နာမ်

จาก สันสกฤต नेम् (เนมฺ) จาก บาลี နာမ (นาม)

วิญญาณ, จิต, คิด, ความคิด, นะนำ, จิตใจ, จิตวิญญาณ

คำนาม จิตใจ หรือ วิญญาณ ตรงข้ามกับ สสาร หรือ รูปแบบ


သ

สัญลักษณ์แห่งอนาคตหรือการเสริมเพื่อการทำงานจะใช้กับกริยาส่วนใหญ่


သ

ทำให้ผิวหนังแตกเป็นแผลกลายเป็นแผลจนได้รับบาดเจ็บ


သ

รูปแบบอื่นของ သရက် (สรก์)


သ

รูปแบบอื่นของ ကဴသ (เกาส)


သ

รูปแบบอื่นของ ဆုသ (ฉุส)


ထ

ชนิด, แบบรูป (หน่วยคำเติมของคำกริยา)


က

สืบทอดจากออสโตรเอเชียติกดั้งเดิม *kaʔ


ဇ

ปู่ทวด, ตาทวด


ဇ

เหตุ, สาเหตุ


ဍ

คืบ (2), ช่วงระยะจากปลายนิ้วหัวแม่มือถึงปลายนิ้วกลางเมื่อกางมือออกเต็มที่

ပ္ကောတ်ဍအာလ္တူဇိုၚ်ဍေံဟ်။

ปฺโกต์ฑอาลฺตูชิุง์เฑํห์.


ဒ

ยืนยัน (หน่วยคำเติมของคำกริยา)


ယ

เรซินของไม้เรซินที่ใช้ในการอุดรอยรั่วน้ำมันดิน สารทดแทนน้ำมันดินเตรียมโดยการผสมขี้ผึ้งของดัมมาร์กับน้ำมันเบนซินหรือไอออลไม้ใช้ทดแทนน้ำมันดิน


မတ်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *mat; ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร มัด่, เขมร មាត់ (มาต̍)

คม (ของมีดหรือขวาน)


ဍုၚ်

ကောန်ပၞာန်ဂမၠိုၚ်ဗ္တိုက်သွက်ဍုၚ်ဍေံတံရ။

ทหารสู้สำหรับประเทศชาติพวกเขา

โกน์ปฺนาน์คมฺลิุง์พฺติุก์สฺวก์ฑุง์เฑํตํร.


ပုၚ်

สืบทอดจากมอญเก่า ပူၚ်, จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *puuŋ


ဇကု

กาย, ร่างกาย

คำที่ใช้เอ่ยถึงบุคคลอื่น ระหว่างผู้ฟังที่มีฐานะเท่าเทียมกันหรือน้อยกว่า


မၞိဟ်

ยืมมาจากบาลี มนุสฺส, จากสันสกฤต मनुष्य (มนุษฺย); ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร พะนิฮ่; เทียบเขมร ម្នឹស (มฺนึส) ซึ่งเป็นภาษาปากของ មនុស្ស (มนุสฺส)


စိၚ်

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร จีญ


စိၚ်

อกไก่, ไม้ที่พาดให้เป็นสันหลังคา


စိၚ်

รูปแบบอื่นของ ဇြုံစက်စိၚ် (ชฺรุํจก์จิง์)

ဇြုံစက်စိၚ်

ชฺรุํจก์จิง์


သၟီ

รูปแบบอื่นของ သၟိၚ် (สฺมิง์)


ကြုတ်

ส่วนที่อยู่ข้างใน

แก่น, แก่นไม้


ကြုတ်

ครั่ง, สีแดงสำหรับย้อม


ကြုတ်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kruuc ~ *kruəc; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ក្រូច (กฺรูจ, “ส้ม”)


ကြုတ်

แผลงมาจาก ကြတ် (กฺรต์, “ข้าม; อุปสรรค”)

การข้าม, ทางข้าม


သင်

รูปเลิกใช้ของ သၚ် (สง์)


ပါပါ

เสียงลูกเรียกพ่อ


မိ

အဲဒုၚ်တၠုၚ်တ္ၚဲမိ။

ฉัน/ผม ยินดีต้อนรับวันแม่

อัวทุง์ตฺลุง์ตฺงัวมิ.


ကၠဵု

เทียบเขมร ក្លើ (กฺเลิ, “เพื่อนสนิท”), ไทย เกลอ (“เพื่อนสนิท”)


မိုဟ်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *muh ~ *muuh ~ *muus


ရာသဳ

จาก บาลี ရာသဳ (ราสี)

ราศี, ราศีเจ้าเรือนหนึ่งในสิบสองราศีของราศี ฤดู เดือน ระยะเวลา


ရာသဳ

จาก บาลี ราสิ


ရာဇာဝံသ

บาลี ราช + วํส


ဂစေံ

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร ฮึเจียม, เวียดนาม chim (จีม), คาซี sim


ဍာ်

สืบทอดจากออสโตรเอเชียติกดั้งเดิม *ɗaːk; ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร ดาก, เวียดนาม nước (เนื้อก), เขมร ទឹក (ทึก)


ကၞိပ်

หัว (อวัยวะ)


က္တောဝ်

เหงือก (ของปลา)

หู (ของภาชนะ)


ပါၚ်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *paaŋ (“ปาก; ช่องเปิด”); ร่วมเชื้อสายกับเขมร បាង (บาง)


ဂုန်

คุณ, การกระทำหรืออิทธิพลที่ยังประโยชน์แก่ผู้อื่น


ရာံ

จากสันสกฤต आराम (อาราม) หรือบาลี อาราม


ရိသိ

จากสันสกฤต ऋषि (ฤษิ)


ရုပ်

จากสันสกฤต रूप (รูป) หรือบาลี รูป

รูป, ภาพ, รูปปั้น

รูปร่าง, รูปแบบ, รูปปรากฏ


လောက

จากสันสกฤต लोक (โลก) หรือบาลี โลก


ဝါ

ที่ดินเปิดโล่งที่ไม่ได้เพาะปลูกหรือเลี้ยงปศุสัตว์


ဝါ

เทียบไทย ว่าว


သဟာဲ

จากสันสกฤต सहाय (สหาย) หรือบาลี สหาย

สหาย, เพื่อน


အမာတ်

จากสันสกฤต अमात्य (อมาตฺย) หรือ आमात्य (อามาตฺย)


အနဲ

จากสันสกฤต आग्नेय (อาคฺเนย)

อาคเนย์, ทิศตะวันออกเฉียงใต้


အာကာသ်

ยืมมาจากสันสกฤต आकाश (อากาศ) หรือบาลี อากาส


အၚာ

ยืมมาจากสันสกฤต अङ्गार (องฺคาร)

(ဂြိုဟ် ~) ดาวอังคาร

(တ္ၚဲ ~) วันอังคาร


ဥဒျာန်

จากสันสกฤต उद्यान (อุทฺยาน)

อุทยาน, สวนสาธารณะ


အစာ

ยืมมาจากสันสกฤต आचार्य (อาจารฺย)

อาจารย์, ครู

คำเรียกผู้ที่ตนเคารพนับถือเป็นอย่างสูง


အဒိုတ်

ยืมมาจากสันสกฤต आदित्य (อาทิตฺย)

(တ္ၚဲ ~) วันอาทิตย์


ဟောရာ

จากสันสกฤต होरा (โหรา)


သၚ်

จากสันสกฤต सङ्घ (สงฺฆ) หรือบาลี สงฺฆ


ဘုံ

ส่วน, ระยะ, ขั้น

ชั้นของหลังคาที่ลดหลั่นกัน


ဘုတ်

จากสันสกฤต भूत (ภูต) หรือบาลี ภูต

ภูต, วิญญาณของคนที่ตายไปแล้ว


ဘုတ်

โบสถ์, อาคารที่ประดิษฐานพระพุทธรูป


ပြိုတ်

ยืมมาจากสันสกฤต प्रेत (ปฺเรต)


ပၞဟ်

ยืมมาจากสันสกฤต पनस (ปนส) หรือบาลี ปนส


ဂြိုဟ်

สืบทอดจากมอญเก่า ဂြိသ်, จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ri(ː)s (“ตับ”); ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร คริฮ่

ส่วนที่อยู่ตรงกลาง


ဂြိုဟ်

ยืมมาจากสันสกฤต ग्रह (คฺรห)


စေတနာ

ยืมมาจากบาลี เจตนา

คำพ้องความของ စေတဏာ (เจตณา)


ကံ

ยืมมาจากบาลี กมฺม

กฎแห่ง กรรมแห่ง กรรมดี และ กรรมชั่ว เป็นผลสะสมของการกระทำในอดีตของบุคคลซึ่งกำหนดชะตากรรมของเขาในเวลาใดก็ตาม


ကံ

ยืมมาจากบาลี กมฺม

ตลับกระสุนทรงกลม


ကံ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kɔʔ ~ *kɔ(ɔ)k

เกาะยกเนินที่เกิดจากที่ตั้งของหมู่บ้านในพื้นที่ราบต่ำ


ဇာဒိသိုၚ်

ဇာဒိသိုၚ်
ဇါဒိသိုင်
ဇာဒိသိုင်

Mnw-ဇာဒိသိုၚ်.wav


ဗဂဲ

ตาแมว (อัญมณี)


ကၠိက်

สืบทอดจากมอญเก่า စၠဳက်, จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *liik ~ *lik; ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร คลีจ


လမျီု

แผลงมาจาก ယီု (ยิํุ)


လကး

ท้องฟ้า, อากาศชั้นสูง


လောဘ

ยืมมาจากบาลี โลภ

คำศัพท์พระภิกษุใช้ โลภะ


ဘာသာ

ยืมมาจากบาลี ภาสา, จากสันสกฤต भाषा (ภาษา)


ပညာ

ยืมมาจากบาลี ปญฺญา

ปัญญา, ความรู้, การเรียนรู้


သာသနာ

ยืมมาจากบาลี သာသန (สาสน)

ပ္ဍဲက္ကံသိၚ်ဃဵု ညးသပုန်မွဲ မၞုံယၟုတဳယ ပကောံဂွံပၞာန်မွဲဒပ်တုဲ ပၠံၚ်ၜးကေတ်ဒြပ် မၞုံပ္ဍဲစေတဳတုဲ၊ ရဴဝွံပလီုပလာ် ပၠံၚ်ၜး ဒစဵုဒစး သ္ပဘဲအန္တရာယ် ကဵုသာသနာကျာ် ဗွဲမလောန်ရ။

ในประเทศศรีลังกา กลุ่มกบฏชื่อตียะได้รวบรวมกองทัพ ปล้นทรัพย์สมบัติที่มีอยู่ในอาราม และทำอันตรายต่อวิหารในศาสนาพุทธอย่างมาก

ปฺฑัวกฺกํสิง์เฆอ̂ ญห์สปุน์มฺวัว มฺนุํยฺมุตีย ปโกํคฺวํปฺนาน์มฺวัวทป์ตุย ปฺลํง์บห์เกต์ทฺรป์ มฺนุํปฺฑัวเจตีตุย, เราวฺวํปลิํุปลา์ ปฺลํง์บห์ ทเจอ̂ทจห์ สฺปภัวอนฺตราย์ เกอ̂สาสนากฺยา์ พฺวัวมโลน์ร.


လက်

ဍေံလက်အဲ။

เขาด่าผม/ฉัน

การสะกดแบบอื่นของ လက်ချဴ (ลก์ขฺเยา)


ကၟာဲ

สืบทอดจากมอญเก่า ကမာယ်

ม่าย, ญิงไม่มีผัว, ชายไม่มีเมีย, ชายหญิงจะถูกโยนทิ้ง, ชายหญิงเจ้านายเสียชีวิตไป, ชายหญิงครอบครัวเสียชีวิตไป


ဣသိ

ยืมมาจากบาลี อิสิ


သိ

จากบาลี อิสิ


သိ

เบียร์ที่ผลิตจากข้าว, สาเก


အခေါၚ်

จากพม่า အခွင့် (อขฺวง์̥)


ခၞံ

จาก มอญเก่า ကန္ဒံ, จากมอญกลาง ကနံ

เส้นแป้ง, เส้นก๋วยเตี๋ยว


စိန်

ยืมมาจากบาลี จีน


ခလာမ်

รูปแบบอื่นของ ခလာံ (ขลาํ)


သဒ္ဓါ

จากบาลี สทฺธา

สัทธา, ศรัทธา


ဆု

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɟhooʔ ~ *ɟhəəʔ ~ *ɟheeʔ; ร่วมเชื้อสายกับเซอไม jehu, เตอเมียร์ jehuk, เขมร ឈើ (เฌิ), นิโคบาร์กลาง [Nancowry] chīa และเป็นไปได้ว่ารวมทั้งMang hɔː⁶


ကၠ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *klaʔ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ខ្លា (ขฺลา)


ချေံ

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร แช็ฮ; เทียบเขมร សេះ (เสะ)


ပြေၚ်

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร เปรียง


သတ်

ผลไม้, ถั่วเปลือกแข็ง, เบอร์รี

ด้านหัวหรือด้านคมของเครื่องมือ


သတ်

ยืมมาจากสันสกฤต सत्त्व (สตฺตฺว) หรือบาลี สตฺต


ဩ

แจกันทรงกรวยตัด

อ่าวขนาดเล็ก


အဘိဓါန်

จากสันสกฤต अभिधान (อภิธาน) หรือบาลี อภิธาน

/ʔə.pʰìʔ.tʰàn/

อภิธาน, พจนานุกรม


ဗညာ

สืบทอดจากมอญเก่า ဗ္ည


တွိၚ်

เครื่องดนตรี


ပါရမဳ

จากบาลี ปารมี

บารมี, คุณความดี

ผู้สมบูรณ์แล้ว หมายถึง พระพุทธเจ้า


တၞံ

พืช, ต้นไม้, ต้น


အဘိဓာန်

အဘိဓာန်မန်ပိုဲဂွံဇၞော်မောဝ်အာနွံမံၚ်တာလျိုၚ်နူပိုဲရ။

เรามีหน้าที่ปรับปรุงพจนานุกรมภาษามอญของเรา

อภิธาน์มน์ปิุยคฺวํชฺโน์โมว์อานฺวํมํง์ตาลฺยิุง์นูปิุยร.


ဝက်

ยืมมาจากบาลี วัคคะ

สมุดแบ่งใบตาลประกอบด้วยใบลานสิบสองใบ กำกับพยัญชนะตัวใดตัวหนึ่งกับสระสิบสองตัวเป็น က (ก)၊ ကာ (กา)၊ ကိ (กิ)၊ ကဳ (กี)၊ ကု (กุ)၊ ကူ (กู) เป็นต้น, ส่วนของงานวรรณกรรมมักเป็น ဇေန် (เชน์) สองใบ มีใบปะหน้าสองใบ และไม่คำนึงถึงการแบ่งตามบัญญัติของข้อความภาษาบาลีวัคคะ.


ဝက်

ยืมมาจากบาลี วัคคะ


တိရစ္ဆာန်

ยืมมาจากบาลี ติรจฺฉาน, จากสันสกฤต तिरश्चीन (ติรศฺจีน)

สัตว์ (ที่ไม่ใช่มนุษย์), เดรัจฉาน


လ္ကံ

การสะกดแบบอื่นของ တ္ကံ (ตฺกํ, “ระกำ”)

การสะกดแบบอื่นของ တ္ကံ (ตฺกํ, “เกาะ”)


ယဲ

ความเจ็บป่วย, โรค, อาการของโรค


ကာလယဲ

ကာလ (กาล, “กาล; เวลา”) + ယဲ (ยัว, “ความเจ็บป่วย; โรค”)

โรคระบาด, โดยเฉพาะอหิวาตกโรค

နူသၞာံ၂၀၁၉ ဒှ်ကာလယဲတုဲ မၞိဟ်တံလေဝ် ချိုတ်အာဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။

การแพร่ระบาดเริ่มขึ้นในปี ๒๕๖๒ และคร่าชีวิตผู้คนไปมากมาย

นูสฺนาํ๒๐๑๙ ทฺห์กาลยัวตุย มฺนิห์ตํเลว์ ขฺยิุต์อาพฺวัวมคฺลิุง์ร.


ယဲဂၞဴ

ယဲ (ยัว, “ความเจ็บป่วย; โรค”) + ဂၞဴ (คฺเนา, “ท้อง; ลำไส้”)


ဂၞဴ

ท้อง (คำเรียกรวม ๆ)


ဓဝဲါ

ชื่อปลาชนิดหนึ่ง


ဖာသဳ

ทางไปโบสถ์อุโบสถ, เส้นทางไปโบสถ์อุโบสถ, สถานที่มีโบสถ์อุโบสถ


တဝ်

จากมอญเก่า တရ်

ใช้กับคำประสมตามข้างล่าง


ဗြာတ်

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร พราด่

ဗြါတ်
พฺราต์

ဗြာတ်မွဲဃရး

กล้วยหนึ่งหวี

พฺราต์มฺวัวฆรห์


စက္ခော

စက္ခောမွဲကရေက်

กระดาษหนึ่งแผ่น

จกฺโขมฺวัวกเรก์


သ္ၚိ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *jaaʔ (“บ้าน”)


ဂၞိ

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร ฮนีʔ


ဂၠုင်

สืบทอดจากมอญกลาง gluṅ, จากมอญเก่า dluṅ, จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *d₂lu(u)ŋ ~ *d₂l(u)əŋ; เทียบบะห์นัร plŭng

รางใส่อาหารสัตว์


အန္တရာယ်

ยืมมาจากบาลี อนฺตราย

အန္တရာယ်mnw.wav

ကပေါတ်လဝဟ် လ္ပဝေၚ် နွံကဵုအန္တရာယ်။

อย่าเล่นกับอาวุธ มันอันตราย

กโปต์ลวห์ ลฺปเวง์ นฺวํเกอ̂อนฺตราย์.


ပိုဒ်

รูปแบบอื่นของ ပိုတ် (ปิุต์)


သိုက်

ยืมมาจากสันสกฤต शुक्र (ศุกฺร)

(ဂြိုဟ် ~) ดาวศุกร์

(တ္ၚဲ ~) วันศุกร์


သၞာံ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *cn₁am ~ *cn₁aam; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ឆ្នាំ (ฉฺนาํ), เวียดนาม năm (นัม)


သြန်

เงิน (สิ่งแลกเปลี่ยน)


ဆာပ်ပျာ

ยืมมาจากพม่า ဆပ်ပြာ (ฉป์ปฺรา); จากอังกฤษ soap


ဍာ်ဆၚ်

ဍာ် (ฑา์, “น้ำ”) + ဆၚ် (ฉง์, “ทิ่ม; แทง”)


ကွေန်

รูปแบบอื่นของ ကောန် (โกน์)


ထဝ်

สืบทอดจากมอญเก่า ထရ်


ဍာ်သာဲ

ဍာ် (ฑา์, “น้ำ”) + သာဲ (สาย, “ผึ้ง”)


ပ္ကဴ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *pkaaw ~ *pkaʔ; ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร กาว, เขมร ផ្កា (ผฺกา), บะห์นัร pơkao; ร่วมรากกับ ကဴ (เกา)


ဒၠိက်

ผ้าสวมข้อมือของผู้ชาย


ပေဲါ

จากพม่า ပွဲ (ปฺแว)


သော်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *suk; ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร ชอก, เวียดนาม tóc (ต็๊อก), เขมร សក់ (สก̍), คาซี shniuh


တသော်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *suk; ร่วมเชื้อสายกับเขมร សក់ (สก̍), เวียดนาม tóc (ต็๊อก)


နာဍဳ

จากสันสกฤต नाडि (นาฑิ, “ระยะเวลา 24 นาที”)

นาฬิกา (ชั่วโมง)

นาฬิกา (เครื่องบอกเวลา)

မွဲနာဍဳစှ်သုန်မိနေတ်။

หนึ่งชั่วโมงสิบห้านาที

มฺวัวนาฑีจฺห์สุน์มิเนต์.

LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-နာဍဳဗှ်ေအခိၚ်ဍာံမံၚ်ဟာ.wav

နာဍဳဗှ်ေအခိၚ်ဍာံမံၚ်ဟာ။

นาฬิกาคุณตรงเวลาไหม

นาฑีพฺหเ์อขิง์ฑาํมํง์หา.

နာဍဳလဇုဲမံၚ်။

นาฑีลชุยมํง์.


မိဏေတ်

พม่า မိနစ် (มินจ์), อังกฤษ minute


စက္ကာန်

ยืมมาจากพม่า စက္ကန့် (จกฺกน์̥), จากอังกฤษ second


လမဳ

ฝา (ใช้ปิดหรือครอบ)


သ္ကံ

กลุ่ม, หมู่, ฝูง


ဇၟိက်

แผลงมาจาก ဇိက် (ชิก์, “คราด”)

/cɛ̀ʔ.mə̀ːc/

เกษตรกรรม, กสิกรรม


ဇိက်

เข็มซ่อนปลาย


သၞေၚ်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *sn₁iəŋ


ဍိုၚ်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *tɗuŋ ~ *tɗuəŋ ~ *tɗ(ə)ŋ

က္ဍိုၚ်
က္ဍိုင်
ဍိုင်


ဖရာပ်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *b(h)raap; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ព្រាប (พฺราบ)


ဖေံ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *bheʔ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ភេ (เภ)


ဆီ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *ɟhaam ~ *ɟhiim; ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร ชิม, เขมร ឈាម (ฌาม)


ကြေဲ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kriəlʔ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ក្រៀល (กฺเรียล), เวียดนาม sếu (เซ้ว)


ကွာဲ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kwaaj


မုဲ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *(d₂)muj


ဖအိုအ်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *crʔoʔ

คานค้ำหลังคา


သ္ဗံ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *()bɔʔ

หนอกบนหลังวัว


ၜဴ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *(t)ɓuuʔ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร អំពៅ (อํเพา)


ဗၜေံ

สืบทอดจากมอญเก่า ဗၜေအ်, จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *bəɓeʔ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ពពែ (พแพ), ญัฮกุร แพะ, ชอง แพ่ะ, ไทย แพะ

ဗ္ၜေံ
ဗၜေအ်
ခၜေံ


ထၟ

คำศัพท์ไม่ได้ใช้กับวรรณกรรม คำศัพท์นี้เฉพาะเสียงคล้ายคลึงเท่านั้น สำหรับคนที่ไม่คล่องแคล่วภาษามอญ เข้าใจผิดกันออกเสียงน่าจะเป็นไปได้ (ลองดูตัวอย่างคำออกเสียงภาษาไทย=คุณ, คูณ, คุ้น, คน คำนี้สำหรับคนที่ไม่คล่องแคล่วภาษาไทย เข้าใจผิดการออกเสียงเป็นไปได้เช่นกัน) ดูคำ စၟ (จฺม) นี้ต่อไป


အဟာန်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *haan; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ក្ងាន (กฺงาน); เทียบขมุอิกดั้งเดิม *haːn, จีนยุคกลาง雁 (MC ngaenH, “ห่านป่า”)


ခယောံ

แผลงมาจาก ယောံ (โยํ), จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *nɟum ~ *nɟuum ~ *nɟuəm ~ *nɟəm (“(สี)เข้ม”)


ပုင်

รูปเลิกใช้ของ ပုၚ် (ปุง์)


မြာ်

สืบทอดจากมอญเก่า mrek, mreṅ, จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *mraik()


ဒမှော်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *muuk ~ muək, จากจีนเก่า帽 (OC *muːɡs); ร่วมเชื้อสายกับเขมร មួក (มัวก), ไทย หมวก, ลาว ໝວກ (หมวก)

หมวกปีกกว้าง


မန်

ยืมมาจากสันสกฤต मन्त्र (มนฺตฺร)

เสน่ห์ หรือ สูตรวิเศษ


ပုၚ်ဍာ်

ပုၚ် (ปุง์, “ข้าวสวย”) + ဍာ် (ฑา์, “น้ำ”)


ပုင်သင်္ကြာန်

ပုၚ် (ปุง์, “ข้าวสวย”) + သင်္ကြာန် (สง์ฺกฺราน์, “สงกรานต์”)


ယဲကျာ

ယဲ (ยัว, “ความเจ็บป่วย; โรค”) + ကျာ (กฺยา, “อากาศ; ลม”)


ယဲကၠန်

ယဲ (ยัว, “ความเจ็บป่วย; โรค”) + ကၠန် (กฺลน์, “งูเหลือม; งูหลาม”)


ကၠန်

งูเหลือม, งูหลาม


ဍာ်ကၠောံ

ဍာ် (ฑา์, “น้ำ”) + ကၠောံ (กฺโลํ, “แข็งตัว”)


ဍာ်ခြက်

ဍာ် (ฑา์, “น้ำ”) + ခြက် (ขฺรก์, “แข็งตัว”)


တှ်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *t₁ɔh; ร่วมเชื้อสายกับบะห์นัร toh, ปาโกะห์ tóuh, เขมร ដោះ (โฎะ) และ นิโคบาร์กลาง [Nancowry] toah


ဍာ်တှ်

ဍာ် (ฑา์, “น้ำ”) + တှ် (ตฺห์, “เต้านม”)


က္ၜၚ်

เรือยนต์ขนาดใหญ่


ဗြဲ

ฝน (ที่ตกจากฟ้า)


မတ်ဆု

မတ် (มต์, “ตา (อวัยวะ)”) + ဆု (ฉุ, “ต้นไม้; ไม้”)


ယဲမတ်

ယဲ (ยัว, “ความเจ็บป่วย; โรค”) + မတ် (มต์, “ตา (อวัยวะ)”)


ယဲမတ်ကနအ်

ယဲ (ยัว, “ความเจ็บป่วย; โรค”) + မတ် (มต์, “ตา (อวัยวะ)”) + ကနအ် (กนอ์, “กิ้งก่าชนิดหนึ่ง”)


ဗၜဵု

/pɛ̤ʔ.ɓə(ː)/


ဇြုံ

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร โชรม่ / โชรม


စာင်

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร ชาง


ကၟက်

จี้, สร้อยคอ


ၝောံ

ส่วนประกอบหลัก


ဗတာဲ

เทียบไทย กระต่าย

กระต่ายป่า, กระต่าย


ကၞုဲ

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร ฮนูย


လက်ဖက်

ยืมมาจากพม่า လက်ဖက် (ลก์ผก์)

ชา (ต้นหรือใบ)


ဍာ်လက်ဖက်

ဍာ် (ฑา์, “น้ำ”) + လက်ဖက် (ลก์ผก์, “ชา (ต้นหรือใบ)”)

ชา (เครื่องดื่ม)


တ္ၚဲ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *t₂ŋiiʔ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ថ្ងៃ (ถฺไง), เวียดนาม ngày (หงั่ย).


သၞံၚ်

แผลงมาจาก စံၚ် (จํง์, “เผา”)

ดาว, ดาวฤกษ์


အမှဲ

เทียบพม่า မိုး (โม:, “ท้องฟ้า”)


အယုက်

ยืมมาจากบาลี อายุก


အသုဘ

ยืมมาจากบาลี อสุภ


အိက်

ของเสีย, กาก


ဥပမာ

ยืมมาจากบาลี อุปมา

การเปรียบเทียบ


တၞးထဝ်

တၞး (ตฺนห์, “ใบไม้; แผ่นบาง ๆ”) + ထဝ် (ถว์, “ทอง”)


ပဿဴ

ยืมมาจากบาลี ปสฺสาว


ဥပရာဇာ

ยืมมาจากบาลี ဥပရာဇာ (อุปราชา)

/ʔṵpərɛ̀əjɛ̀ə/

อุปราช, มกุฎราชกุมาร


ပြိုက်

ส้ม, ผลไม้จำพวกส้ม


လကံ

เทียบไทย ระกำ, เขมร ប៉កម (บ̎กม), ម៉កម (ม̎กม), ម្កម (มฺกม), หรือ ប៉ាកាំ (บ̎ากาํ), พม่า ရင်ကမ်း (รง์กม์:)

ระกำ (สละชนิด Salacca wallichiana C. Martius) (ต้นหรือผล)

น้ำมันที่ได้จากสีเสียด (Acacia catechu (L.F.) Willd.)


လကံ

เนินดินยกพื้นเป็นเกาะซึ่งเกิดจากที่ตั้งหมู่บ้านในพื้นที่ลุ่มน้ำ พื้นดินผืนหนึ่งซึ่งมีน้ำล้อมรอบตลอดเวลา


ဂတာံ

สืบทอดจากมอญเก่า ဗတာံ, จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kt₁aam; ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร ฮึตาม, เขมร ក្ដាម (กฺฎาม)

ခတာံ
ဗတာံ
ဟတာံ


သြော်

เทียบไทย ซอก


ဒဒန်

กำแพงต้านคลื่น

ท่าเรือที่สร้างบนตอม่อ


ဂဒုက်

เทียบไทย กระต๊อบ

กระต๊อบ, กระท่อม (ที่อยู่อาศัย)


ဗတၚ်

เทียบไทย หน้าต่าง


ဗုၚ်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *buŋ() ~ *buuŋʔ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ពុង (พุง), เวียดนาม bụng (บุ่ง), ไทย พุง


စံင်

ยืมมาจากพม่า စောင်း (เจาง์:), จากเปอร์เซีย چنگ (ชัง)


ထး

สืบทอดจากมอญกลาง ထး, จากมอญเก่า *ထာသ်, จากมอญ-เขมรดั้งเดิม *thaas; ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร ทาด, เขมร ថាស (ถาส), ไทย ถาด, คำเมือง ᨳᩣ᩠ᨯ (ถาด), เขิน ᨳᩣ᩠ᨯ (ถาด), ลาว ຖາດ (ถาด)


လဗာ

ยืมมาจากพม่า ရာဘာ (ราภา) หรือ ရော်ဘာ (เรา์ภา), จากอังกฤษ rubber


ရိုၚ်ဂအုဲ

ရိုၚ် (ริุง์, “อาคาร”) + ဂအုဲ (คอุย, “ยา; แพทยศาสตร์”)


သုသာန်

ยืมมาจากบาลี สุสาน, จากสันสกฤต श्मशान (ศฺมศาน)

မၞိဟ်ဂမၠိုၚ် ကာလချိုတ်၊ ကလောညးတံဂှ် ကေတ်ဏာဇွတံဂှ် ဋ္ဌာန်တိသုသာန်တုဲ တိုပ်ကၠေံအိုတ်ရ။ ဟွံသေၚ်သာ်ဂှ် စံၚ်ဇွဂြဇုတ်အိုတ်ရ။

เมื่อผู้คนตาย ความสัมพันธ์ของพวกเขาจะนำศพไปที่สุสานและฝังศพทั้งสอง หรือ เผาศพพวกเขา

มฺนิห์คมฺลิุง์ กาลขฺยิุต์, กโลญห์ตํคฺห์ เกต์ณาชฺวตํคฺห์ ฏฺฐาน์ติสุสาน์ตุย ติุป์กฺเลํอิุต์ร. หฺวํเสง์สา์คฺห์ จํง์ชฺวคฺรชุต์อิุต์ร.


ဗနိက်

รูปแบบอื่นของ ဗၞိက် (พฺนิก์)


ဗၞိက်

ยืมมาจากบาลี วณิชฺช, จากสันสกฤต वणिज्य (วณิชฺย)

พาณิชย์, การค้าขาย


ကစိန်

รูปแบบอื่นของ လစိန် (ลจิน์)


ကၟ

คำศัพท์ไม่ได้ใช้กับวรรณกรรม เฉพาะเป็นคำออกเสียงเท่านั้น ดูคำ စၟ (จฺม) นี้ต่อไป


ကမက်

รูปแบบอื่นของ ကၟက် (กฺมก์)


ကၞိ

* สัทอักษรสากล^((คำอธิบาย)): /ʔa.nɔeʔ/
*
 เสียง (ภาษาปาก): (file)


ဆပ်ဖျာ

ยืมมาจากพม่า ဆပ်ပြာ (ฉป์ปฺรา); จากอังกฤษ soap


ကသော်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *suk; ร่วมเชื้อสายกับเขมร សក់ (สก̍), เวียดนาม tóc (ต็๊อก)


သွုၚ်

แผลงมาจาก သုၚ် (สุง์, “ดื่ม”)


သွုၚ်

แผลงมาจาก သုၚ် (สุง์, “ดื่ม”)

อัตรากินยาครั้งหนึ่ง ๆ


သွုင်

รูปแบบอื่นของ သွုၚ် (สฺวุง์)


တဆိပ်

ยืมมาจากพม่า တံဆိပ် (ตํฉิป์)

ตรา, ดวงตรา, เครื่องหมายการค้า


ထဝ်ဗာတ်

ยืมมาจากพม่า ထောပတ် (เถาปต์)

ส่วนผสมอื่น ๆ ที่เป็นมัน


လိမဴ

ยืมมาจากโปรตุเกส limão; เทียบพม่า လိမ္မော် (ลิมฺเมา์)

ส้มเขียวหวาน


ဝိ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *lwaaʔ; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ល្វា (ลฺวา)


မၚ်ဂုတ်

ยืมมาจากไทย มังคุด, จากมาเลเซีย manggustan


မၚ်ကြေံ

မင်ကြေံ
မၚ်ကြေအ်
မင်ကြေအ်


ဗ္ဒဝ်

ยืมมาจากสันสกฤต बदर (พทร) หรือบาลี พทร

พุทรา, พุทราจีน


မၚ်ဂၠန်

မင်ဂၠန်
မၚ်ဂၠောန်
မင်ဂၠောန်


တံၚ်ဂဇဵု

ยืมมาจากพม่า ကနစိုး (กนโจ:)


သၟာသၟိတ်

ยืมมาจากสันสกฤต समुद्र (สมุทฺร) หรือบาลี สมุทฺท

ทะเล, มหาสมุทร


မၞိဟ်တြုံ

မၞိဟ် (มฺนิห์, “มนุษย์”) + တြုံ (ตฺรุํ, “ชาย; ผู้ชาย; สามี”)

Mnw-မၞိဟ်တြုံ.oga


မၞိဟ်ဗြဴ

မၞိဟ် (มฺนิห์, “มนุษย์”) + ဗြဴ (พฺเรา, “หญิง; ผู้หญิง; ภรรยา”)


တြုံ

ชาย, ผู้ชาย, สามี


ဗြဴ

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร เพรา, คาซี (ka) briw (“ผู้หญิง”)

หญิง, ผู้หญิง, ภรรยา


ကောန်

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *kuun ~ *kuən

ลูก (ของคนหรือสัตว์)

สมาชิกของกลุ่ม

ส่วนย่อยของระบบ


ကောန်ၚာ်တြုံ

ကောန်ၚာ် (โกน์งา์, “เด็ก”) + တြုံ (ตฺรุํ, “ชาย; ผู้ชาย; สามี”)


ကောန်တြုံ

ကောန် (โกน์, “ลูก”) + တြုံ (ตฺรุํ, “ชาย; ผู้ชาย; สามี”)

Mnw-ကောန်ကြုံ.wav


ၚေက်

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร เงียก่


စဴ

หลาน (ลูกของลูก)


တကအ်

รูปแบบอื่นของ တကံ (ตกํ)


ကောန်ၚာ်

ကောန် (โกน์, “ลูก”) + ၚာ် (งา์, “-มอง-”)

ကောန်ၚါ်
ကောန်ညာ်
ကွေန်ၚါ်

ကောန်ၚာ်.ogg

เด็ก (คนอายุน้อย)


ကောန်ၚါ်

รูปแบบอื่นของ ကောန်ၚာ် (โกน์งา์, “เด็ก”)


ကျာ်

ကၠဲၭ

กะเหรี่ยงโปตะวันตก

kyitẹ

กะเหรี่ยงโปตะวันตก

ကျာ်

กะเหรี่ยงโปตะวันออก

kjài

กะเหรี่ยงโปตะวันออก

พระ (คำประกอบ)

พระพุทธเจ้า, พระพุทธรูป (ย่อมาจาก ကျာ်တြဲ)

เจดีย์ (ย่อมาจาก ကျာ်စေတဳ)


ကောန်စိုတ်

ကောန် (โกน์) + စိုတ် (จิุต์)

Mnw-ကောန်စိုတ်.wav


စိုတ်

ยืมมาจากบาลี จิตฺต; ร่วมรากกับ စိတ္တ (จิตฺต)


စေတဳ

ยืมมาจากบาลี เจติย

เจดีย์, สถูป


သော်က္ဍိုပ်

သော် (โส์, “ผม, ขน”) + က္ဍိုပ် (กฺฑิุป์, “ศีรษะ”)

ผม (บนศีรษะ)


က္ဍိုပ်

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร [Term?] (kədəp¹)

ကဍိုပ်
က္ဍိပ်
ဍိုပ်


ကြေင်

พืชตระกูลยูจีเนีย (Eugenia)

နူပ္ဍဲအရေဝ်ဝေါဟာမန်ရမျာင်တုပ်နွံၜါ(ကရေင်ဟွံသေင်မဂ္ဂးကြေင်)มีสองลักษณะคล้ายคลึงกับการออกเสียงในภาษามอญ(ยูจีเนียหรือกะเหรี่ยง)

သတ်ကြေင်

ผลไม้ผลยูจีเนีย

ရိုဟ်ကြေင်

တၞံကြေင်

ကၞာင်ကြေင်

กิ่งยูจีเนีย

กฺนาง์กฺเรง์


သွ

แผลงมาจาก စ (จ, “กิน”); เทียบภาษามอญสมัยทวาราวดี *caaʔ “กิน” และ *cwaaʔ “เนื้อ”

แกง, อาหารน้ำที่กินกับข้าว


ဂြၚ်

รูปแบบอื่นของ ဂြင် (คฺรง์)


စံၚ်

รูปแบบอื่นของ စံင် (จํง์)


စာၚ်

รูปแบบอื่นของ စာင် (จาง์)


စါင်

รูปแบบอื่นของ စာင် (จาง์)


သရဳရ

สืบทอดจากมอญเก่า သရဳရ, จากบาลี สรีร

สรีระ, ร่างกาย (ของคน)


ကောန်ၚာ်ဗြဴ

ကောန် (kon, “เด็ก”) + ၚာ် (ŋa̤ik, “ดู”) + ဗြဴ (prɛ̀a, “สาว”)

ကောန်ၚာ်ဗြဴ.ogg


ဗ္ၜေံ

สืบทอดจาก, จาก; ร่วมเชื้อสายกับเขมร ពពែ (พแพ), ญัฮกุร แพะ, ชอง แพ่ะ, ไทย แพะ

ဗၜေံ
ဗၜေအ်
ခၜေံ


ဗၜေအ်

รูปแบบอื่นของ ဗၜေံ (พเบํ)


ခၜေံ

รูปแบบอื่นของ ဗၜေံ (พเบํ)


ကၠံ

สืบทอดจากมอญเก่า ကၠအ်

สวน (ที่ปลูกต้นไม้)


ကျာံ

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร คะยาม


ဂကောံအက္ခရ်ဗွဟ်ရမျာင်

จาก ဂကောံ (คโกํ, “กลุ่มหรือนานาชาติ”) + အက္ခရ် (อกฺขร์, “ตัวอักษร”) + ဗွဟ်ရမျာင် (พฺวห์รมฺยาง์, “การออกเสียง”)

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/International Phonetic Alphabet mnw.wav

สัทอักษรสากล

th-ဂကောံအက္ခရ်ဗွဟ်ရမျာင်-mnw-noun-tV2-B451


တိုက်လဝဟ်

တိုက် (ติุก์, “อาคาร, ห้องโถง”) + လဝဟ် (ลวห์, “อาวุธ, ศัสตราวุธ”)

တိုက်လဝဟ်.wav


ဍာ်တှ်သတ်ဗြဴ

ဍာ်တှ် (ฑา์ตฺห์, “น้ำนม”) + သတ်ဗြဴ (สต์พฺเรา, “ผลไม้ตัวเมียหรือมะพร้าว”)

ဍာ်တှ်သတ်ဗြဴ.wav

ဍာ်တှ်သဗြဴ.wav


သတ်ဗြဴ

သတ် (สต์, “หมาก”) + ဗြဴ (พฺเรา, “หญิง”)


ခမဳ

พระภิกษุสงฆ์


လျးတ္ၚဲ

လျးတ္ၚဲ1.wav

လျးတ္ၚဲ2.wav


ဆိ

อวัยวะเพศหญิง, อวัยวะสืบพันธุ์ของหญิง หรือสัตว์เพศเมีย


ၜင်ကံက်

จาก တင်က္ၜံင် (ตง์กฺบํง์)

ข้อเข่ายักษ์


ဂွိ

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร ทะวี่ʔ / ทะวี่; เทียบจีนยุคกลาง龜 (MC kwij)


ၚုဲ

ร่วมเชื้อสายกับญัฮกุร คุย่


ဝဲါဝှာင်

ยืมมาจากอังกฤษ wifi

Mnw-၀ဲါဝှာင်.oga


အၜဝ်

รูปแบบอื่นของ ၜဝ် (บว์)


အဝ

ภูมิภาควากะเหรี่ยง(เก่า)


လက်ချဴ

ညးလက်ချဴမံင်။

เขากำลังพูดคำด่า

ญห์ลก์ขฺเยามํง์.


အနုဘာဝ်

จาก มอญเก่า အနုဘာဝ်

/ɑ̆nŭ̀bhɛ̀ɑw/


မိဂမဴတှ်

/mi kəːmɑː˨˩ tɑːw˧/

การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่


မူသလေန်

ยืมมาจากอาหรับ مُسْلِم (มุซลิม)


ထဝ်တၞး

ထဝ် (ถว์, “ทอง”) + တၞး (ตฺนห์, “ใบไม้; แผ่นบาง ๆ”)


အဴ

ไว คำขานรับและสิ้นสุดประโยค เช่น ขอรับ,ครับ,คะ.


တ္ကံ

รูปแบบอื่นของ တကံ (ตกํ, “เกาะ”)


အကုသိုလ်

สืบทอดจากมอญเก่า အကုသလเกี่ยวข้องกับบาลี အကုသလ (อกุสล)

บาปกรรมชั่ว, บาป


အကုသလ

รูปแบบอื่นของ အကုသိုလ် (อกุสิุล์)

รูปแบบอื่นของ အကုသဵု (อกุเสอ̂)


သောတ်

เทียบไทย ซด, ลาว ຊົດ (ซ็ด), ไทใหญ่ သူတ်ႉ (สู๎ต)


စေတဏာ

ยืมมาจากบาลี เจตนา

มีสติสัมปชัญญะ ความปรารถนาดี มีความปรารถนาดี เจตนาดี ความตั้งใจจริงที่จะทำความดี


ပိက်

ယာတ်ပိက်ဂှ်ကေတ်နၚ်။

เสื้อผ้านั้นเอามา

ยาต์ปิก์คฺห์เกต์นง์.


ခၚ်

จากมอญเก่า ခင်

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q13349 (mnw)-Intobesa (咽頭べさ)-ခၚ် (speak).wav

ด้ายพันเกลียว


ထိုၚ်စၞာံ

กระเป๋าสตางค์ทำเอาไว้กับหนัง, กระเป๋าหนัง


ပိုတ်

จาก บาลี ပဒ (ปท), จาก สันสกฤต पद (ปท)

เครื่องหมายวรรคตอนทำให้เป็นหนึ่งเดียวของคำพูด บท ย่อหน้า ข้อความ {ชิ้นของการเขียน} ประโยค บทกวีคำ


စၟ

สืบทอดจากมอญ-เขมรดั้งเดิม *()maʔ


သၟိၚ်

สมาชิกราชวงศ์

พระมหากษัตริย์


သၟိၚ်

คำพ้องความของ သၟိၚ်က္ဍိုပ် (สฺมิง์กฺฑิุป์)

သၟိၚ်က္ဍိုပ်

สฺมิง์กฺฑิุป์


သၟိၚ်က္ဍိုပ်

LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-သၟိၚ်က္ဍိုပ် (read).wav

LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-သၟိၚ်က္ဍိုပ် (speak).wav

สวมผ้าโพกหัว

คำพ้องความของ ထၟိၚ်က္ဍိုပ် (ถฺมิง์กฺฑิุป์)

ထၟိၚ်က္ဍိုပ်

ถฺมิง์กฺฑิุป์


လဳမဴ

รูปแบบอื่นของ လိမဴ (ลิเมา)


စွံ

ပရံကဵုဍေံတံညးမွဲ မွဲစွံညိ။

แบ่งปันให้พวกเขาด้วยการ

ปรํเกอ̂เฑํตํญห์มฺวัว มฺวัวจฺวํญิ.

ပါ်ထောံၜါစွံညိ။

แยกไปสองชิ้น

ปา์โถํบาจฺวํญิ.


သရက်

จะต้องได้รับบาดเจ็บต้องทนทุกข์ทรมาน


ဆုသ

ต้นสเตเฟกีน พาร์วิโฟเลีย, ต้นไม้ใหญ่ๆชนิดหนึ่ง, ต้นไม้หนา (ใหญ่กว่ามือ), เหมือนดอกสัก, ดอกมีสมุนไพรรักษายา


သရုပ်

ยืมมาจากบาลี สรูป


ကောန်မန်

ลูกมอญ, ลูกหลานมอญ, สัญชาติที่มีการพูดภาษามอญ


ကောန်မန်ပိ

ลูกมอญสาม, ลูกหลานมอญสาม, ชาวมอญสามประเภท, สัญชาติที่มีการพูดภาษามอญสามประเภท (สัญชาติมอญสามประเภทตามประเพณีวรรณกรรมนั้นเรียกว่า မန်ညှ, မန်ဒ, မန်ဒိုၚ် การพูดของพวกเขาแตกต่างการสำเนียง และ ความนับถือสักการะเท่านั้น, เนื่องจากเมืองหงสาวดีสลายการพูดภาษามอญนั้นแยกย้ายแตกต่างไปมาก)


မန်ညှ

มอญฮันย่า, หนึ่งในสามกลุ่มย่อยของชาวมอญที่ตั้งรกรากในพื้นที่ที่ปัจจุบันคือเมืองโมตตะมะ หรือเรียกอีกอย่างว่า မုဟ်တၟံ (มุห์ตฺมํ)


မန်ဒ

มอญดา, หนึ่งในสามกลุ่มย่อยของชาวมอญที่ตั้งรกรากในบริเวณที่ปัจจุบันคือเมืองพะโค หรือเรียกอีกอย่างว่า ဟံသာဝတဳ (หํสาวตี)


မန်ဒိုၚ်

มอญเดียน, หนึ่งในสามกลุ่มย่อยของชาวมอญที่ตั้งรกรากในพื้นที่ที่ปัจจุบันคือเมืองป้าแซม หรือเรียกอีกอย่างว่า ဖာသဳ (ผาสี)


တကံ

ระกำ (สละชนิด Salacca wallichiana C. Martius) (ต้นหรือผล)


တကံ

ที่ดินตะกอนเกาะยกตัวเป็นเนินที่เกิดจากการตั้งหมู่บ้านในพื้นที่ลุ่มน้ำ


သ္က

แปรงสีฟัน, แปรงสีฟัน แท่งบิด หรือไม้สำหรับทำความสะอาดฟัน


တန်

มาตรฐานเกรดในชั้นเรียนของโรงเรียน


ဗောဝ်

ควย คำด่าสาปแช่ง


မဆဠူ

รูปแบบอื่นของ ဗောဝ် (โพว์)

รูปแบบอื่นของ ဗောဝ် (โพว์)
คำพูดตลกแสดงตัวน่ารัก


လ္တိုပ်

หิมะ, น้ำค้างหมอก


က္တိုပ်

รูปแบบอื่นของ လ္တိုပ် (ลฺติุป์)


လတိုပ်

รูปแบบอื่นของ လ္တိုပ် (ลฺติุป์)


အၚ်္ဂ

* สัทอักษรสากล^((คำอธิบาย)): /ɛŋɡɛ̆/
*
 เสียง: (file)

สมาชิก ส่วนของแขนขา การแบ่งส่วนของร่างกาย ส่วนกายวิภาค หน้าสิบสองใบลาน เขียนโดย กองพล {ของกองทหาร} การแบ่งส่วนกองทัพ ลักษณะเฉพาะ คุณสมบัติ


အင်္ဂ

รูปเลิกใช้ของ အၚ်္ဂ (อง์ฺค)


နာဍဳ ၂၄-အခိၚ်

* နာဍဳၜါစှော်ပန်အခိၚ်

นาฬิกา 24 ชั่วโมง


နာဍဳၜါစှော်ပန်အခိၚ်

LL-Q13349 (mnw)-咽頭べさ-နာဍဳၜါစှော်ပန်အခိၚ်.wav

รูปแบบอื่นของ နာဍဳ ၂၄-အခိၚ် (นาฑี ๒๔-อขิง์)

နာဍဳ ၂၄-အခိၚ်

นาฑี ๒๔-อขิง์

th-နာဍဳၜါစှော်ပန်အခိၚ်-mnw-noun-9RSvAHfK


ဍက်

รูปแบบอื่นของ ဍာ် (ฑา์)


ဗြဴကၟာဲ

/ɡɾɛ̀ɑˈkəmɑi/


ဗြဴမာဲ

รูปแบบอื่นของ ဗြဴကၟာဲ (พฺเรากฺมาย)


ကမာဲ

รูปแบบอื่นของ ကၟာဲ (กฺมาย)


ခန္တဳ

ยืมมาจากบาลี ခန္တဳ (ขนฺตี)


ဒွာ

ยืมมาจากบาลี ပါဝလံ (ปาวลํ)


ဒွာ

ยืมมาจากบาลี ဒွါရ (ทฺวาร), จาก สันสกฤต द्वार (ทฺวาร), จาก อินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม *dʰwer-

ประตู (ของบ้าน)


ဗောဓိသတ်

ยืมมาจากบาลี ဗောဓိသတ္တော (โพธิสตฺโต)

(ကျာ်~) โพธิสัตว์

ဗောဓိသတ်ပ္ဍဲဂိတုပသာ်ပေၚ် သီုမဂ္ဇံဒၟံၚ်ပ္ဍဲတံဇြဲဗောဓိ မွဲတၞံတုဲ အာစိုပ်ဒဒှ်ကျာ်တုဲရ။

พระโพธิสัตว์ประทับนั่งบนต้นโพธิ์ได้บรรลุพระพุทธภาวะเมื่อวันวิสาขบูชา

โพธิสต์ปฺฑัวคิตุปสา์เปง์ สิํุมคฺชํทฺมํง์ปฺฑัวตํชฺรัวโพธิ มฺวัวตฺนํตุย อาจิุป์ททฺห์กฺยา์ตุยร.