төн

tön (romanization)
төн (nominative singular)
төннәр (nominative plural)
төннең (possessive singular)
төннәрнең (possessive plural)
төнгә (dative singular)
төннәргә (dative plural)
төнне (accusative singular)
төннәрне (accusative plural)
төндә (locative singular)
төннәрдә (locative plural)
төннән (singular)
төннәрдән (plural)
төнем (first-person singular)
төнебез (first-person plural)
төнең (second-person singular)
төнегез (second-person plural)
төне (third-person singular)
төннәре (third-person plural)

Общетюркское.

төньяк

Ближайшее родство

существительные

төнгелек

Ближайшее родство

существительные

төнлек

Ближайшее родство

существительные

төнге

Ближайшее родство

прилагательные

төнләргә

Ближайшее родство

төнәтергә

Ближайшее родство

төнәргә

Ближайшее родство

төнен

Ближайшее родство

төнозын

Ближайшее родство

төнлә

Ближайшее родство

төнләтеп

Ближайшее родство

төнә

Ближайшее родство

төннәрен

Ближайшее родство

ночь (ночной)

Шимун Аңа: – Остаз! Без төн буе тырыштык, ләкин һичнәрсә тота алмадык. Шулай да, Син кушасың икән, ятьмәне салам, – дип җавап бирде.

Симон сказал Ему в ответ: Наставник! мы трудились всю ночь и ничего не поймали, но по слову Твоему закину сеть.

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Евангелие от Луки 5:5, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма


койка

qoyqa (romanization)
койка (nominative singular)
койкалар (nominative plural)
койканың (possessive singular)
койкаларның (possessive plural)
койкага (dative singular)
койкаларга (dative plural)
койканы (accusative singular)
койкаларны (accusative plural)
койкада (locative singular)
койкаларда (locative plural)
койкадан (singular)
койкалардан (plural)
койкам (first-person singular)
койкабыз (first-person plural)
койкаң (second-person singular)
койкагыз (second-person plural)
койкасы (third-person singular)
койкасы (third-person plural)


логика

От др.-греч. λογική «наука о рассуждении, искусство рассуждения; проза, логика», жен. р. от λογικός «речевой; разумный, логический», далее из λόγος «слово; речь; разум; мнение; учение»; восходит к праиндоевр. *leg- «собирать, подбирать, выбирать слова (при составлении речи) > говорить, тщательно выбирая слова».


библиограф

От русск. библиография, далее из библио- + -граф-;
* первая часть — из βιβλία «книги», далее из βιβλίον «книга», уменьш. от βίβλος; далее из βύβλος «лыко папируса» (по названию сирийского порта Библ, откуда греки ввозили папирус);
* вторая часть — из γράφω «пишу; рисую; описываю», далее из праиндоевр. *gerbh- «царапать» (ср.: русск. жребий, латышск. gripsta «царапина», др.-в.-нем. kerban «вырезать», нем. Kerbe «насечка», англ. carve «вырезать», др.-греч. γράφω «писать»)..

библиограф (аналогично русскому слову)


коммунизм

коммунизм (аналогично русскому слову)


биохимия

биохимия (аналогично русскому слову)


биплан

биплан (nominative singular)
бипланнар (nominative plural)
бипланның (possessive singular)
бипланнарның (possessive plural)
бипланга (dative singular)
бипланнарга (dative plural)
бипланны (accusative singular)
бипланнарны (accusative plural)
бипланда (locative singular)
бипланнарда (locative plural)
бипланнан (singular)
бипланнардан (plural)
бипланым (first-person singular)
бипланыбыз (first-person plural)
бипланың (second-person singular)
бипланыгыз (second-person plural)
бипланы (third-person singular)
бипланнары (third-person plural)


аванс

От франц. avanse, далее из avancer «продвигать, ссужать, авансировать», из лат. abantiare, от abante «впереди, вперёд», из лат. ab «от, из» + лат. ante «впереди», далее от праиндоевр. *anti «против, напротив».

аванс; задаток


Абхазия

Абхазия (аналогично русскому слову)


висмут

висмут (аналогично русскому слову)


битум

Из лат. bitumen «минеральная смола, асфальт», далее из неустановленной формы; предположительно из кельтск.; сравнивают с галльск. betulla «берёза».


таракан

От др.-русск. тараканъ, также тороканъ (Домостр.); ср.: укр. тарга́н, белор. таркан. Польск. tаrаkаn заимств. из вост.-слав. Ср. далее: тат., тоб. tаrаkаn «таракан», эти слова некоторые считают источником вост.-слав. слов (Локоч, Карлович). По мнению Рясянена, это слово происходит из чув. tаr-аqаn «беглец» : тюрк. täz- «убегать». Другие предполагают родство с польск. kаrасzаn «таракан», karakan, karaluch — то же. По мнению Микколы, формы на k-вместе с кара́ковый «темно-коричневый» восходят к тюрк. kara «черный». Карлович производит польск. karaluch из нем. Kасkеrlасk «таракан, прусак», а остальные — из тюрк. tarakan. Использованы данные словаря М. Фасмера. См. Список литературы. Из комментариев О. Трубачева: Якобсон объясняет тарака́н, с.-в.-р. торокан из уничижительного употребления тюрк. tarkan «сановник»; ср. в былинах имя собств. Тороканчик.

таракан (аналогично русскому слову)


буран

buran (romanization)
буран (nominative singular)
бураннар (nominative plural)
буранның (possessive singular)
бураннарның (possessive plural)
буранга (dative singular)
бураннарга (dative plural)
буранны (accusative singular)
бураннарны (accusative plural)
буранда (locative singular)
бураннарда (locative plural)
бураннан (singular)
бураннардан (plural)
бураным (first-person singular)
бураныбыз (first-person plural)
бураның (second-person singular)
бураныгыз (second-person plural)
бураны (third-person singular)
бураннары (third-person plural)

Общетюркское

буранлы

Ближайшее родство

прилагательные

буранларга

Ближайшее родство

буран, метель, вьюга (буранный, вьюжный)


бойкот

Из англ. boycott «бойкот; бойкотировать», далее из собств. Boycott, далее из др.-англ. boia + Cot.


таш

taş (romanization)
таш (nominative singular)
ташлар (nominative plural)
ташның (possessive singular)
ташларның (possessive plural)
ташка (dative singular)
ташларга (dative plural)
ташны (accusative singular)
ташларны (accusative plural)
ташта (locative singular)
ташларда (locative plural)
таштан (singular)
ташлардан (plural)
ташым (first-person singular)
ташыбыз (first-person plural)
ташың (second-person singular)
ташыгыз (second-person plural)
ташы (third-person singular)
ташы (third-person plural)

От пратюркск. *diāĺ, *tiāĺ «камень», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. taš, азерб., туркм. daş, гагаузск. taş (таш), османск. طاش (taş), тур. taş, узб. tosh (тош), уйгурск. تاش (tash), кр.-тат. taş (таш), алт., башк., тат., карач.-балк., кумыкск., кирг., шорск. таш, казахск., ног., хакас. тас, караим. таш (טש, taš), якутск., долг. таас, тувинск., тоф. даш, чувашск. чул и др.

ташаяк

Ближайшее родство

существительные

ташбака

Ближайшее родство

существительные

ташбасма

Ближайшее родство

существительные

ташбаш

Ближайшее родство

существительные

ташваткыч

Ближайшее родство

существительные

ташкабак

Ближайшее родство

существительные

ташкискеч

Ближайшее родство

существительные

ташкурчак

Ближайшее родство

существительные

ташкүмер

Ближайшее родство

существительные

ташлык

Ближайшее родство

существительные

ташчы

Ближайшее родство

существительные

ташлама

Ближайшее родство

существительные

ташлы

Ближайшее родство

прилагательные

ташларга

Ближайшее родство

ташланырга

Ближайшее родство

ташлашырга

Ближайшее родство

камень (каменный)

Ком җыелып таш булмас, кол җыелып баш булмас.

Если собрать песок, не получится камень, если собрать рабов, не получится вождь.

Татарская пословица

Татарская пословица


тын

тын (nominative singular)
тыннар (nominative plural)
тынның (possessive singular)
тыннарның (possessive plural)
тынга (dative singular)
тыннарга (dative plural)
тынны (accusative singular)
тыннарны (accusative plural)
тында (locative singular)
тыннарда (locative plural)
тыннан (singular)
тыннардан (plural)
тыным (first-person singular)
тыныбыз (first-person plural)
тының (second-person singular)
тыныгыз (second-person plural)
тыны (third-person singular)
тыннары (third-person plural)

тыналыш

Ближайшее родство

существительные

тынчулык

Ближайшее родство

существительные

тыныш

Ближайшее родство

существительные

тынчу

Ближайшее родство

прилагательные

тынлы

Ближайшее родство

прилагательные

дыхание (дыхательный)


арка

arqa (romanization)
арка (nominative singular)
аркалар (nominative plural)
арканың (possessive singular)
аркаларның (possessive plural)
аркага (dative singular)
аркаларга (dative plural)
арканы (accusative singular)
аркаларны (accusative plural)
аркада (locative singular)
аркаларда (locative plural)
аркадан (singular)
аркалардан (plural)
аркам (first-person singular)
аркабыз (first-person plural)
аркаң (second-person singular)
аркагыз (second-person plural)
аркасы (third-person singular)
аркасы (third-person plural)

аркалык

Ближайшее родство

существительные

аркаланырга

Ближайшее родство

аркаландырырга

Ближайшее родство

аркан

Ближайшее родство

спина (спинной)

спинка (напр., стула)


аккомпаниатор

аккомпаниатор

аккомпаниатор


вектор

От лат. vector «несущий, перевозчик», далее из vehere «носить, нести» (восходит к праиндоевр. *wegh- «идти, везти»). .


кайма

qayma (romanization)
кайма (nominative singular)
каймалар (nominative plural)
кайманың (possessive singular)
каймаларның (possessive plural)
каймага (dative singular)
каймаларга (dative plural)
кайманы (accusative singular)
каймаларны (accusative plural)
каймада (locative singular)
каймаларда (locative plural)
каймадан (singular)
каймалардан (plural)
каймам (first-person singular)
каймабыз (first-person plural)
каймаң (second-person singular)
каймагыз (second-person plural)
каймасы (third-person singular)
каймасы (third-person plural)

кайма, оторочка, обшивка

кант, окантовка, околыш

кайма, полоска, ободок


як

як (nominative singular)
яклар (nominative plural)
якның (possessive singular)
якларның (possessive plural)
якка (dative singular)
якларга (dative plural)
якны (accusative singular)
якларны (accusative plural)
якта (locative singular)
якларда (locative plural)
яктан (singular)
яклардан (plural)
ягым (first-person singular)
ягыбыз (first-person plural)
ягың (second-person singular)
ягыгыз (second-person plural)
ягы (third-person singular)
яклары (third-person plural)

Общетюркское.

якташ

Ближайшее родство

существительные

якынлык

Ближайшее родство

существительные

якын-тирә

Ближайшее родство

существительные

якынчалык

Ближайшее родство

существительные

якын

Ближайшее родство

прилагательные

якындагы

Ближайшее родство

прилагательные

якынча

Ближайшее родство

прилагательные

якынаерга

Ближайшее родство

якынайтырга

Ближайшее родство

якынлашырга

Ближайшее родство

якында

Ближайшее родство

якыннан

Ближайшее родство

якын-тирәдә

Ближайшее родство

як-якка

Ближайшее родство

край, местность, сторона

сторона, половина (напр., женская)

отношение, сторона, аспект


ул

ул (nominative singular)
алар (nominative plural)
аның (possessive singular)
аларның (possessive plural)
аңа (dative singular)
аларга (dative plural)
аны (accusative singular)
аларны (accusative plural)
анда (locative singular)
аларда (locative plural)
аннан (singular)
алардан (plural)

Общетюркское.

он, она, оно

Ул яза.

ул урында

на том месте

бәхет нәрсә ул?

что такое счастье?, досл.: счастье это что?


ул

ул (nominative singular)
уллар (nominative plural)
улның (possessive singular)
улларның (possessive plural)
улга (dative singular)
улларга (dative plural)
улны (accusative singular)
улларны (accusative plural)
улда (locative singular)
улларда (locative plural)
улдан (singular)
уллардан (plural)
улым (first-person singular)
улыбыз (first-person plural)
улың (second-person singular)
улыгыз (second-person plural)
улы (third-person singular)
уллары (third-person plural)

Восходит к угыл (общетюркское).

уллык

Ближайшее родство

существительные


мин

min (romanization)
мин (nominative singular)
без (nominative plural)
минем (possessive singular)
безнең (possessive plural)
миңа (dative singular)
безгә (dative plural)
мине (accusative singular)
безне (accusative plural)
миндә (locative singular)
бездә (locative plural)
миннән (singular)
бездән (plural)

Общетюркское.

минбеләмлек

Ближайшее родство

существительные

мин-минлек

Ближайшее родство

существительные

минеке

Ближайшее родство

минемчә

Ближайшее родство

Мин сине яратам.

Я тебя люблю.


сез

sez (romanization)
син (nominative singular)
сез (nominative plural)
синең (possessive singular)
сезнең (possessive plural)
сиңа (dative singular)
сезгә (dative plural)
сине (accusative singular)
сезне (accusative plural)
синдә (locative singular)
сездә (locative plural)
синнән (singular)
сездән (plural)

Общетюркское

Сездән йөз сум.

С вас сто рублей


алар

alar (romanization)
ул (nominative singular)
алар (nominative plural)
аның (possessive singular)
аларның (possessive plural)
аңа (dative singular)
аларга (dative plural)
аны (accusative singular)
аларны (accusative plural)
анда (locative singular)
аларда (locative plural)
аннан (singular)
алардан (plural)

Общетюркское

аларныкы

Ближайшее родство


көньяк

könyaq (romanization)
көньяк (nominative singular)
көньяклар (nominative plural)
көньякның (possessive singular)
көньякларның (possessive plural)
көньякка (dative singular)
көньякларга (dative plural)
көньякны (accusative singular)
көньякларны (accusative plural)
көньякта (locative singular)
көньякларда (locative plural)
көньяктан (singular)
көньяклардан (plural)
көньягым (first-person singular)
көньягыбыз (first-person plural)
көньягың (second-person singular)
көньягыгыз (second-person plural)
көньягы (third-person singular)
көньяклары (third-person plural)

көн (день) + як (сторона)

көн

Ближайшее родство

существительные

як

Ближайшее родство

существительные

көньяктагы

Ближайшее родство

прилагательные

көндез

Ближайшее родство

Кыямәт көнендә Көньяк патшабикәсе, бүгенге буын кешеләре белән бергә торып басып, аларны гаепләр. Сөләйман патшаның зирәк сүзләрен тыңлар өчен, ул җир читеннән килгән булган хәтта, ә хәзер сезнең янда булган Зат Сөләйманнан бөегрәк.

Царица южная восстанет на суд с людьми рода сего и осудит их, ибо она приходила от пределов земли послушать мудрости Соломоновой; и вот, здесь больше Соломона.

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Евангелие от Луки 11:31, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма


төньяк

tönyaq (romanization)
төньяк (nominative singular)
төньяклар (nominative plural)
төньякның (possessive singular)
төньякларның (possessive plural)
төньякка (dative singular)
төньякларга (dative plural)
төньякны (accusative singular)
төньякларны (accusative plural)
төньякта (locative singular)
төньякларда (locative plural)
төньяктан (singular)
төньяклардан (plural)
төньягым (first-person singular)
төньягыбыз (first-person plural)
төньягың (second-person singular)
төньягыгыз (second-person plural)
төньягы (third-person singular)
төньяклары (third-person plural)

төн (ночь) + як (сторона)

төн

Ближайшее родство

существительные

як

Ближайшее родство

существительные

көньяк

Ближайшее родство

существительные

төнге

Ближайшее родство

прилагательные

төнләргә

Ближайшее родство

төнлә

Ближайшее родство

север (северный)

Көнчыгыш һәм көнбатыш, төньяк һәм көньяк тарафлардан кешеләр, килеп, Аллаһы Патшалыгында мәҗлестә утырырлар.

И придут от востока и запада, и севера и юга, и возлягут в Царствии Божием.

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Евангелие от Луки 13:29, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма


көнбатыш

könbatış (romanization)
көнбатыш (nominative singular)
көнбатышлар (nominative plural)
көнбатышның (possessive singular)
көнбатышларның (possessive plural)
көнбатышка (dative singular)
көнбатышларга (dative plural)
көнбатышны (accusative singular)
көнбатышларны (accusative plural)
көнбатышта (locative singular)
көнбатышларда (locative plural)
көнбатыштан (singular)
көнбатышлардан (plural)
көнбатышым (first-person singular)
көнбатышыбыз (first-person plural)
көнбатышың (second-person singular)
көнбатышыгыз (second-person plural)
көнбатышы (third-person singular)
көнбатышы (third-person plural)

көн (день) + батарга (тонуть, западать)

көн

Ближайшее родство

существительные

батарга

Ближайшее родство

запад (западный)

Институт Перевода Библии

Изге Язма


көнчыгыш

könçığış (romanization)
көнчыгыш (nominative singular)
көнчыгышлар (nominative plural)
көнчыгышның (possessive singular)
көнчыгышларның (possessive plural)
көнчыгышка (dative singular)
көнчыгышларга (dative plural)
көнчыгышны (accusative singular)
көнчыгышларны (accusative plural)
көнчыгышта (locative singular)
көнчыгышларда (locative plural)
көнчыгыштан (singular)
көнчыгышлардан (plural)
көнчыгышым (first-person singular)
көнчыгышыбыз (first-person plural)
көнчыгышың (second-person singular)
көнчыгышыгыз (second-person plural)
көнчыгышы (third-person singular)
көнчыгышы (third-person plural)

көн (день) + чыгарга (выходить, вылезать)

көн

Ближайшее родство

существительные

көнбатыш

Ближайшее родство

существительные

чыгарга

Ближайшее родство

восток (восточный)

Институт Перевода Библии

Изге Язма


боз

боз (nominative singular)
бозлар (nominative plural)
бозның (possessive singular)
бозларның (possessive plural)
бозга (dative singular)
бозларга (dative plural)
бозны (accusative singular)
бозларны (accusative plural)
бозда (locative singular)
бозларда (locative plural)
боздан (singular)
бозлардан (plural)
бозым (first-person singular)
бозыбыз (first-person plural)
бозың (second-person singular)
бозыгыз (second-person plural)
бозы (third-person singular)
бозлары (third-person plural)

Общетюркское.

бозлык

Ближайшее родство

существительные

бозлавык

Ближайшее родство

существительные

бозлы

Ближайшее родство

прилагательные

бозланырга

Ближайшее родство

лёд, ледяной


хайван

xaywan (romanization)
хайван (nominative singular)
хайваннар (nominative plural)
хайванның (possessive singular)
хайваннарның (possessive plural)
хайванга (dative singular)
хайваннарга (dative plural)
хайванны (accusative singular)
хайваннарны (accusative plural)
хайванда (locative singular)
хайваннарда (locative plural)
хайваннан (singular)
хайваннардан (plural)
хайваным (first-person singular)
хайваныбыз (first-person plural)
хайваның (second-person singular)
хайваныгыз (second-person plural)
хайваны (third-person singular)
хайваннары (third-person plural)

хайван дисәң - йоны юк, әдәм дисәң - коны юк

От перс. حیوان (heyvân) ‘животное’, далее из араб. حيوان (ḥayawān) ‘животное’. Ср. тур. hayvan, малайск. haiwan.

хайванлык

Ближайшее родство

существительные

хайвани

Ближайшее родство

прилагательные

скотина, скот

скотный (двор, загон); скотский (падёж, водопой)

скотина, скот


бу

бу (nominative singular)
булар (nominative plural)
буның (possessive singular)
буларның (possessive plural)
буга (dative singular)
буларга (dative plural)
буны (accusative singular)
буларны (accusative plural)
буда (locative singular)
буларда (locative plural)
будан (singular)
булардан (plural)
буым (first-person singular)
буыбыз (first-person plural)
буың (second-person singular)
буыгыз (second-person plural)
буы (third-person singular)
булары (third-person plural)


юк

yuq (romanization)
юк (nominative singular)
юклар (nominative plural)
юкның (possessive singular)
юкларның (possessive plural)
юкка (dative singular)
юкларга (dative plural)
юкны (accusative singular)
юкларны (accusative plural)
юкта (locative singular)
юкларда (locative plural)
юктан (singular)
юклардан (plural)
югым (first-person singular)
югыбыз (first-person plural)
югың (second-person singular)
югыгыз (second-person plural)
югы (third-person singular)
юклары (third-person plural)

Общетюркское

юклык

Ближайшее родство

существительные

юксыл

Ближайшее родство

существительные

югалту

Ближайшее родство

существительные

югалырга

Ближайшее родство

югалтырга

Ближайшее родство

юкка

Ближайшее родство

югында

Ближайшее родство

юкса

Ближайшее родство

югыйсә

Ближайшее родство

мод. сл. нет

Сезне күптән күргәнем юк иде.

Давно вас не видел.

частица нет; не существует

сущ. ничто, пустяк

прил. ничтожный, пустяковый

прил. отсутствующий


киндер

kinder (romanization)
киндер (nominative singular)
киндерләр (nominative plural)
киндернең (possessive singular)
киндерләрнең (possessive plural)
киндергә (dative singular)
киндерләргә (dative plural)
киндерне (accusative singular)
киндерләрне (accusative plural)
киндердә (locative singular)
киндерләрдә (locative plural)
киндердән (singular)
киндерләрдән (plural)
ем (first-person singular)
ебез (first-person plural)
ең (second-person singular)
егез (second-person plural)
е (third-person singular)
киндерләре (third-person plural)

Общетюркское.

киндерә

Ближайшее родство

существительные

киндераш

Ближайшее родство

существительные

конопля (конопляный)

холст, полотно (полотняный)


бүре

büre (romanization)
бүре (nominative singular)
бүреләр (nominative plural)
бүренең (possessive singular)
бүреләрнең (possessive plural)
бүрегә (dative singular)
бүреләргә (dative plural)
бүрене (accusative singular)
бүреләрне (accusative plural)
бүредә (locative singular)
бүреләрдә (locative plural)
бүредән (singular)
бүреләрдән (plural)
бүрем (first-person singular)
бүребез (first-person plural)
бүрең (second-person singular)
бүрегез (second-person plural)
бүресе (third-person singular)
бүреләре (third-person plural)

Происходит от пратюркск. *bȫrü «волк», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. böri «волк», башк., тур. бүре, казахск. бөрі, карач.-балк., кумыкск. бёрю, кирг., тувинск. бөрү, ногайск. боьри, туркм. böri, узб. boʻri, хакас. пӱӱр, шорск. пӧрӱ, южн.-алтайск. бӧрӱ, якутск. бөрө и др.

Ә ялланган көтүче – чын көтүче түгел ул. Сарыклар үзенеке булмаганга, ул алар турында кайгыртмый: бүренең килгәнен күреп, сарыкларны ташлап, качып китә, бүре, сарыкларга һөҗүм итеп, аларны таратып бетерә.

А наемник, не пастырь, которому овцы не свои, видит приходящего волка, и оставляет овец, и бежит; и волк расхищает овец и разгоняет их.

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Евангелие от Иоанна 10:12,13, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма

проныра, зверь


нәрсә

närsä (romanization)
нәрсә (nominative singular)
нәрсәләр (nominative plural)
нәрсәнең (possessive singular)
нәрсәләрнең (possessive plural)
нәрсәгә (dative singular)
нәрсәләргә (dative plural)
нәрсәне (accusative singular)
нәрсәләрне (accusative plural)
нәрсәдә (locative singular)
нәрсәләрдә (locative plural)
нәрсәдән (singular)
нәрсәләрдән (plural)

бернәрсә

Ближайшее родство

нәрсәгә

Ближайшее родство

нәрсәгәдер

Ближайшее родство

нәрсәдер

Ближайшее родство

нәрсәтән

Ближайшее родство

һичнәрсә

Ближайшее родство

Нәрсә эшлисең?

Что делаешь?.

сущ. вещь, предмет, тело


сигезаяк

sigezayaq (romanization)
сигезаяк (nominative singular)
сигезаяклар (nominative plural)
сигезаякның (possessive singular)
сигезаякларның (possessive plural)
сигезаякка (dative singular)
сигезаякларга (dative plural)
сигезаякны (accusative singular)
сигезаякларны (accusative plural)
сигезаякта (locative singular)
сигезаякларда (locative plural)
сигезаяктан (singular)
сигезаяклардан (plural)
сигезаягым (first-person singular)
сигезаягыбыз (first-person plural)
сигезаягың (second-person singular)
сигезаягыгыз (second-person plural)
сигезаягы (third-person singular)
сигезаяклары (third-person plural)

сигез (восемь) + аяк (нога)

 Статья нуждается в доработке.
Это незаконченная статья. Вы можете помочь проекту, исправив и дополнив её.
В частности, следует уточнить сведения о:
* произношении
(См. Общепринятые правила).

осьминог (осьминожий)


кем

kem (romanization)
кем (nominative singular)
кемнәр (nominative plural)
кемнең (possessive singular)
кемнәрнең (possessive plural)
кемгә (dative singular)
кемнәргә (dative plural)
кемне (accusative singular)
кемнәрне (accusative plural)
кемдә (locative singular)
кемнәрдә (locative plural)
кемнән (singular)
кемнәрдән (plural)

Статья нуждается в доработке.
Это незаконченная статья. Вы можете помочь проекту, исправив и дополнив её.
В частности, следует уточнить сведения о:
* морфологии
* произношении
* этимологии
(См. Общепринятые правила).

кемдер

Ближайшее родство

беркем

Ближайшее родство

һичкем

Ближайшее родство

һәркем

Ближайшее родство

кемнеке

Ближайшее родство

Кем соң аның әтисе?

Да кто ж его отец?

«Капитан кызы», Пушкин. Капитанская дочка (1836) / перевод Шамова, 1955

Капитан кызы


хатын

xatın (romanization)
خاتون (Arabic)
хатын (nominative singular)
хатыннар (nominative plural)
хатынның (possessive singular)
хатыннарның (possessive plural)
хатынга (dative singular)
хатыннарга (dative plural)
хатынны (accusative singular)
хатыннарны (accusative plural)
хатында (locative singular)
хатыннарда (locative plural)
хатыннан (singular)
хатыннардан (plural)
хатыным (first-person singular)
хатыныбыз (first-person plural)
хатының (second-person singular)
хатыныгыз (second-person plural)
хатыны (third-person singular)
хатыннары (third-person plural)

Происходит от др-.тюрк. *qatun «жена, супруга; госпожа».

хатын-кыз

Ближайшее родство

существительные

хатынлык

Ближайшее родство

существительные

хатынша

Ближайшее родство

существительные

хатыншалык

Ближайшее родство

существительные

хатынлы

Ближайшее родство

прилагательные

хатынсыз

Ближайшее родство

прилагательные

хатыншаланырга

Ближайшее родство

хатынлыкка

Ближайшее родство

женщина, дама (женский, дамский)

Арада унике ел дәвамында кан килүдән газапланган бер хатын да бар иде. Ул бик күп табибларда дәваланган, бөтен байлыгын сарыф итсә дә, файдасын күрмәгән, киресенчә, аның хәле начарлана гына барган.

Одна женщина, которая страдала кровотечением двенадцать лет, много потерпела от многих врачей, истощила всё, что было у ней, и не получила никакой пользы, но пришла еще в худшее состояние, —

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Евангелие от Марка 5:25-26, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма

жена, супруга


кеше

keşe (romanization)
کشی (Arabic)
кеше (nominative singular)
кешеләр (nominative plural)
кешенең (possessive singular)
кешеләрнең (possessive plural)
кешегә (dative singular)
кешеләргә (dative plural)
кешене (accusative singular)
кешеләрне (accusative plural)
кешедә (locative singular)
кешеләрдә (locative plural)
кешедән (singular)
кешеләрдән (plural)
кешем (first-person singular)
кешебез (first-person plural)
кешең (second-person singular)
кешегез (second-person plural)
кешесе (third-person singular)
кешеләре (third-person plural)

От пратюркск. *kiĺi «человек, люди», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. kiši, азерб. kişi (киши; کیشی), тур. kişi, алт., тувинск., шорск. кижи, башк. кеше, тат. кеше (keşe), караим. киси, киши, ног. киси, казахск. кісі, кирг. киши, гагаузск. кр.-тат. kişi, туркм. kişi «мужчина», кумык. гиши, узб. kishi (киши), уйгурск. كىشى (kishi), хакас. кізі, якутск. киһи и др. Пратюркск. форма, возможно, восходит к праалтайск. *k`i̯uĺe «человек».

кешелек

Ближайшее родство

существительные

кешелеклелек

Ближайшее родство

существительные

кешелексезлек

Ближайшее родство

существительные

кешелекле

Ближайшее родство

прилагательные

кешелексез

Ближайшее родство

прилагательные

кешенеке

Ближайшее родство

прилагательные

кешесез

Ближайшее родство

прилагательные

кешесыман

Ближайшее родство

прилагательные

кешечә

Ближайшее родство

человек (человеческий)

Әүвәл заманда бер авылда бер кеше булган.

В давние времена в одной деревне был один человек.

лицо, личность, особа, индивид, субъект, человек

человек, душа (при счёте)

кто-то, некто, кто-нибудь, кто-либо

чужой, чужой человек, посторонний человек

любимый человек, поклонник, кавалер, жених, друг, ухажёр


башмак

башмак (nominative singular)
башмаклар (nominative plural)
башмакның (possessive singular)
башмакларның (possessive plural)
башмакка (dative singular)
башмакларга (dative plural)
башмакны (accusative singular)
башмакларны (accusative plural)
башмакта (locative singular)
башмакларда (locative plural)
башмактан (singular)
башмаклардан (plural)
башмагым (first-person singular)
башмагыбыз (first-person plural)
башмагың (second-person singular)
башмагыгыз (second-person plural)
башмагы (third-person singular)
башмаклары (third-person plural)

Происходит от неустановленной формы.

тёлка или бычок (второго года жизни)


башмак

Происходит от тюркск.; ср.: тур. başmak «башмак, тапочка», чагат. bašmak «башмак, подошва». Использованы данные словаря М. Фасмера. См. Список литературы.

башмакчы

Ближайшее родство

существительные

башмак, башмачок (обувь) (башмачный)

башмак, башмаки (тормозные колодки)


зад

пища, продукт, съестное


балык

balıq (romanization)
балык (nominative singular)
балыклар (nominative plural)
балыкның (possessive singular)
балыкларның (possessive plural)
балыкка (dative singular)
балыкларга (dative plural)
балыкны (accusative singular)
балыкларны (accusative plural)
балыкта (locative singular)
балыкларда (locative plural)
балыктан (singular)
балыклардан (plural)
балыгым (first-person singular)
балыгыбыз (first-person plural)
балыгың (second-person singular)
балыгыгыз (second-person plural)
балыгы (third-person singular)
балыклары (third-person plural)

др.-тюрк. *balïq «рыба». Ср. тур. balık, чувашск. пулӑ, башк. балыҡ, кирг., якутск., тувинск., тат. балык.

балыкчы

Ближайшее родство

существительные

балыкчылык

Ближайшее родство

существительные

еланбалык

Ближайшее родство

существительные

балыклы

Ближайшее родство

прилагательные

балыксыз

Ближайшее родство

прилагательные

рыба (рыбий, рыбный) (как животное и продукт питания)


кош

кош (nominative singular)
кошлар (nominative plural)
кошның (possessive singular)
кошларның (possessive plural)
кошка (dative singular)
кошларга (dative plural)
кошны (accusative singular)
кошларны (accusative plural)
кошта (locative singular)
кошларда (locative plural)
коштан (singular)
кошлардан (plural)
кошым (first-person singular)
кошыбыз (first-person plural)
кошың (second-person singular)
кошыгыз (second-person plural)
кошы (third-person singular)
кошы (third-person plural)

От пратюркск. *Kuĺ, от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. quš, баш. ҡош, хакасск. хус, карач.-балкарск., кумыкск. къуш, киргизск., южн.-алтайск., тувинск. куш, каракалпак. қус, турецк., крымск.-тат. kuş, азерб. quş, казахск. құс, татар. кош, узбекск. qush и др.

аккош

Ближайшее родство

существительные

каракош

Ближайшее родство

существительные


аккош

aqqoş (romanization)
аккош (nominative singular)
аккошлар (nominative plural)
аккошның (possessive singular)
аккошларның (possessive plural)
аккошка (dative singular)
аккошларга (dative plural)
аккошны (accusative singular)
аккошларны (accusative plural)
аккошта (locative singular)
аккошларда (locative plural)
аккоштан (singular)
аккошлардан (plural)
аккошым (first-person singular)
аккошыбыз (first-person plural)
аккошың (second-person singular)
аккошыгыз (second-person plural)
аккошы (third-person singular)
аккошы (third-person plural)

ак (белый) + кош (птица)

кош

Ближайшее родство

существительные

ак

Ближайшее родство

прилагательные

лебедь (лебединый, лебяжий)


агач

ağaç (romanization)
агач (nominative singular)
агачлар (nominative plural)
агачның (possessive singular)
агачларның (possessive plural)
агачка (dative singular)
агачларга (dative plural)
агачны (accusative singular)
агачларны (accusative plural)
агачта (locative singular)
агачларда (locative plural)
агачтан (singular)
агачлардан (plural)
агачым (first-person singular)
агачыбыз (first-person plural)
агачың (second-person singular)
агачыгыз (second-person plural)
агачы (third-person singular)
агачы (third-person plural)

От пратюркск. *ïγač «дерево; лес», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. ïγač «дерево», азерб. ağac, башкир., хакасск. ағас, карач.-балкарск., кумыкск. агъач, казахск., шорск. ағаш, южн.-алтайск. агаш, турецк., крымск.-тат. ağaç, туркменск. agaç, тат. агач, тув. ыяш, узб. yog'och, чув. йывӑҫ и др.

алмагач

Ближайшее родство

существительные

карагач

Ближайшее родство

существительные

агачлык

Ближайшее родство

существительные

агачсыман

Ближайшее родство

прилагательные

агачсыл

Ближайшее родство

прилагательные

агаччыл

Ближайшее родство

прилагательные

агачланырга

Ближайшее родство

дерево (деревянный)

лес, дерево, древесина

болван, дубина, чурбан


җәй

җәй (nominative singular)
җәйләр (nominative plural)
җәйнең (possessive singular)
җәйләрнең (possessive plural)
җәйгә (dative singular)
җәйләргә (dative plural)
җәйне (accusative singular)
җәйләрне (accusative plural)
җәйдә (locative singular)
җәйләрдә (locative plural)
җәйдән (singular)
җәйләрдән (plural)
җәем (first-person singular)
җәебез (first-person plural)
җәең (second-person singular)
җәегез (second-person plural)
җәе (third-person singular)
җәйләре (third-person plural)

җәйләү

Ближайшее родство

существительные

җәйге

Ближайшее родство

прилагательные

җәйләргә

Ближайшее родство

җәен

Ближайшее родство

лето (летний)

Менә инҗир агачына күз салыйк: бөреләре бүртеп, яфрак яра башласа, сез тиздән җәй җитәсен беләсез.

От смоковницы возьмите подобие: когда ветви ее становятся уже мягки и пускают листья, то знаете, что близко лето.

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Евангелие от Марка 13:28, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма


кыз

qız (romanization)
кыз (nominative singular)
кызлар (nominative plural)
кызның (possessive singular)
кызларның (possessive plural)
кызга (dative singular)
кызларга (dative plural)
кызны (accusative singular)
кызларны (accusative plural)
кызда (locative singular)
кызларда (locative plural)
кыздан (singular)
кызлардан (plural)
кызым (first-person singular)
кызыбыз (first-person plural)
кызың (second-person singular)
кызыгыз (second-person plural)
кызы (third-person singular)
кызлары (third-person plural)

От пратюркск. *kɨ̄ŕ «девушка; женщина», от которой в числе прочего произошли: др.- тюрк. qïz, азерб. qız (гыз; قیز), башк. ҡыҙ, гагаузск. kız, казахск. қыз, каракалп. qız, караимск. кыз, карач.-балк., кумыкск. къыз, кирг. кыз, кр.-тат. qız, ногайск. кыз, османск. قیز (qïz), тат. кыз, тофалар. ӄыс, тувинск. кыс, тур. kız, туркм. gyz, узб. qiz (қиз), уйгурск. قىز (qiz), урумск. хыз, хакас. хыс, шорск. қыс, чувашск. хӗр, южн.-алтайск. кыс, долганск., якутск. кыыс.

хатын-кыз

Ближайшее родство

существительные

кызлык

Ближайшее родство

существительные

девочка, девушка (девичий)

Минем бер кызым бар.

У меня есть дочь.


йөрәк

yöräk (romanization)
йөрәк (nominative singular)
йөрәкләр (nominative plural)
йөрәкнең (possessive singular)
йөрәкләрнең (possessive plural)
йөрәккә (dative singular)
йөрәкләргә (dative plural)
йөрәкне (accusative singular)
йөрәкләрне (accusative plural)
йөрәктә (locative singular)
йөрәкләрдә (locative plural)
йөрәктән (singular)
йөрәкләрдән (plural)
йөрәгем (first-person singular)
йөрәгебез (first-person plural)
йөрәгең (second-person singular)
йөрәгегез (second-person plural)
йөрәге (third-person singular)
йөрәкләре (third-person plural)

Происходит от пратюркск. *jürek «сердце», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. yüräk, азерб. ürək (үрәк; اورک), башк. йөрәк, тат. йөрәк (yöräk), кр.-тат. yürek (юрек), карач.-балк. жюрек, джюрек, кумык., ног. юрек, казахск. жүрек, кирг. жүрөк, гагаузск. üürek, тур. yürek, туркм. ýürek, узб. yurak, уйгурск. يۈرەك (yürek), алт. јӱрек, тувинск., тоф. чүрек, хакас., шорск. чӱрек, долг. һүрэк, якутск. сүрэх, чувашск. чӗре и др.; восходит к праалтайск. *ǯŭ̀r(V)k`e ( ~ -i̯u-) «сердце, внутренний орган».

йөрәклелек

Ближайшее родство

существительные

йөрәксезлек

Ближайшее родство

существительные

йөрәкле

Ближайшее родство

прилагательные

йөрәксез

Ближайшее родство

прилагательные

йөрәксыман

Ближайшее родство

прилагательные

йөрәкләнергә

Ближайшее родство

йөрәксенергә

Ближайшее родство

йөрәксергә

Ближайшее родство

сердце (сердечный)

Эчке яктан яһүди булган гына чын яһүдидер, һәм язылган Канун түгел, ә Изге Рух китергән, йөрәк түрендә булган сөннәт кенә чын сөннәттер. Мондый яһүдигә мактау кешеләрдән түгел, Аллаһыдан килә.

но тот Иудей, кто внутренно таков, и то обрезание, которое в сердце, по духу, а не по букве: ему и похвала не от людей, но от Бога.

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Послание к Римлянам 2:29, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма

душа (душевный)


елан

yılan (romanization)
елан (nominative singular)
еланнар (nominative plural)
еланның (possessive singular)
еланнарның (possessive plural)
еланга (dative singular)
еланнарга (dative plural)
еланны (accusative singular)
еланнарны (accusative plural)
еланда (locative singular)
еланнарда (locative plural)
еланнан (singular)
еланнардан (plural)
еланым (first-person singular)
еланыбыз (first-person plural)
еланың (second-person singular)
еланыгыз (second-person plural)
еланы (third-person singular)
еланнары (third-person plural)

еланбалык

Ближайшее родство

существительные

еланбаш

Ближайшее родство

существительные

змея (змеиный)


кояш

qoyaş (romanization)
кояш (nominative singular)
кояшлар (nominative plural)
кояшның (possessive singular)
кояшларның (possessive plural)
кояшка (dative singular)
кояшларга (dative plural)
кояшны (accusative singular)
кояшларны (accusative plural)
кояшта (locative singular)
кояшларда (locative plural)
кояштан (singular)
кояшлардан (plural)
кояшым (first-person singular)
кояшыбыз (first-person plural)
кояшың (second-person singular)
кояшыгыз (second-person plural)
кояшы (third-person singular)
кояшы (third-person plural)

Общетюркское

кояшлы

Ближайшее родство

прилагательные

кояштыр

Ближайшее родство

солнце (солнечный)

Хәерле иртә, кояшым!

Доброе утро, моё солнышко!

Ә инде кич җитеп кояш баегач, Гайсә янына барлык авыру һәм җен кагылган кешеләрне алып килә башладылар.

При наступлении же вечера, когда заходило солнце, приносили к Нему всех больных и бесноватых.

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Евангелие от Марка 1:32, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма


алмагач

almağaç (romanization)
алмагач (nominative singular)
алмагачлар (nominative plural)
алмагачның (possessive singular)
алмагачларның (possessive plural)
алмагачка (dative singular)
алмагачларга (dative plural)
алмагачны (accusative singular)
алмагачларны (accusative plural)
алмагачта (locative singular)
алмагачларда (locative plural)
алмагачтан (singular)
алмагачлардан (plural)
алмагачым (first-person singular)
алмагачыбыз (first-person plural)
алмагачың (second-person singular)
алмагачыгыз (second-person plural)
алмагачы (third-person singular)
алмагачы (third-person plural)

алма (яблоко) + агач (дерево)

алма

Ближайшее родство

существительные

агач

Ближайшее родство

существительные

яблоня (яблоневый)


китап

kitap (romanization)
китап (nominative singular)
китаплар (nominative plural)
китапның (possessive singular)
китапларның (possessive plural)
китапка (dative singular)
китапларга (dative plural)
китапны (accusative singular)
китапларны (accusative plural)
китапта (locative singular)
китапларда (locative plural)
китаптан (singular)
китаплардан (plural)
китабым (first-person singular)
китабыбыз (first-person plural)
китабың (second-person singular)
китабыгыз (second-person plural)
китабы (third-person singular)
китаплары (third-person plural)

Из араб. كتاب (kitāb) ‘книга’.

китапханә

Ближайшее родство

существительные

китапханәче

Ближайшее родство

существительные

китапчы

Ближайшее родство

существительные

китапча

Ближайшее родство


елга

yılğa (romanization)
елга (nominative singular)
елгалар (nominative plural)
елганың (possessive singular)
елгаларның (possessive plural)
елгага (dative singular)
елгаларга (dative plural)
елганы (accusative singular)
елгаларны (accusative plural)
елгада (locative singular)
елгаларда (locative plural)
елгадан (singular)
елгалардан (plural)
елгам (first-person singular)
елгабыз (first-person plural)
елгаң (second-person singular)
елгагыз (second-person plural)
елгасы (third-person singular)
елгасы (third-person plural)

Из пратюркск. *jul, от которой в числе прочего произошли: др.-тур. jul, башк. йылға, тат. елга, чувашск. śъʷl; из алтайск. *ǯi̯ōlu.

елгачы

Ближайшее родство

существительные

елгалап

Ближайшее родство

Шимбә көнне, шәһәрдән чыгып, елга буена киттек, чөнки дога кылу урынын шунда дип уйладык. Без анда җыелган хатын-кызлар белән сөйләшеп утырдык.

В день же субботний мы вышли за город к реке, где, по обыкновению, был молитвенный дом, и, сев, разговаривали с собравшимися там женщинами.

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Деяния апостолов 16:13, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма


яз

яз (nominative singular)
язлар (nominative plural)
язның (possessive singular)
язларның (possessive plural)
язга (dative singular)
язларга (dative plural)
язны (accusative singular)
язларны (accusative plural)
язда (locative singular)
язларда (locative plural)
яздан (singular)
язлардан (plural)
язым (first-person singular)
языбыз (first-person plural)
язың (second-person singular)
языгыз (second-person plural)
язы (third-person singular)
язлары (third-person plural)

Общетюркское.

язгы

Ближайшее родство

прилагательные

язгы-көзге

Ближайшее родство

прилагательные

язын

Ближайшее родство

язлыкта

Ближайшее родство

язгылыкта

Ближайшее родство

язлый

Ближайшее родство

язын-көзен

Ближайшее родство

весна (весенний)


буй

buy (romanization)
буй (nominative singular)
буйлар (nominative plural)
буйның (possessive singular)
буйларның (possessive plural)
буйга (dative singular)
буйларга (dative plural)
буйны (accusative singular)
буйларны (accusative plural)
буйда (locative singular)
буйларда (locative plural)
буйдан (singular)
буйлардан (plural)
буем (first-person singular)
буебыз (first-person plural)
буең (second-person singular)
буегыз (second-person plural)
буе (third-person singular)
буйлары (third-person plural)

От пратюркск. *bod «тело, стан, рост; длина; сам».

буй-сын

Ближайшее родство

существительные

буй-буй

Ближайшее родство

прилагательные

буйлы

Ближайшее родство

прилагательные

буйчан

Ближайшее родство

прилагательные

буйларга

Ближайшее родство

буе

Ближайшее родство

буена

Ближайшее родство

буенча

Ближайшее родство

буйлап

Ближайшее родство

йөгерүченең буе

бүрәнә буе

длина бревна

җир буе

полоса земли

полоска (на ткани)

основа (ткани)

вдоль, в длину

в знач. нареч.


юл

yul (romanization)
юл (nominative singular)
юллар (nominative plural)
юлның (possessive singular)
юлларның (possessive plural)
юлга (dative singular)
юлларга (dative plural)
юлны (accusative singular)
юлларны (accusative plural)
юлда (locative singular)
юлларда (locative plural)
юлдан (singular)
юллардан (plural)
юлым (first-person singular)
юлыбыз (first-person plural)
юлың (second-person singular)
юлыгыз (second-person plural)
юлы (third-person singular)
юллары (third-person plural)

От пратюркск. *jōl, *yōl «дорога», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. jol, азерб., гагаузск., тур. yol, османск. یول (yol), туркм. ýol, чагат. yol, узб. yoʻl (йўл), уйгурск. يول (yol), башк., тат. юл, кр.-тат. yol, караим. йол (ייול), крымчак. йол, карач.-балк. джол, кумыкск. ёл, казахск., кирг. жол, каракалп. jol, ног. йол, якутск. суол, долг. һуол, тувинск., хакас., шорск. чол, тоф. чоъл, чувашск. ҫул и др. Обычно сравнивают с монг. ǯol «счастье». Но монг. форму следует рассматривать скорее как заимствование (из-за конкретного значения). Восходит к праалтайск. *p`i̯ṓlo «дорога, тропа; проталина, ущелье».

юлдаш

Ближайшее родство

существительные

юлчы

Ближайшее родство

существительные

юллык

Ближайшее родство

существительные

юлаучы

Ближайшее родство

существительные

юлбарыс

Ближайшее родство

существительные

юлбашчы

Ближайшее родство

существительные

юлбасар

Ближайшее родство

существительные

юлбасарлык

Ближайшее родство

существительные

юлсызлык

Ближайшее родство

существительные

юллы

Ближайшее родство

прилагательные

юлланырга

Ближайшее родство

юлларга

Ближайшее родство

путь, дорога (дорожный, путевой)

курс, направление, путь

полоса, полоска

строка, строчка

путь, выход, способ


шул

şul (romanization)
шул (nominative singular)
шулар (nominative plural)
шуның (possessive singular)
шуларның (possessive plural)
шуңа (dative singular)
шуларга (dative plural)
шуны (accusative singular)
шуларны (accusative plural)
шунда (locative singular)
шуларда (locative plural)
шуннан (singular)
шулардан (plural)

шулай

Ближайшее родство

шуңа

Ближайшее родство

шушы

Ближайшее родство

шунда

Ближайшее родство

шулкадәр

Ближайшее родство

шулчак

Ближайшее родство

шуннан

Ближайшее родство

мест. тот, этот

китте шул


үлән

ülän (romanization)
үлән (nominative singular)
үләннәр (nominative plural)
үләннең (possessive singular)
үләннәрнең (possessive plural)
үләнгә (dative singular)
үләннәргә (dative plural)
үләнне (accusative singular)
үләннәрне (accusative plural)
үләндә (locative singular)
үләннәрдә (locative plural)
үләннән (singular)
үләннәрдән (plural)
үләнем (first-person singular)
үләнебез (first-person plural)
үләнең (second-person singular)
үләнегез (second-person plural)
үләне (third-person singular)
үләннәре (third-person plural)

үләнлек

Ближайшее родство

существительные

үләнчел

Ближайшее родство

прилагательные

трава (травяной)


su

От пратюркск. *sub «вода», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. sub, suv, suγ, кыпчакск. suw, sū, башк. һыу, южн.-алтайск., карач.-балкарск., кирг. суу, казахск., тат. су, караимск., крымск.-тат., кумыкск., ногайск., узб. сув (suv), азерб. su (су; سو), гагаузск., тур. su, туркм. suw, каракалпакск. суў, тофаларск., шорск., хакасск. суғ, османск. صو (su), уйгурск. سۇ (су), чувашск. шыв, якутск. уу и др.

sulı

Ближайшее родство

прилагательные

esse su

горячая вода


зонд

От франц. sonde – то же, которое происходит из нем. Sonde (с 1712 г.)


бур

бур (nominative singular)
бурлар (nominative plural)
бурның (possessive singular)
бурларның (possessive plural)
бурга (dative singular)
бурларга (dative plural)
бурны (accusative singular)
бурларны (accusative plural)
бурда (locative singular)
бурларда (locative plural)
бурдан (singular)
бурлардан (plural)
бурым (first-person singular)
бурыбыз (first-person plural)
бурың (second-person singular)
бурыгыз (second-person plural)
буры (third-person singular)
бурлары (third-person plural)

бур (аналогично русскому слову) I


бур

Общетюркское.

тӊӊүшәмне агартырга бур җитмәде

на побелку потолка не хватило мела


ямь

yäm (romanization)
ямь (nominative singular)
ямьнәр (nominative plural)
ямьнең (possessive singular)
ямьнәрнең (possessive plural)
ямьгә (dative singular)
ямьнәргә (dative plural)
ямьне (accusative singular)
ямьнәрне (accusative plural)
ямьдә (locative singular)
ямьнәрдә (locative plural)
ямьнән (singular)
ямьнәрдән (plural)
ямем (first-person singular)
ямебез (first-person plural)
ямең (second-person singular)
ямегез (second-person plural)
яме (third-person singular)
ямьнәре (third-person plural)

ямьле

Ближайшее родство

прилагательные

ямьсез

Ближайшее родство

прилагательные

ямьсезлек

Ближайшее родство

прилагательные

ямьләнергә

Ближайшее родство

ямьсезләнергә

Ближайшее родство

ямьсезләнешергә

Ближайшее родство

ямьләргә

Ближайшее родство

красота, краса, прелесть, привлекательность


бөтенесе

bötenese (romanization)
бөтенесе (nominative singular)
бөтенесенең (possessive singular)
бөтенесенә (dative singular)
бөтенесен (accusative singular)
бөтенесендә (locative singular)
бөтенесеннән (singular)

Статья нуждается в доработке.
Это незаконченная статья. Вы можете помочь проекту, исправив и дополнив её.
(См. Общепринятые правила).

бөтен

Ближайшее родство

прилагательные

бөтенләй

Ближайшее родство

бө тен е се́

итого, всего, в целом


кирәк

kiräk (romanization)
کیراك (Arabic)
кирәк (nominative singular)
кирәкләр (nominative plural)
кирәкнең (possessive singular)
кирәкләрнең (possessive plural)
кирәккә (dative singular)
кирәкләргә (dative plural)
кирәкне (accusative singular)
кирәкләрне (accusative plural)
кирәктә (locative singular)
кирәкләрдә (locative plural)
кирәктән (singular)
кирәкләрдән (plural)
кирәгем (first-person singular)
кирәгебез (first-person plural)
кирәгең (second-person singular)
кирәгегез (second-person plural)
кирәге (third-person singular)
кирәкләре (third-person plural)

кирәклек

Ближайшее родство

существительные

кирәкле

Ближайшее родство

прилагательные

кирәксез

Ближайшее родство

прилагательные

кирәгергә

Ближайшее родство

кирәкми

Ближайшее родство

мод. сл. нужно, надо, необходимо, надобно (прил. нужный, необходимый)

в зн. сущ. необходимое, необходимость

в зн. союза. и ..., и ...; хоть ..., хоть ... ;

кирәк шагыйрь, кирәк язучы

и поэт, и писатель

кирәк утын, кирәк күмер

хоть дрова, хоть уголь

в составе усл. форм глаголов и с глаголом булырга переводится словами: возможно, вероятно, по-видимому

ул китсә кирәк

он, возможно, уедет


микроорганизм

микроорганизм

микроорганизм (аналогично русскому слову)


аэродинамика

аэродинамика

аэродинамика (аналогично русскому слову)


күк

күк (nominative singular)
күкләр (nominative plural)
күкнең (possessive singular)
күкләрнең (possessive plural)
күккә (dative singular)
күкләргә (dative plural)
күкне (accusative singular)
күкләрне (accusative plural)
күктә (locative singular)
күкләрдә (locative plural)
күктән (singular)
күкләрдән (plural)
күгем (first-person singular)
күгебез (first-person plural)
күгең (second-person singular)
күгегез (second-person plural)
күге (third-person singular)
күкләре (third-person plural)

Общетюркское; от др.-тюрк. kök, восходит к пратюркск. *kök «небо; синий; зеленый». Когнаты: казахск., киргизск. көк, турецк., туркменск. gök, крымско.-тат. kök, тат. күк, узбекск. koʻk.

күкташ

Ближайшее родство

существительные

Әүвәл Аллаһы күкне һәм җирне яратты.

В начале сотворил Бог небо и землю.

Быт 1.1


ал

al (romanization)
ald (romanization)
ал (nominative singular)
аллар (nominative plural)
алның (possessive singular)
алларның (possessive plural)
алга (dative singular)
алларга (dative plural)
алны (accusative singular)
алларны (accusative plural)
алда (locative singular)
алларда (locative plural)
алдан (singular)
аллардан (plural)
алым (first-person singular)
алыбыз (first-person plural)
алың (second-person singular)
алыгыз (second-person plural)
алы (third-person singular)
аллары (third-person plural)

Общетюркское.

алды

Ближайшее родство

существительные

алгы

Ближайшее родство

прилагательные

алдын

Ближайшее родство

прилагательные

алдынгы

Ближайшее родство

прилагательные

алланырга

Ближайшее родство

алга

Ближайшее родство

алда

Ближайшее родство

алдан

Ближайшее родство

перед, передняя часть

полоса, участок земли для обработки в один приём


йөз

йөз (nominative singular)
йөзләр (nominative plural)
йөзнең (possessive singular)
йөзләрнең (possessive plural)
йөзгә (dative singular)
йөзләргә (dative plural)
йөзне (accusative singular)
йөзләрне (accusative plural)
йөздә (locative singular)
йөзләрдә (locative plural)
йөздән (singular)
йөзләрдән (plural)
ем (first-person singular)
ебез (first-person plural)
ең (second-person singular)
егез (second-person plural)
е (third-person singular)
йөзләре (third-person plural)

йөзлек

Ближайшее родство

существительные

лицевая сторона

лицо, авторитет, честь, достоинство


йөз

йөз (nominative singular)
йөзләр (nominative plural)
йөзнең (possessive singular)
йөзләрнең (possessive plural)
йөзгә (dative singular)
йөзләргә (dative plural)
йөзне (accusative singular)
йөзләрне (accusative plural)
йөздә (locative singular)
йөзләрдә (locative plural)
йөздән (singular)
йөзләрдән (plural)
ем (first-person singular)
ебез (first-person plural)
ең (second-person singular)
егез (second-person plural)
е (third-person singular)
йөзләре (third-person plural)
yöz (romanization)

остриё, лезвие


төлке

tölke (romanization)
төлке (nominative singular)
төлкеләр (nominative plural)
төлкенең (possessive singular)
төлкеләрнең (possessive plural)
төлкегә (dative singular)
төлкеләргә (dative plural)
төлкене (accusative singular)
төлкеләрне (accusative plural)
төлкедә (locative singular)
төлкеләрдә (locative plural)
төлкедән (singular)
төлкеләрдән (plural)
төлкем (first-person singular)
төлкебез (first-person plural)
төлкең (second-person singular)
төлкегез (second-person plural)
төлкесе (third-person singular)
төлкеләре (third-person plural)

От пратюркск. *tülki / tilkü «лиса», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. tilkü, азерб. tülkü (түлкү; تۆلکۆ), башк. төлкө, казахск. түлкі, кр.-тат., карач.-балк., кумыкск. тюлкю, кирг. түлкү, ног. туьлки, гагаузск., кр.-тат., тур., туркм. tilki, тат. төлке (tölke), тувинск. дилги, алт. тӱлкӱ, тоф. ділги, узб. tulki (тулки), уйгурск. تۈلكە (tülke), хакас., шорск. тӱлгӱ и др.; восходит к праалтайск. *t`ule «лиса; волк».

төлкелек

Ближайшее родство

существительные

төлкебай

Ближайшее родство

существительные

төлкебикә

Ближайшее родство

существительные

төлкекәч

Ближайшее родство

существительные

төлкече

Ближайшее родство

существительные

төлкетамак

Ближайшее родство

прилагательные

төлкеләнергә

Ближайшее родство

лисица, лиса, лис (лисий)

лиса, лисица (мех этого животного)

льстец; хитрец; плут

хитрый, пронырливый, плутоватый, хитренький


мәче

mäçe (romanization)
мәче (nominative singular)
мәчеләр (nominative plural)
мәченең (possessive singular)
мәчеләрнең (possessive plural)
мәчегә (dative singular)
мәчеләргә (dative plural)
мәчене (accusative singular)
мәчеләрне (accusative plural)
мәчедә (locative singular)
мәчеләрдә (locative plural)
мәчедән (singular)
мәчеләрдән (plural)
мәчем (first-person singular)
мәчебез (first-person plural)
мәчең (second-person singular)
мәчегез (second-person plural)
мәчесе (third-person singular)
мәчеләре (third-person plural)

кошка (кошачий)


песи

pesi (romanization)
песи (nominative singular)
песиләр (nominative plural)
песинең (possessive singular)
песиләрнең (possessive plural)
песигә (dative singular)
песиләргә (dative plural)
песине (accusative singular)
песиләрне (accusative plural)
песидә (locative singular)
песиләрдә (locative plural)
песидән (singular)
песиләрдән (plural)
ем (first-person singular)
ебез (first-person plural)
ең (second-person singular)
егез (second-person plural)
е (third-person singular)
песиләре (third-person plural)

песиле

Ближайшее родство

прилагательные

песиләнергә

Ближайшее родство

песием-песием

Ближайшее родство

кошка, киска (кошачий)

сережка (у вербы)


аристократия

аристократия

аристократия


коллекционер

коллекционер

коллекционер; собиратель


аккордеон

аккордеон (аналогично русскому слову)

Без аккордеон дип йөрткән уен коралын Италиядә «клавишалы аккордеон» дип атыйлар.

Музыкальный инструмент, который мы называем аккордеоном, в Италии называется «клавишным аккордеоном».

Италиядә эшләнә торган баяннарны итальяннар «төймәле аккордеон» дип атыйлар.

Баян итальянского производства итальянцы называют «кнопочным аккордеоном».


ат

ат (nominative singular)
атлар (nominative plural)
атның (possessive singular)
атларның (possessive plural)
атка (dative singular)
атларга (dative plural)
атны (accusative singular)
атларны (accusative plural)
атта (locative singular)
атларда (locative plural)
аттан (singular)
атлардан (plural)
атым (first-person singular)
атыбыз (first-person plural)
атың (second-person singular)
атыгыз (second-person plural)
аты (third-person singular)
аты (third-person plural)

Происходит от пратюркск. *ăt, от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. at, азерб. at (ат; آت), баш., казахск., киргизск., кумыкск. тат. ат, крымск.-тат., турецк., туркменск. at, тувинск. аът, уйгурск. ئات (at), узбекск. ot и др.

атлы

Ближайшее родство

прилагательные

лошадь, конь (лошадиный, конский, конный)

конь (спортивный снаряд)

конь (шахматная фигура)

в сложн. сл. переводится компонентом коне-


ат

Происходит от пратюркск. *āt «имя», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. āt «имя», башк., казахск., карач.-балкарск., кирг., кумыкск., ногайск., тат., тувинск., хакасск., шорск., южн.-алтайск. ат, караимск. ад, азерб. ad (ад; آد), гагауз., крымск.-тат., тур. ad, туркм. at, османск. آد, чувашск. ят, уйгурск. ئات, узб. ot, якутск. аат и др.

адаш

Ближайшее родство

существительные

атлы

Ближайшее родство

прилагательные

атама

Ближайшее родство

прилагательные

атарга

Ближайшее родство

аталырга

Ближайшее родство

имя, название

имя; репутация, честь, почёт

прозвище, кличка


аю

ayu (romanization)
аю (nominative singular)
аюлар (nominative plural)
аюның (possessive singular)
аюларның (possessive plural)
аюга (dative singular)
аюларга (dative plural)
аюны (accusative singular)
аюларны (accusative plural)
аюда (locative singular)
аюларда (locative plural)
аюдан (singular)
аюлардан (plural)
аюым (first-person singular)
аюыбыз (first-person plural)
аюың (second-person singular)
аюыгыз (second-person plural)
аюы (third-person singular)
аюлары (third-person plural)

Общетюркское.

аючы

Ближайшее родство

существительные

медведь (медвежий)


карга

qarğa (romanization)
карга (nominative singular)
каргалар (nominative plural)
карганың (possessive singular)
каргаларның (possessive plural)
каргага (dative singular)
каргаларга (dative plural)
карганы (accusative singular)
каргаларны (accusative plural)
каргада (locative singular)
каргаларда (locative plural)
каргадан (singular)
каргалардан (plural)
каргам (first-person singular)
каргабыз (first-person plural)
каргаң (second-person singular)
каргагыз (second-person plural)
каргасы (third-person singular)
каргасы (third-person plural)

каргаборын

Ближайшее родство

существительные

каргыш

Ближайшее родство

существительные

каргышлы

Ближайшее родство

прилагательные

каргарга

Ближайшее родство

карганырга

Ближайшее родство

ворона (вороний)

тунеядец, паразит

пики (масть в картах)

галочка (знак)


торна

torna (romanization)
торна (nominative singular)
торналар (nominative plural)
торнаның (possessive singular)
торналарның (possessive plural)
торнага (dative singular)
торналарга (dative plural)
торнаны (accusative singular)
торналарны (accusative plural)
торнада (locative singular)
торналарда (locative plural)
торнадан (singular)
торналардан (plural)
торнам (first-person singular)
торнабыз (first-person plural)
торнаң (second-person singular)
торнагыз (second-person plural)
торнасы (third-person singular)
торнасы (third-person plural)

Происходит от общекыпчакского *turna "журавль", из пратюркск. *durunja ("журавль"). Родственно азерб. durna, тур. turna, шорск. туруна, хакас. турна, якутск. туруйа.

журавль (журавлиный)


чыпчык

çıpçıq (romanization)
чыпчык (nominative singular)
чыпчыклар (nominative plural)
чыпчыкның (possessive singular)
чыпчыкларның (possessive plural)
чыпчыкка (dative singular)
чыпчыкларга (dative plural)
чыпчыкны (accusative singular)
чыпчыкларны (accusative plural)
чыпчыкта (locative singular)
чыпчыкларда (locative plural)
чыпчыктан (singular)
чыпчыклардан (plural)
чыпчыгым (first-person singular)
чыпчыгыбыз (first-person plural)
чыпчыгың (second-person singular)
чыпчыгыгыз (second-person plural)
чыпчыгы (third-person singular)
чыпчыклары (third-person plural)

Звукоподражательное.

воробей (воробьиный)


каз

qaz (romanization)
каз (nominative singular)
казлар (nominative plural)
казның (possessive singular)
казларның (possessive plural)
казга (dative singular)
казларга (dative plural)
казны (accusative singular)
казларны (accusative plural)
казда (locative singular)
казларда (locative plural)
каздан (singular)
казлардан (plural)
казым (first-person singular)
казыбыз (first-person plural)
казың (second-person singular)
казыгыз (second-person plural)
казы (third-person singular)
казлары (third-person plural)

Тюркское, ср. тур. kaz, азерб: qaz.

гусь (гусиный)


үрдәк

ürdäk (romanization)
үрдәк (nominative singular)
үрдәкләр (nominative plural)
үрдәкнең (possessive singular)
үрдәкләрнең (possessive plural)
үрдәккә (dative singular)
үрдәкләргә (dative plural)
үрдәкне (accusative singular)
үрдәкләрне (accusative plural)
үрдәктә (locative singular)
үрдәкләрдә (locative plural)
үрдәктән (singular)
үрдәкләрдән (plural)
үрдәгем (first-person singular)
үрдәгебез (first-person plural)
үрдәгең (second-person singular)
үрдәгегез (second-person plural)
үрдәге (third-person singular)
үрдәкләре (third-person plural)

үрдәкборын

Ближайшее родство

существительные

утка (утиный)


тавык

tawıq (romanization)
тавык (nominative singular)
тавыклар (nominative plural)
тавыкның (possessive singular)
тавыкларның (possessive plural)
тавыкка (dative singular)
тавыкларга (dative plural)
тавыкны (accusative singular)
тавыкларны (accusative plural)
тавыкта (locative singular)
тавыкларда (locative plural)
тавыктан (singular)
тавыклардан (plural)
тавыгым (first-person singular)
тавыгыбыз (first-person plural)
тавыгың (second-person singular)
тавыгыгыз (second-person plural)
тавыгы (third-person singular)
тавыклары (third-person plural)

тавыкчылык

Ближайшее родство

существительные

курица (куриный)


әтәч

ätäç (romanization)
әтәч (nominative singular)
әтәчләр (nominative plural)
әтәчнең (possessive singular)
әтәчләрнең (possessive plural)
әтәчкә (dative singular)
әтәчләргә (dative plural)
әтәчне (accusative singular)
әтәчләрне (accusative plural)
әтәчтә (locative singular)
әтәчләрдә (locative plural)
әтәчтән (singular)
әтәчләрдән (plural)
әтәчем (first-person singular)
әтәчебез (first-person plural)
әтәчең (second-person singular)
әтәчегез (second-person plural)
әтәче (third-person singular)
әтәчләре (third-person plural)

петух (петушиный)


целлулоид

От англ. celluloid «целлулоид», от собств. Celluloid (название фирмы, производившей пластик), в свою очередь образованного из франц. cellulose «клетчатка, целлюлоза», далее из cellule «клетка», из лат. cellula «каморка, клетушка», уменьш. от cella «комната, чулан», связ. с celāre «скрывать, утаивать» (восходит к праиндоевр. *ḱel- «скрывать, прятать»).


тычкан

tıçqan (romanization)
тычкан (nominative singular)
тычканнар (nominative plural)
тычканның (possessive singular)
тычканнарның (possessive plural)
тычканга (dative singular)
тычканнарга (dative plural)
тычканны (accusative singular)
тычканнарны (accusative plural)
тычканда (locative singular)
тычканнарда (locative plural)
тычканнан (singular)
тычканнардан (plural)
тычканым (first-person singular)
тычканыбыз (first-person plural)
тычканың (second-person singular)
тычканыгыз (second-person plural)
тычканы (third-person singular)
тычканнары (third-person plural)


кәҗә

käcä (romanization)
кәҗә (nominative singular)
кәҗәләр (nominative plural)
кәҗәнең (possessive singular)
кәҗәләрнең (possessive plural)
кәҗәгә (dative singular)
кәҗәләргә (dative plural)
кәҗәне (accusative singular)
кәҗәләрне (accusative plural)
кәҗәдә (locative singular)
кәҗәләрдә (locative plural)
кәҗәдән (singular)
кәҗәләрдән (plural)
кәҗәм (first-person singular)
кәҗәбез (first-person plural)
кәҗәң (second-person singular)
кәҗәгез (second-person plural)
кәҗәсе (third-person singular)
кәҗәләре (third-person plural)

Тюркское. Ср. тур. keçi

кәҗәле

Ближайшее родство

прилагательные

кәҗәләнергә

Ближайшее родство

коза (козий)

Нигә кәҗә саумыйсыз?

Почему не доите козу?


үгез

ügez (romanization)
үгез (nominative singular)
үгезләр (nominative plural)
үгезнең (possessive singular)
үгезләрнең (possessive plural)
үгезгә (dative singular)
үгезләргә (dative plural)
үгезне (accusative singular)
үгезләрне (accusative plural)
үгездә (locative singular)
үгезләрдә (locative plural)
үгездән (singular)
үгезләрдән (plural)
үгезем (first-person singular)
үгезебез (first-person plural)
үгезең (second-person singular)
үгезегез (second-person plural)
үгезе (third-person singular)
үгезләре (third-person plural)

Общетюркское.


сыер

sıyır (romanization)
сыер (nominative singular)
сыерлар (nominative plural)
сыерның (possessive singular)
сыерларның (possessive plural)
сыерга (dative singular)
сыерларга (dative plural)
сыерны (accusative singular)
сыерларны (accusative plural)
сыерда (locative singular)
сыерларда (locative plural)
сыердан (singular)
сыерлардан (plural)
сыерым (first-person singular)
сыерыбыз (first-person plural)
сыерың (second-person singular)
сыерыгыз (second-person plural)
сыеры (third-person singular)
сыерлары (third-person plural)

От пратюркск. *sɨgɨr «корова», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. sıgır, башк. һыйыр, тат. сыер (sıyır), каракалп. sıyır (сыйыр), кр.-тат. sığır, sıyır, казахск. сиыр, кумыкск., ногайск. сыйыр, тур. sığır «крупный рогатый скот», туркм. sygyr (сыгыр), узб. sigir (сигир), урумск. сыгыр и др.

сыерчык

Ближайшее родство

существительные

корова (коровий, говяжий) (лат. Bos taurus taurus)

корова (о неуклюжем человеке)

вторая часть составных названий рогатых животных, соответствующая суффиксам -уха, -иха или слову самка


бозау

bozaw (romanization)
бозау (nominative singular)
бозаулар (nominative plural)
бозауның (possessive singular)
бозауларның (possessive plural)
бозауга (dative singular)
бозауларга (dative plural)
бозауны (accusative singular)
бозауларны (accusative plural)
бозауда (locative singular)
бозауларда (locative plural)
бозаудан (singular)
бозаулардан (plural)
бозавым (first-person singular)
бозавыбыз (first-person plural)
бозавың (second-person singular)
бозавыгыз (second-person plural)
бозавы (third-person singular)
бозаулары (third-person plural)

Общетюркское.

бозауларга

Ближайшее родство

телёнок (телячий)

бозау ите


сарык

sarıq (romanization)
сарык (nominative singular)
сарыклар (nominative plural)
сарыкның (possessive singular)
сарыкларның (possessive plural)
сарыкка (dative singular)
сарыкларга (dative plural)
сарыкны (accusative singular)
сарыкларны (accusative plural)
сарыкта (locative singular)
сарыкларда (locative plural)
сарыктан (singular)
сарыклардан (plural)
сарыгым (first-person singular)
сарыгыбыз (first-person plural)
сарыгың (second-person singular)
сарыгыгыз (second-person plural)
сарыгы (third-person singular)
сарыклары (third-person plural)

сарыкчылык

Ближайшее родство

существительные

баран (о бестолковом человеке)

в знач. прил.


электрон

электрон (nominative singular)
электроннар (nominative plural)
электронның (possessive singular)
электроннарның (possessive plural)
электронга (dative singular)
электроннарга (dative plural)
электронны (accusative singular)
электроннарны (accusative plural)
электронда (locative singular)
электроннарда (locative plural)
электроннан (singular)
электроннардан (plural)
электроным (first-person singular)
электроныбыз (first-person plural)
электроның (second-person singular)
электроныгыз (second-person plural)
электроны (third-person singular)
электроннары (third-person plural)

Из др.-греч. ἤλεκτρον «электр, блестящий металл; янтарь», далее из неустановленной формы.

электрон (аналогично русскому слову)


математика

математика (аналогично русскому слову)


абразив

Происходит от франц. abrasif «шлифовальный», далее из abrasion «абразия; истирание; шлифовка», далее от лат. abrasio «сбривание», от гл. abradere «соскабливать; сбривать», далее из a (варианты: ab, abs) «от, из» + radere «скоблить, скрести; брить», далее из праиндоевр. *razd- «копать, скрести».

абразив (аналогично русскому слову)


кибернетика

От др.-греч. κυβερνητική «искусство управления», далее из κυβερνήτης «навигатор», далее из κυβερνάω «управлять, рулить», далее из неустановленной формы.


тетраэдр

От др.-греч. τετράεδρον «четырёхгранник», далее из τετρά- «четырёх-» + ἕδρα «сиденье, кресло, основание, низ», далее из праиндоевр. *sede- «сидеть».

тетраэдр (аналогично русскому слову); четырёхгранник


җир

cir (romanization)
җир (nominative singular)
җирләр (nominative plural)
җирнең (possessive singular)
җирләрнең (possessive plural)
җиргә (dative singular)
җирләргә (dative plural)
җирне (accusative singular)
җирләрне (accusative plural)
җирдә (locative singular)
җирләрдә (locative plural)
җирдән (singular)
җирләрдән (plural)
ем (first-person singular)
ебез (first-person plural)
ең (second-person singular)
егез (second-person plural)
е (third-person singular)
җирләре (third-person plural)

Общетюркское

Җир

Ближайшее родство

җирлек

Ближайшее родство

существительные

җирсезлек

Ближайшее родство

существительные

җирсез

Ближайшее родство

прилагательные

җирле

Ближайшее родство

прилагательные

җирләргә

Ближайшее родство

җирләшергә

Ближайшее родство

җирсенергә

Ближайшее родство

җиргә

Ближайшее родство

Земля (земной шар), земной

Әүвәл Аллаһы күкне һәм җирне яратты.

В начале сотворил Бог небо и землю.

Быт 1.1

земля, грунт, почва

поле, участок


вакыт

waqıt (romanization)
вакыт (nominative singular)
вакытлар (nominative plural)
вакытның (possessive singular)
вакытларның (possessive plural)
вакытка (dative singular)
вакытларга (dative plural)
вакытны (accusative singular)
вакытларны (accusative plural)
вакытта (locative singular)
вакытларда (locative plural)
вакыттан (singular)
вакытлардан (plural)
вакытым (first-person singular)
вакытыбыз (first-person plural)
вакытың (second-person singular)
вакытыгыз (second-person plural)
вакыты (third-person singular)
вакыты (third-person plural)

Из перс. وقت (vaqt) ‘время’, далее из араб. وقت (waqt) ‘время’.

вакытлы

Ближайшее родство

прилагательные

вакытсыз

Ближайшее родство

прилагательные

вакыт-вакыт

Ближайшее родство

вакытлы-вакытсыз

Ближайшее родство

вакытлыча

Ближайшее родство

вакытында

Ближайшее родство

бервакыт

Ближайшее родство

һәрвакыт

Ближайшее родство

һичвакыт

Ближайшее родство

Вакыт соң иде инде, һәм шәкертләре, Аның янына килеп: – Биредә бик аулак, вакыт та соң инде.

И как времени прошло много, ученики Его, приступив к Нему, говорят: место здесь пустынное, а времени уже много, —

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Евангелие от Марка 6:35, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма

пора, срок, период, момент


җил

cil (romanization)
җил (nominative singular)
җилләр (nominative plural)
җилнең (possessive singular)
җилләрнең (possessive plural)
җилгә (dative singular)
җилләргә (dative plural)
җилне (accusative singular)
җилләрне (accusative plural)
җилдә (locative singular)
җилләрдә (locative plural)
җилдән (singular)
җилләрдән (plural)
ем (first-person singular)
ебез (first-person plural)
ең (second-person singular)
егез (second-person plural)
е (third-person singular)
җилләре (third-person plural)

җиллек

Ближайшее родство

существительные

җилкән

Ближайшее родство

существительные

җилләткеч

Ближайшее родство

существительные

җилбәзәклек

Ближайшее родство

существительные

җил-давыл

Ближайшее родство

существительные

җилле

Ближайшее родство

прилагательные

җилкәнле

Ближайшее родство

прилагательные

җилсез

Ближайшее родство

прилагательные

җилбәзәк

Ближайшее родство

прилагательные

җилкуар

Ближайшее родство

прилагательные

җилләргә

Ближайшее родство

җилләнергә

Ближайшее родство

җилләтергә

Ближайшее родство

җилгәрергә

Ближайшее родство

җилбәгәй

Ближайшее родство

Котлары алынган шәкертләр бер-берсенә: – Кем соң Ул? Җил дә, күл дә Аңа буйсына ич, – диештеләр.

И убоялись страхом великим и говорили между собою: кто же Сей, что и ветер и море повинуются Ему?

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Евангелие от Марка 4:41, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма


яңгыр

yañğır (romanization)
яңгыр (nominative singular)
яңгырлар (nominative plural)
яңгырның (possessive singular)
яңгырларның (possessive plural)
яңгырга (dative singular)
яңгырларга (dative plural)
яңгырны (accusative singular)
яңгырларны (accusative plural)
яңгырда (locative singular)
яңгырларда (locative plural)
яңгырдан (singular)
яңгырлардан (plural)
яңгырым (first-person singular)
яңгырыбыз (first-person plural)
яңгырың (second-person singular)
яңгырыгыз (second-person plural)
яңгыры (third-person singular)
яңгырлары (third-person plural)

яңгырсызлык

Ближайшее родство

существительные

яңгырау

Ближайшее родство

существительные

яңгыраш

Ближайшее родство

существительные

яңгырлы

Ближайшее родство

прилагательные

яңгырсыз

Ближайшее родство

прилагательные

яңгыравык

Ближайшее родство

прилагательные

яңгыраулы

Ближайшее родство

прилагательные

яңгырларга

Ближайшее родство

яңгырарга

Ближайшее родство

яңгыратырга

Ближайшее родство

дождь (дождевой)

яңгыр ява

Гайсә янә халыкка мөрәҗәгать итте: – Көнбатышта болыт күтәрелгәнен күрүгә, сез, яңгыр явар, дисез; һәм шулай була да.

Сказал же и народу: когда вы видите облако, поднимающееся с запада, тотчас говорите: «дождь будет», и бывает так;

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Евангелие от Луки 12:54, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма


сазан

sazan (romanization)
сазан (nominative singular)
сазаннар (nominative plural)
сазанның (possessive singular)
сазаннарның (possessive plural)
сазанга (dative singular)
сазаннарга (dative plural)
сазанны (accusative singular)
сазаннарны (accusative plural)
сазанда (locative singular)
сазаннарда (locative plural)
сазаннан (singular)
сазаннардан (plural)
сазаным (first-person singular)
сазаныбыз (first-person plural)
сазаның (second-person singular)
сазаныгыз (second-person plural)
сазаны (third-person singular)
сазаннары (third-person plural)

От саз (болото)

саз

Ближайшее родство

существительные

сазан (сазаний)


карп

карп (nominative singular)
карплар (nominative plural)
карпның (possessive singular)
карпларның (possessive plural)
карпка (dative singular)
карпларга (dative plural)
карпны (accusative singular)
карпларны (accusative plural)
карпта (locative singular)
карпларда (locative plural)
карптан (singular)
карплардан (plural)
карпым (first-person singular)
карпыбыз (first-person plural)
карпың (second-person singular)
карпыгыз (second-person plural)
карпы (third-person singular)
карплары (third-person plural)

Происходит от прагерм., от которой в числе прочего произошли: готск. *karpa (предположительно), др.-в.-нем. kаrро, сhаrрfо, откуда и лит. kárpa «карп». Из герм. заимствованы: укр. карп, словенск. kàrp (род. п. kárpa, чешск. kарr, словацк. kароr, польск. kаrр (род. п. kаrрiа), в.-луж. kаrр, н.-луж. kаrра, полабск. kаrр.

карп (аналогично русскому слову)


клавиатура

клавиатура (nominative singular)
клавиатуралар (nominative plural)
клавиатураның (possessive singular)
клавиатураларның (possessive plural)
клавиатурага (dative singular)
клавиатураларга (dative plural)
клавиатураны (accusative singular)
клавиатураларны (accusative plural)
клавиатурада (locative singular)
клавиатураларда (locative plural)
клавиатурадан (singular)
клавиатуралардан (plural)
клавиатурам (first-person singular)
клавиатурабыз (first-person plural)
клавиатураң (second-person singular)
клавиатурагыз (second-person plural)
клавиатурасы (third-person singular)
клавиатурасы (third-person plural)

клавиатура (аналогично русскому слову)


әни

äni (romanization)
әни (nominative singular)
әниләр (nominative plural)
әнинең (possessive singular)
әниләрнең (possessive plural)
әнигә (dative singular)
әниләргә (dative plural)
әнине (accusative singular)
әниләрне (accusative plural)
әнидә (locative singular)
әниләрдә (locative plural)
әнидән (singular)
әниләрдән (plural)
әнием (first-person singular)
әниебез (first-person plural)
әниең (second-person singular)
әниегез (second-person plural)
әнисе (third-person singular)
әниләре (third-person plural)

әнкәй

Ближайшее родство

существительные


әти

äti (romanization)
әти (nominative singular)
әтиләр (nominative plural)
әтинең (possessive singular)
әтиләрнең (possessive plural)
әтигә (dative singular)
әтиләргә (dative plural)
әтине (accusative singular)
әтиләрне (accusative plural)
әтидә (locative singular)
әтиләрдә (locative plural)
әтидән (singular)
әтиләрдән (plural)
әтием (first-person singular)
әтиебез (first-person plural)
әтиең (second-person singular)
әтиегез (second-person plural)
әтисе (third-person singular)
әтиләре (third-person plural)

әткәй

Ближайшее родство

существительные


тукран

tuqran (romanization)
тукран (nominative singular)
тукраннар (nominative plural)
тукранның (possessive singular)
тукраннарның (possessive plural)
тукранга (dative singular)
тукраннарга (dative plural)
тукранны (accusative singular)
тукраннарны (accusative plural)
тукранда (locative singular)
тукраннарда (locative plural)
тукраннан (singular)
тукраннардан (plural)
тукраным (first-person singular)
тукраныбыз (first-person plural)
тукраның (second-person singular)
тукраныгыз (second-person plural)
тукраны (third-person singular)
тукраннары (third-person plural)

Согласно Р. Ахметьянову, слово-гибрид, образованное от тукылдык (см. тукылдарга) и тумыркан (см. тумырырга)

тукранбаш

Ближайшее родство

существительные

дятел (дятловый)


акчарлак

акчарлак (nominative singular)
акчарлаклар (nominative plural)
акчарлакның (possessive singular)
акчарлакларның (possessive plural)
акчарлакка (dative singular)
акчарлакларга (dative plural)
акчарлакны (accusative singular)
акчарлакларны (accusative plural)
акчарлакта (locative singular)
акчарлакларда (locative plural)
акчарлактан (singular)
акчарлаклардан (plural)
акчарлагым (first-person singular)
акчарлагыбыз (first-person plural)
акчарлагың (second-person singular)
акчарлагыгыз (second-person plural)
акчарлагы (third-person singular)
акчарлаклары (third-person plural)

Акчарлак килгәч, елгаларда боз тиз кузгалыр.


сыерчык

sıyırçıq (romanization)
сыерчык (nominative singular)
сыерчыклар (nominative plural)
сыерчыкның (possessive singular)
сыерчыкларның (possessive plural)
сыерчыкка (dative singular)
сыерчыкларга (dative plural)
сыерчыкны (accusative singular)
сыерчыкларны (accusative plural)
сыерчыкта (locative singular)
сыерчыкларда (locative plural)
сыерчыктан (singular)
сыерчыклардан (plural)
сыерчыгым (first-person singular)
сыерчыгыбыз (first-person plural)
сыерчыгың (second-person singular)
сыерчыгыгыз (second-person plural)
сыерчыгы (third-person singular)
сыерчыклары (third-person plural)

От пратюркск. *sɨgɨrčɨk «скворец», от которой в числе прочего произошли: азерб. sığırçın, баш. сыйырсыҡ, тат. сыерчык, киргизск. чыйырчык, крымск.-тат. sıyırcıq, турецк. sığırcık и др.

сыер

Ближайшее родство

существительные


күгәрчен

kügärçen (romanization)
күгәрчен (nominative singular)
күгәрченнәр (nominative plural)
күгәрченнең (possessive singular)
күгәрченнәрнең (possessive plural)
күгәрченгә (dative singular)
күгәрченнәргә (dative plural)
күгәрченне (accusative singular)
күгәрченнәрне (accusative plural)
күгәрчендә (locative singular)
күгәрченнәрдә (locative plural)
күгәрченнән (singular)
күгәрченнәрдән (plural)
күгәрченем (first-person singular)
күгәрченебез (first-person plural)
күгәрченең (second-person singular)
күгәрченегез (second-person plural)
күгәрчене (third-person singular)
күгәрченнәре (third-person plural)

От пратюркск. *kökärčin, от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. kögürčgen, kögürčgün, кыпчакск. kӧgerčin, башк. күгәрсен, казахск. көгершін, карач.-балкарск. кёгюрчюн, кирг. көгүчкөн, көгүрчкөн, кумыкск. гёгюрчюн, ногайск. коьгершин, азерб. göyərçin, османск. كوكرجين (güvercin), тур. güvercin и др. Пратюркск. форма восходит к пратюркск. *kök «голубой».

күгәрергә

Ближайшее родство

голубь (голубиный)

голубка, голубушка (моя), голубчик, голубок (мой)

с притяж. аффиксом 1-го л.


песнәк

pesnäk (romanization)
песнәк (nominative singular)
песнәкләр (nominative plural)
песнәкнең (possessive singular)
песнәкләрнең (possessive plural)
песнәккә (dative singular)
песнәкләргә (dative plural)
песнәкне (accusative singular)
песнәкләрне (accusative plural)
песнәктә (locative singular)
песнәкләрдә (locative plural)
песнәктән (singular)
песнәкләрдән (plural)
песнәгем (first-person singular)
песнәгебез (first-person plural)
песнәгең (second-person singular)
песнәгегез (second-person plural)
песнәге (third-person singular)
песнәкләре (third-person plural)

синица (синичий)


күркә

күркә (nominative singular)
күркәләр (nominative plural)
күркәнең (possessive singular)
күркәләрнең (possessive plural)
күркәгә (dative singular)
күркәләргә (dative plural)
күркәне (accusative singular)
күркәләрне (accusative plural)
күркәдә (locative singular)
күркәләрдә (locative plural)
күркәдән (singular)
күркәләрдән (plural)
күркәм (first-person singular)
күркәбез (first-person plural)
күркәң (second-person singular)
күркәгез (second-person plural)
күркәсе (third-person singular)
күркәләре (third-person plural)

индейка, индюк (индюшачий)


күркә

шишка (сосны, ели)


бөркет

börket (romanization)
бөркет (nominative singular)
бөркетләр (nominative plural)
бөркетнең (possessive singular)
бөркетләрнең (possessive plural)
бөркеткә (dative singular)
бөркетләргә (dative plural)
бөркетне (accusative singular)
бөркетләрне (accusative plural)
бөркеттә (locative singular)
бөркетләрдә (locative plural)
бөркеттән (singular)
бөркетләрдән (plural)
бөркетем (first-person singular)
бөркетебез (first-person plural)
бөркетең (second-person singular)
бөркетегез (second-person plural)
бөркете (third-person singular)
бөркетләре (third-person plural)

бөркетче

Ближайшее родство

существительные

орёл, беркут (орлиный)

Беренче җан иясе арысланга, икенчесе үгез бозауга охшаган, өченчесенең йөзе кешенеке кебек, дүртенчесе исә очып баручы бөркет сыман иде.

И первое животное было подобно льву, и второе животное подобно тельцу, и третье животное имело лицо, как человек, и четвертое животное подобно орлу летящему.

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Апокалипсис 4:7, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма


тау

taw (romanization)
тау (nominative singular)
таулар (nominative plural)
тауның (possessive singular)
тауларның (possessive plural)
тауга (dative singular)
тауларга (dative plural)
тауны (accusative singular)
тауларны (accusative plural)
тауда (locative singular)
тауларда (locative plural)
таудан (singular)
таулардан (plural)
тавым (first-person singular)
тавыбыз (first-person plural)
тавың (second-person singular)
тавыгыз (second-person plural)
тавы (third-person singular)
таулары (third-person plural)

Общетюркское.

таулык

Ближайшее родство

существительные

тау-таш

Ближайшее родство

существительные

янартау

Ближайшее родство

существительные

таулы

Ближайшее родство

прилагательные

тау-тау

Ближайшее родство

гора (горный)

Якында гына, тау битендә, шактый зур дуңгыз көтүе утлап йөри иде.

Паслось же там при горе большое стадо свиней.

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Евангелие от Марка 5:11, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма


кыр

кыр (nominative singular)
кырлар (nominative plural)
кырның (possessive singular)
кырларның (possessive plural)
кырга (dative singular)
кырларга (dative plural)
кырны (accusative singular)
кырларны (accusative plural)
кырда (locative singular)
кырларда (locative plural)
кырдан (singular)
кырлардан (plural)
кырым (first-person singular)
кырыбыз (first-person plural)
кырың (second-person singular)
кырыгыз (second-person plural)
кыры (third-person singular)
кырлары (third-person plural)

кырчы

Ближайшее родство

существительные

кырчылык

Ближайшее родство

существительные

кырлык

Ближайшее родство

существительные

кырый

Ближайшее родство

существительные

кыргый

Ближайшее родство

прилагательные

поле (полевой, дикий)


чия

çiyä (romanization)
чия (nominative singular)
чияләр (nominative plural)
чиянең (possessive singular)
чияләрнең (possessive plural)
чиягә (dative singular)
чияләргә (dative plural)
чияне (accusative singular)
чияләрне (accusative plural)
чиядә (locative singular)
чияләрдә (locative plural)
чиядән (singular)
чияләрдән (plural)
чиям (first-person singular)
чиябез (first-person plural)
чияң (second-person singular)
чиягез (second-person plural)
чиясе (third-person singular)
чияләре (third-person plural)

Происходит от пратюркск. *čije «вишня», от которой в числе прочего произошли:, башк. сейә, казахск. шие, кирг. чие, кумыкск. жие, тат. чия

чиялек

Ближайшее родство

существительные

вишня (вишнёвый)


дөя

döyä (romanization)
дөя (nominative singular)
дөяләр (nominative plural)
дөянең (possessive singular)
дөяләрнең (possessive plural)
дөягә (dative singular)
дөяләргә (dative plural)
дөяне (accusative singular)
дөяләрне (accusative plural)
дөядә (locative singular)
дөяләрдә (locative plural)
дөядән (singular)
дөяләрдән (plural)
дөям (first-person singular)
дөябез (first-person plural)
дөяң (second-person singular)
дөягез (second-person plural)
дөясе (third-person singular)
дөяләре (third-person plural)

Общетюркское

дөяче

Ближайшее родство

существительные

верблюд (верблюжий)


бәрәңге

bäräñge (romanization)
бәрәңге (nominative singular)
бәрәңгеләр (nominative plural)
бәрәңгенең (possessive singular)
бәрәңгеләрнең (possessive plural)
бәрәңгегә (dative singular)
бәрәңгеләргә (dative plural)
бәрәңгене (accusative singular)
бәрәңгеләрне (accusative plural)
бәрәңгедә (locative singular)
бәрәңгеләрдә (locative plural)
бәрәңгедән (singular)
бәрәңгеләрдән (plural)
бәрәңгем (first-person singular)
бәрәңгебез (first-person plural)
бәрәңгең (second-person singular)
бәрәңгегез (second-person plural)
бәрәңгесе (third-person singular)
бәрәңгеләре (third-person plural)

Предположительно, слово монгольского происхождения, означавшее нечто круглой формы

 Статья нуждается в доработке.
Это незаконченная статья. Вы можете помочь проекту, исправив и дополнив её.
В частности, следует уточнить сведения о:
* морфологии
* произношении
* этимологии
(См. Общепринятые правила).

бәрәңгеле

Ближайшее родство

прилагательные

картофель, картошка (картофельный)


каурый

qawrıy (romanization)
каурый (nominative singular)
каурыйлар (nominative plural)
каурыйның (possessive singular)
каурыйларның (possessive plural)
каурыйга (dative singular)
каурыйларга (dative plural)
каурыйны (accusative singular)
каурыйларны (accusative plural)
каурыйда (locative singular)
каурыйларда (locative plural)
каурыйдан (singular)
каурыйлардан (plural)
каурыем (first-person singular)
каурыебыз (first-person plural)
каурыең (second-person singular)
каурыегыз (second-person plural)
каурыйсы (third-person singular)
каурыйлары (third-person plural)

каурыйсыман

Ближайшее родство

прилагательные

наречие

Ближайшее родство

прилагательные


абый

abıy (romanization)
абый (nominative singular)
абыйлар (nominative plural)
абыйның (possessive singular)
абыйларның (possessive plural)
абыйга (dative singular)
абыйларга (dative plural)
абыйны (accusative singular)
абыйларны (accusative plural)
абыйда (locative singular)
абыйларда (locative plural)
абыйдан (singular)
абыйлардан (plural)
абыем (first-person singular)
абыебыз (first-person plural)
абыең (second-person singular)
абыегыз (second-person plural)
абыйсы (third-person singular)
абыйлары (third-person plural)

абыйлы-энеле

Ближайшее родство

прилагательные

абыйлы-сеңелле

Ближайшее родство

прилагательные

старший брат


цирк

t̻̪͡s̪ɨr̠kˈlɑr

t̻̪͡s̪ɨɾ̠kˈlɑr

tsirk (romanization)
цирк (nominative singular)
цирклар (nominative plural)
циркның (possessive singular)
циркларның (possessive plural)
циркка (dative singular)
циркларга (dative plural)
циркны (accusative singular)
циркларны (accusative plural)
циркта (locative singular)
циркларда (locative plural)
цирктан (singular)
цирклардан (plural)
циркым (first-person singular)
циркыбыз (first-person plural)
циркың (second-person singular)
циркыгыз (second-person plural)
циркы (third-person singular)
циркы (third-person plural)

Из лат. circus «круг; цирк, ристалище», далее из праиндоевр. *kirk- «поворачивать, закруглять(ся)».

Яңа цирк


иң

иң (nominative singular)
иңнәр (nominative plural)
иңнең (possessive singular)
иңнәрнең (possessive plural)
иңгә (dative singular)
иңнәргә (dative plural)
иңне (accusative singular)
иңнәрне (accusative plural)
иңдә (locative singular)
иңнәрдә (locative plural)
иңнән (singular)
иңнәрдән (plural)
иңем (first-person singular)
иңебез (first-person plural)
иңең (second-person singular)
иңегез (second-person plural)
иңе (third-person singular)
иңнәре (third-person plural)

иңбаш

Ближайшее родство

существительные

иңсә

Ближайшее родство

существительные

иңлек

Ближайшее родство

существительные

иңле

Ближайшее родство

прилагательные

иңләргә

Ближайшее родство

иңләп

Ближайшее родство

иңгә-буйга

Ближайшее родство

иңгә-иң

Ближайшее родство


тугай

tuğay (romanization)
тугай (nominative singular)
тугайлар (nominative plural)
тугайның (possessive singular)
тугайларның (possessive plural)
тугайга (dative singular)
тугайларга (dative plural)
тугайны (accusative singular)
тугайларны (accusative plural)
тугайда (locative singular)
тугайларда (locative plural)
тугайдан (singular)
тугайлардан (plural)
тугаем (first-person singular)
тугаебыз (first-person plural)
тугаең (second-person singular)
тугаегыз (second-person plural)
тугае (third-person singular)
тугайлары (third-person plural)

тугайлык

Ближайшее родство

существительные

тугайлы

Ближайшее родство

прилагательные

тугайланырга

Ближайшее родство

излучина, излучина (реки)

тугайный лес (редкий лес в пойме реки)


бәби

bäbi (romanization)
бәби (nominative singular)
бәбиләр (nominative plural)
бәбинең (possessive singular)
бәбиләрнең (possessive plural)
бәбигә (dative singular)
бәбиләргә (dative plural)
бәбине (accusative singular)
бәбиләрне (accusative plural)
бәбидә (locative singular)
бәбиләрдә (locative plural)
бәбидән (singular)
бәбиләрдән (plural)
ем (first-person singular)
ебез (first-person plural)
ең (second-person singular)
егез (second-person plural)
е (third-person singular)
бәбиләре (third-person plural)

бәбиләргә

Ближайшее родство

младенец, грудной ребёнок


карлыгач

qarlığaç (romanization)
карлыгач (nominative singular)
карлыгачлар (nominative plural)
карлыгачның (possessive singular)
карлыгачларның (possessive plural)
карлыгачка (dative singular)
карлыгачларга (dative plural)
карлыгачны (accusative singular)
карлыгачларны (accusative plural)
карлыгачта (locative singular)
карлыгачларда (locative plural)
карлыгачтан (singular)
карлыгачлардан (plural)
карлыгачым (first-person singular)
карлыгачыбыз (first-person plural)
карлыгачың (second-person singular)
карлыгачыгыз (second-person plural)
карлыгачы (third-person singular)
карлыгачы (third-person plural)

Общетюркское. См. тур. kırlangıç, узб. qaldirg'och

Карлыгач

Ближайшее родство

ласточка (ласточкин)


сандугач

sanduğaç (romanization)
сандугач (nominative singular)
сандугачлар (nominative plural)
сандугачның (possessive singular)
сандугачларның (possessive plural)
сандугачка (dative singular)
сандугачларга (dative plural)
сандугачны (accusative singular)
сандугачларны (accusative plural)
сандугачта (locative singular)
сандугачларда (locative plural)
сандугачтан (singular)
сандугачлардан (plural)
сандугачым (first-person singular)
сандугачыбыз (first-person plural)
сандугачың (second-person singular)
сандугачыгыз (second-person plural)
сандугачы (third-person singular)
сандугачы (third-person plural)

соловей (соловьиный)


тургай

turğay (romanization)
тургай (nominative singular)
тургайлар (nominative plural)
тургайның (possessive singular)
тургайларның (possessive plural)
тургайга (dative singular)
тургайларга (dative plural)
тургайны (accusative singular)
тургайларны (accusative plural)
тургайда (locative singular)
тургайларда (locative plural)
тургайдан (singular)
тургайлардан (plural)
тургаем (first-person singular)
тургаебыз (first-person plural)
тургаең (second-person singular)
тургаегыз (second-person plural)
тургае (third-person singular)
тургайлары (third-person plural)


тал

тал (nominative singular)
таллар (nominative plural)
талның (possessive singular)
талларның (possessive plural)
талга (dative singular)
талларга (dative plural)
талны (accusative singular)
талларны (accusative plural)
талда (locative singular)
талларда (locative plural)
талдан (singular)
таллардан (plural)
талым (first-person singular)
талыбыз (first-person plural)
талың (second-person singular)
талыгыз (second-person plural)
талы (third-person singular)
таллары (third-person plural)

Общетюркское.

таллык

Ближайшее родство

существительные

таллы

Ближайшее родство

прилагательные

ива, верба (ивовый, вербный)


каен

qayın (romanization)
каен (nominative singular)
каеннар (nominative plural)
каенның (possessive singular)
каеннарның (possessive plural)
каенга (dative singular)
каеннарга (dative plural)
каенны (accusative singular)
каеннарны (accusative plural)
каенда (locative singular)
каеннарда (locative plural)
каеннан (singular)
каеннардан (plural)
каеным (first-person singular)
каеныбыз (first-person plural)
каеның (second-person singular)
каеныгыз (second-person plural)
каены (third-person singular)
каеннары (third-person plural)

каенлык

Ближайшее родство

существительные

берёза (берёзовый)


нарат

нарат (nominative singular)
наратлар (nominative plural)
наратның (possessive singular)
наратларның (possessive plural)
наратка (dative singular)
наратларга (dative plural)
наратны (accusative singular)
наратларны (accusative plural)
наратта (locative singular)
наратларда (locative plural)
нараттан (singular)
наратлардан (plural)
наратым (first-person singular)
наратыбыз (first-person plural)
наратың (second-person singular)
наратыгыз (second-person plural)
нараты (third-person singular)
нараты (third-person plural)

наратлык

Ближайшее родство

существительные

наратбаш

Ближайшее родство

существительные

в знач. прил.


йомырка

йомырка (nominative singular)
йомыркалар (nominative plural)
йомырканың (possessive singular)
йомыркаларның (possessive plural)
йомыркага (dative singular)
йомыркаларга (dative plural)
йомырканы (accusative singular)
йомыркаларны (accusative plural)
йомыркада (locative singular)
йомыркаларда (locative plural)
йомыркадан (singular)
йомыркалардан (plural)
йомыркам (first-person singular)
йомыркабыз (first-person plural)
йомыркаң (second-person singular)
йомыркагыз (second-person plural)
йомыркасы (third-person singular)
йомыркасы (third-person plural)

От пратюркск. *jumurtka «яйцо», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. jumurtɣa, jumurɣa, азерб. yumurta, тур. yumurta, осман. یومورطه ((yumurta)), туркм. ýumurtga, гагауз. yımırta, башк. йомортҡа, тат. йомырка, кр.-тат. yumurta, карач.-балк. джумуртха, кумык. йымырткъа, караим. йумурта, крымчак. йымырта, казах. жұмыртқа, ног. юмыртка, кирг. жумуртка, алт. јымыртка, якут. сымыыт, долг. һымыыт, тоф. нюмурһа, тув. чуурга, хакас. нымырха, шор. ныбыртқа, чув. ҫӑмарта и др.

йомыркалы

Ближайшее родство

прилагательные


ипи

ipi (romanization)
ипи (nominative singular)
ипиләр (nominative plural)
ипинең (possessive singular)
ипиләрнең (possessive plural)
ипигә (dative singular)
ипиләргә (dative plural)
ипине (accusative singular)
ипиләрне (accusative plural)
ипидә (locative singular)
ипиләрдә (locative plural)
ипидән (singular)
ипиләрдән (plural)
ем (first-person singular)
ебез (first-person plural)
ең (second-person singular)
егез (second-person plural)
е (third-person singular)
ипиләре (third-person plural)

Происходит от ??

ипилек

Ближайшее родство

существительные


йолдыз

yoldız (romanization)
йолдыз (nominative singular)
йолдызлар (nominative plural)
йолдызның (possessive singular)
йолдызларның (possessive plural)
йолдызга (dative singular)
йолдызларга (dative plural)
йолдызны (accusative singular)
йолдызларны (accusative plural)
йолдызда (locative singular)
йолдызларда (locative plural)
йолдыздан (singular)
йолдызлардан (plural)
йолдызым (first-person singular)
йолдызыбыз (first-person plural)
йолдызың (second-person singular)
йолдызыгыз (second-person plural)
йолдызы (third-person singular)
йолдызлары (third-person plural)

От пратюркск. *jul-duŕ «звезда», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. jultuz, караханидск. يُلْدُزْ (yulduz), азерб. ulduz (улдуз; اولدوز), башк. йондоҙ, долганск. һулус, каракалп. juldız (жулдыз), казахск. жұлдыз, карач.-балк. жулдуз, джулдуз, караим. йолдуз, кирг. жылдыз, кр.-тат. yulduz (юлдуз), кумыкск. юлдуз, ногайск. юлдыз, османск. یلدز (yıldız), тат. йолдыз (yoldız), тофалар. сылтыс, тувинск. сылдыс, туркм. ýyldyz, тур., гагаузск. yıldız, узб. yulduz (юлдуз), уйгурск. يۇلتۇز (yultuz), хакас., шорск. чылтыс, чувашск. ҫӑлтӑр, южн.-алтайск. јылдыс, якутск. сулус и др.

Йолдыз

Ближайшее родство

йолдызлык

Ближайшее родство

существительные

йолдызча

Ближайшее родство

существительные

йолдызчык

Ближайшее родство

существительные

йолдызлы

Ближайшее родство

прилагательные

йолдызара

Ближайшее родство

прилагательные

звезда (звездный)

Патшаны тыңлаганнан соң, йолдызчылар юлга чыктылар, һәм көнчыгышта күргән йолдыз алларыннан барды. Бала булган урынга килеп җиткәч туктады.

Они, выслушав царя, пошли. [И] се, звезда, которую видели они на востоке, шла перед ними, как наконец пришла и остановилась над местом, где был Младенец.

Институт Перевода Библии, «Изге Язма», Евангелие от Матфея 2:9, 2001 г. [ИПБ]

Институт Перевода Библии

Изге Язма

звезда (геометрическая фигура)

звезда (предмет, имеющий форму звезды)

звезда (знаменитость)


малай

малай (nominative singular)
малайлар (nominative plural)
малайның (possessive singular)
малайларның (possessive plural)
малайга (dative singular)
малайларга (dative plural)
малайны (accusative singular)
малайларны (accusative plural)
малайда (locative singular)
малайларда (locative plural)
малайдан (singular)
малайлардан (plural)
малаем (first-person singular)
малаебыз (first-person plural)
малаең (second-person singular)
малаегыз (second-person plural)
малае (third-person singular)
малайлары (third-person plural)

Из русск.малой, малый или от др.-тюрк. bala «ребёнок».

малайлык

Ближайшее родство

существительные

малай-шалай

Ближайшее родство

существительные

малайларча

Ближайшее родство

мальчик (мальчишеский)

сын (сыновний)

ученик, подмастерье


малай

малай (nominative singular)
малайлар (nominative plural)
малайның (possessive singular)
малайларның (possessive plural)
малайга (dative singular)
малайларга (dative plural)
малайны (accusative singular)
малайларны (accusative plural)
малайда (locative singular)
малайларда (locative plural)
малайдан (singular)
малайлардан (plural)
малаем (first-person singular)
малаебыз (first-person plural)
малаең (second-person singular)
малаегыз (second-person plural)
малае (third-person singular)
малайлары (third-person plural)
malay (romanization)

Происходит от ??


егет

yeget (romanization)
егет (nominative singular)
егетләр (nominative plural)
егетнең (possessive singular)
егетләрнең (possessive plural)
егеткә (dative singular)
егетләргә (dative plural)
егетне (accusative singular)
егетләрне (accusative plural)
егеттә (locative singular)
егетләрдә (locative plural)
егеттән (singular)
егетләрдән (plural)
егетем (first-person singular)
егетебез (first-person plural)
егетең (second-person singular)
егетегез (second-person plural)
егете (third-person singular)
егетләре (third-person plural)

Общетюркское.

егетлек

Ближайшее родство

существительные

егет-җилән

Ближайшее родство

существительные

егетләргә

Ближайшее родство

егетләрчә

Ближайшее родство

парень, юноша, молодой человек

поклонник, ухажер, кавалер

джигит, храбрец, молодец


яр

яр (nominative singular)
ярлар (nominative plural)
ярның (possessive singular)
ярларның (possessive plural)
ярга (dative singular)
ярларга (dative plural)
ярны (accusative singular)
ярларны (accusative plural)
ярда (locative singular)
ярларда (locative plural)
ярдан (singular)
ярлардан (plural)
ярым (first-person singular)
ярыбыз (first-person plural)
ярың (second-person singular)
ярыгыз (second-person plural)
яры (third-person singular)
ярлары (third-person plural)

Общетюркское.

берег (береговой)


яр

возлюбленный, любимый


цитата

От лат. citata форма ж. рода от citatus, прич. прош. гл. citare «приводить в движение, потрясать», усилит. к ciere «приводить в движение, двигать», из праиндоевр. *keie- «двигать».

цитата (аналогично русскому слову)