ຄວາມເຕ້ຍ

ຄວາມ (ความ) + ເຕ້ຍ (เต้ย)

[kʰuːə̯m˧˥.tiːə̯˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.tiːə̯˧˦]

คำอาการนามของ ເຕ້ຍ (เต้ย)


ຄວາມເຕັ້ຽ

ຄວາມ (ความ) + ເຕັ້ຽ (เตั้ย)

[kʰuːə̯m˧˥.tiːə̯˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.tiːə̯˧˦]

คำอาการนามของ ເຕັ້ຽ (เตั้ย)


ຕ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต้อย, อีสาน ต้อย, เขิน ᨲᩭ᩶ (ตอย้), ไทลื้อ ᦎᦾᧉ (ต้อ̂ย)


ຕ້ອຍ

ตักเอาน้อย ๆ ด้วยนิ้วมือหรือของขนาดเล็ก

แตะ, สัมผัสน้อย ๆ


ຕ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ຕ້ອຍ (ต้อย)


ຕ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ຕ້ອຍ (ต้อย)


ການຕ້ອຽ

ການ (กาน) + ຕ້ອຽ (ต้อย)

คำอาการนามของ ຕ້ອຽ (ต้อย)


ການຕ້ອຍ

ການ (กาน) + ຕ້ອຍ (ต้อย)

คำอาการนามของ ຕ້ອຍ (ต้อย)


ເຕ້ນ

รูปแบบอื่นของ ເຕັ້ນ (เตั้น)


ການເຕ້ນ

ການ (กาน) + ເຕ້ນ (เต้น)

คำอาการนามของ ເຕ້ນ (เต้น)


ອິນ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากบาลี อินฺท หรือสันสกฤต इन्द्र (อินฺทฺร)

(ພະ~) อินทร์, อินท์


ອິນ

อินทร์, อินท์


ຕຸ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตุ้ม, เขิน ᨲᩩ᩶ᨾ (ตุ้ม), ไทลื้อ ᦎᦳᧄᧉ (ตุ้ม), ไทใหญ่ တုမ်ႈ (ตุ้ม)

เครื่องมือชนิดหนึ่งสานด้วยตอก ใช้สำหรับดักสัตว์ เช่น ปลา หรือสำหรับขังสัตว์ขนาดเล็ก เช่น นก


ຕຸ້ມ

อาจมีรากศัพท์เดียวกับ ຕຸ້ມ (ตุ้ม) "เครื่องมือขังสัตว์"; ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตุ้ม, เขิน ᨲᩩ᩶ᨾ (ตุ้ม)

หุ้ม, คลุม, ปก, ห่ม


ຕຸ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตุ้ม, อีสาน ตุ้ม

ตุ้ม (สิ่งกลม ๆ ที่ห้อยลง)

กระดุม, กระดุมทอง

(ແມງ~) แมลงชนิดหนึ่งตัวเล็กเท่ากระดุม, ตุ้ม (แมลงช้าง), ด้วงดิน

(ຕໍ່~) ต่อชนิดหนึ่งที่ทำรังแขวนห้อยตามต้นไม้


ການຕຸ້ມ

ການ (กาน) + ຕຸ້ມ (ตุ้ม)

คำอาการนามของ ຕຸ້ມ (ตุ้ม)


ຕິ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨲᩥ᩠᩵ᨦ (ติ่ง), เขิน ᨲᩥ᩠᩵ᨦ (ติ่ง), ไทลื้อ ᦎᦲᧂᧈ (ตี่ง), ไทใหญ่ တိင်ႇ (ติ่ง), ไทดำ ꪔꪲ꪿ꪉ (ติ่ง), ไทใต้คง ᥖᥤᥒᥱ (ตี่ง), คำตี้ တိင်, อาหม 𑜄𑜢𑜂𑜫 (ติง์)

เส้นหรือสายขนาดเล็กที่อยู่ระหว่างกลางของส่วนใหญ่, สายติดต่อ

เส้นใย, เส้น, ยอง


ຕິ່ງ

อาจมีรากศัพท์เดียวกับ ຕິ່ງ (ติ่ง) "เส้นหรือสายขนาดเล็กที่อยู่ระหว่างกลางของส่วนใหญ่, สายติดต่อ"; ร่วมเชื้อสายกับไทย ติ่ง, อีสาน ติ่ง, คำเมือง ᨲᩥ᩠᩵ᨦ (ติ่ง)

ติ่ง (เนื้อหรือสิ่งที่งอกออกมาจากส่วนใหญ่)


ຕິ່ງ

จากการเลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงดังอย่างหนึ่งที่มาจากโลหะ


ຕົ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ต่ง, เขิน ᨲᩫ᩠᩵ᨦ (ต็่ง)

เต็ม, สมบูรณ์, เต่ง, มีเนื้อมีหนัง


ຕູນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตูน

นูน, โปน, บวม


ເຕື່ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เตื่อย, คำเมือง ᨲᩮᩬᩥ᩠᩵ᨿ (เตอิ่ย), เขิน ᨲᩮᩨ᩠᩵ᨿ (เตื่ย), ไทลื้อ ᦵᦎᧀᧈ (เติ่ย), ไทใหญ่ တူၺ်ႇ (ตู่ญ)

ເຕື່ອຽ
เตื่อย

หย่อนลง, ยาน, ห้อย (ใช้แก่ปาก)


ເຕື່ອຍ

ເຕື່ອຽ
เตื่อย

งูไร้พิษชนิดหนึ่ง มีตัวที่อ่อน เคลื่อนตัวช้า


ເຕື່ອຽ

รูปล้าสมัยของ ເຕື່ອຍ (เตื่อย)


ເຕື່ອຽ

รูปล้าสมัยของ ເຕື່ອຍ (เตื่อย)


ຕ້ວງ

อาจร่วมรากกับ ຕວງ (ตวง)


ການຕວງ

ການ (กาน) + ຕວງ (ตวง)

[kaːn˩˨.tuːə̯ŋ˩˨]

คำอาการนามของ ຕວງ (ตวง)


ການຕ້ວງ

ການ (กาน) + ຕ້ວງ (ต้วง)

[kaːn˩˨.tuːə̯ŋ˧˦]

คำอาการนามของ ຕ້ວງ (ต้วง)


ຕິ້ວ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทย ติ้ว


ຕຸດ

อาจเกี่ยวข้องกับ ຢຸດ (อยุด)

หยุด (โดยมากใช้แก่เครื่องจักรหรือยานพาหนะ)


ຕຸດ

อาจมาจากสันสกฤต त्रुट् (ตฺรุฏฺ); ร่วมรากกับ ກຸດ (กุด)


ຕ່ອງ

คำกริยาวิเศษณ์

อาจตัดมาจาก ຕ່ອງແຕ່ງ (ต่องแต่ง); ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่องแต่ง, อีสาน ต่องแต่ง, เขิน ᨲᩬ᩵ᨦᨲᩯ᩠᩵ᨦ (ตอ่งแต่ง), ไทลื้อ ᦎᦸᧂᧈᦶᦎᧂᧈ (ต่อ̂งแต่ง)


ຕ່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน กะต่อง; ร่วมรากกับ ກະຕ່ອງ (กะต่อง)

เครื่องสานชนิดหนึ่ง ทำจากปอ, ป่าน หรือตอก ใช้ตักเอาของ


ຕ່ອງ

อาจมาจากการเลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงดังอย่างหนึ่ง

เสียงฟ้าร้องหรือคำราม


ຕ່ອງແຕ່ງ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่องแต่ง, อีสาน ต่องแต่ง, เขิน ᨲᩬ᩵ᨦᨲᩯ᩠᩵ᨦ (ตอ่งแต่ง), ไทลื้อ ᦎᦸᧂᧈᦶᦎᧂᧈ (ต่อ̂งแต่ง); ร่วมรากกับ ຕ່ອງ (ต่อง)


ຕ່ອງແຕ່ງ

คานของเครื่องเทียมลากที่ใช้สำหรับการไถ


ຕະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตะ


ການຕະ

ການ (กาน) + ຕະ (ตะ)

คำอาการนามของ ຕະ (ตะ)


ແຕບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แตบ; อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨲᩮ᩠ᨷ (เตบ), ไทลื้อ ᦶᦎᧇ (แตบ), ไทใหญ่ တႅပ်း (แต๊ป)

(ປາ~) แปบ, ปลาชนิดหนึ่ง ลำตัวขนาด 2 นิ้วและแบน มีเกล็ดเล็ก


ຕັ່ນ

(ເຫັດ~) หูหนู (Auricularia polytricha Mont)


ຂີ້ຕືດ

ยืมมาจากไทย ขี้ตืด


ຕິບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ติบ; ร่วมรากกับ ກະຕິບ (กะติบ)

ภาชนะสานด้วยไม้ไผ่ รูปกลม ฝาแบน ใช้ใส่ข้าวเหนียวนึ่งหรือสิ่งอื่น


ຕວຍ

ร่วมรากกับ ໂຕຍ (โตย), ທວຍ (ทวย), ດ້ວຍ (ด้วย) และ ໂດຍ (โดย)

ตาม, ไปตาม, ไปด้วย


ຕວຽ

รูปล้าสมัยของ ຕວຍ (ตวย)


ການຕວຍ

ການ (กาน) + ຕວຍ (ตวย)

ການຕວຽ
กานตวย

คำอาการนามของ ຕວຍ (ตวย)


ການຕວຽ

ການ (กาน) + ຕວຽ (ตวย)

คำอาการนามของ ຕວຽ (ตวย)


ໂຕຍ

ร่วมรากกับ ໂດຍ (โดย), ຕວຍ (ตวย), ທວຍ (ทวย) และ ດ້ວຍ (ด้วย)

ตาม, ทำตาม, ไปด้วย


ໂຕຽ

รูปล้าสมัยของ ໂຕຍ (โตย)


ການໂຕຍ

ການ (กาน) + ໂຕຍ (โตย)

คำอาการนามของ ໂຕຍ (โตย)


ການໂຕຽ

ການ (กาน) + ໂຕຽ (โตย)

คำอาการนามของ ໂຕຽ (โตย)


ຕຸບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตุบ

ซื้อขายด้วยวิธีแลกของกัน โดยตีราคาเท่ากัน

นำเงินจำนวนเท่ากันมารวมไว้ในการพนัน ผู้ชนะจะได้เก็บเงินทั้งหมด


ການຕຸບ

ການ (กาน) + ຕຸບ (ตุบ)

คำอาการนามของ ຕຸບ (ตุบ)


ຕີ່

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ตี่, เขิน ᨲᩦ᩵ (ตี่), ไทลื้อ ᦎᦲᧈ (ตี่)

ถ่าง, แหวก, ทำให้แยกออกจากกัน


ຕີ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตี่, อีสาน ตี่


ການຕີ່

ການ (กาน) + ຕີ່ (ตี่)

คำอาการนามของ ຕີ່ (ตี่)


ຕ້າ

ทำให้สมส่วนกัน, นำของมีราคาหรือของดีมาช่วยของไม่ดีเพื่อทำให้ดี


ຕ້າ

อาจเกี่ยวข้องกับ ຕ້ານ (ต้าน)

ช่วยต้านทานไว้


ການຕ້າ

ການ (กาน) + ຕ້າ (ต้า)

คำอาการนามของ ຕ້າ (ต้า)


ຕ່າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ต่า; ร่วมรากกับ ກະຕ່າ (กะต่า)

ตะกร้า, ตะกร้าที่ทำด้วยไม้ไผ่


ຕ້າວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ต้าว


ການຕ້າວ

ການ (กาน) + ຕ້າວ (ต้าว)

คำอาการนามของ ຕ້າວ (ต้าว)


ເຕື້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เตื้อง


ເຕື້ອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เตื้อง

เอาใจใส่, ตั้งใจ, มุ่งหวัง


ການເຕື້ອງ

ການ (กาน) + ເຕື້ອງ (เตื้อง)

[kaːn˩(˧).tɯːə̯ŋ˥˨]

[kaːn˩˨.tɯːə̯ŋ˧˦]

คำอาการนามของ ເຕື້ອງ (เตื้อง)


ຕາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตาว, อีสาน ตาว, คำเมือง ᨲᩣ᩠ᩅ (ตาว), เขิน ᨲᩣ᩠ᩅ (ตาว), ไทลื้อ ᦎᦱᧁ (ตาว), ไทใหญ่ တၢဝ် (ตาว)

ดาบ, ง้าว, มีดยาว


ຕາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตาว, อีสาน ตาว, คำเมือง ᨲᩣ᩠ᩅ (ตาว), เขิน ᨲᩣ᩠ᩅ (ตาว)


ເຕິ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เตอะ


ການເຕິ

ການ (กาน) + ເຕິ (เติ)

[kaːn˩˨.tɤʔ˩˨]

คำอาการนามของ ເຕິ (เติ)


ຕ່ວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ต่วน, อีสาน ต่วน


ຕ້ອມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ต้อม, เขิน ᨲᩬ᩶ᨾ (ตอ้ม)

รวม, รวมเข้ากัน


ການຕ້ອມ

ການ (กาน) + ຕ້ອມ (ต้อม)

คำอาการนามของ ຕ້ອມ (ต้อม)


ວິວາດ

ยืมมาจากบาลี วิวาท หรือสันสกฤต विवाद (วิวาท)

[ʋiʔ˧.ʋaːt̚˥˨]

[ʋiʔ˧˨.ʋaːt̚˧˦]


ການວິວາດ

ການ (กาน) + ວິວາດ (วิวาด)

[kaːn˩˨.ʋiʔ˧˨.ʋaːt̚˧˦]

คำอาการนามของ ວິວາດ (วิวาด)


ຕ້າມ

จากการเลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงดังอย่างหนึ่ง เช่น เสียงของตกใส่น้ำ


ຕ້ວຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ต้วย


ຕ້ວຽ

รูปล้าสมัยของ ຕ້ວຍ (ต้วย)


ການຕ້ວຽ

ການ (กาน) + ຕ້ວຽ (ต้วย)

คำอาการนามของ ຕ້ວຽ (ต้วย)


ການຕ້ວຍ

ການ (กาน) + ຕ້ວຍ (ต้วย)

ການຕ້ວຽ
กานต้วย

คำอาการนามของ ຕ້ວຍ (ต้วย)


ຕ້າງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ต้าง, เขิน ᨲ᩶ᩣ᩠ᨦ (ต้าง), ไทลื้อ ᦎᦱᧂᧉ (ต้าง), ไทใหญ่ တၢင်ႈ (ต้าง)

ใบหูของไก่ที่หย่อนลง, เหนียงของไก่

ส่วนล่างของใบหู

ต่างหูทำด้วยเงินและทอง รูปร่างเป็นดอกและมีขายาว

นมตำเลีย, ไม้ชนิด Hoya, ไม้ชนิดหนึ่ง มีดอกสีแดง ลักษณะคล้ายต่างหู


ຕ້າງ

หน้ากว้างของไม้


ປັດເຈກ

ยืมมาจากบาลี ปจฺเจก; เทียบสันสกฤต प्रत्येक (ปฺรตฺเยก)

[pat̚˧˥.t͡ɕeːk̚˧˩]

[pat̚˩˨.t͡ɕeːk̚˥˥˨]


ສຳປະທານ

ยืมมาจากบาลี สมฺปทาน

ສັມປະທານ
สัมปะทาน


ສັມປະທານ

รูปล้าสมัยของ ສຳປະທານ (สำปะทาน)


ເອກກະຊົນ

รูปแบบอื่นของ ເອກະຊົນ (เอกะซ็น)


ຄວາມເສຣີ

ຄວາມ (ความ) + ເສຣີ (เสรี)

[kʰuːə̯m˩˨.seː˥˧˧.liː˩˨]

คำอาการนามของ ເສຣີ (เสรี)


ລັດຖະບານກາງ

ລັດຖະບານ (ลัดถะบาน, “รัฐบาล”) + ກາງ (กาง, “กลาง”)


ລັດວິສາຫະກິດ

ລັດ (ลัด, “รัฐ”) + ວິສາຫະກິດ (วิสาหะกิด, “วิสาหกิจ”)


ເງິນສົດ

ເງິນ (เงิน, “เงิน”) + ສົດ (ส็ด, “สด”)

[ŋɤn˧˥.sot̚˧˥]

[ŋɤn˩˨.sot̚˩˨]


ເຈົ້າໜີ້

ເຈົ້າ (เจ็้า, “เจ้า”) + ໜີ້ (หนี้, “หนี้”)

ເຈົ້າຫນີ້
เจ็้าหนี้

[t͡ɕaw˧˦.niː˥˥˨]


ການລົ້ມລະລາຍ

ການ (กาน) + ລົ້ມລະລາຍ (ล็้มละลาย)

ການ-ລົ້ມ-ລະ-ລາຍ

คำอาการนามของ ລົ້ມລະລາຍ (ล็้มละลาย)


ຄູ່ແຂ່ງ

ຄູ່ (คู่, “คู่”) + ແຂ່ງ (แข่ง, “แข่ง”)

[kʰuː˧.kʰɛːŋ˧]

[kʰuː˧˨.kʰɛːŋ˧˨]


ອຸດໜູນ

ອຸດ (อุด, “อุด”) + ໜູນ (หนูน, “หนุน”)

ອຸດຫນູນ
อุดหนูน

[ʔut̚˩˨.nuːn˥˧˧]


ການອຸດໜູນ

ການ (กาน) + ອຸດໜູນ (อุดหนูน)

คำอาการนามของ ອຸດໜູນ (อุดหนูน)


ການອຸດໜຸນ

ການ (กาน) + ອຸດໜຸນ (อุดหนุน)

คำอาการนามของ ອຸດໜຸນ (อุดหนุน)


ຄວາມສະຫງົບງຽບ

ຄວາມ (ความ) + ສະຫງົບງຽບ (สะหง็บงยบ)

คำอาการนามของ ສະຫງົບງຽບ (สะหง็บงยบ)


ສະຫງົບງຽບ

ສະຫງົບ (สะหง็บ, “สงบ”) + ງຽບ (งยบ, “เงียบ”)


ຄວາມໂປ່ງໃສ

ຄວາມ (ความ) + ໂປ່ງໃສ (โป่งใส)

[kʰuːə̯m˩˨.poːŋ˧˨.saɰ˥˧˧]

ຄວາມ-ໂປ່ງ-ໃສ

คำอาการนามของ ໂປ່ງໃສ (โป่งใส)


ຄວາມຍືດຍຸ່ນ

ຄວາມ (ความ) + ຍືດຍຸ່ນ (ยืดยุ่น)

คำอาการนามของ ຍືດຍຸ່ນ (ยืดยุ่น)


ຄວາມຍືດຫຍຸ່ນ

ຄວາມ (ความ) + ຍືດຫຍຸ່ນ (ยืดหยุ่น)

คำอาการนามของ ຍືດຫຍຸ່ນ (ยืดหยุ่น)


ຍືດຍຸ່ນ

รูปแบบอื่นของ ຍືດຫຍຸ່ນ (ยืดหยุ่น)


ຄຳຂວັນ

ຄຳ (คำ, “คำ”) + ຂວັນ (ขวัน, “ขวัญ”)


ສັງຄົມວິທະຍາ

ສັງຄົມ (สังค็ม, “สังคม”) + ວິທະຍາ (วิทะยา, “วิทยา”)

[saŋ˥˧˧.kʰom˩˨.ʋiʔ˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨]

ສັງ-ຄົມ-ວິ-ທະ-ຍາ


ການແຈກຈ່າຍ

ການ (กาน) + ແຈກຈ່າຍ (แจกจ่าย)

[kaːn˩(˧).t͡ɕɛːk̚˧˩.t͡ɕaːj˧]

[kaːn˩˨.t͡ɕɛːk̚˥˥˨.t͡ɕaːj˧˨]

ການ-ແຈກ-ຈ່າຍ

คำอาการนามของ ແຈກຈ່າຍ (แจกจ่าย)


ຟຣີ

ยืมมาจากอังกฤษ free


ຄວາມຍືນຍົງ

ຄວາມ (ความ) + ຍືນຍົງ (ยืนย็ง)

[kʰuːə̯m˧˥.ɲɯːn˧˥.ɲoŋ˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.ɲɯːn˩˨.ɲoŋ˩˨]

ຄວາມ-ຍືນ-ຍົງ

คำอาการนามของ ຍືນຍົງ (ยืนย็ง)


ຄວາມສົມດຸນ

ຄວາມ (ความ) + ສົມດຸນ (ส็มดุน)

ຄວາມ-ສົມ-ດຸນ

คำอาการนามของ ສົມດຸນ (ส็มดุน)


ສົມດຸນ

ສົມ (ส็ม, “สม”) + ດຸນ (ดุน, “ดุล”)


ອະນາທິປະໄຕ

ยืมมาจากไทย อนาธิปไตย


ການຈຳແນກ

ການ (กาน) + ຈຳແນກ (จำแนก)

[kaːn˩˨.t͡ɕam˩˨.nɛːk̚˧˦]

คำอาการนามของ ຈຳແນກ (จำแนก)


ເງິນປັນຜົນ

ເງິນ (เงิน, “เงิน”) + ປັນ (ปัน, “ปัน”) + ຜົນ (ผ็น, “ผล”)

ເງິນ-ປັນ-ຜົນ


ຢຸດຕິ

เสียงเปิดของ ຢ อาจมาจาก ຍຸດຕິ (ยุดติ) และอิทธิพลของ ຢຸດ (อยุด) หรืออาจมาจากไทย ยุติ


ການຢຸດຕິ

ການ (กาน) + ຢຸດຕິ (อยุดติ)

คำอาการนามของ ຢຸດຕິ (อยุดติ)


ລາຍຈ່າຍ

ລາຍ (ลาย, “ราย”) + ຈ່າຍ (จ่าย, “จ่าย”)

ລາຽຈ່າຽ
ลายจ่าย


ການປະຕິຮູບ

ການ (กาน) + ປະຕິຮູບ (ปะติฮูบ)

ການ-ປະ-ຕິ-ຮູບ

คำอาการนามของ ປະຕິຮູບ (ปะติฮูบ)


ປະຕິຮູບ

ປະຕິ (ปะติ, “ปฏิ”) + ຮູບ (ฮูบ, “รูป”)


ປະຕິຮູບ

ປະຕິ (ปะติ, “ปฏิ”) + ຮູບ (ฮูบ, “รูป”)


ສະຫະພາບ

ສະຫະ (สะหะ, “สห”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)


ການປິດບັງ

ການ (กาน) + ປິດບັງ (ปิดบัง)

คำอาการนามของ ປິດບັງ (ปิดบัง)


ຊອບແວ

ยืมมาจากอังกฤษ software

[sɔːp̚˥˨.ʋɛː˧˥]

[sɔːp̚˧˦.ʋɛː˩˨]


ລູກລະເບີດ

ລູກ (ลูก, “ลูก”) + ລະເບີດ (ละเบีด, “ระเบิด”)


ຊີວະ

ยืมมาจากบาลี ชีว หรือสันสกฤต जीव (ชีว)

[siː˧˥.ʋaʔ˧]

[siː˩˨.ʋaʔ˧˨]

ชีว (ชีพ), ชีวะ


ວິສະວະກອນ

ວິສະວະ (วิสะวะ, “วิศว”) + ກອນ (กอน, “กร”)


ວິສະວະ

ยืมมาจากสันสกฤต विश्व (วิศฺว); เทียบบาลี วิสฺส


ຄວາມກ້າວໜ້າ

ຄວາມ (ความ) + ກ້າວໜ້າ (ก้าวหน้า)

[kʰuːə̯m˧˥.kaːw˥˨.naː˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.kaːw˧˦.naː˥˥˨]

ຄວາມ-ກ້າວ-ໜ້າ

คำอาการนามของ ກ້າວໜ້າ (ก้าวหน้า)


ເຊັນເຊີ

ยืมมาจากอังกฤษ sensor


ເຊັນເຊີ

ยืมมาจากอังกฤษ sensor


ວິໄສທັດ

ยืมมาจากไทย วิสัยทัศน์; เหมือนกับ ວິໄສ (วิไส, “วิสัย”) + ທັດ (ทัด, “ทัศน์”)

[ʋiʔ˧˨.saj˥˧˧.tʰat̚˧˨]


ຂົ້ວໂລກ

ຂົ້ວ (ข็้ว, “ขั้ว”) + ໂລກ (โลก, “โลก”)

[kʰuːə̯˧˩.loːk̚˥˨]

[kʰuːə̯˥˥˨.loːk̚˧˦]


ແສງແດດ

ແສງ (แสง, “แสง”) + ແດດ (แดด, “แดด”)

[sɛːŋ˩(˧).dɛːt̚˧˩]

[sɛːŋ˥˧˧.dɛːt̚˥˥˨]


ຈັກກະວານ

ยืมมาจากบาลี จกฺกวาฬ หรือสันสกฤต चक्रवाल (จกฺรวาล)


ການຮ້ອງຂໍ

ການ (กาน) + ຮ້ອງຂໍ (ฮ้องขํ)

[kaːn˩(˧).hɔːŋ˥˨.kʰɔː˩(˧)]

[kaːn˩˨.hɔːŋ˧˦.kʰɔː˥˧˧]

คำอาการนามของ ຮ້ອງຂໍ (ฮ้องขํ)


ມະຫາສະມຸດ

ยืมมาจากสันสกฤต महासमुद्र (มหาสมุทฺร); เหมือนกับ ມະຫາ (มะหา, “มหา”) + ສະມຸດ (สะมุด, “สมุทร”); ร่วมรากกับ ມະຫາສະໝຸດ (มะหาสะหมุด)


ຊົດເຊີຍ

ຊົດ (ซ็ด, “ชด”) + ເຊີຍ (เซีย, “เชย”)

ຊົດເຊີຽ
ซ็ดเซีย


ຊົດເຊີຽ

รูปล้าสมัยของ ຊົດເຊີຍ (ซ็ดเซีย)


ການຊົດເຊີຍ

ການ (กาน) + ຊົດເຊີຍ (ซ็ดเซีย)

ການ-ຊົດ-ເຊີຍ

คำอาการนามของ ຊົດເຊີຍ (ซ็ดเซีย)


ການຊົດເຊີຽ

ການ (กาน) + ຊົດເຊີຽ (ซ็ดเซีย)

ການ-ຊົດ-ເຊີຍ

คำอาการนามของ ຊົດເຊີຽ (ซ็ดเซีย)


ເດີມພັນ

ເດີມ (เดีม, “เดิม”) + ພັນ (พัน, “พัน”)


ຄ່າເສຍຫາຍ

ຄ່າ (ค่า, “ค่า”) + ເສຍຫາຍ (เสยหาย, “เสียหาย”)

ຄ່າເສັຽຫາຽ
ค่าเสัยหาย

[kʰaː˧˨.siːə̯˥˧˧.haːj˥˧˧]


ຄ່າເສັຽຫາຽ

[kʰaː˧˨.siːə̯˥˧˧.haːj˥˧˧]

รูปล้าสมัยของ ຄ່າເສຍຫາຍ (ค่าเสยหาย)


ການໄລ່ອອກ

ການ (กาน) + ໄລ່ອອກ (ไล่ออก)

[kaːn˩˨.laj˧˨.ʔɔːk̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ໄລ່ອອກ (ไล่ออก)


ໄລ່ອອກ

ໄລ່ (ไล่, “ไล่”) + ອອກ (ออก, “ออก”)

[laj˧.ʔɔːk̚˧˩]

[laj˧˨.ʔɔːk̚˥˥˨]


ຂໍ້ຈຳກັດ

ຂໍ້ (ขํ้, “ข้อ”) + ຈຳກັດ (จำกัด, “จำกัด”)

[kʰɔː˥˥˨.t͡ɕam˩˨.kat̚˩˨]


ຂໍ້ດີ

ຂໍ້ (ขํ้, “ข้อ”) + ດີ (ดี, “ดี”)

[kʰɔː˧˩.diː˩(˧)]

[kʰɔː˥˥˨.diː˩˨]


ຂໍ້ເສຍ

ຂໍ້ (ขํ้, “ข้อ”) + ເສຍ (เสย, “เสีย”)

ຂໍ້ເສັຽ
ขํ้เสัย

[kʰɔː˧˩.siːə̯˩(˧)]

[kʰɔː˥˥˨.siːə̯˥˧˧]


ຄອນໂດມີນຽມ

ยืมมาจากอังกฤษ condominium

[kʰɔːn˧˥.doː˩(˧).miː˧˥.niːə̯m˥˨]

[kʰɔːn˩˨.doː˩˨.miː˩˨.niːə̯m˧˦]

ຄອນ-ໂດ-ມີ-ນ້ຽມ

คอนโดมิเนียม


ການປົກຄຸມ

ການ (กาน) + ປົກຄຸມ (ป็กคุม)

คำอาการนามของ ປົກຄຸມ (ป็กคุม)


ຫຸ້ນສ່ວນ

ຫຸ້ນ (หุ้น, “หุ้น”) + ສ່ວນ (ส่วน, “ส่วน”)


ການດູ

ການ (กาน) + ດູ (ดู)

คำอาการนามของ ດູ (ดู)


ເພຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พญา หรือ พระยา, อีสาน เพีย, คำเมือง ᨻᩕ᩠ᨿᩣ (พรยา), เขิน ᨻᩕ᩠ᨿᩣ (พรยา) หรือ ᨽ᩠ᨿᩣ (ภยา), ไทลื้อ ᦘᦍᦱ (ภยา); ร่วมรากกับ ພະຍາ (พะยา)

บรรดาศักดิ์ที่ต่ำกว่า ພະຍາ (พะยา) และสูงกว่า ແສນ (แสน)


ເພຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เพลีย


ເພັຽ

รูปล้าสมัยของ ເພຍ (เพย)


ເພັຽ

รูปล้าสมัยของ ເພຍ (เพย)


ການເພັຽ

ການ (กาน) + ເພັຽ (เพัย)

คำอาการนามของ ເພັຽ (เพัย)


ການເພຍ

ການ (กาน) + ເພຍ (เพย)

คำอาการนามของ ເພຍ (เพย)


ຄວາມເພຍ

ຄວາມ (ความ) + ເພຍ (เพย)

[kʰuːə̯m˧˥.pʰiːə̯˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.pʰiːə̯˩˨]

คำอาการนามของ ເພຍ (เพย)


ຄວາມເພັຽ

ຄວາມ (ความ) + ເພັຽ (เพัย)

คำอาการนามของ ເພັຽ (เพัย)


ໄພ້

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *baɰꟲ (“ลูกสะใภ้”); ร่วมเชื้อสายกับไทย สะใภ้, คำเมือง ᨻᩱ᩶ (ไพ้), เขิน ᨻᩱ᩶ (ไพ้), ไทลื้อ ᦺᦗᧉ (ไพ้); ร่วมรากกับ ໃພ້ (ใพ้) และ ສະໄພ້ (สะไพ้)


ໄພ້

ยืมมาจากจีนยุคกลาง牌 (MC bea|beaj); ร่วมเชื้อสายกับไทย ไพ่


ໄພ້

เอามือซ่อนไว้ข้างหลัง, แอบซ่อนให้


ການໄພ້

ການ (กาน) + ໄພ້ (ไพ้)

คำอาการนามของ ໄພ້ (ไพ้)


ພຶກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พึก, เขิน ᨻᩧ᩠ᨠ (พึก)

กำของที่เป็นผงแล้วหว่าน, สาด, โปรย


ການພຶກ

ການ (กาน) + ພຶກ (พึก)

[kaːn˩˨.pʰɯk̚˧˨]

คำอาการนามของ ພຶກ (พึก)


ເພ່ງ

ยืมมาจากไทย เพ่ง


ການເພ່ງ

ການ (กาน) + ເພ່ງ (เพ่ง)

[kaːn˩˨.pʰeːŋ˧˨]

คำอาการนามของ ເພ່ງ (เพ่ง)


ການຍ່ຳ

ການ (กาน) + ຍ່ຳ (ย่ำ)

คำอาการนามของ ຍ່ຳ (ย่ำ)


ການຢ່ຳ

ການ (กาน) + ຢ່ຳ (อย่ำ)

คำอาการนามของ ຢ່ຳ (อย่ำ)


ພຸ່ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พุ่ม

พุ่ม (ลักษณะของต้นไม้)


ແພ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แพ้ว, อีสาน แพ้ว

แพ้ว (แขวนหรือปักสิ่งของเช่นรูปหุ่นเพื่อกันนกกา), ทำเครื่องหมายให้สัตว์กลัว, ป้องกันจากสัตว์


ແພ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แพ้ว, อีสาน แพ้ว


ພວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พวน

(ຄົນ~, ຊາວ~, ໄທ~) พวน


ພວນ

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับไทย พวน

(ພາສາ~) พวน (ชื่อภาษา)

(ເມືອງ~) เชียงขวาง


ພົດ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ผด หรือ มะผด, เขิน ᨽᩫ᩠ᨯ (ภ็ด)

ไม้ชนิด Rhus semialata Murr. var. roxburghii


ພົດ

ยืมมาจากบาลี วจน หรือสันสกฤต वचन (วจน)


ເພັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เพ็ญ, คำเมือง ᨻᩮ᩠ᨦ (เพง), เขิน ᨻᩮ᩠ᨦ (เพง), ไทลื้อ ᦗᦲᧂ (พีง), เขมร ពេញ (เพญ); ร่วมรากกับ ເພັງ (เพัง)


ຫວ້ານຊົນ

ຫວ້ານ (หว้าน, “ว่าน”) + ຊົນ (ซ็น, “ชน”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ว่านชน

พลับพลึงตีนเป็ด


ຫວ້ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ว่าน, คำเมือง *ᩉ᩠ᩅ᩶ᩣ᩠ᨶ (หว้าน) และกลายเป็น ᩉ᩠ᩅᩣ᩠ᨶ (หวาน), เขิน ᩅ᩵ᩤ᩠ᨶ (ว่าน), อีสาน หว้าน หรือ ว่าน, ไทลื้อ ᦛᦱᧃᧉ (หว้าน)


ຢືນຍາມ

ຢືນ (อยืน, “ยืน”) + ຍາມ (ยาม, “ยาม”)


ການຢືນຍາມ

ການ (กาน) + ຢືນຍາມ (อยืนยาม)

คำอาการนามของ ຢືນຍາມ (อยืนยาม)


ສະໝໍລະພູມ

ยืมมาจากสันสกฤต समरभूमि (สมรภูมิ)

ສະຫມໍລະພູມ
สะหมํละพูม
ສມໍຣະພູມ
สมํระพูม


ສມໍຣະພູມ

ສະ-ໝໍ-ລະ-ພູມ

รูปล้าสมัยของ ສະໝໍລະພູມ (สะหมํละพูม)


ສິນລະປະວິທະຍາ

ສິນລະປະ (สินละปะ, “ศิลปะ”) + ວິທະຍາ (วิทะยา, “วิทยา”)


ປະລອງ

ยืมมาจากไทย ประลอง

[pa(ʔ˧˥).lɔːŋ˧˥]

[pa(ʔ˩˨).lɔːŋ˩˨]


ການປະລອງ

ການ (กาน) + ປະລອງ (ปะลอง)

คำอาการนามของ ປະລອງ (ปะลอง)


ປະລອງຍຸດ

ປະລອງ (ปะลอง, “ประลอง”) + ຍຸດ (ยุด, “ยุทธ์”)

[pa(ʔ˧˥).lɔːŋ˧˥.ɲut̚˧]

[pa(ʔ˩˨).lɔːŋ˩˨.ɲut̚˧˨]


ການປະລອງຍຸດ

ການ (กาน) + ປະລອງຍຸດ (ปะลองยุด)

[kaːn˩˨.pa(ʔ˩˨).lɔːŋ˩˨.ɲut̚˧˨]

ການ-ປະ-ລອງ-ຍຸດ

คำอาการนามของ ປະລອງຍຸດ (ปะลองยุด)


ອະມະລຶດ

ยืมมาจากสันสกฤต अमृत (อมฺฤต); เทียบบาลี อมต

ອະມະຣຶດ
อะมะรึด

อมฤต (น้ำทิพย์)


ອະມະຣຶດ

รูปเลิกใช้ของ ອະມະລຶດ (อะมะลึด)


ຫຼິ້ນງານ

ຫຼິ້ນ (หลิ้น, “เล่น”) + ງານ (งาน, “งาน”)

ຫລິ້ນງານ
หลิ้นงาน


ການຫຼິ້ນງານ

ການ (กาน) + ຫຼິ້ນງານ (หลิ้นงาน)

คำอาการนามของ ຫຼິ້ນງານ (หลิ้นงาน)


ຫລິ້ນງານ

รูปแบบอื่นของ ຫຼິ້ນງານ (หลิ้นงาน)


ການຫລິ້ນງານ

ການ (กาน) + ຫລິ້ນງານ (หลิ้นงาน)

ການ-ຫຼິ້ນ-ງານ

คำอาการนามของ ຫລິ້ນງານ (หลิ้นงาน)


ສູ່ຂໍ

ສູ່ (สู่, “สู่”) + ຂໍ (ขํ, “ขอ”)

[suː˧˨.kʰɔː˥˧˧]


ການສູ່ຂໍ

ການ (กาน) + ສູ່ຂໍ (สู่ขํ)

[kaːn˩˨.suː˧˨.kʰɔː˥˧˧]

คำอาการนามของ ສູ່ຂໍ (สู่ขํ)


ຊົດໃຊ້

ຊົດ (ซ็ด, “ชด”) + ໃຊ້ (ใซ้, “ใช้”)


ການຊົດໃຊ້

ການ (กาน) + ຊົດໃຊ້ (ซ็ดใซ้)

คำอาการนามของ ຊົດໃຊ້ (ซ็ดใซ้)


ການສາບແຊ່ງ

ການ (กาน) + ສາບແຊ່ງ (สาบแซ่ง)

[kaːn˩˨.saːp̚˥˥˨.sɛːŋ˧˨]

ການ-ສາບ-ແຊ່ງ

คำอาการนามของ ສາບແຊ່ງ (สาบแซ่ง)


ການຕົບຕາ

ການ (กาน) + ຕົບຕາ (ต็บตา)

คำอาการนามของ ຕົບຕາ (ต็บตา)


ຈາບຈ້ວງ

ຈາບ (จาบ, “จาบ”) + ຈ້ວງ (จ้วง, “จ้วง”)

[t͡ɕaːp̚˧˩.t͡ɕuːə̯ŋ˥˨]

[t͡ɕaːp̚˥˥˨.t͡ɕuːə̯ŋ˧˦]


ການຈາບຈ້ວງ

ການ (กาน) + ຈາບຈ້ວງ (จาบจ้วง)

[kaːn˩(˧).t͡ɕaːp̚˧˩.t͡ɕuːə̯ŋ˥˨]

[kaːn˩˨.t͡ɕaːp̚˥˥˨.t͡ɕuːə̯ŋ˧˦]

ການ-ຈາບ-ຈ້ວງ

คำอาการนามของ ຈາບຈ້ວງ (จาบจ้วง)


ອະຫັງການ

ยืมมาจากบาลี อหงฺการ หรือสันสกฤต अहङ्कार (อหงฺการ)


ອັດສຸ

ยืมมาจากบาลี อสฺสุ; เทียบสันสกฤต अश्रु (อศฺรุ)

[ʔat̚˧˥.suʔ˧˥]

[ʔat̚˩˨.suʔ˩˨]


ທິວາ

ยืมมาจากบาลี ทิวา หรือสันสกฤต दिवा (ทิวา); ร่วมรากกับ ທິພາ (ทิพา)

[tʰiʔ˧.ʋaː˧˥]

[tʰiʔ˧˨.ʋaː˩˨]


ທິພາ

ยืมมาจากบาลี ทิวา หรือสันสกฤต दिवा (ทิวา); ร่วมรากกับ ທິວາ (ทิวา)


ລາຕີ

ยืมมาจากสันสกฤต रात्रि (ราตฺริ); เทียบบาลี รตฺติ

ຣາຕີ
ราตี
ຣາຕຣີ
ราตรี


ຣາຕີ

รูปเลิกใช้ของ ລາຕີ (ลาตี)


ຣາຕຣີ

รูปเลิกใช้ของ ລາຕີ (ลาตี)


ຕົກທອດ

ຕົກ (ต็ก, “ตก”) + ທອດ (ทอด, “ทอด”)

[tok̚˧˥.tʰɔːt̚˥˨]

[tok̚˩˨.tʰɔːt̚˧˦]


ການຕົກທອດ

ການ (กาน) + ຕົກທອດ (ต็กทอด)

[kaːn˩˨.tok̚˩˨.tʰɔːt̚˧˦]

คำอาการนามของ ຕົກທອດ (ต็กทอด)


ໂພນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โพน; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย พูน


ພົງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พง, อีสาน พง, เขิน ᨻᩫ᩠ᨦ (พ็ง), ไทลื้อ ᦷᦗᧂ (โพง), ไทใหญ่ ပူင်း (ปู๊ง)


ພົງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พง; อาจมีรากเดียวกับ พง (ดงหญ้าหรือดงไม้)


ພົງ

ยืมมาจากบาลี วงฺส หรือสันสกฤต वंश (วํศ)


ພິບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พริบ


ພິບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พริบ


ພວດ

จากการเลียนเสียงธรรมชาติ

[pʰuːə̯t̚˥˨]

[pʰuːə̯t̚˧˦]

เสียงดังอย่างหนึ่ง เช่น เสียงจูบ เสียงถอนหญ้าให้ขาด หรือเสียงดึงของออกจากโคลน เป็นต้น


ພຶງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พึง; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ผึ่ง

เป็นแผ่นติดกันออก, เป็นแผ่นแผ่ออกเช่นพังพาน


ພຶງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พึง; อาจร่วมเชื้อสายกับไทดำ ꪝꪳꪉ (ปฺึง, “พวก”), ไทใหญ่ ၽိုင်း (ผึ๊ง)


ພັ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พลั้ง


ພັ້ງ

ค้างอยู่, ค้างอยู่กับที่


ພັ້ງ

พืชสมุนไพรชนิดหนึ่ง, พืชที่ใช้เป็นยาชนิดหนึ่ง


ການພັ້ງ

ການ (กาน) + ພັ້ງ (พั้ง)

คำอาการนามของ ພັ້ງ (พั้ง)


ພຶດ

อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨻᩧ᩠ᨯ (พึด, “ดีดขึ้น, ยกขึ้น”)

กระตุก, เคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว


ເພີນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เพลิน


ການເພີນ

ການ (กาน) + ເພີນ (เพีน)

[kaːn˩˨.pʰɤːn˩˨]

คำอาการนามของ ເພີນ (เพีน)


ຄວາມເພີນ

ຄວາມ (ความ) + ເພີນ (เพีน)

[kʰuːə̯m˧˥.pʰɤːn˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.pʰɤːn˩˨]

คำอาการนามของ ເພີນ (เพีน)


ແລ້ງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *C̬.leːŋꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย แล้ง, อีสาน แล้ง, เขิน ᩃᩯ᩠᩶ᨦ (แล้ง), ไทลื้อ ᦶᦟᧂᧉ (แล้ง), ไทใหญ่ လႅင်ႉ (แล๎ง)


ຄວາມແລ້ງ

ຄວາມ (ความ) + ແລ້ງ (แล้ง)

[kʰuːə̯m˧˥.lɛːŋ˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.lɛːŋ˧˦]

คำอาการนามของ ແລ້ງ (แล้ง)


ເລາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลาะ, อีสาน เลาะ

เดินไปมาใกล้ ๆ, เตร็ดเตร่ไปเรื่อย ๆ

เลาะ (เลียบ), เลียบไปทางแคบ


ເລາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลาะ, อีสาน เลาะ

แถว, ทาง, ฝ่าย

ที่ใกล้เคียง


ເລາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลาะ

เลาะ (ตัดออก)


ການເລາະ

ການ (กาน) + ເລາະ (เลาะ)

[kaːn˩˨.lɔʔ˧˨]

คำอาการนามของ ເລາະ (เลาะ)


ພາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เพา, เขิน ᨻᩮᩢᩣ (เพัา)


ພາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พราว


ຍຸດຕິ

ยืมมาจากบาลี ยุตฺติ; เทียบสันสกฤต युक्ति (ยุกฺติ); ร่วมรากกับ ຢຸດຕິ (อยุดติ)

[ɲut̚˧˨.tiʔ˩˨]

ยุติ (ถูกต้อง หรือจบ)


ການຍຸດຕິ

ການ (กาน) + ຍຸດຕິ (ยุดติ)

คำอาการนามของ ຍຸດຕິ (ยุดติ)


ຄວາມໃກ້

ຄວາມ (ความ) + ໃກ້ (ใก้)

[kʰuːə̯m˩˨.kaɰ˧˦]

คำอาการนามของ ໃກ້ (ใก้)


ວົກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วก, อีสาน วก


ວາວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วาว


ຄວາມວາວ

ຄວາມ (ความ) + ວາວ (วาว)

[kʰuːə̯m˧˥.ʋaːw˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.ʋaːw˩˨]

คำอาการนามของ ວາວ (วาว)


ວຸດທິ

ยืมมาจากบาลี วุฑฺฒิ; เทียบสันสกฤต वृद्धि (วฺฤทฺธิ)

[ʋut̚˧˨.tʰiʔ˧˨]

วุฒิ (ความเป็นผู้ใหญ่ หรือภูมิรู้)


ວຸດຖິ

ยืมมาจากบาลี วุฑฺฒิ; เทียบสันสกฤต वृद्धि (วฺฤทฺธิ); ร่วมรากกับ ວຸດທິ (วุดทิ)

วุฒิ (ความเจริญ)


ຜັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผลัด, เขิน ᨹᩢ᩠ᨯ (ผัด), ไทลื้อ ᦕᧆ (ผัด)

ผลัด, ถ่าย, เปลี่ยน, แทน


ຜັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผัด, อีสาน ผัด

ผัด (เอาแป้งลูบไปมา, ขอเลื่อนเวลา หรือพลิกกลับไปกลับมาจนสุก)


ຜັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦕᧆ (ผัด)

นัดหมาย, กำหนดเวลา


ການຜັດ

ການ (กาน) + ຜັດ (ผัด)

คำอาการนามของ ຜັດ (ผัด)


ພ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พร้อย, เขิน ᨽᩭ᩶ (ภอย้), ไทลื้อ ᦘᦾᧉ (ภ้อ̂ย)


ພ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ພ້ອຍ (พ้อย)


ພັ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ပၼ်ႈ (ปั้น)

ลักษณนามใช้เรียกเขตทุ่งนาจำนวนหนึ่ง, แปลง


ພົ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน พั้ว; อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ၽူဝ်ႉ (ผู๎ว)

ของที่เป็นพวงหรือช่อที่หย่อนลง, พวง


ພຽດ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᨻ᩠ᨿᨯ (พยด), เขิน ᨻ᩠ᨿᨯ (พยด), ไทใหญ่ ပဵတ်ႈ (เป้ต)

[pʰiːə̯t̚˥˨]

[pʰiːə̯t̚˧˦]

ภาชนะสานสำหรับใส่ของ ทำด้วยไม้ไผ่ มีรูปกลมยาว มีขนาดใหญ่กว่าตะกร้า


ເພິ່ງ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทย พึง, คำเมือง ᨻᩮᩥ᩠ᨦ (เพิง), เขิน ᨻᩨ᩠ᨦ (พืง) หรือ ᨻᩮᩨ᩠ᨦ (เพืง), ไทลื้อ ᦗᦹᧂ (พืง) หรือ ᦵᦗᦲᧂ (เพีง); ร่วมรากกับ ເພີງ (เพีง)

พึง (ควร), สมควร


ແພນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พัน, คำเมือง ᨻᩢ᩠ᨶ (พัน), เขิน ᨻᩢ᩠ᨶ (พัน), ไทลื้อ ᦗᧃ (พัน); ร่วมรากกับ ພັນ (พัน)


ແພນ

(ເມືອງ~) พัน (ตำแหน่งหัวหน้าทหารที่สูงกว่าหัวปาก)


ແພນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แพน, เขิน ᨻᩯ᩠ᨶ (แพน)

แพน (แผ่ หรือคลี่)


ແພນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แพน


ແພນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แพน


ຄຸຽ

รูปล้าสมัยของ ຄຸຍ (คุย)


ຄຸຽ

รูปล้าสมัยของ ຄຸຍ (คุย)


ການຄຸຽ

ການ (กาน) + ຄຸຽ (คุย)

คำอาการนามของ ຄຸຽ (คุย)


ໝັດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmatᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมัด, อีสาน หมัด, ไทดำ ꪢꪰꪒ (หมัด), เขิน ᩉ᩠ᨾᩢᨯ (หมัด), ไทลื้อ ᦖᧆ (หมัด), ไทใหญ่ မတ်း (มั๊ต), อาหม 𑜉𑜄𑜫 (มต์), จ้วง maet

หมัด (ชื่อแมลงชนิดหนึ่ง)


ໝັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมัด

หมัด (กำปั้น)


ຫມັດ

รูปแบบอื่นของ ໝັດ (หมัด)


ຫມັດ

รูปแบบอื่นของ ໝັດ (หมัด)


ໝັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰmanᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หมัน, อีสาน หมัน, คำเมือง ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (หมัร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (หมัร), ไทลื้อ ᦖᧃ (หมัน), ไทดำ ꪢꪽ (หมัน), ไทใหญ่ မၼ် (มัน), ไทใต้คง ᥛᥢᥴ (มั๋น), จ้วง maen


ໝັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หมัน, อีสาน หมัน

ซากุระญี่ปุ่น Prunus sp.


ໝັນ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (หมัร), เขิน ᩉ᩠ᨾᩢᩁ (หมัร), ไทลื้อ ᦖᧃ (หมัน)

มาตราเงินหรือเงินตรา มีค่าเท่ากับเหรียญหรือกีบ


ຫມັນ

รูปแบบอื่นของ ໝັນ (หมัน)


ຫມັນ

รูปแบบอื่นของ ໝັນ (หมัน)


ຫມັນ

รูปแบบอื่นของ ໝັນ (หมัน)


ໝ້ຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เมี่ยง, คำเมือง ᩉ᩠ᨾ᩠ᨿ᩶ᨦ (หมย้ง), เขิน ᩉ᩠ᨾ᩠ᨿ᩶ᨦ (หมย้ง), ไทลื้อ ᦵᦖᧂᧉ (เหม้ง)

เมี่ยง (อาหารชนิดหนึ่ง)

ชาชนิด Thea chinensis Seem. var. assamica P. หรือ Thea sasanqua Noir.


ໝ້ຽງ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩉ᩠ᨾ᩠ᨿ᩶ᨦ (หมย้ง)

รา (สิ่งมีชีวิต)


ຫມ້ຽງ

รูปแบบอื่นของ ໝ້ຽງ (หม้ยง)

รูปแบบอื่นของ ໝ້ຽງ (หม้ยง)


ຫມ້ຽງ

รูปแบบอื่นของ ໝ້ຽງ (หม้ยง)


ຫີບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หีบ, เขิน ᩉᩦ᩠ᨷ (หีบ), อีสาน หีบ, ไทลื้อ ᦠᦲᧇᧈ (หี่บ), ไทใหญ่ ႁိပ်ႇ (หิ่ป), ไทใต้คง ᥞᥤᥙ (หีป)


ຫີບ

ไม้ผ่าครึ่งข้างหนึ่ง ใช้หนีบไว้เพื่อปิ้ง


ຫີບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หีบ, คำเมือง ᩉᩦ᩠ᨷ (หีบ), เขิน ᩉᩦ᩠ᨷ (หีบ), ไทลื้อ ᦠᦲᧇᧈ (หี่บ)

สูบลมเข้าปากหรือทำปากให้มีเสียงดังเพราะเผ็ดหรือร้อนปาก


ຫີບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หีบ, อีสาน หีบ, เขิน ᩉᩦ᩠ᨷ (หีบ)


ການຫີບ

ການ (กาน) + ຫີບ (หีบ)

คำอาการนามของ ຫີບ (หีบ)


ເໜົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหน้า, อีสาน เหน้า, คำเมือง ᩉ᩠ᨶᩮᩢ᩶ᩣ (เหนั้า), เขิน ᩉ᩠ᨶᩮᩢ᩶ᩣ (เหนั้า), ไทลื้อ ᦐᧁᧉ (เหน้า)

ເຫນົ້າ
เหน็้า


ເໜົ້າ

ເຫນົ້າ
เหน็้า


ເຫນົ້າ

รูปแบบอื่นของ ເໜົ້າ (เหน็้า)


ເຫນົ້າ

รูปแบบอื่นของ ເໜົ້າ (เหน็้า)


ໜ່ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหนี่ยว, อีสาน เหนี่ยว, เขิน ᩉ᩠ᨶ᩠ᨿᩴ᩵ (หนยํ่), ไทใหญ่ ၼဵဝ်ႇ (เน่ว)

เหนี่ยว, ดึง


ໜ່ຽວ

อาจมีรากเดียวกับคำที่มีความหมายว่า เหนี่ยว, รั้งไว้; ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉ᩠ᨶ᩠ᨿᩴ᩵ (หนยํ่), ไทลื้อ ᦵᦐᧁᧈ (เหน่ว)

ไหว้วาน, ขอให้ทำตามประสงค์, วิงวอน


ຫນ່ຽວ

รูปล้าสมัยของ ໜ່ຽວ (หน่ยว)


ການໜ່ຽວ

ການ (กาน) + ໜ່ຽວ (หน่ยว)

ການຫນ່ຽວ
กานหน่ยว

คำอาการนามของ ໜ່ຽວ (หน่ยว)


ການຫນ່ຽວ

ການ (กาน) + ຫນ່ຽວ (หน่ยว)

คำอาการนามของ ຫນ່ຽວ (หน่ยว)


ເໜັດ

ยืมมาจากไทย เหน็ด

เหน็ดเหนื่อย


ເຫນັດ

รูปแบบอื่นของ ເໜັດ (เหนัด)


ການເຫນັດ

ການ (กาน) + ເຫນັດ (เหนัด)

คำอาการนามของ ເຫນັດ (เหนัด)


ການເໜັດ

ການ (กาน) + ເໜັດ (เหนัด)

คำอาการนามของ ເໜັດ (เหนัด)


ຄວາມເຫນັດ

ຄວາມ (ความ) + ເຫນັດ (เหนัด)

[kʰuːə̯m˧˥.net̚˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.net̚˩˨]

คำอาการนามของ ເຫນັດ (เหนัด)


ຄວາມເໜັດ

ຄວາມ (ความ) + ເໜັດ (เหนัด)

[kʰuːə̯m˧˥.net̚˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.net̚˩˨]

คำอาการนามของ ເໜັດ (เหนัด)


ໜານ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หนาน

บริเวณสำหรับปลูกผัก ยกพื้นเป็นร่อง


ຫນານ

รูปแบบอื่นของ ໜານ (หนาน)


ວິນ

ยืมมาจากเขมร វិល (วิล); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วิน; ร่วมรากกับ ວຽນ (วยน)

เวียน, วนเวียน


ວິນ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากเวียดนาม Vinh (วิญ)

วิญ (เมืองหนึ่งในเวียดนาม)


ວິນຫົວ

ວິນ (วิน, “เวียน”) + ຫົວ (ห็ว, “หัว”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วินหัว

[ʋin˩˨.huːə̯˥˧˧]


ການວິນ

ການ (กาน) + ວິນ (วิน)

คำอาการนามของ ວິນ (วิน)


ຫຍາມ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หยาม

หรอก, เลย (แม้แต่น้อย)


ຫຍາມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หยาม


ຫຽາມ

คำกริยาวิเศษณ์

รูปล้าสมัยของ ຫຍາມ (หยาม)


ຫຽາມ

รูปล้าสมัยของ ຫຍາມ (หยาม)


ການຫຽາມ

ການ (กาน) + ຫຽາມ (หยาม)

[kaːn˩˨.ɲaːm˥˧˧]

คำอาการนามของ ຫຽາມ (หยาม)


ການຫຍາມ

ການ (กาน) + ຫຍາມ (หยาม)

[kaːn˩˨.ɲaːm˥˧˧]

คำอาการนามของ ຫຍາມ (หยาม)


ຫຍາມນ້ຳໜ້າ

ຫຍາມ (หยาม, “หยาม”) + ນ້ຳໜ້າ (น้ำหน้า, “น้ำหน้า”)

ຫຍາມນ້ຳຫນ້າ
หยามน้ำหน้า
ຫຽາມນ້ຳໜ້າ
หยามน้ำหน้า


ການຫຍາມນ້ຳໜ້າ

ການ (กาน) + ຫຍາມນ້ຳໜ້າ (หยามน้ำหน้า)

ການ-ຫຍາມ-ນ້ຳ-ໜ້າ

คำอาการนามของ ຫຍາມນ້ຳໜ້າ (หยามน้ำหน้า)


ຫຍາມນ້ຳຫນ້າ

รูปแบบอื่นของ ຫຍາມນ້ຳໜ້າ (หยามน้ำหน้า)


ຫຽາມນ້ຳໜ້າ

รูปล้าสมัยของ ຫຍາມນ້ຳໜ້າ (หยามน้ำหน้า)


ການຫຽາມນ້ຳໜ້າ

ການ (กาน) + ຫຽາມນ້ຳໜ້າ (หยามน้ำหน้า)

คำอาการนามของ ຫຽາມນ້ຳໜ້າ (หยามน้ำหน้า)


ການຫຍາມນ້ຳຫນ້າ

ການ (กาน) + ຫຍາມນ້ຳຫນ້າ (หยามน้ำหน้า)

คำอาการนามของ ຫຍາມນ້ຳຫນ້າ (หยามน้ำหน้า)


ນ້ຳໜ້າ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ໜ້າ (หน้า, “หน้า”)

ນ້ຳຫນ້າ
น้ำหน้า


ນ້ຳຫນ້າ

รูปแบบอื่นของ ນ້ຳໜ້າ (น้ำหน้า)


ຫຼອດ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰlɔːtᴰᴸ¹, จากไทดั้งเดิม *ʰlwuːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หลอด, คำเมือง ᩉᩖᩬᨯ (หลอด), เขิน ᩉᩖᩬᨯ (หลอด), ไทลื้อ ᦜᦸᧆᧈ (หล่อ̂ด), ไทขาว ꪨꪮꪒ, ไทใหญ่ လွတ်ႇ (ล่อ̂ต), จ้วง lwt

หลอด (สิ่งที่คล้ายท่อกลมกลวงยาว)


ຫຼອດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มะหลอด

(ໝາກ~) มะหลอดชนิด Elaegnus conferta Roxb. var. mollis H. Lec


ຫຼອດ

ยุบ, แฟบ, หายบวม


ຫຼອດ

ซึ่งเป็นชิ้นขนาดเล็กและยาวและผ่านการตากแดดให้แห้ง (ใช้แก่เนื้อสัตว์บกหรือปลา)


ຫຼອດ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ปรอท

เครื่องวัดอุณหภูมิ


ຫລອດ

รูปแบบอื่นของ ຫຼອດ (หลอด)


ຫລອດ

รูปแบบอื่นของ ຫຼອດ (หลอด)


ຫລອດ

รูปแบบอื่นของ ຫຼອດ (หลอด)


ເຫຼືອກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลือก, อีสาน เหลือก, เขิน ᩉᩖᩮᩨᨠ (เหลืก), ไทลื้อ ᦵᦜᦲᧅᧈ (เหลี่ก), ไทใหญ่ လိူၵ်ႇ (เลิ่ก)

ເຫລືອກ
เหลือก

[lɯːə̯k̚˥˥˨]


ເຫຼືອກ

ເຫລືອກ
เหลือก

[lɯːə̯k̚˥˥˨]


ເຫຼືອກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลือบ, อีสาน เหลือก, เขิน ᩉᩖᩮᩨᨠ (เหลืก), ไทลื้อ ᦵᦜᦲᧅᧈ (เหลี่ก), ไทดำ ꪹꪨꪀ (เหลก), ไทขาว ꪨꪷꪀ, ไทใหญ่ လိူၵ်ႇ (เลิ่ก)

ເຫລືອກ
เหลือก

[lɯːə̯k̚˥˥˨]

(ຕົວ~) เหลือบ


ເຫລືອກ

[lɯːə̯k̚˥˥˨]

รูปแบบอื่นของ ເຫຼືອກ (เหลือก)


ເຫລືອກ

[lɯːə̯k̚˥˥˨]

รูปแบบอื่นของ ເຫຼືອກ (เหลือก)


ເຫລືອກ

[lɯːə̯k̚˥˥˨]

รูปแบบอื่นของ ເຫຼືອກ (เหลือก)


ຕາເຫຼືອກ

ຕາ (ตา, “ตา”) + ເຫຼືອກ (เหลือก, “เหลือก”)

ຕາເຫລືອກ
ตาเหลือก

ตาเหลือก (ตาที่เบิกกว้างและถลนขึ้น)


ຕາເຫລືອກ

รูปแบบอื่นของ ຕາເຫຼືອກ (ตาเหลือก)


ປະຕິ

ยืมมาจากบาลี ปฏิ- หรือสันสกฤต प्रति- (ปฺรติ-)


ແໝບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แหมบ, เขิน ᩉ᩠ᨾᩯ᩠ᨷ (แหมบ), ไทลื้อ ᦶᦖᧇ (แหมบ), ไทใหญ่ မႅပ်း (แม๊ป)

หมอบลงเพื่อให้ท้องและอกโดนพื้นแล้วเหยียดแขนขาออก (ใช้แก่สัตว์หรือคนตัวเล็ก)


ແໝບ

ດັງແໝບ


ແຫມບ

รูปแบบอื่นของ ແໝບ (แหมบ)


ແຫມບ

รูปแบบอื่นของ ແໝບ (แหมบ)


ຫວໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หวอ

หวอ (เครื่องส่งสัญญาณเสียง)


ຫຼ່ຽມ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ʰliəmᴮ¹; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลี่ยม, คำเมือง ᩉᩖ᩠ᨿ᩵ᨾ (หลย่ม) หรือ ᩉ᩠ᩃ᩠ᨿ᩵ᨾ (หลย่ม), อีสาน เหลี่ยม

ລ່ຽມ
ຫລ່ຽມ
หล่ยม

เหลี่ยม (ด้านที่เป็นสัน หรือเส้นประกอบมุม)


ຫລ່ຽມ

รูปแบบอื่นของ ຫຼ່ຽມ (หล่ยม)


ລ່ຽມ

รูปแบบอื่นของ ຫຼ່ຽມ (หล่ยม)


ໂມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โม

(ໝາກ~, ໝາກແຕງ~, ແຕງ~) โม


ໂມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โม, อีสาน โม

โด่ง (ใช้แก่จมูก)


ໂມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โม, อีสาน โม

(ຕັກແຕນ~, ແມງ~) ตั๊กแตนสีเขียวที่ตัวใหญ่


ຕັກແຕນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ตั๊กแตน, อีสาน ตักแตน, เขิน ᨲᩢ᩠ᨠᨲᩯ᩠ᨶ (ตักแตน), ไทลื้อ ᦎᧅᦶᦎᧃ (ตักแตน), ไทใหญ่ တၵ်းတႅၼ် (ตั๊กแตน) หรือ ၸၵ်းတႅၼ် (จั๊กแตน)


ແມດ

อาจร่วมรากกับ ແມນ (แมน), หรือจ้วงแบบจั่วเจียง met (แมด-ผี ผีน้ำ)


ແມດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แมด, อีสาน แมด, เขิน ᨾᩯ᩠ᨯ (แมด)

ไม้ชนิด Dalbergia อาจเป็น multiflora Heyne หรือ เครือแมด (Dalbergia volubilis Roxb.)


ແມດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แมด


ແມດ

ยืมมาจากฝรั่งเศส mètre


ມຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เมียง


ມາຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มาย, เขิน ᨾᩣ᩠ᨿ (มาย)

เหยียดออก, คลี่, คลาย, ขึง, หย่อน, ดึงออก

มีอาการที่ดีขึ้น


ມາຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มาย


ມາຍ

ไม้ชนิด Zizyphus rugosa Lamk. var. harmandii P. ต้นเป็นเครือ มีหนาม ผลเล็กเท่าลูกเดือยซึ่งเมื่อสุกจะมีสีเหลือง

ไผ่ชนิดหนึ่ง


ມາຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มลาย


ມາຽ

รูปล้าสมัยของ ມາຍ (มาย)


ມາຽ

รูปล้าสมัยของ ມາຍ (มาย)


ມາຽ

รูปล้าสมัยของ ມາຍ (มาย)


ການມາຍ

ການ (กาน) + ມາຍ (มาย)

คำอาการนามของ ມາຍ (มาย)


ການມາຽ

ການ (กาน) + ມາຽ (มาย)

คำอาการนามของ ມາຽ (มาย)


ໄມ້ມາຍ

ໄມ້ (ไม้, “ไม้”) + ມາຍ (มาย, “มลาย”)

ໄມ້ມາຽ
ไม้มาย


ໄມ້ມາຽ

รูปล้าสมัยของ ໄມ້ມາຍ (ไม้มาย)


ໂຖງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โถง, เขิน ᨳ᩠ᩅᨦ (ถวง) หรือ ᨳᩫ᩠ᨦ (ถ็ง)


ໂຖງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โถง


ຖຸນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถุน

ถุน, กินอาหารเพื่อรองท้อง, กินฝิ่นโดยไม่สูบ, กลืน


ຖຸນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถุน


ການຖຸນ

ການ (กาน) + ຖຸນ (ถุน)

คำอาการนามของ ຖຸນ (ถุน)


ເງາະ

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับไทย เงาะ, อีสาน เงาะ, ไทลื้อ ᦇᦸᦰ (งอ̂ะ, “ผมหยิก”); อาจร่วมรากกับ ງໍ (งํ)


ເງາະ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เงาะ; ร่วมรากกับ ງໍ (งํ)

งอ, ไม่ตรง, คดไปมา


ບູ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย บู่


ບູ່

อาจร่วมรากกับ ບໍ່ (บํ่)

คำที่เปล่งออกมาเพื่อแสดงความประหลาดใจ


ອ່ຽມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เอี่ยม, อีสาน เอี่ยม


ໂອບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โอบ, อีสาน โอบ, ไทลื้อ ᦷᦀᧇ (โอบ, “ปิดล้อม”)

โอบ (เอาแขนอ้อมไว้ หรือตีวงล้อม)


ການໂອບ

ການ (กาน) + ໂອບ (โอบ)

[kaːn˩˨.ʔoːp̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ໂອບ (โอบ)


ເຈ້

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 姐 (zê2, “พี่สาว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เจ้


ສະຫະ

ยืมมาจากบาลี สห หรือสันสกฤต सह (สห)


ເວ້

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากเวียดนาม Huế (เฮฺว้)

เว้ (เมืองหนึ่งในเวียดนาม)


ເຈັກ

ยืมมาจากฮกเกี้ยน 叔 (chek, “อา (น้องของพ่อ)”); ร่วมเชื้อสายกับไทย เจ๊ก


ມ່ອງ

จากการเลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงดังอย่างเสียงฆ้องขนาดเล็ก


ມອຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มอย; อาจมาจาก ມອງ (มอง) และ ຄອຍ (คอย)


ມອຽ

รูปล้าสมัยของ ມອຍ (มอย)


ມອຽ

รูปล้าสมัยของ ມອຍ (มอย)


ມ່ອມ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ မွမ်ႈ (ม้อ̂ม)


ມ່ອມ

รูปแบบอื่นของ ໝ່ອມ (หม่อม)


ມັງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มัง

ซึ่งมีท่าทางคึกคะนอง เช่น ท่าทางของไก่ตัวผู้ที่แสดงต่อไก่ตัวเมีย, แข็งขัน


ມູນມັງ

ມູນ (มูน, “มรดก, ทรัพย์สมบัติเดิม”) + ມັງ (มัง, “มรดก”)

ทรัพย์สมบัติ


ເມີຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เมย


ເມີຽ

รูปล้าสมัยของ ເມີຍ (เมีย)


ມຸ່ຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน มุ่ย; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย มุ่ย

ซึ่งมีสีใกล้สีแดงเข้ม, แดงเข้ม


ມຸ່ຽ

รูปล้าสมัยของ ມຸ່ຍ (มุ่ย)


ມົງ

ตัดมาจาก ມົງກຸດ (ม็งกุด); จากบาลี มกุฏ หรือสันสกฤต मकुट (มกุฏ); ร่วมรากกับ ມົງກຸດ (ม็งกุด) และ ມຸງກຸດ (มุงกุด)


ມົງກຸດ

ยืมมาจากบาลี มกุฏ หรือสันสกฤต मकुट (มกุฏ); ร่วมรากกับ ມຸງກຸດ (มุงกุด)


ເມົ້າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เม้า

ซึ่งมีสีดำปนแดง

มัว, ไม่สดใส


ໂມ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย โม่, ไทลื้อ ᦷᦙᧈ (โม่)


ໂມ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โม้

(ຂຽດ~) เขียดสีเหลืองชนิดหนึ่ง ตัวเล็กกว่ากบ อยู่ตามนา


ໂມ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โม้

(ໜໍ່~, ຂີ້~) คุดทะราด


ໂມ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย โม้


ການໂມ້

ການ (กาน) + ໂມ້ (โม้)

คำอาการนามของ ໂມ້ (โม้)


ເມາະ

ก้มหัว, ก้มหัวให้นอนลง


ເມັມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เม้ม, อีสาน เม้ม, เขิน ᨾᩮ᩠᩶ᨾ (เม้ม), ไทลื้อ ᦙᦲᧄᧉ (มี้ม), ไทใหญ่ မဵမ်ႉ (เม๎ม); ร่วมรากกับ ເມ້ມ (เม้ม)

เม้ม (ใช้แก่ปาก)


ເມ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เม้ม, อีสาน เม้ม, เขิน ᨾᩮ᩠᩶ᨾ (เม้ม), ไทลื้อ ᦙᦲᧄᧉ (มี้ม), ไทใหญ่ မဵမ်ႉ (เม๎ม)


ການເມ້ມ

ການ (กาน) + ເມ້ມ (เม้ม)

คำอาการนามของ ເມ້ມ (เม้ม)


ເມ້ມສົບ

ເມ້ມ (เม้ม, “เม้ม”) + ສົບ (ส็บ, “ริมฝีปาก”)


ເມ້ມປາກ

ເມ້ມ (เม้ม, “เม้ม”) + ປາກ (ปาก, “ปาก”)


ມິ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มิ้ม, อีสาน มิ้ม


ມິ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มิ้ม หรือ เม้ม, อีสาน มิ้ม หรือ เม้ม, เขิน ᨾᩮ᩠᩶ᨾ (เม้ม), ไทลื้อ ᦙᦲᧄᧉ (มี้ม), ไทใหญ่ မဵမ်ႉ (เม๎ม); ร่วมรากกับ ເມ້ມ (เม้ม)


ການເມ້ມສົບ

ການ (กาน) + ເມ້ມສົບ (เม้มส็บ)

คำอาการนามของ ເມ້ມສົບ (เม้มส็บ)


ການມິ້ມ

ການ (กาน) + ມິ້ມ (มิ้ม)

คำอาการนามของ ມິ້ມ (มิ้ม)


ການເມ້ມປາກ

ການ (กาน) + ເມ້ມປາກ (เม้มปาก)

ການ-ເມ້ມ-ປາກ

คำอาการนามของ ເມ້ມປາກ (เม้มปาก)


ແມ້ນ

เหลือกขึ้นน้อย ๆ (ใช้แก่ตา)


ແມ

ร่วมรากกับ ແມ້ (แม้)

สิ, คำต่อท้ายคำกริยา ใช้เป็นเชิงบังคับ


ແມ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฝรั่งเศส mai

(ເດືອນ~) พฤษภาคม


ມົ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มัว, อีสาน มัว, คำเมือง ᨾᩫ᩠ᩅ (ม็ว), เขิน ᨾᩫ᩠ᩅ (ม็ว), ไทลื้อ ᦷᦙ (โม), ไทใหญ่ မူဝ်း (มู๊ว); ร่วมรากกับ ມົວ (ม็ว)


ໂມະ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ မူဝ်ႉ (มู๎ว)


ເມມ

ยืมมาจากบาลี เมรุ หรือสันสกฤต मेरु (เมรุ); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เมม; ร่วมรากกับ ເມນ (เมน)


ຫມ່ອມ

รูปแบบอื่นของ ໝ່ອມ (หม่อม)


ເລງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย นักเลง, อีสาน เลง

นักเลง, คนชั่ว, คนขี้โกง, คนหลอกลวง, คนไม่ซื่อ, อันธพาล, โจร


ນັກເລງ

ນັກ (นัก, “นัก”) + ເລງ (เลง, “นักเลง, คนชั่ว”)


ແມ່ເລງ

ແມ່ (แม่, “แม่”) + ເລງ (เลง, “นักเลง, คนชั่ว”)

[mɛː˧.leːŋ˧˥]

[mɛː˧˨.leːŋ˩˨]

นักผจญภัยหญิง


ເລນ

เทียบไทย เลน, อีสาน เลน

เลน (ดินที่เปียกเหลว), ตม


ລຶງ

ยืมมาจากบาลี ลิงฺค หรือสันสกฤต लिङ्ग (ลิงฺค); ร่วมรากกับ ລິງ (ลิง) และ ລິງຄະ (ลิงคะ)

ลึงค์ (เครื่องหมายเพศ), เพศ, ลักษณะ, เครื่องหมาย


ໂລະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โละ; อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ လူဝ်ႉ (ลู๎ว)

โละ, เอาของเก่าออกให้หมด, ขจัด, กำจัด


ການໂລະ

ການ (กาน) + ໂລະ (โละ)

คำอาการนามของ ໂລະ (โละ)


ລົວະ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลัวะ; อาจร่วมรากกับ ໂລະ (โละ)

ทำให้ว่างเปล่า, เอาข้างในออก, เอาเครื่องในออก

ไหลออกเป็นจำนวนมาก (ใช้แก่น้ำหรือสิ่งของที่เป็นเส้นอ่อน)


ລົວະ

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับไทย ละว้า, คำเมือง ᩃ᩠ᩅᩫᩡ (ลว็ะ), ไทลื้อ ᦟᦞᦱᧉ (ลว้า), ไทใหญ่ လဝႃႉ (ลว๎า); ร่วมรากกับ ລະວ້າ (ละว้า)


ລົວະ

อาจมาจากการเลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงรบกวน, เสียงอึกทึก


ລົວະ

อาจมาจากการเลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงดังอย่างเสียงน้ำไหลหรือเสียงสิ่งที่ไหลโครก


ລະວ້າ

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับไทย ละว้า, คำเมือง ᩃ᩠ᩅᩫᩡ (ลว็ะ), ไทลื้อ ᦟᦞᦱᧉ (ลว้า), ไทใหญ่ လဝႃႉ (ลว๎า); ร่วมรากกับ ລົວະ (ล็วะ)


ລວນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลวนลาม, อีสาน ลวน, เขิน ᩃ᩠ᩅᩁ (ลวร), ไทใหญ่ လူၼ်း (ลู๊น)

ล้อ, ไม่ยำเกรง, ล่วงเกิน, อาจเอื้อม


ລ່ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ล่อย; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ง่อย

มีเส้นเอ็นที่ตายหรือหมดกำลัง

เปลี้ย, อ่อนกำลัง, ชา


ລ່ອຽ

รูปล้าสมัยของ ລ່ອຍ (ล่อย)


ລອນ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลอน, คำเมือง ᩃᩬᩁ (ลอร); อาจร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦟᦸᧃ (ลอ̂น), ไทใหญ่ လွၼ်း (ล๊อ̂น)

บางที, อาจ, อาจเป็นได้


ລອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลอน, ไทใหญ่ လွၼ်း (ล๊อ̂น)


ລອນ

ส่วน, ตอน, ท่อน


ລອນ

สิ่งที่มีลักษณะกลมและอ่อนที่อยู่ภายในและมีส่วนหนึ่งคั่นกลาง


ລ່ອນ

การสะกดยืมจากไทย ล่อน; ร่วมเชื้อสายกับไทย ล่อน, อีสาน หล้อน, เขิน ᩉᩖᩬ᩶ᩁ (หลอ้ร), ไทลื้อ ᦜᦸᧃᧉ (หล้อ̂น), ไทใหญ่ လွၼ်ႈ (ล้อ̂น); ร่วมรากกับ ຫຼ້ອນ (หล้อน)

เล็มเอาเปลือกออกให้หมด

เล็ม, ทำให้เกลี้ยง

เอาให้หมด, ทำให้เสร็จ

ล่อน (ไม่มีเปลือกหรือหนัง), ซึ่งเกลี้ยง


ຫລ້ອນ

รูปแบบอื่นของ ຫຼ້ອນ (หล้อน)


ລັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ลัน, อีสาน ลัน, เขิน ᩃᩢ᩠ᨶ (ลัน)

หน่อไม้ขนาดเล็กซึ่งกินได้


ລຶກ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *lɤkᴰˢ⁴, จากไทดั้งเดิม *lɤkᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ลึก, คำเมือง ᩃᩮᩥᩢ᩠ᨠ (เลิัก), เขิน ᩃᩧ᩠ᨠ (ลึก), ปักษ์ใต้ หลึก, ไทลื้อ ᦵᦟᦲᧅ (เลีก), ไทใหญ่ လိုၵ်ႉ (ลึ๎ก), ไทใต้คง ᥘᥫᥐ (เลอ̂ก), อาหม 𑜎𑜢𑜤𑜀𑜫 (ลึก์), จ้วง laeg


ຄວາມລຶກ

ຄວາມ (ความ) + ລຶກ (ลึก)

[kʰuːə̯m˧˥.lɯk̚˧]

[kʰuːə̯m˩˨.lɯk̚˧˨]

คำอาการนามของ ລຶກ (ลึก)


ລືບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ลืบ

เถือออกบาง ๆ, แล่

ขูด, ปอก, ลอก


ການລືບ

ການ (กาน) + ລືບ (ลืบ)

[kaːn˩˨.lɯːp̚˧˦]

คำอาการนามของ ລືບ (ลืบ)


ລົວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รัว

รัว (ตีเร็ว ๆ)


ລົວ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ လူဝ်း (ลู๊ว, “พี่สะใภ้, อาสะใภ้”)


ລົວ

ซึ่งมีเสียงไม่ชัดเพราะลิ้นแข็ง


ລົວ

อาจมาจาก ລົວ (ลัว) "รัว"

เสียงดัง, เสียงอึกทึก


ລົວ

อาจร่วมรากกับ ໂລ (โล)

อ่อนแอ (ใช้แก่ตา)


ການລົວ

ການ (กาน) + ລົວ (ล็ว)

[kaːn˩˨.luːə̯˩˨]

คำอาการนามของ ລົວ (ล็ว)


ລຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลียง, อีสาน เลียง; อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩃᩮ᩠ᨦ (เลง)

กลึง, ทำให้เกลี้ยง, กลม และงาม

เลียง (ไล่สิ่งไม่บริสุทธิ์ออก)


ລຽງ

เรียบ, เกลี้ยง


ລຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลียง

เลียงฝ้าย ชนิด Eriolaena candollei Wall.


ລຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรียง, อีสาน เฮียง, เขิน ᩁ᩠ᨿᨦ (รยง), ไทลื้อ ᦵᦣᧂ (เฮง); ร่วมรากกับ ຮຽງ (ฮยง)


ການຮຽງ

ການ (กาน) + ຮຽງ (ฮยง)

[kaːn˩˨.hiːə̯ŋ˩˨]

คำอาการนามของ ຮຽງ (ฮยง)


ການລຽງ

ການ (กาน) + ລຽງ (ลยง)

[kaːn˩˨.liːə̯ŋ˩˨]

คำอาการนามของ ລຽງ (ลยง)


ເລ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย เล่ห์


ເລດ

ยืมมาจากบาลี เลส หรือสันสกฤต लेश (เลศ); ร่วมเชื้อสายกับไทย เลศ

ให้รู้เป็นเลศนัย


ເລດ

ข้ออ้าง, เหตุ


ເລັດ

ยืมมาจากบาลี เลส หรือสันสกฤต लेश (เลศ); ร่วมเชื้อสายกับไทย เลศ; ร่วมรากกับ ເລດ (เลด)

ให้รู้เป็นเลศนัย


ເລັດ

ข้ออ้าง, เหตุ


ເລີມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เลิม


ເລື່ອ

(ຫອຍ~) หอยสีขาวชนิดหนึ่ง อยู่ตามโคก


ເລືອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลือน

เลือน, เลือนราง, ซึ่งหายไป


ເລື່ອມ

ปิด, บัง, ปก, หุ้ม


ເລື່ອມ

* ดูที่ ເຫຼື້ອມ (เหลื้อม)

รูปแบบอื่นของ ເຫຼື້ອມ (เหลื้อม)


ເລື່ອມ

* ดูที่ ເຫຼື້ອມ (เหลื้อม)

รูปแบบอื่นของ ເຫຼື້ອມ (เหลื้อม)


ແລ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แล้


ໂລ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โล้; ร่วมรากกับ ໂລ (โล)

โต (ใช้แก่ตา)


ເລ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เล

ซึ่งกางออก (ใช้แก่เขาควาย), ซึ่งบานออก


ເລ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย เละ

เละ, เปื่อยจนเหลว, เหลว


ໂລ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โล; ร่วมรากกับ ໂລ້ (โล้)

เกือบบอด, โปนมาก และมีแต่ตาขาว (ใช้แก่ตา)


ເບນ

ยืมมาจากไทย เบน


ການເບນ

ການ (กาน) + ເບນ (เบน)

คำอาการนามของ ເບນ (เบน)


ບົ່ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บั่ว, เขิน ᨷ᩠ᩅᩫ᩵ (บว็่), ไทลื้อ ᦷᦢᧈ (โบ่), จ้วง mbuq (ต้นหอม)

(ຜັກ~,ຫົວຜັກ~) หอม, หอมหัวใหญ่ (Allium cepa L.), หอมแกง (Allium ascalonicum L.)

(ຂົນ~) ขนอ่อนของนกหรือสัตว์ปีกอื่นที่กำลังงอกและมีลักษณะคล้ายกับก้านของต้นหอม


ບັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บัน, เขิน ᨷᩢ᩠ᨶ (บัน)


ບັນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บัน


ບັນ

ตัดมาจาก ບັນທົມ (บันท็ม); จากเขมร បន្ទំ (บนฺทํ, “นอน”), แผลงมาจาก ផ្ទំ (ผฺทํ, “นอน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย บรรทม


ບັນທົມ

ยืมมาจากเขมร បន្ទំ (บนฺทํ, “นอน”), แผลงมาจาก ផ្ទំ (ผฺทํ, “นอน”); ร่วมเชื้อสายกับไทย บรรทม


ການບັນ

ການ (กาน) + ບັນ (บัน)

คำอาการนามของ ບັນ (บัน)


ການບັນທົມ

ການ (กาน) + ບັນທົມ (บันท็ม)

คำอาการนามของ ບັນທົມ (บันท็ม)


ເບ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบะ; ร่วมรากกับ ເບະ (เบะ)

เบะ (ทำหน้าเหมือนจะร้องไห้)

ทำริมฝีปากให้กว้างออก


ເບະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบะ; ร่วมรากกับ ເບ້ (เบ้)

เบะ (ทำหน้าเหมือนจะร้องไห้)

ทำริมผีปากให้กว้างออก


ເບະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เบ้; ร่วมรากกับ ເບ້ (เบ้)

ผิดรูปผิดร่าง


ບີ່

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บี่ หรือ บิ, เขิน ᨷᩦ᩵ (บี่), ไทลื้อ ᦢᦲᧈ (บี่), ไทใหญ่ မီႇ (มี่)

เปิดออกน้อย ๆ, แง้ม, เปิดออกด้วยหัวแม่มือ


ບີ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย บิ, อีสาน บี่ หรือ บิ, เขิน ᨷᩥ (บิ); ร่วมรากกับ ບິ (บิ)


ການບີ່

ການ (กาน) + ບີ່ (บี่)

คำอาการนามของ ບີ່ (บี่)


ບອງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *ˀblɔːŋᴬ³, จากไทดั้งเดิม *ɗoːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดอง, คำเมือง ᨯᩬᨦ (ดอง), อีสาน บอง, ไทลื้อ ᦢᦸᧂ (บอ̂ง), ไทขาว ꪚꪮꪉ, ไทใหญ่ မွင် (มอ̂ง), จ้วง myong, ndong, ปู้อี doongl; ร่วมรากกับ ດອງ (ดอง)

เชื่อม, แช่อิ่ม, หมักในเหล้า, ดอง


ບອງ

(ແຈ່ວ~) น้ำพริกชนิดหนึ่ง ทำด้วยปลาร้า ตำผสมกับพริก, แจ่วบอง


ບອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บอง

เอาของกั้นแคมเรือไว้เพื่อไม่ให้น้ำล้นเข้าเรือ, เอาไม้ไผ่หรือสิ่งอื่นมัดติดแคมเรือเพื่อไม่ให้เรือจม, เอาของกั้นขอบปากภาชนะเพื่อไม่ให้สิ่งที่อยู่ข้างในล้นออก


ບອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บอง

ไม้ไผ่ที่มัดติดแคมเรือเพื่อไม่ให้เรือจม


ບອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระบอง; ร่วมรากกับ ກະບອງ (กะบอง)

หวายชนิดหนึ่ง มีเครือใหญ่


ບອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บอง

(ເສືອ~) เสือบอง


ບອງ

ดักจับ, ซุ่มจับ


ການບອງ

ການ (กาน) + ບອງ (บอง)

[kaːn˩˨.bɔːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ບອງ (บอง)


ກະບອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระบอง, อีสาน กะบอง

[ka(ʔ˩˨).bɔːŋ˩˨]


ບົມ

ยืมมาจากฝรั่งเศส bombe

ระเบิด, ทุ่นระเบิด


ບົງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บง, อีสาน บง, คำเมือง ᨷᩫ᩠ᨦ (บ็ง), เขิน ᨷᩫ᩠ᨦ (บ็ง), ไทลื้อ ᦢᦳᧂ (บุง)


ບົງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บง, คำเมือง ᨷᩫ᩠ᨦ (บ็ง), ไทลื้อ ᦢᦳᧂ (บุง)

เอากล้าไปชำ, ปลูก


ບົງ

ยืมมาจากบาลี ปงฺก หรือสันสกฤต पङ्क (ปงฺก)

บงก์ (โคลน), ตม


ບົງ

ตัดมาจาก ບົງກົດ (บ็งก็ด), จากบาลี ปงฺกช หรือสันสกฤต पङ्कज (ปงฺกช)


ບົງກົດ

ยืมมาจากบาลี ปงฺกช หรือสันสกฤต पङ्कज (ปงฺกช)


ການບົງ

ການ (กาน) + ບົງ (บ็ง)

คำอาการนามของ ບົງ (บ็ง)


ບະ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน บะ

พูดสัญญากับผีหรือเทวดาที่นับถือ, ถวายสิ่งของให้ผีหรือเทวดาตามที่ตนให้สัญญาไว้


ບະ

หนึ่ง (ใช้แก่วันหรือแถว เป็นต้น)


ການບະ

ການ (กาน) + ບະ (บะ)

คำอาการนามของ ບະ (บะ)


ບໍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย บอ, อีสาน บอ, เขิน ᨷᩳ (บอ)


ບໍ

แผลงมาจาก ບໍ່ (บํ่)


ການຫໍ່

ການ (กาน) + ຫໍ່ (หํ่)

[kaːn˩˨.hɔː˧˨]

คำอาการนามของ ຫໍ່ (หํ่)


ການລະວັງ

ການ (กาน) + ລະວັງ (ละวัง)

คำอาการนามของ ລະວັງ (ละวัง)


ຮວງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwɯːŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย รวง, อีสาน ฮวง, คำเมือง ᩁ᩠ᩅᨦ (รวง), เขิน ᩁ᩠ᩅᨦ (รวง), ไทลื้อ ᦷᦣᧂ (โฮง), ไทดำ ꪭꪺꪉ (ฮัวง), ไทใหญ่ ႁူင်း (หู๊ง), ไทใต้คง ᥞᥨᥒᥰ (โห๊ง), อาหม 𑜍𑜤𑜂𑜫 (รุง์, “ฟ่อนข้าว”), จ้วง rieng, จ้วงแบบจั่วเจียง ruengz

รวง (ช่อ หรือรัง)


ຮວງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮวง

ไม้หรือโลหะสำหรับหาบ เสียบอยู่ปากถังน้ำหรือตะกร้า


ຂະໂມຽ

รูปล้าสมัยของ ຂະໂມຍ (ขะโมย)


ຂະໂມຽ

รูปล้าสมัยของ ຂະໂມຍ (ขะโมย)


ການຂະໂມຽ

ການ (กาน) + ຂະໂມຽ (ขะโมย)

คำอาการนามของ ຂະໂມຽ (ขะโมย)


ການຂະໂມຍ

ການ (กาน) + ຂະໂມຍ (ขะโมย)

ການຂະໂມຽ
กานขะโมย

คำอาการนามของ ຂະໂມຍ (ขะโมย)


ຮາງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ราง, อีสาน ฮาง, คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨦ (ราง), เขิน ᩁᩣ᩠ᨦ (ราง), ไทลื้อ ᦣᦱᧂ (ฮาง), ไทดำ ꪭꪱꪉ (ฮาง), ไทใหญ่ ႁၢင်း (ห๊าง), ไทใต้คง ᥞᥣᥒᥰ (ห๊าง), อาหม 𑜍𑜂𑜫 (รง์); ร่วมรากกับ ລາງ (ลาง)

ราง (เครื่องรองน้ำฝน, ไม้ยาวที่ขุดหรือต่อขึ้นมาเป็นร่อง หรือเหล็กที่ทอดยาว)

(ເງິນ~) ชื่อเงินตราโบราณแบบหนึ่ง มีลักษณะคล้ายรางหมู มีน้ำหนักเท่ากับ 6 ตำลึงกับ 6 สลึง


ຮາງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ราง, อีสาน ฮาง, คำเมือง ᩁᩣ᩠ᨦ (ราง), เขิน ᩁᩣ᩠ᨦ (ราง) หรือ ᩌᩣ᩠ᨦ (ฮาง), ไทลื้อ ᦣᦱᧂ (ฮาง), ไทใหญ่ ႁၢင်း (ห๊าง)

นำข้าวเปลือกที่ยังไม่แก่เต็มที่ไปคั่วให้สุกและตำให้เป็นข้าวสาร


ຮາງ

(ເຂົ້າ~) ข้าวเปลือกที่ยังไม่แก่เต็มที่ซึ่งนำไปคั่วให้สุกและตำให้เป็นข้าวสาร


ຮ້າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮ้า

โทน, เปลี่ยว


ຮ້າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮ้า

ใหญ่ (ใช้แก่ไฟ)


ຮາດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *rwaːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ราด, อีสาน ฮาด, เขิน ᩁᩣ᩠ᨯ (ราด)

ราด (ทำให้ของเหลวแผ่กระจาย)


ຮາດ

อาจร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩁᩣ᩠ᨯ (ราด, “ไม่สำเร็จ, ไม่ครบ”), เขิน ᩁᩣ᩠ᨯ (ราด, “ไม่สมบูรณ์, ไม่ครบ”), ไทลื้อ ᦣᦱᧆ (ฮาด, “โง่”), ไทใหญ่ ႁၢတ်ႈ (ห้าต, “ไม่สุกเต็มที่, ไม่เด็กแต่ยังไม่โตเต็มที่”)

ซึ่งไม่สุกเต็มที่ (ใช้แก่ข้าว)

ซีด, ซูบ, ผอมแห้ง


ຮາດ

แข็งตัว (ใช้แก่หนอง)


ການຮາດ

ການ (กาน) + ຮາດ (ฮาด)

คำอาการนามของ ຮາດ (ฮาด)


ແຮ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แร้ว, อีสาน แฮ้ว, คำเมือง ᩁᩯ᩠᩶ᩅ (แร้ว), เขิน ᩁᩯ᩠᩶ᩅ (แร้ว), ไทลื้อ ᦵᦣᧁᧉ (เฮ้ว), ไทดำ ꪵꪭ꫁ꪫ (แฮ้ว), ไทขาว ꪵꪭꪫꫂ, ไทใหญ่ ႁဵဝ်ႉ (เห๎ว) หรือ ႁႅဝ်ႉ (แห๎ว), ไทดำ ꪵꪭ꫁ꪫ (แฮ้ว)


ໄຮ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *rajᴬ⁴, จากไทดั้งเดิม *rwɤjᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ไร, คำเมือง ᩁᩱ (ไร), เขิน ᩁᩱ (ไร), อีสาน ไฮ, ไทลื้อ ᦺᦣ (ไฮ), ไทใหญ่ ႁႆး (ไห๊), ไทใต้คง ᥞᥭᥰ (หั๊ย), พ่าเก ꩭႝ (หย์), อาหม 𑜍𑜩 (รย์), จ้วง reiz

ไร (ชื่อสัตว์)

ลูกของปลาที่เพิ่งออกจากไข่ ตัวเท่าตัวไร


ໄຮ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไร, อีสาน ไฮ, คำเมือง ᩁᩱ (ไร)

เม็ดทองขนาดเล็กที่ติดอยู่กับหินเป็นต้น

สิ่งที่มีสีเหลืองอร่าม


ໄຮ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ไฮ, อีสาน ไฮ, คำเมือง ᩁᩱ (ไร), ไทใหญ่ ႁႆး (ไห๊), ไทใต้คง ᥞᥭᥰ (หั๊ย), พ่าเก ꩭႝ (หย์), อาหม 𑜍𑜩 (รย์)

ไทรโดยเฉพาะไทรเกาหลี (Ficus annulata Bl.) หรือไทรกระเป๋า (Ficus gibbosa Bl.)


ເຮື້ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรื้อน, อีสาน เฮื้อน, ไทดำ ꪹꪭ꫁ꪙ (เฮ้น), เขิน ᩁᩮᩨ᩠᩶ᨶ (เรื้น), ไทลื้อ ᦵᦣᦲᧃᧉ (เฮี้น), ไทใหญ่ ႁိူၼ်ႉ (เหิ๎น), ไทใต้คง ᥞᥫᥢᥳ (เห๎อ̂น); ร่วมรากกับ ເຮຶ້ອນ (เฮึ้อน)

(ຂີ້~) เรื้อน


ເຮຶ້ອນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรื้อน, อีสาน เฮื้อน, ไทดำ ꪹꪭ꫁ꪙ (เฮ้น), เขิน ᩁᩮᩨ᩠᩶ᨶ (เรื้น), ไทลื้อ ᦵᦣᦲᧃᧉ (เฮี้น), ไทใหญ่ ႁိူၼ်ႉ (เหิ๎น), ไทใต้คง ᥞᥫᥢᥳ (เห๎อ̂น); ร่วมรากกับ ເຮື້ອນ (เฮื้อน)

(ຂີ້~) เรื้อน


ຮຸ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รุ้ง, อีสาน ฮุ้ง, คำเมือง ᩁᩩ᩶ᨦ (รุ้ง), เขิน ᩁᩩ᩶ᨦ (รุ้ง), ไทลื้อ ᦣᦳᧂᧉ (ฮุ้ง), ไทใหญ่ ႁုင်ႉ (หุ๎ง)

(ແຫຼວ~) รุ้ง (เหยี่ยวชนิดหนึ่ง)

สัตว์ปีกในนิยายชนิดหนึ่ง

ปรัมปราวิทยา


ຮຸ້ງ

ยืมมาจากไทย รุ้ง; ร่วมรากกับ ຮຸງ (ฮุง)

รุ้ง (ปรากฏการณ์ธรรมชาติอย่างหนึ่ง)


ຮຸງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย รุ้ง, อีสาน ฮุง, คำเมือง ᩁᩩᨦ (รุง), เขิน ᩁᩩᨦ (รุง), ไทลื้อ ᦣᦳᧂ (ฮุง) หรือ ᦣᦳᧂᧉ (ฮุ้ง), ไทใหญ่ ႁူင်းႁႆး (หู๊งไห๊); ร่วมรากกับ ຮຸ້ງ (ฮุ้ง)

รุ้ง (ปรากฏการณ์ธรรมชาติอย่างหนึ่ง)


ເຮື່ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรื่อ, อีสาน เฮื่อ, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥ᩵ᩋ (เรอิ่อ), เขิน ᩁᩮᩬᩨ᩵ (เรอื่), ไทลื้อ ᦵᦣᦲᧈ (เฮี่), ไทใหญ่ ႁိူဝ်ႈ (เหิ้ว)

ซึ่งมีสีแดง ๆ เหลือง ๆ

เรื่อเรือง, สว่าง, สุกใส, สดใส, ผ่องใส


ເຮື້ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรื้อ, อีสาน เฮื้อ, คำเมือง ᩁᩮᩬᩥ᩶ᩋ (เรอิ้อ), เขิน ᩁᩮᩬᩨ᩶ (เรอื้)


ເຮື້ອ

เรื้อ, สิ่งที่ปล่อยทิ้งไว้


ເຮື້ອ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เรื้อ, อีสาน เฮื้อ

ล่า (มาช้ากว่าปกติ), มาหลังสุด


ຮ່າ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *raːᴮ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ห่า, คำเมือง ᩁ᩵ᩣ (ร่า), เขิน ᩁ᩵ᩣ (ร่า), อีสาน ห่า, ไทใหญ่ ႁႃႈ (ห้า), พ่าเก ꩭႃ (หา), อาหม 𑜍𑜠 (ระ), จ้วง raq, จ้วงแบบจั่วเจียง haq

ห่า (ชื่อผีชนิดหนึ่ง)


ຮີນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮีน, ไทลื้อ ᦣᦲᧃ (ฮีน)

ภาชนะสำหรับใส่ข้าวเปลือกหรือสิ่งอื่น สานด้วยไม้ไผ่ มีรูปกลมใหญ่


ແຮ້

เลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงหัวเราะ


ແຮ້

เลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงอย่างเสียงหัวเราะ


ຮວດ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย รวด

พวง, สิ่งที่ร้อยเป็นพวง, ช่อ


ຮວດ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย รวด

ใช้เรียกของที่ร้อยเป็นพวงหรือสาย


ຮ່ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ร่อย, คำเมือง ᩁᩬ᩠᩵ᨿ (รอ่ย), เขิน ᩁᩭ᩵ (รอย่)

ร่อย, กร่อน, ทื่อ, เกือบบิ่น, ผินไปเล็กน้อย


ຮ່ອຽ

รูปล้าสมัยของ ຮ່ອຍ (ฮ่อย)


ເຮ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เฮ, อีสาน เฮ

เฮ, เสียงสำหรับการแสดงความดีใจ


ຮວນ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย รอน ๆ, ไทใหญ่ ႁူၼ်း (หู๊น)

เข้ม (ใช้แก่สีแดง)


ຮໍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ฮอ, คำเมือง ᩁᩬᩴ (รอํ), เขิน ᩁᩳ (รอ), ไทลื้อ ᦣᦸ (ฮอ̂) , จ้วงแบบจั่วเจียง roz (รอ-ขูดให้เป็นเส้นหรือผง)

ฝน, ขัด, สี, ขูด


ຮໍ

เครื่องสำหรับฝนขมิ้นหรือสิ่งอื่น


ຮ່ຽນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เลี่ยน, คำเมือง ᩁ᩠ᨿ᩵ᩁ (รย่ร), ᩌ᩠ᨿ᩵ᩁ (ฮย่ร) หรือ ᨤ᩠ᨿ᩵ᩁ (ฅย่ร)


ຮີວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ฮิ้ว

เสียงที่เปล่งออกมาเพื่อแสดงความดีใจ, ฮิ้ว


ຮີມ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *riːmᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ริม, อีสาน ฮิม, คำเมือง ᩁᩥ᩠ᨾ (ริม), เขิน ᩁᩥ᩠ᨾ (ริม), ไทลื้อ ᦣᦲᧄ (ฮีม), ไทดำ ꪭꪲꪣ (ฮิม), ไทใหญ่ ႁိမ်း (หิ๊ม), อาหม 𑜍𑜢𑜉𑜫 (ริม์) หรือ 𑜍𑜧𑜪 (รว์ํ); ร่วมรากกับ ຮິມ (ฮิม)


ປ້ານ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ป้าน, เขิน ᨸ᩶ᩣ᩠ᨶ (ป้าน), ไทลื้อ ᦔᦱᧃᧉ (ป้าน), ไทใหญ่ ပၢၼ်ႈ (ป้าน)

ขวาง, ทำให้ขวาง, กั้น, ทำเป็นคันดินเพื่อขวางทางน้ำที่ไหล, ทำให้ตัน, ลัด


ປ້ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ป้าน

ป้านสำหรับใส่เหล้าหรือน้ำร้อน


ປ້ານ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ป้าน, ไทใหญ่ ပၢၼ်ႈ (ป้าน)


ປາວ

ไม้ชนิดหนึ่ง เปลือกทำให้เมา ใช้เบื่อปลา


ປິກ

คำกริยาวิเศษณ์

อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ပိၵ်း (ปิ๊ก)

เต็มที, มาก ๆ, มากเกิน,


ປິກ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ပိၵ်း (ปิ๊ก)


ປິ້ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ปิ้ง


ປີ້ງ

สืบทอดจากไทตะวันตกเฉียงใต้ดั้งเดิม *piːŋꟲ²; ร่วมเชื้อสายกับไทย ปิ้ง, อีสาน ปิ้ง, คำเมือง ᨸᩥ᩠᩶ᨦ (ปิ้ง), เขิน ᨸᩥ᩠᩶ᨦ (ปิ้ง), ไทลื้อ ᦔᦲᧂᧉ (ปี้ง), ไทดำ ꪜꪲ꫁ꪉ (ปิ้ง), ไทใหญ่ ပိင်ႈ (ปิ้ง), อาหม 𑜆𑜢𑜂𑜫 (ปิง์)


ການປີ້ງ

ການ (กาน) + ປີ້ງ (ปี้ง)

คำอาการนามของ ປີ້ງ (ปี้ง)


ປີບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ปีบ

เสียงที่เปล่งออกมาโดยแรงเพื่อแสดงความดีใจ


ປີບ

จากการเลียนเสียงธรรมชาติของนกชนิดหนึ่ง

(ນົກ~) กระจอกชวา, ไรซ์เบิร์ด, นกชนิดหนึ่งซึ่งร้องเสียงดัง "ปีบ ๆ"


ປຸ້ຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปุย, อีสาน ปุ้ย, เขิน ᨸ᩠ᨿᩪ (ปยู); ร่วมรากกับ ປຸຍ (ปุย)

ขาว, เป็นปุย, นิ่ม


ປຸ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ປຸ້ຍ (ปุ้ย)


ປົ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปล้น, อีสาน ปุ้น; ร่วมรากกับ ປຸ້ນ (ปุ้น)


ການປົ້ນ

ການ (กาน) + ປົ້ນ (ป็้น)

คำอาการนามของ ປົ້ນ (ป็้น)


ເປ່

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦵᦔᧈ (เป่)

ซึ่งพัง, ซึ่งถูกทลาย

ซึ่งโดนหักล้าง, ซึ่งโดนลบล้าง


ເປາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปาะ, ไทลื้อ ᦔᦸᦰ (ปอ̂ะ)

ไล่ให้รวมกัน, ล้อมไล่, ไล่ให้ไปติดตาข่ายหรือกับดัก, ดักจับ

ป้อง, ครอบงำ


ເປາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ပေႃႉ (ป๎อ̂)

ไผ่ใช้ในการก่อสร้างชนิด Dendrocalamus brandisii Kurz., D. giganteus Munro หรือ D. hamiltonii Nees


ເປິ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เปอะ

ซึ่งค้างอยู่ข้าง ๆ

ซึ่งทับไว้ข้างบน


ເປິ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เปอะ


ເປິ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เปรอะ, เขิน ᨸᩮᩬᩧ (เปอึ), ไทลื้อ ᦵᦔᦲᦰ (เปีะ), ไทใหญ่ ပိူဝ် (เปิว) หรือ ပိူဝ်ႉ (เปิ๎ว)

เปรอะ (เลอะ)


ເປີງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปาง, อีสาน ปาง, ไทลื้อ ᦔᦱᧂ (ปาง); ร่วมรากกับ ປາງ (ปาง)

เวลา, สมัย, ครั้ง, ที, ปาง


ເປີງ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ปาง (“ที่พักกลางป่าชั่วคราว”), เขิน ᨸᩣ᩠ᨦ (ปาง), ไทลื้อ ᦔᦱᧂ (ปาง), ไทใหญ่ ပၢင် (ปาง)

ห้องรับแขก, ห้องที่อยู่ข้างหน้าสำหรับรับแขกซึ่งถ้าทำตามแบบเรือนโบราณจะเป็นห้องที่ให้พ่อบ้านนอน


ເປີຍ

ร่วมรากกับ ເປີ້ຍ (เปี้ย)

ส้วย, เบี่ยง, ซึ่งเลี่ยง


ເປີ້ຍ

ร่วมรากกับ ເປີຍ (เปีย)

ส้วย, เบี่ยง, ซึ่งเลี่ยง


ເປີ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ເປີ້ຍ (เปี้ย)


ເປີຽ

รูปล้าสมัยของ ເປີຍ (เปีย)


ເປີ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เปิ่น

เฉ, ไม่ตรงลง


ເປີ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เปิ่น

แตะ, สัมผัสเล็กน้อย


ແປບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แปบ, อีสาน แปบ, เขิน ᨸᩯ᩠ᨷ (แปบ)

(ໝາກ~, ຖົ່ວ~) แปบ (ถั่วชนิดหนึ่ง ฝักแบน)

(ປາ~) แปบ (ปลาในสกุล Paralaubuca ลำตัวแบน)


ແປບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แปลบ

แปลบ, เจ็บเข้าโดยเร็ว


ໂປງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โปง

กระดึงแขวนคอสัตว์


ໂປງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โปง

ซึ่งแขวนอยู่


ໂປງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โปง

ซึ่งเป็นไส้เลื่อน (ใช้แก่ถุงอัณฑะ)


ປຸ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ปุ้ม, ไทใหญ่ ပုမ်ႈ (ปุ้ม); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ปุ้ม หรือ ปุ่ม, เขิน ᨸᩩ᩵ᨾ (ปุ่ม), ไทใหญ่ ပုမ်ႇ (ปุ่ม), จ้วง bumj (“มน ทื่อ ไม่คม”)

รวม, ร่วม, รวมเข้าช่วยกัน


ປຸ້ມ

เป็นปุ่ม, บวม, ซึ่งเป็นก้อนรวมกัน


ນອດ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨶᩬᨯ (นอด), ไทลื้อ ᦓᦸᧆ (นอ̂ด), ไทใหญ่ ၼွတ်ႈ (น้อ̂ต)

เสาวรส, กะทกรกฝรั่ง (Passiflora edulis Sims)


ແນະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แนะ; อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉ᩠ᨶᩯ (แหน), ไทลื้อ ᦶᦐ (แหน), ไทใหญ่ ၼႄ (แน)


ແນະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แน่ะ

แน่ะ (ใน นี่แน่ะ)


ນ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย น่า

คำใช้ลงท้ายประโยคในเชิงปฏิเสธ อาจคล้าย เลย, หรอก หรือหรอกน่า

ບໍ່ມີນ່າ

ไม่มีหรอกน่า


ເນາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เนาะ, อีสาน เนาะ; อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨶᩳ (นอ), ไทลื้อ ᦓᦸ (นอ̂), ไทใหญ่ ၼေႃႈ (น้อ̂); อาจร่วมรากกับ ນໍ (นํ)

คำต่อท้ายกริยาเพื่อบอกการร้องขอหรือเรียกร้อง


ໂນນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โนน, อีสาน โนน; ร่วมรากกับ ເນີນ (เนีน)


ນ່າງ

รูปแบบอื่นของ ໜ່າງ (หน่าง)


ຫນ່າງ

รูปล้าสมัยของ ໜ່າງ (หน่าง)


ຍອກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยอก, คำเมือง ᨿᩬᨠ (ยอก), เขิน ᨿᩬᨠ (ยอก), ไทลื้อ ᦍᦸᧅ (ยอ̂ก), ไทใหญ่ ယွၵ်ႈ (ย้อ̂ก)

แทงแล้วดึงออกและแทงเข้าอีกหลาย ๆ ทีแต่ไม่ให้หลุดออก, เย็บ

ยอก (เจ็บเหมือนมีสิ่งเสียดแทงอยู่)


ຍອກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ยอก, ไทใหญ่ ယွၵ်ႈ (ย้อ̂ก)

กระทอก, เขย่าขึ้นลง (ใช้แก่ของเหลว)


ຍອກ

ชันเกินไป, ไม่เป็นเนินพอดี


ຍັບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยับ, เขิน ᨿᩢ᩠ᨷ (ยับ)

ฟกช้ำ, ยับ (เสียหายมาก), ยับเยิน, สะบักสะบอม


ຍັບ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยับ, เขิน ᨿᩢ᩠ᨷ (ยับ)

ยับย่อย, เสียหายมาก


ຍັບ

อาจเกี่ยวข้องกับ ລັບ (ลับ)


ຍັບ

อาจเกี่ยวข้องกับ ລັບ (ลับ)

ลับ, ซึ่งปิดบังอยู่


ຍັບ

ยืมมาจากไทย ยับ


ຍັບ

ซึ่งเป็นพัก ๆ, ซึ่งเกิดขึ้นอย่างไม่ต่อเนื่อง


ຍູງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยูง, อีสาน ยูง, เขิน ᨿᩪᨦ (ยูง), ไทลื้อ ᦍᦳᧂ (ยุง), ไทใหญ่ ယုင်း (ยุ๊ง)

(ນົກ~) ยูง (นกชนิดหนึ่ง)


ຍູງ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲuŋᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยุง, คำเมือง ᨿᩩᨦ (ยุง), เขิน ᨿᩩᨦ (ยุง), ไทลื้อ ᦍᦳᧂ (ยุง), ไทดำ ꪑꪴꪉ (ญุง), ไทขาว ꪶꪑꪉ, ไทใหญ่ ယုင်း (ยุ๊ง), ไทใต้คง ᥕᥧᥒᥰ (ยู๊ง), อ่ายตน ယုင် (ยุง์), อาหม 𑜐𑜤𑜂𑜫 (ญุง์), จ้วง nyungz, จ้วงแบบหนง nyongz, แสก ญุ๊ง; ร่วมรากกับ ຍຸງ (ยุง)


ຍູງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยูง, อีสาน ยูง

ยูง (ไม้ต้นชนิดหนึ่ง)


ຍ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ย้อย, อีสาน ย้อย, คำเมือง ᨿᩬ᩠᩶ᨿ (ยอ้ย), เขิน ᨿᩭ᩶ (ยอย้), ไทลื้อ ᦍᦾᧉ (ย้อ̂ย), ไทใหญ่ ယွႆႉ (ย๎อ̂ย), ไทใต้คง ᥕᥩᥭᥳ (ย๎อ̂ย), อาหม 𑜊𑜨𑜩 (ยอ̂ย์), จ้วง yoix

ย้อย (ไหลหรือห้อยลงมาเป็นทาง)


ການຍ້ອຍ

ການ (กาน) + ຍ້ອຍ (ย้อย)

[kaːn˩˨.ɲɔːj˧˦]

คำอาการนามของ ຍ້ອຍ (ย้อย)


ຍ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ຍ້ອຍ (ย้อย)


ການຍ້ອຽ

ການ (กาน) + ຍ້ອຽ (ย้อย)

[kaːn˩˨.ɲɔːj˧˦]

คำอาการนามของ ຍ້ອຽ (ย้อย)


ຍື່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยื่น, อีสาน ยื่น, คำเมือง ᨿᩨ᩠᩵ᨶ (ยื่น), เขิน ᨿᩨ᩠᩵ᨶ (ยื่น), ไทลื้อ ᦍᦹᧃᧈ (ยื่น) หรือ ᦍᦹᧃ (ยืน), ไทใหญ่ ယိုၼ်ႈ (ยึ้น) หรือ ယိုၼ်း (ยึ๊น), ไทใต้คง ᥕᥪᥢ (ยืน)

ยื่น (เหยียดออก, ล้ำออก, เสนอ หรือส่ง)


ການຍື່ນ

ການ (กาน) + ຍື່ນ (ยื่น)

[kaːn˩˨.ɲɯːn˧˨]

คำอาการนามของ ຍື່ນ (ยื่น)


ຍົມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยม, เขิน ᨿᩫ᩠ᨾ (ย็ม), ไทลื้อ ᦍᦳᧄ (ยุม), ไทใหญ่ ယူမ်း (ยู๊ม)


ຍົມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย มะยม, อีสาน ยม, คำเมือง ᨿᩫ᩠ᨾ (ย็ม)


ຍົມ

ยืมมาจากเขมร យំ (ยํ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ยม

ยม, ย้อย, ไหล


ຍົມ

น้ำตา, น้ำตาที่ไหลลง


ຍົມ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากบาลี ยม หรือสันสกฤต यम (ยม); ร่วมเชื้อสายกับไทย ยม


ຍົ່ນ

ยืมมาจากไทย ย่น

ย่น (ใช้แก่หน้า)


ຍ່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่อง, เขิน ᨿᩬ᩵ᨦ (ยอ่ง); ร่วมรากกับ ຢ່ອງ (อย่อง)


ຍ່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ย่อง

ทำให้แหลกด้วยมือหรือเท้าทั้งสอง, ยี, ขยี้, บี้, บีบ


ຍ່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่อง, อีสาน ย้อง, ไทลื้อ ᦍᦸᧂᧉ (ย้อ̂ง), ไทใหญ่ ယွင်ႈ (ย้อ̂ง); ร่วมรากกับ ຍ້ອງ (ย้อง)

ยกย่อง, ชม (สรรเสริญ)


ການຍ່ອງ

ການ (กาน) + ຍ່ອງ (ย่อง)

[kaːn˩(˧).ɲɔːŋ˧]

[kaːn˩˨.ɲɔːŋ˧˨]

คำอาการนามของ ຍ່ອງ (ย่อง)


ຢ່ອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่อง, เขิน ᨿᩬ᩵ᨦ (ยอ่ง); ร่วมรากกับ ຍ່ອງ (ย่อง)


ຢ່ອງ

รั้ง, หน่วงเหนี่ยว, ห้าม, กัก, ไม่ปล่อย


ການຢ່ອງ

ການ (กาน) + ຢ່ອງ (อย่อง)

[kaːn˩˨.jɔːŋ˧˨]

คำอาการนามของ ຢ່ອງ (อย่อง)


ຍິວ

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยิว; ร่วมรากกับ ຢິວ (อยิว)


ຢິວ

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยิว; ร่วมรากกับ ຍິວ (ยิว)


ໂຍ່ງ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหย่ง ๆ หรือ โย่ง ๆ, คำเมือง ᨿᩰᩫ᩠᩵ᨦ᩻ (โย็่งๆ)เขิน ᨿᩫ᩠᩵ᨦᪧ (ย็่งๆ), ไทใหญ่ ယူင်ႈယူင်ႈ (ยู้งยู้ง); ร่วมรากกับ ໂຍ່ງໆ (โย่งๆ)

โดยขึ้นไปเบา ๆ, โดยขึ้นเบา ๆ ไปในอากาศ


ໂຍ່ງ

ซึ่งขึ้นได้ง่าย

ซึ่งปะทุง่าย

ซึ่งไปด้วยก้าวยาว ๆ


ໂຍ່ງ

เดินก้าวยาว ๆ


ໂຍ່ງໆ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทย โหย่ง ๆ หรือ โย่ง ๆ , เขิน ᨿᩫ᩠᩵ᨦᪧ (ย็่งๆ), ไทใหญ่ ယူင်ႈယူင်ႈ (ยู้งยู้ง); ร่วมรากกับ ໂຍ່ງ (โย่ง)

โดยขึ้นไปเบา ๆ, โดยขึ้นเบา ๆ ไปในอากาศ


ຍອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ยอง; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ยอง (“เส้น, ใย”), คำเมือง ᨿᩬᨦ (ยอง, “สายใย”), เขิน ᨿᩬᨦ (ยอง, “เส้น, ใย”), ไทลื้อ ᦍᦸᧂ (ยอ̂ง, “ขาวมาก”), ไทใหญ่ ယွင်း (ย๊อ̂ง, “เส้น, ริ้ว”); อาจร่วมรากกับ ຫຍອງ (หยอง)

สัตว์สี่เท้าชนิดหนึ่ง เป็นสัตว์เคี้ยวเอื้อง มีขนหยิกและสีขาว, แกะ

(ໄກ່~) ไก่ชนิดหนึ่งที่มีขนหยิก ๆ


ຍອງ

หยิก (ใช้แก่ผม)


ຍອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยอง


ແຍ

อาจร่วมรากกับ ແຫຍ່ (แหย่)

ยื่น (เหยียดออกไป)


ແຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขี้แย

(ຂີ້~) ขี้แย

(ຂີ້~) ขี้อาย


ແຍ

(ຫວາຍ~) หวายชนิดหนึ่ง


ຂີ້ແຍ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ແຍ (แย, “ขี้แย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ขี้แย

[kʰiː˧˩.ɲɛː˧˥]

[kʰiː˥˥˨.ɲɛː˩˨]


ຫຍອງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หย็อง, อีสาน หยอง; อาจร่วมรากกับ ຍອງ (ยอง)

หยิก (ใช้แก่ผมหรือขน)


ຫຽອງ

รูปล้าสมัยของ ຫຍອງ (หยอง)


ຖ່າຍທຳ

ยืมมาจากไทย ถ่ายทำ; เหมือนกับ ຖ່າຍ (ถ่าย, “ถ่าย”) + ທຳ (ทำ, “ทำ”)


ການຖ່າຍທຳ

ການ (กาน) + ຖ່າຍທຳ (ถ่ายทำ)

คำอาการนามของ ຖ່າຍທຳ (ถ่ายทำ)


ໂຖ່

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โถ่

เจ้ามือในการเล่นพนัน, หัวหน้าในการพนัน


ຖົບ

จากการเลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงสิ่งที่แตกร้าว


ຖົມເຖ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับไทย ถมเถ

[tʰom˥˧˧.tʰeː˥˧˧]


ເຖີກ

อาจร่วมรากกับ ຖາກ (ถาก)


ໂຊດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โซด

(ຟານ~) เก้งตัวผู้ที่ตัวใหญ่กว่าตัวอื่น


ໂຊດ

ยืมมาจากบาลี โชติ; เทียบสันสกฤต ज्योतिस् (ชฺโยติสฺ)


ເຊີ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระเชอ, อีสาน กะเซอ

(ກະ~) กระเชอ


ແຊະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แซะ, อีสาน แซะ

สับให้แตกออกตามทางยาว, เอาขวานหรือมีดผ่าให้แตกออก

ขอด (ใช้แก่เกล็ดปลา)


ແຊະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แช; ร่วมรากกับ ແຊ (แซ)

อ้อม, ไปไม่ตรง


ການແຊະ

ການ (กาน) + ແຊະ (แซะ)

[kaːn˩˨.sɛʔ˧˨]

คำอาการนามของ ແຊະ (แซะ)


ຊິວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซิว, อีสาน ซิว

(ປາ~) ซิว (ปลาน้ำจืด)

(ປາ~) ซิวควายข้างเงิน (Rasbora argyrotaenia)


ຊິວ

รูปล้าสมัยของ ຊິວະ (ซิวะ)


ຊິວະ

ยืมมาจากบาลี ชีว หรือสันสกฤต जीव (ชีว); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชีว; ร่วมรากกับ ຊີວະ (ซีวะ)


ຊ່ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เชี่ยว, เขิน ᨩ᩠ᨿᩴ᩵ (ชยํ่) หรือ ᨩᩯ᩠᩵ᩅ (แช่ว), ไทลื้อ ᦵᦋᧁᧈ (เช่ว)

เชี่ยว (เก่ง, เชียร), เชี่ยวชาญ


ຊີດຊຽວ

ຊີດ (ซีด, “ซีด”) + ຊຽວ (ซยว, “เซียว”)

[siːt̚˥˨.siːə̯w˧˥]

[siːt̚˧˦.siːə̯w˩˨]

ซีดเซียว (ไม่มีเลือดฝาด)


ຊຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เซียว

เซียว (ไม่สดใส)


ຊ່ຽນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เซี่ยน, เขิน ᨩ᩠ᨿ᩵ᩁ (ชย่ร), ไทใหญ่ ၸဵၼ်ႈ (เจ้น)

กลึง, ทำให้เกลี้ยงด้วยเครื่องมีคมที่หมุนอยู่


ການຊ່ຽນ

ການ (กาน) + ຊ່ຽນ (ซ่ยน)

คำอาการนามของ ຊ່ຽນ (ซ่ยน)


ແວ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แว้

ซึ่งเป็นรอยด่าง, แด่น, ซึ่งเป็นลานตรงกลาง


ແວ້

ซึ่งมีลักษณะมน, บาง และบาน


ແວບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แวบ, เขิน ᩅᩯ᩠ᨷ (แวบ), ไทลื้อ ᦶᦞᧇ (แวบ), ไทใหญ่ ဝႅပ်ႈ (แว้ป)

ยุบ, เหี่ยว, หายบวม

ทำให้เหี่ยวหรือยุบ

ต่ำลง (เช่นใช้แก่อุณหภูมิ), ลดลง

ลุกเล็กน้อย (ใช้แก่ไฟ), กรุ่น


ແວບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แวบ หรือ แว็บ


ແວນ

คำกริยาวิเศษณ์

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แวน, เขิน ᩅᩯ᩠ᨶ (แวน)

เหลือเกิน, เกินไป


ແວນ

คำกริยาวิเศษณ์

เร็วมาก, ไวมาก


ໂວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย โว, อีสาน โว; อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ဝူဝ်းဝႃး (วู๊วว๊า)

โว, โม้, พูดเสียงดัง


ວະ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วะ, ไทลื้อ ᦞᦰ (วะ)


ວະ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วะ, ไทลื้อ ᦞᦰ (วะ)

สว่าง, แจ้ง (ใช้แก่ท้องฟ้า)


ວະ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วะ; ร่วมรากกับ ຫວາ (หวา)


ວາກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วาก, เขิน ᩅᩤ᩠ᨠ (วาก); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย วาก

ซึ่งขาดออกส่วนหนึ่ง, แหว่ง, ซึ่งเป็นรอยกว้างออก, ซึ่งเป็นรู, ซึ่งเป็นรอยแตก, ซึ่งแตก


ວາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วาบ, ไทลื้อ ᦞᦱᧇ (วาบ), ไทใหญ่ ဝၢပ်ႈဝၢပ်ႈ (ว้าปว้าป)

ลุกไหม้อย่างรวดเร็ว


ວາບ

ซึ่งลุกไหม้อย่างรวดเร็ว


ວາບ

การลุกไหม้ของไฟแบบทันที


ວາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย วาบ; อาจมีรากศัพท์เดียวกับ วาบ (ลุกไหม้อย่างรวดเร็ว)

ซึ่งรู้สึกร้อนหรือตกใจ


ວາບ

ยืนหยุดนิ่งชั่วขณะเพราะกลัวหรือตกใจมาก


ວູ່

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน วู่, เขิน ᩅᩪ᩵ (วู่), ไทลื้อ ᦞᦴᧈ (วู่)

ลุกไหม้แล้วถูกลมพัด, พลุ่งมาโดยแรง (ใช้แก่ความร้อนหรือไอร้อน)


ວູ່

ไฟที่ไหม้มากขึ้นเพราะถูกลมพัด


ວູ່

เสียงไฟที่กำลังไหม้หรือไอน้ำที่กำลังพลุ่งขึ้น


ເວົ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เว้า, อีสาน เว่า, เขิน ᩅᩮᩤᩢ᩵ (เวาั่); ร่วมรากกับ ເວົ້າ (เว็้า)

ซึ่งเป็นจาวอยู่ข้างใน

กลวง, เปล่า, ว่าง


ເວົ່າ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เว่า; อาจมีรากศัพท์เดียวกับ ເວົ່າ (เว่า) "ซึ่งเป็นจาวอยู่ข้างใน"

เหี่ยว, อ่อนนิ่ม


ແວກ

อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩅᩯ᩠ᨠ (แวก), ไทใหญ่ ဝႅၵ်ႈ (แว้ก)


ແວກ

อาจมีรากศัพท์เดียวกับ ແວກ (แวก) "นกปากซ่อม"


ເວີ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เว้อ; ร่วมรากกับ ເຫວີ (เหวี) and ເຫວີ້ (เหวี้)

บาน (ผายออก), กว้าง (ใช้แก่ปาก) ดั่ง ปากหมู


ເຫວີ

ร่วมรากกับ ເວີ້ (เวี้) and ເຫວີ້ (เหวี้)

บาน (ผายออก), ซึ่งมีขอบหรือปากที่เอียงออกจากกัน


ເຫວີ້

ร่วมรากกับ ເວີ້ (เวี้) and ເຫວີ (เหวี)

บาน (ผายออก)


ກາເວົາ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กาเหว่า

(ນົກ~) กาเหว่าหรือคักคูซึ่งอยู่อันดับเดียวกันคือ Cuculiformes

(ນົກ~) เดินดงสีดำ


ໝ່ອງ

รูปแบบอื่นของ ມ່ອງ (ม่อง)


ຫມ່ອງ

รูปแบบอื่นของ ໝ່ອງ (หม่อง)


ເໝບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แหมบ, เขิน ᩉ᩠ᨾᩯ᩠ᨷ (แหมบ), ไทลื้อ ᦶᦖᧇ (แหมบ), ไทใหญ่ မႅပ်း (แม๊ป); ร่วมรากกับ ແໝບ (แหมบ)

หมอบลงเพื่อให้ท้องและอกโดนพื้นแล้วเหยียดแขนขาออก


ເຫມບ

รูปแบบอื่นของ ເໝບ (เหมบ)


ເຫມບ

รูปแบบอื่นของ ເໝບ (เหมบ)


ຫືດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หืด, คำเมือง ᩉᩨ᩠ᨯ (หืด), เขิน ᩉᩨ᩠ᨯ (หืด), ไทลื้อ ᦠᦹᧆᧈ (หื่ด)

(ພະຍາດ~, ໂລກ~) หืด


ຫືດ

หายใจลึก ๆ อย่างรวดเร็วหรือหายใจขัดเพราะดีใจหรือเสียใจมาก

ส่งเสียงดังดั่งคนเป็นโรคหืด


ໂຣກຫືດ

รูปเลิกใช้ของ ໂລກຫືດ (โลกหืด)


ຫູ່

ร่วมเชื้อสายกับไทย หู่, คำเมือง ᩉᩪ᩵ (หู่), เขิน ᩉᩪ᩵ (หู่), ไทลื้อ ᦠᦴᧈ (หู่), ไทใหญ่ ႁူႇ (หู่)


ຫູ່

ซึ่งหู่, ซึ่งยู่เข้า


ຫຍູ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย ยู่, ไทลื้อ ᦊᦴᧉ (หยู้), ไทใหญ่ ယူႈ (ยู้); ร่วมรากกับ ຫຍູ່ (หยู่) และ ຍູ່ (ยู่)

ยู่ (ย่น), มีส้นยุบเข้า


ຫຍູ້

ซึ่งยู่ (ย่น), ซึ่งมีส้นยุบเข้า


ຫຽູ້

รูปล้าสมัยของ ຫຍູ້ (หยู้)


ຫຽູ້

รูปล้าสมัยของ ຫຍູ້ (หยู้)


ຫຍູ່

การสะกดด้วยไม้เอกอาจได้รับอิทธิพลมาจากไทย ยู่; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยู่, ไทลื้อ ᦊᦴᧉ (หยู้), ไทใหญ่ ယူႈ (ยู้); ร่วมรากกับ ຫຍູ້ (หยู้)

ຍູ່
ຫຽູ່
หยู่

ยู่ (ย่น), หดเข้า, ไม่เรียบ


ຫຍູ່

ຍູ່
ຫຽູ່
หยู่

ซึ่งยู่ (ย่น), ซึ่งหดเข้า, ซึ่งไม่เรียบ


ຫຽູ່

รูปล้าสมัยของ ຫຍູ່ (หยู่)


ຫຽູ່

รูปล้าสมัยของ ຫຍູ່ (หยู่)


ຍູ່

รูปแบบอื่นของ ຫຍູ່ (หยู่)


ຍູ່

รูปแบบอื่นของ ຫຍູ່ (หยู่)


ຫຼ່ອນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หล่อน, คำเมือง ᩉᩖᩬ᩵ᩁ (หลอ่ร), เขิน ᩉᩖᩬ᩵ᩁ (หลอ่ร), ไทลื้อ ᦜᦸᧃᧈ (หล่อ̂น); อาจร่วมรากกับ ຫຼົ່ນ (หล็่น)

หลุดหรือร่วง (ใช้แก่ฟัน), หลุดออกจากด้ามหรือสิ่งที่สวมอยู่ (เช่นมีด)


ຫລ່ອນ

รูปแบบอื่นของ ຫຼ່ອນ (หล่อน)


ຫຼູບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หลูบ

วิ่งหรือกระโดดใส่โดยแรงแล้วใช้หัวชน, ขวิด


ຫຼູບ

มีปีกหรือแขนขาที่เหยียดและลอยขึ้นไปข้างหลัง, บิด (ใช้แก่ปีกหรือแขนขา)


ຫຼູບ

ปีกหรือแขนขาที่เหยียดไปข้างหลัง


ຫລູບ

รูปแบบอื่นของ ຫຼູບ (หลูบ)


ຫລູບ

รูปแบบอื่นของ ຫຼູບ (หลูบ)


ແຫຼ່

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย แล่, เขิน ᩃᩯ᩵ (แล่), ไทลื้อ ᦶᦟᧈ (แล่); อาจร่วมรากกับ ແລ່ (แล่)

ชำแหละ (ใช้แก่ศพ), ชันสูตร (ใช้แก่ศพ)


ແຫລ່

รูปแบบอื่นของ ແຫຼ່ (แหล่)


ການແລ່

ການ (กาน) + ແລ່ (แล่)

[kaːn˩˨.lɛː˧˨]

คำอาการนามของ ແລ່ (แล่)


ຫຽນ

เหยียด (ยืดตรงออกไป), เหยียดตัวเองให้ตรง


ຫຽນ

ซึ่งเหยียดตรง


ເຫີຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ระเหย, อีสาน เหย

ระเหย, จางหายไป (ใช้แก่รสหรือกลิ่น), ค่อย ๆ จางหายไป, หายไป

ไล่ออกไป (ใช้แก่กลิ่น)


ເຫີຽ

รูปล้าสมัยของ ເຫີຍ (เหีย)


ການເຫີຽ

ການ (กาน) + ເຫີຽ (เหีย)

[kaːn˩˨.hɤːj˥˧˧]

คำอาการนามของ ເຫີຽ (เหีย)


ການເຫີຍ

ການ (กาน) + ເຫີຍ (เหีย)

[kaːn˩˨.hɤːj˥˧˧]

คำอาการนามของ ເຫີຍ (เหีย)


ເຜາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เผาะ, อีสาน เผาะ; อาจร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦕᦸᦰ (ผอ̂ะ)

เผาะ (เปราะ), กรอบ


ເຜາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เผาะ, อีสาน เผาะ

(ເຫັດ~) เผาะ (Astraeus hygrometricus Morg.)


ເຜາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เผาะ

(ປາ~) เผาะ (Pangasius bocourti), ปลาชนิดหนึ่ง ไม่มีเกล็ด สองข้างหูมีเงี่ยง


ຜວນ

คำกริยาวิเศษณ์

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ผวน, เขิน ᨹ᩠ᩅᩁ (ผวร, “สับสน, ไม่มีระเบียบ”), ไทใหญ่ ၽူၼ် (ผูน, “พลิก, สับสน”)

[pʰuːə̯n˥˧˧]

หยาบคาย (เช่นการพูดจา), ไม่เสนาะหู


ຜັບ

ยืมมาจากอังกฤษ pub


ການຊີ

ການ (กาน) + ຊີ (ซี)

คำอาการนามของ ຊີ (ซี)


ການຕາກ

ການ (กาน) + ຕາກ (ตาก)

คำอาการนามของ ຕາກ (ตาก)


ຜາງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ปราง, อีสาน ผาง, คำเมือง ᨹᩣ᩠ᨦ (ผาง), เขิน ᨹᩣ᩠ᨦ (ผาง)

(ໝາກ~) มะปราง (Bouea burmanica หรือ Bouea burmanica Griff)


ຜາງ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨹᩣ᩠ᨦ (ผาง), ไทลื้อ ᦕᦱᧂ (ผาง)

ส่อง (ฉายแสง)


ຜາງ

ตะเกียง, โคม, ประทีป


ຜາງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ผาง

เครื่องชั่งน้ำหนักขนาดเล็ก, ตาเต็ง


ຜາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผาด, อีสาน ผาด

กระโดดและวิ่ง, ไปอย่างรวดเร็ว


ຜິນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผิน, อีสาน ผิน


ການຜິນ

ການ (กาน) + ຜິນ (ผิน)

คำอาการนามของ ຜິນ (ผิน)


ຜີວ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง膚 (MC pju); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผิว, อีสาน ผิว, คำเมือง ᨹᩥ᩠ᩅ (ผิว), เขิน ᨹᩦ᩠ᩅ (ผีว), ไทลื้อ ᦕᦲᧁ (ผีว), ไทใหญ่ ၽိဝ် (ผิว); ร่วมรากกับ ຜິວ (ผิว)


ຜີວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผิว, อีสาน ผิว, เขิน ᨹᩦ᩠ᩅ (ผีว), ไทใหญ่ ၽိဝ် (ผิว); ร่วมรากกับ ຜິວ (ผิว)

ผิว (ในผิวปาก)


ຜຶ້ງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง蜂 (MC phjowng); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผึ้ง, อีสาน เผิ้ง, คำเมือง ᨹᩮᩥ᩠᩶ᨦ (เผิ้ง), เขิน ᨹᩨ᩠᩶ᨦ (ผื้ง), ไทลื้อ ᦕᦹᧂᧉ (ผื้ง), ไทใหญ่ ၽိုင်ႈ (ผึ้ง), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜂𑜫 (ผึง์); ร่วมรากกับ ເຜິ້ງ (เผิ้ง)


ເຜີ້ງ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง蜂 (MC phjowng); ร่วมเชื้อสายกับไทย ผึ้ง, อีสาน เผิ้ง, คำเมือง ᨹᩮᩥ᩠᩶ᨦ (เผิ้ง), เขิน ᨹᩨ᩠᩶ᨦ (ผื้ง), ไทลื้อ ᦕᦹᧂᧉ (ผื้ง), ไทดำ ꪠꪳ꫁ꪉ (ฝึ้ง), ไทขาว ꪞꪳꪉꫂ, ไทใหญ่ ၽိုင်ႈ (ผึ้ง), อาหม 𑜇𑜢𑜤𑜂𑜫 (ผึง์); ร่วมรากกับ ເຜິ້ງ (เผิ้ง) และ ຜຶ້ງ (ผึ้ง)

ชื่อกล้วยไม้อิงอาศัยหลายชนิดซึ่งผิวของดอกเหมือนมีขี้ผึ้งเคลือบอยู่

กล้วยไม้ชนิด Saccolabium albolineatum Teysm


ຜຸຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ผุยผง, อีสาน ผุย, เขิน ᨹ᩠ᨿᩪ (ผยู), ไทลื้อ ᦕᦼ (ผูย)

ละเอียด, ซึ่งเป็นผง


ຜຸຽ

รูปล้าสมัยของ ຜຸຍ (ผุย)


ເຜ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เผ่น, อีสาน เผ่น

เผ่น, กระโดดไป, เหาะ, ทะยาน


ການເຜ່ນ

ການ (กาน) + ເຜ່ນ (เผ่น)

คำอาการนามของ ເຜ່ນ (เผ่น)


ເຜີນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เผิน, อีสาน เผิน

ตื้น, ผิวเผิน, ไม่ลึกซึ้ง


ເຜີນ

แปลน, โล่ง, เปิดเผย

เรียบ, ราบ, แบน


ໂຜດ

ยืมมาจากเขมร ប្រោស (บฺโรส, “เอ็นดู, ช่วย”); ร่วมเชื้อสายกับไทย โปรด, อีสาน โผด, เขิน ᨹᩰ᩠ᨯ (โผด) หรือ ᨷᩕᩰ᩠ᨯ (โบรด), ไทลื้อ ᦷᦕᧆᧈ (โผ่ด); ร่วมรากกับ ໂປດ (โปด)

โปรดปราน, รัก, เอ็นดู


ໂຜດ

เมตตา, ความเอ็นดู


ໂຜດ

ยืมมาจากเขมร ប្រោស (บฺโรส, “ทิ้ง, ละ”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โผด


ການໂຜດ

ການ (กาน) + ໂຜດ (โผด)

[kaːn˩˨.pʰoːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ໂຜດ (โผด)


ທອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทอย, อีสาน ทอย, เขิน ᨴᩭ (ทอย)


ທອຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ทอย

ทุ่น, ทุ่นเบ็ด, สิ่งที่ผูกกับสายเบ็ดหรือเชือกเพื่อให้ลอยน้ำและเห็นง่าย


ທອຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ทอย

สื่อ, นายหน้า, ผู้นำเรื่องมาบอกต่อ


ທອຽ

รูปล้าสมัยของ ທອຍ (ทอย)


ລວາ

ยืมมาจากจีนยุคกลาง騾 (MC lwa); ร่วมเชื้อสายกับไทย ล่อ, ไทลื้อ ᦜᦸᧉ (หล้อ̂), ไทใหญ่ လေႃႈ (ล้อ̂); ร่วมรากกับ ລໍ (ลํ)


ຊືນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซืน, เขิน ᨪᩨ᩠ᨶ (ซืน), ไทลื้อ ᦌᦹᧃ (ซืน), ไทใหญ่ သိုၼ်း (สึ๊น, “เวลาที่ผ่านไป, ก่อนหน้านี้”) , จ้วง swnz (ซืน), จ้วงแบบจั่วเจียง vaenz swnz (วันซืน-วานซืน)

(ມື້~, ວັນ~, ວານ~) วานซืน


ຊືນ

เทียบจีนยุคกลาง鉛 (MC ywen, “ตะกั่วดำ”); ร่วมเชื้อสายกับไทย ชิน, คำเมือง ᨩᩨ᩠ᨶ (ชืน), เขิน ᨩᩨ᩠ᨶ (ชืน), ไทลื้อ ᦋᦹᧃ (ชืน), ไทดำ ꪋꪳꪙ (จฺึน), ไทใหญ่ ၸိုၼ်း (จึ๊น), ไทใต้คง ᥓᥧᥢᥰ (จู๊น), จ้วงแบบจั่วเจียง cwnz (ชืน-ตะกั่ว)


ບື

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɗwɯːᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ดือ, อีสาน บือ, คำเมือง ᩈᨯᩨ (สดื), เขิน ᨯᩨ (ดื), ไทลื้อ ᦢᦹ (บื), ไทขาว ꪎꪱꪥꪚꪲ, ไทใหญ่ လီ (ลี), ไทใต้คง ᥘᥤ (ลี); ร่วมรากกับ ສະບື (สะบื), ສະດື (สะดื) และ ສະດີ (สะดี)

(ສາຍ~) สะดือ

ใจกลาง, ส่วนกลาง


ສະບື

กร่อนมาจาก ສາຍບື (สายบื)


ສະດື

ยืมมาจากไทย สะดือ; ร่วมรากกับ ສະບື (สะบื) และ ສະດີ (สะดี)


ສະດີ

ร่วมรากกับ ສະບື (สะบื) และ ສະດື (สะดื)

ใจกลาง, ส่วนกลาง


ທອມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ทอม, เขิน ᨴᩬᨾ (ทอม)

ถนอม, สงวน, หวง, ออม (ถนอม)


ທອມ

ซึ่งอดออม, ซึ่งประหยัด


ທອມ

ไม้ชนิด Pericampylus incanus Miers เถาใช้ลดอาการบวมได้


ການທອມ

ການ (กาน) + ທອມ (ทอม)

[kaːn˩˨.tʰɔːm˩˨]

คำอาการนามของ ທອມ (ทอม)


ທະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทะ, อีสาน ทะ


ທິງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ทิง

(ບັ້ງ~) กระบอกไม้ไผ่สำหรับขังน้ำไว้กิน


ທຶບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ทึบ, เขิน ᨲᩧ᩠ᨷ (ตึบ), ไทลื้อ ᦎᦹᧇ (ตืบ); ร่วมรากกับ ຕຶບ (ตึบ)

ทึบ (แน่นหนา หรือโง่)


ທຶບ

อาจร่วมรากกับ ທັບ (ทับ)

เอาทับลงหลาย ๆ ชั้น


ທືບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระทืบ, ไทดำ ꪕꪳꪚ (ตฺึบ), ไทขาว ꪕꪳꪚ, ไทใหญ่ တိုပ်ႈ (ตึ้ป); ร่วมรากกับ ກະທືບ (กะทืบ)


ກະທືບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระทืบ, ไทดำ ꪕꪳꪚ (ตฺึบ), ไทขาว ꪕꪳꪚ, ไทใหญ่ တိုပ်ႈ (ตึ้ป); ร่วมรากกับ ທືບ (ทืบ)

[ka(ʔ˧˥).tʰɯːp̚˥˨]

[ka(ʔ˩˨).tʰɯːp̚˧˦]

ทำร้ายด้วยการกระทืบ


ການກະທືບ

ການ (กาน) + ກະທືບ (กะทืบ)

คำอาการนามของ ກະທືບ (กะทืบ)


ການທືບ

ການ (กาน) + ທືບ (ทืบ)

[kaːn˩˨.tʰɯːp̚˧˦]

คำอาการนามของ ທືບ (ทืบ)


ທົກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย กระทก, อีสาน ทก, คำเมือง ᨴᩫ᩠ᨠ (ท็ก), เขิน ᨴᩫ᩠ᨠ (ท็ก), ไทใหญ่ ၶီႈတူၵ်ႉ (ขี้ตู๎ก) หรือ တုၵ်ႉ (ตุ๎ก)

กระทก, กระตุก (ชักกลับทันที), ดึงสั้น ๆ โดยแรง


ທົມ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ทม; อาจแผลงมาจาก ທາມ (ทาม) หรือ ຕົມ (ต็ม)

ที่ดินที่อยู่ตามทุ่งหรือโคกที่ทำนาได้ มีน้ำท่วมขังไม่เท่าทาม, ปลัก, มาบ


ແທດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แทด

(ເຫັດ~) เห็ดชนิดหนึ่ง มีดอกขนาดเล็ก


ແທດ

ร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦶᦑᧆ (แทด)

เข้าใกล้, ถึง

เข้า (เหมาะเจาะ)


ແທດ

นกชนิดหนึ่ง ตัวเล็ก มักกินแมลงต่าง ๆ, นกชนิดหนึ่งจัดอยู่ในวงศ์นกหัวขวาน


ທື້ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ทื้น, เขิน ᨴᩨ᩠᩶ᨶ (ทื้น); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ทึ้ง

ทำอย่างขยันขันแข็ง


ການທື້ນ

ການ (กาน) + ທື້ນ (ทื้น)

[kaːn˩˨.tʰɯːn˧˦]

คำอาการนามของ ທື້ນ (ทื้น)


ອິ້ວ

อาจร่วมรากกับ ອ້ຽວ (อ้ยว)

หีบ (เช่นอ้อยหรือฝ้าย)

บด (เช่นกาแฟ)

บิดให้เป็นเกลียว, ดึงให้บิดกลับไปกลับมา, บิดให้เป็นปม


ອິ້ວ

อาจร่วมรากกับ ອ້ຽວ (อ้ยว)

เครื่องหีบอ้อยหรือฝ้าย


ອີ້ວ

ร่วมรากกับ ອິ້ວ (อิ้ว); อาจร่วมรากกับ ອ້ຽວ (อ้ยว)

หีบ (เช่นอ้อยหรือฝ้าย)

บด (เช่นกาแฟ)


ອີ້ວ

เครื่องหีบอ้อยหรือฝ้าย


ອຶກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อึก, เขิน ᩋᩧ᩠᩹ᨠ, ไทลื้อ ᦀᦹᧅ (อืก), ไทใหญ่ ဢိုၵ်ႉ (อึ๎ก)


ອຶບ

อัดจนแน่น, ยัดให้แน่น


ອື

เลียนเสียงธรรมชาติ


ອື້

เลียนเสียงธรรมชาติ


ເອີ

เลียนเสียงธรรมชาติ


ເອີ

ยืมมาจากฝรั่งเศส e (“ชื่อเรียกอักษร E”)

อักษรละติน E/e


ເອີ້

เลียนเสียงธรรมชาติ


ອຸ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อุ, อีสาน อุ

หม้อใหญ่, หม้อดินเผาสำหรับใส่เหล้าหรือสิ่งอื่น, หม้อดินเผาขนาดกลางสำหรับใส่เหล้า

อุ, เหล้าโรง, เหล้าที่หมักเองที่บ้าน

อาหารที่มีน้ำข้นซึ่งตุ๋นไว้


ອຸ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อุ, อีสาน อุ

ต้มให้สุกด้วยน้ำปริมาณน้อย, ทำอาหารด้วยวิธีการใส่น้ำน้อยแล้วเปิดไฟทิ้งไว้จนอาหารสุก


ອຸ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อุ, อีสาน อุ


ອຸ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อุ้ม, เขิน ᩋᩩ᩶ᨾ (อุ้ม), ไทลื้อ ᦀᦳᧄᧉ (อุ้ม), ไทดำ ꪮꪴ꫁ꪣ (อุ้ม), ไทขาว ꪶꪮꪣꫂ, ไทใหญ่ ဢုမ်ႈ (อุ้ม)

อุ้ม (โอบหรือยกขึ้นแนบไว้กับตัว, หอบไป หรือพาไป), พัดขึ้นด้วยลม

บรรจุ (ประจุ), จุ


ອູ້ມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อุ้ม, เขิน ᩋᩩ᩶ᨾ (อุ้ม), ไทลื้อ ᦀᦳᧄᧉ (อุ้ม), ไทใหญ่ ဢုမ်ႈ (อุ้ม); ร่วมรากกับ ອຸ້ມ (อุ้ม)

บรรจุ (ประจุ), จุ


ການອູ້ມ

ການ (กาน) + ອູ້ມ (อู้ม)

คำอาการนามของ ອູ້ມ (อู้ม)


ການອຸ້ມ

ການ (กาน) + ອຸ້ມ (อุ้ม)

คำอาการนามของ ອຸ້ມ (อุ้ม)


ອູມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อูม, อีสาน อูม

อูม (โป่งหรือนูน)


ຄວາມອູມ

ການ (กาน) + ອູມ (อูม)

[kʰuːə̯m˧˥.ʔuːm˩(˧)]

[kʰuːə̯m˩˨.ʔuːm˩˨]

คำอาการนามของ ອູມ (อูม)


ເອ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แอ่น, อีสาน เอ่น หรือ แอ่น; ร่วมรากกับ ແອນ (แอน) และ ແອ່ນ (แอ่น)

แอ่น, ซึ่งมีส่วนกลางหรือหลังต่ำลง


ການແອ່ນ

ການ (กาน) + ແອ່ນ (แอ่น)

[kaːn˩˨.ʔɛːn˧˨]

คำอาการนามของ ແອ່ນ (แอ่น)


ເອັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjenᴬ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เอ็น, อีสาน เอ็น, คำเมือง ᩋᩮ᩠ᨶ (เอน) หรือ ᩋᩮᩢ᩠ᨶ (เอัน), เขิน ᩋᩮ᩠ᨶ (เอน), ไทลื้อ ᦀᦲᧃ (อีน), ไทใหญ่ ဢဵၼ် (เอน), ไทใต้คง ᥟᥥᥢ (เอน), อาหม 𑜒𑜢𑜃𑜫 (อิน์), แสก อิ๋น, จ้วง nyinz, จ้วงแบบจั่วเจียง yinz หรือ hinz

เอ็น, เอ็นกล้ามเนื้อ


ເອມ

ยืมมาจากไทย เอม

เอม (หวานหรือชื่นใจ)


ເອມໂອດ

ເອມ (เอม, “เอม”) + ໂອດ (โอด, “โอช”)

เอมโอช (รสหวาน)


ເອະ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย เอ๊ะ

การร้องอุทานแบบหนึ่ง


ເອະ

จากการเลียนเสียงธรรมชาติ


ເອີກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เอิก, อีสาน เอิก, เขิน ᩋᩮᩧ᩠ᨠᪧ (เอึกๆ)

เสียงดังอยู่ในลำคอ

เสียงที่เปล่งออกมาเพื่อแสดงความดีใจ


ເອີກ

คำกริยาวิเศษณ์

ด้วยความดีใจมากจึงหัวเราะเสียงดัง "เอิก"


ເອີກ

ส่งเสียงเพื่อขับไล่


ໂອກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โอก

ซึ่งถูกถอนขน, ซึ่งไร้ขน (เช่นไก่), ซึ่งไร้ผม


ໂອກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โอก

(ໄກ່~) ไก่ชนิดหนึ่ง ตัวสูงใหญ่ มีขนไม่มาก, ไก่ตัวผู้ชนิดหนึ่ง


ໂອກ

ยืมมาจากบาลี โอก; เทียบสันสกฤต ओकस् (โอกสฺ); ร่วมเชื้อสายกับไทย โอกะ

โอกะ (ที่อยู่หรือน้ำ)


ໂອມ

ยืมมาจากสันสกฤต ॐ (โอํ์); ร่วมเชื้อสายกับไทย โอม

โอม (คำที่ใช้ในศาสนาฮินดู)

โอม (คำที่ใช้ในศาสนาพุทธ)


ໂອມ

คำที่เปล่งออกมาเมื่อเริ่มท่องมนตร์


ອຽນ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย เอียน, อีสาน เอียน

[ʔiːə̯n˩(˧)]

ซึ่งมีกลิ่นเหม็นแบบหนึ่ง


ອ່ຽວ

ยืมมาจากแต้จิ๋ว 幺 (iao1, “หนึ่ง, แต้ม 1”)

เอี่ยว (หนึ่ง)


ອ້ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เอี้ยว, อีสาน เอี้ยว, ไทลื้อ ᦵᦀᧁᧉ (เอ้ว); อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ဢဵဝ်ႈ (เอ้ว)

เอี้ยว (เบน, เบี่ยง), เลี้ยว


ການອ້ຽວ

ການ (กาน) + ອ້ຽວ (อ้ยว)

[kaːn˩˨.ʔiːə̯w˧˦]

คำอาการนามของ ອ້ຽວ (อ้ยว)


ແອັດ

ยืมมาจากอังกฤษ ace หรือฝรั่งเศส as


ອັກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อัก, อีสาน อัก


ອັກ

อาจมีรากศัพท์เดียวกับ อัก

เครื่องมือสำหรับเตรียมฝ้ายก่อนนำไปปั่น (เช่น เอาเมล็ดออกก่อนนำไปปั่น)


ອັກ

อาจกร่อนมาจาก ລັກ (ลัก); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน อัก

หลบ, ซ่อน, แอบ


ອໍ້

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ้อ, อีสาน อ้อ, เขิน ᩋᩳ᩶ (ออ้), ไทลื้อ ᦀᦸᧉ (อ้อ̂)


ອໍ້

มนต์สำหรับทำให้มีปัญญาและจำได้อะไรง่าย, มนต์สำหรับทำให้เรียนรู้อะไรได้เร็ว, มนต์สำหรับทำให้วิญญาณพักผ่อน


ອອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ออง, คำเมือง ᩋᩬᨦ (ออง), ไทลื้อ ᦀᦸᧂ (ออ̂ง), ไทใหญ่ ဢွင် (ออ̂ง); ร่วมรากกับ ອັອງ (อัอง)

กระดองเต่า, หลังเต่า


ອອງ

ซึ่งมีหลังโกง, นูนขึ้น


ອອງ

เอาสิ่งของมัดใส่หลัง


ອັອງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ออง, คำเมือง ᩋᩬᨦ (ออง), ไทลื้อ ᦀᦸᧂ (ออ̂ง), ไทใหญ่ ဢွင် (ออ̂ง); ร่วมรากกับ ອອງ (ออง)

กระดองเต่า, หลังเต่า


ອັອງ

ซึ่งมีหลังโกง, นูนขึ้น


ອັອງ

เอาสิ่งของมัดใส่หลัง


ອອດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ออด, อีสาน ออด

ออด, โน้มน้าว, อ้อนวอน


ອອດ

อาจมีรากศัพท์เดียวกับ ออด

กรีดร้อง, ร้องลั่น (ใช้แก่ทารกหรือเด็กที่อายุมากกว่าทารก)


ອອດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ออด

(ປາ~) ปลาชนิดหนึ่ง คล้ายปลาบึกหรือปลาสวาย อาจเป็นปลาโมง


ອ່ອມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย อ่อม, คำเมือง ᩋᩬ᩵ᨾ (ออ่ม), อีสาน อ่อม, เขิน ᩋᩬ᩵ᨾ (ออ่ม); อาจร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦀᦸᧄᧈ (อ่อ̂ม), ไทใหญ่ ဢွမ်ႇ (อ่อ̂ม)

อ่อมแบบหนึ่ง คล้ายอ่อมแบบอีสาน คือใส่ข้าวเบือและน้ำปริมาณน้อย


ອ່ອມ

ตุ๋น, เคี่ยว


ເສາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสาะ, คำเมือง ᨪᩰᩬᩡ (โซอะ), อีสาน เสาะ หรือ ซอก, เขิน ᨪᩰᩬᩡ (โซอะ) หรือ ᨪᩬᨠ (ซอก), ไทลื้อ ᦌᦸᦰ (ซอ̂ะ), ไทใหญ่ သွၵ်ႈ (ส้อ̂ก); ร่วมรากกับ ຊອກ (ซอก)

เสาะ (หา, ค้น, แสวง หรือสืบ)


ເສາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สอ, อีสาน เสาะ หรือ สอ; ร่วมรากกับ ສໍ (สํ)

ขาวสะอาด, ใส, แจ้ง, สว่าง


ເສາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสาะ (ในคำว่า เสาะท้อง)

ถ่าย (เช่นในถ่ายท้อง)


ເສາະ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย เฉาะ

ถาก, ถากเอาเปลือกออก, ถากเอาออกบาง ๆ, ถากรอบ ๆ , ไสกบ, ตัดออก


ເສາະ

ยืมมาจากไทย เสาะ

ໃຈເສາະ


ສ່າ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส่า, อีสาน ส่า, คำเมือง ᩈ᩵ᩣ (ส่า), เขิน ᩈ᩵ᩣ (ส่า), ไทลื้อ ᦉᦱᧈ (ส่า)

ส่า, สิ่งบาง ๆ (เช่นรา) ที่อยู่หน้าน้ำหรือดิน

สิ่งสะสมที่มาจากการตกผลึก, ตะกอน

ผื่น, เม็ดผื่น


ສ່າເຫັດ

ສ່າ (ส่า, “ส่า”) + ເຫັດ (เหัด, “เห็ด”)


ນານາ

ยืมมาจากบาลี นานา หรือสันสกฤต नाना (นานา); ร่วมเชื้อสายกับไทย นานา, อีสาน นานา, เขิน ᨶᩣᪧ (นาๆ), ไทลื้อ ᦓᦱᦓᦱ (นานา), ไทใหญ่ ၼႃႇၼႃႇ (น่าน่า)


ສິກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สึก, อีสาน สิก, เขิน ᩈᩥ᩠ᨠ (สิก) หรือ ᩈᩧ᩠ᨠ (สึก), ไทลื้อ ᦉᦲᧅ (สีก)

สึก (ลาสิกขา)


ສິກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สิก

กระโดดขึ้นเพื่อขี่ (เช่น ขี่ม้า)

เอามือดันหรือจับไว้เพื่อยกตัวให้สูงขึ้น


ການສິກ

ການ (กาน) + ສິກ (สิก)

คำอาการนามของ ສິກ (สิก)


ເສນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสน


ເສີນ

กร่อนมาจาก ສັນເສີນ (สันเสีน), ສັນລະເສີນ (สันละเสีน) หรือ ສໍລະເສີນ (สํละเสีน); อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩈᩮᩨ᩠ᨶ (เสืน), ไทลื้อ ᦵᦉᦲᧃ (เสีน)

สรรเสริญ, ยกย่อง, ชมเชย


ສໍລະເສີນ

ยืมมาจากเขมร សរសើរ (สรเสิร); ร่วมรากกับ ສັນເສີນ (สันเสีน) และ ສັນລະເສີນ (สันละเสีน)

ສໍຣະເສີນ
สํระเสีน

[sɔː˥˧˧.la(ʔ˧˨).sɤːn˥˧˧]


ສໍຣະເສີນ

[sɔː˥˧˧.la(ʔ˧˨).sɤːn˥˧˧]

รูปเลิกใช้ของ ສໍລະເສີນ (สํละเสีน)


ການສໍລະເສີນ

ການ (กาน) + ສໍລະເສີນ (สํละเสีน)

ການສໍຣະເສີນ
กานสํระเสีน

[kaːn˩˨.sɔː˥˧˧.la(ʔ˧˨).sɤːn˥˧˧]

ການ-ສໍ-ລະ-ເສີນ

คำอาการนามของ ສໍລະເສີນ (สํละเสีน)


ການສໍຣະເສີນ

ການ (กาน) + ສໍຣະເສີນ (สํระเสีน)

[kaːn˩˨.sɔː˥˧˧.la(ʔ˧˨).sɤːn˥˧˧]

ການ-ສໍ-ຣະ-ເສີນ

คำอาการนามของ ສໍຣະເສີນ (สํระเสีน)


ສ່າເຫຼົ້າ

ສ່າ (ส่า, “ส่า”) + ເຫຼົ້າ (เหล็้า, “เหล้า”)

ສ່າເຫລົ້າ
ส่าเหล็้า

ส่าเหล้า (เชื้อที่ใส่ในเหล้า)


ສ່າເຫລົ້າ

รูปแบบอื่นของ ສ່າເຫຼົ້າ (ส่าเหล็้า)


ສະໄພ້

กร่อนมาจาก ສາວໄພ້; (สาวไพ้) ร่วมเชื้อสายกับไทย สะใภ้, คำเมือง ᨻᩱ᩶ (ไพ้), เขิน ᨻᩱ᩶ (ไพ้), ไทลื้อ ᦺᦗᧉ (ไพ้)

หญิงสาวที่สวย


ສີ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สิ้ว; ร่วมรากกับ ສິ້ວ (สิ้ว)

(ສີ~) เขียวแก่ ดั่งสีหัวเป็ดตัวผู้, เขียวอมน้ำเงิน


ສິ້ວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สิ้ว; ร่วมรากกับ ສີ້ວ (สี้ว)


ຢ້າວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหย้า หรือ หย้าว, เขิน ᩉ᩠ᨿᩮᩢ᩶ᩣ (เหยั้า), ไทลื้อ ᦊᦱᧁᧉ (หย้าว), ไทขาว ꪤꪱꪫꫂ

เหย้า, หย้าว


ຢ້າວ

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับไทย เย้า, เขิน ᨿᩮᩢ᩶ᩣ (เยั้า), ไทลื้อ ᦍᧁᧉ (เย้า)


ໃຕ້ລ່າງ

ໃຕ້ (ใต้, “ใต้”) + ລ່າງ (ล่าง, “ล่าง”); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ใต้ล่าง, เขิน ᨲᩱ᩶ᩃ᩵ᩣ᩠ᨦ (ไต้ล่าง), ไทลื้อ ᦺᦎᧉᦟᦱᧂᧈ (ไต้ล่าง) หรือ ᦎᦟᦱᧂᧈ (ตล่าง), ไทใหญ่ တႂ်ႈလၢင်ႈ (ใต้ล้าง)


ສຶມ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ซึม, เขิน ᨩᩧ᩠ᨾ (ชึม), ไทลื้อ ᦋᦹᧄ (ชืม), ไทใหญ่ ၸိုမ်း (จึ๊ม) หรือ ၸိမ်း (จิ๊ม); ร่วมรากกับ ຊຶມ (ซึม)

ซึม, ซึมเศร้า, เหงาหงอย

ค่อย ๆ ไหลออก


ສຶງ

อาจร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈᩧ᩠ᨦ (สึง), เขิน ᩈᩧ᩠ᨦ (สึง), ไทลื้อ ᦉᦹᧂ (สืง)

ยืดเยื้อ, เรื้อรัง (ใช้แก่ไข้หรือความเจ็บป่วย)


ສຶງ

อาจร่วมรากกับ ສຶມ (สึม)


ສຶ້ງ

ซึ่งหลับตาลงช้า ๆ, ซึ่งกำลังจะหลับ, ง่วง


ສຸ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซุ่ง

รู, โพรง หรือถ้ำซึ่งเป็นที่อยู่ของสัตว์ เช่น งู


ສຸ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ซุ่ง

ยาม, เวลา, ครั้ง, คราว, ครา


ສຸຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สุย

ซึ่งเฉียด, ใกล้, เกือบชน, เกือบโดน


ສຸຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สุย

เฉียด (เกือบถูกหรือผ่านไปในระยะกระชั้นชิด)


ສຸຽ

รูปล้าสมัยของ ສຸຍ (สุย)


ສຸຽ

รูปล้าสมัยของ ສຸຍ (สุย)


ສູຍ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน สุย; ร่วมรากกับ ສຸຍ (สุย)

ซึ่งเฉียด, ใกล้, เกือบชน, เกือบโดน


ສູຽ

รูปล้าสมัยของ ສູຍ (สูย)


ສູຽ

รูปล้าสมัยของ ສູຍ (สูย)


ສຽກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เสียก; อาจร่วมเชื้อสายกับไทย เสือก, อีสาน เสือก, เขิน ᩈᩮᩨ᩠ᨠ (เสืก); อาจร่วมรากกับ ເສືອກ (เสือก)

[siːə̯k̚˥˥˨]

ถอก (ใช้แก่องคชาต), ลอกหนังหรือเปลือกที่หุ้มอยู่เพื่อให้แกนข้างในโผล่ออก


ສຽກ

[siːə̯k̚˥˥˨]

ซึ่งมีหนังที่ไม่หุ้มปลาย (ใช้แก่องคชาต)


ສຽກ

[siːə̯k̚˥˥˨]

หนังหุ้มปลายองคชาตที่เปิดอยู่ซึ่งทำให้ปลายองคชาตไม่มีสิ่งใดหุ้ม


ສ້ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับคำเมือง ᩈ᩠ᨿ᩶ᩅ (สย้ว), เขิน ᩈ᩠ᨿᩴ᩶ (สยํ้), ไทลื้อ ᦵᦉᧁᧉ (เส้ว)

ไม้ป่าชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ส้ม มีผลรสชาติขม


ສ້ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยว

เสี้ยว (ส่วนย่อยหรือส่วน 1 ใน 4 ส่วน)


ສ້ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยว

ไปไม่ตรง, ลัด


ສ້ຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เสี้ยว

เสี้ยว (เฉ, ออกนอกแนว), ซึ่งไปไม่ตรง, ซึ่งเบี่ยงไปข้างหนึ่ง, เอียง, เฉียง


ສ້ຽວ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย เฉี่ยว

สัมผัสระหว่างผ่านไป

จับระหว่างบิน (ใช้แก่เหยี่ยว เป็นต้น)


ສ່ວມ

จากการเลียนเสียงธรรมชาติ

เสียงสิ่งของตกน้ำ


ສ້ວງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ส้วง, เขิน ᩈ᩠ᩅ᩶ᨦ (สว้ง)

ข้าง, ฝ่าย หรือส่วนหนึ่งของสิ่งที่มีสองข้าง เช่น ใบตอง


ສ້ວງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ส้วง

ส้วง (ช่อง มักใช้แก่ทวารหนัก)


ແສວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แสว

เอาปลายเขาแกว่งไป (ใช้แก่สัตว์มีเขา), ส่ายหัวเพื่อไล่แมลง (ใช้แก่สัตว์), เอาของแหลมสอยไป

ทิ่ม, ขวิด, เกี่ยวเขากัน


ສ້າວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ส้าว, เขิน ᩈ᩶ᩣ᩠ᩅ (ส้าว), ไทลื้อ ᦉᦱᧁᧉ (ส้าว)，ภาษาจ้วง sauj（ส้าว- sauj riz ส้าวรี ไม้ยาว）

(ໄມ້~) ไม้ยาวสำหรับเอาของที่อยู่สูง ตรงปลายมีง่าม


ສ້າວ

วิธีเล่นอย่างหนึ่ง ผู้เล่นเอาฝ่ามือทั้งสองดันฝ่ามือทั้งสองของผู้เล่นอีกคนหนึ่ง วิธีเล่นนี้เรียกว่า ຍູ້ສ້າວ (ยู้ส้าว)


ການເສືອກ

ການ (กาน) + ເສືອກ (เสือก)

[kaːn˩(˧).sɯːə̯k̚˧˩]

[kaːn˩˨.sɯːə̯k̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ເສືອກ (เสือก)


ຄວາມຮ້າຍ

ຄວາມ (ความ) + ຮ້າຍ (ฮ้าย)

[kʰuːə̯m˧˥.haːj˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.haːj˧˦]

คำอาการนามของ ຮ້າຍ (ฮ้าย)


ການສູນ

ການ (กาน) + ສູນ (สูน)

คำอาการนามของ ສູນ (สูน)


ເຈັຽ

[t͡ɕiːə̯˩(˧)]

รูปล้าสมัยของ ເຈຍ (เจย)


ສະພັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย สะพรั่ง, อีสาน สะพั่ง, เขิน ᩈᨻᩕᩢ᩠᩵ᨦ (สพรั่ง); อาจร่วมเชื้อสายกับไทลื้อ ᦘᧂᧈ (ภั่ง)

ซึ่งเรียงกันเป็นแถว, พร้อมเพรียง

ซึ่งสะดุดตา, ซึ่งเห็นได้ง่าย, ซึ่งเห็นได้ชัดเจน


ສະພັ່ງ

เรียงกันเป็นแถว


ສະພັ່ງ

คำกริยาวิเศษณ์

อย่างพร้อมเพรียง


ສະພັ້ງ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย พลั้ง; อาจร่วมรากกับ ພັ້ງ (พั้ง)

ลืมหลับตา, หลับขณะลืมตาอยู่


ສະພັ້ງ

ซึ่งไม่รู้สึกตัว, ซึ่งมีจิตที่ไร้สำนึก, ซึ่งหลงลืม


ສະພັ້ງ

คำกริยาวิเศษณ์

ในขณะที่ลืมตาอยู่


ການຜໍ່

ການ (กาน) + ຜໍ່ (ผํ่)

[kaːn˩˨.pʰɔː˧˨]

คำอาการนามของ ຜໍ່ (ผํ่)


ຈີດ

[t͡ɕiːt̚˥˥˨]

ตรา (เครื่องหมายสำหรับประทับ)


ໄຢ

(ແມງ~) ต่อชนิดหนึ่ง


ເຢ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขย่ง, เขิน ᩉ᩠ᨿᩯ᩵ᨦ (แหย่ง), ไทลื้อ ᦶᦊᧂᧈ (แหย่ง), ไทใหญ่ ယႅင်ႇ (แย่ง); ร่วมรากกับ ແຢ່ງ (แอย่ง)


ແຢ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แหย่ง, อีสาน แหย่ง, เขิน ᩉ᩠ᨿᩯ᩵ᨦ (แหย่ง), ไทลื้อ ᦶᦍᧂᧉ (แย้ง), ไทใหญ่ ယႅင်ႇ (แย่ง)


ແຢ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เขย่ง, เขิน ᩉ᩠ᨿᩯ᩵ᨦ (แหย่ง), ไทลื้อ ᦶᦊᧂᧈ (แหย่ง), ไทใหญ่ ယႅင်ႇ (แย่ง); ร่วมรากกับ ເຢ່ງ (เอย่ง)

เดินเขย่งเท้า, เดินโขยกเขยก


ຢອມ

อาจแผลงมาจาก ອອມ (ออม); อาจเกี่ยวข้องกับ ຫອມ (หอม) และ ທອມ (ทอม); ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ยอม

ประหยัด (ใช้จ่ายตามควรแก่ฐานะ), ออม (เก็บสะสม)


ເຫຼັນ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ʰlenꟲ; ร่วมเชื้อสายกับไทย เหลน, อีสาน เหลน, เขิน ᩉᩖᩮᩁ (เหลร), ไทลื้อ ᦜᦲᧃ (หลีน), ไทใหญ่ လိၼ် (ลิน); ร่วมรากกับ ເຫຼນ (เหลน)


ຄວາມຄຽດແຄ້ນ

ຄວາມ (ความ) + ຄຽດແຄ້ນ (คยดแค้น)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰiːə̯t̚˥˨.kʰɛːn˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰiːə̯t̚˧˦.kʰɛːn˧˦]

ຄວາມ-ຄຽດ-ແຄ້ນ

คำอาการนามของ ຄຽດແຄ້ນ (คยดแค้น)


ການບຳບັດ

ການ (กาน) + ບຳບັດ (บำบัด)

คำอาการนามของ ບຳບັດ (บำบัด)


ສິນລະທຳ

ສິນລະ (สินละ, “ศีล”) + ທຳ (ทำ, “ธรรม”)

ສິນລະທັມ
สินละทัม


ສິນລະທັມ

รูปล้าสมัยของ ສິນລະທຳ (สินละทำ)


ດີ້ນລົນ

ยืมมาจากไทย ดิ้นรน; ร่วมรากกับ ດີ້ນຮົນ (ดี้นฮ็น)


ການສືບທອດ

ການ (กาน) + ສືບທອດ (สืบทอด)

[kaːn˩(˧).sɯːp̚˧˩.tʰɔːt̚˥˨]

[kaːn˩˨.sɯːp̚˥˥˨.tʰɔːt̚˧˦]

คำอาการนามของ ສືບທອດ (สืบทอด)


ໂຣມັນ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Roman; ร่วมรากกับ ໂລແມງ (โลแมง)


ໂລມັນ

คำวิสามานยนาม

รูปแบบอื่นของ ໂຣມັນ (โรมัน)


ໂລແມງ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฝรั่งเศส Romain; ร่วมรากกับ ໂຣມັນ (โรมัน)


ໂຣແມງ

คำวิสามานยนาม

รูปแบบอื่นของ ໂລແມງ (โลแมง)


ຝຣັ່ງ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฝรั่งเศส France

ຝລັ່ງ
ຝະລັ່ງ
ຝະຣັ່ງ


ຝຣັ່ງ

ยืมมาจากฝรั่งเศส France

ຝລັ່ງ
ຝະລັ່ງ
ຝະຣັ່ງ


ຝຣັ່ງ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากไทย ฝรั่ง

ຝລັ່ງ
ຝະລັ່ງ
ຝະຣັ່ງ

ฝรั่ง (ชาวตะวันตกที่เป็นคนผิวขาว)


ຝລັ່ງ

คำวิสามานยนาม

รูปแบบอื่นของ ຝຣັ່ງ (ฝรั่ง)


ຝລັ່ງ

รูปแบบอื่นของ ຝຣັ່ງ (ฝรั่ง)


ຝະຣັ່ງ

คำวิสามานยนาม

รูปแบบอื่นของ ຝຣັ່ງ (ฝรั่ง)


ຝະຣັ່ງ

รูปแบบอื่นของ ຝຣັ່ງ (ฝรั่ง)


ດາວເຄາະ

ດາວ (ดาว, “ดาว”) + ເຄາະ (เคาะ, “เคราะห์”)


ອຸນຫະພູມ

ອຸນຫະ (อุนหะ, “อุณห”) + ພູມ (พูม, “ภูมิ”); ร่วมรากกับ ອຸນະຫະພູມ (อุนะหะพูม)


ອຸນະຫະພູມ

ອຸນະຫະ (อุนะหะ, “อุณห”) + ພູມ (พูม, “ภูมิ”); ร่วมรากกับ ອຸນຫະພູມ (อุนหะพูม)

ອຸ-ນະ-ຫະ-ພູມ


ໂບຮານຄະດີ

ໂບຮານ (โบฮาน, “โบราณ”) + ຄະດີ (คะดี, “คดี”); ร่วมรากกับ ບູຮານຄະດີ (บูฮานคะดี)


ບູຮານຄະດີ

ບູຮານ (บูฮาน, “โบราณ”) + ຄະດີ (คะดี, “คดี”); ร่วมรากกับ ໂບຮານຄະດີ (โบฮานคะดี)


ເທັກໂນໂລຢີ

ยืมมาจากอังกฤษ technology; ร่วมรากกับ ເຕັກໂນໂລຊີ (เตักโนโลซี)


ໂປເຈັກ

ยืมมาจากอังกฤษ project; ร่วมรากกับ ໂປຼເຈັກ (โปลเจัก) และ ໂປຣເຈັກ (โปรเจัก)


ໂປຼເຈັກ

ยืมมาจากอังกฤษ project; ร่วมรากกับ ໂປເຈັກ (โปเจัก)


ໂປຣເຈັກ

รูปแบบอื่นของ ໂປຼເຈັກ (โปลเจัก)


ປາຣີ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฝรั่งเศส Paris


ພິທີກຳ

ພິທີ (พิที, “พิธี”) + ກຳ (กำ, “กรรม”)

ພິທີກັມ
พิทีกัม


ພິທີກັມ

รูปล้าสมัยของ ພິທີກຳ (พิทีกำ)


ທອງເຫລືອງ

[tʰɔːŋ˧˥.lɯːə̯ŋ˩(˧)]

[tʰɔːŋ˩˨.lɯːə̯ŋ˥˧˧]

รูปแบบอื่นของ ທອງເຫຼືອງ (ทองเหลือง)


ທອງເຫຼືອງ

ທອງ (ทอง, “ทองแดง”) + ເຫຼືອງ (เหลือง, “เหลือง”)

ທອງເຫລືອງ
ทองเหลือง

[tʰɔːŋ˧˥.lɯːə̯ŋ˩(˧)]

[tʰɔːŋ˩˨.lɯːə̯ŋ˥˧˧]


ແອດແລນຕິກ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Atlantic; ร่วมรากกับ ອັດລັງຕິກ (อัดลังติก)


ອັດລັງຕິກ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฝรั่งเศส Atlantique; ร่วมรากกับ ແອດແລນຕິກ (แอดแลนติก)


ໂຣມ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฝรั่งเศส Rome หรือ อังกฤษ Rome


ການກະບົດ

ການ (กาน) + ກະບົດ (กะบ็ด)

คำอาการนามของ ກະບົດ (กะบ็ด)


ສະກອດແລນ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Scotland; ร่วมรากกับ ສະກັອດແລນ (สะกัอดแลน)


ສະກັອດແລນ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Scotland; ร่วมรากกับ ສະກອດແລນ (สะกอดแลน)


ມົງໂກເລຍ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Mongolia; ร่วมรากกับ ມອງໂກເລຍ (มองโกเลย) หรือ ມົງໂກລີ (ม็งโกลี)

[moŋ˩˨.koː˩˨.liːə̯˩˨]

(ປະເທດ~, ພາສາ~) มองโกเลีย


ມອງໂກເລຍ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Mongolia; ร่วมรากกับ ມົງໂກເລຍ (ม็งโกเลย) หรือ ມົງໂກລີ (ม็งโกลี)


ມົງໂກລີ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากฝรั่งเศส Mongolie; ร่วมรากกับ ມອງໂກເລຍ (มองโกเลย) หรือ ມົງໂກເລຍ (ม็งโกเลย)


ການຊອກຫາ

ການ (กาน) + ຊອກຫາ (ซอกหา)

[kaːn˩˨.sɔːk̚˧˦.haː˥˧˧]

คำอาการนามของ ຊອກຫາ (ซอกหา)


ການຍົກເວັ້ນ

ການ (กาน) + ຍົກເວັ້ນ (ย็กเวั้น)

ການ-ຍົກ-ເວັ້ນ

คำอาการนามของ ຍົກເວັ້ນ (ย็กเวั้น)


ການຊົກ

ການ (กาน) + ຊົກ (ซ็ก)

คำอาการนามของ ຊົກ (ซ็ก)


ການສະໝັກ

ການ (กาน) + ສະໝັກ (สะหมัก)

คำอาการนามของ ສະໝັກ (สะหมัก)


ຊີວະພາບ

ຊີວະ (ซีวะ, “ชีว”) + ພາບ (พาบ, “ภาพ”)

[siː˩˨.ʋa(ʔ˧˨).pʰaːp̚˧˦]


ຍຸດທະວິທີ

ຍຸດທະ (ยุดทะ, “ยุทธ”) + ວິທີ (วิที, “วิธี”)


ຍຸດທະວິທີ

เกี่ยวกับยุทธวิธี


ການຍຶດຄອງ

ການ (กาน) + ຍຶດຄອງ (ยึดคอง)

[kaːn˩(˧).ɲɯt̚˧.kʰɔːŋ˧˥]

[kaːn˩˨.ɲɯt̚˧˨.kʰɔːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ຍຶດຄອງ (ยึดคอง)


ສະຕູດີໂອ

ยืมมาจากอังกฤษ studio


ສະຕູດິໂອ

รูปแบบอื่นของ ສະຕູດີໂອ (สะตูดีโอ)


ເພື່ອນບ້ານ

ເພື່ອນ (เพื่อน, “เพื่อน”) + ບ້ານ (บ้าน, “บ้าน”)

[pʰɯːə̯n˧.baːn˥˨]

[pʰɯːə̯n˧˨.baːn˧˦]


ລະບົບນິເວດ

ລະບົບ (ละบ็บ, “ระบบ”) + ນິເວດ (นิเวด, “นิเวศ”)

ລະ-ບົບ-ນິ-ເວດ


ສະໜາມຮົບ

ສະໜາມ (สะหนาม, “สนาม”) + ຮົບ (ฮ็บ, “รบ”); ร่วมรากกับ ສະໜາມລົບ (สะหนามล็บ)

ສະຫນາມຮົບ
สะหนามฮ็บ


ສະໜາມລົບ

ສະໜາມ (สะหนาม, “สนาม”) + ລົບ (ล็บ, “รบ”); ร่วมรากกับ ສະໜາມຮົບ (สะหนามฮ็บ)

ສະຫນາມລົບ
สะหนามล็บ


ສະຫນາມລົບ

รูปแบบอื่นของ ສະໜາມລົບ (สะหนามล็บ)


ສະຫນາມຮົບ

รูปแบบอื่นของ ສະໜາມຮົບ (สะหนามฮ็บ)


ນິເວດ

ยืมมาจากบาลี นิเวส หรือ นิเวสน หรือสันสกฤต निवेश (นิเวศ) หรือ निवेशन (นิเวศน)

[niʔ˧.ʋeːt̚˥˨]

[niʔ˧˨.ʋeːt̚˧˦]

นิเวศ, นิเวศน์


ເສື່ອມໂຊມ

ยืมมาจากไทย เสื่อมโทรม

[sɯːə̯m˧.soːm˧˥]

[sɯːə̯m˧˨.soːm˩˨]


ການເສື່ອມໂຊມ

ການ (กาน) + ເສື່ອມໂຊມ (เสื่อมโซม)

[kaːn˩˨.sɯːə̯m˧˨.soːm˩˨]

ການ-ເສື່ອມ-ໂຊມ

คำอาการนามของ ເສື່ອມໂຊມ (เสื่อมโซม)


ຄວາມເສື່ອມໂຊມ

ຄວາມ (ความ) + ເສື່ອມໂຊມ (เสื่อมโซม)

[kʰuːə̯m˧˥.sɯːə̯m˧.soːm˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.sɯːə̯m˧˨.soːm˩˨]

ຄວາມ-ເສື່ອມ-ໂຊມ

คำอาการนามของ ເສື່ອມໂຊມ (เสื่อมโซม)


ຄວາມໜາແໜ້ນ

ຄວາມ (ความ) + ໜາແໜ້ນ (หนาแหน้น)

[kʰuːə̯m˧˥.naː˩(˧).nɛːn˧˩]

[kʰuːə̯m˩˨.naː˥˧˧.nɛːn˥˥˨]

ຄວາມ-ໜາ-ແໜ້ນ

คำอาการนามของ ໜາແໜ້ນ (หนาแหน้น)


ໜາແໜ້ນ

ໜາ (หนา, “หนา”) + ແໜ້ນ (แหน้น, “แน่น”)

ຫນາແຫນ້ນ
หนาแหน้น

[naː˥˧˧.nɛːn˥˥˨]


ຫນາແຫນ້ນ

[naː˥˧˧.nɛːn˥˥˨]

รูปแบบอื่นของ ໜາແໜ້ນ (หนาแหน้น)


ຜູ້ຕາງຫນ້າ

รูปแบบอื่นของ ຜູ້ຕາງໜ້າ (ผู้ตางหน้า)


ເບີລິນ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากอังกฤษ Berlin, จากเยอรมัน Berlin

เบอร์ลิน (เมืองหลวงของเยอรมนี)


ການບິດເບືອນ

ການ (กาน) + ບິດເບືອນ (บิดเบือน)

[kaːn˩˨.bit̚˩˨.bɯːə̯n˩˨]

ການ-ບິດ-ເບືອນ

คำอาการนามของ ບິດເບືອນ (บิดเบือน)


ຢິກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หยิก, อีสาน หยิก, ไทลื้อ ᦊᦲᧅ (หยีก)


ຢິກ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หยิก


ຢິບ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ˀjipᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย หยิบ, อีสาน หยิบ, ไทลื้อ ᦊᦲᧇ (หยีบ), ไทขาว ꪤꪲꪚ, ไทใหญ่ ယိပ်း (ยิ๊ป)


ການຢິບ

ການ (กาน) + ຢິບ (อยิบ)

คำอาการนามของ ຢິບ (อยิบ)


ຢຶ້

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ยื่อ; ร่วมรากกับ ຢື້ (อยื้)

เอื้อม (ยื่นมือไปให้ถึงบางสิ่ง), ยื่นมือขึ้นจนสุดแขนและเขย่งเท้าขึ้นเพื่อเอาของที่อยู่ที่สูง


ຢືດ

สืบทอดจากไทดั้งเดิม *ɲɯːtᴰ; ร่วมเชื้อสายกับไทย ยืด, อีสาน ยืด, เขิน ᨿᩨ᩠ᨯ (ยืด) หรือ ᩉ᩠ᨿᩨᨯ (หยืด), ไทลื้อ ᦊᦹᧆᧈ (หยื่ด), ไทขาว ꪥꪳꪒ, ไทใหญ่ ယိုတ်ႈ (ยึ้ต); ร่วมรากกับ ຍືດ (ยืด)

ยืด (ขยายตัวยาวออก)


ຢືດ

ยืด (ขยายตัวออกได้)

ซึ่งทำจากผ้าที่ถัก


ຢືດ

คำกริยาวิเศษณ์

ยืด (ยาวนาน)


ຢຸບ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หยุบ, เขิน ᩉ᩠ᨿᩩᨷ (หยุบ), ไทใหญ่ ယုပ်း (ยุ๊ป); อาจร่วมรากกับ ຢິບ (อยิบ)

คีบเอาของด้วยนิ้วมือหลายนิ้ว, หยิบ, จับ, ฉวย


ກາງຫາວ

ກາງ (กาง, “กลาง”) + ຫາວ (หาว, “หาว”); ร่วมเชื้อสายกับไทย กลางหาว, คำเมือง ᨠᩖᩣ᩠ᨦᩉᩣ᩠ᩅ (กลางหาว), เขิน ᨠᩣ᩠ᨦᩉᩣ᩠ᩅ (กางหาว), ไทลื้อ ᦂᦱᧂᦠᦱᧁ (กางหาว), ไทใหญ่ ၵၢင်ႁၢဝ် (กางหาว), ไทใต้คง ᥐᥣᥒᥞᥣᥝᥴ (กางห๋าว), อาหม 𑜀𑜂𑜫 𑜍𑜈𑜫 (กง์ รว์), คำตี้ ကၢင်ႈꩭၢဝ်

[kaːŋ˩˨.haːw˥˧˧]

กลางหาว (บนฟ้า)


ຢຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เยียว, อีสาน เยียว, เขิน ᨿ᩠ᨿᩴ (ยยํ)

(~ວ່າ) เยียว (หากว่า หรือแม้ว่า)


ຢຽວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เยียว

ยื้อ, ฉวย, แย่ง


ຢຽວ

ร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ယဵဝ် (เยว)


ຢຽວ

คำกริยาวิเศษณ์

อาจร่วมเชื้อสายกับไทใหญ่ ယဵဝ် (เยว) ใน ယဵဝ်လၵ်း (เยวลั๊ก)

บางที, บางครั้ง


ຢ່ຽວ

อาจแผลงมาจาก ຢຽວ (อยยว); ร่วมรากกับ ຢຽວ (อยยว)

คิด, คำนึง, นึกเอา


ຢ້ຽງຢ່າງ

ຢ້ຽງ (อย้ยง, “เยี่ยง”) + ຢ່າງ (อย่าง, “อย่าง”)

เยี่ยงอย่าง, ตัวอย่าง


ຢ້ຽງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เยี่ยง, เขิน ᨿ᩠ᨿ᩵ᨦ (ยย่ง)


ເຢິກ

เกี่ยวข้องกับ ເຢີກ (เอยีก)

หนึ่ง!, เอาเลย! (เป็นคำที่คนถือท้ายเรือเปล่งออกมาเป็นคำสั่งเพื่อให้คนพายเรือไม่ผิดจังหวะ)


ເຢີກ

เกี่ยวข้องกับ ເຢິກ (เอยิก)

คำที่เปล่งออกมาโดยคนพายเรือ


ລາຽການ

รูปล้าสมัยของ ລາຍການ (ลายกาน)


ຫມັ່ນ

รูปแบบอื่นของ ໝັ່ນ (หมั่น)


ຄາກ

เสียงดังอย่างหนึ่ง


ການເຫົ່າ

ການ (กาน) + ເຫົ່າ (เห็่า)

คำอาการนามของ ເຫົ່າ (เห็่า)


ເຢີ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน เยอ; อาจร่วมรากกับ ເດີ (เดี)

คำประกอบท้ายคำกริยาเพื่อบอกความประสงค์

ກິນເຢີ!

ນອນເຢີ!


ເຢີ້ຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เย้ย, อีสาน เย้ย


ເຢີ້ຽ

รูปล้าสมัยของ ເຢີ້ຍ (เอยี้ย)


ການເຢີ້ຍ

ການ (กาน) + ເຢີ້ຍ (เอยี้ย)

คำอาการนามของ ເຢີ້ຍ (เอยี้ย)


ການເຢີ້ຽ

ການ (กาน) + ເຢີ້ຽ (เอยี้ย)

คำอาการนามของ ເຢີ້ຽ (เอยี้ย)


ໂຢ

คำที่เปล่งออกมาแสดงความดีใจหรือความประหลาดใจ


ຢົດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หยด, อีสาน หยด, เขิน ᩉ᩠ᨿᩫᨯ (หย็ด) หรือ ᩉ᩠ᨿᩰᨯ (โหยด), ไทใหญ่ ယူတ်း (ยู๊ต)


ຢົດ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉ᩠ᨿᩫᨯ (หย็ด), ไทใหญ่ ယူတ်း (ยู๊ต)

ปะหรือซ่อม (ใช้แก่หลังคา)


ການຢົດ

ການ (กาน) + ຢົດ (อย็ด)

คำอาการนามของ ຢົດ (อย็ด)


ການຢາ

ການ (กาน) + ຢາ (อยา)

คำอาการนามของ ຢາ (อยา)


สระในอักษรลาว เรียกว่า ໄມ້ກົງ (ไม้ก็ง)


ໂຢງ

อาจร่วมเชื้อสายกับไทย โย่ง, เขิน ᨿᩫ᩠ᨦ (ย็ง) หรือ ᩉ᩠ᨿᩰᨦᪧ (โหยงๆ)


ໂຢ້

ลุกขึ้นยืน, ลุกขึ้นจากการนั่ง

หย่อนก้นลงเพื่อจะนั่ง


ໂຢ້

รูปแบบอื่นของ ໂຢ (โอย)


ໂຢ້ຍ

คำกริยาวิเศษณ์

ก้าวยาว ๆ (ใช้แก่ลักษณะการเดิน)


ໂຢ້ຽ

คำกริยาวิเศษณ์

รูปล้าสมัยของ ໂຢ້ຍ (โอย้ย)


ຢົ້ນ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ย่น, อีสาน ย้น, เขิน ᨿᩫ᩠᩵ᨶ (ย็่น)

ย่น (หดร่นเข้าไป หรือร่นให้สั้นเข้า)


ຢວບ

อาจร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉ᩠ᨿᩬᨷ (หยอบ), ไทใหญ่ ယူပ်ႇ (ยู่ป)

[juːə̯p̚˥˥˨]

กระตุก (ใช้แก่หนังตา)


ໂຢ້ວ

อาจร่วมรากกับ ໂຢ (โอย) และ ໂຢ້ (โอย้)

เสียงที่เปล่งออกมาแสดงความรู้สึกประหลาดใจ


ການຍ້ອງ

ການ (กาน) + ຍ້ອງ (ย้อง)

[kaːn˩(˧).ɲɔːŋ˥˨]

[kaːn˩˨.ɲɔːŋ˧˦]

คำอาการนามของ ຍ້ອງ (ย้อง)


ການສັນຍາ

ການ (กาน) + ສັນຍາ (สันยา)

คำอาการนามของ ສັນຍາ (สันยา)


ຄຳໝັ້ນ

ຄຳ (คำ, “คำ”) + ໝັ້ນ (หมั้น, “มั่น”)

ຄຳຫມັ້ນ
คำหมั้น


ການຮັບຮອງ

ການ (กาน) + ຮັບຮອງ (ฮับฮอง)

[kaːn˩˨.hap̚˧˨.hɔːŋ˩˨]

คำอาการนามของ ຮັບຮອງ (ฮับฮอง)


ການຢັ້ງຢືນ

ການ (กาน) + ຢັ້ງຢືນ (อยั้งอยืน)

ການ-ຢັ້ງ-ຢືນ

คำอาการนามของ ຢັ້ງຢືນ (อยั้งอยืน)


ຄຳຫມັ້ນ

รูปแบบอื่นของ ຄຳໝັ້ນ (คำหมั้น)


ໄມ້ກັນ

ໄມ້ (ไม้, “ไม้”) + ກັນ (กัน, “กัน”)

เครื่องหมายสระในอักษรลาว มีรูป "◌ັ"


ໄມ້ກົງ

ໄມ້ (ไม้, “ไม้”) + ກົງ (ก็ง)

เครื่องหมายสระในอักษรลาว มีรูป "◌ົ"


ການຖ້າ

ການ (กาน) + ຖ້າ (ถ้า)

[kaːn˩˨.tʰaː˥˥˨]

คำอาการนามของ ຖ້າ (ถ้า)


ໂຢະ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โหยะ

ยกก้นหรือเท้าขึ้นนิดหนึ่ง, ยืนไม่เต็มที่

คอยโอกาสที่ดี, ลังเล


ໂຢກ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน โหยก


ໂຢດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หยด, อีสาน หยด, เขิน ᩉ᩠ᨿᩫᨯ (หย็ด) หรือ ᩉ᩠ᨿᩰᨯ (โหยด), ไทใหญ่ ယူတ်း (ยู๊ต); ร่วมรากกับ ຢົດ (อย็ด)

หยด, หยดทีละหยด


ໂຢບ

ร่วมรากกับ ໂຍບ (โยบ)

ก้าวขายาว ๆ ไป


ໂຢບ

ร่วมรากกับ ໂຍບ (โยบ)

การก้าวขายาว ๆ


ຢົ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᩉ᩠ᨿᩫ᩵ᨦ (หย็่ง) หรือ ᨿᩫ᩠᩵ᨦ (ย็่ง); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย หย่ง

ตั้ง (ใช้แก่ผม)


ຢົ່ງ

ผมที่เกล้าขึ้น, มวยผม

ทรงผมเปิดข้างสั้น ๆ


ຢົ່ງ

ซึ่งเกล้าขึ้น (ใช้แก่ผม)


ມວຽ

รูปล้าสมัยของ ມວຍ (มวย)


ແຢງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แยง หรือ เยง

ยำ (เคารพ, นับถือ), เคารพ, นับถือ, ยำเกรง


ໄມ້ມ້ວນ

ໄມ້ (ไม้, “ไม้”) + ມ້ວນ (ม้วน, “ม้วน”)

เครื่องหมายสระในอักษรลาว มีรูป "ໃ (ใ)"


ແຢະ

อาจเกี่ยวข้องกับ ເຢາະ (เอยาะ)

ขอให้พ่อแม่ขอผู้หญิงแต่งงานโดยไม่ให้พ่อแม่ของผู้หญิงรู้


ການປືດ

ການ (กาน) + ປືດ (ปืด)

[kaːn˩˨.pɯːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ປືດ (ปืด)


ການສຸມ

ການ (กาน) + ສຸມ (สุม)

คำอาการนามของ ສຸມ (สุม)


ເຢົາ

เยียวยา (รักษาโรค), รักษาคนป่วยด้วยวิชาอาคม


ລາຽ

รูปล้าสมัยของ ລາຍ (ลาย)


ຢັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หยัด, อีสาน หยัด; ร่วมรากกับ ຢາດ (อยาด)

หยัด (หยด, หยาด), ไหลเป็นหยด, ซึม


ການຢາດ

ການ (กาน) + ຢາດ (อยาด)

คำอาการนามของ ຢາດ (อยาด)


ຢອນ

เลือกเอาแต่บางที่, เลือกเอาส่วนหนึ่งของบางสิ่ง, เลือก


ຢອດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หยอด, อีสาน หยอด, คำเมือง ᩀᩬᨯ (อยอด), เขิน ᩉ᩠ᨿᩬᨯ (หยอด), ไทลื้อ ᦊᦸᧆᧈ (หย่อ̂ด), ไทใหญ่ ယွတ်ႇ (ย่อ̂ต) หรือ ယွတ်း (ย๊อ̂ต)

หยอด (ใส่หรือเททีละน้อย), ให้หยดหรือไหลลงทีละน้อย ๆ

หยด, เริ่มหยด


ຢອດ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หยอด

ผอมลง (ใช้แก่ทารก)


ການຢອດ

ການ (กาน) + ຢອດ (อยอด)

[kaːn˩˨.jɔːt̚˥˥˨]

คำอาการนามของ ຢອດ (อยอด)


ຢັ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หยั่ง, อีสาน หยั่ง, เขิน ᩉ᩠ᨿᩢ᩵ᨦ (หยั่ง), ไทลื้อ ᦊᧂᧈ (หยั่ง), ไทใหญ่ ယင်ႇ (ยั่ง)

หยั่ง (วัดดูความลึกหรือคาดคะเนดู), ลองพูดเพื่อหยั่งความคิด, พิสูจน์, สอบถาม, สืบสวน, ค้นหา


ການຢັ່ງ

ການ (กาน) + ຢັ່ງ (อยั่ง)

คำอาการนามของ ຢັ່ງ (อยั่ง)


ເຮັ່ຽ

รูปล้าสมัยของ ເຮ່ຍ (เฮ่ย)


ເຢາະ

ร่วมเชื้อสายกับไทย เหยาะ, อีสาน เหยาะ

แทงค่อย ๆ, แตะเบา ๆ


ເຢາະ

อาจเกี่ยวข้องกับ ແຢະ (แอยะ)


ຢັ່ນ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน หยั่น

(ນ້ຳ~) สาโทหรือเหล้าชนิดอื่นที่เพิ่งกลั่นและพร้อมดื่มเป็นครั้งแรก

ยาที่พร้อมดื่มเป็นครั้งแรก, เชื้อหมักและน้ำที่เพิ่งนำมาผสมกัน รสชาติกำลังแรง, การแช่สิ่งที่ใช้เป็นสมุนไพร เช่น รากหรือใบ เป็นครั้งแรก

สารสกัดหรือสารละลายที่ยังไม่แรง

ชั้นบนของของเหลว

น้ำที่ไหลออก


ກວັນ

ไผ่ชนิดหนึ่ง


ຜະຈົນໄພ

ຜະຈົນ (ผะจ็น, “ผจญ”) + ໄພ (ไพ, “ภัย”)


ການຜະຈົນໄພ

ການ (กาน) + ຜະຈົນໄພ (ผะจ็นไพ)

ການ-ຜະ-ຈົນ-ໄພ

คำอาการนามของ ຜະຈົນໄພ (ผะจ็นไพ)


ຜະຈົນ

ร่วมรากกับ ປະຈົນ (ปะจ็น) และ ປະຈັນ (ปะจัน)


ການຜະຈົນ

ການ (กาน) + ຜະຈົນ (ผะจ็น)

คำอาการนามของ ຜະຈົນ (ผะจ็น)


ເຍັຽ

รูปล้าสมัยของ ເຍຍ (เยย)


ປະສິດປະສາດ

ປະສິດ (ปะสิด, “ประสิทธิ์”) + ປະສາດ (ปะสาด, “ประสาท”)

ประสิทธิ์ประสาท


ຫິ່ງຫ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หิ่งห้อย หรือ หิงห้อย, ไทลื้อ ᦠᦲᧂᧈᦠᦾᧉ (หี่งห้อ̂ย), ไทใหญ่ ႁိင်ႇႁွႆႈ (หิ่งห้อ̂ย); ร่วมรากกับ ຫິງຫ້ອຍ (หิงห้อย)

ຫິ່ງຫ້ອຽ
หิ่งห้อย

[hiŋ˧˨.hɔːj˥˥˨]

คำพ้องความของ ຫິງຫ້ອຍ (หิงห้อย)


ຫິ່ງຫ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ຫິ່ງຫ້ອຍ (หิ่งห้อย)


ຫິງຫ້ອຍ

ร่วมเชื้อสายกับไทย หิ่งห้อย หรือ หิงห้อย, ไทลื้อ ᦠᦲᧂᧈᦠᦾᧉ (หี่งห้อ̂ย), ไทใหญ่ ႁိင်ႇႁွႆႈ (หิ่งห้อ̂ย); ร่วมรากกับ ຫິ່ງຫ້ອຍ (หิ่งห้อย)

ຫິງຫ້ອຽ
หิงห้อย

[hiŋ˥˧˧.hɔːj˥˥˨]

(ແມງ~) หิ่งห้อย


ຫິງຫ້ອຽ

รูปล้าสมัยของ ຫິງຫ້ອຍ (หิงห้อย)


ກະດູກສັນຫຼັງ

ກະດູກ (กะดูก, “กระดูก”) + ສັນຫຼັງ (สันหลัง, “สันหลัง”)

ກະດູກສັນຫລັງ
กะดูกสันหลัง

ກະ-ດູກ-ສັນ-ຫຼັງ

กระดูกสันหลัง (กระดูกที่เป็นแกนของร่างกาย)


ກະດູກສັນຫລັງ

ກະ-ດູກ-ສັນ-ຫລັງ

รูปล้าสมัยของ ກະດູກສັນຫຼັງ (กะดูกสันหลัง)

ກະດູກສັນຫຼັງ

กะดูกสันหลัง


ສັນຫຼັງ

ສັນ (สัน, “สัน”) + ຫຼັງ (หลัง, “หลัง”)

ສັນຫລັງ
สันหลัง

สันหลัง (ส่วนด้านหลังของร่างกาย)


ສັນຫລັງ

รูปแบบอื่นของ ສັນຫຼັງ (สันหลัง)


ໄຂສັນຫຼັງ

ໄຂ (ไข, “ไข”) + ສັນຫຼັງ (สันหลัง, “สันหลัง”)

ໄຂສັນຫລັງ
ไขสันหลัง


ໄຂສັນຫລັງ

รูปแบบอื่นของ ໄຂສັນຫຼັງ (ไขสันหลัง)


ລຳໄສ້ໃຫຍ່

ລຳໄສ້ (ลำไส้, “ลำไส้”) + ໃຫຍ່ (ใหย่, “ใหญ่”)


ພັງຜືດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย พังผืด

[pʰaŋ˧˥.pʰɯːt̚˧˩]

[pʰaŋ˩˨.pʰɯːt̚˥˥˨]


ຕາປາ

ຕາ (ตา, “ตา”) + ປາ (ปา, “ปลา”)

ตาปลา (ผิวหนังที่ด้านเป็นไตแข็ง)


ຜ້າກັ້ງຕາ

ຜ້າກັ້ງ (ผ้ากั้ง, “ผ้าม่าน”) + ຕາ (ตา, “ตา”)

[pʰaː˥˥˨.kaŋ˧˦.taː˩˨]


ຕາດຳ

ຕາ (ตา, “ตา”) + ດຳ (ดำ, “ดำ”)


ໄສ້ຕິ່ງ

ໄສ້ (ไส้, “ไส้”) + ຕິ່ງ (ติ่ง, “ติ่ง”)


ແປ້ງໂອບ

ແປ້ງ (แป้ง, “แป้ง”) + ໂອບ (โอบ, “โอบ”)

[pɛːŋ˥˨.ʔoːp̚˧˩]

[pɛːŋ˧˦.ʔoːp̚˥˥˨]

เฝือก (อุปกรณ์สำหรับดามกระดูก)


ສິວຫົວດຳ

ສິວ (สิว, “สิว”) + ຫົວ (ห็ว, “หัว”) + ດຳ (ดำ, “ดำ”)


ທາດແປ້ງ

ທາດ (ทาด, “ธาตุ”) + ແປ້ງ (แป้ง, “แป้ง”)

/tʰaːt˥˩.pɛːŋ˥˩/

คาร์โบไฮเดรต


ຫຼອດລົມ

ຫຼອດ (หลอด, “หลอด”) + ລົມ (ล็ม, “ลม”)

ຫລອດລົມ
หลอดล็ม

[lɔːt̚˥˥˨.lom˩˨]


ຫລອດລົມ

รูปแบบอื่นของ ຫຼອດລົມ (หลอดล็ม)


ຂີ້ຫົວ

ຂີ້ (ขี้, “ขี้”) + ຫົວ (ห็ว, “หัว”)

[kʰiː˧˩.huːə̯˩(˧)]

[kʰiː˥˥˨.huːə̯˥˧˧]


ລັງແຄ

ยืมมาจากไทย รังแค

[laŋ˧˥.kʰɛː˧˥]

[laŋ˩˨.kʰɛː˩˨]


ຕົວອ່ອນ

ຕົວ (ต็ว, “ตัว”) + ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”)

ทารกในครรภ์, ลูกในท้อง


ຮໍໂມນ

ยืมมาจากอังกฤษ hormone, จากกรีกโบราณ ὁρμή (hormḗ)

/hɔː˧˦.moːn˧˦/


ທາດລົດນ້ຳຕານ

ທາດ (ทาด, “ธาตุ”) + ລົດ (ล็ด, “ลด”) + ນ້ຳຕານ (น้ำตาน, “น้ำตาล”)


ເຈ້ຍຫຸ້ມ

ເຈ້ຍ (เจ้ย, “กระดาษ”) + ຫຸ້ມ (หุ้ม, “หุ้ม”)

ເຈັ້ຽຫຸ້ມ
เจั้ยหุ้ม

[t͡ɕiːə̯˥˨.hum˧˩]

[t͡ɕiːə̯˧˦.hum˥˥˨]


ເຈັ້ຽຫຸ້ມ

[t͡ɕiːə̯˥˨.hum˧˩]

[t͡ɕiːə̯˧˦.hum˥˥˨]

รูปล้าสมัยของ ເຈ້ຍຫຸ້ມ (เจ้ยหุ้ม)


ຢາຖ່າຍ

ຢາ (อยา, “ยา”) + ຖ່າຍ (ถ่าย, “ถ่าย”)

ຢາຖ່າຽ
อยาถ่าย


ຢາຖ່າຽ

รูปล้าสมัยของ ຢາຖ່າຍ (อยาถ่าย)


ນ້ຳອັດລົມ

ນ້ຳ (น้ำ, “น้ำ”) + ອັດລົມ (อัดล็ม, “อัดลม”)


ໄສ້ສຸດ

ໄສ້ (ไส้, “ไส้”) + ສຸດ (สุด, “สุด”)


ເພດານປາກ

ເພດານ (เพดาน, “เพดาน”) + ປາກ (ปาก, “ปาก”)

[pʰeː˩˨.daːn˩˨.paːk̚˥˥˨]


ຝີໝາກມ່ວງ

ຝີ (ฝี, “ฝี”) + ໝາກມ່ວງ (หมากม่วง, “มะม่วง”)


ນ້ຳນົມເຫຼືອງ

ນ້ຳນົມ (น้ำน็ม, “น้ำนม”) + ເຫຼືອງ (เหลือง, “เหลือง”)

ນ້ຳນົມເຫລືອງ
น้ำน็มเหลือง

[nam˧˦.nom˩˨.lɯːə̯ŋ˥˧˧]

ນ້ຳ-ນົມ-ເຫຼືອງ


ນ້ຳນົມເຫລືອງ

[nam˧˦.nom˩˨.lɯːə̯ŋ˥˧˧]

ນ້ຳ-ນົມ-ເຫຼືອງ

รูปแบบอื่นของ ນ້ຳນົມເຫຼືອງ (น้ำน็มเหลือง)

ນ້ຳນົມເຫຼືອງ

น้ำน็มเหลือง


ກາມະໂລກ

ກາມະ (กามะ, “กาม”) + ໂລກ (โลก, “โรค”)


ກຳມະຈອນ

ກຳມະ (กำมะ, “กรรม”) + ຈອນ (จอน, “จร”)


ກະດູກຊາມ

ກະດູກ (กะดูก, “กระดูก”) + ຊາມ (ซาม, “ชาม, อ่าง”)


ອາການເຫຼືອງ

ອາການ (อากาน, “อาการ”) + ເຫຼືອງ (เหลือง, “เหลือง”)

ดีซ่าน, อาการเหลือง


ມຸ່ນມ່ານ

ມຸ່ນ (มุ่น) + ມ່ານ (ม่าน)


ຄໍເອີມ

ຄໍ (คํ, “คอ”) + ເອີມ (เอีม, “บวม”)

[kʰɔː˧˥.ʔɤːm˩(˧)]

[kʰɔː˩˨.ʔɤːm˩˨]


ໂຕວ່າວ

ໂຕ (โต, “ตัว”) + ວ່າວ (ว่าว, “ว่าว”)

[toː˩˨.ʋaːw˧˨]


ລູກອ່ອນ

ລູກ (ลูก, “ลูก”) + ອ່ອນ (อ่อน, “อ่อน”)

/luːk˥˩.ʔɔːn˧/

เด็กแรกเกิด, ทารก

ตัวอ่อน, เอ็มบริโอ


ຝຸ່ນບົ່ມ

ຝຸ່ນ (ฝุ่น, “ปุ๋ย”) + ບົ່ມ (บ็่ม, “บ่ม”)


ປະຈຳເດືອນ

ປະຈຳ (ปะจำ, “ประจำ”) + ເດືອນ (เดือน, “เดือน”)

[pa(ʔ˩˨).t͡ɕam˩˨.dɯːə̯n˩˨]


ໄທລອຍ

ยืมมาจากอังกฤษ thyroid, จากละตินใหม่ thyreoīdēs (ทืเรโออี̄เด̄ซ), จากกรีกโบราณ θῠρεοειδής (thureoeidḗs, “ซึ่งมีรูปคล้ายโล่”), จาก θῠρεός (thureós, “โล่รูปขอบขนาน”) + -ειδής (-eidḗs, “-เป็นรูป, -คล้าย”).


ຊຶມເຊື້ອ

ຊຶມ (ซึม, “ซึม, ซับ”) + ເຊື້ອ (เซื้อ, “เชื้อ”)

[sɯm˧˥.sɯːə̯˥˨]

[sɯm˩˨.sɯːə̯˧˦]


ຊຶມເຊື້ອ

[sɯm˧˥.sɯːə̯˥˨]

[sɯm˩˨.sɯːə̯˧˦]

ພະຍາດຊຶມເຊື້ອ

พะยาดซึมเซื้อ


ການຊຶມເຊື້ອ

ການ (กาน) + ຊຶມເຊື້ອ (ซึมเซื้อ)

คำอาการนามของ ຊຶມເຊື້ອ (ซึมเซื้อ)


ເສຍປຽບ

ເສຍ (เสย, “เสีย”) + ປຽບ (ปยบ, “เปรียบ”)

ເສັຽປຽບ
เสัยปยบ

[siːə̯˩(˧).piːə̯p̚˧˩]

[siːə̯˥˧˧.piːə̯p̚˥˥˨]


ນິລະນາມ

ນິລະ (นิละ, “นิร”) + ນາມ (นาม, “นาม”)


ການສົ່ງອອກ

ການ (กาน) + ສົ່ງອອກ (ส็่งออก)

[kaːn˩˨.soŋ˧˨.ʔɔːk̚˥˥˨]

ການ-ສົ່ງ-ອອກ

คำอาการนามของ ສົ່ງອອກ (ส็่งออก)


ຕລາດ

รูปล้าสมัยของ ຕະຫຼາດ (ตะหลาด)


ສີສັດຕະນາຄະນະຫຸດ

คำวิสามานยนาม

ສີ (สี, “ศรี”) + ສະຕະ (สะตะ, “สต”) + ນາຄະ (นาคะ, “นาค (ช้าง)”) + ນະຫຸດ (นะหุด, “นหุต”)

[siː˩(˧).sat̚˧˥.ta(ʔ˧˥).naː˧˥.kʰa(ʔ˧).na(ʔ˧).hut̚˧˥]

[siː˥˧˧.sat̚˩˨.ta(ʔ˩˨).naː˩˨.kʰa(ʔ˧˨).na(ʔ˧˨).hut̚˩˨]

ສີ-ສັດ-ຕະ-ນາ-ຄະ-ນະ-ຫຸດ

ศรีสัตนาคนหุต


ສາລະຄະດີ

ສາລະ (สาละ, “สาร”) + ຄະດີ (คะดี, “คดี”)

ສາຣະຄະດີ
สาระคะดี


ສາຣະຄະດີ

รูปล้าสมัยของ ສາລະຄະດີ (สาละคะดี)


ປະສານສຽງ

ປະສານ (ปะสาน, “ประสาน”) + ສຽງ (สยง, “เสียง”)

[pa(ʔ˩˨).saːn˥˧˧.siːə̯ŋ˥˧˧]


ຮ້ອງສົ່ງ

ຮ້ອງ (ฮ้อง, “ร้อง”) + ສົ່ງ (ส็่ง, “ส่ง”)

[hɔːŋ˥˨.soŋ˧]

[hɔːŋ˧˦.soŋ˧˨]


ຈານສຽງ

ຈານ (จาน, “จาน”) + ສຽງ (สยง, “เสียง”)

[t͡ɕaːn˩˨.siːə̯ŋ˥˧˧]


ວາທິດ

ยืมมาจากบาลี วาทิต (“ดนตรี (บรรเลง)”)

วาทิต (ดนตรีหรือผู้บรรเลงดนตรี)


ຈິລະການ

ຈິລະ (จิละ, “จิร”) + ການ (กาน, “กาล”)

ຈິຣະການ
จิระกาน


ຈິຣະການ

รูปเลิกใช้ของ ຈິລະການ (จิละกาน)


ທາງດ່ວນ

ยืมมาจากไทย ทางด่วน; เหมือนกับ ທາງ (ทาง, “ทาง”) + ດ່ວນ (ด่วน, “ด่วน”)

[tʰaːŋ˧˥.duːə̯n˧]

[tʰaːŋ˩˨.duːə̯n˧˨]


ລະນາດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ระนาด, เขมร រនាត (รนาต)


ແສ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับไทย แฉ่ง, อีสาน แส่ง, คำเมือง ᩈᩯ᩠᩵ᨦ (แส่ง), เขิน ᩈᩯ᩠᩵ᨦ (แส่ง), ไทลื้อ ᦶᦉᧂᧈ (แส่ง), ไทใหญ่ သႅင်ႇ (แส่ง), ไทดำ ꪵꪎ꪿ꪉ (แส่ง); เทียบมอญ ဆာၚ် (ฉาง์)

ຕົບແສ່ງ


ແສ່ງ

เสียงดังอย่างเสียงฉาบ


ແສ່ງ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน แส่ง

สร้าง, ก่อสร้าง

ซ่อมแซม, ซ่อมแปลง


ຂຸ່ຽ

รูปล้าสมัยของ ຂຸ່ຍ (ขุ่ย)


ວີນາ

ยืมมาจากสันสกฤต वीणा (วีณา) หรือบาลี วีณา; ร่วมเชื้อสายกับไทย พิณ, วีณา, คำเมือง ᨻᩥ᩠ᨱ (พิณ), ᩅᩦᨱᩣ (วีณา), เขมร ពិណ (พิณ)

[ʋiː˧˥.naː˧˥]

[ʋiː˩˨.naː˩˨]

รูปแบบอื่นของ ພິນ (พิน)


ໄວໂອລິນ

ยืมมาจากอังกฤษ violin


ການບັນເລງ

ການ (กาน) + ບັນເລງ (บันเลง)

คำอาการนามของ ບັນເລງ (บันเลง)


ອຸໄທ

ยืมมาจากบาลี อุทย หรือสันสกฤต उदय (อุทย)

[ʔuʔ˧˥.tʰaj˧˥]

[ʔuʔ˩˨.tʰaj˩˨]

ອາທິດອຸໄທ

อาทิตย์อุทัย


ອຸທັຍ

[ʔuʔ˧˥.tʰaj˧˥]

[ʔuʔ˩˨.tʰaj˩˨]

รูปล้าสมัยของ ອຸໄທ (อุไท)


ທະນູ

ยืมมาจากบาลี ธนุ; เทียบสันสกฤต धनुस् (ธนุสฺ); ร่วมรากกับ ທະນຸ (ทะนุ)

เครื่องดนตรีชนิดหนึ่งซึ่งมัดใส่ว่าวเพื่อให้ลมพัดและมีเสียงดัง ทำคล้ายคันธนู

กระดิ่งของงูกระดาษ

(ງົວ~) รูปปั้นวัวที่ทำด้วยขี้ผึ้งและเสกคาถาไว้เพื่อทำร้ายผู้อื่น


ທະນູ

คำวิสามานยนาม

ธนู (ชื่อกลุ่มดาวหรือชื่อดาวฤกษ์)


ທະນຸ

ยืมมาจากบาลี ธนุ; เทียบสันสกฤต धनुस् (ธนุสฺ); ร่วมรากกับ ທະນູ (ทะนู)


ໜ້າທະນູ

ໜ້າ (หน้า, “หน้าไม้”) + ທະນູ (ทะนู, “ธนู”)

ຫນ້າທະນູ
หน้าทะนู


ຫນ້າທະນູ

รูปแบบอื่นของ ໜ້າທະນູ (หน้าทะนู)


ຈາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จาบ หรือ กระจาบ, อีสาน จาบ

[t͡ɕaːp̚˥˥˨]

(ນົກ~) กระจอก


ຈາບ

ร่วมเชื้อสายกับเขิน ᨧᩣ᩠ᨷ (จาบ, “ตีสิ่งของเช่นฉาบ”), ไทใหญ่ ၸၢပ်ႇ (จ่าป, “ตีสิ่งของเช่นฉาบ”); อาจร่วมเชื้อสายกับไทย ฉาบ

[t͡ɕaːp̚˥˥˨]

เอาค้อนตีลงพร้อมกันด้วยมือทั้งสองข้าง, ตีด้วยมือทั้งสองข้าง

ຈາບກອງ

ตีกลองด้วยมือทั้งสองข้าง


ຈາບ

ร่วมเชื้อสายกับไทย จาป, เขิน ᨧᩣ᩠ᨷ (จาบ)

[t͡ɕaːp̚˥˥˨]

จาป (ลูกสัตว์)


ຈາບ

ยืมมาจากบาลี จาป หรือสันสกฤต चाप (จาป); ร่วมเชื้อสายกับไทย จาป, เขิน ᨧᩣ᩠ᨷ (จาบ)

[t͡ɕaːp̚˥˥˨]

จาป (คันธนู)


ສະລາດ

ยืมมาจากสันสกฤต शरासन (ศราสน); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศราสน์


ສະຣາດ

รูปเลิกใช้ของ ສະລາດ (สะลาด)


ສະລາຍຸດ

ยืมมาจากสันสกฤต शरायुध (ศรายุธ); ร่วมเชื้อสายกับไทย ศรายุธ

ສະຣາຍຸດ
สะรายุด


ສະຣາຍຸດ

รูปเลิกใช้ของ ສະລາຍຸດ (สะลายุด)


ອຸສຸ

ยืมมาจากบาลี อุสุ; เทียบสันสกฤต इषु (อิษุ); ร่วมเชื้อสายกับไทย อุสุ

/ʔuʔ˧˦.suʔ˧˦/

อุสุ (หน้าไม้หรือลูกศร)


ເກົາທັນ

ยืมมาจากบาลี โกทณฺฑ หรือสันสกฤต कोदण्ड (โกทณฺฑ); ร่วมเชื้อสายกับไทย เกาทัณฑ์


ສັນລະຍະ

ยืมมาจากสันสกฤต शल्य (ศลฺย); เทียบบาลี สลฺล; ร่วมเชื้อสายกับไทย ศัลย

ศัลย (ลูกศรหรือของที่มีปลายแหลม)


ບຸດສະກອນ

ยืมมาจากสันสกฤต पुष्कर (ปุษฺกร); เทียบบาลี โปกฺขร; ร่วมเชื้อสายกับไทย บุษกร

ບຸສກອນ
บุสกอน

ดอกบัวสีเข้ม


ບຸສກອນ

รูปล้าสมัยของ ບຸດສະກອນ (บุดสะกอน)


ທະນຸລະເວດ

ยืมมาจากสันสกฤต धनुर्वेद (ธนุรฺเวท)

ທະນຸຣະເວດ
ทะนุระเวด


ທະນຸຣະເວດ

รูปเลิกใช้ของ ທະນຸລະເວດ (ทะนุละเวด)


ທະນຸລະວິທະຍາ

ยืมมาจากสันสกฤต धनुर्विद्या (ธนุรฺวิทฺยา)

ທະນຸຣະວິທະຍາ
ทะนุระวิทะยา

[tʰa(ʔ˧).nuʔ˧.la(ʔ˧).ʋiʔ˧.tʰa(ʔ˧).ɲaː˧˥]

[tʰa(ʔ˧˨).nuʔ˧˨.la(ʔ˧˨).ʋiʔ˧˨.tʰa(ʔ˧˨).ɲaː˩˨]

ທະ-ນຸ-ລະ-ວິ-ທະ-ຍາ


ທະນຸຣະວິທະຍາ

รูปเลิกใช้ของ ທະນຸລະວິທະຍາ (ทะนุละวิทะยา)

ທະນຸລະວິທະຍາ

ทะนุละวิทะยา


ທະນຸລະທອນ

ยืมมาจากสันสกฤต धनुर्धर (ธนุรฺธร)

ທະນຸຣະທອນ
ทะนุระทอน

ผู้ยิงธนู, มือธนู, คนยิงธนู, นายขมังธนู


ທະນຸຣະທອນ

รูปเลิกใช้ของ ທະນຸລະທອນ (ทะนุละทอน)


ພົນທະນູ

ພົນ (พ็น, “พล”) + ທະນູ (ทะนู, “ธนู”)

พลธนู, ผู้ยิงธนู


ທະນຸສິນ

ທະນຸ (ทะนุ, “ธนุ”) + ສິນ (สิน, “ศิลป์”); ร่วมรากกับ ທະນູສິນ (ทะนูสิน)


ທະນູສິນ

ທະນູ (ทะนู, “ธนู”) + ສິນ (สิน, “ศิลป์”); ร่วมรากกับ ທະນຸສິນ (ทะนุสิน)


ຫ່າວ

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ห่าว, คำเมือง ᩉ᩵ᩣ᩠ᩅ (ห่าว), เขิน ᩉ᩵ᩣ᩠ᩅ (ห่าว), ไทลื้อ ᦠᦱᧁᧈ (ห่าว), ไทใหญ่ ႁၢဝ်ႇ (ห่าว)

เครื่องมือดักสัตว์ชนิดหนึ่ง มีสายพานและสิ่งที่มีปลายแหลม เช่น หอก เหล็กแหลม หรือลูกศร เมื่อมีคนหรือสัตว์ไปโดนสายพาน สิ่งที่มีปลายแหลมก็จะพุ่งเข้าใส่ผู้ที่โดนสายพาน


ຫ່າວ

คำวิสามานยนาม

ร่วมเชื้อสายกับอีสาน ห่าว

(ດາວ~) ไถ (ชื่อกลุ่มดาวฤกษ์)


ທະນຸສອນ

ທະນຸ (ทะนุ, “ธนุ”) + ສິນ (สิน, “ศร”)

ลูกศร, ลูกธนู


ເຫມືອນ

คำกริยาวิเศษณ์

[mɯːə̯n˩(˧)]

รูปแบบอื่นของ ເໝືອນ (เหมือน)


ເຫມືອນ

[mɯːə̯n˩(˧)]

รูปแบบอื่นของ ເໝືອນ (เหมือน)


ຄ້າປະເວນີ

ຄ້າ (ค้า, “ค้า”) + ປະເວນີ (ปะเวนี, “ประเวณี”)

[kʰaː˥˨.pa(ʔ˧˥).ʋeː˧˥.niː˧˥]

[kʰaː˧˦.pa(ʔ˩˨).ʋeː˩˨.niː˩˨]

ຄ້າ-ປະ-ເວ-ນີ


ລາດຊະການ

รูปแบบอื่นของ ລາຊະການ (ลาซะกาน)


ດີບຸກ

ยืมมาจากไทย ดีบุก


ການເບ

ການ (กาน) + ເບ (เบ)

คำอาการนามของ ເບ (เบ)


ການຄ້າເສລີ

ການຄ້າ (กานค้า, “การค้า”) + ເສລີ (เสลี, “เสรี”)

[kaːn˩˨.kʰaː˧˦.seː˥˧˧.liː˩˨]

ການ-ຄ້າ-ເສ-ລີ


ຊາດນິຍົມ

ຊາດ (ซาด, “ชาติ”) + ນິຍົມ (นิย็ม, “นิยม”)


ວ່າຈ້າງ

ວ່າ (ว่า, “ว่า”) + ຈ້າງ (จ้าง, “จ้าง”)

/ʋaː˧.t͡ɕaːŋ˥˩/


ຂະຈັດ

ร่วมเชื้อสายกับไทย ขจัด, เขมร ខ្ចាត់ (ขฺจาต̍)

ขจัด (กำจัด)


ຖະໜັດ

ຖະຫນັດ
ถะหนัด
ຖນັດ
ถนัด


ຖະໜັດ

คำกริยาวิเศษณ์

ຖະຫນັດ
ถะหนัด
ຖນັດ
ถนัด


ປລາດ

รูปล้าสมัยของ ປະຫຼາດ (ปะหลาด)


ປະຫລາດ

รูปแบบอื่นของ ປະຫຼາດ (ปะหลาด)


ທາງອອກ

ທາງ (ทาง, “ทาง”) + ອອກ (ออก, “ออก”)

[tʰaːŋ˧˥.ʔɔːk̚˧˩]

[tʰaːŋ˩˨.ʔɔːk̚˥˥˨]

ทางออก (ทั้งในความหมายตามตัวอักษรและความหมายโดยปริยาย)


ພາບພະຍົນ

ยืมมาจากไทย ภาพยนตร์


ພາບລວງຕາ

ยืมมาจากไทย ภาพลวงตา

[pʰaːp̚˥˨.luːə̯ŋ˧˥.taː˩(˧)]

[pʰaːp̚˧˦.luːə̯ŋ˩˨.taː˩˨]


ຂັບຮ້ອງ

ຂັບ (ขับ, “ขับ”) + ຮ້ອງ (ฮ้อง, “ร้อง”)

[kʰap̚˧˥.hɔːŋ˥˨]

[kʰap̚˩˨.hɔːŋ˧˦]


ຂັບຖ່າຍ

ຂັບ (ขับ, “ขับ”) + ຖ່າຍ (ถ่าย, “ถ่าย”)

ຂັບຖ່າຽ
ขับถ่าย


ສັບພັນຍູ

คำวิสามานยนาม

ยืมมาจากบาลี สพฺพญฺญู

สัพพัญญู (พระนามของพระพุทธเจ้า)


ສັບພະຄຸນ

ສັບພະ (สับพะ, “สรรพ”) + ຄຸນ (คุน, “คุณ”)

สรรพคุณ (คุณสมบัติ)


ພື້ນເມືອງ

ພື້ນ (พื้น, “พื้น”) + ເມືອງ (เมือง, “เมือง”)

[pʰɯːn˥˨.mɯːə̯ŋ˧˥]

[pʰɯːn˧˦.mɯːə̯ŋ˩˨]


ພົມມະລິຂິດ

ພົມມະ (พ็มมะ, “พรหม”) + ລິຂິດ (ลิขิด, “ลิขิต”)

ພົມ-ມະ-ລິ-ຂິດ


ຕັດຕໍ່

ຕັດ (ตัด, “ตัด”) + ຕໍ່ (ตํ่, “ต่อ”)

[tat̚˩˨.tɔː˧˨]


ສຳເລັດລູບ

ยืมมาจากไทย สำเร็จรูป; ร่วมรากกับ ສຳເລັດຮູບ (สำเลัดฮูบ)


ສຳເລັດຮູບ

ยืมมาจากไทย สำเร็จรูป; เหมือนกับ ສຳເລັດ (สำเลัด, “สำเร็จ”) + ຮູບ (ฮูบ, “รูป”); ร่วมรากกับ ສຳເລັດລູບ (สำเลัดลูบ)


ພະລະກຳລັງ

ພະລະ (พะละ, “พละ”) + ກຳລັງ (กำลัง, “กำลัง”)


ຮ້ອຍແກ້ວ

ຮ້ອຍ (ฮ้อย, “ร้อย”) + ແກ້ວ (แก้ว, “แก้ว”)

ຮ້ອຽແກ້ວ
ฮ้อยแก้ว

[hɔːj˥˨.kɛːw˥˨]

[hɔːj˧˦.kɛːw˧˦]


ໂສກກະນາດຕະກຳ

ໂສກກະນາດຕະກັມ
โสกกะนาดตะกัม

[soːk̚˧˩.ka(ʔ˧˥).naːt̚˥˨.ta(ʔ˧˥).kam˩(˧)]

[soːk̚˥˥˨.ka(ʔ˩˨).naːt̚˧˦.ta(ʔ˩˨).kam˩˨]

ໂສກ-ກະ-ນາດ-ຕະ-ກຳ


ໂສກກະນາດຕະກັມ

ໂສກ-ກະ-ນາດ-ຕະ-ກຳ

รูปล้าสมัยของ ໂສກກະນາດຕະກຳ (โสกกะนาดตะกำ)

ໂສກກະນາດຕະກຳ

โสกกะนาดตะกำ


ພິດສະດານ

ยืมมาจากสันสกฤต विस्तार (วิสฺตาร, “ความกว้าง, การขยาย”); เทียบบาลี วิตฺถาร

ພິສດານ
พิสดาน

พิสดาร (กว้างขวางหรือละเอียด)


ພິສດານ

รูปล้าสมัยของ ພິດສະດານ (พิดสะดาน)


ຄວາມພິດສະດານ

ຄວາມ (ความ) + ພິດສະດານ (พิดสะดาน)

ຄວາມ-ພິດ-ສະ-ດານ

คำอาการนามของ ພິດສະດານ (พิดสะดาน)


ຄວາມພິສດານ

ຄວາມ (ความ) + ພິສດານ (พิสดาน)

ຄວາມ-ພິດ-ສະ-ດານ

คำอาการนามของ ພິສດານ (พิสดาน)


ຕົກວຽກ

ຕົກ (ต็ก, “ตก”) + ວຽກ (วยก, “งาน”)


ຟື້ນໂຕ

ຟື້ນ (ฟื้น, “ฟื้น”) + ໂຕ (โต, “ตัว”)


ໜ່ວຍກິດ

ยืมมาจากไทย หน่วยกิต

ຫນ່ວຽກິດ
หน่วยกิด


ຮີບເຮ່ງ

ຮີບ (ฮีบ, “รีบ”) + ເຮ່ງ (เฮ่ง, “เร่ง”)


ຮີບເຮ່ງ

คำกริยาวิเศษณ์

ຮີບ (ฮีบ, “รีบ”) + ເຮ່ງ (เฮ่ง, “เร่ง”)


ສິນຊັບ

ສິນ (สิน, “สิน”) + ຊັບ (ซับ, “ทรัพย์”)


ປົດປ່ອຽ

รูปล้าสมัยของ ປົດປ່ອຍ (ป็ดป่อย)


ການປົດປ່ອຽ

ການ (กาน) + ປົດປ່ອຽ (ป็ดป่อย)

ການ-ປົດ-ປ່ອຍ

คำอาการนามของ ປົດປ່ອຽ (ป็ดป่อย)


ປ່ອຽ

รูปล้าสมัยของ ປ່ອຍ (ป่อย)


ການປ່ອຽ

ການ (กาน) + ປ່ອຽ (ป่อย)

คำอาการนามของ ປ່ອຽ (ป่อย)


ການປ່ອຍ

ການ (กาน) + ປ່ອຍ (ป่อย)

คำอาการนามของ ປ່ອຍ (ป่อย)


ການປົດ

ການ (กาน) + ປົດ (ป็ด)

คำอาการนามของ ປົດ (ป็ด)


ຄວາມແຂງແຮງ

ຄວາມ (ความ) + ແຂງແຮງ (แขงแฮง)

[kʰuːə̯m˧˥.kʰɛːŋ˩(˧).hɛːŋ˧˥]

[kʰuːə̯m˩˨.kʰɛːŋ˥˧˧.hɛːŋ˩˨]

ຄວາມ-ແຂງ-ແຮງ

คำอาการนามของ ແຂງແຮງ (แขงแฮง)


ມຸ່ງຮ້າຍ

ມຸ່ງ (มุ่ง, “มุ่ง”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ມຸ່ງຮ້າຽ
มุ่งฮ้าย


ປະສົງຮ້າຍ

ປະສົງ (ปะส็ง, “ประสงค์”) + ຮ້າຍ (ฮ้าย, “ร้าย”)

ປະສົງຮ້າຽ
ปะส็งฮ้าย


ຫວັງດີ

ຫວັງ (หวัง, “หวัง”) + ດີ (ดี, “ดี”)

[ʋaŋ˥˧˧.diː˩˨]


ຈົງໃຈ

คำกริยาวิเศษณ์

ยืมมาจากไทย จงใจ

[t͡ɕoŋ˩˨.t͡ɕaɰ˩˨]


ທຳໂທດ

ທຳ (ทำ, “ทำ”) + ໂທດ (โทด, “โทษ”)


ເລືອດເຢັນ

ເລືອດ (เลือด, “เลือด”) + ເຢັນ (เอยัน, “เย็น”)


ຄວາມປະສົງຮ້າຍ

ຄວາມ (ความ) + ປະສົງຮ້າຍ (ปะส็งฮ้าย)

ຄວາມ-ປະ-ສົງ-ຮ້າຍ

คำอาการนามของ ປະສົງຮ້າຍ (ปะส็งฮ้าย)


ຄວາມມຸ່ງຮ້າຍ

ຄວາມ (ความ) + ມຸ່ງຮ້າຍ (มุ่งฮ้าย)

คำอาการนามของ ມຸ່ງຮ້າຍ (มุ่งฮ้าย)


ຄວາມຮ້າຽ

ຄວາມ (ความ) + ຮ້າຽ (ฮ้าย)

[kʰuːə̯m˧˥.haːj˥˨]

[kʰuːə̯m˩˨.haːj˧˦]

คำอาการนามของ ຮ້າຽ (ฮ้าย)


ຮ້າຽ

รูปล้าสมัยของ ຮ້າຍ (ฮ้าย)