ຈັ່ງໃດ

ຈັ່ງ (จั่ง, “อย่าง”) + ໃດ (ใด, “ใด”)

[t͡ɕaŋ˧˨.daɰ˩˨]

อย่างไร, อย่างใด


ຫຸນຫັນ

ຫຸນ (หุน, “หุน”) + ຫັນ (หัน, “หัน”)


ມະຫິມາ

ยืมมาจากสันสกฤต महिमा (มหิมา)


ໂອລານ

ยืมมาจากบาลี โอฬาร; เทียบสันสกฤต उदार (อุทาร)

[ʔoː˩˨.laːn˩˨]


ໄຮ້ດຽງສາ

ໄຮ້ (ไฮ้, “ไร้”) + ດຽງສາ (ดยงสา, “เดียงสา”)

[haj˧˦.diːə̯ŋ˩˨.saː˥˧˧]


ສະກາດສະກັນ

ยืมมาจากไทย ฉกาจฉกรรจ์

ສະ-ກາດ-ສະ-ກັນ


ຮິບຮີ່

ຮິບ (ฮิบ, “ริบ”) + ຮີ່ (ฮี่, “รี่, หรี่”)

ริบรี่, ริบหรี่


ອັບຈົນ

ອັບ (อับ, “อับ”) + ຈົນ (จ็น, “จน”)

[ʔap̚˩˨.t͡ɕon˩˨]


ສຸນສຽວ

ສຸນ (สุน, “ฉุน”) + ສຽວ (สยว, “เฉียว”)

[sun˥˧˧.siːə̯w˥˧˧]


ອ່ອນເພຍ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ເພຍ (เพย, “เพลีย”)

ອ່ອນເພັຽ
อ่อนเพัย

[ʔɔːn˧.pʰiːə̯˧˥]

[ʔɔːn˧˨.pʰiːə̯˩˨]


ອ່ອນເພັຽ

รูปเลิกใช้ของ ອ່ອນເພຍ (อ่อนเพย)


ແຄວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦅᧃ (แคน, “เหนื่อย, ไม่ว่าง”); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย แคลน, เขิน ᨣᩯ᩠ᨶ (แคน, “เจ็บ, ทุกข์”), ไทใหญ่ ၵႅၼ်း (แก๊น, “เจ็บ, ปวด”)

เหนื่อย, เมื่อย, อิดโรย


ແຄວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦆᧃ (แฅน), ไทใหญ่ ၶႅၼ်း (แข๊น); อาจร่วมเชื้อสายกับรากศัพท์ที่มีความหมายว่า "เหนื่อย" หรือ "อ่อนแรง" โดยเฉพาะถ้าเปรียบว่าอาการที่ดีขึ้นคือการอ่อนแรงลงของอาการร้าย; ร่วมรากกับ ແຄນ (แคน)

ค่อยยังชั่ว, ยังชั่ว, ไม่ร้ายเท่าไหร่


ອ່ອນແຮງ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ແຮງ (แฮง, “แรง”)

[ʔɔːn˧.hɛːŋ˧˥]

[ʔɔːn˧˨.hɛːŋ˩˨]


ອ່ອນກຳລັງ

ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”) + ກຳລັງ (กำลัง, “กำลัง”)

[ʔɔːn˧˨.kam˩˨.laŋ˩˨]


ທົນແດດທົນຝົນ

ທົນ (ท็น, “ทน”) + ແດດ (แดด, “แดด”) + ທົນ (ท็น, “ทน”) + ຝົນ (ฝ็น, “ฝน”)


ສາສົມ

ສາ (สา, “สา”) + ສົມ (ส็ม, “สม”)


ທັກຂິນ

ยืมมาจากบาลี ทกฺขิณ; เทียบสันสกฤต दक्षिण (ทกฺษิณ)


ຮາວກັບ

ຮາວ (ฮาว, “ราว”) + ກັບ (กับ, “กับ”)


ດີງາມ

ດີ (ดี, “ดี”) + ງາມ (งาม, “งาม”)

[diː˩˨.ŋaːm˩˨]


ອາລີ

[ʔaː˩˨.liː˩˨]


ອາຣີ

รูปเลิกใช้ของ ອາລີ (อาลี)


ຍາກໄຮ້

ຍາກ (ยาก, “ยาก”) + ໄຮ້ (ไฮ้, “ไร้”)


ສະງ່າງາມ

[sa(ʔ˩˨).ŋaː˧˨.ŋaːm˩˨]

รูปแบบอื่นของ ສະຫງ່າງາມ (สะหง่างาม)


ສະຫງ່າງາມ

ສະຫງ່າ (สะหง่า, “สง่า”) + ງາມ (งาม, “งาม”)


ສະງ່າລາສີ

[sa(ʔ˩˨).ŋaː˧˨.laː˩˨.siː˥˧˧]

ສະ-ງ່າ-ລາ-ສີ

รูปแบบอื่นของ ສະຫງ່າລາສີ (สะหง่าลาสี)


ສະຫງ່າລາສີ

ສະຫງ່າ (สะหง่า, “สง่า”) + ລາສີ (ลาสี, “ราศี”)

ສະງ່າລາສີ
สะง่าลาสี
ສະຫງ່າຣາສີ
สะหง่าราสี
ສະງ່າຣາສີ
สะง่าราสี

[sa(ʔ˩˨).ŋaː˧˨.laː˩˨.siː˥˧˧]

ສະ-ຫງ່າ-ລາ-ສີ


ສະຫງ່າຣາສີ

[sa(ʔ˩˨).ŋaː˧˨.laː˩˨.siː˥˧˧]

ສະ-ຫງ່າ-ລາ-ສີ

รูปล้าสมัยของ ສະຫງ່າລາສີ (สะหง่าลาสี)


ສະງ່າຣາສີ

รูปเลิกใช้ของ ສະຫງ່າລາສີ (สะหง่าลาสี)


ເຈົ້າເລ່

ยืมมาจากไทย เจ้าเล่ห์


ຊາບຊຶ້ງ

ຊາບ (ซาบ, “ซาบ”) + ຊຶ້ງ (ซึ้ง, “ซึ้ง”)

[saːp̚˥˨.sɯŋ˥˨]

[saːp̚˧˦.sɯŋ˧˦]


ດື້ດຶງ

ດື້ (ดื้, “ดื้อ”) + ດຶງ (ดึง, “ดึง”)

[dɯː˥˨.dɯŋ˩(˧)]

[dɯː˧˦.dɯŋ˩˨]


ໃຈແຂງ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ແຂງ (แขง, “แข็ง”)

[t͡ɕaɰ˩˨.kʰɛːŋ˥˧˧]


ໃຈຊື່ນ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ຊື່ນ (ซื่น, “ชื่น”)

[t͡ɕaɰ˩˨.sɯːn˧˨]


ສະເຫຼົາ

ສະເຫລົາ
สะเหล็า
ສເລົາ
สเล็า


ສະເຫລົາ

รูปแบบอื่นของ ສະເຫຼົາ (สะเหล็า)


ສເລົາ

รูปเลิกใช้ของ ສະເຫຼົາ (สะเหล็า)


ວິຈິດ

ยืมมาจากบาลี วิจิตฺต หรือสันสกฤต विचित्र (วิจิตฺร)

[ʋiʔ˧.t͡ɕit̚˧˥]

[ʋiʔ˧˨.t͡ɕit̚˩˨]


ຈໍແຈ

ຈໍ (จํ, “จอ”) + ແຈ (แจ, “แจ”)

[t͡ɕɔː˩(˧).t͡ɕɛː˩(˧)]

[t͡ɕɔː˩˨.t͡ɕɛː˩˨]


ແວວວາວ

ແວວ (แวว, “แวว”) + ວາວ (วาว, “วาว”)

[ʋɛːw˧˥.ʋaːw˧˥]

[ʋɛːw˩˨.ʋaːw˩˨]


ດຸດັນ

ດຸ (ดุ, “ขยัน”) + ດັນ (ดัน, “ดัน”)

ขยันหมั่นเพียร, อดทน


ນຸ່ມນວນ

ນຸ່ມ (นุ่ม, “นุ่ม”) + ນວນ (นวน, “นวล”)


ສະຫວ່າງສະໄຫວ

ສະຫວ່າງ (สะหว่าง, “สว่าง”) + ສະໄຫວ (สะไหว, “ไสว”)

ສວ່າງສໄວ
สว่างสไว

ສະ-ຫວ່າງ-ສະ-ໄຫວ


ສວ່າງສໄວ

ສະ-ຫວ່າງ-ສະ-ໄຫວ

รูปเลิกใช้ของ ສະຫວ່າງສະໄຫວ (สะหว่างสะไหว)

ສະຫວ່າງສະໄຫວ

สะหว่างสะไหว


ລົດຈະນາ

ยืมมาจากบาลี รจนา หรือสันสกฤต रचना (รจนา)

ຣົດຈະນາ
ร็ดจะนา


ຣົດຈະນາ

รูปเลิกใช้ของ ລົດຈະນາ (ล็ดจะนา)


ຮາບຮື່ນ

ຮາບ (ฮาบ, “ราบ”) + ຮື່ນ (ฮื่น, “รื่น”)

[haːp̚˧˦.hɯːn˧˨]


ສະຫຍອງຂວັນ

ສະຫຍອງ (สะหยอง, “สยอง”) + ຂວັນ (ขวัน, “ขวัญ”)

ສຍອງຂວັນ
สยองขวัน

[sa(ʔ˩˨).ɲɔːŋ˥˧˧.kʷʰan˥˧˧]

ສະ-ຫຍອງ-ຂວັນ


ສະຫງັດ

ยืมมาจากเขมร ស្ងាត់ (สฺงาต̍, “เงียบ”)


ສງັດ

รูปเลิกใช้ของ ສະຫງັດ (สะหงัด)


ເຄັ່ງຂຶມ

ເຄັ່ງ (เคั่ง, “เคร่ง”) + ຂຶມ (ขึม, “ขรึม”)

[kʰeŋ˧˨.kʰɯm˥˧˧]


ພາກພູມ

ພາກ (พาก, “ภาค”) + ພູມ (พูม, “ภูมิ”)


ຮົກເຮື້ອ

ຮົກ (ฮ็ก, “รก”) + ເຮື້ອ (เฮื้อ, “เรื้อ”)


ເຄີ່ງ

รูปแบบอื่นของ ເຄິ່ງ (เคิ่ง)


ເຄິ່ງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ɡrɤŋᴮ⁴ (Pittayaporn, 2008), จากไทดั้งเดิม *ɡrɤŋᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ครึ่ง, คำเมือง ᨣᩕᩮᩥ᩠᩵ᨦ (เคริ่ง), เขิน ᨤᩧ᩠᩵ᨦ (ฅึ่ง) หรือ ᨤᩨ᩠᩵ᨦ (ฅื่ง), ไทลื้อ ᦆᦹᧂᧈ (ฅื่ง), ไทขาว ꪋꪳꪉꫀ, ไทใหญ่ ၶိုင်ႈ (ขึ้ง), ไทใต้คง ᥑᥫᥒ (เฃอ̂ง), อาหม 𑜁𑜢𑜤𑜂𑜫 (ขึง์), จ้วง gyang


ກິ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กิ้น

สั้น, สั้นลง


ກີ່ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กิ่ว, อีสาน กิ่ว, คำเมือง ᨠᩥ᩠᩵ᩅ (กิ่ว), เขิน ᨠᩦ᩠᩵ᩅ (กี่ว), ไทลื้อ ᦂᦲᧁᧈ (กี่ว), ไทใหญ่ ၵိဝ်ႇ (กิ่ว)

กิ่ว, แคบ, คอด


ຂ້ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ค่อน, อีสาน ข้อน

ค่อน, จวน, เกือบ, ใกล้


ເຄ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เก, อีสาน เค

ຂາເຄ


ແຄງ

ยืมมาจากไทย แครง

แครง (กึกก้อง หรือผ่องใส่)


ສຸ້ຍ

อาจแผลงมาจาก ຕຸ້ຍ (ตุ้ย, “อ้วน”)


ສຸ້ຍ

อาจมาจากไทย ฉุย


ສຸ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ສຸ້ຍ (สุ้ย)


ສຸນ

ยืมมาจากเขมร ឆុរ (ฉุร, “เสียงน้ำหรือน้ำมันที่เดือด; โกรธ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ฉุน


ສຸ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สุ้ม (“ทู่”); อาจร่วมเชื้อสายกับ ສົ້ມ (ส็้ม)

แหลมและสั้น, แหลม


ສ້ວຽ

รูปล้าสมัยของ ສ້ວຍ (ส้วย)


ເສ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เส

เส, เฉ, เบน, เชือนแช


ໃຈເພັດ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ເພັດ (เพัด, “เพชร”)

[t͡ɕaɰ˩˨.pʰet̚˧˨]


ຍວດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยวด, คำเมือง ᨿᩰᩫ᩠ᨯ (โย็ด), เขิน ᨿᩰ᩠ᨯ (โยด); อาจร่วมรากกับ ຍອດ (ยอด)

เก่ง, ประเสริฐ, เลิศล้ำ


ດໍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ดอ, เขิน ᨯᩳ (ดอ), ไทลื้อ ᦡᦸ (ดอ̂)

แก่เร็ว (ใช้แก่ข้าว), ออกผลเร็ว (ใช้แก่ถั่ว)


ຫ້ຽມ

ยืมมาจากไทย เหี้ยม


ດັ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดั้ง, อีสาน ดั้ง, คำเมือง ᨯᩢ᩠᩶ᨦ (ดั้ง), เขิน ᨯᩢ᩠᩶ᨦ (ดั้ง), ไทลื้อ ᨯᩢ᩠᩶ᨦ (ดั้ง), ไทใหญ่ လင်ႈ (ลั้ง)

ดั้งเดิม, เดิม, ก่อน, เก่า


ເຖືອກ

แผลงมาจาก ຖືກ (ถืก)

[tʰɯːə̯k̚˧˩]

[tʰɯːə̯k̚˥˥˨]

ถูก, ถูกต้อง, ไม่ผิด


ດານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ดาน, อีสาน ดาน, เขิน ᨯᩣ᩠ᨶ (ดาน), ไทดำ ꪒ꪿ꪱꪙ (ด่าน)


ປ້ອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ป้อม, อีสาน ป้อม, เขิน ᨸᩬ᩶ᨾ (ปอ้ม), ไทลื้อ ᦔᦸᧄᧉ (ป้อ̂ม), ไทใหญ่ ပွမ်ႈ (ป้อ̂ม)


ຮາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ราว, อีสาน ฮาว, คำเมือง ᩁᩣ᩠ᩅ (ราว), เขิน ᩁᩣ᩠ᩅ (ราว), ไทลื้อ ᦣᦱᧁ (ฮาว), ไทใหญ่ ႁၢဝ်း (ห๊าว), ไทใต้คง ᥞᥣᥝᥰ (ห๊าว), พ่าเก ꩭွ် (เหา), อาหม 𑜍𑜧 (รว์)

ราว (แถว ๆ, ประมาณ หรือขนาด)


ນູນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นูน

นูน (สูงขึ้นจากระดับพื้นราบ หรือมีพื้นราบที่โค้งออกไป)


ນູນ

หุ่นดี, รูปร่างดี


ນູນ

ซึ่งเกี่ยวกับเพศ


ຕີບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตีบ, อีสาน ตีบ, เขิน ᨲᩦ᩠ᨷ (ตีบ), ไทลื้อ ᦎᦲᧇᧈ (ตี่บ), ไทใหญ่ တိပ်ႇ (ติ่ป)

ซึ่งไม่เจริญเติบโต, ซึ่งไม่เจริญ


ຕື້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตื้น, อีสาน ตื้น, คำเมือง ᨲᩨ᩠᩶ᨶ (ตื้น), เขิน ᨲᩨ᩠᩶ᨶ (ตื้น), ไทลื้อ ᦎᦹᧃᧉ (ตื้น), ไทขาว ꪔꪳꪙꫂ, ไทใหญ่ တိုၼ်ႈ (ตึ้น)

ตื้น (ไม่ลึก หรือไม่ลึกซึ้ง)

ใหญ่ ใช้แก่หาดตื้นหรือสันทราย


ຕຶ້ນ

รูปแบบอื่นของ ຕື້ນ (ตื้น)


ເຕ້ຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เตี้ย, อีสาน เตี้ย


ເຕັ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ເຕ້ຍ (เต้ย)


ຕ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต้อย, อีสาน ต้อย, เขิน ᨲᩭ᩶ (ตอย้), ไทลื้อ ᦎᦾᧉ (ต้อ̂ย)


ຕ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ຕ້ອຍ (ต้อย)


ຕົ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ต่ง, เขิน ᨲᩫ᩠᩵ᨦ (ต็่ง)

เต็ม, สมบูรณ์, เต่ง, มีเนื้อมีหนัง


ຕູນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตูน

นูน, โปน, บวม


ຂີ້ຕືດ

ยืมมาจากไทย ขี้ตืด


ປັດເຈກ

ยืมมาจากบาลี ปจฺเจก; เทียบสันสกฤต प्रत्येक (ปฺรตฺเยก)

[pat̚˧˥.t͡ɕeːk̚˧˩]

[pat̚˩˨.t͡ɕeːk̚˥˥˨]


ຍືດຍຸ່ນ

รูปแบบอื่นของ ຍືດຫຍຸ່ນ (ยืดหยุ่น)


ຟຣີ

ยืมมาจากอังกฤษ free


ສົມດຸນ

ສົມ (ส็ม, “สม”) + ດຸນ (ดุน, “ดุล”)


ປະຕິຮູບ

ປະຕິ (ปะติ, “ปฏิ”) + ຮູບ (ฮูบ, “รูป”)


ວິສະວະ

ยืมมาจากสันสกฤต विश्व (วิศฺว); เทียบบาลี วิสฺส


ເພັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เพ็ญ, คำเมือง ᨻᩮ᩠ᨦ (เพง), เขิน ᨻᩮ᩠ᨦ (เพง), ไทลื้อ ᦗᦲᧂ (พีง), เขมร ពេញ (เพญ); ร่วมรากกับ ເພັງ (เพัง)


ພຶງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พึง; อาจร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪝꪳꪉ (ปฺึง, “พวก”), ไทใหญ่ ၽိုင်း (ผึ๊ง)


ແລ້ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.leːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แล้ง, อีสาน แล้ง, เขิน ᩃᩯ᩠᩶ᨦ (แล้ง), ไทลื้อ ᦶᦟᧂᧉ (แล้ง), ไทใหญ่ လႅင်ႉ (แล๎ง)


ພາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เพา, เขิน ᨻᩮᩢᩣ (เพัา)


ພາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พราว


ວາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วาว


ພ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พร้อย, เขิน ᨽᩭ᩶ (ภอย้), ไทลื้อ ᦘᦾᧉ (ภ้อ̂ย)


ພ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ພ້ອຍ (พ้อย)


ແພນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แพน


ໝັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมัน, อีสาน หมัน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (หมัร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (หมัร), ไทลื้อ ᦖᧃ (หมัน), ไทดำ ꪢꪽ (หมัน), ไทใหญ่ မၼ် (มัน), ไทใต้คง ᥛᥢᥴ (มั๋น), จ้วง maen


ຫມັນ

รูปแบบอื่นของ ໝັນ (หมัน)


ເໜົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหน้า, อีสาน เหน้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩮᩢ᩶ᩣ (เหนั้า), เขิน ᩉ᩠ᨶᩮᩢ᩶ᩣ (เหนั้า), ไทลื้อ ᦐᧁᧉ (เหน้า)

ເຫນົ້າ
เหน็้า


ເຫນົ້າ

รูปแบบอื่นของ ເໜົ້າ (เหน็้า)


ຫຼອດ

ซึ่งเป็นชิ้นขนาดเล็กและยาวและผ่านการตากแดดให้แห้ง (ใช้แก่เนื้อสัตว์บกหรือปลา)


ຫລອດ

รูปแบบอื่นของ ຫຼອດ (หลอด)


ເຫຼືອກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลือก, อีสาน เหลือก, เขิน ᩉᩖᩮᩨᨠ (เหลืก), ไทลื้อ ᦵᦜᦲᧅᧈ (เหลี่ก), ไทใหญ่ လိူၵ်ႇ (เลิ่ก)

ເຫລືອກ
เหลือก

[lɯːə̯k̚˥˥˨]


ເຫລືອກ

[lɯːə̯k̚˥˥˨]

รูปแบบอื่นของ ເຫຼືອກ (เหลือก)


ແໝບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แหมบ, เขิน ᩉ᩠ᨾᩯ᩠ᨷ (แหมบ), ไทลื้อ ᦶᦖᧇ (แหมบ), ไทใหญ่ မႅပ်း (แม๊ป)

ດັງແໝບ


ແຫມບ

รูปแบบอื่นของ ແໝບ (แหมบ)


ໂມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โม, อีสาน โม

โด่ง (ใช้แก่จมูก)


ມາຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มาย


ມາຽ

รูปล้าสมัยของ ມາຍ (มาย)


ໂຖງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โถง


ເງາະ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เงาะ; ร่วมรากกับ ງໍ (งํ)

งอ, ไม่ตรง, คดไปมา


ອ່ຽມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เอี่ยม, อีสาน เอี่ยม


ສະຫະ

ยืมมาจากบาลี สห หรือสันสกฤต सह (สห)


ມອຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มอย; อาจมาจาก ມອງ (มอง) และ ຄອຍ (คอย)


ມອຽ

รูปล้าสมัยของ ມອຍ (มอย)


ມ່ອມ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ မွမ်ႈ (ม้อ̂ม)


ມັງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มัง

ซึ่งมีท่าทางคึกคะนอง เช่น ท่าทางของไก่ตัวผู้ที่แสดงต่อไก่ตัวเมีย, แข็งขัน


ມຸ່ຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มุ่ย; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย มุ่ย

ซึ่งมีสีใกล้สีแดงเข้ม, แดงเข้ม


ມຸ່ຽ

รูปล้าสมัยของ ມຸ່ຍ (มุ่ย)


ມົງກຸດ

ยืมมาจากบาลี มกุฏ หรือสันสกฤต मकुट (มกุฏ); ร่วมรากกับ ມຸງກຸດ (มุงกุด)


ເມົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เม้า

ซึ่งมีสีดำปนแดง

มัว, ไม่สดใส


ແມ້ນ

เหลือกขึ้นน้อย ๆ (ใช้แก่ตา)


ມົ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มัว, อีสาน มัว, คำเมือง ᨾᩫ᩠ᩅ (ม็ว), เขิน ᨾᩫ᩠ᩅ (ม็ว), ไทลื้อ ᦷᦙ (โม), ไทใหญ่ မူဝ်း (มู๊ว); ร่วมรากกับ ມົວ (ม็ว)


ລວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลวนลาม, อีสาน ลวน, เขิน ᩃ᩠ᩅᩁ (ลวร), ไทใหญ่ လူၼ်း (ลู๊น)


ລຶກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɤkᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *lɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลึก, คำเมือง ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เลิัก), เขิน ᩃᩧ᩠ᨠ (ลึก), ปักษ์ใต้ หลึก, ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧅ (เลีก), ไทใหญ่ လိုၵ်ႉ (ลึ๎ก), ไทใต้คง ᥘᥫᥐ (เลอ̂ก), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (ลึก์), จ้วง laeg


ລົວ

ซึ่งมีเสียงไม่ชัดเพราะลิ้นแข็ง


ລົວ

อาจร่วมรากกับ ໂລ (โล)

อ่อนแอ (ใช้แก่ตา)


ລຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลียง, อีสาน เลียง; อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩃᩮ᩠ᨦ (เลง)

เรียบ, เกลี้ยง


ເລືອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลือน

เลือน, เลือนราง, ซึ่งหายไป


ເລື່ອມ

* ดูที่ ເຫຼື້ອມ (เหลื้อม)

รูปแบบอื่นของ ເຫຼື້ອມ (เหลื้อม)


ແລ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แล้


ເລ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เล

ซึ่งกางออก (ใช้แก่เขาควาย), ซึ่งบานออก


ເລ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย เละ

เละ, เปื่อยจนเหลว, เหลว


ໂລ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โล; ร่วมรากกับ ໂລ້ (โล้)

เกือบบอด, โปนมาก และมีแต่ตาขาว (ใช้แก่ตา)


ເບະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบ้; ร่วมรากกับ ເບ້ (เบ้)

ผิดรูปผิดร่าง


ບໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บอ, อีสาน บอ, เขิน ᨷᩳ (บอ)


ຮ້າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮ้า

โทน, เปลี่ยว


ຮ້າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮ้า

ใหญ่ (ใช้แก่ไฟ)


ຮາດ

อาจร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩣ᩠ᨯ (ราด, “ไม่สำเร็จ, ไม่ครบ”), เขิน ᩁᩣ᩠ᨯ (ราด, “ไม่สมบูรณ์, ไม่ครบ”), ไทลื้อ ᦣᦱᧆ (ฮาด, “โง่”), ไทใหญ่ ႁၢတ်ႈ (ห้าต, “ไม่สุกเต็มที่, ไม่เด็กแต่ยังไม่โตเต็มที่”)

ซึ่งไม่สุกเต็มที่ (ใช้แก่ข้าว)

ซีด, ซูบ, ผอมแห้ง


ເຮື່ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรื่อ, อีสาน เฮื่อ, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เรอิ่อ), เขิน ᩁᩮᩬᩨ᩵ (เรอื่), ไทลื้อ ᦵᦣᦲᧈ (เฮี่), ไทใหญ่ ႁိူဝ်ႈ (เหิ้ว)

ซึ่งมีสีแดง ๆ เหลือง ๆ

เรื่อเรือง, สว่าง, สุกใส, สดใส, ผ่องใส


ແຮ້

เลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงหัวเราะ


ຮວນ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย รอน ๆ, ไทใหญ่ ႁူၼ်း (หู๊น)

เข้ม (ใช้แก่สีแดง)


ປ້ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ป้าน, ไทใหญ่ ပၢၼ်ႈ (ป้าน)


ປິກ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ပိၵ်း (ปิ๊ก)


ປິ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ปิ้ง


ປຸ້ຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปุย, อีสาน ปุ้ย, เขิน ᨸ᩠ᨿᩪ (ปยู); ร่วมรากกับ ປຸຍ (ปุย)

ขาว, เป็นปุย, นิ่ม


ປຸ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ປຸ້ຍ (ปุ้ย)


ເປ່

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦵᦔᧈ (เป่)

ซึ่งพัง, ซึ่งถูกทลาย

ซึ่งโดนหักล้าง, ซึ่งโดนลบล้าง


ເປິ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เปอะ

ซึ่งค้างอยู่ข้าง ๆ

ซึ่งทับไว้ข้างบน


ເປິ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปรอะ, เขิน ᨸᩮᩬᩧ (เปอึ), ไทลื้อ ᦵᦔᦲᦰ (เปีะ), ไทใหญ่ ပိူဝ် (เปิว) หรือ ပိူဝ်ႉ (เปิ๎ว)

เปรอะ (เลอะ)


ເປີຍ

ร่วมรากกับ ເປີ້ຍ (เปี้ย)

ส้วย, เบี่ยง, ซึ่งเลี่ยง


ເປີ້ຍ

ร่วมรากกับ ເປີຍ (เปีย)

ส้วย, เบี่ยง, ซึ่งเลี่ยง


ເປີ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ເປີ້ຍ (เปี้ย)


ເປີຽ

รูปล้าสมัยของ ເປີຍ (เปีย)


ເປີ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เปิ่น

เฉ, ไม่ตรงลง


ແປບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แปบ, อีสาน แปบ, เขิน ᨸᩯ᩠ᨷ (แปบ)


ແປບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แปลบ

แปลบ, เจ็บเข้าโดยเร็ว


ໂປງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โปง

ซึ่งแขวนอยู่


ໂປງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โปง

ซึ่งเป็นไส้เลื่อน (ใช้แก่ถุงอัณฑะ)


ປຸ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ปุ้ม, ไทใหญ่ ပုမ်ႈ (ปุ้ม); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ปุ้ม หรือ ปุ่ม, เขิน ᨸᩩ᩵ᨾ (ปุ่ม), ไทใหญ่ ပုမ်ႇ (ปุ่ม), จ้วง bumj (“มน ทื่อ ไม่คม”)

เป็นปุ่ม, บวม, ซึ่งเป็นก้อนรวมกัน


ຍອກ

ชันเกินไป, ไม่เป็นเนินพอดี


ຍັບ

อาจเกี่ยวข้องกับ ລັບ (ลับ)

ลับ, ซึ่งปิดบังอยู่


ຍັບ

ซึ่งเป็นพัก ๆ, ซึ่งเกิดขึ้นอย่างไม่ต่อเนื่อง


ຍ່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่อง, เขิน ᨿᩬ᩵ᨦ (ยอ่ง); ร่วมรากกับ ຢ່ອງ (อย่อง)


ໂຍ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหย่ง ๆ หรือ โย่ง ๆ, คำเมือง ᨿᩰᩫ᩠᩵ᨦ᩻ (โย็่งๆ)เขิน ᨿᩫ᩠᩵ᨦᪧ (ย็่งๆ), ไทใหญ่ ယူင်ႈယူင်ႈ (ยู้งยู้ง); ร่วมรากกับ ໂຍ່ງໆ (โย่งๆ)

ซึ่งขึ้นได้ง่าย

ซึ่งปะทุง่าย

ซึ่งไปด้วยก้าวยาว ๆ


ຍອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ยอง; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ยอง (“เส้น, ใย”), คำเมือง ᨿᩬᨦ (ยอง, “สายใย”), เขิน ᨿᩬᨦ (ยอง, “เส้น, ใย”), ไทลื้อ ᦍᦸᧂ (ยอ̂ง, “ขาวมาก”), ไทใหญ่ ယွင်း (ย๊อ̂ง, “เส้น, ริ้ว”); อาจร่วมรากกับ ຫຍອງ (หยอง)

หยิก (ใช้แก่ผม)


ຂີ້ແຍ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ແຍ (แย, “ขี้แย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขี้แย

[kʰiː˧˩.ɲɛː˧˥]

[kʰiː˥˥˨.ɲɛː˩˨]


ຫຍອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หย็อง, อีสาน หยอง; อาจร่วมรากกับ ຍອງ (ยอง)

หยิก (ใช้แก่ผมหรือขน)


ຫຽອງ

รูปล้าสมัยของ ຫຍອງ (หยอง)


ໂຊດ

ยืมมาจากบาลี โชติ; เทียบสันสกฤต ज्योतिस् (ชฺโยติสฺ)


ແຊະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แช; ร่วมรากกับ ແຊ (แซ)


ຊ່ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เชี่ยว, เขิน ᨩ᩠ᨿᩴ᩵ (ชยํ่) หรือ ᨩᩯ᩠᩵ᩅ (แช่ว), ไทลื้อ ᦵᦋᧁᧈ (เช่ว)

เชี่ยว (เก่ง, เชียร), เชี่ยวชาญ


ຊີດຊຽວ

ຊີດ (ซีด, “ซีด”) + ຊຽວ (ซยว, “เซียว”)

[siːt̚˥˨.siːə̯w˧˥]

[siːt̚˧˦.siːə̯w˩˨]

ซีดเซียว (ไม่มีเลือดฝาด)


ຊຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เซียว

เซียว (ไม่สดใส)


ແວ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แว้

ซึ่งเป็นรอยด่าง, แด่น, ซึ่งเป็นลานตรงกลาง


ແວ້

ซึ่งมีลักษณะมน, บาง และบาน


ແວບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แวบ, เขิน ᩅᩯ᩠ᨷ (แวบ), ไทลื้อ ᦶᦞᧇ (แวบ), ไทใหญ่ ဝႅပ်ႈ (แว้ป)


ແວບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แวบ หรือ แว็บ


ໂວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โว, อีสาน โว; อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ဝူဝ်းဝႃး (วู๊วว๊า)


ວະ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วะ, ไทลื้อ ᦞᦰ (วะ)

สว่าง, แจ้ง (ใช้แก่ท้องฟ้า)


ວາກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วาก, เขิน ᩅᩤ᩠ᨠ (วาก); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย วาก

ซึ่งขาดออกส่วนหนึ่ง, แหว่ง, ซึ่งเป็นรอยกว้างออก, ซึ่งเป็นรู, ซึ่งเป็นรอยแตก, ซึ่งแตก


ວາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วาบ, ไทลื้อ ᦞᦱᧇ (วาบ), ไทใหญ่ ဝၢပ်ႈဝၢပ်ႈ (ว้าปว้าป)

ซึ่งลุกไหม้อย่างรวดเร็ว


ວາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วาบ; อาจมีรากศัพท์เดียวกับ วาบ (ลุกไหม้อย่างรวดเร็ว)

ซึ่งรู้สึกร้อนหรือตกใจ


ວູ່

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วู่, เขิน ᩅᩪ᩵ (วู่), ไทลื้อ ᦞᦴᧈ (วู่)

ลุกไหม้แล้วถูกลมพัด, พลุ่งมาโดยแรง (ใช้แก่ความร้อนหรือไอร้อน)


ເວົ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เว้า, อีสาน เว่า, เขิน ᩅᩮᩤᩢ᩵ (เวาั่); ร่วมรากกับ ເວົ້າ (เว็้า)

ซึ่งเป็นจาวอยู่ข้างใน

กลวง, เปล่า, ว่าง


ເວົ່າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เว่า; อาจมีรากศัพท์เดียวกับ ເວົ່າ (เว่า) "ซึ่งเป็นจาวอยู่ข้างใน"

เหี่ยว, อ่อนนิ่ม


ເວີ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เว้อ; ร่วมรากกับ ເຫວີ (เหวี) and ເຫວີ້ (เหวี้)

บาน (ผายออก), กว้าง (ใช้แก่ปาก) ดั่ง ปากหมู


ເຫວີ

ร่วมรากกับ ເວີ້ (เวี้) and ເຫວີ້ (เหวี้)

บาน (ผายออก), ซึ่งมีขอบหรือปากที่เอียงออกจากกัน


ເຫວີ້

ร่วมรากกับ ເວີ້ (เวี้) and ເຫວີ (เหวี)

บาน (ผายออก)


ເໝບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แหมบ, เขิน ᩉ᩠ᨾᩯ᩠ᨷ (แหมบ), ไทลื้อ ᦶᦖᧇ (แหมบ), ไทใหญ่ မႅပ်း (แม๊ป); ร่วมรากกับ ແໝບ (แหมบ)


ເຫມບ

รูปแบบอื่นของ ເໝບ (เหมบ)


ຫູ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย หู่, คำเมือง ᩉᩪ᩵ (หู่), เขิน ᩉᩪ᩵ (หู่), ไทลื้อ ᦠᦴᧈ (หู่), ไทใหญ่ ႁူႇ (หู่)

ซึ่งหู่, ซึ่งยู่เข้า


ຫຍູ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยู่, ไทลื้อ ᦊᦴᧉ (หยู้), ไทใหญ่ ယူႈ (ยู้); ร่วมรากกับ ຫຍູ່ (หยู่) และ ຍູ່ (ยู่)

ซึ่งยู่ (ย่น), ซึ่งมีส้นยุบเข้า


ຫຽູ້

รูปล้าสมัยของ ຫຍູ້ (หยู้)


ຫຍູ່

การสะกดด้วยไม้เอกอาจได้รับอิทธิพลมาจากไทย ยู่; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยู่, ไทลื้อ ᦊᦴᧉ (หยู้), ไทใหญ่ ယူႈ (ยู้); ร่วมรากกับ ຫຍູ້ (หยู้)

ຍູ່
ຫຽູ່
หยู่

ซึ่งยู่ (ย่น), ซึ่งหดเข้า, ซึ่งไม่เรียบ


ຫຽູ່

รูปล้าสมัยของ ຫຍູ່ (หยู่)


ຍູ່

รูปแบบอื่นของ ຫຍູ່ (หยู่)


ຫຽນ

ซึ่งเหยียดตรง


ເຜາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เผาะ, อีสาน เผาะ; อาจร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦕᦸᦰ (ผอ̂ะ)

เผาะ (เปราะ), กรอบ


ຜຸຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผุยผง, อีสาน ผุย, เขิน ᨹ᩠ᨿᩪ (ผยู), ไทลื้อ ᦕᦼ (ผูย)

ละเอียด, ซึ่งเป็นผง


ຜຸຽ

รูปล้าสมัยของ ຜຸຍ (ผุย)


ເຜີນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เผิน, อีสาน เผิน

ตื้น, ผิวเผิน, ไม่ลึกซึ้ง


ເຜີນ

แปลน, โล่ง, เปิดเผย

เรียบ, ราบ, แบน


ທອມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ทอม, เขิน ᨴᩬᨾ (ทอม)

ซึ่งอดออม, ซึ่งประหยัด


ທຶບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทึบ, เขิน ᨲᩧ᩠ᨷ (ตึบ), ไทลื้อ ᦎᦹᧇ (ตืบ); ร่วมรากกับ ຕຶບ (ตึบ)

ทึบ (แน่นหนา หรือโง่)


ອຸ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อุ, อีสาน อุ


ອູມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อูม, อีสาน อูม

อูม (โป่งหรือนูน)


ເອ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แอ่น, อีสาน เอ่น หรือ แอ่น; ร่วมรากกับ ແອນ (แอน) และ ແອ່ນ (แอ่น)

แอ่น, ซึ่งมีส่วนกลางหรือหลังต่ำลง


ເອມ

ยืมมาจากไทย เอม

เอม (หวานหรือชื่นใจ)


ໂອກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โอก

ซึ่งถูกถอนขน, ซึ่งไร้ขน (เช่นไก่), ซึ่งไร้ผม


ອຽນ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย เอียน, อีสาน เอียน

[ʔiːə̯n˩(˧)]

ซึ่งมีกลิ่นเหม็นแบบหนึ่ง


ອອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ออง, คำเมือง ᩋᩬᨦ (ออง), ไทลื้อ ᦀᦸᧂ (ออ̂ง), ไทใหญ่ ဢွင် (ออ̂ง); ร่วมรากกับ ອັອງ (อัอง)

ซึ่งมีหลังโกง, นูนขึ้น


ອັອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ออง, คำเมือง ᩋᩬᨦ (ออง), ไทลื้อ ᦀᦸᧂ (ออ̂ง), ไทใหญ่ ဢွင် (ออ̂ง); ร่วมรากกับ ອອງ (ออง)

ซึ่งมีหลังโกง, นูนขึ้น


ເສາະ

ยืมมาจากไทย เสาะ

ໃຈເສາະ


ນານາ

ยืมมาจากบาลี นานา หรือสันสกฤต नाना (นานา); ร่วมเชื้อสายกับไทย นานา, อีสาน นานา, เขิน ᨶᩣᪧ (นาๆ), ไทลื้อ ᦓᦱᦓᦱ (นานา), ไทใหญ่ ၼႃႇၼႃႇ (น่าน่า)


ສີ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สิ้ว; ร่วมรากกับ ສິ້ວ (สิ้ว)

(ສີ~) เขียวแก่ ดั่งสีหัวเป็ดตัวผู้, เขียวอมน้ำเงิน


ສິ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สิ้ว; ร่วมรากกับ ສີ້ວ (สี้ว)


ສຶມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซึม, เขิน ᨩᩧ᩠ᨾ (ชึม), ไทลื้อ ᦋᦹᧄ (ชืม), ไทใหญ่ ၸိုမ်း (จึ๊ม) หรือ ၸိမ်း (จิ๊ม); ร่วมรากกับ ຊຶມ (ซึม)

ซึม, ซึมเศร้า, เหงาหงอย

ค่อย ๆ ไหลออก


ສຶງ

อาจร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩧ᩠ᨦ (สึง), เขิน ᩈᩧ᩠ᨦ (สึง), ไทลื้อ ᦉᦹᧂ (สืง)

ยืดเยื้อ, เรื้อรัง (ใช้แก่ไข้หรือความเจ็บป่วย)


ສຶງ

อาจร่วมรากกับ ສຶມ (สึม)


ສຶ້ງ

ซึ่งหลับตาลงช้า ๆ, ซึ่งกำลังจะหลับ, ง่วง


ສຸຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สุย

ซึ่งเฉียด, ใกล้, เกือบชน, เกือบโดน


ສຸຽ

รูปล้าสมัยของ ສຸຍ (สุย)


ສູຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สุย; ร่วมรากกับ ສຸຍ (สุย)

ซึ่งเฉียด, ใกล้, เกือบชน, เกือบโดน


ສູຽ

รูปล้าสมัยของ ສູຍ (สูย)


ສຽກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เสียก; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย เสือก, อีสาน เสือก, เขิน ᩈᩮᩨ᩠ᨠ (เสืก); อาจร่วมรากกับ ເສືອກ (เสือก)

[siːə̯k̚˥˥˨]

ซึ่งมีหนังที่ไม่หุ้มปลาย (ใช้แก่องคชาต)


ສ້ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยว

เสี้ยว (เฉ, ออกนอกแนว), ซึ่งไปไม่ตรง, ซึ่งเบี่ยงไปข้างหนึ่ง, เอียง, เฉียง


ສະພັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สะพรั่ง, อีสาน สะพั่ง, เขิน ᩈᨻᩕᩢ᩠᩵ᨦ (สพรั่ง); อาจร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦘᧂᧈ (ภั่ง)

ซึ่งเรียงกันเป็นแถว, พร้อมเพรียง

ซึ่งสะดุดตา, ซึ่งเห็นได้ง่าย, ซึ่งเห็นได้ชัดเจน


ສະພັ້ງ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย พลั้ง; อาจร่วมรากกับ ພັ້ງ (พั้ง)

ซึ่งไม่รู้สึกตัว, ซึ่งมีจิตที่ไร้สำนึก, ซึ่งหลงลืม


ຊີວະພາບ

ຊີວະ (ซีวะ, “ชีว”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)

[siː˩˨.ʋa(ʔ˧˨).pʰaːp̚˧˦]


ຍຸດທະວິທີ

ຍຸດທະ (ยุดทะ, “ยุทธ”) + ວິທີ (วิที, “วิธี”)

เกี่ยวกับยุทธวิธี


ໜາແໜ້ນ

ໜາ (หนา, “หนา”) + ແໜ້ນ (แหน้น, “แน่น”)

ຫນາແຫນ້ນ
หนาแหน้น

[naː˥˧˧.nɛːn˥˥˨]


ຫນາແຫນ້ນ

[naː˥˧˧.nɛːn˥˥˨]

รูปแบบอื่นของ ໜາແໜ້ນ (หนาแหน้น)


ຢິກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หยิก


ຢືດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲɯːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยืด, อีสาน ยืด, เขิน ᨿᩨ᩠ᨯ (ยืด) หรือ ᩉ᩠ᨿᩨᨯ (หยืด), ไทลื้อ ᦊᦹᧆᧈ (หยื่ด), ไทขาว ꪥꪳꪒ, ไทใหญ่ ယိုတ်ႈ (ยึ้ต); ร่วมรากกับ ຍືດ (ยืด)

ยืด (ขยายตัวออกได้)

ซึ่งทำจากผ้าที่ถัก


ໂຢງ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย โย่ง, เขิน ᨿᩫ᩠ᨦ (ย็ง) หรือ ᩉ᩠ᨿᩰᨦᪧ (โหยงๆ)


ໂຢກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โหยก


ຢົ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉ᩠ᨿᩫ᩵ᨦ (หย็่ง) หรือ ᨿᩫ᩠᩵ᨦ (ย็่ง); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย หย่ง

ซึ่งเกล้าขึ้น (ใช้แก่ผม)


ຊຶມເຊື້ອ

ຊຶມ (ซึม, “ซึม, ซับ”) + ເຊື້ອ (เซื้อ, “เชื้อ”)

[sɯm˧˥.sɯːə̯˥˨]

[sɯm˩˨.sɯːə̯˧˦]

ພະຍາດຊຶມເຊື້ອ

พะยาดซึมเซื้อ


ນິລະນາມ

ນິລະ (นิละ, “นิร”) + ນາມ (นาม, “นาม”)


ເຫມືອນ

[mɯːə̯n˩(˧)]

รูปแบบอื่นของ ເໝືອນ (เหมือน)


ປລາດ

รูปล้าสมัยของ ປະຫຼາດ (ปะหลาด)


ປະຫລາດ

รูปแบบอื่นของ ປະຫຼາດ (ปะหลาด)


ພື້ນເມືອງ

ພື້ນ (พื้น, “พื้น”) + ເມືອງ (เมือง, “เมือง”)

[pʰɯːn˥˨.mɯːə̯ŋ˧˥]

[pʰɯːn˧˦.mɯːə̯ŋ˩˨]


ສຳເລັດລູບ

ยืมมาจากไทย สำเร็จรูป; ร่วมรากกับ ສຳເລັດຮູບ (สำเลัดฮูบ)


ສຳເລັດຮູບ

ยืมมาจากไทย สำเร็จรูป; เหมือนกับ ສຳເລັດ (สำเลัด, “สำเร็จ”) + ຮູບ (ฮูบ, “รูป”); ร่วมรากกับ ສຳເລັດລູບ (สำเลัดลูบ)


ພິດສະດານ

ยืมมาจากสันสกฤต विस्तार (วิสฺตาร, “ความกว้าง, การขยาย”); เทียบบาลี วิตฺถาร

ພິສດານ
พิสดาน

พิสดาร (กว้างขวางหรือละเอียด)


ພິສດານ

รูปล้าสมัยของ ພິດສະດານ (พิดสะดาน)


ເລືອດເຢັນ

ເລືອດ (เลือด, “เลือด”) + ເຢັນ (เอยัน, “เย็น”)


ຮ້າຽ

รูปล้าสมัยของ ຮ້າຍ (ฮ้าย)


ຊົ່ວຮ້າຍ

ຊົ່ວ (ซ็่ว, “ชั่ว”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ຊົ່ວຮ້າຽ
ซ็่วฮ้าย

[suːə̯˧˨.haːj˧˦]


ຊົ່ວຮ້າຽ

[suːə̯˧˨.haːj˧˦]

รูปล้าสมัยของ ຊົ່ວຮ້າຍ (ซ็่วฮ้าย)


ມິດີມິຮ້າຍ

ມິ (มิ, “มิ”) + ດີ (ดี, “ดี”) + ມິ (มิ, “มิ”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ມິດີມິຮ້າຽ
มิดีมิฮ้าย

มิดีมิร้าย (ชั่วร้าย)


ໜ້າຊື່ໃຈຄົດ

ໜ້າ (หน้า, “หน้า”) + ຊື່ (ซื่, “ซื่อ”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ຄົດ (ค็ด, “คด”); ร่วมเชื้อสายกับไทย หน้าซื่อใจคด, คำเมือง ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨪᩨ᩵ᨧᩱᨣᩫ᩠ᨯ (หน้าซื่ไจค็ด), ไทดำ ꪘ꫁ꪱꪏꪳ꪿ꪻꪊꪶꪁꪒ (หน้าซึ่ใจโกฺด), ไทใหญ่ ၼႃႈသိုဝ်ႈၸႂ်ၵူတ်ႉ (น้าสึ้วใจกู๎ต)

ຫນ້າຊື່ໃຈຄົດ
หน้าซื่ใจค็ด

[naː˥˥˨.sɯː˧˨.t͡ɕaɰ˩˨.kʰot̚˧˨]

ໜ້າ-ຊື່-ໃຈ-ຄົດ

หน้าซื่อใจคด


ຊື່ຕົງ

ຊື່ (ซื่, “ซื่อ”) + ຕົງ (ต็ง, “ตรง”)

[sɯː˧˨.toŋ˩˨]


ບ້າເລືອດ

ບ້າ (บ้า, “บ้า”) + ເລືອດ (เลือด, “เลือด”)

[baː˥˨.lɯːə̯t̚˥˨]

[baː˧˦.lɯːə̯t̚˧˦]

บ้าเลือด, กระหายเลือด, โหดร้าย, ดุร้าย


ເດິກດຳບັນ

ເດິກ (เดิก, “ดึก”) + ດຳ (ดำ, “ดำ”) + ບັນ (บัน, “บรรพ์”); ร่วมรากกับ ດຶກດຳບັນ (ดึกดำบัน)

ดึกดำบรรพ์, โบราณ


ຫູເບົາ

ຫູ (หู, “หู”) + ເບົາ (เบ็า, “เบา”)


ຫົວດື້

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ດື້ (ดื้, “ดื้อ”)

[huːə̯˩(˧).dɯː˥˨]

[huːə̯˥˧˧.dɯː˧˦]

หัวดื้อ, หัวรั้น


ຈອມປອມ

ຈອມ (จอม, “จอม”) + ປອມ (ปอม, “ปลอม”)

[t͡ɕɔːm˩˨.pɔːm˩˨]


ຈົນກອກ

ยืมมาจากไทย จนตรอก

[t͡ɕon˩˨.kɔːk̚˥˥˨]


ໃຈໃຫຍ່ໃຈໂຕ

ໃຈໃຫຍ່ (ใจใหย่, “ใจใหญ่”) + ໃຈໂຕ (ใจโต, “ใจโต”)


ໃຈໂຕ

ໃຈ (ใจ, “ใจ”) + ໂຕ (โต, “โต”)

[t͡ɕaɰ˩˨.toː˩˨]


ໃຫມ່

รูปแบบอื่นของ ໃໝ່ (ใหม่)


ແຫລກ

รูปแบบอื่นของ ແຫຼກ (แหลก)


ເຮັງ

ยืมมาจากหมิ่นใต้ 興 (heng, “เจริญ, รุ่งเรือง”)


ບູຮານ

ยืมมาจากบาลี โปราณ; เทียบสันสกฤต पौराण (เปาราณ); ร่วมรากกับ ໂບຮານ (โบฮาน)


ໂບຮານ

ร่วมรากกับ ບູຮານ (บูฮาน)


ປະຈັກ

ยืมมาจากบาลี ปจฺจกฺข; เทียบสันสกฤต प्रत्यक्ष (ปฺรตฺยกฺษ)


ໂດດເດັ່ນ

ยืมมาจากไทย โดดเด่น; เหมือนกับ ໂດດ (โดด, “โดด”) + ເດັ່ນ (เดั่น, “เด่น”)


ຮ່ວມສະໄຫມ

ຮ່ວມ (ฮ่วม, “ร่วม”) + ສະໄຫມ (สะไหม, “สมัย”)

รูปแบบอื่นของ ຮ່ວມສະໄໝ (ฮ่วมสะไหม)


ເຫມາະ

รูปล้าสมัยของ ເໝາະ (เหมาะ)


ຫນ້ອຍ

รูปแบบอื่นของ ໜ້ອຍ (หน้อย)


ໂຣແມນຕິກ

รูปแบบอื่นของ ໂລແມນຕິກ (โลแมนติก)


ຄລາສສິກ

รูปแบบอื่นของ ຄລາດສິກ (คลาดสิก)


ກອມມູນິດ

ຄອມມິວນິດ
ຄອມມູນິດ


ຄອມມິວນິດ

ກອມມູນິດ
ຄອມມູນິດ


ຄອມມູນິດ

ກອມມູນິດ
ຄອມມິວນິດ

[kʰɔːm˩˨.muː˩˨.nit̚˧˨]


ລະຍັບ

ยืมมาจากไทย ระยับ


ແນ່ຊັດ

ยืมมาจากไทย แน่ชัด; เหมือนกับ ແນ່ (แน่, “แน่”) + ຊັດ (ซัด, “ชัด”)

[nɛː˧˨.sat̚˧˨]


ງົກ

ไม่ซื่อ, ไม่ซื่อสัตย์


ສຸນທອນ

ยืมมาจากบาลี สุนฺทร หรือสันสกฤต सुन्दर (สุนฺทร)

[sun˥˧˧.tʰɔːn˩˨]


ພິຖີພິຖັນ

ยืมมาจากไทย พิถีพิถัน

[pʰiʔ˧˨.tʰiː˥˧˧.pʰiʔ˧˨.tʰan˥˧˧]

ພິ-ຖີ-ພິ-ຖັນ


ຖີ່ຖ້ວນ

ຖີ່ (ถี่, “ถี่”) + ຖ້ວນ (ถ้วน, “ถ้วน”)

[tʰiː˧.tʰuːə̯n˧˩]

[tʰiː˧˨.tʰuːə̯n˥˥˨]


ລະອຽດລະອໍ

[la(ʔ˧˨).ʔiːə̯t̚˥˥˨.la(ʔ˧˨).ʔɔː˩˨]

ລະ-ອຽດ-ລະ-ອໍ


ສະອາດສະອ້ານ

ສະອາດ (สะอาด, “สะอาด”) + ສະອ້ານ (สะอ้าน, “สะอ้าน”)

ສະ-ອາດ-ສະ-ອ້ານ


ສະທະນະ

ยืมมาจากบาลี สธน


ທຸ່ນ

มีใจหนักแน่น, อดทน

ช่วยพอให้มีกำลังใจ


ເຍືອ

ทนอยู่ได้นาน, ทน, ทนทาน


ຄວ້າງ

คว้าง, ร่อนเร่, จรจัด

ไม่มีที่หนุน


ເງິ

ใบ้, ซึ่งพูดไม่ได้, ซึ่งไม่มีเสียง

เงียบ, เงียบขรึม

ซึ่งมึน, ซึ่งงง, ซึ่งตะลึง


ແງນ

ร่วมรากกับ ແຍນ (แยน)

เว้า, ต่ำตรงกลาง


ໂງກເງກ

[ŋoːk̚˥˨.ŋeːk̚˥˨]

[ŋoːk̚˧˦.ŋeːk̚˧˦]

ซึ่งโงกเงก, ซึ่งโยกไปมา


ໂງກ

ซึ่งกลับไปกลับมา, ซึ่งโยกไปมา


ແງ້ນ

ซึ่งแอ่นขึ้น, ซึ่งแอ่น, โค้งไปข้างหลัง


ເຈີ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ເຈີ້ຍ (เจี้ย)


ເຈີ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ເຈີ້ຍ (เจี้ย)


ເຈີ້ຍ

เฉียง, เอียง

ส้วยข้างหนึ่ง


ເຈີ້ຍ

เฉย (ไม่แสดงความรู้สึก)


ລັ້ງ

ซึ่งไม่โตตามฤดูกาลอันควรโต, เล็ก, ซึ่งมีขนาดที่เล็กกว่าโดยทั่วไป, พัฒนาน้อยกว่าที่ควร, แคระ, เตี้ยแคระ (ใช้แก่พืช)


ລ້າຍ

เซไปข้างหนึ่ง, เอนเอียง, ตั้งไม่เที่ยง, ไม่เที่ยง


ລ້າຽ

รูปล้าสมัยของ ລ້າຍ (ล้าย)


ໂກ່ມ

งอลง, งอ, ขด

ซึ่งโค้งตัวเพราะกลัวหรือเพราะความรู้สึกอื่น


ປ້າງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ป้าง, อีสาน ป้าง, คำเมือง ᨸ᩶ᩣ᩠ᨦ (ป้าง), เขิน ᨸ᩶ᩣ᩠ᨦ (ป้าง), ไทลื้อ ᦔᦱᧂᧉ (ป้าง), ไทใหญ่ ပၢင်ႈ (ป้าง)


ແຫລມ

รูปแบบอื่นของ ແຫຼມ (แหลม)


ຈົ້ງ

ร่วมรากกับ ຈົງ (จ็ง)

คด, งอ, โค้ง, ไม่ตรง


ຈົງ

ร่วมรากกับ ຈົ້ງ (จ็้ง)

คด, งอ, โค้ง, ไม่ตรง


ຫງາກ

ซึ่งร้องไห้คร่ำครวญดัง ๆ (ใช้แก่เด็ก)


ຫຍອນ

เกินขีด, มากเกินไป


ຫຽອນ

รูปล้าสมัยของ ຫຍອນ (หยอน)


ຫຽ້ອນ

รูปล้าสมัยของ ຫຍ້ອນ (หย้อน)


ຫຍະ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨿᩡ (หยะ)

ไม่เกลี้ยง, ไม่เรียบ, หยาบ, ขรุขระ, ซึ่งมีอาการหยาบ ๆ เมื่อใช้กายหรือลิ้นสัมผัส

ไม่เป็นเนื้อเดียวกัน, ไม่กลมเกลียวกัน

สกปรก, ซึ่งล้างไม่เกลี้ยง (เช่น ผลไม้หรือผัก)


ຫຽະ

รูปล้าสมัยของ ຫຍະ (หยะ)


ຊົ້ງ

ยื่นออก, ยื่นออกมา, ยื่นไปข้างหนึ่ง

เบี้ยว (ใช้แก่ลูกเบี้ยว เป็นต้น)


ຫຍ້າວ

เป็นหน่อ, แตกหน่อ (ใช้แก่ผลไม้หรือเมล็ด)

หมดเนื้อหรือน้ำของผลไม้และเหลือแต่กากเหี่ยวแห้งข้างใน, แห้งผาก, เหี่ยว, เหี่ยวแห้ง


ຫຽ້າວ

รูปล้าสมัยของ ຫຍ້າວ (หย้าว)


ຜົ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ผ้ง

ขาวเหมือนหิมะ


ຫຍຸກ

อาจเกี่ยวข้องกับ ຂະຍຸກຂະຍິກ (ขะยุกขะยิก)

ซึ่งมีอาการดิ้นไปมา, ดิ้นรน


ຫຽຸກ

รูปล้าสมัยของ ຫຍຸກ (หยุก)


ຫຍຸ່ມ

ซึ่งเป็นกระจุก


ຫຽຸ່ມ

รูปล้าสมัยของ ຫຍຸ່ມ (หยุ่ม)


ຫຍຸຍ

ຫຽຸຍ
หยุย
ຫຍຸຽ
หยุย

ซึ่งมีขนยาวแผ่ลง, ซึ่งมีขนดกและยาว, ซึ่งมีขนมาก (เช่น หมา)


ຫຽຸຍ

รูปล้าสมัยของ ຫຍຸຍ (หยุย)


ໝຸ້ມ

มุ่ม, ซึ่งมีปลายไม่แหลม, ทู่, ทื่อ


ຫມຸ້ມ

รูปล้าสมัยของ ໝຸ້ມ (หมุ้ม)


ບຸ້ມ

บุ๋ม, บุบ (เช่น สิ่งที่เป็นแผ่น), เว้า, โหว่, โบ๋, ซึ่งเป็นแอ่ง, ซึ่งเป็นหลุม, บุบบิบ


ໝ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หม้า, จ้วง maj (หม้า-1.โตขึ้นมาก โตไวมาก 2.โตขึ้น เติดโต)

งาม, รูปร่างดี, สัดส่วนดี


ຫມ້າ

รูปล้าสมัยของ ໝ້າ (หม้า)


ໝ້ອມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หม้อม

ซีด, จืดชืด, ซึ่งไม่มีสี

ซึ่งไม่มีการแสดงออกใด ๆ


ຫມ້ອມ

รูปแบบอื่นของ ໝ້ອມ (หม้อม)


ໂໜ້ງ

ซึ่งไม่ประสานกัน (ใช้แก่เสียงหรือดนตรี), ซึ่งมีระดับเสียงที่เพี้ยน, ซึ่งไม่สอดคล้องกัน, ซึ่งไม่ลงรอยกัน, ซึ่งไม่กลมกลืนกัน


ໂຫນ້ງ

รูปแบบอื่นของ ໂໜ້ງ (โหน้ง)


ຄວາມຊຽງ

ຄວາມ (ความ) + ຊຽງ (ซยง)

[kʰuːə̯m˧˥.siːə̯ŋ˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.siːə̯ŋ˩˨]

คำอาการนามของ ຊຽງ (ซยง)


ຫນົ້ວ

รูปแบบอื่นของ ໜົ້ວ (หน็้ว)


ໜົ້ວ

ซึ่งปะปนกัน, ซึ่งคนเข้ากัน, ซึ่งสับสน, ปนเป, ซึ่งยุ่งเหยิง, ซึ่งวุ่นวาย


ຮົ່ມເຢັນ

ຮົ່ມ (ฮ็่ม, “ร่ม”) + ເຢັນ (เอยัน, “เย็น”)


ເສົ້າໝອງ

ເສົ້າ (เส็้า, “เศร้า”) + ໝອງ (หมอง, “หมอง”)

ເສົ້າຫມອງ
เส็้าหมอง

[saw˥˥˨.mɔːŋ˥˧˧]

เศร้าหมอง, โศกเศร้า


ມືດມົວ

ມືດ (มืด, “มืด”) + ມົວ (ม็ว, “มัว”)

[mɯːt̚˥˨.muːə̯˧˥]

[mɯːt̚˧˦.muːə̯˩˨]


ດ້ອຍພັດທະນາ

ยืมมาจากไทย ด้อยพัฒนา

ດ້ອຽພັດທະນາ
ด้อยพัดทะนา

ດ້ອຍ-ພັດ-ທະ-ນາ


ອີ່ຫຼີ

ອີ່ຫລີ
อี่หลี

[ʔiː˧˨.liː˥˧˧]


ໂຊ້ນ

เฒ่ามาก, แก่มาก (มีอายุมาก)


ສະອອນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สะออน

[sa(ʔ˩˨).ʔɔːn˩˨]

ชื่นใจ, ดีใจมาก


ອໍລະຊອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อรชร, ร่วมรากกับ ອອນຊອນ (ออนซอน)

ອໍຣະຊອນ
อํระซอน

[ʔɔː˩˨.la(ʔ˧˨).sɔːn˩˨]

สนุก, ชื่นใจ


ອໍຣະຊອນ

[ʔɔː˩˨.la(ʔ˧˨).sɔːn˩˨]

รูปล้าสมัยของ ອໍລະຊອນ (อํละซอน)


ເຖິກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถึก, ไทดำ ꪹꪖꪷꪀ (เถํก), ไทขาว ꪖꪷꪀ


ມາບ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨾᩣ᩠ᨷ (มาบ), เขิน ᨾᩣ᩠ᨷ (มาบ), ไทลื้อ ᦙᦱᧇ (มาบ), ไทใหญ่ မၢပ်ႈ (ม้าป), ไทใต้คง ᥛᥣᥙ (มาป)

มีแสงประกายเร็ว ๆ และใหญ่


ອະສຸຈິ

[ʔa(ʔ˧˥).suʔ˧˥.t͡ɕiʔ˧˥]

[ʔa(ʔ˩˨).suʔ˩˨.t͡ɕiʔ˩˨]


ນ່າຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย น่าย, คำเมือง ᨶᩱ᩵ (ไน่), เขิน ᨶᩱ᩵ (ไน่), ไทลื้อ ᦺᦓᧈ (ไน่), ไทดำ ꪼꪙ꪿ (ไน่), ไทใหญ่ ၼႆႈ (ไน้); ร่วมรากกับ ໄນ່ (ไน่)

เปียกโชก, เปียกชุ่ม


ໝົ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หม่น, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩫ᩵ᩁ (หม็่ร), ไทใหญ่ မူၼ်ႇ (มู่น), ไทใต้คง ᥛᥨᥢᥱ (โม่น)

ມົ່ນ
ม็่น
ຫມົ່ນ
หม็่น


ວ່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ว่อง; อาจมีรากศัพท์เดียวกับไทย ว่าง

เป็นรูทะลุตรงกลาง, หลอ (มีช่องว่างระหว่างฟัน)

ແຂ້ວວ່ອງ


ໂຫວ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหว้ หรือ โว่, อีสาน โหว้

หลอ (มีช่องว่างระหว่างฟัน)

ແຂ້ວໂຫວ້


ຫ້ວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ห้วน, คำเมือง ᩉᩩ᩶ᩁ (หุ้ร); ร่วมรากกับ ຫຸ້ນ (หุ้น)


ເຍີ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เยิ้น


ເຫງົາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหงา, คำเมือง ᩉ᩠ᨦᩮᩢᩣ (เหงัา), ไทใหญ่ ငဝ် (งว)

เหงาหงอย, ไม่ชื่นบาน, โศกเศร้า


ຊື່ນບານ

ຊື່ນ (ซื่น, “ชื่น”) + ບານ (บาน, “บาน”)


ແຫ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แห้ม, คำเมือง ᩉᩯ᩠᩶ᨾ (แห้ม), ไทลื้อ ᦶᦠᧄᧉ (แห้ม), ไทใหญ่ ၶႅမ်ႈ (แข้ม), จ้วง hemj (แห้ม, “ร้อนมาก, ไฟแรงมาก”)

ถูกไฟลวกจนเกือบไหม้, เกรียม, ถูกความร้อนมากจนเกือบไหม้


ຮຸ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รุ่ม, คำเมือง ᩁᩩ᩵ᨾ (รุ่ม)

ร้อนอยู่ข้างใน


ຮຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรียว, คำเมือง ᩁ᩠ᨿᩅ (รยว), ไทดำ ꪵꪭꪫ (แฮว), ไทใหญ่ ႁဵဝ်း (เห๊ว)


ຫຼົ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หล้ง

ต่ำ (ใช้แก่หน้าดิน), ลุ่ม, ยุบลง


ຂຸ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ขุ่ม, ไทใหญ่ ၶုမ်ႇ (ขุ่ม), จ้วงแบบจั่วเจียง kumq (ขุ่ม-ลุ่ม หลุม รู ที่ต่ำ)

ต่ำ, ลุ่ม, ยุบลง, ที่น้ำท่วมถึง


ຫຼົ່ມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *lɤmᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หล่ม, คำเมือง ᩉᩖᩫ᩵ᨾ (หล็่ม), ไทใหญ่ လူမ်ႇ (ลู่ม), อาหม 𑜎𑜤𑜉𑜫 (ลุม์), จ้วง loemq


ຫລົ່ມ

รูปแบบอื่นของ ຫຼົ່ມ (หล็่ม)


ຮ່ວມສະໄໝ

ຮ່ວມ (ฮ่วม, “ร่วม”) + ສະໄໝ (สะไหม, “สมัย”)

ຮ່ວມສະໄຫມ
ฮ่วมสะไหม


ອະນາຖາ

ยืมมาจากบาลี อนาถ หรือสันสกฤต अनाथ (อนาถ)

[ʔa(ʔ˩˨).naː˩˨.tʰaː˥˧˧]

อนาถา (ไม่มีที่พึ่ง, กำพร้า, ยากจน)


ຫງາຽ

รูปล้าสมัยของ ຫງາຍ (หงาย)


ຍື່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ยื่ง หรือ ยึ่ง, ไทใหญ่ ယိုင်ႈ (ยึ้ง)

ขึ้นมาก, มากจนท่วม

ນ້ຳຍື່ງ


ຊີ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ชี่ หรือ สี้, อีสาน ซี่, ไทใหญ่ ၸီႈ (จี้)


ຫຼ້າງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หล้าง, คำเมือง ᩉᩖ᩶ᩣ᩠ᨦ (หล้าง), เขิน ᩉᩖ᩶ᩣ᩠ᨦ (หล้าง), ไทลื้อ ᦜᦱᧂᧉ (หล้าง), ไทใหญ่ လၢင်ႈ (ล้าง)

ຫໍຫຼ້າງ


ປັນຍາອ່ອນ

ยืมมาจากไทย ปัญญาอ่อน; เหมือนกับ ປັນຍາ (ปันยา, “ปัญญา”) + ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”)

[pan˩˨.ɲaː˩˨.ʔɔːn˧˨]


ເມີງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เมิง, คำเมือง ᨾᩮᩥ᩠ᨦ (เมิง, “สุกใส”), ไทดำ ꪹꪣꪷꪉ (เมิง) ในคำว่า ꪣ꪿ꪺꪙꪹꪣꪷꪉ (มั่วนเมํง), เวียดนาม mừng (หมึ่ง)

ชื่นบาน, สนุก


ເຍືອກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เยือก, อีสาน เยือก

มีอาการขนลุก, มีขนตั้งชันขึ้นพร้อมกันเพราะความหนาวหรือสะท้านใจ เป็นต้น


ເກິ

เทียบไทใหญ่ ၵိူဝ်ႉ (เกิ๎ว)

เผลอ, ลืมสติ


ເສົ້າໃຈ

ເສົ້າ (เส็้า, “เศร้า”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[saw˥˥˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ຍ້ວຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ย้วย, อีสาน ย้วย

ไหลตามกันมาช้า ๆ, ย้ายออกไปตามกันช้า ๆ


ແຍນ

อาจแผลงมาจาก ເຍນ (เยน); ร่วมรากกับ ແງນ (แงน)


ເຍນ

อาจเกี่ยวข้องกับ ເອນ (เอน)


ໂໜ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โหน; ร่วมรากกับ ໂນ (โน)


ໝືບ

มีจมูกที่บี้

มีเสียงพูดเหมือนคนที่สูญเสียจมูกไป


ຈູມຄ້ອງ

ຈູມ (จูม, “ดอกไม้ที่ยังตูมอยู่, ตุ่ม”) + ຄ້ອງ (ค้อง, “ฆ้อง”)

[t͡ɕuːm˩(˧).kʰɔːŋ˥˨]

[t͡ɕuːm˩˨.kʰɔːŋ˧˦]

ตูม (ยังไม่บาน)


ໝຶນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หมึน; ร่วมรากกับ ມຶນ (มึน)


ໝິກ

ร่วมรากกับ ໝຶກ (หมึก)


ຫມິກ

รูปแบบอื่นของ ໝິກ (หมิก)


ຫມຶນ

รูปแบบอื่นของ ໝຶນ (หมึน)


ຫມືບ

รูปแบบอื่นของ ໝືບ (หมืบ)


ຫ້ານ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ห้าน, คำเมือง ᩉ᩶ᩣ᩠ᨶ (ห้าน), ไทใหญ่ ႁၢၼ်ႈ (ห้าน)

มีอาการที่เดินไปขณะเจ็บเท้า


ປຶກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปึก, อีสาน ปึก, ไทลื้อ ᦔᦹᧅ (ปืก)


ເໜົ່າ

ເຫນົ່າ
เหน็่า

รูปแบบอื่นของ ເນົ່າ (เน็่า)


ຄຸ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย คุ่ม

คุ่ม (ค่อมน้อย ๆ, โค้งลง)

มีรูปร่างกลม


ກັນດານ

ยืมมาจากบาลี กนฺตาร; เทียบสันสกฤต कान्तार (กานฺตาร)

กันดาร (ลำบาก, อัตคัด, ขัดสน)


ຫົວບູຮານ

ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ບູຮານ (บูฮาน, “โบราณ”)

[huːə̯˥˧˧.buː˩˨.haːn˩˨]


ບໍລິບູນ

ยืมมาจากบาลี ปริปูรณ หรือสันสกฤต परिपूरण (ปริปูรณ)

ບໍຣິບູນ
บํริบูน

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.buːn˩˨]


ບໍຣິບູນ

[bɔː˩˨.liʔ˧˨.buːn˩˨]

รูปล้าสมัยของ ບໍລິບູນ (บํลิบูน)


ເອົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ้าว, อีสาน เอ้า, คำเมือง ᩋᩮᩢ᩶ᩣ (เอั้า)

ร้อนโดยไม่โดนแดดและไฟ, ร้อนอยู่ภายใน

ร้อนด้วยควันและไฟ


ອິດສະລະ

ยืมมาจากบาลี อิสฺสร (“เป็นใหญ่”); เทียบสันสกฤต ईश्वर (อีศฺวร, “เป็นใหญ่”); ร่วมรากกับ ອີສວນ (อีสวน)

ອິດສະຫຼະ
อิดสะหละ
ອິສລະ
อิสละ
ອິດສະຣະ
อิดสะระ


ສັດສະຕະ

ยืมมาจากบาลี สสฺสต; เทียบสันสกฤต शश्वत् (ศศฺวตฺ)


ອັດຈຸດ

ยืมมาจากบาลี อจฺจุต

[ʔat̚˧˥.t͡ɕut̚˧˥]

[ʔat̚˩˨.t͡ɕut̚˩˨]


ແຫ້ງແລ້ງ

ແຫ້ງ (แห้ง, “แห้ง”) + ແລ້ງ (แล้ง, “แล้ง”)

[hɛːŋ˧˩.lɛːŋ˥˨]

[hɛːŋ˥˥˨.lɛːŋ˧˦]


ອັກຄະ

ยืมมาจากบาลี อคฺค; เทียบสันสกฤต अग्र (อคฺร); ร่วมรากกับ ອັກຄະລະ (อักคะละ)

[ʔak̚˧˥.kʰaʔ˧]

[ʔak̚˩˨.kʰaʔ˧˨]


ນອກຮີດ

ນອກ (นอก, “นอก”) + ຮີດ (ฮีด, “รีต”)

[nɔːk̚˥˨.hiːt̚˥˨]

[nɔːk̚˧˦.hiːt̚˧˦]


ສີຕະລະ

ยืมมาจากบาลี สีตล หรือสันสกฤต शीतल (ศีตล)


ຟຸມເຟືອຍ

ຟຸມເຟືອຽ
ฟุมเฟือย

[fum˧˥.fɯːə̯j˧˥]

[fum˩˨.fɯːə̯j˩˨]

ฟุ่มเฟือย, สุรุ่ยสุร่าย


ປຸນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปูน, อีสาน ปุน หรือ ปูน, คำเมือง ᨸᩩᩁ (ปุร) หรือ ᨸᩪᩁ (ปูร), เขิน ᨸᩩᩁ (ปุร)


ກັນເອງ

ກັນ (กัน, “กัน”) + ເອງ (เอง, “เอง”)

[kan˩˨.ʔeːŋ˩˨]


ເປັນກັນເອງ

ເປັນ (เปัน, “เป็น”) + ກັນເອງ (กันเอง, “กันเอง”)

ເປັນ-ກັນ-ເອງ


ຈຸນ

ยืมมาจากบาลี จุลฺล; ร่วมเชื้อสายกับไทย จุล; เทียบสันสกฤต क्षुल्ल (กฺษุลฺล)


ຍຸຄົນ

[ɲuʔ˧˨.kʰon˩˨]

ยุคล (สองหรือคู่)


ຖະເກີງ

[tʰa(ʔ˩˨).kɤːŋ˩˨]

คำพ้องความของ ຕະເກີງ (ตะเกีง)


ຊອນລອນ

แผลงมาจาก ສອນລອນ (สอนลอน), แผลงมาจาก ສະລອນ (สะลอน)

[sɔːn˧˥.lɔːn˧˥]

[sɔːn˩˨.lɔːn˩˨]

เรียงกันเป็นแถวอย่างสวยงาม


ສະລອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สลอน

คำพ้องความของ ຊອນລອນ (ซอนลอน)


ສະລຽນ

คำพ้องความของ ຊອນລອນ (ซอนลอน)


ສອນລອນ

แผลงมาจาก ສະລອນ (สะลอน); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สอนลอน

[sɔːn˥˧˧.lɔːn˩˨]

คำพ้องความของ ຊອນລອນ (ซอนลอน)


ໂຕ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โต่น


ສາລະພັດ

ສາຣະພັດ
สาระพัด


ຮົງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮง

เป็นแสงสว่าง, รุ่งเรือง


ອະມະຕະ

ยืมมาจากบาลี อมต

อมตะ (ไม่ตาย)


ຈົ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จ้น

ไหลลงหรือเสียงดังไม่ขาดสาย


ມີ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย มี่, อีสาน มี่, คำเมือง ᨾᩦ᩵ (มี่), เขิน ᨾᩦ᩵ (มี่), ไทลื้อ ᦙᦲᧈ (มี่)

มี่, สนั่น, ดังสนั่น


ນະຫຸດ

ยืมมาจากบาลี นหุต; เทียบสันสกฤต नयुत (นยุต); ร่วมเชื้อสายกับไทย นหุต, คำเมือง ᨶᩉᩩᨲ (นหุต), เขมร នហុត (นหุต)

เหลือคณานับ, จำนวนมากมาย, ไม่สามารถนับได้


ຂຸ້ນ

น่าจะเกี่ยวข้องกับ ແຂ້ນ (แข้น, “แข้น, ไม่เหลว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ข้น, อีสาน ขุ้น, คำเมือง ᨡᩩ᩶ᩁ (ขุ้ร), เขิน ᨡᩩ᩶ᩁ (ขุ้ร), ไทลื้อ ᦃᦳᧃᧉ (ฃุ้น); ร่วมรากกับ ຂົ້ນ (ข็้น)

ข้น (ไม่เหลว)


ຈຸບ

อาจเกี่ยวข้องกับ ບັນຈົບ (บันจ็บ) และ ປະຈົບ (ปะจ็บ)


ເຫຍົາ

น่าจะแผลงมาจาก ເຫງົາ (เหง็า)

เหงา (ส่วนใหญ่ใช้แก่สัตว์)


ເງົ່າ

อาจเกี่ยวข้องกับ ເຫງົາ (เหง็า); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เง่า

ຟ້າເງົ່າ

แก่จนงอม, แห้งเหี่ยวลง


ມໍ້

เหงา, โศกเศร้า

ตกทุกข์ได้ยาก


ຈັ້ນ

อาจเกี่ยวข้องกับ ສັ້ນ (สั้น); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จั้น; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย กระชั้น

ระยะสั้น, สั้น


ຈໍ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย จ่อ, อีสาน จ้อ

ใกล้, ระยะใกล้

ระยะสั้น, สั้น


ເຂື່ອງ

ยืมมาจากไทย เขื่อง

เขื่อง (ค่อนข้างใหญ่), โตครึ่งเดียว


ດວດ

อาจเกี่ยวข้องกับรากศัพท์ที่ 1; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดวด (“สูง”)

[duːə̯t̚˥˥˨]


ເສີດ

เร็ว, รวดเร็ว, ว่องไว


ແອດ

เทียบไทย แอด


ຖິດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ถิด; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ชิด

อยู่ใกล้กัน, ข้างเคียง, ข้าง ๆ


ກຶດ

มีกล้ามที่พัฒนา


ຫລ້າງ

รูปแบบอื่นของ ຫຼ້າງ (หล้าง)


ເຖີ່

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เถ่อ

ซึ่งมองไปไกล


ແຈດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แจ๊ด

[t͡ɕɛːt̚˥˥˨]

แจ๊ด, ชัดเจน


ງ້ວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ง่วง

มึนเมาอยู่กับพิษ, อยู่ในอาการโคม่าหรือไม่รู้สึกตัวเพราะพิษงู, มึน

มืดมัว, มืดครึ้ม


ຂິວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขียว, อีสาน ขิว

มีกลิ่นเหม็นอย่างหนึ่ง เช่น กลิ่นแมงดาเป็นต้น


ບຶ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บึ้ง

บึ้ง, ไม่หัวเราะ (ใช้แก่ใบหน้า), ซึ่งมีหน้าที่มีลักษณะของหน้าคนโกรธ, บึ้งตึง, บูดบึ้ง, ฉุนเฉียว


ຂີວ

ดูที่ ຂິວ (ขิว)

เน่าเหม็น, เหม็น


ຝຶດ

แผลงมาจาก ຝືດ (ฝืด)

ทำงานได้ไม่ดี

อยู่ในสภาพไม่ดี

เคลื่อนไหวลำบาก


ເຝືອດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เฝือด; ดูเพิ่มที่ ຝາດ (ฝาด)

[fɯːə̯t̚˥˥˨]

รสจัด รุนแรง หรือเปรี้ยว (ใช้แก่ผลไม้)

ไม่มีชีวิตชีวา (ใช้แก่รูปร่างคน)


ເປ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เป้ง, อีสาน เป้ง

ຖົງເປ້ງ.


ໂຕ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โต้น


ມຸ້ນ

เกี่ยวข้องกับ ມົ້ນ (ม็้น) ดูเพิ่มที่นั่น

ยุ่ง, ปะปนกัน (ใช้แก่ของที่เป็นเส้น), พันกันยุ่ง


ເຕີ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เติ่ง

ไม่โค้งเข้า, ออกจากกัน, ยื่นออก, ยื่นออกไปข้าง ๆ

ຫູເຕີ່ງ.

หูยื่นออก (หูกาง)


ເກີ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กึ่ง, อีสาน เกิ่ง

เสมอ, เท่ากัน, สมดุล


ເຊີມ

มากเกินควร, ฟุ่มเฟือย, เกินจำเป็น, เหลือเฟือ

มีกิ่งไม้หนาแน่น

หนา (ใช้แก่ต้นไม้หรือพุ่มไม้)


ພູ່ນ

อาจเกี่ยวข้องกับ ພູນ (พูน)

ກອງຈູ່ນພູ່ນ


ກຶ້ດ

ท่าทางแข็งแรง, แข็งแรง

มีกล้ามที่พัฒนาดี


ໂຈກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โจก, อีสาน โจก

[t͡ɕoːk̚˥˥˨]

สูงใหญ่, ใหญ่, สูง

ໄກ່ໂຈກ.

ไก่สูงและใหญ่

โหล่, อยู่หลังคนอื่น (ใช้เฉพาะการเล่นพนันที่เล่นตามลำดับ คนที่ได้เล่นทีหลังคนอื่นเรียกว่า ໂຈກໝູ່ (โจกหมู่))


ໂຈ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โจ้น

สูงและใหญ่ (ใช้เรียกไก่ตัวผู้ที่ตัวใหญ่และสูง), สูง, ใหญ่ (ใช้แก่ไก่ตัวผู้เท่านั้น)

ໄກ່ໂຈ້ນ.


ປົ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โป้ง; ดูเพิ่มที่รากศัพท์ของ ໂປ້ (โป้)

โป้ง (ใหญ่), ใหญ่, ใหญ่โต


ໂມນ

ແລນໂມນ

ตะกวดตัวใหญ่


ເລີງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เลิง, ไทลื้อ ᦟᦹᧂ (ลืง)

เสมอ, ราบเสมอ

ติดต่อกันและเวลาต่อเนื่องกัน, ติดต่อกัน, เป็นประจำ, เป็นอยู่เสมอ, เป็นระบบ

ไม่ใหญ่และไม่กิ่ว

ไม่มีรูปร่าง (เกี่ยวกับรูปร่างของคน)


ໂຍ່ຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โย่ย

(ຂີ້~) กลัว, ขี้ขลาด

ไม่อดทน, ไม่มีความอดกลั้น, บอบบาง, ไม่ทนทาน, ไม่มั่นคง

เฉื่อย, เฉื่อยชา


ແຈ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แจ้ว

แจ้ว, ใส (ใช้แก่เสียง)

ไพเราะ, เสนาะหู


ແຫວ້ວ

แหว่ง, ขาดออกน้อย ๆ, กะรุ่งกะริ่ง, หลุดลุ่ย, ใช้จนเสีย (ตามขอบ)


ແຫງ້ວ

บิดไป, เฉออก, เฉไฉ, ออกนอกทาง, เตร็ดเตร่


ແວ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แหว่ง, อีสาน แหว่ง

แหว่ง, ขาดนิดหน่อย, แยกออกจากกัน, แตกแยก, เป็นช่องว่าง

ປາກແວ່ງ.


ແປ່

เฉไป, เซ, ซวนเซ, คดเคี้ยว


ມູ້

เกือบบูดเน่า, เกือบเน่า, ลักษณะของที่เก็บไว้นาน ไม่ตากแดดหรือลม แล้วเกิดสีหมองและกลิ่นอับ

บูด, เน่า, เสีย (ใช้แก่อาหาร), เป็นรา


ຫວາມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หวาม

อาการตกใจแรง ๆ, ตกใจ, รู้สึกหวาดกลัว

อาการลงจากที่ที่ว่างเปล่า, เลื่อนลอยลง


ຈ່າງປ່າງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน จ่างป่าง

[t͡ɕaːŋ˧.paːŋ˧]

[t͡ɕaːŋ˧˨.paːŋ˧˨]

เปิดกว้าง, โปร่ง, โล่ง


ລູ້

ตู้ (ใช้แก่เขาควาย)

ຄວາຍເຂົາລູ້.

ควายเข็าลู้.

โค้งเข้าและลง (ใช้แก่เขาควาย)


ໂຂ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับจ้วง hoengq (โห่ง-ว่าง), จ้วงแบบจั่วเจียง hoengq (โห่ง-กลวง)

กลวง, ว่างเปล่า, ไม่แนบชิด, ไม่บังไว้

เปิดทุกด้าน, ไม่มีกำแพง


ແກ່ວ

ชา (ใช้แก่แขนหรือขา)


ໄຊ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ใช่

ใช่ (ถูกต้อง), ถูกต้องตามกฎหมาย, ถูกต้อง


ໂງ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โง้ง, คำเมือง ᨦᩰᩫ᩠᩶ᨦ (โง็้ง), ไทลื้อ ᦷᦇᧂᧉ (โง้ง) (ในคำว่า ᦷᦅᧆᦷᦇᧂᧉᦷᦅᧆᦇᦱᧂᧉ (โคดโง้งโคดง้าง)); อาจเกี่ยวข้องกับลาว ງ້ອງ (ง้อง) และคำร่วมเชื้อสาย

โค้ง, โก่ง, ไม่ตรง, มีปลายหรือส่วนปลายงอเข้าหากัน

โค้ง, คดเคี้ยว (ใช้แก่ถนน)

ไม่ซื่อสัตย์


ໂຜ່ງ

รูปแบบอื่นของ ໂພ່ງ (ครึ่ง)


ໂງນ

นูนออก, ยื่นออก (ใช่แก่จมูกและปากของสัตว์)

ຄົນຫົວໂງນ.


ບ່ານ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย บาก

เป็นรอยแผลเล็ก ๆ ที่ดีแล้ว, โดนทำให้เป็นรอยบากหรือช่องว่าง, บิ่น (ตามขอบเป็นต้น), เป็นหยัก


ງົ້ວ

ถูกทำให้เบิกบานใจ

ພິດແຝດໄໝ້ຄີງງົ້ວເງົ່າຟາງ.

พิดแฝดไหม้คีงง็้วเง็่าฟาง.


ໃຫຍ່ຫຼວງ

ໃຫຍ່ (ใหย่, “ใหญ่”) + ຫຼວງ (หลวง, “หลวง”)

ໃຫຍ່ຫລວງ
ใหย่หลวง

[ɲaɰ˧˨.luːə̯ŋ˥˧˧]


ແຫ້ງຫ່ຽວ

ແຫ້ງ (แห้ง, “แห้ง”) + ຫ່ຽວ (ห่ยว, “เหี่ยว”)

[hɛːŋ˧˩.hiːə̯w˧]

[hɛːŋ˥˥˨.hiːə̯w˧˨]


ເບົາບາງ

ເບົາ (เบ็า, “เบา”) + ບາງ (บาง, “บาง”)


ດົວ

ตรง, ตั้งตรง

ได้ส่วนสัดดี, เหยียดตรง (ใช้แก่ต้นไม้)

โอ่อ่า, ได้ส่วนสัดดี, เรียวยาว


ດົ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ดั้ว; น่าจะเป็นรากของ ດົວ (ด็ว)

ຄຶດຮອດເຈົ້າຄີງດົ້ວດ່ວນເມືອ.

คิดถึงเจ้าตัวงามรีบกลับ

คึดฮอดเจ็้าคีงด็้วด่วนเมือ.

เป็นพวงที่หย่อนลง

สูงและตั้งตรง (ใช้แก่ต้นไม้)

ได้ส่วนสัดดี, เหยียดตรง (ใช้แก่ต้นไม้)

โอ่อ่า, ได้ส่วนสัดดี, เรียวยาว


ຕົ້ວ

คนเข้าหากัน, ประสมกัน, ผสมกัน, ผสมกันดี, นวดเข้ากันไว้


ລົ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลั้ว

ใหญ่ (ใช้แก่บ่างตัวใหญ่เท่านั้น)


ລົ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลั้ว

โลเล, ไม่แน่นอน, ไม่มีหลักฐาน, ไม่มั่นคง

ไม่นึกถึงผู้อื่น

ขาดความรับผิดชอบ

ไม่เอาจริงเอาจัง


ໜ້າເລືອດ

ໜ້າ (หน้า, “หน้า”) + ເລືອດ (เลือด, “เลือด”)

ຫນ້າເລືອດ
หน้าเลือด

[naː˧˩.lɯːə̯t̚˥˨]

[naː˥˥˨.lɯːə̯t̚˧˦]

หน้าเลือด, โลภ


ອຸຈາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อุจาด

[ʔuʔ˧˥.t͡ɕaːt̚˧˩]

[ʔuʔ˩˨.t͡ɕaːt̚˥˥˨]

อุจาด, ไร้ยางอาย


ຖືກໃຈ

ຖືກ (ถืก, “ถูก”) + ໃຈ (ใจ, “ใจ”)

[tʰɯːk̚˧˩.t͡ɕaj˩(˧)]

[tʰɯːk̚˥˥˨.t͡ɕaɰ˩˨]

ถูกใจ, พอใจ, จูงใจ

เป็นที่ถูกใจ


ກຽດຄ້ານ

ກຽດ (กยด, “เกียจ”) + ຄ້ານ (ค้าน, “คร้าน”)

[kiːə̯t̚˧˩.kʰaːn˥˨]

[kiːə̯t̚˥˥˨.kʰaːn˧˦]

เกียจคร้าน, ขี้เกียจ


ທັງຫລາຍ

[tʰaŋ˩˨.laːj˥˧˧]

รูปแบบอื่นของ ທັງຫຼາຍ (ทังหลาย)


ປະເປືອຍ

ປະ (ปะ, “ปละ”) + ເປືອຍ (เปือย, “เปลือย”)

ປະເປືອຽ
ปะเปือย

[pa(ʔ˩˨).pɯːə̯j˩˨]

เปลือยกาย, โป๊, เปลือย

ຫຼັງຈາກກິນໝາກໄມ້ແລ້ວ ພວກເຂົາກໍມີຄວາມເຂົ້າໃຈໃນທັນໃດ ແລະທັງຮູ້ວ່າພວກຕົນປະເປືອຍຢູ່. ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຂົາຈຶ່ງພາກັນເອົາໃບໄມ້ມາຫຍິບເຂົ້າກັນ ເພື່ອປົກປິດຮ່າງກາຍຕົນເອງໄວ້.

หลังจากกินผลไม้แล้ว พวกเขาก็มีความเข้าใจในทันใด และทั้งรู้ว่าพวกตนเปลือยกายอยู่ ดังนั้น พวกเขาจึงพากันเอาใบไม้มาเย็บเข้ากัน เพื่อปกปิดร่างกายตนเองไว้

หลังจากกินหมากไม้แล้ว พวกเข็ากํมีความเข็้าใจในทันใด และทังฮู้ว่าพวกต็นปะเปือยอยู่. ดั่งนั้น พวกเข็าจึ่งพากันเอ็าใบไม้มาหยิบเข็้ากัน เพื่อป็กปิดฮ่างกายต็นเองไว้.

(ปฐมกาล 3:7)


ລຸ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลุ

มีโชค, มีชะตาดี

ລ້ຽງລູກບໍ່ລຸ.

เลี้ยงลูกไม่มีโชค

ล้ยงลูกบํ่ลุ.


ໂຫຼ້

ไกลกว่าเพื่อน (ใช้ในการโยนใส่หลุม)


ໂຫລ້

รูปแบบอื่นของ ໂຫຼ້ (โหล้)


ຍັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ยั่ง

ตลอด, ไม่ขาดสาย, ไม่ขาดระยะ

ຝົນຕົກຍັ່ງຄ່ຳ

ฝ็นต็กยั่งค่ำ

ນ້ຳຕາຍ້ອຍຍັ່ງ

น้ำตาย้อยไม่ขาดสาย

น้ำตาย้อยยั่ง

ຍັ່ງໆນ້ຳ


ງ່ຳ

สีเหมือนสีคราม, ครึ้ม

ຟ້າງ່ຳ


ສຽບແຫລມ

[siːə̯p̚˧˩.lɛːm˩(˧)]

[siːə̯p̚˥˥˨.lɛːm˥˧˧]

รูปแบบอื่นของ ສຽບແຫຼມ (สยบแหลม)


ສຽບແຫຼມ

ยืมมาจากไทย เฉียบแหลม

ສຽບແຫລມ
สยบแหลม

[siːə̯p̚˧˩.lɛːm˩(˧)]

[siːə̯p̚˥˥˨.lɛːm˥˧˧]