ҡоро ер

qʊ̞ˌrʊ̞ˈjɪ̞r

От ҡоро + ер.

Архипелагтар дингеҙҙә айырым йәки ҙур ҡоро ер массивы янында урынлаша ала.

Архипелаги могут располагаться в море отдельно или рядом с большими массивамисуши.

адъектив. сухопутный

Ҡоро ер ғәскәрҙәре.

Сухопутные войска.


һыуыр

һыуыр (nominative singular)
һыуырҙар (nominative plural)
һыуырҙың (singular)
һыуырҙарҙың (plural)
һыуырға (dative singular)
һыуырҙарға (dative plural)
һыуырҙы (accusative singular)
һыуырҙарҙы (accusative plural)
һыуырҙа (singular)
һыуырҙарҙа (plural)
һыуырҙан (singular)
һыуырҙарҙан (plural)

Происходит от ??

зоол. байбак, сурок, степной сурок (байбачий, сурочий) (лат. Marmota bobak)


һыуытҡыс

hɯ̞.wɯ̞t.ˈqɯ̞s

һыуытҡыс (nominative singular)
һыуытҡыстар (nominative plural)
һыуытҡыстың (singular)
һыуытҡыстарҙың (plural)
һыуытҡысҡа (dative singular)
һыуытҡыстарға (dative plural)
һыуытҡысты (accusative singular)
һыуытҡыстарҙы (accusative plural)
һыуытҡыста (singular)
һыуытҡыстарҙа (plural)
һыуытҡыстан (singular)
һыуытҡыстарҙан (plural)

Происходит от гл. һыуыт- «охлаждать, остужать» + -ҡыс «аффикс орудия действия, приспособления».

Ул арала бер ҡап аҡ майҙы, бер йомортҡаны һыуытҡыстан алып ҡуйығыҙ, йылынып йомшара торһон.

Тем временем достаньте изхолодильника пачку сливочного масла и одно яйцо, (так масло) согревшись, станет мягким.


дымлылыҡ

dɯ̞m.ɫɯ̞.ˈɫɯ̞q

дымлылыҡ (nominative singular)
дымлылыҡтар (nominative plural)
дымлылыҡтың (singular)
дымлылыҡтарҙың (plural)
дымлылыҡҡа (dative singular)
дымлылыҡтарға (dative plural)
дымлылыҡты (accusative singular)
дымлылыҡтарҙы (accusative plural)
дымлылыҡта (singular)
дымлылыҡтарҙа (plural)
дымлылыҡтан (singular)
дымлылыҡтарҙан (plural)

Происходит от прил. башк. дымлы «сырой; мокрый, влажный» + -лыҡ «афф. абстракции; обладания свойством».

дым

Ближайшее родство

существительные

дымлы

Ближайшее родство

прилагательные

дымлау

Ближайшее родство

сырость, влажность

Сүллектәге һауа дымлылығы бик түбән булғанға, ул ҡояш радияцияһынан һаҡламай.

Воздух в пустынях не защищает от солнечной радиации из-за очень низкойвлажности.


дөрөҫлөк

dʏ̞rʏ̞θˈlʏ̞k

дөрөҫлөк (nominative singular)
дөрөҫлөктәр (nominative plural)
дөрөҫлөктөң (singular)
дөрөҫлөктәрҙең (plural)
дөрөҫлөккә (dative singular)
дөрөҫлөктәргә (dative plural)
дөрөҫлөктө (accusative singular)
дөрөҫлөктәрҙе (accusative plural)
дөрөҫлөктә (singular)
дөрөҫлөктәрҙә (plural)
дөрөҫлөктән (singular)
дөрөҫлөктәрҙән (plural)

Происходит от дөрөҫ + формант -лөк «аффикс абстракции, обладания свойством».

дөрөҫ

Ближайшее родство

прилагательные

дөрөҫләү

Ближайшее родство

истина, правда

справедливость, правдивость, истинность; правота

правильность, верность, точность


өйрәкморон

ʏ̞jˈræk.mʊ̞ˈrʊ̞n

өйрәкморон (nominative singular)
өйрәкморондар (nominative plural)
өйрәкморондоң (singular)
өйрәкморондарҙың (plural)
өйрәкморонға (dative singular)
өйрәкморондарға (dative plural)
өйрәкморондо (accusative singular)
өйрәкморондарҙы (accusative plural)
өйрәкморонда (singular)
өйрәкморондарҙа (plural)
өйрәкморондан (singular)
өйрәкморондарҙан (plural)

Калька с русск. утконос, башк. өйрәк «утка» + башк. морон «нос».

өйрәк

Ближайшее родство

существительные

морон

Ближайшее родство

существительные

зоол. утконос (лат. Ornithorhynchus anatinus)


ҡоно

ҡоно (nominative singular)
ҡонолар (nominative plural)
ҡононоң (singular)
ҡоноларҙың (plural)
ҡоноға (dative singular)
ҡоноларға (dative plural)
ҡононо (accusative singular)
ҡоноларҙы (accusative plural)
ҡонола (singular)
ҡоноларҙа (plural)
ҡононан (singular)
ҡоноларҙан (plural)

Происходит от ??

зоол. росомаха (росомаший) (лат. Gulo gulo)

росомаха (росомаший) (лат. Gulo gulo)

адъектив., перен. алчный, жадный

алчный, жадный


осраҡлы

ʊ̞sˈrɑ̹q.ˈɫɯ̞

Происходит от сущ. башк. осраҡ «случай» + словообразовательный аффикс -лы.

осраҡ

Ближайшее родство

существительные

осраҡлыҡ

Ближайшее родство

существительные

случайный (случайно)

Ысынбарлыҡтың бөтөн осраҡлы айырымлыҡтарын байҡап үтеү мөмкин булмағанлыҡтан, философтар үҙ иғтибарын төп сәбәптәргә йүнәлтә, ысынбарлыҡтың иң ғөмүми ҡанундарын өйрәнә.

В силу невозможности обозреть всеслучайные различия (, существующие в) реальности, философы направляют свое внимание на главные причины, изучают самые общие законы реальности.

Осраҡлы һан.

Случайное число.

шальной (о пуле, снаряде)

Осраҡлы пуля.

Шальная пуля.


әҙәп

әҙәп (nominative singular)
әҙәптәр (nominative plural)
әҙәптең (singular)
әҙәптәрҙең (plural)
әҙәпкә (dative singular)
әҙәптәргә (dative plural)
әҙәпте (accusative singular)
әҙәптәрҙе (accusative plural)
әҙәптә (singular)
әҙәптәрҙә (plural)
әҙәптән (singular)
әҙәптәрҙән (plural)

Происходит от ??

әҙәплелек

Ближайшее родство

существительные

әҙәпле

Ближайшее родство

прилагательные

әҙәпһеҙ

Ближайшее родство

прилагательные

благовоспитанность, благопристойность, учтивость, деликатность, вежливость; приличие, этикет


ғәҙел

Из араб. عدل (ʿadl).

ғәҙеллек

Ближайшее родство

существительные

ғәҙелһеҙлек

Ближайшее родство

существительные

ғәҙеллекле

Ближайшее родство

прилагательные

ғәҙелһеҙ

Ближайшее родство

прилагательные

ғәҙеллекһеҙ

Ближайшее родство

прилагательные

справедливый, беспристрастный, честный; правый (справедливо, беспристрастно)

Ғәҙел һайлау.

Честные выборы.


саян

саян (nominative singular)
саяндар (nominative plural)
саяндың (singular)
саяндарҙың (plural)
саянға (dative singular)
саяндарға (dative plural)
саянды (accusative singular)
саяндарҙы (accusative plural)
саянда (singular)
саяндарҙа (plural)
саяндан (singular)
саяндарҙан (plural)

Происходит от пратюркск. *čadan «скорпион».

зоол. скорпион

адъектив., перен. злой


Сыңғыҙ

Сыңғыҙ (nominative singular)
Сыңғыҙҙар (nominative plural)
Сыңғыҙҙың (singular)
Сыңғыҙҙарҙың (plural)
Сыңғыҙға (dative singular)
Сыңғыҙҙарға (dative plural)
Сыңғыҙҙы (accusative singular)
Сыңғыҙҙарҙы (accusative plural)
Сыңғыҙҙа (singular)
Сыңғыҙҙарҙа (plural)
Сыңғыҙҙан (singular)
Сыңғыҙҙарҙан (plural)

Происходит от ср.-монг. ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ (čingɣis), имя Чингисхана.

Чингиз (мужское имя)


Йомабай

Йомабай (nominative singular)
Йомабайҙар (nominative plural)
Йомабайҙың (singular)
Йомабайҙарҙың (plural)
Йомабайға (dative singular)
Йомабайҙарға (dative plural)
Йомабайҙы (accusative singular)
Йомабайҙарҙы (accusative plural)
Йомабайҙа (singular)
Йомабайҙарҙа (plural)
Йомабайҙан (singular)
Йомабайҙарҙан (plural)

Происходит от йома «пятница» + бай (составная часть мужских личных имён).

Юмабай (мужское имя)


Байрас

Байрас (nominative singular)
Байрастар (nominative plural)
Байрастың (singular)
Байрастарҙың (plural)
Байрасҡа (dative singular)
Байрастарға (dative plural)
Байрасты (accusative singular)
Байрастарҙы (accusative plural)
Байраста (singular)
Байрастарҙа (plural)
Байрастан (singular)
Байрастарҙан (plural)

Происходит от ??

Байрас (мужское имя, традиционно даётся мальчикам, родившимся в праздник)


әзербайжан

азербайджанский


ҡаҡырыҡ

ҡаҡырыҡ (nominative singular)
ҡаҡырыҡтың (singular)
ҡаҡырыҡҡа (dative singular)
ҡаҡырыҡты (accusative singular)
ҡаҡырыҡта (singular)
ҡаҡырыҡтан (singular)

Происходит от ??

мед. мокрота


ҡаҙна

ҡаҙна (nominative singular)
ҡаҙналар (nominative plural)
ҡаҙнаның (singular)
ҡаҙналарҙың (plural)
ҡаҙнаға (dative singular)
ҡаҙналарға (dative plural)
ҡаҙнаны (accusative singular)
ҡаҙналарҙы (accusative plural)
ҡаҙнала (singular)
ҡаҙналарҙа (plural)
ҡаҙнанан (singular)
ҡаҙналарҙан (plural)

Происходит от ??

казна, финансы и имущество государства (казённый, государственный)

казна, хранилище денежных средств и материальных ценностей

перен. деньги, богатство, состояние; ценность, сокровище


хазина

хазина (nominative singular)
хазиналар (nominative plural)
хазинаның (singular)
хазиналарҙың (plural)
хазинаға (dative singular)
хазиналарға (dative plural)
хазинаны (accusative singular)
хазиналарҙы (accusative plural)
хазинала (singular)
хазиналарҙа (plural)
хазинанан (singular)
хазиналарҙан (plural)

Из араб. خزينة (ḵazīna) ‘сокровище, клад; казна’.

сокровище, ценность

перен. сокровище, сокровищница, клад, ценности (духовные, культурные)


Ҡөрьән

Происходит от ??


ҡауаҡ

ҡауаҡ (nominative singular)
ҡауаҡтың (singular)
ҡауаҡҡа (dative singular)
ҡауаҡты (accusative singular)
ҡауаҡта (singular)
ҡауаҡтан (singular)

Происходит от ??

ҡауаҡлау

Ближайшее родство

Ҡауаҡҡа ҡаршы шампунь.

Шампунь противперхоти.


балаһыҙ

Из бала «ребёнок, дитя» + аффикс -һыҙ «без».

балаһыҙлыҡ

Ближайшее родство

существительные


һатыусы

һатыусы (nominative singular)
һатыусылар (nominative plural)
һатыусының (singular)
һатыусыларҙың (plural)
һатыусыға (dative singular)
һатыусыларға (dative plural)
һатыусыны (accusative singular)
һатыусыларҙы (accusative plural)
һатыусыла (singular)
һатыусыларҙа (plural)
һатыусынан (singular)
һатыусыларҙан (plural)


быяласы

bɯ̞.jɑ.ɫɑˈsɯ̞

быяласы (nominative singular)
быяласылар (nominative plural)
быяласының (singular)
быяласыларҙың (plural)
быяласыға (dative singular)
быяласыларға (dative plural)
быяласыны (accusative singular)
быяласыларҙы (accusative plural)
быяласыла (singular)
быяласыларҙа (plural)
быяласынан (singular)
быяласыларҙан (plural)

От сущ. башк. быяла «стекло» + формант -сы «аффикс производителя действия; профессии».

быяла

Ближайшее родство

существительные

быялалы

Ближайшее родство

прилагательные

быялаһыҙ

Ближайшее родство

прилагательные

быялалау

Ближайшее родство

стекловар, стеклодув

стекольщик, стеклорез


бөртөк

бөртөк (nominative singular)
бөртөктәр (nominative plural)
бөртөктөң (singular)
бөртөктәрҙең (plural)
бөртөккә (dative singular)
бөртөктәргә (dative plural)
бөртөктө (accusative singular)
бөртөктәрҙе (accusative plural)
бөртөктә (singular)
бөртөктәрҙә (plural)
бөртөктән (singular)
бөртөктәрҙән (plural)

Происходит от ранней формы *bürtük «зерно, частица», по-видимому, новообразование кыпчакского происхождения от пратюркск. *bür «почка; зерно».

крупинка, крупица; гранула; частица

Ҡом бөртөгө.

Алтын бөртөгө.

Крупинка золота.

Ҡар бөртөгө.

зёрнышко, зерно

Тары бөртөгө.

Зёрнышко проса.

штука; голова (единица счёта небольшого количества чего-либо)

перен. крупица

Һүҙҙәрендә хаҡлыҡ бөртөгө бар.

В его словах естькрупица правды.


йүнәлдергес

физ. проводник


үткәргес

физ. проводник


аҙаҡҡы

Из аҙаҡ «конец» + -ҡы.

аҙаҡ

Ближайшее родство

существительные

Башҡорт телендә баҫым күпселек осраҡтарҙа аҙаҡҡы ижеккә төшә.

В башкирском языке ударение в большинстве случаев падает напоследний слог.


башмаҡ

башмаҡ (nominative singular)
башмаҡтар (nominative plural)
башмаҡтың (singular)
башмаҡтарҙың (plural)
башмаҡҡа (dative singular)
башмаҡтарға (dative plural)
башмаҡты (accusative singular)
башмаҡтарҙы (accusative plural)
башмаҡта (singular)
башмаҡтарҙа (plural)
башмаҡтан (singular)
башмаҡтарҙан (plural)

Происходит от неустановленной формы. Родств. тат. башмак, казах. баспақ, ног. баспак.

бычок или тёлка (от полугода до полутора лет)


башмаҡ

Происходит от тюркск.; ср.: тур. başmak «башмак, тапочка», чагат. bašmak «башмак, подошва». Использованы данные словаря М. Фасмера. См. Список литературы.

башмаҡсы

Ближайшее родство

существительные

башмак (обувь)


һыу аҫты кәмәһе

Происходит от башк. һыу аҫты «подводный» + башк. кәмә «лодка».

морск. подводная лодка, подлодка

подводная лодка, подлодка

Һыу аҫты кәмәләре нигеҙҙә хәрби ҡорал итеп ҡулланыла.

В основномподводные лодки используются как военное оружие.


ионлаштырыу

физ. ионизировать, ионизовать

ионизировать, ионизовать


тубылғы

тубылғы (nominative singular)
тубылғылар (nominative plural)
тубылғының (singular)
тубылғыларҙың (plural)
тубылғыға (dative singular)
тубылғыларға (dative plural)
тубылғыны (accusative singular)
тубылғыларҙы (accusative plural)
тубылғыла (singular)
тубылғыларҙа (plural)
тубылғынан (singular)
тубылғыларҙан (plural)

Происходит от ??


ҡалдыҡ

ҡалдыҡ (nominative singular)
ҡалдыҡтар (nominative plural)
ҡалдыҡтың (singular)
ҡалдыҡтарҙың (plural)
ҡалдыҡҡа (dative singular)
ҡалдыҡтарға (dative plural)
ҡалдыҡты (accusative singular)
ҡалдыҡтарҙы (accusative plural)
ҡалдыҡта (singular)
ҡалдыҡтарҙа (plural)
ҡалдыҡтан (singular)
ҡалдыҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

отходы; отбросы

матем. остаток (остаточный)

остаток (остаточный)


уртаҡ

Происходит от ??

общий, совместный

Уртаҡ маҡсат берләштерә.

Общая цель объединяет (людей).

в знач. нареч. поровну, пополам

поровну, пополам


маҡсат

маҡсат (nominative singular)
маҡсаттар (nominative plural)
маҡсаттың (singular)
маҡсаттарҙың (plural)
маҡсатҡа (dative singular)
маҡсаттарға (dative plural)
маҡсатты (accusative singular)
маҡсаттарҙы (accusative plural)
маҡсатта (singular)
маҡсаттарҙа (plural)
маҡсаттан (singular)
маҡсаттарҙан (plural)

Из араб. مقصد (maqṣad) ‘цель, стремление, намерение’.

цель, замысел (целевой)

Уртаҡ маҡсат берләштерә.

Общаяцель объединяет (людей).


юрған

юрған (nominative singular)
юрғандар (nominative plural)
юрғандың (singular)
юрғандарҙың (plural)
юрғанға (dative singular)
юрғандарға (dative plural)
юрғанды (accusative singular)
юрғандарҙы (accusative plural)
юрғанда (singular)
юрғандарҙа (plural)
юрғандан (singular)
юрғандарҙан (plural)

Происходит от ??

одеяло (одеяльный)

Көҙ көндәрен йылы юрғанға уранып, эҫе ҡәһүә ғына эсеп ултырырһың.

Осенними днями, укутавшись (в) тёплоеодеяло, вы просто распиваете горячий кофе.


Дагомея

истор. Дагомея


эсемлек

ɪ̞.sɪ̞m.ˈlɪ̞k

эсемлек (nominative singular)
эсемлектәр (nominative plural)
эсемлектең (singular)
эсемлектәрҙең (plural)
эсемлеккә (dative singular)
эсемлектәргә (dative plural)
эсемлекте (accusative singular)
эсемлектәрҙе (accusative plural)
эсемлектә (singular)
эсемлектәрҙә (plural)
эсемлектән (singular)
эсемлектәрҙән (plural)

Происходит от ??

напиток, питьё


һут

һут (nominative singular)
һуттар (nominative plural)
һуттың (singular)
һуттарҙың (plural)
һутҡа (dative singular)
һуттарға (dative plural)
һутты (accusative singular)
һуттарҙы (accusative plural)
һутта (singular)
һуттарҙа (plural)
һуттан (singular)
һуттарҙан (plural)

Происходит от ??

һутлы

Ближайшее родство

прилагательные

һутланыу

Ближайшее родство

биол. сок (биологическая жидкость)

сок (биологическая жидкость)

Ашҡаҙан һуты.

Желудочныйсок.

сок (соковый) (напиток)

Алма һуты.

Яблочныйсок.

Әфлисүн һуты.

Апельсиновыйсок.

һут һыҡҡыс

соковыжималка

Һуттың һауытында был мәғлүмәт мотлаҡ күрһәтелергә тейеш.

Эта информация должна обязательно быть указана на упаковкесока.


төйлөгән

орнитол. коршун


ғәйеп

ʁæˈjɪ̞p ~ ɢæˈjɪ̞p

ғәйеп (nominative singular)
ғәйептәр (nominative plural)
ғәйептең (singular)
ғәйептәрҙең (plural)
ғәйепкә (dative singular)
ғәйептәргә (dative plural)
ғәйепте (accusative singular)
ғәйептәрҙе (accusative plural)
ғәйептә (singular)
ғәйептәрҙә (plural)
ғәйептән (singular)
ғәйептәрҙән (plural)

Из араб. عيب (ʿayb) ‘недостаток, изъян, порок; порицание’.

ғәйеплелек

Ближайшее родство

существительные

ғәйепле

Ближайшее родство

прилагательные

ғәйепһеҙ

Ближайшее родство

прилагательные

вина, проступок, провинность

недостаток, порок, изъян

Нәшриәт ғәйебе менән киткән етешһеҙлектәр өсөн редакция яуап бирмәй.

Редакция не несёт ответственности занедостатки, возникшие по вине издательства.


ғәйеп

ʁæˈjɪ̞p ~ ɢæˈjɪ̞p

Из араб. غيب (ḡayb) ‘ сокровенное, недоступное; гайб’.

невидимый, сокровенный, неизвестный; скрытый, невидимый

потерявшийся, утерянный

постыдный, стыдный


һаҡау

Происходит от ??

косноязычный, картавый (косноязычно, картаво)


һаҡау

Происходит от ??


нәтижә

нәтижә (nominative singular)
нәтижәләр (nominative plural)
нәтижәнең (singular)
нәтижәләрҙең (plural)
нәтижәгә (dative singular)
нәтижәләргә (dative plural)
нәтижәне (accusative singular)
нәтижәләрҙе (accusative plural)
нәтижәлә (singular)
нәтижәләрҙә (plural)
нәтижәнән (singular)
нәтижәләрҙән (plural)

Из араб. نتيجة (natīja) ‘вывод, заключение; результат’

результат, итог; следствие

вывод, заключение

матем. сумма


йомғаҡ

йомғаҡ (nominative singular)
йомғаҡтар (nominative plural)
йомғаҡтың (singular)
йомғаҡтарҙың (plural)
йомғаҡҡа (dative singular)
йомғаҡтарға (dative plural)
йомғаҡты (accusative singular)
йомғаҡтарҙы (accusative plural)
йомғаҡта (singular)
йомғаҡтарҙа (plural)
йомғаҡтан (singular)
йомғаҡтарҙан (plural)

Общетюркское; восходит к пратюркск. *jum- «круглый».

йомғаҡлау

Ближайшее родство

клубок (ниток); моток

перен. клубок (мыслей), путаница

клубок (мыслей), путаница

перен. итог, результат; заключение, обобщение

итог, результат; заключение, обобщение


ырыу

ырыу (nominative singular)
ырыуҙар (nominative plural)
ырыуҙың (singular)
ырыуҙарҙың (plural)
ырыуға (dative singular)
ырыуҙарға (dative plural)
ырыуҙы (accusative singular)
ырыуҙарҙы (accusative plural)
ырыуҙа (singular)
ырыуҙарҙа (plural)
ырыуҙан (singular)
ырыуҙарҙан (plural)

Происходит от пратюркск. *urug «семя; ребенок; род, племя; родственники».

род, племя (родовой)

Ырыуына күрә йолаһы.

По традицииплемени.


һабан

һабан (nominative singular)
һабандар (nominative plural)
һабандың (singular)
һабандарҙың (plural)
һабанға (dative singular)
һабандарға (dative plural)
һабанды (accusative singular)
һабандарҙы (accusative plural)
һабанда (singular)
һабандарҙа (plural)
һабандан (singular)
һабандарҙан (plural)

Общетюркское; восходит к пратюркск. *sa(r)pan «плуг».

пахота (пахотный)


һабантуй

һабантуй (nominative singular)
һабантуйҙар (nominative plural)
һабантуйҙың (singular)
һабантуйҙарҙың (plural)
һабантуйға (dative singular)
һабантуйҙарға (dative plural)
һабантуйҙы (accusative singular)
һабантуйҙарҙы (accusative plural)
һабантуйҙа (singular)
һабантуйҙарҙа (plural)
һабантуйҙан (singular)
һабантуйҙарҙан (plural)

Сложение основ: башк. һабан «плуг» + башк. туй «свадьба; праздник, торжество», букв. праздник плуга.

этногр. сабантуй

Бүрәнәлә тоҡ менән һуғышыу — һабантуй уйыны.

Борьба мешками на бревне — народная забава насабантуе.


ҡамсат

зоол. выдра (Lutra)


ҡама

ҡама (nominative singular)
ҡамалар (nominative plural)
ҡаманың (singular)
ҡамаларҙың (plural)
ҡамаға (dative singular)
ҡамаларға (dative plural)
ҡаманы (accusative singular)
ҡамаларҙы (accusative plural)
ҡамала (singular)
ҡамаларҙа (plural)
ҡаманан (singular)
ҡамаларҙан (plural)


антарктик

геогр. антарктический

антарктический


алъяпҡыс

алъяпҡыс (nominative singular)
алъяпҡыстар (nominative plural)
алъяпҡыстың (singular)
алъяпҡыстарҙың (plural)
алъяпҡысҡа (dative singular)
алъяпҡыстарға (dative plural)
алъяпҡысты (accusative singular)
алъяпҡыстарҙы (accusative plural)
алъяпҡыста (singular)
алъяпҡыстарҙа (plural)
алъяпҡыстан (singular)
алъяпҡыстарҙан (plural)

Происходит от ??

передник, фартук


ҡатлам

ҡатлам (nominative singular)
ҡатламдар (nominative plural)
ҡатламдың (singular)
ҡатламдарҙың (plural)
ҡатламға (dative singular)
ҡатламдарға (dative plural)
ҡатламды (accusative singular)
ҡатламдарҙы (accusative plural)
ҡатламда (singular)
ҡатламдарҙа (plural)
ҡатламдан (singular)
ҡатламдарҙан (plural)

Происходит от ??

слой, прослойка; пласт, напластование, наслоение; отложение

геол. пласт, напластование, наслоение, отложение

перен. сословие, слой, прослойка

сословие, слой, прослойка


һигеҙгүҙ

һигеҙгүҙ (nominative singular)
һигеҙгүҙҙең (singular)
һигеҙгүҙгә (dative singular)
һигеҙгүҙҙе (accusative singular)
һигеҙгүҙҙә (singular)
һигеҙгүҙҙән (singular)

Происходит от башк. һигеҙ «восемь» + башк. күҙ «глаз».

анат. крестец (крестцовый)

крестец (крестцовый)


алыҫлыҡ

алыҫлыҡ (nominative singular)
алыҫлыҡтар (nominative plural)
алыҫлыҡтың (singular)
алыҫлыҡтарҙың (plural)
алыҫлыҡҡа (dative singular)
алыҫлыҡтарға (dative plural)
алыҫлыҡты (accusative singular)
алыҫлыҡтарҙы (accusative plural)
алыҫлыҡта (singular)
алыҫлыҡтарҙа (plural)
алыҫлыҡтан (singular)
алыҫлыҡтарҙан (plural)

Происходит от прил. башк. алыҫ «дальний, далёкий» + аффикс -лыҡ.

алыҫ

Ближайшее родство

прилагательные

алыҫайтыу

Ближайшее родство

алыҫайыу

Ближайшее родство

алыҫлаштырыу

Ближайшее родство

алыҫлашыу

Ближайшее родство

дальность, отдалённость, удалённость, даль


малсы

малсы (nominative singular)
малсылар (nominative plural)
малсының (singular)
малсыларҙың (plural)
малсыға (dative singular)
малсыларға (dative plural)
малсыны (accusative singular)
малсыларҙы (accusative plural)
малсыла (singular)
малсыларҙа (plural)
малсынан (singular)
малсыларҙан (plural)

Происходит от сущ. башк. мал «скот» + формант -сы «аффикс профессии».

мал

Ближайшее родство

существительные

малсылыҡ

Ближайшее родство

существительные

животновод, скотовод; скотник, скотница


ҡулланыусы

quɫ.ɫɑ.nɯ̞w.ˈsɯ̞

ҡулланыусы (nominative singular)
ҡулланыусылар (nominative plural)
ҡулланыусының (singular)
ҡулланыусыларҙың (plural)
ҡулланыусыға (dative singular)
ҡулланыусыларға (dative plural)
ҡулланыусыны (accusative singular)
ҡулланыусыларҙы (accusative plural)
ҡулланыусыла (singular)
ҡулланыусыларҙа (plural)
ҡулланыусынан (singular)
ҡулланыусыларҙан (plural)

Происходит от гл. ҡулланыу «использовать; потреблять» + -сы «аффикс производителя действия».

ҡулланыу

Ближайшее родство

пользователь, участник; потребитель

Һәр Интернет ҡулланыусыһы Википедияға — мәҫәлән, яңы мәҡәлә яҙып йәки булғандарын төҙәтеп — үҙ өлөшөн индерә ала.

Каждыйпользователь Интернета может участвовать в Википедии — например, написав новую статью или редактируя существующие.


йоғошло

jʊ̞.ʁʊ̞ʂˈɫʊ̞

Происходит от ??

йоғошлоҡ

Ближайшее родство

существительные

йоғошһоҙ

Ближайшее родство

прилагательные

йоғошланыу

Ближайшее родство

йоғошһоҙландырыу

Ближайшее родство

заразный, инфекционный

Яман шеш йоҡмай, тибеҙ, ләкин уны булдырыусы йоғошло вирустар барлығын беләһегеҙме икән?

Мы говорим, (что) злокачественные опухоли не заразны, но знаете ли вы, (что) существуют вирусы, (которые) их вызывают?

разг. сытный, питательный

сытный, питательный


дәғүә

дәғүә (nominative singular)
дәғүәләр (nominative plural)
дәғүәнең (singular)
дәғүәләрҙең (plural)
дәғүәгә (dative singular)
дәғүәләргә (dative plural)
дәғүәне (accusative singular)
дәғүәләрҙе (accusative plural)
дәғүәлә (singular)
дәғүәләрҙә (plural)
дәғүәнән (singular)
дәғүәләрҙән (plural)

Из араб. دعوى (daʿwā) ‘притязание; иск; тяжба’.

претензия, притязания

юр. иск (исковой); тяжба

иск (исковой); тяжба

Өфө ҡалаһы судында башына ҡар төшөп йәрәхәтләнгән ҡатындың дәғүәһе ҡаралды.

В Уфимском городском суде был рассмотрениск женщины, пострадавшей от падения на голову снега (с крыши).


оҙонлоҡ

ʊ̞.ðʊ̞nˈɫʊ̞q

оҙонлоҡ (nominative singular)
оҙонлоҡтар (nominative plural)
оҙонлоҡтоң (singular)
оҙонлоҡтарҙың (plural)
оҙонлоҡҡа (dative singular)
оҙонлоҡтарға (dative plural)
оҙонлоҡто (accusative singular)
оҙонлоҡтарҙы (accusative plural)
оҙонлоҡта (singular)
оҙонлоҡтарҙа (plural)
оҙонлоҡтан (singular)
оҙонлоҡтарҙан (plural)

Происходит от оҙон + аффикс -лоҡ.

оҙон

Ближайшее родство

прилагательные

длина, протяжённость, протяжение

длина, долгота

Көн оҙонлоғо.

Долгота дня.

геогр. долгота

лингв. долгота


Ғабдулла

ɢɑb.duˈɫːɑ ~ ʁɑb.duˈɫːɑ

Ғабдулла (nominative singular)
Ғабдуллалар (nominative plural)
Ғабдулланың (singular)
Ғабдуллаларҙың (plural)
Ғабдуллаға (dative singular)
Ғабдуллаларға (dative plural)
Ғабдулланы (accusative singular)
Ғабдуллаларҙы (accusative plural)
Ғабдуллала (singular)
Ғабдуллаларҙа (plural)
Ғабдулланан (singular)
Ғабдуллаларҙан (plural)

Происходит от араб. عبد الله (ʿabdu llāh)

Габдулла (мужское имя)


уймаҡ

уймаҡ (nominative singular)
уймаҡтар (nominative plural)
уймаҡтың (singular)
уймаҡтарҙың (plural)
уймаҡҡа (dative singular)
уймаҡтарға (dative plural)
уймаҡты (accusative singular)
уймаҡтарҙы (accusative plural)
уймаҡта (singular)
уймаҡтарҙа (plural)
уймаҡтан (singular)
уймаҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

швейн. напёрсток


йүргәк

йүргәк (nominative singular)
йүргәктәр (nominative plural)
йүргәктең (singular)
йүргәктәрҙең (plural)
йүргәккә (dative singular)
йүргәктәргә (dative plural)
йүргәкте (accusative singular)
йүргәктәрҙе (accusative plural)
йүргәктә (singular)
йүргәктәрҙә (plural)
йүргәктән (singular)
йүргәктәрҙән (plural)

Происходит от ??

йүргәкләү

Ближайшее родство


алабалыҡ

ɑ.ɫɑ.bɑˈɫɯ̞q

алабалыҡ (nominative singular)
алабалыҡтар (nominative plural)
алабалыҡтың (singular)
алабалыҡтарҙың (plural)
алабалыҡҡа (dative singular)
алабалыҡтарға (dative plural)
алабалыҡты (accusative singular)
алабалыҡтарҙы (accusative plural)
алабалыҡта (singular)
алабалыҡтарҙа (plural)
алабалыҡтан (singular)
алабалыҡтарҙан (plural)

Происходит от башк. ала «пёстрый, пегий» + балыҡ «рыба».


өгөт

өгөт (nominative singular)
өгөттәр (nominative plural)
өгөттөң (singular)
өгөттәрҙең (plural)
өгөткә (dative singular)
өгөттәргә (dative plural)
өгөттө (accusative singular)
өгөттәрҙе (accusative plural)
өгөттә (singular)
өгөттәрҙә (plural)
өгөттән (singular)
өгөттәрҙән (plural)

Происходит от ??

өгөтләү

Ближайшее родство

наставление, назидание, увещевание, уговор


теүәл

Происходит от ??

целый, полный

Теүәл яуап бирегеҙ.

Дайтеполный ответ.

целый, невредимый

Малығыҙ теүәл ҡайттымы?

Вернулся ваш скотцелым и невредимым (с пастбища).

точный, чёткий

Теүәл фәндәр.

Точные науки.

нареч. ровно, точно

ровно, точно

Теүәл бер сәғәт көттөк.

Мы ждалировно (один) час.

нареч. полностью, совершенно, целиком

полностью, совершенно, целиком

Бурыстарын теүәл үтәйҙәр.

(Они)полностью выполняют (свои) задачи.


ҡына

Происходит от ??

частица огранич. только, лишь, всего

только, лишь, всего

Биш минут ҡына ваҡытым бар.

У меня естьтолько пять минут времени.

Ни бары интернет һәм бер-ике сәғәт буш ваҡыт ҡына кәрәк.

(Для этого, вам) нужнотолько (доступ) в Интернет и пара часов свободного времени.

частица усил. только, лишь

только, лишь

Күп нәмәнең ҡәҙеренә юғалтҡас ҡына төшөнәбеҙ бит.

Мы понимаем ценность многих вещейлишь потеряв (их).

Батыр йәнтөйәгенә ярты быуаттан ҡайтты, тик һәйкәл булып ҡына.

Герой вернулся в родные места спустя полвека — нолишь в виде памятника.

Район идаралығы алмашынғас ҡына, кесе эшҡыуарлыҡ проблемалары ниһайәт иғтибар үҙәгенә килеп баҫты.

Лишь когда сменилось районное руководство, на проблемы малого предпринимательства наконец обратили внимание.


Эсватини

Эсватини; Свазиленд


артыҡ

Происходит от ??

лишний, излишний, избыточный

перен. неуместный


артыҡ

Происходит от ??

свыше, больше, более

слишком, чересчур

Алйот дуҫтан аҡыллы дошман артыҡ.

Умный враглучше глупого друга.

Һүҙ тыңламаҫ улыңдан һыйҙаш булһа, сит артыҡ.

Чужой, если он делит с тобой угощение,лучше сына, который не слушает твоего слова.


һыңармөгөҙ

һыңармөгөҙ (nominative singular)
һыңармөгөҙҙәр (nominative plural)
һыңармөгөҙҙөң (singular)
һыңармөгөҙҙәрҙең (plural)
һыңармөгөҙгә (dative singular)
һыңармөгөҙҙәргә (dative plural)
һыңармөгөҙҙө (accusative singular)
һыңармөгөҙҙәрҙе (accusative plural)
һыңармөгөҙҙә (singular)
һыңармөгөҙҙәрҙә (plural)
һыңармөгөҙҙән (singular)
һыңармөгөҙҙәрҙән (plural)

Происходит от ??

мифол. единорог


афарин

Происходит от перс. آفرین (âfarin) ‘браво!, молодец!’.

выражает одобрение чьих-либо действий, слов и т. п.: браво! здорово! молодец!


һулаҡай

Происходит от ??

һул

Ближайшее родство

прилагательные

субстантивир. левша

левый, леворукий


һаҡсы

һаҡсы (nominative singular)
һаҡсылар (nominative plural)
һаҡсының (singular)
һаҡсыларҙың (plural)
һаҡсыға (dative singular)
һаҡсыларға (dative plural)
һаҡсыны (accusative singular)
һаҡсыларҙы (accusative plural)
һаҡсыла (singular)
һаҡсыларҙа (plural)
һаҡсынан (singular)
һаҡсыларҙан (plural)

Происходит от ??

защитник, страж

сторож, охранник

страж, стражник

спорт. защитник


шарлауыҡ

ʂɑr.ɫɑ.ˈwɯ̞q

шарлауыҡ (nominative singular)
шарлауыҡтар (nominative plural)
шарлауыҡтың (singular)
шарлауыҡтарҙың (plural)
шарлауыҡҡа (dative singular)
шарлауыҡтарға (dative plural)
шарлауыҡты (accusative singular)
шарлауыҡтарҙы (accusative plural)
шарлауыҡта (singular)
шарлауыҡтарҙа (plural)
шарлауыҡтан (singular)
шарлауыҡтарҙан (plural)

Происходит от ??


уңайҙы

Происходит от ??

диал. вост.-баш. удобный (удобно), подходящий

удобный (удобно), подходящий

благоприятный


ҡәрҙәш

ҡәрҙәш (nominative singular)
ҡәрҙәштәр (nominative plural)
ҡәрҙәштең (singular)
ҡәрҙәштәрҙең (plural)
ҡәрҙәшкә (dative singular)
ҡәрҙәштәргә (dative plural)
ҡәрҙәште (accusative singular)
ҡәрҙәштәрҙе (accusative plural)
ҡәрҙәштә (singular)
ҡәрҙәштәрҙә (plural)
ҡәрҙәштән (singular)
ҡәрҙәштәрҙән (plural)

Происходит от ??

родственник, родственница

адъектив. родственный

Ҡәрҙәш ҡала.

Породнённый город (=город-побратим).

Ҡәрҙәш тел.

Родственный язык.


иҫкәртмә

иҫкәртмә (nominative singular)
иҫкәртмәләр (nominative plural)
иҫкәртмәнең (singular)
иҫкәртмәләрҙең (plural)
иҫкәртмәгә (dative singular)
иҫкәртмәләргә (dative plural)
иҫкәртмәне (accusative singular)
иҫкәртмәләрҙе (accusative plural)
иҫкәртмәлә (singular)
иҫкәртмәләрҙә (plural)
иҫкәртмәнән (singular)
иҫкәртмәләрҙән (plural)

Происходит от ??

предупреждение


тартышыу

физиол. судорога


һутлы

Происходит от сущ. һут + аффикс -лы.

һут

Ближайшее родство

существительные

һутланыу

Ближайшее родство


янъял

янъял (nominative singular)
янъялдар (nominative plural)
янъялдың (singular)
янъялдарҙың (plural)
янъялға (dative singular)
янъялдарға (dative plural)
янъялды (accusative singular)
янъялдарҙы (accusative plural)
янъялда (singular)
янъялдарҙа (plural)
янъялдан (singular)
янъялдарҙан (plural)

Происходит от ??

янъялсы

Ближайшее родство

существительные

янъяллы

Ближайшее родство

прилагательные

янъяллашыу

Ближайшее родство

скандал, ссора; дебош


янъялсы

янъялсы (nominative singular)
янъялсылар (nominative plural)
янъялсының (singular)
янъялсыларҙың (plural)
янъялсыға (dative singular)
янъялсыларға (dative plural)
янъялсыны (accusative singular)
янъялсыларҙы (accusative plural)
янъялсыла (singular)
янъялсыларҙа (plural)
янъялсынан (singular)
янъялсыларҙан (plural)

Происходит от сущ. янъял + -сы «».

янъял

Ближайшее родство

существительные

янъяллы

Ближайшее родство

прилагательные

янъяллашыу

Ближайшее родство

скандалист, дебошир


рапирасы

рапирасы (nominative singular)
рапирасылар (nominative plural)
рапирасының (singular)
рапирасыларҙың (plural)
рапирасыға (dative singular)
рапирасыларға (dative plural)
рапирасыны (accusative singular)
рапирасыларҙы (accusative plural)
рапирасыла (singular)
рапирасыларҙа (plural)
рапирасынан (singular)
рапирасыларҙан (plural)

От нем. Rapier, от франц. rapière, изначально исп. espada ropera — буквально «меч для одежды», то есть носимый с гражданским платьем, а не с доспехом, искажённое в франц. la rapière. + аффикс -сы со значением «производитель действия, профессия».

рапира

Ближайшее родство

существительные

спорт. рапирист


өйрәнсек

өйрәнсек (nominative singular)
өйрәнсектәр (nominative plural)
өйрәнсектең (singular)
өйрәнсектәрҙең (plural)
өйрәнсеккә (dative singular)
өйрәнсектәргә (dative plural)
өйрәнсекте (accusative singular)
өйрәнсектәрҙе (accusative plural)
өйрәнсектә (singular)
өйрәнсектәрҙә (plural)
өйрәнсектән (singular)
өйрәнсектәрҙән (plural)

Происходит от ??

ученик, подмастерье, подручный


мәҙәниәт

mæ.ðæ.nʲiˈʲæt

мәҙәниәт (nominative singular)
мәҙәниәттәр (nominative plural)
мәҙәниәттең (singular)
мәҙәниәттәрҙең (plural)
мәҙәниәткә (dative singular)
мәҙәниәттәргә (dative plural)
мәҙәниәтте (accusative singular)
мәҙәниәттәрҙе (accusative plural)
мәҙәниәттә (singular)
мәҙәниәттәрҙә (plural)
мәҙәниәттән (singular)
мәҙәниәттәрҙән (plural)

Из перс. مدنیت (madaniyyat), из араб. مدنية (madaniyya) ‘культура, цивилизация’.

книжн. культура; цивилизация

культура; цивилизация

Башҡортостан Республикаһы мәҙәниәт министры итеп билдәле йырсы Асҡар Абдразаҡов тәғәйенләнде.

Известный певец Аскар Абдразаков назначен министромкультуры Республики Башкортостан.


асыу

асыу (nominative singular)
асыуҙар (nominative plural)
асыуҙың (singular)
асыуҙарҙың (plural)
асыуға (dative singular)
асыуҙарға (dative plural)
асыуҙы (accusative singular)
асыуҙарҙы (accusative plural)
асыуҙа (singular)
асыуҙарҙа (plural)
асыуҙан (singular)
асыуҙарҙан (plural)

Происходит от ??

гнев, злоба, негодование, ярость


асыу

открывать (открытие)


ыуыҙ

ыуыҙ (nominative singular)
ыуыҙҙар (nominative plural)
ыуыҙҙың (singular)
ыуыҙҙарҙың (plural)
ыуыҙға (dative singular)
ыуыҙҙарға (dative plural)
ыуыҙҙы (accusative singular)
ыуыҙҙарҙы (accusative plural)
ыуыҙҙа (singular)
ыуыҙҙарҙа (plural)
ыуыҙҙан (singular)
ыуыҙҙарҙан (plural)

Происходит от ??


өсбыуын

матем. трёхчлен, трином

трёхчлен, трином


ҡыуыш

ҡыуыш (nominative singular)
ҡыуыштар (nominative plural)
ҡыуыштың (singular)
ҡыуыштарҙың (plural)
ҡыуышҡа (dative singular)
ҡыуыштарға (dative plural)
ҡыуышты (accusative singular)
ҡыуыштарҙы (accusative plural)
ҡыуышта (singular)
ҡыуыштарҙа (plural)
ҡыуыштан (singular)
ҡыуыштарҙан (plural)

Происходит от пратюркск. *Koguĺ «желоб, впадина, полость», от которой в числе прочего произошли: азерб. koğuş, башк. ҡыуыш, карач.-балк. къуууш, казахск. қуыс «пустота; полость», кирг. кууш «тесный, узкий», кумыкск. къувуш, ногайск. кувыс, тат. куыш (quış), чувашск. хӑвӑл, якутск. куоһаах и др.

адъектив. пустой, полый; пустотелый

пустой, полый; пустотелый


ситлек

ситлек (nominative singular)
ситлектәр (nominative plural)
ситлектең (singular)
ситлектәрҙең (plural)
ситлеккә (dative singular)
ситлектәргә (dative plural)
ситлекте (accusative singular)
ситлектәрҙе (accusative plural)
ситлектә (singular)
ситлектәрҙә (plural)
ситлектән (singular)
ситлектәрҙән (plural)

Происходит от ??

сит

Ближайшее родство

прилагательные

клетка (напр., для птиц, мелких животных) (клеточный)

перен. невольничество; заключение

невольничество; заключение


төрөк

төрөк (nominative singular)
төрөктәр (nominative plural)
төрөктөң (singular)
төрөктәрҙең (plural)
төрөккә (dative singular)
төрөктәргә (dative plural)
төрөктө (accusative singular)
төрөктәрҙе (accusative plural)
төрөктә (singular)
төрөктәрҙә (plural)
төрөктән (singular)
төрөктәрҙән (plural)

Происходит от ??

адъектив. турецкий

Урта быуаттарҙа башҡорт әҙәбиәтенә ғәрәп, фарсы, һинд, һуңыраҡ төрөк әҙәбиәтенән күп кенә сюжеттар үтеп инә.

В Средние века в башкирскую литературу проникают многие сюжеты из арабской, персидской, индийской, позже изтурецкой литературы.


ысынлыҡ

ɯ̞.ˌsɯ̞n.ˈɫɯ̞q

ысынлыҡ (nominative singular)
ысынлыҡтар (nominative plural)
ысынлыҡтың (singular)
ысынлыҡтарҙың (plural)
ысынлыҡҡа (dative singular)
ысынлыҡтарға (dative plural)
ысынлыҡты (accusative singular)
ысынлыҡтарҙы (accusative plural)
ысынлыҡта (singular)
ысынлыҡтарҙа (plural)
ысынлыҡтан (singular)
ысынлыҡтарҙан (plural)

Происходит от башк. ысын «настоящий, истинный» + словообразовательный аффикс -лыҡ.

ысынбарлыҡ

Ближайшее родство

существительные

ысын

Ближайшее родство

прилагательные

правдивость, истинность


беренсенән

bɪ̞.rɪ̞n.sɪ̞ˈnæn

Происходит от числ. беренсе.

беренсе

Ближайшее родство

числительные

вводн. сл. во-первых

Беренсенән, Өфө алыҫ түгел, икенсенән, һеҙҙә тәбиғәт матур, ул ял индустрияһын үҫтереү өсөн мөмкинлек бирә.

Во-первых, недалеко Уфа, а во-вторых, у вас красивая природа, которая даёт возможность для развития индустрии отдыха.


хронологик

книжн. хронологический

хронологический


ҡамҡа

ҡамҡа (nominative singular)
ҡамҡалар (nominative plural)
ҡамҡаның (singular)
ҡамҡаларҙың (plural)
ҡамҡаға (dative singular)
ҡамҡаларға (dative plural)
ҡамҡаны (accusative singular)
ҡамҡаларҙы (accusative plural)
ҡамҡала (singular)
ҡамҡаларҙа (plural)
ҡамҡанан (singular)
ҡамҡаларҙан (plural)

Происходит от ??

энтомол. божья коровка

божья коровка


шына

шына (nominative singular)
шыналар (nominative plural)
шынаның (singular)
шыналарҙың (plural)
шынаға (dative singular)
шыналарға (dative plural)
шынаны (accusative singular)
шыналарҙы (accusative plural)
шынала (singular)
шыналарҙа (plural)
шынанан (singular)
шыналарҙан (plural)

Происходит от ??

шыналау

Ближайшее родство


ҡараҡ

ҡараҡ (nominative singular)
ҡараҡтар (nominative plural)
ҡараҡтың (singular)
ҡараҡтарҙың (plural)
ҡараҡҡа (dative singular)
ҡараҡтарға (dative plural)
ҡараҡты (accusative singular)
ҡараҡтарҙы (accusative plural)
ҡараҡта (singular)
ҡараҡтарҙа (plural)
ҡараҡтан (singular)
ҡараҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

вор, жулик (воровской, жульнический)

Һеҙ хазинаны күктә йыйығыҙ: унда көйә лә ҡырҡмай, тут та баҫмай, ҡараҡтар ҙа инеп урламай.

Собирайте себе сокровища на небе, где ни моль, ни ржа не истребляют и гдеворы не подкапывают и не крадут,

Библия Мф. 6:19–21

Библия Мф. 6:19–21


турайтҡыс

техн. выпрямитель


ихтыяж

ихтыяж (nominative singular)
ихтыяждар (nominative plural)
ихтыяждың (singular)
ихтыяждарҙың (plural)
ихтыяжға (dative singular)
ихтыяждарға (dative plural)
ихтыяжды (accusative singular)
ихтыяждарҙы (accusative plural)
ихтыяжда (singular)
ихтыяждарҙа (plural)
ихтыяждан (singular)
ихтыяждарҙан (plural)

Из араб. احتياج (iḥtiyāj) ‘нужда, потребность’.

потребность, необходимость, нужда (в чем-либо)

Ысынбарлыҡҡа тап килгән, булып торған хәлдәрҙе оператив сағылдырған Интернет-сығанаҡтарға ихтыяж көндән-көн артасаҡ.

С каждым днём будет растипотребность в Интернет-источниках, соответствующих реальности и оперативно отражающих происходящие события.


ҡандала

ҡандала (nominative singular)
ҡандалалар (nominative plural)
ҡандаланың (singular)
ҡандалаларҙың (plural)
ҡандалаға (dative singular)
ҡандалаларға (dative plural)
ҡандаланы (accusative singular)
ҡандалаларҙы (accusative plural)
ҡандалала (singular)
ҡандалаларҙа (plural)
ҡандаланан (singular)
ҡандалаларҙан (plural)

Происходит от неустановленной формы. Когнаты: казахск. қандала, узб. qandala, кирг. кантала, кандала, чувашск. хӑнкӑла.

энтомол. клоп (клопиный, клоповый) (Heteroptera spp.)


айнытҡыс

вытрезвитель


маладис

Из русск. молодец.

молодец! (возглас похвалы и одобрения)


янсыҡ

янсыҡ (nominative singular)
янсыҡтар (nominative plural)
янсыҡтың (singular)
янсыҡтарҙың (plural)
янсыҡҡа (dative singular)
янсыҡтарға (dative plural)
янсыҡты (accusative singular)
янсыҡтарҙы (accusative plural)
янсыҡта (singular)
янсыҡтарҙа (plural)
янсыҡтан (singular)
янсыҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

мешочек, мошна; кисет

Һалдат егет янсығын сығарып тәмәке төрҙө.

Солдат досталкисет (и) скрутил сигарету.

Эскән кешенең теле аҡса янсығынан да тиҙ сиселә.

Язык пьяного развязывается быстреемошны.


өрөк

өрөк (nominative singular)
өрөктәр (nominative plural)
өрөктөң (singular)
өрөктәрҙең (plural)
өрөккә (dative singular)
өрөктәргә (dative plural)
өрөктө (accusative singular)
өрөктәрҙе (accusative plural)
өрөктә (singular)
өрөктәрҙә (plural)
өрөктән (singular)
өрөктәрҙән (plural)

Общетюркское; ср. казахск. өрік, кирг. өрүк, тат. өрек, узб. oʻrik, уйгурск. ئۆرۈك (örük).

ботан. абрикос (абрикосовый) (лат. Prunus armeniaca)

урюк (урюковый)


йәмғиәт

йәмғиәт (nominative singular)
йәмғиәттәр (nominative plural)
йәмғиәттең (singular)
йәмғиәттәрҙең (plural)
йәмғиәткә (dative singular)
йәмғиәттәргә (dative plural)
йәмғиәтте (accusative singular)
йәмғиәттәрҙе (accusative plural)
йәмғиәттә (singular)
йәмғиәттәрҙә (plural)
йәмғиәттән (singular)
йәмғиәттәрҙән (plural)

Происходит от араб. جمعية (организация, союз) ‘jəm3iyə’


сирҡаныс

омерзительный, отвратительный, мерзкий


ерәнес

омерзительный, отвратительный, мерзкий


ваба

ваба (nominative singular)
вабалар (nominative plural)
вабаның (singular)
вабаларҙың (plural)
вабаға (dative singular)
вабаларға (dative plural)
вабаны (accusative singular)
вабаларҙы (accusative plural)
вабала (singular)
вабаларҙа (plural)
вабанан (singular)
вабаларҙан (plural)

Из перс. وبا (vabâ).

вабалы

Ближайшее родство

прилагательные

мед. холера (холерный)

холера (холерный)


дауамлы

От сущ. дауам + афф. -лы.

дауам

Ближайшее родство

существительные

дауамлылыҡ

Ближайшее родство

существительные

дауамсанлыҡ

Ближайшее родство

существительные

дауамһыҙлыҡ

Ближайшее родство

существительные

дауамһыҙ

Ближайшее родство

прилагательные

дауамлау

Ближайшее родство

дауамында

Ближайшее родство

продолжительный, длительный


дауахана

dɑ.wɑ.χɑ.ˈnɑ

дауахана (nominative singular)
дауаханалар (nominative plural)
дауахананың (singular)
дауаханаларҙың (plural)
дауаханаға (dative singular)
дауаханаларға (dative plural)
дауахананы (accusative singular)
дауаханаларҙы (accusative plural)
дауаханала (singular)
дауаханаларҙа (plural)
дауахананан (singular)
дауаханаларҙан (plural)

Происходит от сущ. дауа «целебное средство, лекарство, снадобье» + -хана «заведение, здание, строение».

дауа

Ближайшее родство

существительные

больница, лечебница

Ныҡ ҡына ауырып китеп, дауаханала ике аҙна ятып сыҡтым.

Я очень сильно заболел и две недели пролежалв больнице.


тыңлау

тыңлаусы

Ближайшее родство

существительные

тыңлаулы

Ближайшее родство

прилагательные

тыңлауһыҙ

Ближайшее родство

прилагательные

слушать (слушание)


кәтмән

кәтмән (nominative singular)
кәтмәндәр (nominative plural)
кәтмәндең (singular)
кәтмәндәрҙең (plural)
кәтмәнгә (dative singular)
кәтмәндәргә (dative plural)
кәтмәнде (accusative singular)
кәтмәндәрҙе (accusative plural)
кәтмәндә (singular)
кәтмәндәрҙә (plural)
кәтмәндән (singular)
кәтмәндәрҙән (plural)

Происходит от ??

с.-х. кетмень, мотыга


тәпке

тәпке (nominative singular)
тәпкеләр (nominative plural)
тәпкенең (singular)
тәпкеләрҙең (plural)
тәпкегә (dative singular)
тәпкеләргә (dative plural)
тәпкене (accusative singular)
тәпкеләрҙе (accusative plural)
тәпкелә (singular)
тәпкеләрҙә (plural)
тәпкенән (singular)
тәпкеләрҙән (plural)

Из русск. тяпка.

мотыга, тяпка, кетмень

тяпка (для рубки мяса, овощей и т. п.)


тыңлаусы

тыңлаусы (nominative singular)
тыңлаусылар (nominative plural)
тыңлаусының (singular)
тыңлаусыларҙың (plural)
тыңлаусыға (dative singular)
тыңлаусыларға (dative plural)
тыңлаусыны (accusative singular)
тыңлаусыларҙы (accusative plural)
тыңлаусыла (singular)
тыңлаусыларҙа (plural)
тыңлаусынан (singular)
тыңлаусыларҙан (plural)

Происходит от гл. башк. тыңлау «слушать» + афф. -сы «производитель действия; профессия».

тыңлаулы

Ближайшее родство

прилагательные

тыңлауһыҙ

Ближайшее родство

прилагательные

тыңлау

Ближайшее родство

слушатель; слушательница


ҡар бабай

Происходит от башк. ҡар «снежный» + башк. бабай «дед, старик»

снеговик, снежная баба


төндә

Происходит от ??

төн

Ближайшее родство

существительные


ынтылыш

ɯ̞n.tɯ̞ˈɫɯ̞ʂ

ынтылыш (nominative singular)
ынтылыштар (nominative plural)
ынтылыштың (singular)
ынтылыштарҙың (plural)
ынтылышҡа (dative singular)
ынтылыштарға (dative plural)
ынтылышты (accusative singular)
ынтылыштарҙы (accusative plural)
ынтылышта (singular)
ынтылыштарҙа (plural)
ынтылыштан (singular)
ынтылыштарҙан (plural)

Происходит от ??

стремление, устремление (о движении)

стремление, порыв, влечение


ҡамғаҡ

ҡамғаҡ (nominative singular)
ҡамғаҡтар (nominative plural)
ҡамғаҡтың (singular)
ҡамғаҡтарҙың (plural)
ҡамғаҡҡа (dative singular)
ҡамғаҡтарға (dative plural)
ҡамғаҡты (accusative singular)
ҡамғаҡтарҙы (accusative plural)
ҡамғаҡта (singular)
ҡамғаҡтарҙа (plural)
ҡамғаҡтан (singular)
ҡамғаҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

ботан. перекати-поле

перекати-поле

Милләтһеҙ бала ҡамғаҡҡа тиң.

Ребёнок без национальных корней сродниперекати-полю.


фарман

фарман (nominative singular)
фармандар (nominative plural)
фармандың (singular)
фармандарҙың (plural)
фарманға (dative singular)
фармандарға (dative plural)
фарманды (accusative singular)
фармандарҙы (accusative plural)
фарманда (singular)
фармандарҙа (plural)
фармандан (singular)
фармандарҙан (plural)

Из перс. فرمان (farmân) ‘указ; фирман; приказ’.

указ; повеление; приказ

перен. сила, мощь (сильный, мощный)

сила, мощь (сильный, мощный)


әмер

әмер (nominative singular)
әмерҙәр (nominative plural)
әмерҙең (singular)
әмерҙәрҙең (plural)
әмергә (dative singular)
әмерҙәргә (dative plural)
әмерҙе (accusative singular)
әмерҙәрҙе (accusative plural)
әмерҙә (singular)
әмерҙәрҙә (plural)
әмерҙән (singular)
әмерҙәрҙән (plural)

Из араб. أمر (ʾamr) ‘приказ’.

приказ, приказание, распоряжение, предписание


ҡушамат

ҡушамат (nominative singular)
ҡушаматтар (nominative plural)
ҡушаматтың (singular)
ҡушаматтарҙың (plural)
ҡушаматҡа (dative singular)
ҡушаматтарға (dative plural)
ҡушаматты (accusative singular)
ҡушаматтарҙы (accusative plural)
ҡушаматта (singular)
ҡушаматтарҙа (plural)
ҡушаматтан (singular)
ҡушаматтарҙан (plural)

Происходит от ??

прозвище, прозвание

кличка (животного)


һоро

диал. коричневый


Көнбайыш

ˈkʏ̞n.bɑ.ˌjɯ̞ʂ

Ba-көнбайыш.ogg

Көнбайыш (nominative singular)
Көнбайыштың (singular)
Көнбайышҡа (dative singular)
Көнбайышты (accusative singular)
Көнбайышта (singular)
Көнбайыштан (singular)

Происходит от сущ. көнбайыш «запад», по образцу русск. Запад.

көнбайыш

Ближайшее родство

существительные

Запад, западные страны

90-сы йылдарҙа Көнбайыштан килеп тулған арзан тауарҙар был тармаҡты ауыр хәлгә ҡуйҙы.

В 90-е годы дешёвые товары сЗапада наводнили (рынок), поставив эту отрасль в тяжёлое положение.

Беҙ совет осоронда был хәл тик Көнбайыш өсөн генә хас тип уйлай торғайныҡ.

В советское время мы думали, что это явление характерно только лишь дляЗапада.


Бөйөк Британияның һәм Төньяҡ Ирландияның Берләшкән Короллеге

Соединённое Королевство Великобритании и Северной Ирландии

ru-Бөйөк_Британияның_һәм_Төньяҡ_Ирландияның_Берләшкән_Короллеге-ba-phrase-cV9fBmmI


Олимпия уйындары

спорт. Олимпийские игры

Олимпийские игры


Адриатик диңгеҙ

Адриатическое море


Урта диңгеҙ

Средиземное море


Ион диңгеҙе

Ионическое море


Саргасс диңгеҙе

Саргассово море


Кариб диңгеҙе

Карибское море


хаҡына

Происходит от ??

для, ради, во имя

Ә һеҙ ни өсөн үҙегеҙҙең йолаларығыҙ хаҡына Алла әмерен боҙаһығыҙ? ― тип ҡаршы төштө Ғайса.

Он (Иисус) же сказал им в ответ: зачем и вы преступаете заповедь Божиюради предания вашего?


ышаныслы

ɯ̞.ʂɑ.nɯ̞s.ˈɫɯ̞

Происходит от башк. ышаныс + -лы.

ышаныс

Ближайшее родство

существительные

ышаныслылыҡ

Ближайшее родство

существительные

ышанысһыҙлыҡ

Ближайшее родство

существительные

ышанысһыҙ

Ближайшее родство

прилагательные

ышаныу

Ближайшее родство

надёжный; благонадёжный

надёжный; верный

Ышаныслы дуҫ.

Верный друг.


етешһеҙлек

jɪ̞.tɪ̞ʃ.hɪ̞ðˈlɪ̞k

етешһеҙлек (nominative singular)
етешһеҙлектәр (nominative plural)
етешһеҙлектең (singular)
етешһеҙлектәрҙең (plural)
етешһеҙлеккә (dative singular)
етешһеҙлектәргә (dative plural)
етешһеҙлекте (accusative singular)
етешһеҙлектәрҙе (accusative plural)
етешһеҙлектә (singular)
етешһеҙлектәрҙә (plural)
етешһеҙлектән (singular)
етешһеҙлектәрҙән (plural)

Происходит от башк. етешһеҙ «с недостатками, несовершенный; недостаточно» + -лек.

етешһеҙ

Ближайшее родство

прилагательные

етешһеҙ

Ближайшее родство

недостаток, изъян, упущение

недостаток, нужда, бедность


картуф

картуф (nominative singular)
картуфтар (nominative plural)
картуфтың (singular)
картуфтарҙың (plural)
картуфҡа (dative singular)
картуфтарға (dative plural)
картуфты (accusative singular)
картуфтарҙы (accusative plural)
картуфта (singular)
картуфтарҙа (plural)
картуфтан (singular)
картуфтарҙан (plural)

Из русск. картофель, далее из нем. Kartoffel, из стар. Tartuffel, далее из итал. tartufo, tartufolo «трюфель» (ввиду сходства клубней название перенесено на картофель, ввезенный в ХVI в. из Америки). Использованы данные словаря М. Фасмера. См. Список литературы.

картуфлыҡ

Ближайшее родство

существительные

ботан. картофель (картофельный)

картофель (картофельный)

Ит менән картуфты бергә бөтөнләй ашамағыҙ.

Не ешьте мясо вместе скартофелем.


ябалаҡ

ябалаҡ (nominative singular)
ябалаҡтар (nominative plural)
ябалаҡтың (singular)
ябалаҡтарҙың (plural)
ябалаҡҡа (dative singular)
ябалаҡтарға (dative plural)
ябалаҡты (accusative singular)
ябалаҡтарҙы (accusative plural)
ябалаҡта (singular)
ябалаҡтарҙа (plural)
ябалаҡтан (singular)
ябалаҡтарҙан (plural)

орнитол. сова


Төньяҡ Боҙло океан

Северный Ледовитый океан

ru-Төньяҡ_Боҙло_океан-ba-phrase-7lSVzYJ9


һалым

һалым (nominative singular)
һалымдар (nominative plural)
һалымдың (singular)
һалымдарҙың (plural)
һалымға (dative singular)
һалымдарға (dative plural)
һалымды (accusative singular)
һалымдарҙы (accusative plural)
һалымда (singular)
һалымдарҙа (plural)
һалымдан (singular)
һалымдарҙан (plural)

Происходит от ??

налог, подать, обложение (налоговый, податной)

Килем һалымы.

Подоходныйналог.

Һалым түләүсе

налогоплательщик


эшмәкәр

эшмәкәр (nominative singular)
эшмәкәрҙәр (nominative plural)
эшмәкәрҙең (singular)
эшмәкәрҙәрҙең (plural)
эшмәкәргә (dative singular)
эшмәкәрҙәргә (dative plural)
эшмәкәрҙе (accusative singular)
эшмәкәрҙәрҙе (accusative plural)
эшмәкәрҙә (singular)
эшмәкәрҙәрҙә (plural)
эшмәкәрҙән (singular)
эшмәкәрҙәрҙән (plural)

Происходит от ??

Фән эшмәкәре.

Деятель науки.

Дәүләт эшмәкәре.

Государственныйдеятель.

Мәҙәниәт эшмәкәре.

Деятель культуры.

адъектив. деятельный

Эшмәкәр кеше.

Деятельный человек.


солоҡ

солоҡ (nominative singular)
солоҡтар (nominative plural)
солоҡтоң (singular)
солоҡтарҙың (plural)
солоҡҡа (dative singular)
солоҡтарға (dative plural)
солоҡто (accusative singular)
солоҡтарҙы (accusative plural)
солоҡта (singular)
солоҡтарҙа (plural)
солоҡтан (singular)
солоҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

солоҡсо

Ближайшее родство

существительные

солоҡсолоҡ

Ближайшее родство

существительные

борть (бортевой)

Һәр кеше солоғона үҙенең тамғаһын һалған.

Каждый человек отмечал своюборть.


солоҡсолоҡ

sʊ̞ɫʊ̞qsʊ̞.ˈɫʊ̞q

солоҡсолоҡ (nominative singular)
солоҡсолоҡтар (nominative plural)
солоҡсолоҡтоң (singular)
солоҡсолоҡтарҙың (plural)
солоҡсолоҡҡа (dative singular)
солоҡсолоҡтарға (dative plural)
солоҡсолоҡто (accusative singular)
солоҡсолоҡтарҙы (accusative plural)
солоҡсолоҡта (singular)
солоҡсолоҡтарҙа (plural)
солоҡсолоҡтан (singular)
солоҡсолоҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

солоҡ

Ближайшее родство

существительные

солоҡсо

Ближайшее родство

существительные

бортничество


солох

солох (nominative singular)
солохтар (nominative plural)
солохтоң (singular)
солохтарҙың (plural)
солохҡа (dative singular)
солохтарға (dative plural)
солохто (accusative singular)
солохтарҙы (accusative plural)
солохта (singular)
солохтарҙа (plural)
солохтан (singular)
солохтарҙан (plural)

Из араб. صلح (ṣulḥ) ‘мир, примирение’.

мир, перемирие (мирный)


трансатлантик

трансатлантический


тормошсан

tʊ̞r.mʊ̞ʂˈsɑn

От сущ. тормош «жизнь» + -сан.

тормош

Ближайшее родство

существительные

тормошсанлыҡ

Ближайшее родство

существительные

тормошло

Ближайшее родство

прилагательные

жизненный; практический

жизнеутверждающий


меңләгән

тысячный (численностью, количеством в тысячу единиц)


һоҫҡо

һоҫҡо (nominative singular)
һоҫҡолар (nominative plural)
һоҫҡоноң (singular)
һоҫҡоларҙың (plural)
һоҫҡоға (dative singular)
һоҫҡоларға (dative plural)
һоҫҡоно (accusative singular)
һоҫҡоларҙы (accusative plural)
һоҫҡола (singular)
һоҫҡоларҙа (plural)
һоҫҡонан (singular)
һоҫҡоларҙан (plural)

Происходит от ??

совок (совковый)

ковш, лопата (экскаватора)


ҡылған

ҡылған (nominative singular)
ҡылғандар (nominative plural)
ҡылғандың (singular)
ҡылғандарҙың (plural)
ҡылғанға (dative singular)
ҡылғандарға (dative plural)
ҡылғанды (accusative singular)
ҡылғандарҙы (accusative plural)
ҡылғанда (singular)
ҡылғандарҙа (plural)
ҡылғандан (singular)
ҡылғандарҙан (plural)

Происходит от ??

ҡылғанлыҡ

Ближайшее родство

существительные

ҡылғанлы

Ближайшее родство

прилагательные


әйткәндәй

Происходит от ??

вводн. сл. к слову сказать, кстати

к слову сказать, кстати


башлыса

Происходит от ??

баш

Ближайшее родство

существительные

преимущественно, большей частью, главным образом, в основном

Мысырҙа башлыса дөгө, мамыҡ, бойҙай һәм йәшелсә-емештәр үҫтерәләр.

В Египтебольшей частью выращивают рис, хлопок, пшеницу, овощи и фрукты.

«Ғәлиә»лә башлыса Мысырҙа, Сүриәлә, Төркиәлә белем алған билдәле ғалимдар һәм дин белгестәре уҡыта.

В (медресе) «Галия» преподают известные учёные и знатоки религии (ислама), получившие образованиепреимущественно в Египте, Сирии и Турции.


ҡырғауыл

ҡырғауы́л (nominative singular)
ҡырғауы́лдар (nominative plural)
ҡырғауы́лдың (singular)
ҡырғауы́лдарҙың (plural)
ҡырғауы́лға (dative singular)
ҡырғауы́лдарға (dative plural)
ҡырғауы́лды (accusative singular)
ҡырғауы́лдарҙы (accusative plural)
ҡырғауы́лда (singular)
ҡырғауы́лдарҙа (plural)
ҡырғауы́лдан (singular)
ҡырғауы́лдарҙан (plural)

орнитол. фазан (Phasianus)


һөңгө

һөңгө (nominative singular)
һөңгөләр (nominative plural)
һөңгөнөң (singular)
һөңгөләрҙең (plural)
һөңгөгә (dative singular)
һөңгөләргә (dative plural)
һөңгөнө (accusative singular)
һөңгөләрҙе (accusative plural)
һөңгөлә (singular)
һөңгөләрҙә (plural)
һөңгөнән (singular)
һөңгөләрҙән (plural)

Происходит от ??

Атлан, батыр, атҡа, тот һөңгөңдө!

Батыр, садись на коня, держикопьё!


шәхес

шәхес (nominative singular)
шәхестәр (nominative plural)
шәхестең (singular)
шәхестәрҙең (plural)
шәхескә (dative singular)
шәхестәргә (dative plural)
шәхесте (accusative singular)
шәхестәрҙе (accusative plural)
шәхестә (singular)
шәхестәрҙә (plural)
шәхестән (singular)
шәхестәрҙән (plural)

Из араб. شخص (šaḵṣ) ‘особа, персона, лицо’.

личность, лицо, особа, индивидуум

Ниндәй ҙә булһа тарихи ваҡиға йәки шәхес тураһындағы яҙма риүәйәт.

Письменное предание о каком-либо историческом событии илиличности.

Шәхес культы.

Культличности.

образ, личность


шәхсән

Из араб. شخصا ‘лично, персонально’.

лично, персонально, индивидуально

Риүәйәт буйынса, батша 1707 йылда ҡалаға шәхсән нигеҙ һалған.

Согласно легенде, царьлично основал город в 1707 году.


Каспий диңгеҙе

Каспийское море


бикре

бикре (nominative singular)
бикреләр (nominative plural)
бикренең (singular)
бикреләрҙең (plural)
бикрегә (dative singular)
бикреләргә (dative plural)
бикрене (accusative singular)
бикреләрҙе (accusative plural)
бикрелә (singular)
бикреләрҙә (plural)
бикренән (singular)
бикреләрҙән (plural)

Происходит от ??

ихтиол. осётр (лат. Acipenser)


мәрсен

мәрсен (nominative singular)
мәрсендәр (nominative plural)
мәрсендең (singular)
мәрсендәрҙең (plural)
мәрсенгә (dative singular)
мәрсендәргә (dative plural)
мәрсенде (accusative singular)
мәрсендәрҙе (accusative plural)
мәрсендә (singular)
мәрсендәрҙә (plural)
мәрсендән (singular)
мәрсендәрҙән (plural)

Происходит от ??

ихтиол. осётр (осетровый, осетринный) (лат. Acipenser)


яңынан

Происходит от ??

яңы

Ближайшее родство

прилагательные

снова, опять, вновь, заново, сначала

Ә ышаныс юғалһа, уны яңынан яулау үтә ауыр.

А если доверие разрушено, завоевать еговновь крайне трудно.

Малайҙар кәмәне яңынан һыуға этәреп төшөрҙөләр.

Мальчикиопять столкнули лодку в воду.


бирсәткә

бирсәткә (nominative singular)
бирсәткәләр (nominative plural)
бирсәткәнең (singular)
бирсәткәләрҙең (plural)
бирсәткәгә (dative singular)
бирсәткәләргә (dative plural)
бирсәткәне (accusative singular)
бирсәткәләрҙе (accusative plural)
бирсәткәлә (singular)
бирсәткәләрҙә (plural)
бирсәткәнән (singular)
бирсәткәләрҙән (plural)

Происходит от русск. перчатка.

перчатка (перчаточный)

Баҡса өйөн йыйыштырғанда саң борхотмағыҙ, битлек, бирсәткә кейегеҙ.

При уборке (вашего) садового домика не поднимайте пыль, наденьте маску (и)перчатки.


бүҫер

бүҫер (nominative singular)
бүҫерҙәр (nominative plural)
бүҫерҙең (singular)
бүҫерҙәрҙең (plural)
бүҫергә (dative singular)
бүҫерҙәргә (dative plural)
бүҫерҙе (accusative singular)
бүҫерҙәрҙе (accusative plural)
бүҫерҙә (singular)
бүҫерҙәрҙә (plural)
бүҫерҙән (singular)
бүҫерҙәрҙән (plural)

Из араб. باسور (bāsūr) ‘геморрой; опухоль; нарост’.


һөтсө

һөтсө (nominative singular)
һөтсөләр (nominative plural)
һөтсөнөң (singular)
һөтсөләрҙең (plural)
һөтсөгә (dative singular)
һөтсөләргә (dative plural)
һөтсөнө (accusative singular)
һөтсөләрҙе (accusative plural)
һөтсөлә (singular)
һөтсөләрҙә (plural)
һөтсөнән (singular)
һөтсөләрҙән (plural)

Происходит от сущ. һөт «молоко» + -сө «аффикс профессии, рода деятельности».

һөт

Ближайшее родство

существительные

һөтлө

Ближайшее родство

прилагательные

молочник, продавец молока


ҡапсыҡ

ҡапсыҡ (nominative singular)
ҡапсыҡтар (nominative plural)
ҡапсыҡтың (singular)
ҡапсыҡтарҙың (plural)
ҡапсыҡҡа (dative singular)
ҡапсыҡтарға (dative plural)
ҡапсыҡты (accusative singular)
ҡапсыҡтарҙы (accusative plural)
ҡапсыҡта (singular)
ҡапсыҡтарҙа (plural)
ҡапсыҡтан (singular)
ҡапсыҡтарҙан (plural)

Уменьш. от ҡап.

ҡап

Ближайшее родство

существительные

мешочек, сумка, рюкзак

перен. в форме притяжения в словосочетаниях обозначает характер, качества человека

гонаһ ҡапсығы

греховодник; греховодница

ғәйбәт ҡапсығы

сплетник; сплетница

хыял ҡапсығы

мечтатель; мечтательница


ашалыу

геол. эрозия


йыуылыу

геол. эрозия


һаҙаҡ

һаҙаҡ (nominative singular)
һаҙаҡтар (nominative plural)
һаҙаҡтың (singular)
һаҙаҡтарҙың (plural)
һаҙаҡҡа (dative singular)
һаҙаҡтарға (dative plural)
һаҙаҡты (accusative singular)
һаҙаҡтарҙы (accusative plural)
һаҙаҡта (singular)
һаҙаҡтарҙа (plural)
һаҙаҡтан (singular)
һаҙаҡтарҙан (plural)

Происходит из монгольских языков, из прамонг. *saɣadag, родств. калм. саадг, монг. саадаг. Ср. каз. садақ, кирг. саадак, узб. sadoq, уйг. ساغداق (saghdaq), азерб. sadaq, хак. саадах, якут. саадах.

Мәргәндең һаҙағында ике бөртөк кенə уҡ ҡалған ти.

Вколчане у меткого стрелка осталось лишь две стрелы.


Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы

Организация Объединённых Наций (ООН), Объединённые Нации

ru-Берләшкән_Милләттәр_Ойошмаһы-ba-phrase-eEfyEkhA


синәү

клепать, заклёпывать


сигәләү

клепать, заклёпывать


һырға

серьга, серёжка


тубыҡ ҡапҡасы

анат. коленная чашечка, надколенник, надколенная чашка


өйәнәк

мед. эпилепсия


күпҡыр

күпҡыр (nominative singular)
күпҡырҙар (nominative plural)
күпҡырҙың (singular)
күпҡырҙарҙың (plural)
күпҡырға (dative singular)
күпҡырҙарға (dative plural)
күпҡырҙы (accusative singular)
күпҡырҙарҙы (accusative plural)
күпҡырҙа (singular)
күпҡырҙарҙа (plural)
күпҡырҙан (singular)
күпҡырҙарҙан (plural)

геометр. многогранник, полиэдр

многогранник, полиэдр


осҡолоҡ

физиол. икота


сиҡаҡ

физиол. икота


ватандашлыҡ

wɑ.tɑndɑʂ.ˈɫɯ̞q

ватандашлыҡ (nominative singular)
ватандашлыҡтар (nominative plural)
ватандашлыҡтың (singular)
ватандашлыҡтарҙың (plural)
ватандашлыҡҡа (dative singular)
ватандашлыҡтарға (dative plural)
ватандашлыҡты (accusative singular)
ватандашлыҡтарҙы (accusative plural)
ватандашлыҡта (singular)
ватандашлыҡтарҙа (plural)
ватандашлыҡтан (singular)
ватандашлыҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

ватан

Ближайшее родство

существительные

ватандаш

Ближайшее родство

существительные

ватансы

Ближайшее родство

существительные

гражданство; подданство

адъектив. гражданский


ҡарынсыҡ

анат. желудочек (сердца, мозга)

желудочек (сердца, мозга)


христианлыҡ

христианлыҡ (nominative singular)
христианлыҡтар (nominative plural)
христианлыҡтың (singular)
христианлыҡтарҙың (plural)
христианлыҡҡа (dative singular)
христианлыҡтарға (dative plural)
христианлыҡты (accusative singular)
христианлыҡтарҙы (accusative plural)
христианлыҡта (singular)
христианлыҡтарҙа (plural)
христианлыҡтан (singular)
христианлыҡтарҙан (plural)

Происходит от др.-греч. χριστιανός «христианин», далее от Χριστός «помазанник», от гл. χρίω «мазать, умащать», далее из праиндоевр. *ghrei- «тереть». Сравните тур. hıristiyanlık, азерб. xristianlıq, татар. xristianlıq.

христианство


ишелмә

геометр. спираль


алма һуты

яблочный сок


әмирлек

полит. эмират


атһыҙ

От ат «лошадь» + аффикс -һыҙ «без».

ат

Ближайшее родство

существительные

атлы

Ближайшее родство

прилагательные


атһыҙ

От ат «имя» + аффикс -һыҙ «без».

ат

Ближайшее родство

существительные

атлы

Ближайшее родство

прилагательные


яратҡан

Аҡҡош, торна, бөркөт – башкорт фольклорының яратҡан ҡоштары.

Лебедь, журавль, орел –любимые птицы башкирского фольклора.


экспериментсы

экспериментатор


квант механикаһы

квантовая механика


боғаҙ

геогр. пролив


бишмөйөш

бишмөйөш (nominative singular)
бишмөйөштәр (nominative plural)
бишмөйөштөң (singular)
бишмөйөштәрҙең (plural)
бишмөйөшкә (dative singular)
бишмөйөштәргә (dative plural)
бишмөйөштө (accusative singular)
бишмөйөштәрҙе (accusative plural)
бишмөйөштә (singular)
бишмөйөштәрҙә (plural)
бишмөйөштән (singular)
бишмөйөштәрҙән (plural)

геометр. пятиугольник

пятиугольник


контрреволюцион

полит. контрреволюционный

контрреволюционный


конфуцианлыҡ

конфуцианлыҡ (nominative singular)
конфуцианлыҡтар (nominative plural)
конфуцианлыҡтың (singular)
конфуцианлыҡтарҙың (plural)
конфуцианлыҡҡа (dative singular)
конфуцианлыҡтарға (dative plural)
конфуцианлыҡты (accusative singular)
конфуцианлыҡтарҙы (accusative plural)
конфуцианлыҡта (singular)
конфуцианлыҡтарҙа (plural)
конфуцианлыҡтан (singular)
конфуцианлыҡтарҙан (plural)

Из лат. Confucius «Конфуций», латинизированная форма кит. 孔夫子 (Kǒng Fūzǐ) «мастер Кон».

истор. конфуцианство

конфуцианство


умыртҡа

умыртҡа (nominative singular)
умыртҡалар (nominative plural)
умыртҡаның (singular)
умыртҡаларҙың (plural)
умыртҡаға (dative singular)
умыртҡаларға (dative plural)
умыртҡаны (accusative singular)
умыртҡаларҙы (accusative plural)
умыртҡала (singular)
умыртҡаларҙа (plural)
умыртҡанан (singular)
умыртҡаларҙан (plural)

Происходит от ??

анат. позвонок (позвоночный)

позвонок (позвоночный)

Беренсе муйын умыртҡаһы баш һөлдәһе менән бергә ошо теш аша хәрәкәтсән тоташҡан.

Первый первый шейныйпозвонок подвижно сочленён с черепом через эту ось.

анат. то же, что умыртҡалыҡ; позвоночник, позвоночный столб


ҡамыт

ҡамыт (nominative singular)
ҡамыттар (nominative plural)
ҡамыттың (singular)
ҡамыттарҙың (plural)
ҡамытҡа (dative singular)
ҡамыттарға (dative plural)
ҡамытты (accusative singular)
ҡамыттарҙы (accusative plural)
ҡамытта (singular)
ҡамыттарҙа (plural)
ҡамыттан (singular)
ҡамыттарҙан (plural)

Из русск. хомут. Судя по степени фонетической адаптации, заимствование раннее.

хомут (хомутный)

перен. хомут, обуза, бремя

хомут, обуза, бремя


филтә

филтә (nominative singular)
филтәләр (nominative plural)
филтәнең (singular)
филтәләрҙең (plural)
филтәгә (dative singular)
филтәләргә (dative plural)
филтәне (accusative singular)
филтәләрҙе (accusative plural)
филтәлә (singular)
филтәләрҙә (plural)
филтәнән (singular)
филтәләрҙән (plural)

Из русск. фитиль, далее из тур. fitil «фитиль», далее из арабск.??.

фитиль (фитильный) (шнур в осветительных и нагревательных приборах)

фитиль (фитильный) (взрывных устройств), запал, огнепроводный шнур

Бомба филтәһен берәй мәл тоҡандырғанығыҙ булдымы?

Вы когда-нибудь поджигалифитиль бомбы?


емтек

емтек (nominative singular)
емтектең (singular)
емтеккә (dative singular)
емтекте (accusative singular)
емтектә (singular)
емтектән (singular)

Происходит от ??

мертвечина, падаль


үләкһә

үләкһә (nominative singular)
үләкһәләр (nominative plural)
үләкһәнең (singular)
үләкһәләрҙең (plural)
үләкһәгә (dative singular)
үләкһәләргә (dative plural)
үләкһәне (accusative singular)
үләкһәләрҙе (accusative plural)
үләкһәлә (singular)
үләкһәләрҙә (plural)
үләкһәнән (singular)
үләкһәләрҙән (plural)

Происходит от ??

падаль, мертвечина, дохлятина

Үләкһә бар ерҙә эт һимерә.

В месте, где естьпадаль, собака толстеет.

перен. дохлятина, доходяга

дохлятина, доходяга


зөбәржәт

зөбәржәт (nominative singular)
зөбәржәттәр (nominative plural)
зөбәржәттең (singular)
зөбәржәттәрҙең (plural)
зөбәржәткә (dative singular)
зөбәржәттәргә (dative plural)
зөбәржәтте (accusative singular)
зөбәржәттәрҙе (accusative plural)
зөбәржәттә (singular)
зөбәржәттәрҙә (plural)
зөбәржәттән (singular)
зөбәржәттәрҙән (plural)

Происходит от ??

изумруд, хризолит (изумрудный, хризолитовый)

изумрудный, изумрудовый цвет


табип

табип (nominative singular)
табиптар (nominative plural)
табиптың (singular)
табиптарҙың (plural)
табипҡа (dative singular)
табиптарға (dative plural)
табипты (accusative singular)
табиптарҙы (accusative plural)
табипта (singular)
табиптарҙа (plural)
табиптан (singular)
табиптарҙан (plural)

Из араб. طبيب (ṭabīb).


аҙбар

аҙбар (nominative singular)
аҙбарҙар (nominative plural)
аҙбарҙың (singular)
аҙбарҙарҙың (plural)
аҙбарға (dative singular)
аҙбарҙарға (dative plural)
аҙбарҙы (accusative singular)
аҙбарҙарҙы (accusative plural)
аҙбарҙа (singular)
аҙбарҙарҙа (plural)
аҙбарҙан (singular)
аҙбарҙарҙан (plural)

Происходит от ??

хлев, стойло


мөҙҙәт

мөҙҙәт (nominative singular)
мөҙҙәттәр (nominative plural)
мөҙҙәттең (singular)
мөҙҙәттәрҙең (plural)
мөҙҙәткә (dative singular)
мөҙҙәттәргә (dative plural)
мөҙҙәтте (accusative singular)
мөҙҙәттәрҙе (accusative plural)
мөҙҙәттә (singular)
мөҙҙәттәрҙә (plural)
мөҙҙәттән (singular)
мөҙҙәттәрҙән (plural)

Происходит от араб. مدة (mudda) ‘период времени’.

мөҙҙәтле

Ближайшее родство

прилагательные

отрезок времени, пора, время


бойороҡ

bʊ̞.jʊ̞ˈrʊ̞q

бойороҡ (nominative singular)
бойороҡтар (nominative plural)
бойороҡтоң (singular)
бойороҡтарҙың (plural)
бойороҡҡа (dative singular)
бойороҡтарға (dative plural)
бойороҡто (accusative singular)
бойороҡтарҙы (accusative plural)
бойороҡта (singular)
бойороҡтарҙа (plural)
бойороҡтан (singular)
бойороҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

бойороу

Ближайшее родство

приказ, распоряжение, предписание


һалмауыр

hɑɫ.mɑ.ˈwɯ̞r

һалмауыр (nominative singular)
һалмауырҙар (nominative plural)
һалмауырҙың (singular)
һалмауырҙарҙың (plural)
һалмауырға (dative singular)
һалмауырҙарға (dative plural)
һалмауырҙы (accusative singular)
һалмауырҙарҙы (accusative plural)
һалмауырҙа (singular)
һалмауырҙарҙа (plural)
һалмауырҙан (singular)
һалмауырҙарҙан (plural)

Происходит от ??

һалмауырлау

Ближайшее родство

короткая увесистая палка для охоты

рычаг (для подъёма тяжести, на упорной точке)


өҙөк

өҙөк (nominative singular)
өҙөктәр (nominative plural)
өҙөктөң (singular)
өҙөктәрҙең (plural)
өҙөккә (dative singular)
өҙөктәргә (dative plural)
өҙөктө (accusative singular)
өҙөктәрҙе (accusative plural)
өҙөктә (singular)
өҙөктәрҙә (plural)
өҙөктән (singular)
өҙөктәрҙән (plural)

Происходит от ??

разрыв (место разрыва чего-либо)

часть, кусок, фрагмент

перен., разг. пауза

перен. часть, отрывок (речи, мысли, произведения, текста)

нехватка припасов, бескормица


шахмат таҡтаһы

шахм. шахматная доска

шахматная доска


ҡара упҡын

астрон. чёрная дыра


сәнәғәт инҡилабы

промышленная революция, индустриальная революция


нәҙек эсәк

анат. тонкая кишка

тонкая кишка


электрлаштырыу

электрификация


килейек

kʲi.lɪ̞ˈjɪ̞k

килейек (nominative singular)
килейектәр (nominative plural)
килейектең (singular)
килейектәрҙең (plural)
килейеккә (dative singular)
килейектәргә (dative plural)
килейекте (accusative singular)
килейектәрҙе (accusative plural)
килейектә (singular)
килейектәрҙә (plural)
килейектән (singular)
килейектәрҙән (plural)

Происходит от ??

орнитол. славка-завирушка (Sylvia curruca)


бығау

цепь; кандалы


тиҫтер

тиҫтер (nominative singular)
тиҫтерҙәр (nominative plural)
тиҫтерҙең (singular)
тиҫтерҙәрҙең (plural)
тиҫтергә (dative singular)
тиҫтерҙәргә (dative plural)
тиҫтерҙе (accusative singular)
тиҫтерҙәрҙе (accusative plural)
тиҫтерҙә (singular)
тиҫтерҙәрҙә (plural)
тиҫтерҙән (singular)
тиҫтерҙәрҙән (plural)

Происходит от ??

ровесник, сверстник, однолеток

Айрат үҙе кеүек тиҫтерҙәре менән урам ҡыҙырҙы, һыра һемерҙе, тәмәке тартты.

Айрат бродил по улицам, пил пиво, курил сигареты со своимисверстниками, такими же как он сам.

адъектив. одинаковый (по объёму, росту, длине и т. п.)

бер тиҫтер ҡарағайҙар

одинаковые сосны

бер тиҫтер өйҙәр

одинаковые дома


ейән

ейән (nominative singular)
ейәндәр (nominative plural)
ейәндең (singular)
ейәндәрҙең (plural)
ейәнгә (dative singular)
ейәндәргә (dative plural)
ейәнде (accusative singular)
ейәндәрҙе (accusative plural)
ейәндә (singular)
ейәндәрҙә (plural)
ейәндән (singular)
ейәндәрҙән (plural)

Происходит от ??


ейәнсәр

ейәнсәр (nominative singular)
ейәнсәрҙәр (nominative plural)
ейәнсәрҙең (singular)
ейәнсәрҙәрҙең (plural)
ейәнсәргә (dative singular)
ейәнсәрҙәргә (dative plural)
ейәнсәрҙе (accusative singular)
ейәнсәрҙәрҙе (accusative plural)
ейәнсәрҙә (singular)
ейәнсәрҙәрҙә (plural)
ейәнсәрҙән (singular)
ейәнсәрҙәрҙән (plural)

Происходит от ??


уҡыу

Китапты беренсенән бишенсе бүлеккә тиклем уҡыу.

Прочитайте книгу с первой по пятую главу.

учиться (в школе)

Олораҡ балалар күрше ауыл мәктәбенә йөрөп уҡыны.

Их детиходят в школу соседнего села.


уҡыу

уҡыусы

Ближайшее родство

существительные

учёба, учение


йөклөлөк

йөклөлөк (nominative singular)
йөклөлөктәр (nominative plural)
йөклөлөктөң (singular)
йөклөлөктәрҙең (plural)
йөклөлөккә (dative singular)
йөклөлөктәргә (dative plural)
йөклөлөктө (accusative singular)
йөклөлөктәрҙе (accusative plural)
йөклөлөктә (singular)
йөклөлөктәрҙә (plural)
йөклөлөктән (singular)
йөклөлөктәрҙән (plural)

Происходит от ??

йөклө

Ближайшее родство

прилагательные

беременность


шәкәр диабеты

мед. сахарный диабет

сахарный диабет


ҡабырсаҡ

ҡабырсаҡ (nominative singular)
ҡабырсаҡтар (nominative plural)
ҡабырсаҡтың (singular)
ҡабырсаҡтарҙың (plural)
ҡабырсаҡҡа (dative singular)
ҡабырсаҡтарға (dative plural)
ҡабырсаҡты (accusative singular)
ҡабырсаҡтарҙы (accusative plural)
ҡабырсаҡта (singular)
ҡабырсаҡтарҙа (plural)
ҡабырсаҡтан (singular)
ҡабырсаҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

раковина, ракушка (ракушечный)


суҡмар

суҡмар (nominative singular)
суҡмарҙар (nominative plural)
суҡмарҙың (singular)
суҡмарҙарҙың (plural)
суҡмарға (dative singular)
суҡмарҙарға (dative plural)
суҡмарҙы (accusative singular)
суҡмарҙарҙы (accusative plural)
суҡмарҙа (singular)
суҡмарҙарҙа (plural)
суҡмарҙан (singular)
суҡмарҙарҙан (plural)

Происходит от ??

палица, булава


ҡыҫала

зоол. рак, лангуст

рак, лангуст


яңысар

яңысар (nominative singular)
яңысарҙар (nominative plural)
яңысарҙың (singular)
яңысарҙарҙың (plural)
яңысарға (dative singular)
яңысарҙарға (dative plural)
яңысарҙы (accusative singular)
яңысарҙарҙы (accusative plural)
яңысарҙа (singular)
яңысарҙарҙа (plural)
яңысарҙан (singular)
яңысарҙарҙан (plural)

Из оттоманск. يکيچرى (тур. yeniçeri) «новый воин». В ряде европейских языков через итал. giannizzero и фр. janissaire.

истор. янычар


реформасы

полит. реформист


яҡшылап

Происходит от ??

хорошенько, по-хорошему; хорошо, как следует

Эсер алдынан яҡшылап һелкегеҙ.

Хорошенько встряхните перед употреблением.


ойоҡ

ойоҡ (nominative singular)
ойоҡтар (nominative plural)
ойоҡтоң (singular)
ойоҡтарҙың (plural)
ойоҡҡа (dative singular)
ойоҡтарға (dative plural)
ойоҡто (accusative singular)
ойоҡтарҙы (accusative plural)
ойоҡта (singular)
ойоҡтарҙа (plural)
ойоҡтан (singular)
ойоҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

чулок (чулочный)


бисә

бисә (nominative singular)
бисәләр (nominative plural)
бисәнең (singular)
бисәләрҙең (plural)
бисәгә (dative singular)
бисәләргә (dative plural)
бисәне (accusative singular)
бисәләрҙе (accusative plural)
бисәлә (singular)
бисәләрҙә (plural)
бисәнән (singular)
бисәләрҙән (plural)

Происходит от ??

разг., пренебр. баба, (замужняя) женщина

баба, (замужняя) женщина

разг., пренебр. жена, баба


балыҡсылыҡ

балыҡсылыҡ (nominative singular)
балыҡсылыҡтар (nominative plural)
балыҡсылыҡтың (singular)
балыҡсылыҡтарҙың (plural)
балыҡсылыҡҡа (dative singular)
балыҡсылыҡтарға (dative plural)
балыҡсылыҡты (accusative singular)
балыҡсылыҡтарҙы (accusative plural)
балыҡсылыҡта (singular)
балыҡсылыҡтарҙа (plural)
балыҡсылыҡтан (singular)
балыҡсылыҡтарҙан (plural)

Образовано присоединением аффикса -лыҡ к существительному балыҡсы «рыбак», далее от балыҡ «рыба», далее восходит к др.-тюрк. *balïq «рыба». Ср. тур. balık, чувашск. пулӑ, башк. балыҡ, кирг., якутск., тувинск., тат. балык.

балыҡ

Ближайшее родство

существительные

балыҡсы

Ближайшее родство

существительные

Халҡы һунарсылыҡ, балыҡсылыҡ, малсылыҡ менән шөғөлләнгән.

Население занималось охотой,рыболовством, скотоводством.


үлән хоккейы

хоккей на траве


Төмән

Төмән (nominative singular)
Төмәндең (singular)
Төмәнгә (dative singular)
Төмәнде (accusative singular)
Төмәндә (singular)
Төмәндән (singular)

Происходит от ??

Төмәндә ул ваҡытта һыуыҡ, ҡар яуған ине.

Тогдав Тюмени было холодно, шёл снег.


балаһыҙлыҡ

bɑɫɑhɯ̞ðˈɫɯ̞q

балаһыҙлыҡ (nominative singular)
балаһыҙлыҡтың (singular)
балаһыҙлыҡҡа (dative singular)
балаһыҙлыҡты (accusative singular)
балаһыҙлыҡта (singular)
балаһыҙлыҡтан (singular)

Происходит от прил. балаһыҙ «бездетный» + аффикс -лыҡ со знач. «обладающий свойством».

бала

Ближайшее родство

существительные

балаһыҙ

Ближайшее родство

прилагательные


урман-тундра

геогр. лесотундра


волейболсы

спорт. волейболист


ҡалҡан

ҡалҡан (nominative singular)
ҡалҡандар (nominative plural)
ҡалҡандың (singular)
ҡалҡандарҙың (plural)
ҡалҡанға (dative singular)
ҡалҡандарға (dative plural)
ҡалҡанды (accusative singular)
ҡалҡандарҙы (accusative plural)
ҡалҡанда (singular)
ҡалҡандарҙа (plural)
ҡалҡандан (singular)
ҡалҡандарҙан (plural)

Происходит от тур. kalkan «щит; камбала».


алатуба

орнитол. вяхирь, витютень (Columba palumbus)


ашнаҡсы

ашнаҡсы (nominative singular)
ашнаҡсылар (nominative plural)
ашнаҡсының (singular)
ашнаҡсыларҙың (plural)
ашнаҡсыға (dative singular)
ашнаҡсыларға (dative plural)
ашнаҡсыны (accusative singular)
ашнаҡсыларҙы (accusative plural)
ашнаҡсыла (singular)
ашнаҡсыларҙа (plural)
ашнаҡсынан (singular)
ашнаҡсыларҙан (plural)


ғосманлы

истор. османский, оттоманский

османский, оттоманский


баскетболсы

спорт. баскетболист

баскетболист


магнит ҡыры

физ. магнитное поле

магнитное поле


электрон ҡултамға

электронная (цифровая) подпись


алһыу

розоватый, алый


хәрби хәл

военное положение


тикшереү

контролировать


мәғлүмәт системаһы

информ. информационная система

информационная система

ru-мәғлүмәт_системаһы-ba-phrase-QD6w~-Bq


абсолют монархия

абсолютная монархия


конституцион монархия

конституционная монархия

ru-конституцион_монархия-ba-phrase-xtMURAQt


электромагнит нурланыш

физ. электромагнитное излучение

электромагнитное излучение

ru-электромагнит_нурланыш-ba-phrase-PJPvlxRi


атыу ҡоралы

огнестрельное оружие


тәбиғәт һәләкәте

стихийное бедствие


артыш

ботан. можжевельник (Juniperus)

можжевельник (Juniperus)


ҡарбуз

Происходит от ??


йәлләүсән

сострадательный, сочувственный


ҡыҙғаныусан

сострадательный, сочувственный


шәфҡәтле

сострадательный, сочувственный


тәжрибә

Происходит от ??.

эксперимент, опыт


атмосфера баҫымы

атмосферное давление


дәүләт гимны

государственный гимн


һаташыу

мед. лунатизм, сомнамбулизм, снохождение

лунатизм, сомнамбулизм, снохождение


лунатиклыҡ

лунатизм, сомнамбулизм, снохождение


илереү

лунатизм, сомнамбулизм, снохождение


хәҙерге заман

ˈχæ.ðɪ̞r.ɡɪ̞.zä.ˈmän

грам. настоящее время

настоящее время


аҫыл таш

драгоценный камень


тоналлек

муз. тональность


көтөүсе

kɪ̞.tɪ̞wˈsɪ̞

Происходит от ??.


баҙлауыҡ

Происходит от ??.


сәнәғәт

Происходит от ??.

промышленность, индустрия


көҙгөлө

көҙгө

Ближайшее родство

существительные

көҙгөсө

Ближайшее родство

существительные

көҙгөләгесә

Ближайшее родство

зеркальный, с зеркалом


керпек

керпек (nominative singular)
керпектәр (nominative plural)
керпектең (singular)
керпектәрҙең (plural)
керпеккә (dative singular)
керпектәргә (dative plural)
керпекте (accusative singular)
керпектәрҙе (accusative plural)
керпектә (singular)
керпектәрҙә (plural)
керпектән (singular)
керпектәрҙән (plural)

Происходит от ??

анат. ресница (ресничный)

ресница (ресничный)


күгэн

Происходит от ??.

тёрн, терновник


хеҙмәт договоры

трудовой договор


бестереү

кастрировать


бесеү

кастрировать


сәйәси фирҡә

политическая партия


кинологик

кинологический


мейесә

анат. мозжечок


психик ҡаҡшау

психическое расстройство


фемтосекунд

фемтосекунда


алюмин

хим. алюминий


ирекле

Происходит от ??.


тигеҙләмә

матем. уравнение


умарталыҡ

Происходит от ??.

пасека, пчельник


аталыҡ

аталыҡ (nominative singular)
аталыҡтар (nominative plural)
аталыҡтың (singular)
аталыҡтарҙың (plural)
аталыҡҡа (dative singular)
аталыҡтарға (dative plural)
аталыҡты (accusative singular)
аталыҡтарҙы (accusative plural)
аталыҡта (singular)
аталыҡтарҙа (plural)
аталыҡтан (singular)
аталыҡтарҙан (plural)

Происходит от сущ. башк. ата «отец» + афф. -лыҡ со значением обладания свойством.

ата

Ближайшее родство

существительные

атай

Ближайшее родство

существительные

аталы

Ближайшее родство

прилагательные

самец, мужская особь (у птиц, растений)


электр тогы

физ. электрический ток

электрический ток


һыҙлыҡ

һыҙлыҡ (nominative singular)
һыҙлыҡтар (nominative plural)
һыҙлыҡтың (singular)
һыҙлыҡтарҙың (plural)
һыҙлыҡҡа (dative singular)
һыҙлыҡтарға (dative plural)
һыҙлыҡты (accusative singular)
һыҙлыҡтарҙы (accusative plural)
һыҙлыҡта (singular)
һыҙлыҡтарҙа (plural)
һыҙлыҡтан (singular)
һыҙлыҡтарҙан (plural)

Происходит от ??


һыҙлыҡ

Происходит от ??

тряпьё, ветошь и т. п. (для затыкания щелей)


һыҙлыҡ

Происходит от ??


Көнсығыш Азия

Восточная Азия


Мексика ҡултығы

Мексиканский залив


химик элементтарҙың периодик системаһы

периодическая система химических элементов, таблица Менделеева

ru-химик_элементтарҙың_периодик_системаһы-ba-phrase-nYaZAsbZ


Австрия империяһы

истор. Австрийская империя

Австрийская империя


Германия империяһы

истор. Германская империя

Германская империя

ru-Германия_империяһы-ba-phrase-hp~SEamS


Иран таулығы

геогр. Иранское нагорье

Иранское нагорье


Фарсы ҡултығы

геогр. Персидский залив

Персидский залив


Ҡара диңгеҙ

геогр. Чёрное море


пилотһыҙ осоу аппараты

авиац. беспилотный летательный аппарат

беспилотный летательный аппарат

ru-пилотһыҙ_осоу_аппараты-ba-phrase-Q9jzHymA


Апеннин ярымутрауы

геогр. Апеннинский полуостров

Апеннинский полуостров


Балҡан ярымутрауы

геогр. Балканский полуостров

Балканский полуостров


яһалма интеллект

искусственный интеллект


Охот диңгеҙе

геогр. Охотское море

Охотское море


Яңы Зеландия

геогр. Новая Зеландия

Новая Зеландия


төшөү

Происходит от ??.

опускаться; падать


үлеү

Происходит от ??.


Ғәззә секторы

сектор Газа, Газа


рәсми тел

официальный язык


Ташаҫты

Происходит от слов таш (башк. - камень) и аҫ (башк. - низ, под). То есть «под камнем». Под скалой Уклы-Кая.

Был мәҡәләлә һеҙ Ташаҫты ауылындағы Уҡлы-Ҡая ҡаяһы тураһында белерһегеҙ, унда Еҙем йылғаһы аға.

В этой статье вы узнаете о скале Уклы-Кая в деревне Таш-Асты, где протекает река Зилим.


Аҙау диңгеҙе

геогр. Азовское море

Азовское море


ҡушҡар

Происходит от ??.

анат. запястье


ихтималлыҡ теорияһы

матем. теория вероятностей

теория вероятностей

ru-ихтималлыҡ_теорияһы-ba-phrase-iRqABPfT


уҡы

форма второго лица единственного числа повелительного наклонения глагола уҡыу


сикһеҙлек

бесконечность


цикллы

циклический, цикличный


ҡусҡар

зоол. улитка


умартасы

умартасы (nominative singular)
умартасылар (nominative plural)
умартасының (singular)
умартасыларҙың (plural)
умартасыға (dative singular)
умартасыларға (dative plural)
умартасыны (accusative singular)
умартасыларҙы (accusative plural)
умартасыла (singular)
умартасыларҙа (plural)
умартасынан (singular)
умартасыларҙан (plural)

Из башк. умарта «улей» + аффикс -сы «производитель действия; профессия».

умарта

Ближайшее родство

существительные

умартасылыҡ

Ближайшее родство

существительные


ойоштороусы

ʊ̞.jʊ̞ʂ.tʊ̞.rʊ̞w.ˈsɯ̞

ʊ̞.jʊ̞ʂ.tʊ̞.rʊ̞w.ˈsʊ̞

ойоштороусы (nominative singular)
ойоштороусылар (nominative plural)
ойоштороусының (singular)
ойоштороусыларҙың (plural)
ойоштороусыға (dative singular)
ойоштороусыларға (dative plural)
ойоштороусыны (accusative singular)
ойоштороусыларҙы (accusative plural)
ойоштороусыла (singular)
ойоштороусыларҙа (plural)
ойоштороусынан (singular)
ойоштороусыларҙан (plural)

Происходит от ??

ойоштороу

Ближайшее родство

ойошторошоу

Ближайшее родство

создатель, учредитель


һуңғылыҡ

анат. плацента


ҡылсыҡ

Происходит от ??


шығырлау

скрип, скрипение


шағыр-шоғор

скрип, скрипение


шағырлау

скрип, скрипение


ҡыштырлау

скрип, скрипение


йырҙа

гидрол. русло


юлаҡ

гидрол. русло


үҙән

гидрол. русло


Мәрмәр диңгеҙе

геогр. Мраморное море

Мраморное море


Бәғел

мифол. Баал, Ваал


Биштау

Из карач.-балк. Бештау «пятигорье», далее из беш- + -тау;
* первая часть — из пратюркск. *bẹ̄ĺ «пять», от которой в числе прочего произошли: башк. биш, казахск. бес, кирг. беш, кумыкск. беш, тат. биш;
* вторая часть — из пратюркск. *tāg «гора», от которой в числе прочего произошли:, башк. тау, казахск. тау, кирг. тоо, кумыкск. тав, тат. тау.