคงฮ่าง


ທ່ຽງທຳ

ທ່ຽງ (ท่ยง, “เที่ยง”) + ທຳ (ทำ, “ธรรม”)

ທ່ຽງທັມ
ท่ยงทัม

[tʰiːə̯ŋ˧.tʰam˧˥]

[tʰiːə̯ŋ˧˨.tʰam˩˨]

ຄວາມບໍ່ທ່ຽງທຳ ຢູ່ແຫ່ງຫົນໃດ ຈະເປັນໄພຂົ່ມຂູ່ ຕໍ່ຄວາມຍຸດຕິທຳ ໃນທຸກຫົນແຫ່ງ

ความไม่เที่ยงธรรม อยู่แห่งหนใด จะเป็นภัยข่มขู่ ต่อความยุติธรรม ในทุกหนแห่ง

ความบํ่ท่ยงทำ อยู่แห่งห็นใด จะเปันไพข็่มขู่ ตํ่ความยุดติทำ ในทุกห็นแห่ง


ໃກ້ຊິດຕິດແທດ

ໃກ້ຊິດ (ใก้ซิด) + ຕິດແທດ (ติดแทด)

[kaɰ˧˦.sit̚˧˨.tit̚˩˨.tʰɛːt̚˧˦]

ໃກ້-ຊິດ-ຕິດ-ແທດ

ใกล้ชิดติดกัน, ใกล้ชิด

ໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ພີ່ນ້ອງຊົນເຜົ່າທີ່ທຸກຍາກ ຢ່າງໃກ້ຊິດຕິດແທດ

ให้เอาใจใส่พี่น้องชนเผ่าที่ทุกข์ยาก อย่างใกล้ชิด

ให้เอ็าใจใส่พี่น้องซ็นเผ็่าที่ทุกยาก อย่างใก้ซิดติดแทด


ພົ້ນເດັ່ນ

ພົ້ນ (พ็้น, “พ้น”) + ເດັ່ນ (เดั่น, “เด่น”)

ການປະຕິຮູບງົບປະມານການເງິນເປັນບັນຫາພົ້ນເດັ່ນ ໃນການເມືອງຂອງປະເທດເຮົາ.

การปฏิรูปงบประมาณการเงินเป็นปัญหาโดดเด่นในการเมืองของประเทศเรา

กานปะติฮูบง็บปะมานกานเงินเปันบันหาพ็้นเดั่น ในกานเมืองของปะเทดเฮ็า.


ຂວງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ขวง

[kʰuːə̯ŋ˩(˧)]

[kʰuːə̯ŋ˥˧˧]

ชั่วช้า, ระยำ, เลวทราม, สารเลว

ບັກຂວງ ມັນທຳລາຍທຸກຢ່າງ ໃນປະເທດຊາດບ້ານເມືອງເຮົາ

ไอ้สารเลว มันทำลายทุกอย่าง ในประเทศชาติบ้านเมืองเรา

บักขวง มันทำลายทุกอย่าง ในปะเทดซาดบ้านเมืองเฮ็า


ຂີ້ລັກມັກຈົກ

ຂີ້ລັກ (ขี้ลัก, “ขี้ขโมย”) + ມັກ (มัก, “มัก”) + ຈົກ (จ็ก, “จก”)

[kʰiː˥˥˨.lak̚˧˨.mak̚˧˨.t͡ɕok̚˩˨]

ຂີ້-ລັກ-ມັກ-ຈົກ

ເຂົາເຈົ້າມັກເຮັດສິ່ງທີ່ຜິດກົດໝາຍ ຂີ້ລັກມັກຈົກ ຄ້າປະເວນີ ແລະ ອື່ນໆ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນສັງຄົມຂອງເຮົາ.

พวกเขามักทำสิ่งที่ผิดกฎหมาย ขี้โขมย ค้าประเวณี และ อื่น ๆ ที่เกิดขึ้นในสังคมของเรา

เข็าเจ็้ามักเฮัดสิ่งที่ผิดก็ดหมาย ขี้ลักมักจ็ก ค้าปะเวนี และ อื่นๆ ที่เกีดขึ้นในสังค็มของเฮ็า.


ແທດເໝາະ

ແທດ (แทด) + ເໝາະ (เหมาะ)

ແທດເຫມາະ
แทดเหมาะ

ມອບພາລະບົດບາດ ແລະ ກາປະທັບໃຫ້ແກ່ພະແນກການດັ່ງກ່າວ ເພື່ອເປັນເຄື່ອງມືໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານໃນໄລຍະໃໝ່ ແລະ ແທດເໝາະໃນການເຕີບໃຫຍ່ ຂະຫຍາຍໂຕຂອງເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ

มอบภาระบทบาท และ ตราประทับให้แก่แผนกการดังกล่าว เพื่อเป็นเครื่องมือในการจัดตั้งปฏิบัติการงานในระยะใหม่ และ เหมาะสมในการเติบใหญ่ ขยายตัวของเศรษฐกิจ-สังคม

มอบพาละบ็ดบาด และ กาปะทับให้แก่พะแนกกานดั่งก่าว เพื่อเปันเคื่องมืในกานจัดตั้งปะติบัดวยกงานในไลยะใหม่ และ แทดเหมาะในกานเตีบใหย่ ขะหยายโตของเสดถะกิด-สังค็ม


ເຫຼື້ອມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɯəmꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เลื่อม, คำเมือง ᩉᩖᩮᩬᩥ᩶ᨾ (เหลอิ้ม), เขิน ᩉᩖᩮᩨ᩶ᨾ (เหลื้ม), อีสาน เหลื้อม, ไทลื้อ ᦵᦜᦲᧄᧉ (เหลี้ม), ไทดำ ꪹꪨ꫁ꪣ (เหล้ม), ไทใหญ่ လိူမ်ႈ (เลิ้ม), ไทใต้คง ᥘᥫᥛᥲ (เล้อ̂ม), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜉𑜫 (ลึม์)

ເລື່ອມ
เลื่อม
ເຫລື້ອມ
เหลื้อม

เลื่อม, ซึ่งเป็นแสงสว่าง


ກີ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย กี่; เทียบคำเมือง ᨣᩦ᩵ (คี่, “กี่, เท่าไร”), ไทดำ ꪀꪲ꫁ (กิ้), ไทขาว ꪀꪲꫂ


ກຳພອຍ

ກ່ຳພອຍ
ກຳພອຽ
กำพอย

ເດັກກຳພອຍ


ຮອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รอง, คำเมือง ᩁᩬᨦ (รอง), ไทใหญ่ ႁွင်း (ห๊อ̂ง)

รอง, ที่มีอันดับต่ำกว่า

ທ່ານຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ໄດ້ຮັບຟັງວຽກງານການຍົກຍ້າຍຈັດສັນ ແລະ ຄຸ້ມຄອງສິ່ງແວດລ້ອມ

ท่านรองนายกรัฐมนตรี ได้รับฟังการงานการยกย้ายจัดสรร และ คุ้มครองสิ่งแวดล้อม

ท่านฮองนาย็กลัดถะม็นตี ได้ฮับฟังวยกงานกานย็กย้ายจัดสัน และ คุ้มคองสิ่งแวดล้อม


ຫ້າວຫັນ

ຫ້າວ (ห้าว) + ຫັນ (หัน)

แข็งขัน, กระตือรือร้น

ຂະແໜງຂອງພວກເຮົາໄດ້ປະກອບສ່ວນຢ່າງຫ້າວຫັນ

แขนงของเราได้เข้ามีส่วนร่วมอย่างกระตือรือร้น

ขะแหนงของพวกเฮ็าได้ปะกอบส่วนอย่างห้าวหัน


ໄໝ້

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰmajꟲ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰmajꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไหม้, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩱ᩶ (ไหม้), ไทลื้อ ᦺᦖᧉ (ไหม้), ไทดำ ꪼꪢ꫁ (ไหม้), ไทใหญ่ မႆႈ (ไม้), ไทใต้คง ᥛᥭᥲ (มั้ย), อาหม 𑜉𑜩 (มย์), จ้วง maej


ເລິກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɤkᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *lɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลึก, ปักษ์ใต้ หลึก, คำเมือง ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เลิัก), เขิน ᩃᩧ᩠ᨠ (ลึก), ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧅ (เลีก), ไทดำ ꪹꪩꪷꪀ (เลํก) หรือ ꪩꪳꪀ (ลึก), ไทขาว ꪩꪷꪀ, ไทใหญ่ လိုၵ်ႉ (ลึ๎ก), ไทใต้คง ᥘᥫᥐ (เลอ̂ก), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (ลึก์), จ้วง laeg

ຂົນສົ່ງໄປເຖິງທະເລນ້ຳເລິກ

ขนส่งไปถึงทะเลน้ำลึก

ข็นส็่งไปเถิงทะเลน้ำเลิก


ບາງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.baːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บาง, ไทใหญ่ မၢင် (มาง) หรือ ဝၢင် (วาง), ไทใต้คง ᥛᥣᥒ (มาง), อาหม 𑜈𑜂𑜫 (บง์), จ้วง mbang

บาง (ไม่หนา)


ບາງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บาง, ไทใหญ่ မၢင် (มาง), ไทใต้คง ᥛᥣᥒ (มาง), อาหม 𑜈𑜂𑜫 (บง์)

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ຄຸ້ນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɡunꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คุ้น, อีสาน คุ้น, จ้วงแบบจั่วเจียง kunj (“คุ้น, เชื่อง”)


ສະບາຍ

ยืมมาจากบาลี สปฺปาย; ร่วมเชื้อสายกับไทย สบาย, เขมร សប្បាយ (สบฺบาย)


ອິດ

(ສີ~) ม่วง (สี)


ຄວບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ควบ, อีสาน ควบ

[kʰuːə̯p̚˥˨]

[kʰuːə̯p̚˧˦]

รวมเข้าด้วยกัน

ซึ่งปั่นเส้นไหมเข้ากันหลายเส้น (ใช้แก่ผ้า)


ເຂັ້ມແຂງ

ເຂັ້ມ (เขั้ม, “เข้ม”) + ແຂງ (แขง, “แข็ง”)

[kʰem˧˩.kʰɛːŋ˩(˧)]

[kʰem˥˥˨.kʰɛːŋ˥˧˧]


ຈະແຈ້ງ

ຈະ (จะ, “จะ”) + ແຈ້ງ (แจ้ง, “แจ้ง”)

[t͡ɕa(ʔ˧˥).t͡ɕɛːŋ˥˨]

[t͡ɕa(ʔ˩˨).t͡ɕɛːŋ˧˦]


ແພ່ງ

เต็มปริ่ม (ในภาชนะ)


ຄົມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɣɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย คม, อีสาน คม, เขิน ᨤᩫ᩠ᨾ (ฅ็ม), ไทลื้อ ᦆᦳᧄ (ฅุม), ไทใหญ่ ၶူမ်း (ขู๊ม), อาหม 𑜁𑜤𑜪 (ขุํ), แสก กฺั๊ม, จ้วงแบบจั่วเจียง hoemz (ฮม)


ອື່ນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʔɯːnᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย อื่น, อีสาน อื่น, คำเมือง ᩋᩨ᩠᩵ᨶ (อื่น), เขิน ᩋᩨ᩠᩵ᨶ (อื่น), ไทลื้อ ᦀᦹᧃᧈ (อื่น), ไทดำ ꪮꪳ꪿ꪙ (อึ่น), ไทใหญ่ ဢိုၼ်ႇ (อึ่น), อาหม 𑜒𑜢𑜤𑜃𑜫 (อึน์)


ທີ

ที่, ลำดับที่

ບົດທີ 20


ໃກ້ຊິດ

ໃກ້ (ใก้) + ຊິດ (ซิด)


ລາງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาง, อีสาน ลาง, คำเมือง ᩃᩣ᩠ᨦ (ลาง), เขิน ᩃᩣ᩠ᨦ (ลาง), ไทลื้อ ᦟᦱᧂ (ลาง), ไทดำ ꪩꪱꪉ (ลาง)

ສັດລາງໂຕ


ຍຸດ

มีอาการสะเทือนหรือไหวถี่ ๆ แต่แรง


ທັງຫຼາຍ

ທັງ (ทัง, “ทั้ง”) + ຫຼາຍ (หลาย, “หลาย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ทั้งหลาย, อีสาน ทังหลาย, คำเมือง ᨴᩘᩖᩣ᩠ᨿ (ทงลาย), เขิน ᨴᩢ᩠ᨦᩉᩖᩣ᩠ᨿ (ทังหลาย), ไทลื้อ ᦑᧂᦜᦻ (ทังหลาย), ไทดำ ꪹꪕꪸꪉꪨꪱꪥ (เตฺย̂งหลาย), ไทใหญ่ တင်းလၢႆ (ตั๊งลาย), ไทใต้คง ᥖᥒᥰᥘᥣᥭᥴ (ตั๊งล๋าย), อาหม 𑜄𑜂𑜫 𑜎𑜩 (ตง์ ลย์)

ທັງຫລາຽ
ทังหลาย

[tʰaŋ˩˨.laːj˥˧˧]


ສະເພາະ

[sa(ʔ˩˨).pʰɔʔ˧˨]


ກິດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กิด


ພາລະ

ยืมมาจากบาลี พาล; ร่วมรากกับ ພານ (พาน)

[pʰaː˩˨.laʔ˧˨]


ສະໜຸກ

ยืมมาจากเขมร ស្រណុក (สฺรณุก, “ง่าย, สบาย”) หรือ ស្នុក (สฺนุก, “ง่าย”)

ສະຫນຸກ
สะหนุก


ສັກສິດ

ສັກ (สัก, “ศักดิ์”) + ສິດ (สิด, “สิทธิ์”)

ศักดิ์สิทธิ์


ສາມັນ

ยืมมาจากบาลี สามญฺญ


ຈອນ

ยืมมาจากบาลี จร หรือสันสกฤต चर (จร)

[t͡ɕɔːn˩(˧)]


ບັງເອີນ

[baŋ˩˨.ʔɤːn˩˨]


ໃສ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *saɰᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใส, คำเมือง ᩈᩲ (ใส), อีสาน ใส, ไทลื้อ ᦺᦉ (ไส), ไทดำ ꪻꪎ (ใส), ไทขาว ꪻꪎ, ไทใหญ่ သႂ် (ใส), ไทใต้คง ᥔᥬᥴ (ใส๋), อาหม 𑜏𑜧 (สว์) หรือ 𑜏𑜧𑜤 (สาว์), จ้วง saw


ເຂື່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขื่อน, คำเมือง ᨡᩮᩬᩥ᩵ᩁ (เขอิ่ร), เขิน ᨡᩮᩨ᩠᩵ᨶ (เขื่น), ไทลื้อ ᦵᦃᦲᧃᧈ (เฃี่น, “ประตูรั้ว”), ไทใหญ่ ၵိူၼ်ႇ (เกิ่น)


ລັບ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lapᴰ²ˢ (“พ้นตา; ปกปิด”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ลับ, อีสาน ลับ, คำเมือง ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), เขิน ᩃᩢ᩠ᨷ (ลับ), ไทลื้อ ᦟᧇ (ลับ), ไทดำ ꪩꪚꪾ (ลับ), ไทใหญ่ လပ်ႉ (ลั๎ป), ไทใต้คง ᥘᥙ (ลัป), อาหม 𑜎𑜆𑜫 (ลป์)

ลับ (พ้นตา; ปกปิด)


ຈະເລີນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เจริญ, เขมร ច្រើន (จฺเริน)

ຈະເຣີນ
จะเรีน

[t͡ɕa(ʔ˧˥).lɤːn˧˥]

[t͡ɕa(ʔ˩˨).lɤːn˩˨]


ປະຫຼາດ

ປລາດ
ปลาด
ປະຫລາດ
ปะหลาด


ເກັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เก่ง, ไทลื้อ ᦶᦂᧂ (แกง); เทียบจีนยุคกลาง勁 (MC kjiengH)


ເລິກເຊິ່ງ

ເລິກ (เลิก) + ເຊິ່ງ (เซิ่ง)

[lɤk̚˧.sɤŋ˧]

[lɤk̚˧˨.sɤŋ˧˨]

ຮັບຮູ້ແລະເຂົ້າໃຈຢ່າງເລິກເຊິ່ງ

รับรู้และเข้าใจอย่างลึกซึ้ง

ฮับฮู้และเข็้าใจอย่างเลิกเซิ่ง


ງຶດງໍ້

ງຶດ (งึด) + ງໍ້ (งํ้)

[ŋɯt̚˧.ŋɔː˥˨]

[ŋɯt̚˧˨.ŋɔː˧˦]

อัศจรรย์, เหลือเชื่อ


ເຕີບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เติบ, คำเมือง ᨲᩮᩥ᩠ᨷ (เติบ)

ผิดจากธรรมดา

เติบ (มากเกินควร), เกินไป, มากไป


ບົວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บัว, อีสาน บัว, คำเมือง ᨷ᩠ᩅᩫ (บว็), เขิน ᨷ᩠ᩅᩫ (บว็), ไทลื้อ ᦷᦢ (โบ), ไทดำ ꪚꪺ (บัว), ไทใหญ่ မူဝ် (มูว), ဝူဝ် (วูว), พ่าเก မုဝ် (มุว์), อาหม 𑜈𑜥 (บู)


ຮີບຮ້ອນ

ຮີບ (ฮีบ, “รีบ”) + ຮ້ອນ (ฮ้อน, “ร้อน”)

[hiːp̚˥˨.hɔːn˥˨]

[hiːp̚˧˦.hɔːn˧˦]


ສັ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สั้น, คำเมือง ᩈᩢ᩠᩶ᨶ (สั้น), เขิน ᩈᩢ᩠᩶ᨶ (สั้น), ไทลื้อ ᦶᦉᧃᧉ (แส้น)


ອະເນກ

ยืมมาจากบาลี อเนก (“มาก, หลาย”), จาก อน + เอก, หรือสันสกฤต अनेक (อเนก, “มาก, หลาย”)


ທຽມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เทียม, อีสาน เทียม, คำเมือง ᨴ᩠ᨿᨾ (ทยม), ไทลื้อ ᦵᦑᧄ (เทม)


ເປິເປື້ອນ

ເປິ (เปิ, “เปรอะ”) + ເປື້ອນ (เปื้อน, “เปื้อน”)

[pɤʔ˧˥.pɯːə̯n˥˨]

[pɤʔ˩˨.pɯːə̯n˧˦]


ເໝາະສົມ

ເໝາະ (เหมาะ) + ສົມ (ส็ม)

ເຫມາະສົມ
เหมาะส็ม

[mɔʔ˩˨.som˥˧˧]


ໝັ້ນຄົງ

ໝັ້ນ (หมั้น, “มั่น”) + ຄົງ (ค็ง, “คง”)

ຫມັ້ນຄົງ
หมั้นค็ง

ເພິ່ນມີອາຊີບທີ່ໝັ້ນຄົງ

เขามีอาชีพที่มั่นคง

เพิ่นมีอาซีบที่หมั้นค็ง


ອັດຕະໂນມັດ

ອັດ-ຕະ-ໂນ-ມັດ


ປຽກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปียก, ไทใหญ่ ပဵၵ်ႇ (เป่ก)

[piːə̯k̚˥˥˨]


ຊຸ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชุ่ม, คำเมือง ᨩᩩ᩵ᨾ (ชุ่ม), ไทลื้อ ᦋᦳᧄᧈ (ชุ่ม)


ຄຸມເຄືອ

ຄຸມ (คุม) + ເຄືອ (เคือ)

[kʰum˧˥.kʰɯːə̯˧˥]

[kʰum˩˨.kʰɯːə̯˩˨]


ປົກກະຕິ

ยืมมาจากบาลี ปกติ (“ธรรมดา”)


ໜ້ອຍໜຶ່ງ

ໜ້ອຍ (หน้อย) + ໜຶ່ງ (หนึ่ง)


ລະ

(คน, แต่) ละ


ລຸນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลุน

หลัง, อายุน้อยสุด

ພໍມື້ລຸນມາ ກໍລາສິກຂາມາຢູ່ເຮືອນດອມເມຍ

พอวันหลังมา ก็ลาสิขามาอยู่บ้านกับเมีย

พํมื้ลุนมา กํลาสิกขามาอยู่เฮือนดอมเมย


ຫຸ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้วน, คำเมือง ᩉᩩ᩶ᩁ (หุ้ร); ร่วมรากกับ ຫ້ວນ (ห้วน)

กุด, สั้นเข้า


ເພັງ

ยืมมาจากเขมร ពេញ (เพญ); ร่วมเชื้อสายกับไทย เพ็ญ, คำเมือง ᨻᩮ᩠ᨦ (เพง), เขิน ᨻᩮ᩠ᨦ (เพง), ไทลื้อ ᦗᦲᧂ (พีง); ร่วมรากกับ ເພັນ (เพัน)


ເຖົ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *crawꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เฒ่า, คำเมือง ᨳᩮᩢ᩶ᩣ (เถั้า), ไทลื้อ ᦏᧁᧉ (เถ้า), ไทดำ ꪹꪖ꫁ꪱ (เถ้า), ไทใหญ่ ထဝ်ႈ (ถ้ว), อาหม 𑜌𑜧 (ถว์) หรือ 𑜌𑜨𑜧 (ถอ̂ว์)


ອະເນກປະສົງ

ອະເນກ (อะเนก, “อเนก”) + ປະສົງ (ปะส็ง, “ประสงค์”)

ອະ-ເນກ-ປະ-ສົງ


ອາວຸໂສ

ยืมมาจากบาลี อาวุโส

[ʔaː˩˨.ʋuʔ˧˨.soː˥˧˧]


ເຢືອກ

[jɯːə̯k̚˥˥˨]


ຄຶກຄື້ນ

ຄຶກ (คึก, “ครึก”) + ຄື້ນ (คื้น, “ครื้น”)

[kʰɯk̚˧.kʰɯːn˥˨]

[kʰɯk̚˧˨.kʰɯːn˧˦]


ເບີກບານ

ເບີກ (เบีก, “เบิก”) + ບານ (บาน, “บาน”)

[bɤːk̚˥˥˨.baːn˩˨]


ເສລີ

ยืมมาจากบาลี เสรี; เทียบสันสกฤต स्वैरिन् (สฺไวรินฺ)

[seː˥˧˧.liː˩˨]

ຕະຫຼາດເສລີ

ການຄ້າເສລີ


ຊ້ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซ้อน, คำเมือง ᨪᩬ᩶ᩁ (ซอ้ร), ไทใหญ่ သွၼ်ႉ (ส๎อ̂น), จ้วง sonx


ຮຽບຮ້ອຍ

ຮຽບ (ฮยบ, “เรียบ”) + ຮ້ອຍ (ฮ้อย, “ร้อย”)

ຮຽບຮ້ອຽ
ฮยบฮ้อย

[hiːə̯p̚˥˨.hɔːj˥˨]

[hiːə̯p̚˧˦.hɔːj˧˦]


ຂວາ

ยืมมาจากจีนเก่า右 (OC *ɢʷɯʔ, *ɢʷɯs); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขวา, คำเมือง ᨡ᩠ᩅᩣ (ขวา), ไทลื้อ ᦧᦱ (ฃวา), ไทขาว ꪄꪫꪱ, ไทใหญ่ ၶႂႃ (ขฺวา), จ้วง gvaz, ปู้อี gvaz

[kʰuːə̯˩(˧)]


ເຜືອກ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง白 (MC baek); ร่วมเชื้อสายกับไทย เผือก, ไทใหญ่ ၽိူၵ်ႇ (เผิ่ก), ไทใต้คง ᥚᥫᥐᥱ (เผ่อ̂ก)

[pʰɯːə̯k̚˧˩]

[pʰɯːə̯k̚˥˥˨]


ເໝັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmenᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหม็น, ไทลื้อ ᦖᦲᧃ (หมีน), ไทดำ ꪢꪲꪙ (หมิน), ไทใหญ่ မဵၼ် (เมน), อาหม 𑜉𑜢𑜃𑜫 (มิน์), จ้วงแบบหนง maen


ເຫຼືອງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlɯəŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลือง, ไทลื้อ ᦵᦜᦲᧂ (เหลีง), ไทดำ ꪹꪨꪉ (เหลง), ไทขาว ꪨꪷꪉ, ไทใหญ่ လိူင် (เลิง), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜂𑜫 (ลึง์), จ้วง lieng

ເຫລືອງ
เหลือง

[lɯːə̯ŋ˩(˧)]


ເຫລືອງ

[lɯːə̯ŋ˩(˧)]

รูปล้าสมัยของ ເຫຼືອງ (เหลือง)


ສະດຳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สดำ, เขมร ស្ដាំ (สฺฎาํ)


ຫລາຽ

รูปล้าสมัยของ ຫຼາຍ (หลาย)


ປະຣັມປະຣາ

จากสันสกฤต परम्परा (ปรมฺปรา), จากบาลี ปรมฺปรา; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปรัมปรา, เขมร បរម្បរា (บรมฺบรา)


ຈືດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *cɯːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย จืด, ไทใหญ่ ၸိုတ်ႇ (จึ่ต)，จ้วงแบบจั่วเจียง jwd

[t͡ɕɯːt̚˥˥˨]


ເຫຼືອໃຈ

ເຫລືອໃຈ
เหลือใจ

[lɯːə̯˥˧˧.t͡ɕaɰ˩˨]

เสียใจ, ไม่ได้สมใจ, ไม่เป็นดั่งใจ


ຄວາມຮູ້ຖ້ວມຫົວເອົາຕົວບໍ່ລອດ

ຄວາມຮູ້ (ความฮู้, “ความรู้”) + ຖ້ວມ (ถ้วม, “ท่วม”) + ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ເອົາ (เอ็า, “เอา”) + ຕົວ (ต็ว, “ตัว”) + ບໍ່ (บํ่, “ไม่”) + ລອດ (ลอด, “รอด”)

[kʰuːə̯m˧˥.huː˥˨.tʰuːə̯m˧˩.huːə̯˩(˧).ʔaw˩(˧).tuːə̯˩(˧).bɔː˧.lɔːt̚˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.huː˧˦.tʰuːə̯m˥˥˨.huːə̯˥˧˧.ʔaw˩˨.tuːə̯˩˨.bɔː˧˨.lɔːt̚˧˦]

ຄວາມ-ຮູ້-ຖ້ວມ-ຫົວ-ເອົາ-ຕົວ-ບໍ່-ລອດ

ความรู้ท่วมหัวเอาตัวไม่รอด

th-ຄວາມຮູ້ຖ້ວມຫົວເອົາຕົວບໍ່ລອດ-lo-adj-xtxB1sdf


ໜຽວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰniəwᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหนียว, ไทลื้อ ᦵᦐᧁ (เหนว), ไทดำ ꪘꪸꪫ (หนย̂ว), ไทขาว ꪘꪸꪫ, ไทใหญ่ ၼဵဝ် (เนว), ไทใต้คง ᥘᥥᥝᥴ (เล๋ว) หรือ ᥢᥥᥝᥴ (เน๋ว), จ้วง niu, จ้วงแบบหนง no


ຫຼັກແຫຼມ

[lak̚˩˨.lɛːm˥˧˧]

ฉลาด, หลักแหลม


ແຫຼ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แหล้


ກ່ຳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่ำ, คำเมือง ᨠ᩵ᩣᩴ (ก่าํ), เขิน ᨠ᩵ᩣᩴ (ก่าํ), ไทลื้อ ᦂᧄᧈ (กั่ม), ไทขาว ꪀꪝꪾꫀ, ไทใหญ่ ၵမ်ႇ (กั่ม), พ่าเก ကံ (กํ), จ้วง gaemq, จ้วงแบบจั่วเจียง gaemq

(สี) ก่ำ, คล้ำ, ดำ


ເຫື່ອໄຫຼໄຄຍ້ອຍ

เหงื่อไหลโซมหน้า


ຕຸ້ຍພີ

ຕຸ້ຍ (ตุ้ย, “อ้วน”) + ພີ (พี, “พี”)

ຕຸ້ຽພີ
ตุ้ยพี


ຊອບທຳ

ຊອບ (ซอบ, “ชอบ”) + ທຳ (ทำ, “ธรรม”)

ຊອບທັມ
ซอบทัม

[sɔːp̚˥˨.tʰam˧˥]

[sɔːp̚˧˦.tʰam˩˨]


ຊົ່ວຊ້າ

ຊົ່ວ (ซ็่ว, “ชั่ว”) + ຊ້າ (ซ้า, “ช้า”)

[suːə̯˧.saː˥˨]

[suːə̯˧˨.saː˧˦]


ເຄັ່ງຄັດ

ເຄັ່ງ (เคั่ง, “เคร่ง”) + ຄັດ (คัด, “ครัด”)

ເຄ່ງຄັດ
เค่งคัด

[kʰeŋ˧˨.kʰat̚˧˨]


ລຽນ

เรียงกัน, ต่อกัน


ເປື່ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปื่อย, คำเมือง ᨸᩮᩬᩥ᩠᩵ᨿ (เปอิ่ย) หรือ ᨸᩮᩥ᩠᩵ᨿ (เปิ่ย), ไทดำ ꪹꪜ꪿ꪥ (เป่ย), ไทขาว ꪜꪷꪥꫀ, ไทใหญ่ ပူၺ်ႇ (ปู่ญ)


ແຈ້

เตี้ย, แกร็น

ລູກຂອງຂະເຈົ້າເກີດມາເປັນຜູ້ຍິງແຈ້

ลูกของพวกเขาเกิดมาเป็นผู้หญิงเตี้ย

ลูกของขะเจ็้าเกีดมาเปันผู้ยิงแจ้


ເສາະໃສ

[sɔʔ˩˨.saɰ˥˧˧]

ผ่องใส, งาม, สะอาด

ໜ້າຕາເສາະໃສ

หน้าตาผ่องใส

หน้าตาเสาะใส


ຫວງຫ້າມ

[huːə̯ŋ˥˧˧.haːm˥˥˨]


ຈ່ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จ่อย


ຈ່ອຍຜອມ

ຈ່ອຽຜອມ
จ่อยผอม

[t͡ɕɔːj˧.pʰɔːm˩(˧)]

[t͡ɕɔːj˧˨.pʰɔːm˥˧˧]


ຕຶ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตึง, อีสาน ตึ่ง, คำเมือง ᨲᩧ᩠᩵ᨦ (ตึ่ง), เขิน ᨲᩨ᩠᩵ᨦ (ตื่ง), ไทลื้อ ᦎᦹᧂᧈ (ตื่ง), ไทใหญ่ တိုင်ႇ (ตึ่ง), ไทใต้คง ᥖᥪᥒᥱ (ตื่ง)

เต่ง, เต่งตึง, ตึง

ເມັດຕຶ່ງ


ອຸກໃຈ

[ʔuk̚˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ອີ່ມໜຳສຳລານ

อิ่มหนำสำราญ


ຫງ່ຽງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨦ᩠ᨿ᩵ᨦ (หงย่ง), เขิน ᩉ᩠ᨦ᩠ᨿ᩵ᨦ (หงย่ง), ไทลื้อ ᦵᦄᧂᧈ (เหง่ง), แสก เหงี่ยง


ລ່ຽນໄຫຼ

ລາວເປັນຄົນເວົ້າບໍ່ລ່ຽນໄຫຼ

เขาเป็นคนพูดไม่คล่องแคล่ว

ลาวเปันค็นเว็้าบํ่ล่ยนไหล


ປາກກືກ

ລາວບໍ່ຢາກໃຫ້ນາງປາກກືກ

เขาไม่อยากให้นางเป็นใบ้

ลาวบํ่อยากให้นางปากกืก


ກື

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กือ, คำเมือง ᨠᩨ (กื); เทียบจีนเก่า垓 (OC *kɯː)

มากเกินกว่าจะนับได้


ວອນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วอน

ສະຫວ່າງວອນ


ສອຍວອຍ

ສອຽວອຽ
สอยวอย

[sɔːj˩(˧).ʋɔːj˧˥]

[sɔːj˥˧˧.ʋɔːj˩˨]

สวยงาม ใช้แก่ใบหน้า


ສ້ວຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้วย, อีสาน ส้วย, เขิน ᩈ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ (สว้ย), ไทลื้อ ᦉᦽᧉ (โส้ย)

ซึ่งมีรูปทรงเหมือนกรวย

ແຂນສອກສ້ວຍ

แขนศอกเหมือนกรวย

เสื่อมถอย, ไม่เจริญขึ้น


ສົນລະວົນ

ຕັກແຕນພາກັນບິນໄປຈັບຫົວລີງໂຕນັ້ນໂຕນີ້ຢ່າງສົນລະວົນ.

ตั๊กแตนพากันบินไปจับหัวลิงตัวนั้นตัวนี้อย่างอลวน

ตักแตนพากันบินไปจับห็วลีงโตนั้นโตนี้อย่างส็นละว็น.


ແຫ້ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰreːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แห้ง, คำเมือง ᩉᩯ᩠᩶ᨦ (แห้ง), ไทลื้อ ᦶᦠᧂᧉ (แห้ง), ไทขาว ꪵꪬꪉꫂ, ไทใหญ่ ႁႅင်ႈ (แห้ง), อาหม 𑜑𑜢𑜂𑜫 (หิง์), จ้วง rengj, ปู้อี raangx


ຜົງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผง, ไทใหญ่ ၽွင် (ผอ̂ง), อาหม 𑜇𑜨𑜂𑜫 (ผอ̂ง์)

ที่ละเอียดเป็นผง


ຫນາວ

รูปล้าสมัยของ ໜາວ (หนาว)


ເປື້ອນ

เปื้อน, สกปรก

ນ້ຳເປື້ອນ


ເພືອກ

[pʰɯːə̯k̚˥˨]

[pʰɯːə̯k̚˧˦]


ເດີມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เดิม, เขมร ដើម (เฎิม, “ต้น”)


ສັບພະ

ยืมมาจากบาลี สพฺพ หรือสันสกฤต सर्व (สรฺว)


ໄພສານ

ยืมมาจากบาลี วิสาล หรือสันสกฤต विशाल (วิศาล)


ສະຫວ່າງ

ยืมมาจากเขมรเก่าสมัยอังกอร์ ស្វាង៑ (สฺวางฺ) หรือเขมรเก่าสมัยก่อนอังกอร์ ស្វាង៑ (สฺวางฺ), សិវាង៑ (สิวางฺ); ร่วมเชื้อสายกับไทย สว่าง, เขมร ស្វាង (สฺวาง)

[sa(ʔ˩˨).ʋaːŋ˧˨]


ສະຫຼາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฉลาด, เขมร ឆ្លាស (ฉฺลาส) หรือ ឆ្លាត (ฉฺลาต)

ສະຫລາດ
สะหลาด
ສລາດ
สลาด


ບໍລິສຸດ

ยืมมาจากบาลี ปริสุทฺธิ หรือ ปาริสุทฺธิ; เทียบสันสกฤต परिशुद्ध (ปริศุทฺธ)

ບໍຣິສຸດ
บํริสุด

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.sut̚˩˨]


ຂະຫຍັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขยัน


ຂະຫຍັນໝັ່ນພຽນ

ขยันหมั่นเพียร


ຕ່ຳຕ້ອຍ

ຕ່ຳ (ต่ำ, “ต่ำ”) + ຕ້ອຍ (ต้อย, “ต้อย”)

ຕ່ຳຕ້ອຽ
ต่ำต้อย


ຄົດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คด, คำเมือง ᨣᩫ᩠ᨯ (ค็ด), ไทดำ ꪶꪁꪒ (โกฺด), ไทขาว ꪁꪺꪒ, ไทใหญ่ ၵူတ်ႉ (กู๎ต)


ສະຫຼຽວສະຫຼາດ

ສະຫຼຽວ (สะหลยว, “เฉลียว”) + ສະຫຼາດ (สะหลาด, “ฉลาด”)

ສະຫລຽວສະຫລາດ
สะหลยวสะหลาด
ສລຽວສລາດ
สลยวสลาด

ສະ-ຫຼຽວ-ສະ-ຫຼາດ


ຈອງຫອງ

[t͡ɕɔːŋ˩(˧).hɔːŋ˩(˧)]

[t͡ɕɔːŋ˩˨.hɔːŋ˥˧˧]


ແຮກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แรก, อีสาน แฮก, คำเมือง ᩁᩯ᩠ᨠ (แรก), เขิน ᩁᩯ᩠ᨠ (แรก), ไทลื้อ ᦶᦣᧅ (แฮก), ไทใหญ่ ႁႅၵ်ႈ (แห้ก)


ຊ້ຳຊ້ອນ

ຊ້ຳ (ซ้ำ, “ซ้ำ”) + ຊ້ອນ (ซ้อน, “ซ้อน”)


ສົມເຫດສົມຜົນ

ສົມ (ส็ม, “สม”) + ເຫດ (เหด, “เหตุ”) + ສົມ (ส็ม, “สม”) + ຜົນ (ผ็น, “ผล”)

ສົມ-ເຫດ-ສົມ-ຜົນ


ຍືດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยืด, คำเมือง ᨿᩨ᩠ᨯ (ยืด), ไทขาว ꪥꪳꪒ, ไทใหญ่ ယိုတ်ႈ (ยึ้ต); ร่วมรากกับ ຢືດ (อยืด)


ໂຕຈິງ

แท้จริง, ที่จริง


ທັນສະໄໝ

ທັນ (ทัน, “ทัน”) + ສະໄໝ (สะไหม, “สมัย”)

ທັນສະໄຫມ
ทันสะไหม


ວ່າງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ว่าง, คำเมือง ᩅ᩵ᩤ᩠ᨦ (ว่าง), เขิน ᩅ᩵ᩤ᩠ᨦ (ว่าง); เทียบจีนยุคกลาง亡 (MC mjang) หรือ 罔 (MC mjangX)


ສ້າງສັນ

ສ້າງ (ส้าง, “สร้าง”) + ສັນ (สัน, “สรรค์”)

[saːŋ˥˥˨.san˥˧˧]


ຊົ່ວຄາວ

[suːə̯˧.kʰaːw˧˥]

[suːə̯˧˨.kʰaːw˩˨]


ຫຼາກຫຼາຍ

ຫຼາກ (หลาก, “หลาก”) + ຫຼາຍ (หลาย, “หลาย”)

ຫລາກຫລາຽ
หลากหลาย
ຫລາກຫລາຍ
หลากหลาย

[laːk̚˥˥˨.laːj˥˧˧]


ໂດ່ງດັງ

ยืมมาจากไทย โด่งดัง

[doːŋ˧˨.daŋ˩˨]


ທາລຸນ

ยืมมาจากบาลี ทารุณ หรือสันสกฤต दारुण (ทารุณ)


ຢ່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หย่อน, คำเมือง ᩀᩬ᩵ᩁ (อยอ่ร), ไทลื้อ ᦊᦸᧃᧈ (หย่อ̂น), ไทดำ ꪤ꪿ꪮꪙ (หย่อน), ไทใหญ่ ယွၼ်ႇ (ย่อ̂น), ไทใต้คง ᥕᥩᥢᥱ (ย่อ̂น)


ໂສກເສົ້າ

ໂສກ (โสก, “โศก”) + ເສົ້າ (เส็้า, “เศร้า”)


ອຶດ

ดูที่ ອົດ (อ็ด)


ຫິວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หิว, คำเมือง ᩉᩥ᩠ᩅ (หิว)


ອັບອາຍ

ອັບອາຽ
อับอาย

[ʔap̚˩˨.ʔaːj˩˨]


ແອອັດ

[ʔɛː˩(˧).ʔat̚˧˥]

[ʔɛː˩˨.ʔat̚˩˨]


ເຕັມປ່ຽມ

ເຕັມ (เตัม, “เต็ม”) + ປ່ຽມ (ป่ยม, “เปี่ยม”)


ສຸຂຸມ

ยืมมาจากบาลี สุขุม; เทียบสันสกฤต सूक्ष्म (สูกฺษฺม)


ຮອບຄອບ

ຮອບ (ฮอบ, “รอบ”) + ຄອບ (คอบ, “คอบ”)

[hɔːp̚˥˨.kʰɔːp̚˥˨]

[hɔːp̚˧˦.kʰɔːp̚˧˦]


ນອງເລືອດ

ນອງ (นอง, “นอง”) + ເລືອດ (เลือด, “เลือด”)

[nɔːŋ˧˥.lɯːə̯t̚˥˨]

[nɔːŋ˩˨.lɯːə̯t̚˧˦]


ງົດງາມ

[ŋot̚˧.ŋaːm˧˥]

[ŋot̚˧˨.ŋaːm˩˨]


ສ່ອງໃສ

[sɔːŋ˧˨.saɰ˥˧˧]

ທ່ານເປັນຜູ້ນຳທີ່ສະຫຼາດສ່ອງໃສ

ท่านเป็นผู้นำที่ฉลาดหลักแหลม

ท่านเปันผู้นำที่สะหลาดส่องใส


ອ່ອນຫວານ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ຫວານ (หวาน, “หวาน”)

[ʔɔːn˧.ʋaːn˩(˧)]

[ʔɔːn˧˨.ʋaːn˥˧˧]


ຊັດເຈນ

ຊັດ (ซัด, “ชัด”) + ເຈນ (เจน, “เจน”)


ຕົວຈິງ

ຕົວ (ต็ว, “ตัว”) + ຈິງ (จิง, “จริง”)

[tuːə̯˩˨.t͡ɕiŋ˩˨]

จริง, ซึ่งมีอยู่ในโลกจริง

ເຫດການຕົວຈິງທີ່ສຳຜັດໄດ້

เหตุการณ์แท้จริงที่สัมผัสได้

เหดกานต็วจิงที่สำผัดได้


ດັ້ງເດີມ

ດັ້ງ (ดั้ง, “ต้น, เหง้า, ก่อน, เก่า”) + ເດີມ (เดีม, “เดิม”)

[daŋ˧˦.dɤːm˩˨]


ປະເສີດ

[pa(ʔ˩˨).sɤːt̚˥˥˨]


ຫງຸດຫງິດ

[ŋut̚˧˥.ŋit̚˧˥]

[ŋut̚˩˨.ŋit̚˩˨]


ອົບອຸ່ນ

[ʔop̚˩˨.ʔun˧˨]


ອ່ອນໂຍນ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ໂຍນ (โยน, “โยน”)

[ʔɔːn˧.ɲoːn˧˥]

[ʔɔːn˧˨.ɲoːn˩˨]


ລະອຽດອ່ອນ

ລະອຽດ (ละอยด, “ละเอียด”) + ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”)

[la(ʔ˧).ʔiːə̯t̚˧˩.ʔɔːn˧]

[la(ʔ˧˨).ʔiːə̯t̚˥˥˨.ʔɔːn˧˨]


ມະຫັດສະຈັນ

ມະ-ຫັດ-ສະ-ຈັນ


ມືອາຊີບ

ມື (มื, “มือ”) + ອາຊີບ (อาซีบ, “อาชีพ”)

[mɯː˧˥.ʔaː˩(˧).siːp̚˥˨]

[mɯː˩˨.ʔaː˩˨.siːp̚˧˦]

ນັກຮ້ອງມືອາຊີບ

นักร้องอาชีพ

นักฮ้องมือาซีบ


ອິດສະຫຼະ

รูปแบบอื่นของ ອິດສະລະ (อิดสะละ)


ສາທິດ

ยืมมาจากบาลี สาทิส; เทียบสันสกฤต सादृश (สาทฺฤศ)

[saː˥˧˧.tʰit̚˧˨]


ອຸ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อุ่น, คำเมือง ᩋᩩ᩵ᩁ (อุ่ร), ไทใหญ่ ဢုၼ်ႇ (อุ่น)

อุ่น (เกือบร้อน, ไม่ร้อนไม่หนาว)


ຂົມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.qɤmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ขม, ไทลื้อ ᦃᦳᧄ (ฃุม), ไทดำ ꪶꪄꪣ (โฃม), ไทใหญ่ ၶူမ် (ขูม), อาหม 𑜁𑜤𑜪 (ขุํ), จ้วง haemz, แสก กฺั๊ม


ແຊບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แซบ หรือ แซ่บ, คำเมือง ᨩᩯ᩠ᨷ (แชบ), ไทดำ ꪵꪋꪚ (แจฺบ)


ແຊກຊ້ອນ

ແຊກ (แซก, “แทรก”) + ຊ້ອນ (ซ้อน, “ซ้อน”)

[sɛːk̚˥˨.sɔːn˥˨]

[sɛːk̚˧˦.sɔːn˧˦]


ເຍົາ

เหน็ดเหนื่อย, ป่วยมาก


ເຍົາ

ยืมมาจากบาลี ยุวนฺ หรือสันสกฤต युवन् (ยุวนฺ)


ສຳລວມ

ยืมมาจากไทย สำรวม; ร่วมเชื้อสายกับเขมร សង្រួម (สงฺรัวม)


ຊອດ

ครึ่งชาติ, ซึ่งเป็นลูกครึ่ง มักเรียกว่า ລູກຊອດ (ลูกซอด)


ປອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลอม, อีสาน ปลอม, คำเมือง ᨸᩖᩬᨾ (ปลอม) หรือ ᨸᩬᨾ (ปอม), เขิน ᨸᩬᨾ (ปอม), ไทดำ ꪜꪮꪣ (ปอม)


ຮ້າງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ร้าง, อีสาน ฮ้าง หรือ ฮ่าง, คำเมือง ᩁ᩶ᩣ᩠ᨦ (ร้าง), เขิน ᩁ᩶ᩣ᩠ᨦ (ร้าง), ไทลื้อ ᦣᦱᧂᧉ (ฮ้าง), ไทดำ ꪭ꫁ꪱꪉ (ฮ้าง), ไทใหญ่ ႁၢင်ႉ (ห๎าง), ไทใต้คง ᥞᥣᥒᥳ (ห๎าง), อาหม 𑜑𑜂𑜫 (หง์)


ເຂັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เข็ญ, คำเมือง ᨡᩮ᩠ᨶ (เขน) หรือ ᨡᩮᩢ᩠ᨶ (เขัน), เขิน ᨡᩮ᩠ᨶ (เขน), ไทลื้อ ᦃᦲᧃ (ฃีน) หรือ ᦵᦃᧃ (เฃน), ไทใหญ่ ၶဵၼ် (เขน), อาหม 𑜁𑜢𑜃𑜫 (ขิน์)

เข็ญ, โชคร้าย, อยู่ในภัยอันตราย


ນັນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน นัน, คำเมือง ᨶᩢ᩠ᨶ (นัน), เขิน ᨶᩢ᩠ᨶ (นัน), ไทลื้อ ᦶᦓᧃ (แนน), ไทดำ ꪙꪽ (นัน), ไทใหญ่ ၼၼ်း (นั๊น)


ເຮືອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรือง, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥᨦ (เรอิง), ไทใหญ่ ႁိူင်း (เหิ๊ง)


ອາພັບ

[ʔaː˩˨.pʰap̚˧˨]


ອຳພາງ

ອຳ (อำ, “อำ”) + ພາງ (พาง, “พราง”)

[ʔam˩˨.pʰaːŋ˩˨]


ສະຫຼາດສະຫຼຽວ

ສະຫຼາດ (สะหลาด, “ฉลาด”) + ສະຫຼຽວ (สะหลยว, “เฉลียว”)

ສະຫລາດສະຫລຽວ
สะหลาดสะหลยว
ສລາດສລຽວ
สลาดสลยว

ສະ-ຫຼາດ-ສະ-ຫຼຽວ


ຄົມຄາຍ

ຄົມຄາຽ
ค็มคาย


ຄົມໃນຝັກ

ຄົມ (ค็ม, “คม”) + ໃນ (ใน, “ใน”) + ຝັກ (ฝัก, “ฝัก”)


ຄຽດ

[kʰiːə̯t̚˥˨]

[kʰiːə̯t̚˧˦]


ແສນຮູ້

[sɛːn˥˧˧.huː˧˦]


ດອງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀblɔːŋᴬ³, จากไทดั้งเดิม *ɗoːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอง, คำเมือง ᨯᩬᨦ (ดอง), อีสาน บอง, ไทลื้อ ᦢᦸᧂ (บอ̂ง), ไทขาว ꪚꪮꪉ, ไทใหญ่ မွင် (มอ̂ง), จ้วง myong, ndong, ปู้อี doongl; ร่วมรากกับ ບອງ (บอง)


ແຊກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แทรก, อีสาน แซก

สีขาวที่เป็นลายสลับไปตามทางยาว


ຄູ່ຄວນ

ຄູ່ (คู่, “คู่”) + ຄວນ (ควน, “ควร”)

[kʰuː˧.kʰuːə̯n˧˥]

[kʰuː˧˨.kʰuːə̯n˩˨]


ພຽບພ້ອມ

ພຽບ (พยบ, “เพียบ”) + ພ້ອມ (พ้อม, “พร้อม”)

[pʰiːə̯p̚˥˨.pʰɔːm˥˨]

[pʰiːə̯p̚˧˦.pʰɔːm˧˦]


ເສື່ອມເສຍ

ເສື່ອມເສັຽ
เสื่อมเสัย

[sɯːə̯m˧.siːə̯˩(˧)]

[sɯːə̯m˧˨.siːə̯˥˧˧]


ເໝືອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหมือน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ (เหมอิร), อีสาน เหมือน หรือ เหมียน, ไทลื้อ ᦵᦖᦲᧃ (เหมีน), ไทใหญ่ မိူၼ် (เมิน), ไทใต้คง ᥛᥫᥢᥴ (เม๋อ̂น), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์)

ເຫມືອນ
เหมือน

[mɯːə̯n˩(˧)]


ກິນຮູບ

ກິນ (กิน, “กิน”) + ຮູບ (ฮูบ, “รูป”)


ແກ່ວັດ

[kɛː˧.ʋat̚˧]

[kɛː˧˨.ʋat̚˧˨]


ງຽບກິບ

[ŋiːə̯p̚˥˨.kip̚˧˥]

[ŋiːə̯p̚˧˦.kip̚˩˨]


ງຽບສະຫງັດ

[ŋiːə̯p̚˥˨.sa(ʔ˧˥).ŋat̚˧˥]

[ŋiːə̯p̚˧˦.sa(ʔ˩˨).ŋat̚˩˨]


ມິດມີ່

ມິດ (มิด, “เงียบ”) + ມີ່ (มี่, “มี่, สนั่น”)


ສະຫາວ

หยิ่ง, ทะนง, อวดเก่ง, จองหอง


ໝັງ

แข็งขัน, ซึ่งเอาใจใส่


ຜ່າເຜີຍ

ຜ່າ (ผ่า, “ผ่า”) + ເຜີຍ (เผีย, “เผย”)


ຮ້ອນແຮງ

ຮ້ອນ (ฮ้อน, “ร้อน”) + ແຮງ (แฮง, “แรง”)

[hɔːn˥˨.hɛːŋ˧˥]

[hɔːn˧˦.hɛːŋ˩˨]


ຊາບຊຶ່ງ

[saːp̚˥˨.sɯŋ˧]

[saːp̚˧˦.sɯŋ˧˨]


ທ່ຽງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง定 (MC dengH); ร่วมเชื้อสายกับไทย เที่ยง, คำเมือง ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ (ทย่ง), เขิน ᨴ᩠ᨿ᩵ᨦ (ทย่ง), ไทลื้อ ᦵᦑᧂᧈ (เท่ง), ไทใหญ่ တဵင်ႈ (เต้ง), อาหม 𑜄𑜢𑜂𑜫 (ติง์), จ้วงแบบหนง dingh หรือ dingq, แสก เถี้ยง

เที่ยง, ตรง, แน่นอน


ໂອຊາ

ยืมมาจากบาลี โอช (“มีรสดี”); เทียบสันสกฤต ओजस् (โอชสฺ)

[ʔoː˩˨.saː˩˨]


ຕຸ້ຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตุ้ยนุ้ย, อีสาน ตุ้ย, คำเมือง ᨲᩩ᩠᩶ᨿ (ตุ้ย), เขิน ᨲᩪ᩠᩶ᨿ (ตู้ย), ไทลื้อ ᦎᦼᧉ (ตู้ย), ไทใหญ่ တုၺ်ႈ (ตุ้ญ)

ແມ່ຍິງທີ່ຕຸ້ຍທີ່ສຸດໃນໂລກໄດ້ຮັບການປິ່ນປົວດ້ວຍການຜ່າຕັດຢູ່ອິນເດຍ.

ผู้หญิงที่อ้วนที่สุดในโลกได้รับการรักษาโรคด้วยการผ่าตัดที่อินเดีย

แม่ยิงที่ตุ้ยที่สุดในโลกได้ฮับกานปิ่นป็วด้วยกานผ่าตัดอยู่อินเดย.


ຫຼ້າຫຼັງ

ຫຼ້າ (หล้า, “ล้า, ล่าช้า”) + ຫຼັງ (หลัง, “หลัง”)

ຫລ້າຫລັງ
หล้าหลัง

[laː˥˥˨.laŋ˥˧˧]

ການສ້າງສາຢ່າງຫຼ້າຫຼັງໄດ້ເຮັດໃຫ້ການທ່ອງທ່ຽວບໍ່ມີຄວາມສະດວກ.

การก่อสร้างอย่างล้าหลังทำให้การท่องเที่ยงไม่มีความสะดวก

กานส้างสาอย่างหล้าหลังได้เฮัดให้กานท่องท่ยวบํ่มีความสะดวก.


ໂງ່

ຜູ້ໂງ່ສອນກໍບໍ່ມີປະໂຫຍດ ສ່ວນຄົນທຳມະດານັ້ນ ບໍ່ສອນແມ່ນບໍ່ມີຄວາມຮູ້.

คนโง่สอนก็ไม่มีประโยชน์ ส่วนคนธรรมดานั้น ไม่สอนก็ไม่มีความรู้

ผู้โง่สอนกํบํ่มีปะโหยด ส่วนค็นทำมะดานั้น บํ่สอนแม่นบํ่มีความฮู้.


ເຫມັນ

รูปล้าสมัยของ ເໝັນ (เหมัน)


ທຳມະດາ

ທັມມະດາ
ทัมมะดา


ແຕກຕ່າງ

ແຕກ (แตก, “แตก”) + ຕ່າງ (ต่าง, “ต่าง”)

[tɛːk̚˧˩.taːŋ˧]

[tɛːk̚˥˥˨.taːŋ˧˨]


ແປກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แปลก, ไทใหญ่ ပႅၵ်ႇ (แป่ก), ไทใต้คง ᥙᥦᥐᥱ (แป่ก)


ສອງຈິດສອງໃຈ

ສອງ (สอง, “สอง”) + ຈິດ (จิด, “จิต”) + ສອງ (สอง, “สอง”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[sɔːŋ˩(˧).t͡ɕit̚˧˥.sɔːŋ˩(˧).t͡ɕaj˩(˧)]

[sɔːŋ˥˧˧.t͡ɕit̚˩˨.sɔːŋ˥˧˧.t͡ɕaɰ˩˨]

ສອງ-ຈິດ-ສອງ-ໃຈ


ເຕັມໃຈ

ເຕັມ (เตัม, “เต็ม”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)


ຈົນປັນຍາ

ຈົນ (จ็น, “จน”) + ປັນຍາ (ปันยา, “ปัญญา”)


ທ່ຽງກົງ

ທ່ຽງ (ท่ยง, “เที่ยง”) + ກົງ (ก็ง, “ตรง”)

[tʰiːə̯ŋ˧.koŋ˩(˧)]

[tʰiːə̯ŋ˧˨.koŋ˩˨]


ຄອນແຄນ

[kʰɔːn˧˥.kʰɛːn˧˥]

[kʰɔːn˩˨.kʰɛːn˩˨]


ງ່ອນແງ່ນ

[ŋɔːn˧.ŋɛːn˧]

[ŋɔːn˧˨.ŋɛːn˧˨]


ເສຍສະຕິ

ເສຍ (เสย, “เสีย”) + ສະຕິ (สะติ, “สติ”)

ເສັຽສະຕິ
เสัยสะติ

[siːə̯˥˧˧.sa(ʔ˩˨).tiʔ˩˨]


ຫຼົມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หลวม, อีสาน หลม, คำเมือง ᩉᩖᩫᨾ (หล็ม), ไทดำ ꪨꪺꪣ (หลัวม), ไทขาว ꪨꪺꪣ, ไทใหญ่ လူမ် (ลูม)

ໃສ່ເສື້ອຫຼົມໆ

ใส่เสื้อหลวม ๆ

ใส่เสื้อหล็มๆ

ເກີບບໍ່ຄັບຫຼືຫຼົມເກີນໄປ

รองเท้าไม่คับหรือหลวมเกินไป

เกีบบํ่คับหลืหล็มเกีนไป


ຢຳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยำ, อีสาน ยำ, ไทดำ ꪤꪾ (หยำ)

ควรกลัว, ควรนับถือ


ເນີ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨶᩮᩥ᩠᩶ᨦ (เนิ้ง)

เฉ, เก, เห, เอียง

ໂຕໜັງສືເຂັ້ມແລະເນີ້ງ

ตัวหนังสือเข้มและเอียง

โตหนังสืเขั้มและเนี้ง


ຄ່ອງເຄີຍ

ຄ່ອງເຄີຽ
ค่องเคีย

ชำนาญ, คล่อง


ຫຼຸບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หลุบ, อีสาน หลุบ, จ้วงแบบจั่วเจียง lup (หลุบ, “ติดอยู่ในหล่ม, ตกลงในหล่ม”)

โป๋, โหว่, บุ๋ม


ແຫ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แห, ปักษ์ใต้ แห, คำเมือง ᩉᩯ (แห) หรือ ᩉᩕᩯ (แหร), เขิน ᩉᩯ (แห), ไทดำ ꪵꪬ (แห), ไทใหญ่ ႁႄ (แห)

เปรียว, ไม่เชื่อง, ไม่คุ้น


ແຄະ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แคะ

เปรียว, ไม่เชื่อง, ไม่คุ้น, ไม่ให้เข้าใกล้


ຊຸດໂຊມ

ยืมมาจากไทย ทรุดโทรม


ຮາມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ราม, คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨾ (ราม), ไทใหญ่ ႁၢမ်း (ห๊าม)

ซึ่งอยู่ชั้นปานกลาง

กำลังเป็นสาว


ຮາມ

อาจมีรากศัพท์เดียวกับ ຮາມ ที่มีความหมายว่า กำลังเป็นสาว หรือ พอดี; ร่วมเชื้อสายกับไทย ราม


ຖ່າວ

กำลังเป็นสาว, รุ่นสาว, ถ่าว


ແປນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แปลน, อีสาน แปน

แปลน, เกลี้ยง, ไม่มีสิ่งใดอยู่, เปล่า, ไม่รก

ຟັນປ່າໄມ້ນ້ອຍໃຫ້ແປນ

ฟันป่าไม้เล็กให้โล่งเตียน

ฟันป่าไม้น้อยให้แปน


ກ້ຽງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *kliəŋꟲ² (Jonsson, 1991); ร่วมเชื้อสายกับไทย เกลี้ยง, คำเมือง ᨠᩖ᩠ᨿ᩶ᨦ (กลย้ง), เขิน ᨠ᩠ᨿ᩶ᨦ (กย้ง), อีสาน เกลี้ยง, ไทลื้อ ᦵᦂᧂᧉ (เก้ง), ไทดำ ꪀꪸ꫁ꪉ (กย้̂ง), ไทใหญ่ ၵဵင်ႈ (เก้ง), ไทใต้คง ᥐᥥᥒᥲ (เก้ง)

ຂັດຂີ້ໄຄໃຫ້ໝົດກ້ຽງ

ขัดขี้ไคลให้หมดเกลี้ยง

ขัดขี้ไคให้หม็ดก้ยง


ໂງ

คด, ไม่ตรง, โค้ง, งอ


ໂປ່

ຂີ້ໄກ່ໂປ່


ປູ້

ทื่อ, ไม่แหลม


ງຶດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน งึด, คำเมือง ᨦᩨ᩠ᨯ (งืด), เขิน ᨦᩨ᩠ᨯ (งืด), ไทลื้อ ᦇᦹᧆ (งืด)

อัศจรรย์, แปลก, ประหลาด


ໂທນ

โทน, เปลี่ยว, เดียว, ไร้คู่


ຮາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ราบ, คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨷ (ราบ)


ຈ່ານ

ซึ่งกระจายออก, แตกกระจาย, ไม่รวมกัน


ມິ່ງ

ดี, ประเสริฐ, ที่รักหวงแหนที่สุด


ຄັບຄາ

[kʰap̚˧˨.kʰaː˩˨]

ซึ่งอยู่ไม่สูงไม่ต่ำ อยู่ชั้นกลาง

คลุมเครือ, เคลือบแคลง, คลับคล้าย, คลับคล้ายคลับคลา


ຫງາຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หงาย, คำเมือง ᩉ᩠ᨦᩣ᩠ᨿ (หงาย), ไทขาว ꪬꪱꪥ, ไทใหญ่ ငၢႆ (งาย)

หงาย (เอาด้านหน้าขึ้น)


ຫງາຍ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰŋaːjᴬ (“แสงจันทร์”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หงาย, อาหม 𑜑𑜩 (หย์), จ้วงแบบจั่วเจียง hai (“ดวงจันทร์”)

หงาย (ส่องแสงสว่าง)


ອອນຊອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อรชร, อีสาน ออนซอน; ร่วมรากกับ ອໍລະຊອນ (อํละซอน)

[ʔɔːn˩(˧).sɔːn˧˥]

[ʔɔːn˩˨.sɔːn˩˨]

อรชร, สวยงาม, น่ารัก

สนุก, ชื่นใจ

ไพเราะ, อ่อนหวาน


ດື້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดื้อ, คำเมือง ᨯᩨ᩶ (ดื้)


ຂີ້ເຮິ

ขี้เหร่, ไม่งาม


ກະແດ້ງ

[ka(ʔ˧˥).dɛːŋ˥˨]

[ka(ʔ˩˨).dɛːŋ˧˦]

เหี่ยวแห้ง, แห้ง

ດິນແຫ້ງກະແດ້ງ

ดินแห้งแตกระแหง

ดินแห้งกะแด้ง


ຫ່ຽວແຫ້ງ

[hiːə̯w˧.hɛːŋ˧˩]

[hiːə̯w˧˨.hɛːŋ˥˥˨]


ຮັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩢ᩠᩵ᨦ (รั่ง), เขิน ᩁᩢ᩠᩵ᨦ (รั่ง), ไทลื้อ ᦣᧂᧈ (ฮั่ง)

ซึ่งไม่อดอยาก, ไม่ทุกข์


ແກ່ນ

ประเสริฐ, ดี


ຈວຍ

[t͡ɕuːə̯j˩(˧)]

[t͡ɕuːə̯j˩˨]

ไม่ราบเรียบ, ไม่เสมอ


ເຫຼ່ວ

ไม่เที่ยง, ไม่เสมอ


ກ້ອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก้อม, อีสาน ก้อม, คำเมือง ᨠᩬ᩶ᨾ (กอ้ม), เขิน ᨠᩬ᩶ᨾ (กอ้ม), ไทลื้อ ᦂᦸᧄᧉ (ก้อ̂ม)


ແຂ້ນ

แข้น, ข้น, ไม่เหลว, ซึ่งรวมเข้ากันเป็นก้อน


ເວ

เฉ, เก, เห, เอียง


ນົວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน นัว

มีรสอร่อยดี, อร่อย

มีคุณค่าทางโภชนาการ


ຝາດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwɯətᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝาด, คำเมือง ᨺᩣ᩠ᨯ (ฝาด), ไทลื้อ ᦚᦱᧆ (ฝาด), ไทดำ ꪠꪱꪒ (ฝาด), ไทขาว ꪠꪱꪒ, ไทใหญ่ ၽၢတ်ႇ (ผ่าต) หรือ ၾၢတ်ႇ (ฝ่าต)


ລ່ຽນ

ยืมมาจากไทย ลื่น

คล่อง, ลื่น, ไม่คา, สะดวก


ກຽນ

เสื่อมสภาพ, กร่อน


ກຽນ

มีกิตติศัพท์, มีชื่อเสียง


ຮົກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รก, คำเมือง ᩁᩫ᩠ᨠ (ร็ก), ไทใหญ่ ႁူၵ်ႉ (หู๎ก)


ກະເທີນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กะเทิน, ญ้อ กะเทิน, เขมร ស្ទើរ (สฺเทิร); ร่วมรากกับ ສະເທີນ (สะเทีน)

ปานกลาง, อยู่ระหว่างครึ่งกลาง


ງຸ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งุ้ม

งุ้ม, งอลงข้างล่าง


ງໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งอ, คำเมือง ᨦᩬᩴ (งอํ), ไทลื้อ ᦇᦸ (งอ̂), ไทใหญ่ ငေႃး (ง๊อ̂), อาหม 𑜂𑜦𑜡 (งอ̂), แสก ง๊อ


ເຂີນ

เขิน (กระดากอาย)


ເຂີນ

เขิน (สูงขึ้น)


ເຂີນ

ซึ่งทำให้เสียเวลา, ซึ่งเสียเวลาเปล่า

เชื่องช้า, สาย


ເຂີນ

ซึ่งไม่เหมาะสม


ກິ່ວ

รูปแบบอื่นของ ກີ່ວ (กี่ว)


ຕຶບ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩧ᩠ᨷ (ตึบ), เขิน ᨲᩧ᩠ᨷ (ตึบ)

รก, ทึบ, หนา

ປ່າຕຶບ

ຄົນຕຶບ


ອັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน อั่ง

คับคั่ง, แออัด


ຄັບຄັ່ງ

ຄັບ (คับ, “คับ”) + ຄັ່ງ (คั่ง, “คั่ง”)

[kʰap̚˧˨.kʰaŋ˧˨]


ໄຄ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ไค

ดี, เบา, บาง

ดีขึ้น, ทุเลาขึ้น


ປ່ຽວພອຍ

ປ່ຽວພອຽ
ป่ยวพอย

ຊາຍປ່ຽວພອຍ


ຕ່ຳຊ້າ

ຕ່ຳ (ต่ำ, “ต่ำ”) + ຊ້າ (ซ้า, “ช้า”)


ສຸກໃສ

ສຸກ (สุก, “สุก”) + ໃສ (ใส, “ใส”)

สุกใส, ขาว, สว่าง


ເຊີ້

ซึ่งเผลอ, ลืมสติ


ໃບ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓɤɰꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ใบ้, คำเมือง ᨷᩱ᩶ (ไบ้), ไทดำ ꪻꪚ꫁ (ใบ้), ไทขาว ꪻꪚꫂ, ไทใหญ่ မႂ်ႈ (ใม้)


ກືກ

ใบ้, พูดไม่ออก, พูดไม่ได้เพราะลิ้นไก่สั้น

ຫູໜວກປາກກືກ

หูหนวกเป็นใบ้

หูหนวกปากกืก

ซึ่งไม่รู้ (หนังสือ)

ກືກໜັງສື

ไม่รู้หนังสือ


ຫ່ຽວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰriewᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหี่ยว, อีสาน เหี่ยว, คำเมือง ᩉ᩠ᨿ᩵ᩅ (หย่ว), เขิน ᩉ᩠ᨿᩴ᩵ (หยํ่), ไทลื้อ ᦵᦠᧁᧈ (เห่ว), ไทดำ ꪵꪬ꪿ꪫ (แห่ว), ไทขาว ꪵꪬꪫꫀ, ไทใหญ่ ႁဵဝ်ႇ (เห่ว), ไทใต้คง ᥞᥥᥝᥱ (เห่ว), จ้วง heuq หรือ reuq, จ้วงแบบจั่วเจียง heuq

เหี่ยว, ไม่สดชื่น


ແຊວ

ดังสนั่น, ดังลั่น


ຟົດ

ດັງຟົດ


ດົກ

ຜົມດົກ


ປ່ວງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ป่วง, คำเมือง ᨸ᩠ᩅ᩵ᨦ (ปว่ง)

เสียสติ, จิตไม่เที่ยง, บ้า

ລະດົມຍິງສັງຫານຢ່າງປ່ວງບ້າ

ระดมยิงสังหารอย่างบ้าขาดสติ

ละด็มยิงสังหานอย่างป่วงบ้า

ແທບປ່ວງຈຽນບ້າ

แทบเสียสติเจียนบ้า

แทบป่วงจยนบ้า


ບ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɓaːꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บ้า, คำเมือง ᨷ᩶ᩤ (บ้า), เขิน ᨷ᩶ᩤ (บ้า), ไทลื้อ ᦢᦱᧉ (บ้า), ไทขาว ꪚꪱꫂ, ไทใหญ่ မႃႈ (ม้า) หรือ ဝႃႈ (ว้า), ไทใต้คง ᥛᥣᥲ (ม้า, “โกรธ”), อาหม 𑜈𑜡 (บา)

บ้า, เสียสติ, เสียจริต


ສຳລານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สำราญ, เขมร សម្រាល (สมฺราล, “ทำให้เบา”); ร่วมรากกับ ສຳຮານ (สำฮาน)


ຮຸ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รุ่ง, คำเมือง ᩁᩩ᩵ᨦ (รุ่ง), ไทดำ ꪭꪴ꪿ꪉ (ฮุ่ง), ไทใหญ่ ႁုင်ႈ (หุ้ง)


ແລບ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃᩯ᩠ᨷ (แลบ) หรือ ᩁᩯ᩠ᨷ (แรบ), เขิน ᩃᩯ᩠ᨷ (แลบ, “ละเอียด”), ไทลื้อ ᦶᦟᧇ (แลบ, “บาง, ผอม”), ไทดำ ꪵꪩꪚ (แลบ, “ละเอียด”), ไทใหญ่ လႅပ်ႈ (แล้ป, “เรียบ”)


ລ່າຍ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩃ᩵ᩣ᩠ᨿ (ล่าย), เขิน ᩃ᩵ᩣ᩠ᨿ (ล่าย), ไทลื้อ ᦟᦻᧈ (ล่าย)

ไม่ถูก, ไม่ชัด


ຄັບແຄບ

[kʰap̚˧.kʰɛːp̚˥˨]

[kʰap̚˧˨.kʰɛːp̚˧˦]


ຄັບໃຈ

[kʰap̚˧˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ຄັບແຄ້ນ

[kʰap̚˧.kʰɛːn˥˨]

[kʰap̚˧˨.kʰɛːn˧˦]

คับแค้น, ทุกข์ยาก


ເງີງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เงิง

สูงขึ้นทางหนึ่ง


ແສບ

ແສບລີ້ນ


ແພ້ເມຍ

ແພ້ (แพ้, “แพ้”) + ເມຍ (เมย, “เมีย”)

ແພ້ເມັຽ
แพ้เมัย

[pʰɛː˥˨.miːə̯˧˥]

[pʰɛː˧˦.miːə̯˩˨]


ຫງອກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หงอก, คำเมือง ᩉ᩠ᨦᩬᨠ (หงอก), ไทขาว ꪬꪮꪀ, ไทใหญ่ ႁွၵ်ႇ (ห่อ̂ก)

ຜົມຫງອກ


ແຫ່ວ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰriewᴮ; ดูเพิ่มที่ ຫ່ຽວ (ห่ยว)

เหี่ยว, เหี่ยวย่น

ຮອຍແຫ່ວ

รอยเหี่ยวย่น


ຍາກແຄ້ນ

ຍາກ (ยาก, “ยาก”) + ແຄ້ນ (แค้น, “แค้น”)

[ɲaːk̚˥˨.kʰɛːn˥˨]

[ɲaːk̚˧˦.kʰɛːn˧˦]


ຮິ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮิ, เขิน ᩁᩥ (ริ)


ຮຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรียง, อีสาน เฮียง, คำเมือง ᩁ᩠ᨿᨦ (รยง), เขิน ᩁ᩠ᨿᨦ (รยง), ไทลื้อ ᦵᦣᧂ (เฮง)

ใกล้, เคียง, ซึ่งเป็นแถวเรียงกัน


ຮ່ວນ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ร่วน, คำเมือง ᩁ᩠ᩅ᩵ᩁ (รว่ร), เขิน ᩁ᩠ᩅ᩵ᩁ (รว่ร), ไทลื้อ ᦷᦣᧃᧈ (โฮ่น), ไทใหญ่ ႁူၼ်ႈ (หู้น)

ซึ่งมีเสียงก้องสะเทือนไกล ใช้แก่เสียงฟ้าร้อง


ໂຮບ

เหี่ยว, ยุบลง


ພາລາ

[pʰaː˧˥.laː˧˥]

[pʰaː˩˨.laː˩˨]


ພາຫຽນ

[pʰaː˩˨.hiːə̯n˥˧˧]


ກະສາຍ

แดงอ่อน, เหลืองเข้ม


ຮອມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮอม

เรียว, สอบ, แคบ

ພາດຊະນະກົ້ນຮອມ

พาดซะนะก็้นฮอม

ບ່ອນຮອມ


ປ່ອຍຫຼ່ອຍ

ປ່ອຽຫລ່ອຽ
ป่อยหล่อย

[pɔːj˧˨.lɔːj˧˨]

ແກ້ມປ່ອຍຫຼ່ອຍ

แก้มป่อยหล่อย


ປ່າຍຫຼ່າຍ

ປ່າຽຫລ່າຽ
ป่ายหล่าย


ບອນ

ยืมมาจากไทย บอน


ບ້ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบี้ยว, คำเมือง ᨷ᩠ᨿ᩶ᩅ (บย้ว)


ກິ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กิ, คำเมือง ᨠᩥ (กิ)


ກິກີ

เล็ก ๆ น้อย ๆ


ໄຫຼຫຼັ່ງ

ໄຫລຫລັ່ງ
ไหลหลั่ง


ເອືອມ

[ʔɯːə̯m˩(˧)]


ສະຫວົງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สวง

[sa(ʔ˩˨).ʋoŋ˥˧˧]

เสียสติ, เสียจริต, เกือบเป็นบ้า


ບໍວອນ

[bɔː˩(˧).ʋɔːn˧˥]

[bɔː˩˨.ʋɔːn˩˨]


ພ່ຽມ

ນ້ຳພ່ຽມຝັ່ງ

น้ำเปี่ยมฝั่ง


ຫຶກ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉᩧ᩠ᨠ (หึก)

หนา, ไม่บาง, มีสมองที่ทื่อ


ຫນາ

รูปล้าสมัยของ ໜາ (หนา)


ໝານ

ได้มาก, มีลาภมาก, ได้ดี, ได้ลาภดี


ງ່ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ง่อย, คำเมือง ᨦᩰᩫ᩠᩵ᨿ (โง็่ย), ไทดำ ꪉ꪿ꪮꪥ (ง่อย), ไทขาว ꪉꪮꪥꫀ

ง่อย, เปลี้ย


ພີ້ວີ້

ซึ่งตั้งอยู่, ซึ่งชันอยู่


ພີ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *bwiːᴬ, จากจีนยุคกลาง肥 (MC bj+j); ร่วมเชื้อสายกับไทย พี, อีสาน พี, คำเมือง ᨻᩦ (พี), เขิน ᨻᩦ (พี), ไทลื้อ ᦗᦲ (พี), ไทดำ ꪝꪲ (ปฺิ), ไทขาว ꪝꪲ, ไทใหญ่ ပီး (ปี๊), อาหม 𑜆𑜣 (ปี)


ສຳມາ

จากบาลี สมฺมา


ອັດສະຈັນ

ยืมมาจากสันสกฤต आश्चर्य (อาศฺจรฺย); เทียบบาลี อจฺฉริย


ອຸ້ຍ

อ้วน, พี, พี ๆ ต่ำ ๆ, อุ้ยยุ้ย


ຂະໝັງຂະໝໍ

ຂະຫມັງຂະຫມໍ
ขะหมังขะหมํ
ຂມັງຂມໍ
ขมังขมํ

[kʰa(ʔ˩˨).maŋ˥˧˧.kʰa(ʔ˩˨).mɔː˥˧˧]

ຂະ-ໝັງ-ຂະ-ໝໍ

ท่าทางขยันขันแข็ง, แข็งขัน


ກະດ່າງກະດາວ

ກະ-ດ່າງ-ກະ-ດາວ

ด่าง, ด่างพร้อย


ຄະໂມະ

คลับคล้ายคลับคลา


ສວຍລວຍ

ສວຽລວຽ
สวยลวย

[suːə̯j˥˧˧.luːə̯j˩˨]


ມັ່ງ

มั่ง, มี, มีทรัพย์มาก


ມິ້ງ

เงียบ, ไม่มีเสียง


ມູ່ງ

เสียงฆ้องดัง


ເຟີ້

ເງິນເຟີ້


ໂຊກໂລກ

สูงขึ้นไปด้วยลักษณะที่ไม่งาม


ຊອກລອກ

เล็ก ๆ สูง ๆ


ໂຫນ

รูปแบบอื่นของ ໂໜ (โหน)


ເປົ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปล่า, คำเมือง ᨸᩖᩮᩢ᩵ᩣ (เปลั่า), ไทดำ ꪹꪜ꪿ꪱ (เป่า), ไทขาว ꪹꪜꪱꫀ, ไทใหญ่ ပဝ်ႇ (ป่ว)


ສະຫຼອດສະຫຼໍ

[sa(ʔ˩˨).lɔːt̚˥˥˨.sa(ʔ˩˨).lɔː˥˧˧]

ສະ-ຫຼອດ-ສະ-ຫຼໍ

เหลือ, หลงเหลือ


ນວຍ

นวย, อ่อน, น้อม, ค้อม


ນຸ່ມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *numᴮ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย นุ่ม, ไทลื้อ ᦐᦳᧄᧈ (หนุ่ม) หรือ ᦷᦓᧄᧈ (โน่ม), ไทใหญ่ ၼုမ်ႇ (นุ่ม), อาหม *𑜃𑜤𑜪 (*นุํ)

นุ่ม, อ่อนนวล


ນູມ

บอบช้ำ, บวม, เน่า


ແນ້ວແນ່

ยืมมาจากไทย แน่วแน่

[nɛːw˥˨.nɛː˧]

[nɛːw˧˦.nɛː˧˨]


ອ່ຳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ่ำ, อีสาน อ่ำ


ທ່ຳ

(สี) ก่ำหรือช้ำ


ໂກວິດ

[koː˩˨.ʋit̚˧˨]


ຂຳ

ลึก, เป็นที่ลึกเข้าไป


ງາມງອນ

[ŋaːm˧˥.ŋɔːn˧˥]

[ŋaːm˩˨.ŋɔːn˩˨]


ລູຂະ

ยืมมาจากบาลี ลูข; เทียบสันสกฤต रूक्ष (รูกฺษ)

[luː˧˥.kʰaʔ˧˥]

[luː˩˨.kʰaʔ˩˨]


ຄ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายไทย คล้อย หรือ ค้อย, อีสาน คล้อย หรือ ค้อย, คำเมือง ᨣᩖᩬ᩠᩶ᨿ (คลอ้ย), เขิน ᨣᩭ᩶ (คอย้), ไทลื้อ ᦅᦾᧉ (ค้อ̂ย), ไทใหญ่ ၵွႆႉ (ก๎อ̂ย, “โค้ง”)

คล้อย, ต่ำ, เอียง


ງ້ອງແງ້ງ

[ŋɔːŋ˥˨.ŋɛːŋ˥˨]

[ŋɔːŋ˧˦.ŋɛːŋ˧˦]


ສຸກເສີນ

[suk̚˩˨.sɤːn˥˧˧]

ເຫດສຸກເສີນ


ຊ້າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซ้าย, คำเมือง ᨪ᩶ᩣ᩠ᨿ (ซ้าย), เขิน ᨪ᩶ᩣ᩠ᨿ (ซ้าย), ไทลื้อ ᦌᦻᧉ (ซ้าย), ไทขาว ꪏꪱꪥꫂ, ไทใหญ่ သၢႆႉ (ส๎าย)


ຊ້າຍ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨩ᩶ᩣ᩠ᨿ (ช้าย), เขิน ᨩ᩶ᩣ᩠ᨿ (ช้าย), ไทลื้อ ᦋᦻᧉ (ช้าย); เทียบไทย ชาย (“คล้อย, บ่าย”)


ສັນ

ยืมมาจากสันสกฤต सर्व (สรฺว); เทียบไทย สรรพ์


ວໍ້

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩅᩴ᩶ᩬ (วํ้อ), อีสาน ว้อ, ไทลื้อ ᦞᦸᧉ (ว้อ̂)


ປ້ຽວ

ยืมมาจากไทย เปรี้ยว


ປຽນ

ละเอียด, แหลก


ທະນົງແກ່ນ

ໃຫ້ປະຊາຊົນສອງຊາດມີຄວາມໝັ້ນຄົງທະນົງແກ່ນຍິ່ງຂຶ້ນກວ່າເກົ່າ

ให้ประชาชนสองชาติมีความมั่นคงแข็งแกร่งยิ่งขึ้นกว่าเก่า

ให้ปะซาซ็นสองซาดมีความหมั้นค็งทะน็งแก่นยิ่งขึ้นกว่าเก็่า


ຕາຍຢືນ

ตายแต่ไม่ล้ม


ອຸນຫະ

ยืมมาจากบาลี อุณฺห; เทียบสันสกฤต उष्ण (อุษฺณ); ร่วมรากกับ ອຸດສະນະ (อุดสะนะ)


ພິບໄຫວ

ฉลาด, หลักแหลม


ຊ້າຽ

รูปล้าสมัยของ ຊ້າຍ (ซ้าย)


ງ່າຽ

รูปล้าสมัยของ ງ່າຍ (ง่าย)


ງ່ອຽ

รูปล้าสมัยของ ງ່ອຍ (ง่อย)


ຫຼາຽ

รูปล้าสมัยของ ຫຼາຍ (หลาย)


ຄັດແຄ້ນ

[kʰat̚˧.kʰɛːn˥˨]

[kʰat̚˧˨.kʰɛːn˧˦]

คับใจ, เจ็บใจ


ມຸສາ

ยืมมาจากบาลี มุสา; เทียบสันสกฤต मृषा (มฺฤษา)

[muʔ˧˨.saː˥˧˧]


ແໜງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แหนง, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩯᨦ (แหนง), ไทใหญ่ ၼႅင် (แนง)

แหนงหน่าย, หน่าย, ไม่พอใจ


ໂລ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โล้น, ไทลื้อ ᦟᦸᧃᧉ (ล้อ̂น), ไทใต้คง ᥘᥩᥢᥲ (ล้อ̂น, “ถอด(เสื้อผ้า)”), พ่าเก လွꩫ် (ลอ̂น์, “(หัว)ล้าน; ถอด(เสื้อผ้า)”), อาหม 𑜎𑜨𑜃𑜫 (ลอ̂น์); เทียบไทใหญ่ လွမ်ႈ (ล้อ̂ม)

(หัว) โล้น, ล้าน


ລ້ຽນ

ທັງລ້ຽນ


ເລື່ອນລອຍ

ເລື່ອນ (เลื่อน, “เลื่อน”) + ລອຍ (ลอย, “ลอย”)

ເລື່ອນລອຽ
เลื่อนลอย

[lɯːə̯n˧.lɔːj˧˥]

[lɯːə̯n˧˨.lɔːj˩˨]


ໂສໂຄກ

ยืมมาจากไทย โสโครก

[soː˥˧˧.kʰoːk̚˧˦]


ອົນ

อลเวง, เสียงดังลั่น, วุ่นวาย


ຫຼຸ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หลุ, คำเมือง ᩉᩖᩩ (หลุ), เขิน ᩉᩖᩩ (หลุ), ไทลื้อ ᦜᦳ (หลุ), ไทใหญ่ လူႉ (ลู๎), ไทใต้คง ᥘᥧᥳ (ลู๎), อาหม 𑜎𑜥 (ลู)


ອະທຳ

ยืมมาจากบาลี อธมฺม หรือสันสกฤต अधर्म (อธรฺม); เหมือนกับ ອະ (อะ, “อ”) + ທຳ (ทำ, “ธรรม”)


ຂີນໃຈ

ຂີນ (ขีน, “ไม่เป็นไปตามที่ชอบ, ขืน, ไม่โล่ง”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[kʰiːn˥˧˧.t͡ɕaɰ˩˨]

ทุกข์ใจ, ลำบากใจ, ทุกข์ยาก


ແຍ່ງ

ຜ້າແຍ່ງ


ແບະ

(ຂີ້~) คร้าน, หลบหลีกงาน


ພິການ

ยืมมาจากบาลี วิการ หรือสันสกฤต विकार (วิการ)


ດ້ອຍໂອກາດ

ยืมมาจากไทย ด้อยโอกาส

ດ້ອຽໂອກາດ
ด้อยโอกาด

[dɔːj˥˨.ʔoː˩(˧).kaːt̚˧˩]

[dɔːj˧˦.ʔoː˩˨.kaːt̚˥˥˨]


ປູຊະນີຍະ

ປູຊະນີຍະສະຖານ

ปูชนียสถาน (สถานที่ควรบูชา)

ปูซะนียะสะถาน


ເທດ

เทศ, ต่างประเทศ


ວິກິດ

ยืมมาจากสันสกฤต विकृति (วิกฺฤติ)

[ʋiʔ˧˨.kit̚˩˨]


ສົມບຸນ

ສົມ (ส็ม, “สม”) + ບຸນ (บุน, “บุญ”)


ບົ່ມຊ້ອນ

ບົ່ມ (บ็่ม) + ຊ້ອນ (ซ้อน)

ซึ่งแฝงอยู่ ใช้แก่อำนาจหรือคุณสมบัติ, ที่ฝังอยู่, ซ่อนอยู่ข้างใน

ຄວາມສາມາດບົ່ມຊ້ອນ

ความสามารถแฝง (ศักยภาพ)

ความสามาดบ็่มซ้อน

ທ່າແຮງບົ່ມຊ້ອນ

ความอุดมมั่งมีแฝง (ศักยภาพ)

ท่าแฮงบ็่มซ้อน


ຜິດຫວັງ

ຜິດ (ผิด, “ผิด”) + ຫວັງ (หวัง, “หวัง”)

[pʰit̚˩˨.ʋaŋ˥˧˧]

ຄວາມຮັກມີທັງສົມຫວັງ ແລະ ຜິດຫວັງ

ความรักมีทั้งสมหวัง และ ผิดหวัง

ความฮักมีทังส็มหวัง และ ผิดหวัง


ແສ່ວ

ຄວາມເວົ້າແສ່ວດາວ

คำพูดใกล้ดาว

ความเว็้าแส่วดาว


ອອນລາຍ

ยืมมาจากอังกฤษ online

[ʔɔːn˩˨.laːj˩˨]


ແຕ່ລະ

ແຕ່ (แต่, “แต่”) + ລະ (ละ, “ละ”)


ທັງປວງ

ທັງ (ทัง, “ทั้ง”) + ປວງ (ปวง, “ปวง”)

[tʰaŋ˧˥.puːə̯ŋ˩(˧)]

[tʰaŋ˩˨.puːə̯ŋ˩˨]


ທົ່ວໄປ

ທົ່ວ (ท็่ว, “ทั่ว”) + ໄປ (ไป, “ไป”)

[tʰuːə̯˧˨.paj˩˨]


ໂທລະ

แผลงมาจากบาลี ทูร (“ไกล”) หรือสันสกฤต दूर (ทูร, “ไกล”)

[tʰoː˩˨.laʔ˧˨]


ໂທ້ໂລ້

ซึ่งเป็นเนินสูง


ຕຳແຍ

[tam˩˨.ɲɛː˩˨]

ແມ່ຕຳແຍ

ໝໍຕຳແຍ


ສົກກະປົກ

ยืมมาจากไทย สกปรก

ກຳຈັດສິ່ງສົກກະປົກ

กำจัดสิ่งสกปรก

กำจัดสิ่งส็กกะป็ก


ກຳແຫງ

[kam˩˨.hɛːŋ˥˧˧]


ຫຍາບຊ້າ

ຫຍາບ (หยาบ, “หยาบ”) + ຊ້າ (ซ้า, “ช้า”)

[ɲaːp̚˧˩.saː˥˨]

[ɲaːp̚˥˥˨.saː˧˦]


ວີລະ

ยืมมาจากบาลี วีร หรือสันสกฤต वीर (วีร)

[ʋiː˧˥.laʔ˧]

[ʋiː˩˨.laʔ˧˨]


ກະໂປກກະເປກ

ກະ-ໂປກ-ກະ-ເປກ

ไม่เกลี้ยง, ไม่เสมอ, ไม่เรียบ


ກ້ານກຸ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨠ᩶ᩣ᩠ᨶᨠᩩ᩵ᨦ (ก้านกุ่ง), ไทลื้อ ᦂᦱᧃᧉᦂᦳᧂᧈ (ก้านกุ่ง), เขิน ᨠ᩶ᩣ᩠ᨶᨠᩩ᩵ᨦ (ก้านกุ่ง)/ ᨠ᩶ᩣ᩠ᨶᨣᩩ᩵ᨦ (ก้านคุ่ง)

รุ่งเรือง, สุขสบาย


ສີວິໄລ

ยืมมาจากอังกฤษ civilise

ສິວິໄລ
สิวิไล

[siː˥˧˧.ʋiʔ˧˨.laj˩˨]


ສິວິໄລ

ยืมมาจากอังกฤษ civilise

ສີວິໄລ
สีวิไล


ຈະເຣີນ

[t͡ɕa(ʔ˧˥).lɤːn˧˥]

[t͡ɕa(ʔ˩˨).lɤːn˩˨]

รูปล้าสมัยของ ຈະເລີນ (จะเลีน)


ປ່າເຖື່ອນ

ປ່າ (ป่า, “ป่า”) + ເຖື່ອນ (เถื่อน, “เถื่อน”)

[paː˧.tʰɯːə̯n˧]

[paː˧˨.tʰɯːə̯n˧˨]


ທາຣຸນ

รูปล้าสมัยของ ທາລຸນ (ทาลุน)


ຮ້າຍກາດ

ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”) + ກາດ (กาด, “กาจ”)

ຮ້າຽກາດ
ฮ้ายกาด


ເຖື່ອນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.tɯənᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เถื่อน, ไทลื้อ ᦵᦏᦲᧃᧈ (เถี่น), ไทใหญ่ ထိူၼ်ႇ (เถิ่น), ไทใต้คง ᥗᥫᥢᥱ (เถ่อ̂น), อ่ายตน ထိုꩫ် (ถึน์), อาหม 𑜌𑜢𑜤𑜃𑜫 (ถึน์), จ้วงแบบจั่วเจียง dwenq (北部)


ຫລ້າຫລັງ

รูปล้าสมัยของ ຫຼ້າຫຼັງ (หล้าหลัง)


ຄຸ້ມດີຄຸ້ມຮ້າຍ

ຄຸ້ມ (คุ้ม, “คุ้ม”) + ດີ (ดี, “ดี”) + ຄຸ້ມ (คุ้ม, “คุ้ม”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ຄຸ້ມດີຄຸ້ມຮ້າຽ
คุ้มดีคุ้มฮ้าย

ຄຸ້ມ-ດີ-ຄຸ້ມ-ຮ້າຍ

คุ้มดีคุ้มร้าย


ຄາມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คราม, ไทขาว ꪋꪱꪣ

(ສີ~) คราม (สี)


ຄາມ

น่าจะตัดมาจาก ຄາມຄັນ (คามคัน), จากไทย ครามครัน


ສຳເຣັດ

รูปล้าสมัยของ ສຳເລັດ (สำเลัด)


ເຫມາະສົມ

[mɔʔ˩˨.som˥˧˧]

รูปล้าสมัยของ ເໝາະສົມ (เหมาะส็ม)


ບໍຣິສຸດ

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.sut̚˩˨]

รูปล้าสมัยของ ບໍລິສຸດ (บํลิสุด)


ຜ່ອງໃສ

ຜ່ອງ (ผ่อง, “ผ่อง”) + ໃສ (ใส, “ใส”)

[pʰɔːŋ˧˨.saɰ˥˧˧]


ຜ່ອຍ

แตกง่าย, ไม่เหนียว


ທັມມະດາ

รูปล้าสมัยของ ທຳມະດາ (ทำมะดา)


ອັນວ່າ

ອັນ (อัน, “อัน”) + ວ່າ (ว่า, “ว่า”)

[ʔan˩˨.ʋaː˧˨]


ກິດຕິມະສັກ

ກິດ-ຕິ-ມະ-ສັກ

กิตติมศักดิ์


ເສຣີ

[seː˥˧˧.liː˩˨]

รูปล้าสมัยของ ເສລີ (เสลี)


ເຫລື້ອມ

รูปล้าสมัยของ ເຫຼື້ອມ (เหลื้อม)


ມັດທະຍົມ

ยืมมาจากสันสกฤต मध्यम (มธฺยม); เทียบบาลี มชฺฌิม


ລີບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลีบ, อีสาน ลีบ, คำเมือง ᩃᩦ᩠ᨷ (ลีบ), เขิน ᩃᩦ᩠ᨷ (ลีบ), ไทลื้อ ᦟᦲᧇ (ลีบ), ไทใหญ่ လိပ်ႈ (ลิ้ป)


ອະວິລຸດ

ອະວິຣຸດ
อะวิรุด

[ʔa(ʔ˩˨).ʋiʔ˧˨.lut̚˧˨]


ອາດຫານ

ອາດ (อาด, “อาจ”) + ຫານ (หาน, “หาญ”)

[ʔaːt̚˥˥˨.haːn˥˧˧]


ໃຈກ້າ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ກ້າ (ก้า, “กล้า”)

[t͡ɕaɰ˩˨.kaː˧˦]


ວິສາລະທະ

ວິສາຣະທະ
วิสาระทะ


ສູຣະ

รูปเลิกใช้ของ ສູລະ (สูละ)


ສຸຣະ

รูปล้าสมัยของ ສຸລະ (สุละ)


ວິສາຣະທະ

รูปเลิกใช้ของ ວິສາລະທະ (วิสาละทะ)


ເພີງໃຈ

ເພີງ (เพีง, “พอ, ควร”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”), ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨻᩮᩥ᩠ᨦᨧᩱ (เพิงไจ)

[pʰɤːŋ˧˥.t͡ɕaj˩(˧)]

[pʰɤːŋ˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]

พอใจ, ชอบใจ, ถูกใจ, ควรแก่ใจ


ຂອດ

ขอด (ที่เหลืออยู่น้อย), หมดเกลี้ยง (น้ำ)


ເຂີດ

แก่ (ใช้แก่หมาก)


ຂມັງຂມໍ

[kʰa(ʔ˩˨).maŋ˥˧˧.kʰa(ʔ˩˨).mɔː˥˧˧]

ຂະ-ໝັງ-ຂະ-ໝໍ

รูปเลิกใช้ของ ຂະໝັງຂະໝໍ (ขะหมังขะหมํ)


ພາວະນາໄມ

ພາວະນາ (พาวะนา, “ภาวนา”) + ໄມ (ไม, “มัย”)


ພານ

ยืมมาจากบาลี พาล

พาล (ชั่วร้าย)


ສ່ວນຕົວ

ສ່ວນ (ส่วน, “ส่วน”) + ຕົວ (ต็ว, “ตัว”)

[suːə̯n˧˨.tuːə̯˩˨]


ສ່ວນໂຕ

ສ່ວນ (ส่วน, “ส่วน”) + ໂຕ (โต, “ตัว”)


ວ່າງເປົ່າ

ວ່າງ (ว่าง, “ว่าง”) + ເປົ່າ (เป็่า, “เปล่า”)


ສູງສົ່ງ

ສູງ (สูง, “สูง”) + ສົ່ງ (ส็่ง, “ส่ง”)

[suːŋ˥˧˧.soŋ˧˨]

ກຽດອັນສູງສົ່ງ

เกียรติ์อันสูงส่ง

กยดอันสูงส็่ง


ມະໂນໄມ

ມະໂນ (มะโน, “มโน”) + ໄມ (ไม, “มัย”)


ຈາງ

[t͡ɕaːŋ˩(˧)]


ຍຸຕິທຳ

ຍຸດຕິ (ยุดติ, “ยุติ”) + ທຳ (ทำ, “ธรรม”)

ຍຸດຕິທຳ
ຍຸດຕິທັມ
ยุดติทัม

[ɲuʔ˧˨.tiʔ˩˨.tʰam˩˨]


ຍຸດຕິທັມ

รูปล้าสมัยของ ຍຸດຕິທຳ (ยุดติทำ)


ຊອບທັມ

[sɔːp̚˥˨.tʰam˧˥]

[sɔːp̚˧˦.tʰam˩˨]

รูปล้าสมัยของ ຊອບທຳ (ซอบทำ)


ຫອງ

สูง, สูงขึ้น


ຫຸຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหย, คำเมือง ᩉᩩ᩠ᨿ (หุย, “โรย”); ร่วมรากกับ ໂຫຍ (โหย)

เหี่ยวแห้ง, อิดโรย, เมื่อย


ໂຫຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหย, คำเมือง ᩉᩩ᩠ᨿ (หุย, “โรย”); ร่วมรากกับ ຫຸຍ (หุย)

อิดโรย, เหนื่อยอ่อน


ພູນ

อาจเกี่ยวข้องกับ ພູ່ນ (พู่น, “มาก”)


ລົ້ນເຫຼືອ

ລົ້ນ (ล็้น, “ล้น”) + ເຫຼືອ (เหลือ, “เหลือ”)

ລົ້ນເຫລືອ
ล็้นเหลือ

[lon˧˦.lɯːə̯˥˧˧]


ເຫຼືອເຟືອ

ເຫຼືອ (เหลือ, “เหลือ”) + ເຟືອ (เฟือ, “เฟือ”)

ເຫລືອເຟືອ
เหลือเฟือ

[lɯːə̯˩(˧).fɯːə̯˧˥]

[lɯːə̯˥˧˧.fɯːə̯˩˨]


ດາດາດ

ດາ (ดา, “ดา”) + ດາດ (ดาด, “ดาษ”)

[daː˩˨.daːt̚˥˥˨]


ເຫຼືອລົ້ນ

ເຫຼືອ (เหลือ, “เหลือ”) + ລົ້ນ (ล็้น, “ล้น”)

ເຫລືອລົ້ນ
เหลือล็้น

[lɯːə̯˥˧˧.lon˧˦]


ລົ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ล้น, ไทลื้อ ᦟᦳᧃᧉ (ลุ้น), ไทดำ ꪶꪩ꫁ꪙ (โล้น), ไทใหญ่ လူၼ်ႉ (ลู๎น)


ເລວ

ยืมมาจากไทย เลว


ທຸກຍາກ

ທຸກ (ทุก, “ทุกข์”) + ຍາກ (ยาก, “ยาก”)

[tʰuk̚˧.ɲaːk̚˥˨]

[tʰuk̚˧˨.ɲaːk̚˧˦]


ຊື່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชื่น, คำเมือง ᨩᩨ᩠᩵ᨶ (ชื่น), เขิน ᨩᩨ᩠᩵ᨶ (ชื่น), ไทลื้อ ᦋᦹᧃᧈ (ชื่น), ไทใหญ่ ၸိုၼ်ႈ (จึ้น), ไทใต้คง ᥓᥪᥢ (จืน, “ใส”)


ເຫີ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่าม, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม) หรือ ᩉᩮᩥ᩠᩵ᨾ (เหิ่ม), เขิน ᩉ᩵ᩣ᩠ᨾ (ห่าม), อีสาน เหิ่ม, ญ้อ เหิ่ม, ไทลื้อ ᦣᦱᧄᧈ (ฮ่าม), ไทใหญ่ ႁၢမ်ႇ (ห่าม), พ่าเก ꩭံ (หํ), อาหม 𑜑𑜪 (หํ)

ธรรมดา, ปานกลาง, พื้น ๆ


ຄີກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คี่, คำเมือง ᨣᩦ᩠ᨠ (คีก), เขิน ᨣᩦ᩠ᨠ (คีก), ไทลื้อ ᦅᦲᧅ (คีก), ไทใหญ่ ၵိၵ်ႈ (กิ้ก)

ซึ่งเหลือเศษ (เลข)


ຄີກ

ชุ่ย, ลวก, ซึ่งอ่านไม่ออก


ຕູມ

อาจเกี่ยวข้องกับไทย ตูม, คำเมือง ᨲᩪᨾ (ตูม), เขิน ᨲᩪᨾ (ตูม), ไทลื้อ ᦎᦳᧄ (ตุม), ไทใหญ่ တုမ် (ตุม)


ລ້ຳ

ล้วนแต่, บรรดา, ทั้งหลาย, กระบวน


ແຝດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แฝด, คำเมือง ᨺᩯ᩠ᨯ (แฝด), เขิน ᨺᩯ᩠ᨯ (แฝด)


ເບົາ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀbawᴬ³, จากไทดั้งเดิม *C̥.bawᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เบา, คำเมือง ᨷᩮᩢᩤ (เบัา), ไทลื้อ ᦢᧁ (เบา), เขิน ᨷᩮᩢᩤ (เบัา), ไทใหญ่ မဝ် (มว) หรือ ဝဝ် (วว), ไทใต้คง ᥛᥝ (เมา), อาหม 𑜉𑜨𑜧 (มอ̂ว์), จ้วง mbaeu, จ้วงแบบหนง nawj, แสก เว๋า


ຄູ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย คู้, คำเมือง ᨤᩪ᩶ (ฅู้), เขิน ᨤᩪ᩶ (ฅู้), ไทลื้อ ᦆᦴᧉ (ฅู้)


ຕຶງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตึง


ກ່ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ก่าน, คำเมือง ᨠ᩵ᩣ᩠ᨶ (ก่าน), เขิน ᨠ᩵ᩣ᩠ᨶ (ก่าน), ไทลื้อ ᦂᦱᧃᧈ (ก่าน)

ก่าน, มีสีต่าง ๆ สับกันไป


ມ້ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ม้าน, คำเมือง ᨾ᩶ᩣ᩠ᨶ (ม้าน), เขิน ᨾ᩶ᩣ᩠ᨶ (ม้าน), ไทลื้อ ᦙᦱᧃᧉ (ม้าน), ไทใหญ่ မၢၼ်ႉ (ม๎าน)

ม้าน, ไม่มีสี, สีจางไป, สีขาว ๆ, เหลือกขึ้น (ใช้แก่ตา)


ງອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งอน, คำเมือง ᨦᩬᩁ (งอร), ไทลื้อ ᦇᦸᧃ (งอ̂น)


ງົງງວຍ

ງົງ (ง็ง, “งง”) + ງວຍ (งวย, “งวย”)

[ŋoŋ˧˥.ŋuːə̯j˧˥]

[ŋoŋ˩˨.ŋuːə̯j˩˨]


ງ່າວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เง่า, คำเมือง ᨦ᩵ᩣ᩠ᩅ (ง่าว), เขิน ᨦ᩵ᩣ᩠ᩅ (ง่าว), ไทลื้อ ᦇᦱᧁᧈ (ง่าว), ไทใหญ่ ငၢဝ်ႈ (ง้าว)


ງົງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย งง, คำเมือง ᨦᩫ᩠ᨦ (ง็ง), เขิน ᨦᩫ᩠ᨦ (ง็ง)

โก่ง, โค้ง, งอ


ແຈ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แจ่ม


ອັກເສບ

[ʔak̚˧˥.seːp̚˧˩]

[ʔak̚˩˨.seːp̚˥˥˨]


ມຸກ

พี, ใหญ่, พี ๆ ต่ำ ๆ


ແພວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แพรว


ແຟບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แฟบ, เขิน ᨽᩮ᩠ᨷ (เภบ), ไทลื้อ ᦶᦗᧇ (แพบ), ไทใหญ่ ၽႅပ်ႉ (แผ๎ป)


ມອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มอม, คำเมือง ᨾᩬᨾ (มอม), เขิน ᨾᩬᨾ (มอม), ไทลื้อ ᦙᦸᧄ (มอ̂ม)


ຊານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชาญ, เขมร ជាញ (ชาญ)


ພ່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พร่อง, อีสาน พ่อง, คำเมือง ᨻᩕᩬ᩵ᨦ (พรอ่ง) หรือ ᨽᩬ᩵ᨦ (ภอ่ง), เขิน ᨽᩬ᩵ᨦ (ภอ่ง), ไทลื้อ ᦘᦸᧂᧈ (ภ่อ̂ง), ไทใหญ่ ၽွင်ႈ (ผ้อ̂ง)


ປົມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปม, คำเมือง ᨸᩫ᩠ᨾ (ป็ม), เขิน ᨸᩫ᩠ᨾ (ป็ม), ไทลื้อ ᦔᦸᧄ (ปอ̂ม), ไทใหญ่ ပူမ် (ปูม)


ຖ່ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถ่อย, อีสาน ถ่อย, คำเมือง ᨳᩬ᩠᩵ᨿ (ถอ่ย), เขิน ᨳᩭ᩵ (ถอย่), ไทลื้อ ᦏᦾᧈ (ถ่อ̂ย)


ມ່ວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ม่วง, คำเมือง ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ (มว่ง), เขิน ᨾ᩠ᩅ᩵ᨦ (มว่ง), ไทลื้อ ᦷᦙᧂᧈ (โม่ง), ไทใหญ่ မူင်ႈ (มู้ง)


ບອດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บอด, อีสาน บอด, คำเมือง ᨷᩬᨯ (บอด), เขิน ᨷᩬᨯ (บอด), ไทลื้อ ᦢᦸᧆᧈ (บ่อ̂ด), ไทดำ ꪚꪮꪒ (บอด), ไทขาว ꪚꪮꪒ, ไทใหญ่ မွတ်ႇ (ม่อ̂ต) หรือ ဝွတ်ႇ (ว่อ̂ต), ไทใต้คง ᥛᥩᥖᥱ (ม่อ̂ต), อาหม 𑜈𑜨𑜄𑜫 (บอ̂ต์), ตั่ย bót


ທໍ່

แผลงมาจาก ເທົ່າ (เท็่า); ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦑᦸᧈ (ท่อ̂), ไทดำ ꪕꪷ꪿ (ตฺํ่); ดูเพิ่มที่ ເທົ່າ (เท็่า)


ແຜວ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨹᩯ᩠ᩅ (แผว), เขิน ᨹᩯ᩠ᩅ (แผว), ไทลื้อ ᦶᦕᧁ (แผว), ไทใหญ่ ၽႅဝ် (แผว)


ຫ້າວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้าว, คำเมือง ᩉ᩶ᩣ᩠ᩅ (ห้าว), เขิน ᩉ᩶ᩣ᩠ᩅ (ห้าว), ไทลื้อ ᦠᦱᧁᧉ (ห้าว), ไทใหญ่ ႁၢဝ်ႈ (ห้าว)


ປູດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปูด, ไทลื้อ ᦔᦳᧆᧈ (ปุ่ด)


ບິ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บิ่น

หมดไปนิดหน่อย


ບຸບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บุบ, คำเมือง ᨷᩩᨷ (บุบ), เขิน ᨷᩩ᩠ᨷ (บุบ), ไทลื้อ ᦢᦳᧇ (บุบ), ไทใหญ่ မုပ်း (มุ๊ป), ဝုပ်း (วุ๊ป), မူပ် (มูป), หรือ ဝူပ်း (วู๊ป)

ลดราคาที่ควรได้


ໂລ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โล่ง, คำเมือง ᩃᩰᩫ᩠᩵ᨦ (โล็่ง), เขิน ᩃᩰ᩠᩵ᨦ (โล่ง)


ຫວິວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หวิว, ไทลื้อ ᦛᦲᧁ (หวีว)


ຝ້າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwɯəꟲ (“เมฆ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝ้า, คำเมือง ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), เขิน ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), ไทลื้อ ᦚᦱᧉ (ฝ้า), ไทขาว ꪠꪱꫂ, ไทใหญ่ ၽႃႈ (ผ้า) หรือ ၾႃႈ (ฝ้า), จ้วงแบบจั่วเจียง paj, ปู้อี veac, แสก เวี̂ย


ຟາງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟาง, คำเมือง ᨼᩣ᩠ᨦ (ฟาง), เขิน ᨼᩣ᩠ᨦ (ฟาง), ไทลื้อ ᦝᦱᧂ (ฟาง), ไทใหญ่ ၽၢင်း (ผ๊าง) หรือ ၾၢင်း (ฝ๊าง)


ຟົກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฟก, คำเมือง ᨼᩫ᩠ᨠ (ฟ็ก), เขิน ᨼᩫ᩠ᨠ (ฟ็ก), ไทลื้อ ᦷᦝᧅ (โฟก), ไทใหญ่ ၽူၵ်ႉ (ผู๎ก) หรือ ၾူၵ်ႉ (ฝู๎ก)


ຝ່າວ

เสียงพูดออกค่อย ๆ เพราะความเหนื่อย, ซึ่งไม่สนิทดีจึงมีลมออกมาได้

เปิดเสียงผิด


ຝິ່ວ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨹᩦ᩠᩵ᩅ (ผี่ว), ไทลื้อ ᦕᦲᧁᧈ (ผี่ว), ไทใหญ่ ၽိဝ်ႇ (ผิ่ว)

ทะลุ, รั่ว, ไม่สนิทดีมีลมออกได้


ຝີ່

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨹᩦ᩵ (ผี่), ไทใหญ่ ၽီႇ (ผี่)


ເຝື້ອ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰwɯəꟲ (“เมฆ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฝ้า, คำเมือง ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), เขิน ᨺ᩶ᩣ (ฝ้า), ไทลื้อ ᦚᦱᧉ (ฝ้า), ไทใหญ่ ၽႃႈ (ผ้า) หรือ ၾႃႈ (ฝ้า), จ้วงแบบจั่วเจียง paj, ปู้อี veac, แสก เวี̂ย


ເຝືອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฝือ, อีสาน เฝือ, คำเมือง ᨺᩮᩬᩥᩋ (เฝอิอ), เขิน ᨺᩮᩬᩨ (เฝอื), ไทลื้อ ᦵᦚᦲ (เฝี), ไทใหญ่ ၽိူဝ် (เผิว) หรือ ၾိူဝ် (เฝิว)


ເຝື່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฝื่อน, คำเมือง ᨺᩮᩬᩥ᩵ᩁ (เฝอิ่ร), เขิน ᨺᩮᩨ᩠᩵ᨶ (เฝื่น)

เฝื่อน (หน้า)


ຟຸຍ

ຟຸຽ
ฟุย
ຟຸຽ
ฟุย

เปราะ, แตกง่าย, ยุ่ย

คลอนแคลน, ชำรุด


ຟ່າງ

อาจเกี่ยวข้องกับ ຟາງ (ฟาง)


ຟະ

ซึ่งมีเมล็ดลีบมาก


ເຟື້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฟื้อย, คำเมือง ᨼᩮᩬᩥ᩠᩶ᨿ (เฟอิ้ย) หรือ ᨼᩮᩥ᩠᩶ᨿ (เฟิ้ย)

ເຟື້ອຽ
เฟื้อย


ດ້າມ

บาง (ไม่ใช่ทั้งหมด)


ແສດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แสด, คำเมือง ᩈᩯ᩠ᨯ (แสด), เขิน ᩈᩯ᩠ᨯ (แสด), ไทลื้อ ᦶᦉᧆᧈ (แส่ด), ไทใหญ่ သႅတ်ႇ (แส่ต)


ຂຸ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขุ่น, คำเมือง ᨡᩩ᩵ᩁ (ขุ่ร), เขิน ᨡᩩ᩵ᩁ (ขุ่ร), ไทลื้อ ᦃᦳᧃᧈ (ฃุ่น), ไทขาว ꪂꪴꪙꫀ, ไทใหญ่ ၶုၼ်ႇ (ขุ่น)


ດ້ວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้วง, คำเมือง ᨯ᩠ᩅ᩶ᨦ (ดว้ง), เขิน ᨯ᩠ᩅ᩶ᨦ (ดว้ง), ไทลื้อ ᦷᦡᧂᧉ (โด้ง)

ขาว, ขาวและอ่อน


ໂຄ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၶူင်ႈ (ขู้ง)

ว่าง, เปล่า (ใช้แก่ท้อง)


ໂຄ່ງ

ยืมมาจากเขมร គ្រោង (คฺโรง); ร่วมเชื้อสายกับไทย โคร่ง


ໂກກ

มีอาการดั่งลิง, ไม่มีความอาย


ໂກ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย โก้


ທຸ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทุ้ม, เขิน ᨴᩩ᩶ᨾ (ทุ้ม)


ເທ່

ยืมมาจากไทย เท่


ຖີ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถี่, คำเมือง ᨳᩦ᩵ (ถี่), เขิน ᨳᩦ᩵ (ถี่), ไทลื้อ ᦏᦲᧈ (ถี่), ไทขาว ꪖꪲꫀ, ไทใหญ่ ထီႇ (ถี่)

ถี่, ไม่ห่าง

ขี้เหนียว, ตระหนี่ถี่เหนียว


ໄນ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย น่าย, คำเมือง ᨶᩱ᩵ (ไน่), เขิน ᨶᩱ᩵ (ไน่), ไทลื้อ ᦺᦓᧈ (ไน่), ไทดำ ꪼꪙ꪿ (ไน่), ไทใหญ่ ၼႆႈ (ไน้); ร่วมรากกับ ນ່າຍ (น่าย)

อ่อนหรือนิ่มจากการแช่น้ำ


ໄນ່

ชำนาญ, คล่อง, คุ้นเคย


ຫົວງອນ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ງອນ (งอน, “งอน”)

[huːə̯˩(˧).ŋɔːn˧˥]

[huːə̯˥˧˧.ŋɔːn˩˨]


ໂງ່ງ່າວ

ໂງ່ (โง่, “โง่”) + ງ່າວ (ง่าว, “เง่า, โง่”)

[ŋoː˧.ŋaːw˧]

[ŋoː˧˨.ŋaːw˧˨]


ຈົນແຕ້ມ

ຈົນ (จ็น, “จน”) + ແຕ້ມ (แต้ม, “แต้ม”)


ສິ້ນແຕ້ມ

ສິ້ນ (สิ้น, “สิ้น”) + ແຕ້ມ (แต้ม, “แต้ม”)


ແຈ່ມແຈ້ງ

ແຈ່ມ (แจ่ม, “แจ่ม”) + ແຈ້ງ (แจ้ง, “แจ้ง”)

[t͡ɕɛːm˧.t͡ɕɛːŋ˥˨]

[t͡ɕɛːm˧˨.t͡ɕɛːŋ˧˦]


ແຈ່ມໃສ

ແຈ່ມ (แจ่ม, “แจ่ม”) + ໃສ (ใส, “ใส”)

[t͡ɕɛːm˧˨.saɰ˥˧˧]


ລາມປາມ

ລາມ (ลาม, “ลาม”) + ປາມ (ปาม, “ปาม”)


ແພວພາວ

ແພວ (แพว, “แพรว”) + ພາວ (พาว, “พราว”)


ມອມແມມ

ມອມ (มอม, “มอม”) + ແມມ (แมม, “แมม”)


ຍັດໄສ້

ຍັດ (ยัด, “ยัด”) + ໄສ້ (ไส้, “ไส้”)


ຈຸກຈິກ

ຈຸກ (จุก, “จุก”) + ຈິກ (จิก, “จิก”)

[t͡ɕuk̚˧˥.t͡ɕik̚˧˥]

[t͡ɕuk̚˩˨.t͡ɕik̚˩˨]


ແຊມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แซม, คำเมือง ᨪᩯ᩠ᨾ (แซม), เขิน ᨪᩯ᩠ᨾ (แซม), ไทลื้อ ᦶᦌᧄ (แซม), ไทใหญ่ သႅမ်း (แส๊ม)

แซม, ซึ่งมีลายสลับสี


ແຊມ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨪᩯ᩠ᨾ (แซม), ไทใหญ่ သႅမ်း (แส๊ม)

ซึ่งรับน้ำหนักไว้มากเกิน (เช่น เรือ)

มีน้ำหนักมากเกินไป (ใช้แก่คน)


ແຊ່ອີ່ມ

ແຊ່ (แซ่, “แช่”) + ອີ່ມ (อี่ม, “อิ่ม”)


ບອດສີ

ບອດ (บอด, “บอด”) + ສີ (สี, “สี”)

[bɔːt̚˥˥˨.siː˥˧˧]


ໜຳ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หนำ, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩣᩴ (หนาํ), เขิน ᩉ᩠ᨶᩣᩴ (หนาํ), ไทลื้อ ᦐᧄ (หนัม), ไทใหญ่ ၼမ် (นัม)

พีมาก ใช้แก่ควายที่ยังไม่ได้ตอนและมีเนื้อที่คอใหญ่ขึ้น


ສີດ

ยืมมาจากบาลี สีต


ຜອມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *proːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ผอม, คำเมือง ᨹᩬᨾ (ผอม), เขิน ᨹᩬᨾ (ผอม), ไทลื้อ ᦕᦸᧄ (ผอ̂ม), จ้วง byom; เทียบไทใหญ่ ယွမ် (ยอ̂ม), สุ่ย qxguml


ເຫີ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย เห่อ


ແຂ

ยืมมาจากเขมร ខែ (แข)

ขาวดั่งดวงเดือน


ສົນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สน, คำเมือง ᩈᩫ᩠ᨶ (ส็น), เขิน ᩈᩫ᩠ᨶ (ส็น), ไทลื้อ ᦉᦳᧃ (สุน) หรือ ᦷᦉᧃ (โสน), ไทใหญ่ သူၼ် (สูน)

สับสน, สอดกันอย่างแน่นเหนียว, แน่นเหนียว, ยุ่งเหยิง


ສົນ

ยืมมาจากบาลี สนฺท


ໜວກ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnuəkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หนวก, คำเมือง ᩉ᩠ᨶ᩠ᩅᨠ (หนวก), เขิน ᩉ᩠ᨶ᩠ᩅᨠ (หนวก), ไทลื้อ ᦷᦐᧅᧈ (โหน่ก), ไทดำ ꪘꪺꪀ (หนัวก), ไทขาว ꪘꪺꪀ, ไทใหญ่ ၼူၵ်ႇ (นู่ก), อาหม 𑜃𑜤𑜀𑜫 (นุก์), จ้วง nuk, จ้วงแบบหนง nog, จ้วงแบบจั่วเจียง nuek

[nuːə̯k̚˥˥˨]


ຄອດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คอด, อีสาน คอด, เขิน ᨣᩬᨯ (คอด)

คอด, ไม่พัฒนา (ใช้แก่พืชผล)


ເປ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย เป้

เป้ (เบี้ยว, เอน, ไม่ตรง, ตะแคง)


ປວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปวง

[puːə̯ŋ˩(˧)]


ຂົ້ນ

ยืมมาจากไทย ข้น (Kerr, 1972; Patterson & Severino, 1995); ร่วมรากกับ ຂຸ້ນ (ขุ้น)

ข้นแค้น, ข้นเข็ญ


ຫວາດໄຫວ

ຫວາດ (หวาด, “หวาด”) + ໄຫວ (ไหว, “ไหว”)

[ʋaːt̚˥˥˨.ʋaj˥˧˧]

ไม่แยแส, เฉยเมย


ຫວາດສຽວ

ยืมมาจากไทย หวาดเสียว; เหมือนกับ ຫວາດ (หวาด, “หวาด”) + ສຽວ (สยว, “เสียว”)

[ʋaːt̚˧˩.siːə̯w˩(˧)]

[ʋaːt̚˥˥˨.siːə̯w˥˧˧]


ເຟື້ອຽ

รูปเลิกใช้ของ ເຟື້ອຍ (เฟื้อย)


ຟຸຽ

รูปเลิกใช้ของ ຟຸຍ (ฟุย)


ຟູມຟາຍ

ຟູມ (ฟูม, “ฟูม”) + ຟາຍ (ฟาย, “ฟาย”)

ຟູມຟາຽ
ฟูมฟาย

ฟูมฟาย (ล้นเหลือ, สุรุ่ยสุร่าย)


ຟູມຟາຽ

รูปเลิกใช้ของ ຟູມຟາຍ (ฟูมฟาย)


ຟົກຊ້ຳ

ຟົກ (ฟ็ก, “ฟก”) + ຊ້ຳ (ซ้ำ, “ช้ำ”)


ທັບສັບ

ທັບ (ทับ, “ทับ”) + ສັບ (สับ, “ศัพท์”)


ບຸບສະຫຼາຍ

ບຸບ (บุบ, “บุบ”) + ສະຫຼາຍ (สะหลาย, “สลาย”)

ບຸບສະຫລາຍ
ບຸບສະຫລາຽ
บุบสะหลาย


ບຸບສະຫລາຽ

รูปเลิกใช้ของ ບຸບສະຫຼາຍ (บุบสะหลาย)


ບຸບສະຫລາຍ

รูปแบบอื่นของ ບຸບສະຫຼາຍ (บุบสะหลาย)


ໂລ່ງແປນ

ໂລ່ງ (โล่ง, “โล่ง”) + ແປນ (แปน, “แปลน”)

โล่ง, ว่างเปล่า


ອ້ອນແອ້ນ

อาจมาจาก ອ້ອນ (อ้อน, “อ้อน”) + ແອ່ນ (แอ่น, “แอ่น”)

[ʔɔːn˥˨.ʔɛːn˥˨]

[ʔɔːn˧˦.ʔɛːn˧˦]


ຈຸ່ນ

ตัดมาจาก ຈຸ່ນບຸ່ນ (จุ่นบุ่น)


ເທັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เท็จ


ເທັດຈິງ

ເທັດ (เทัด, “เท็จ”) + ຈິງ (จิง, “จริง”)

[tʰet̚˧˨.t͡ɕiŋ˩˨]


ອ່ອນນ້ອມ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ນ້ອມ (น้อม, “น้อม”)

[ʔɔːn˧.nɔːm˥˨]

[ʔɔːn˧˨.nɔːm˧˦]


ຄວງ

อาจเกี่ยวข้องกับ ຄວງ (ควง, “ฟ้า, สวรรค์”)


ລ່າງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lwɤːŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ล่าง, คำเมือง ᩃ᩵ᩣ᩠ᨦ (ล่าง), เขิน ᩃ᩵ᩣ᩠ᨦ (ล่าง), ไทลื้อ ᦟᦱᧂᧈ (ล่าง), ไทใหญ่ လၢင်ႈ (ล้าง)


ໝາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมาด


ຫມາດ

รูปแบบอื่นของ ໝາດ (หมาด)


ສຽວ

ยืมมาจากไทย เฉียว

เฉียว, แรง, จัด


ສຽວ

แรง (ใช้แก่เหล้า)


ລໍ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ล่อ, เขิน ᩃᩳ᩵ (ลอ่)


ມົວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มัว, คำเมือง ᨾ᩠ᩅᩫ (มว็), เขิน ᨾ᩠ᩅᩫ (มว็), ไทลื้อ ᦷᦙ (โม), ไทใหญ่ မူဝ်း (มู๊ว)

เมา, ติด (ของมึนเมา)


ໂຜ່

หึ่ง ๆ (เสียง)


ເສື່ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฉื่อย

ເສື່ອຽ
เสื่อย


ເສື່ອຍຊາ

ເສື່ອຍ (เสื่อย, “เฉื่อย”) + ຊາ (ซา, “ชา”)

ເສື່ອຽຊາ
เสื่อยซา


ເສື່ອຽ

รูปเลิกใช้ของ ເສື່ອຍ (เสื่อย)


ເສື່ອຽຊາ

รูปเลิกใช้ของ ເສື່ອຍຊາ (เสื่อยซา)


ດຽງສາ

ດຽງ (ดยง, “เดียง”) + ສາ (สา, “สา”)

[diːə̯ŋ˩˨.saː˥˧˧]


ໜ່ຳ

ต่อเนื่อง, ไหลตามกัน, ซ้ำ


ແຫລວ

รูปล้าสมัยของ ແຫຼວ (แหลว, “เหลว”)


ເບື່ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบื่อ, จ้วง mbwq, จ้วงแบบหนง mbowq


ໂດ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย โด่


ຫວາ

ซึ่งมีขอบหรือปลายเอียงออกห่างกัน


ສະໝ່ຳສະເໝີ

ສະຫມ່ຳສະເຫມີ
สะหม่ำสะเหมี
ສມ່ຳສເມີ
สม่ำสเมี

ສະ-ໝ່ຳ-ສະ-ເໝີ


ເລັກນ້ອຍ

ເລັກ (เลัก, “เล็ก”) + ນ້ອຍ (น้อย, “น้อย”)


ປານກາງ

ປານ (ปาน, “ปาน”) + ກາງ (กาง, “กลาง”)


ອ່ອນໄຫວ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ໄຫວ (ไหว, “ไหว”)

[ʔɔːn˧˨.ʋaj˥˧˧]


ເໜືອ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰnɯəᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหนือ, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ (เหนอิอ), ไทลื้อ ᦵᦐᦲ (เหนี), ไทดำ ꪹꪘ (เหน), ไทใหญ่ ၼိူဝ် (เนิว), ไทใต้คง ᥘᥫᥴ (เล๋อ̂), อ่ายตน ꩫိုဝ် (นึว์), อาหม 𑜃𑜢𑜤𑜈𑜫 (นึว์), จ้วง nw, จ้วงแบบหนง now, จ้วงแบบจั่วเจียง nwa


ເຫນືອ

รูปแบบอื่นของ ເໜືອ (เหนือ)


ຮັດກຸມ

ຮັດ (ฮัด, “รัด”) + ກຸມ (กุม, “กุม”)


ສຸດທ້າຍ

ສຸດ (สุด, “สุด”) + ທ້າຍ (ท้าย, “ท้าย”)

ສຸດທ້າຽ
สุดท้าย


ລົ້ມເຫຼວ

ยืมมาจากไทย ล้มเหลว; เหมือนกับ ລົ້ມ (ล็้ม, “ล้ม”) + ເຫຼວ (เหลว, “เหลว”)

ລົ້ມເຫລວ
ล็้มเหลว


ຫລາກຫລາຍ

รูปแบบอื่นของ ຫຼາກຫຼາຍ (หลากหลาย)


ອ້າງອີງ

ອ້າງ (อ้าง, “อ้าง”) + ອີງ (อีง, “อิง”)

[ʔaːŋ˥˨.ʔiːŋ˩(˧)]

[ʔaːŋ˧˦.ʔiːŋ˩˨]


ອ້າງອິງ

รูปแบบอื่นของ ອ້າງອີງ (อ้างอีง)


ສະຫລາດ

รูปแบบอื่นของ ສະຫຼາດ (สะหลาด)


ທັນສະໄຫມ

รูปแบบอื่นของ ທັນສະໄໝ (ทันสะไหม)


ຄົງທີ່

ຄົງ (ค็ง, “คง”) + ທີ່ (ที่, “ที่”)

[kʰoŋ˧˥.tʰiː˧]

[kʰoŋ˩˨.tʰiː˧˨]


ທຽບເທົ່າ

ທຽບ (ทยบ, “เทียบ”) + ເທົ່າ (เท็่า, “เท่า”)


ເລັ່ງດ່ວນ

ເລັ່ງ (เลั่ง, “เร่ง”) + ດ່ວນ (ด่วน, “ด่วน”)

[leŋ˧˨.duːə̯n˧˨]


ບຸກຄະລິກ

ยืมมาจากบาลี ปุคฺคลิก


ຍິ່ງໃຫຍ່

ຍິ່ງ (ยิ่ง, “ยิ่ง”) + ໃຫຍ່ (ใหย่, “ใหญ่”)

[ɲiŋ˧˨.ɲaɰ˧˨]


ອະນຸບານ

ອະນຸ (อะนุ, “อนุ”) + ບານ (บาน, “บาล”)


ປະຕິບັດການ

ປະຕິບັດ (ปะติบัด, “ปฏิบัติ”) + ການ (กาน, “การ”)

ປະ-ຕິ-ບັດ-ການ


ລົ້ມເຫລວ

รูปแบบอื่นของ ລົ້ມເຫຼວ (ล็้มเหลว)


ຍືດຫຍຸ່ນ

ຍືດ (ยืด, “ยืด”) + ຫຍຸ່ນ (หยุ่น, “หยุ่น”)


ນິລັນດອນ

ยืมมาจากบาลี นิรนฺตร หรือสันสกฤต निरन्तर (นิรนฺตร)

ນິຣັນດອນ
นิรันดอน


ຫົວຮຸນແຮງ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ຮຸນແຮງ (ฮุนแฮง, “รุนแรง”)


ຊຶມເສົ້າ

ຊຶມ (ซึม, “ซึม”) + ເສົ້າ (เส็้า, “เศร้า”)


ເສື້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩮᩥ᩠᩶ᨦ (เสิ้ง), เขิน ᩈᩮᩨ᩠᩶ᨦ (เสื้ง)

เหล่, เข (ใช้แก่ตา)


ຕາເສື້ອງ

ຕາ (ตา, “ตา”) + ເສື້ອງ (เสื้อง, “เข, เหล่”)

ตาเหล่, ตาเข


ແສກ

แผลงมาจาก ແສດ (แสด)


ແສກ

ยืมมาจากไทย แฉก


ບ່ຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบี่ยง, ไทลื้อ ᦵᦢᧂᧈ (เบ่ง)


ແວວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แวว


ກຸ

ตัดมาจาก ຈຸກຸ (จุกุ)


ຈຸກຸ

[t͡ɕuʔ˧˥.kuʔ˧˥]

[t͡ɕuʔ˩˨.kuʔ˩˨]

สั้น ๆ และ ใหญ่ ๆ


ຊວຍ

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 衰 (soe ซวย, “อ่อนแอ, เสื่อมโทรม”)


ແຄ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แคว, อีสาน แค, ไทลื้อ ᦶᦩ (แฅว) หรือ ᦶᦆ (แฅ), ไทใหญ่ ၵႄး (แก๊)

อาการของน้ำที่ถูกลมพัดแล้วสะเทือนค่อย ๆ

อาการคลื่นน้ำช้า ๆ

หน้าน้ำที่กว้าง


ຍວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยวง, ไทลื้อ ᦷᦍᧂ (โยง)

สีขาว, ยวง (ใช้แก่เงิน เช่น เงินยวง)


ຍວງ

อาจแผลงมาจาก ງວງ (งวง)


ນິນ

ยืมมาจากบาลี นีล หรือสันสกฤต नील (นีล)


ນິດ

ยืมมาจากไทย นิด


ນິດ

ยืมมาจากบาลี นิจฺจ หรือสันสกฤต नित्य (นิตฺย)


ໂປ້

รากเดียวกับ ປົ້ງ (ป็้ง); ร่วมเชื้อสายกับไทย โป้ง, เขิน ᨸᩰ᩶ (โป้)

โป้ง (ใช้แก่นิ้ว), ใหญ่


ນວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นวล, คำเมือง ᨶ᩠ᩅᩁ (นวร), เขิน ᨶ᩠ᩅᩁ (นวร), ไทลื้อ ᦷᦓᧃ (โนน), ไทใหญ่ ၼူၼ်း (นู๊น)

นวล (สีหรือความงาม)


ຊ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ช้อย, เขิน ᨩᩭ᩶ (ชอย้), ไทลื้อ ᦋᦾᧉ (ช้อ̂ย); อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၸွႆႉ (จ๎อ̂ย)

อ่อนสุด, มาทีหลัง, เล็ก, น้อย


ແວ

อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩅᩯ᩵ (แว่), ไทใหญ่ ဝႄႈ (แว้)

ไม่ไปทางตรง, เฉ


ຄ້ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เคี้ยว

เคี้ยว, คดเคี้ยว


ເຄັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เคร่ง, คำเมือง ᨣᩕᩮ᩠᩵ᨦ (เคร่ง), เขิน ᨤᩮ᩠᩵ᨦ (เฅ่ง), ไทลื้อ ᦆᦲᧂᧈ (ฅี่ง), ไทใหญ่ ၶဵင်ႈ (เข้ง)


ຈີ້

เทียบจีนยุคกลาง刺 (MC tshjeH, “หนาม”); ร่วมเชื้อสายกับไทย จี้, คำเมือง ᨧᩦ᩶ (จี้), เขิน ᨧᩦ᩶ (จี้), ไทลื้อ ᦈᦲᧉ (จี้), ไทใหญ่ ၸီႈ (จี้)


ຄຶກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คึก; อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨤᩧ᩠ᨠ (ฅึก), ไทใหญ่ ၶိုၵ်ႉ (ขึ๎ก)


ເຄັ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เค้น, เขิน ᨣᩮ᩠᩶ᨶ (เค้น)


ເຄ່ງ

รูปแบบอื่นของ ເຄັ່ງ (เคั่ง)


ເກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เก


ໂຂງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กรง หรือ กง, ไทลื้อ ᦷᦃᧂ (โฃง)


ຈີ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จี, คำเมือง ᨧᩦ (จี), เขิน ᨧᩦ (จี), ไทลื้อ ᦈᦲ (จี)

ซึ่งยังเป็นเด็กอยู่ (ใช้แก่เด็กผู้หญิงที่กำลังจะแตกเนื้อสาว)


ມື່ນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *m.lɯːlᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย มลื่น หรือ ลื่น, อีสาน มื่น, คำเมือง ᨾᩨ᩠᩵ᨶ (มื่น), เขิน ᨾᩨ᩠᩵ᨶ (มื่น), ไทลื้อ ᦙᦹᧃᧈ (มื่น), ไทดำ ꪣꪳ꪿ꪙ (มึ่น), ไทขาว ꪣꪳꪙꫀ, ไทใหญ่ မိုၼ်ႈ (มึ้น), อาหม 𑜉𑜢𑜤𑜃𑜫 (มึน์), แสก หมรื้น


ດຽດ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย เดียด, เขิน ᨯ᩠ᨿᨯ (ดยด, “เกลียด, ชัง”) โดยเฉพาะในคำประสม ຂີ້ດຽດ (ขี้ดยด, “น่าเกลียด, น่ารังเกียจ, น่าสะอิดสะเอียน”)

[diːə̯t̚˥˥˨]

คันเพราะเป็นโรคผิวหนัง


ສຸ

อาจแผลงมาจาก ສຸກ (สุก)

งอม, เกือบเน่า, สุกเกินไป (ใช้แก่ผลไม้)


ບູດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บูด, คำเมือง ᨷᩪᨯ (บูด), เขิน ᨷᩪᨯ (บูด)

ແກງບູດ

ໜ້າບູດ


ປົ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ป่น, อีสาน ป่น, ไทลื้อ ᦔᦳᧃᧈ (ปุ่น)


ຈັງ

งอเข้า, ขดเข้า

ซึ่งเป็นตะคริว


ຈ້ອຍ

ยืมมาจากไทย จ้อย (“เล็ก, จิ๋ว, น้อย”)


ສ້ຽມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *siəmꟲ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยม, คำเมือง ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ (สย้ม), เขิน ᩈ᩠ᨿ᩶ᨾ (สย้ม), ไทลื้อ ᦵᦉᧄᧉ (เส้ม), ไทใหญ่ သဵမ်ႈ (เส้ม), ไทใต้คง ᥔᥥᥛᥲ (เส้ม), พ่าเก ꩬိမ် (สิม์), อาหม *𑜏𑜢𑜉𑜫 (*สิม์)


ປາບດາພິເສກ

ยืมมาจากสันสกฤต प्राप्त (ปฺราปฺต, “ได้มา”) + अभिषेक (อภิเษก, “เสวยราชย์”)


ໃຈສູງ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ສູງ (สูง, “สูง”)

[t͡ɕaɰ˩˨.suːŋ˥˧˧]


ສູງສຸດ

ສູງ (สูง, “สูง”) + ສຸດ (สุด, “สุด”)


ສິນລະວັດ

ສິນລະ (สินละ, “ศีล”) + ວັດ (วัด, “วัต”)


ເຄື່ອນທີ່

ເຄື່ອນ (เคื่อน, “เคลื่อน”) + ທີ່ (ที่, “ที่”)

[kʰɯːə̯n˧.tʰiː˧]

[kʰɯːə̯n˧˨.tʰiː˧˨]


ອັບປະລັກ

ອັບປະ (อับปะ, “อัป”) + ລັກ (ลัก, “ลักษณ์”)


ອະວະຊາດ

ยืมมาจากบาลี อวชาต หรือสันสกฤต अवजात (อวชาต)


ສະຖຸນ

ยืมมาจากสันสกฤต स्थूल (สฺถูล, “อ้วน; หยาบ”); เทียบบาลี ถูล


ເຈຕະສິກ

ยืมมาจากบาลี เจตสิก


ເຈົ້າອາລົມ

ยืมมาจากไทย เจ้าอารมณ์; เหมือนกับ ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ອາລົມ (อาล็ม, “อารมณ์”)

ເຈົ້າອາຣົມ
เจ็้าอาร็ม

ເຈົ້າ-ອາ-ລົມ


ປິຍະ

ยืมมาจากบาลี ปิย

[piʔ˧˥.ɲaʔ˧]

[piʔ˩˨.ɲaʔ˧˨]

ปิย, ที่รัก, ปรียะ, ปรียา


ປານະພູດ

ยืมมาจากบาลี ปาณภูต หรือสันสกฤต प्राणभूत (ปฺราณภูต); เหมือนกับ ປານະ (ปานะ, “ปาณะ”) + ພູດ (พูด, “ภูต”)


ພຸ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พุ, เขิน ᨻᩩ (พุ)

ซึ่งเป็นผง, ไม่เหนียวติดกัน


ລານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาน, คำเมือง ᩃᩣ᩠ᨶ (ลาน), เขิน ᩃᩣ᩠ᨶ (ลาน), ไทลื้อ ᦟᦱᧃ (ลาน), ไทใหญ่ လၢၼ်း (ล๊าน)


ລາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลาด, คำเมือง ᩃᩣ᩠ᨯ (ลาด), เขิน ᩃᩣ᩠ᨯ (ลาด), ไทลื้อ ᦟᦱᧆ (ลาด); เทียบไทใหญ่ လၢတ်ႈ (ล้าต, “พูด”)


ອືດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อืด, เขิน ᩋᩨ᩠ᨯ (อืด)

อืด (เฉื่อย)


ອ້ວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ้วน; อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩋ᩠ᩅ᩶ᩁ (อว้ร, “อ่อนแอ”), ไทลื้อ ᦷᦀᧃᧉ (โอ้น, “อ่อนแอ”), ไทใหญ่ ဢူၼ်ႈ (อู้น, “อ่อนแอ”)


ອວບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อวบ

[ʔuːə̯p̚˥˥˨]


ໃຈຮ້າຍ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ໃຈຮ້າຽ
ใจฮ้าย

[t͡ɕaɰ˩˨.haːj˧˦]


ອີ່ຫຍັງ

ອີ່ (อี่, “อี”) + ຫຍັງ (หยัง, “อะไร”)

ອີ່ຫຽັງ
อี่หยัง

[ʔiː˧.ɲaŋ˩(˧)]

[ʔiː˧˨.ɲaŋ˥˧˧]

ใด, อะไร, อันใด


ເຍົ້າ

ซึ่งมีสีเขียวแก่


ປະລຳປະລາ

จากสันสกฤต परम्परा (ปรมฺปรา), จากบาลี ปรมฺปรา; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปรัมปรา, เขมร បរម្បរា (บรมฺบรา)


ຄ້າຍຄື

ຄ້າຍ (ค้าย, “คล้าย”) + ຄື (คื, “เหมือน”)

ຄ້າຽຄື
ค้ายคื

[kʰaːj˥˨.kʰɯː˧˥]

[kʰaːj˧˦.kʰɯː˩˨]


ພະຍັບ

ยืมมาจากไทย พยับ


ໝຶກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมึก, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩧᨠ (หมึก), ไทดำ ꪣꪳꪀ (มึก), ไทขาว ꪣꪳꪀ, ไทใหญ่ မိုၵ်ႉ (มึ๎ก); ร่วมรากกับ ມຶກ (มึก)

ดำเหมือนน้ำหมึก


ມຶກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมึก, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩧᨠ (หมึก), ไทดำ ꪣꪳꪀ (มึก), ไทขาว ꪣꪳꪀ, ไทใหญ่ မိုၵ်ႉ (มึ๎ก); ร่วมรากกับ ໝຶກ (หมึก)

ดำเหมือนน้ำหมึก


ດິຈິຕອນ

ยืมมาจากอังกฤษ digital

[diʔ˧˥.t͡ɕiʔ˧˥.tɔːn˥˨]

[diʔ˩˨.t͡ɕiʔ˩˨.tɔːn˧˦]


ນັບແຕ່

ນັບ (นับ, “นับ”) + ແຕ່ (แต่, “แต่”)

[nap̚˧˨.tɛː˧˨]


ຫຍາບຄາຍ

ຫຍາບ (หยาบ, “หยาบ”) + ຄາຍ (คาย, “คาย”)

[ɲaːp̚˧˩.kʰaːj˧˥]

[ɲaːp̚˥˥˨.kʰaːj˩˨]


ເທົາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เทา, คำเมือง ᨴᩮᩢᩤ (เทัา), เขิน ᨴᩮᩢᩤ (เทัา), ไทลื้อ ᦑᧁ (เทา), ไทใหญ่ တဝ်း (ต๊ว), ไทใต้คง ᥖᥝᥰ (เต๊า)

เขียวเหมือนสาหร่าย


ເທົາ

แผลงมาจาก ເທົ່າ (เท็่า, “เถ้า”)


ອັບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อับ

อับ (กลิ่นเหม็นอย่างหนึ่ง)

อับ (ไม่มีอากาศถ่ายเท)

อับ (ถึงคราวชะตาตกหรือไม่มีตาเดิน)


ອັ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อั้น, คำเมือง ᩋᩢ᩠᩶ᨶ (อั้น), เขิน ᩋᩢ᩠᩶ᨶ (อั้น), ไทลื้อ ᦀᧃᧉ (อั้น), ไทใหญ่ ဢၼ်ႈ (อั้น)


ດ້ວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ด้วน, เขิน ᨯ᩠ᩅ᩶ᩁ (ดว้ร)


ດ້າງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระด้าง, คำเมือง ᨯ᩶ᩣ᩠ᨦ (ด้าง), เขิน ᨯ᩶ᩣ᩠ᨦ (ด้าง), ไทลื้อ ᦡᦱᧂᧉ (ด้าง), ไทใหญ่ လၢင်ႈ (ล้าง)

กระด้าง, แข็ง

ชาเพราะความเย็น


ຕໍ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต้อ, ไทลื้อ ᦎᦸᧉ (ต้อ̂)

ต้อ (อ้วนเตี้ย)


ນວມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นวม


ຕັນ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *tanᴬ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย ตัน, คำเมือง ᨲᩢ᩠ᨶ (ตัน), เขิน ᨲᩢ᩠ᨶ (ตัน), ไทลื้อ ᦶᦎᧃ (แตน), ไทใหญ่ တၼ် (ตัน), ไทใต้คง ᥖᥢ (ตัน), อาหม 𑜄𑜃𑜫 (ตน์, “เติมลงในรู”)

ตัน (ไม่กลวง)

ตัน (ไม่มีทางออก)


ແບນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แบน, คำเมือง ᨷᩯ᩠ᨶ (แบน), เขิน ᨷᩯ᩠ᨶ (แบน), ไทลื้อ ᦶᦢᧃ (แบน), ไทใหญ่ မႅၼ် (แมน) หรือ ဝႅၼ် (แวน)

แบน (ราบ, เรียบ)


ປຸກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปลุก, ไทลื้อ ᦷᦔᧅ (โปก), ไทใหญ่ ပူၵ်း (ปู๊ก)

ซึ่งมีฤทธิ์แรง (ใช้แก่ยา), แก่


ເຈືອ

อาจเกี่ยวข้องกับ ຈຸນເຈືອ (จุนเจือ)

[t͡ɕɯːə̯˩(˧)]


ບົ້ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̥.boŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย บุ้ง, คำเมือง ᨷᩫ᩠᩶ᨦ (บ็้ง), เขิน ᨷᩫ᩠᩶ᨦ (บ็้ง), ไทลื้อ ᦢᦳᧂᧉ (บุ้ง), ไทใหญ่ မူင်ႈ (มู้ง) หรือ ဝူင်ႈ (วู้ง), อาหม 𑜈𑜢𑜤𑜂𑜫 (บึง์), จ้วง mbungq (“ผีเสื้อ”)


ຫຍາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หยาบ, คำเมือง ᩉ᩠ᨿᩣ᩠ᨷ (หยาบ), เขิน ᩉ᩠ᨿᩣ᩠ᨷ (หยาบ), ไทลื้อ ᦊᦱᧇ (หยาบ), ไทขาว ꪐꪱꪚ, ไทใหญ่ ယၢပ်ႇ (ย่าป), จ้วง nyap (ญาบ-เหนียว ไม่นุ่ม)

หยาบ (ไม่ละเอียด ไม่สุภาพ หรือไม่นุ่ม)


ແປ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แป้น, คำเมือง ᨸᩯ᩠᩶ᨶ (แป้น), เขิน ᨸᩯ᩠᩶ᨶ (แป้น), ไทลื้อ ᦶᦔᧃᧉ (แป้น), ไทใหญ่ ပႅၼ်ႈ (แป้น)


ຕຽນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เตียน

เตียน (ราบหรือเกลี้ยง)


ອອມ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩬᨾ (ออม), เขิน ᩋᩬᨾ (ออม), ไทลื้อ ᦀᦸᧄ (ออ̂ม), ไทใหญ่ ဢွမ် (ออ̂ม)

ซึ่งมีปากแคบ


ມ່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾᩬ᩵ᩁ (หมอ่ร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩬ᩵ᩁ (หมอ่ร), ไทลื้อ ᦖᦸᧃᧈ (หม่อ̂น), ไทใหญ่ မွၼ်ႇ (ม่อ̂น)


ມ່ອນ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ล่อน

ไม่ฝืด, ลื่น


ໂຂ

อาจแผลงมาจาก ໂງ (โง)

งอ, ไม่ตรง, โค้งเข้า

ไม่ซื่อสัตย์


ຂິງ

แห้ง, แก่จัด (ใช้แก่ผลไม้)


ໂອ້ອວດ

ໂອ້ (โอ้, “โอ้”) + ອວດ (อวด, “อวด”)

[ʔoː˥˨.ʔuːə̯t̚˧˩]

[ʔoː˧˦.ʔuːə̯t̚˥˥˨]


ເວີ້ງ

ไม่ตรง, งอไปไกล, อ้อมค้อม, คดเคี้ยว


ຮີ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *riːᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rɯjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รี, คำเมือง ᩁᩦ (รี), เขิน ᩁᩦ (รี), อีสาน ฮี, ไทขาว ꪭꪲ, ไทใหญ่ ႁီး (หี๊), พ่าเก ꩭီ (หี), อาหม 𑜍𑜣 (รี)

รี (เรียว ไม่กลมหรือยาว)


ພີ້

จาก ນີ້ (นี้) กับ ພຸ້ນ (พุ้น) โดยพยัญชนะต้นพยางค์มาจาก ພຸ້ນ (พุ้น); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พี้

ທາງພີ້


ປິ

ຄວາຍເຂົາປິ

ควายเขาเล็กและสั้น


ຍັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยัน, คำเมือง ᨿᩢ᩠ᨶ (ยัน)

ยัน (ทำให้เมา), อร่อย (ใช้แก่หมาก)

ໝາກຍັນ


ຍົງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยง

ยง (งามหรืออร่ามเรือง)


ຍົງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยง

ยง (กล้าหาญ)


ອອນ

อาจแผลงมาจาก ອ່ອນ (อ่อน); ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩋᩬᩁ (ออร, “ชมพู”)

ซึ่งมีสีอ่อน

ชมพู, แดงอมชมพู


ສວະ

รูปล้าสมัยของ ສະຫວະ (สะหวะ)


ສວະ

รูปล้าสมัยของ ສະວະ (สะวะ)


ຈິ

เล็กและสั้น, ก้อม


ສະຫວະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สวะ; เทียบบาลี ฉว (“ศพ; เลว”)

สวะ (เลวหรือไร้ประโยชน์)


ສ່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส่อน, เขิน ᩈᩬ᩵ᩁ (สอ่ร)


ສ່ອນ

สุก, เริ่มสุก (ใช้แก่ผลไม้)


ສຳສ່ອນ

ສຳ (สำ, “สำ”) + ສ່ອນ (ส่อน, “ส่อน”)


ກີ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย กี้, คำเมือง ᨠᩦ᩶ (กี้), เขิน ᨠᩦ᩶ (กี้), ไทลื้อ ᦂᦲᧉ (กี้)


ຕູບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตูบ, เขิน ᨲᩪ᩠ᨷ (ตูบ), ไทใหญ่ တုပ်ႇ (ตุ่ป)


ທ້ວນ

ยืมมาจากไทย ท้วน


ອ້ວນທ້ວນ

ยืมมาจากไทย อ้วนท้วน; เหมือนกับ ອ້ວນ (อ้วน, “อ้วน”) + ທ້ວນ (ท้วน, “ท้วน”)

[ʔuːə̯n˥˨.tʰuːə̯n˥˨]

[ʔuːə̯n˧˦.tʰuːə̯n˧˦]


ພຽບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เพียบ

[pʰiːə̯p̚˥˨]

[pʰiːə̯p̚˧˦]

เพียบ (ทรุดหนักหรือหนัก)


ລຳເພົາ

ยืมมาจากไทย ลำเพา


ລຳມະນີ

ยืมมาจากบาลี รมณีย

ຣັມນີ
รัมนี
ຣັມມະນີ
รัมมะนี

รมณีย์, รัมณีย


ຂືນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขืน, คำเมือง ᨡᩨ᩠ᨶ (ขืน), เขิน ᨡᩨ᩠ᨶ (ขืน), ไทลื้อ ᦃᦹᧃ (ฃืน), ไทใหญ่ ၶိုၼ် (ขึน)


ຂື່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขื่น, คำเมือง ᨡᩨ᩠᩵ᨶ (ขื่น), เขิน ᨡᩨ᩠᩵ᨶ (ขื่น), ไทลื้อ ᦃᦹᧃᧈ (ฃื่น), ไทใหญ่ ၶိုၼ်ႇ (ขึ่น)


ຄ່ອນ

ยืมมาจากไทย ค่อน

ค่อน (เกือบเต็ม)


ຄ່ອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่อม, ไทลื้อ ᦅᦸᧄᧈ (ค่อ̂ม); อาจร่วมเชื้อสายกับลาว ກ່ອມ (ก่อม), เขิน ᨠᩬ᩵ᨾ (กอ่ม)


ຄ່ອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กล่อม

กล่อม, เหมาะ, สมส่วน


ສົມສ່ວນ

ສົມ (ส็ม, “สม”) + ສ່ວນ (ส่วน, “ส่วน”)


ຄ້ອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค้อม, คำเมือง ᨣᩬ᩶ᨾ (คอ้ม), เขิน ᨣᩬ᩶ᨾ (คอ้ม), ไทลื้อ ᦅᦸᧄᧉ (ค้อ̂ม), ไทใหญ่ ၵွမ်ႉ (ก๎อ̂ม)


ຕົງ

รากเดียวกับ ກົງ (ก็ง) จากเขมรเก่า *ត្រង៑ (*ตฺรงฺ), តុរង៑ (ตุรงฺ); ร่วมเชื้อสายกับเขมร ត្រង់ (ตฺรง̍), ไทย ตรง, ปักษ์ใต้ ตร๋ง


ກຸ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨠᩩ᩵ᩁ (กุ่ร); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย กรุ่น

ซึ่งฟุ้งขึ้นเร็ว ๆ ใช้แก่ผงฝุ่น

ດິນໄງ່ກຸ່ນ

ผงดินฟุ้งขึ้นอย่างรวดเร็ว


ເກັ້ງ

รูปแบบอื่นของ ເກ້ງ (เก้ง)


ເກ້ງ

ใหญ่ ใช้แก่ควายตัวเมีย

ຄວາຍແມ່ເກ້ງ

แม่ควายตัวใหญ่


ເກີ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย เก้อ, อีสาน เก้อ

เซ่อ, เก้อ (กระดาก, อาย)


ເຂ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เข้


ເກ້

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 假 (gê2)


ເກ່ງ

รูปแบบอื่นของ ເກັ່ງ (เกั่ง)


ດຽວກັນ

ດຽວ (ดยว, “เดียว”) + ກັນ (กัน, “กัน”)


ເທົ່ານັ້ນ

ເທົ່າ (เท็่า, “เท่า”) + ນັ້ນ (นั้น, “นั้น”)


ທໍ່ນັ້ນ

ທໍ່ (ทํ่, “เท่า”) + ນັ້ນ (นั้น, “นั้น”)

[tʰɔː˧˨.nan˧˦]


ໃຈດຽວ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ດຽວ (ดยว, “เดียว”)

[t͡ɕaɰ˩˨.diːə̯w˩˨]


ໃຈດຽວກັນ

ໃຈດຽວ (ใจดยว, “ใจเดียว”) + ກັນ (กัน, “กัน”)

[t͡ɕaɰ˩˨.diːə̯w˩˨.kan˩˨]


ນິດດຽວ

ນິດ (นิด, “นิด”) + ດຽວ (ดยว, “เดียว”)


ອະດິເລກ

ยืมมาจากไทย อดิเรก


ໜັກແໜ້ນ

ໜັກ (หนัก, “หนัก”) + ແໜ້ນ (แหน้น, “แน่น”)

ຫນັກແຫນ້ນ
หนักแหน้น

[nak̚˩˨.nɛːn˥˥˨]


ວິເສດ

ยืมมาจากบาลี วิเสส; เทียบสันสกฤต विशेष (วิเศษ)

[ʋiʔ˧.seːt̚˧˩]

[ʋiʔ˧˨.seːt̚˥˥˨]


ທັງຫມົດ

รูปแบบอื่นของ ທັງໝົດ (ทังหม็ด)


ຫລູຫລາ

รูปแบบอื่นของ ຫຼູຫຼາ (หลูหลา)


ຕຶງຄຽດ

ຕຶງ (ตึง, “ตึง”) + ຄຽດ (คยด, “เครียด”)

[tɯŋ˩(˧).kʰiːə̯t̚˥˨]

[tɯŋ˩˨.kʰiːə̯t̚˧˦]


ຫຼູຫຼາ

ยืมมาจากไทย หรูหรา


ຫນຸ່ມ

รูปล้าสมัยของ ໜຸ່ມ (หนุ่ม)


ເນລະຄຸນ

ເນຣະຄຸນ
เนระคุน


ເນຣະຄຸນ

รูปล้าสมัยของ ເນລະຄຸນ (เนละคุน)


ອັບປະຍົດ

ยืมมาจากสันสกฤต अपयशस् (อปยศสฺ)


ອັບປີ

ยืมมาจากสันสกฤต अप्रिय (อปฺริย)

[ʔap̚˩˨.piː˩˨]


ພູມຖານ

ยืมมาจากไทย ภูมิฐาน, เหมือนกับ ພູມ (พูม, “ภูมิ”) + ຖານ (ถาน, “ฐาน”)

[pʰuːm˩˨.tʰaːn˥˧˧]


ຊະລາ

ยืมมาจากบาลี ชรา หรือสันสกฤต जरा (ชรา)


ຊະຣາ

รูปล้าสมัยของ ຊະລາ (ซะลา)


ອັດສະລິຍະ

ยืมมาจากไทย อัจฉริยะ, จากบาลี อจฺฉริย; เทียบสันสกฤต आश्चर्य (อาศฺจรฺย); ร่วมรากกับ ອັດສະຈັນ (อัดสะจัน)

[ʔat̚˩˨.sa(ʔ˩˨).liʔ˧˨.ɲaʔ˧˨]

ອັດ-ສະ-ລິ-ຍະ


ນິ້ງເສີຽ

รูปเลิกใช้ของ ນິ້ງເສີຍ (นิ้งเสีย)


ນິ້ງເສີຍ

ยืมมาจากไทย นิ่งเฉย, เหมือนกับ ນິ້ງ (นิ้ง, “นิ่ง”) + ເສີຍ (เสีย, “เฉย”)

ນິ້ງເສີຽ
นิ้งเสีย


ເພີງພໍໃຈ

ເພີງ (เพีง, “พึง”) + ພໍໃຈ (พํใจ, “พอใจ”)


ສິ້ນຫວັງ

ສິ້ນ (สิ้น, “สิ้น”) + ຫວັງ (หวัง, “หวัง”)

[sin˥˥˨.ʋaŋ˥˧˧]


ມະຫາສານ

ยืมมาจากสันสกฤต महाशाल (มหาศาล)


ໂຄງເຄງ

[kʰoːŋ˧˥.kʰeːŋ˧˥]

[kʰoːŋ˩˨.kʰeːŋ˩˨]


ຫ້ຽມໂຫດ

ຫ້ຽມ (ห้ยม, “เหี้ยม”) + ໂຫດ (โหด, “โหด”)

[hiːə̯m˧˩.hoːt̚˧˩]

[hiːə̯m˥˥˨.hoːt̚˥˥˨]


ສະຫລຽວສະຫລາດ

ສະ-ຫຼຽວ-ສະ-ຫຼາດ

รูปแบบอื่นของ ສະຫຼຽວສະຫຼາດ (สะหลยวสะหลาด)

ສະຫຼຽວສະຫຼາດ

สะหลยวสะหลาด


ເຫຼືອເຊື່ອ

ເຫຼືອ (เหลือ, “เหลือ”) + ເຊື່ອ (เซื่อ, “เชื่อ”)

ເຫລືອເຊື່ອ
เหลือเซื่อ

[lɯːə̯˩(˧).sɯːə̯˧]

[lɯːə̯˥˧˧.sɯːə̯˧˨]


ເຫລືອເຊື່ອ

รูปแบบอื่นของ ເຫຼືອເຊື່ອ (เหลือเซื่อ)


ຢ່າງໃດ

ຢ່າງ (อย่าง, “อย่าง”) + ໃດ (ใด, “ใด”)

อย่างไร, อย่างใด