ус

ус (nominative singular)
устар (nominative plural)
устың (singular)
устарҙың (plural)
усҡа (dative singular)
устарға (dative plural)
усты (accusative singular)
устарҙы (accusative plural)
уста (singular)
устарҙа (plural)
устан (singular)
устарҙан (plural)

Происходит от др.-тюркск. avuč «горсть, пригоршня», восходит к пратюрскск. *ạbuč «горсть, пригоршня».

анат. ладонь (ладонный)

ладонь (ладонный)


физиотерапия

мед. физиотерапия

физиотерапия


холера

холера (nominative singular)
холералар (nominative plural)
холераның (singular)
холераларҙың (plural)
холераға (dative singular)
холераларға (dative plural)
холераны (accusative singular)
холераларҙы (accusative plural)
холерала (singular)
холераларҙа (plural)
холеранан (singular)
холераларҙан (plural)

Из русск. холера, далее из др.-греч. χολέρα, от χολή «желчь» (восходит к праиндоевр. *ghlo-, *ghel- «жёлтый, зелёный»).

мед. холера (холерный)

холера (холерный)


бит

бит (nominative singular)
биттәр (nominative plural)
биттең (singular)
биттәрҙең (plural)
биткә (dative singular)
биттәргә (dative plural)
битте (accusative singular)
биттәрҙе (accusative plural)
биттә (singular)
биттәрҙә (plural)
биттән (singular)
биттәрҙән (plural)

Происходит от ??

анат. лицо (лицевой; личный)

лицо (лицевой; личный)

анат. щека (щёчный)

щека (щёчный)


бицепс

анат. бицепс, двуглавая мышца

бицепс, двуглавая мышца


кардиолог

мед. кардиолог


бот

бот (nominative singular)
боттар (nominative plural)
боттоң (singular)
боттарҙың (plural)
ботҡа (dative singular)
боттарға (dative plural)
ботто (accusative singular)
боттарҙы (accusative plural)
ботта (singular)
боттарҙа (plural)
боттан (singular)
боттарҙан (plural)

Происходит от пратюркск. *būt «бедро; нога».

анат. бедро (бедренный)

бедро (бедренный)


кардиограмма

мед. кардиограмма

кардиограмма


инфекция

мед. инфекция


токсикоз

мед. токсикоз


тел

тел (nominative singular)
телдәр (nominative plural)
телдең (singular)
телдәрҙең (plural)
телгә (dative singular)
телдәргә (dative plural)
телде (accusative singular)
телдәрҙе (accusative plural)
телдә (singular)
телдәрҙә (plural)
телдән (singular)
телдәрҙән (plural)

Происходит от пратюркск. *dil, *dɨl «язык», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. tıl «язык», башкир., тат. тел, карач.-балкарск., кумыкск., киргизск., ногайск., шорск. тил, азерб. dil (дил; دیل), гагауз., турецк., туркменск. dil, крымск.-тат., узбекск. til, тувин. дыл, казахск., хакасск. тіл, уйгурск. تىل, долган., якут. тыл и др.

анат. язык (языковый)

язык (языковый)

Сәйҙе эҫе яһаным, телеңде бешереп ҡуйма.

Я налила горячий чай, не обожгиязык.

Өйҙә кеше булғанда телеңде тыйып тор инде.

Когда в доме посторонние, ты уж попридержиязык.


бифштекс

гастрон. бифштекс


йөрәк

йөрәк (nominative singular)
йөрәктәр (nominative plural)
йөрәктең (singular)
йөрәктәрҙең (plural)
йөрәккә (dative singular)
йөрәктәргә (dative plural)
йөрәкте (accusative singular)
йөрәктәрҙе (accusative plural)
йөрәктә (singular)
йөрәктәрҙә (plural)
йөрәктән (singular)
йөрәктәрҙән (plural)

Происходит от пратюркск. *jürek «сердце», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. yüräk, азерб. ürək (үрәк; اورک), башк. йөрәк, тат. йөрәк (yöräk), кр.-тат. yürek (юрек), карач.-балк. жюрек, джюрек, кумык., ног. юрек, казахск. жүрек, кирг. жүрөк, гагаузск. üürek, тур. yürek, туркм. ýürek, узб. yurak, уйгурск. يۈرەك (yürek), алт. јӱрек, тувинск., тоф. чүрек, хакас., шорск. чӱрек, долг. һүрэк, якутск. сүрэх, чувашск. чӗре и др.; восходит к праалтайск. *ǯŭ̀r(V)k`e ( ~ -i̯u-) «сердце, внутренний орган».

анат. сердце (сердечный)

сердце (сердечный)


бронхит

мед. бронхит


дизентерия

мед. дизентерия


вакцинация

мед. вакцинация; вакцинирование, прививка

вакцинация; вакцинирование, прививка


малярия

мед. малярия


баш

баш (nominative singular)
баштар (nominative plural)
баштың (singular)
баштарҙың (plural)
башҡа (dative singular)
баштарға (dative plural)
башты (accusative singular)
баштарҙы (accusative plural)
башта (singular)
баштарҙа (plural)
баштан (singular)
баштарҙан (plural)

От пратюркск. *baĺč, от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. baş «голова», башкир., карач.-балкарск., киргизск., кумыкск., тувинск., южн.-алтайск. баш, азерб., гагауз., крымск.-тат., турецк., туркменск. baş, долганск., казахск., ногайск., якутск. бас, каракалпак. bas, хакасск. пас, сибирскотат., шорск. паш, османск. باش, уйгурск. باش, узбекск. bosh (бош), чагатайск. باش, чувашск. пуҫ и др.

башлау

Ближайшее родство

анат. голова

Башыңа кей, көн тейҙереп ҡуйма

Надень (что-нибудь) наголову, поберегись от солнца.


авитаминоз

От научн. лат. avitaminosis; термин создан в начале XX в. путём добавления a- — из др.-греч. ἀν- (ἀ-) «без-» — и -osis к vitamine (впоследствии сокращенного до vitamin), из лат. vita «жизнь» + англ. amine «амин, азотосодержащее вещество»

мед. авитаминоз


тамыр

тамыр (nominative singular)
тамырҙар (nominative plural)
тамырҙың (singular)
тамырҙарҙың (plural)
тамырға (dative singular)
тамырҙарға (dative plural)
тамырҙы (accusative singular)
тамырҙарҙы (accusative plural)
тамырҙа (singular)
тамырҙарҙа (plural)
тамырҙан (singular)
тамырҙарҙан (plural)


күкрәк

күкрәк (nominative singular)
күкрәктәр (nominative plural)
күкрәктең (singular)
күкрәктәрҙең (plural)
күкрәккә (dative singular)
күкрәктәргә (dative plural)
күкрәкте (accusative singular)
күкрәктәрҙе (accusative plural)
күкрәктә (singular)
күкрәктәрҙә (plural)
күкрәктән (singular)
күкрәктәрҙән (plural)

Общетюркское; восходит к пратюркск. *kök(i)rek «грудь».

күкрәксә

Ближайшее родство

существительные

анат. грудь (грудной)

грудь (грудной)


теш

теш (nominative singular)
тештәр (nominative plural)
тештең (singular)
тештәрҙең (plural)
тешкә (dative singular)
тештәргә (dative plural)
теште (accusative singular)
тештәрҙе (accusative plural)
тештә (singular)
тештәрҙә (plural)
тештән (singular)
тештәрҙән (plural)

Происходит от ??


аллергия

мед. аллергия


радикулит

мед. радикулит


эпидемия

мед. эпидемия


консилиум

мед. консилиум


табан

табан (nominative singular)
табандар (nominative plural)
табандың (singular)
табандарҙың (plural)
табанға (dative singular)
табандарға (dative plural)
табанды (accusative singular)
табандарҙы (accusative plural)
табанда (singular)
табандарҙа (plural)
табандан (singular)
табандарҙан (plural)

Происходит от пратюркск. *dāpan «ступня, стопа; подошва».

анат. стопа, ступня; плюсна (плюсневой)

стопа, ступня; плюсна (плюсневой)


санитар

мед. санитар


астения

От др.-греч. ἀσθένεια «бессилие, слабость», далее из ἀ- «не-, без-» + σθένος «сила».

мед. астения


астма

От др.-греч. ἆσθμα «трудное дыхание».


бил

бил (nominative singular)
билдәр (nominative plural)
билдең (singular)
билдәрҙең (plural)
билгә (dative singular)
билдәргә (dative plural)
билде (accusative singular)
билдәрҙе (accusative plural)
билдә (singular)
билдәрҙә (plural)
билдән (singular)
билдәрҙән (plural)

Происходит от др.-тюркск. bel, восходит к пратюркск. *bẹ̄l(k) «поясница».

анат. поясница, пояс, талия (поясничный, поясной)


энә

энә (nominative singular)
энәләр (nominative plural)
энәнең (singular)
энәләрҙең (plural)
энәгә (dative singular)
энәләргә (dative plural)
энәне (accusative singular)
энәләрҙе (accusative plural)
энәлә (singular)
энәләрҙә (plural)
энәнән (singular)
энәләрҙән (plural)

Общетюркское; восходит к пратюркск. *(j)igne «игла».

энәле

Ближайшее родство

прилагательные

энәлек

Ближайшее родство

прилагательные

зоол., анат. игла, иголка; колючка, шип (заострённые выросты на теле у животных)

мед. игла (шприца или для иглоукалывания)

игла (шприца или для иглоукалывания)


үпкә

үпкә (nominative singular)
үпкәләр (nominative plural)
үпкәнең (singular)
үпкәләрҙең (plural)
үпкәгә (dative singular)
үпкәләргә (dative plural)
үпкәне (accusative singular)
үпкәләрҙе (accusative plural)
үпкәлә (singular)
үпкәләрҙә (plural)
үпкәнән (singular)
үпкәләрҙән (plural)

Происходит от др.-тюркск. ӧpkä, восходит к пратюркск. *öpke «легкое».

анат. лёгкое, лёгкие (лёгочный)

лёгкое, лёгкие (лёгочный)


аллопатия

мед. аллопатия (аналогично русскому слову)

аллопатия (аналогично русскому слову)


анемия

мед. анемия, малокровие

анемия, малокровие


анестезия

мед. анестезия


аорта

От др.-греч. ἀορτή, из др.-греч. ἀείρω, далее восходит к праиндоевр. *ṷer- «привязывать», откуда русск. верёвка, лит. virve «верёвка», латышск. vert «нанизывать», алб. vjer «подвешивать» санскр. वरत्रा (varatrā) «канат».


артерия

анат. артерия


диатермия

мед. диатермия


дифтерия

Происходит от ??

мед. дифтерия, дифтерит

дифтерия, дифтерит


кардиология

От русск. кардиология, далее из др.-греч. καρδία «сердце», далее из праиндоевр. *kerd- «сердце; сердцевина, середина». + λόγος «слово; речь; разум; мнение; учение»; восходит к праиндоевр. *leg- «собирать, подбирать, выбирать слова (при составлении речи) > говорить, тщательно выбирая слова».

мед. кардиология


клиника

мед. клиника


контузия

мед. контузия


летаргия

От др.-греч. ληθαργία «сонная забывчивость», далее из λήθαργος «погружённый в забвение, забывший», далее из λήθ- + -αργος; первая часть — из λήθη «забвение», из праиндоевр. *laidh- «спрятанный, скрытый»; вторая часть — из ἀργός (ἀεργός) «бездеятельный, праздный, ленивый», далее из ἀν- (ἀ-) «без-» + ἔργον «дело, работа». В ряде европейских языков слово заимств. через лат. lethargia.

мед. летаргия


мигрень

От франц. migraine «гемикрания, мигрень», искаж. лат. hemicrania, далее из др.-греч. ἡμικρανία «гемикрания», далее из ἡμι «полу-», из праиндоевр. *semi-, + κρανίον «череп», далее из праиндоевр. *ker-.

мед. мигрень (аналогично русскому слову)

мигрень (аналогично русскому слову)


мутация

генет. мутация


наркология

мед. наркология


неврастения

мед. неврастения


офтальмография

мед. офтальмография

офтальмография


пандемия

мед. пандемия


саркома

мед. саркома


тахикардия

От лат. tachycardia «тахикардия», составленного из др.-греч. ταχύς «быстрый», далее из неустановленной формы, + др.-греч. καρδία «сердце», далее из праиндоевр. *kerd- «сердце; сердцевина, середина».

мед. тахикардия


терапия

мед. терапия


трахома

От др.-греч. τράχωμα «шероховатость, неровность», далее из τραχύς «шероховатый, шершавый, неровный», далее из праиндоевр. *trep- «трепать, трясти, топтать». В ряде европейских языков слово заимств. через лат. trachoma.

мед. трахома


трепанация

трепанация (nominative singular)
трепанациялар (nominative plural)
трепанацияның (singular)
трепанацияларҙың (plural)
трепанацияға (dative singular)
трепанацияларға (dative plural)
трепанацияны (accusative singular)
трепанацияларҙы (accusative plural)
трепанацияла (singular)
трепанацияларҙа (plural)
трепанациянан (singular)
трепанацияларҙан (plural)

мед. трепанация


уремия

Из лат. uraemia «уремия», далее из ur- + -aemia;
* первая часть — из др.-греч. οὖρον (oûron) «моча», далее от праиндоевр. *h₂wers- «(о дожде) идти, лить; капать» (ср. лат. ūrīna);
* вторая часть — из др.-греч. αἷμα (αἵματος) «кровь», из праиндоевр. *sai-. Медицинский термин введен в оборот в 1840 году


эпидемиология

мед. эпидемиология

эпидемиология


эпилепсия

мед. эпилепсия


гипоталамус

анат. гипоталамус (аналогично русскому слову)

гипоталамус (аналогично русскому слову)


гипофиз

анат. гипофиз (аналогично русскому слову), питуитарная железа


дентин

Из русск. дентин, далее из франц. dentine «дентин», далее из dent «зуб», далее из лат. dens (dentis) «зуб», далее из праиндоевр. *(e)dont- «зуб».

анат., стомат. дентин


диатез

От др.-греч. διάθεσις «представление; расположение; предрасположенность», далее из διά «через; раздельно» + θέσις «размещение, предложение», от гл. τίθημι «класть, ставить» (восходит к праиндоевр. *dhē- «класть, ставить»). В ряде европейских языков слово заимств. через лат. diathesis.


инсульт

мед. инсульт


карантин

мед. карантин


кретинизм

мед. кретинизм


ларингит

мед. ларингит (аналогично русскому слову)

ларингит (аналогично русскому слову)


менингит

мед. менингит


метастаз

От др.-греч. μετάστασις «перемещение; изменение», далее из μετά (варианты μετ-, μέθ-) «между, среди; после» + στάσις «расстановка, устанавливание», от ἵστημι «ставить, расставлять; возводить; стоять» (из праиндоевр. *sta- «стоять; ставить»). В ряде европейских языков слово заимств. через лат. metastasis.

мед. метастаз


миокард

анат. миокард


отит

отит (nominative singular)
отиттар (nominative plural)
отиттың (singular)
отиттарҙың (plural)
отитҡа (dative singular)
отиттарға (dative plural)
отитты (accusative singular)
отиттарҙы (accusative plural)
отитта (singular)
отиттарҙа (plural)
отиттан (singular)
отиттарҙан (plural)

Из русск. отит, далее из др.-греч. οὖς (род. п. ὠτός), восходит к праиндоевр. *h₂ews- «ухо» + -ίτης (суффикс существительных мужского рода, обознач. принадлежность к чему-либо, происхождение от чего-либо).

мед. отит (аналогично русскому слову)

отит (аналогично русскому слову)


пластырь

мед. пластырь


силикоз

мед. силикоз


стетоскоп

мед. стетоскоп


холецистит

мед. холецистит


эндоскоп

мед. эндоскоп


бальнеолог

мед. бальнеолог


гинеколог

гинеколог (nominative singular)
гинекологтар (nominative plural)
гинекологтың (singular)
гинекологтарҙың (plural)
гинекологҡа (dative singular)
гинекологтарға (dative plural)
гинекологты (accusative singular)
гинекологтарҙы (accusative plural)
гинекологта (singular)
гинекологтарҙа (plural)
гинекологтан (singular)
гинекологтарҙан (plural)

мед. гинеколог (аналогично русскому слову)

гинеколог (аналогично русскому слову)


остеопороз

мед. остеопороз


пациент

мед. пациент


чума

мед. чума (аналогично русскому слову)

чума (аналогично русскому слову)


түш

түш (nominative singular)
түштәр (nominative plural)
түштең (singular)
түштәрҙең (plural)
түшкә (dative singular)
түштәргә (dative plural)
түште (accusative singular)
түштәрҙе (accusative plural)
түштә (singular)
түштәрҙә (plural)
түштән (singular)
түштәрҙән (plural)

Происходит от ??

анат. грудь (грудной)

грудь (грудной)

Түш кеҫә.

Нагрудный карман.


мәрт

мед. летаргия


кендек

кендек (nominative singular)
кендектәр (nominative plural)
кендектең (singular)
кендектәрҙең (plural)
кендеккә (dative singular)
кендектәргә (dative plural)
кендекте (accusative singular)
кендектәрҙе (accusative plural)
кендектә (singular)
кендектәрҙә (plural)
кендектән (singular)
кендектәрҙән (plural)

Происходит от ??

анат. пуп, пупок


күкәй

күкәй (nominative singular)
күкәйҙәр (nominative plural)
күкәйҙең (singular)
күкәйҙәрҙең (plural)
күкәйгә (dative singular)
күкәйҙәргә (dative plural)
күкәйҙе (accusative singular)
күкәйҙәрҙе (accusative plural)
күкәйҙә (singular)
күкәйҙәрҙә (plural)
күкәйҙән (singular)
күкәйҙәрҙән (plural)

анат. семенники; мужские парные половые железы.


ауыҙ

ауыҙ (nominative singular)
ауыҙҙар (nominative plural)
ауыҙҙың (singular)
ауыҙҙарҙың (plural)
ауыҙға (dative singular)
ауыҙҙарға (dative plural)
ауыҙҙы (accusative singular)
ауыҙҙарҙы (accusative plural)
ауыҙҙа (singular)
ауыҙҙарҙа (plural)
ауыҙҙан (singular)
ауыҙҙарҙан (plural)

Происходит от пратюркск. *āgıŕ «рот», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. aγïz, баш. ауыҙ, хакаск., шорск., тувинск. аас, южн.-алтайск. оос, киргизск. ооз, казахск. ауыз, карач.-балкарск. аууз, кумыкск. авуз, ногайск., тат. авыз, узбекск. ogʻiz, азерб., крымск.-тат., турецк. ağız, гагауз. aaz, туркменск. agyz и др.

анат. рот; уста

Һомай ҡош тунын кейеп шундуҡ осоп килгән ти // Үле ятҡан Уралдың ауыҙынан үпкән, ти.

Птица Умай тут же надела свою шубку и прилетела, поцеловала лежащего мёртвым Урал-батыра в уста.


танау

танау (nominative singular)
танауҙар (nominative plural)
танауҙың (singular)
танауҙарҙың (plural)
танауға (dative singular)
танауҙарға (dative plural)
танауҙы (accusative singular)
танауҙарҙы (accusative plural)
танауҙа (singular)
танауҙарҙа (plural)
танауҙан (singular)
танауҙарҙан (plural)

Заимствование из монгольских; протомонг. *tanaɣa "крылья носа, часть лица вокруг носа".

анат. нос (человека)

нос (человека)

Ниғмәтулла ашауҙан туҡтаны, төндә тымау төшкән танауын мыш-мыш тартты.

Нигматула перестал есть, (а) ночью хлюпал носом от насморка.

Яныбай Хамматов, «Бөртөкләп йыйыла алтын.»

Яныбай Хамматов

Бөртөкләп йыйыла алтын.

Дарыуханала дингеҙ һыуы нигеҙендә эшләнгән спрей һатып алығыҙ һәм көнөнә бер нисә тапҡыр танауҙы сайҡағыҙ.

Купите в аптеке спрей, изготовленный на основе морской воды, и промывайте нос несколько раз в день.


ҡолаҡ

ҡолаҡ (nominative singular)
ҡолаҡтар (nominative plural)
ҡолаҡтың (singular)
ҡолаҡтарҙың (plural)
ҡолаҡҡа (dative singular)
ҡолаҡтарға (dative plural)
ҡолаҡты (accusative singular)
ҡолаҡтарҙы (accusative plural)
ҡолаҡта (singular)
ҡолаҡтарҙа (plural)
ҡолаҡтан (singular)
ҡолаҡтарҙан (plural)

От пратюркск. *kulkak / *Kul-kak «ухо», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. qulqaq «ухо», караханидск. قُلَقْ (qulaq), قُلْقاقْ (qulqaq), азерб. qulaq (гулаг; قولاق), башк. ҡолаҡ, казахск. құлақ, каракалп., кр.-тат. qulaq, карач.-балк., кумыкск. къулакъ, караим., кирг., ногайск., тувинск., южн.-алтайск. кулак, османск. قولاق (kulak), тат. колак (qolaq), тофалар. ӄулаӄ, тур., гагаузск. kulak, туркм. gulak (гулак), узб. quloq (қулоқ), уйгурск. قۇلاق (қулақ; qulaq), хакас., урум. хулах, чувашск. хӑлха, шорск. қулақ, якутск., долганск. кулгаах. Пратюрк. родственно прамонг. *kulkï «ушная сера; среднее ухо» (ср. монг. хулхи (ᠬᠤᠯᠢᠬᠢ) «ушная сера; внутреннее ухо»). Монг. форму трудно объяснить как тюрк. заимствование; ср. также пратунгусоманьчжур. *xūl- «звук». Восходит к праалтайск. *k`ū̀jlu ( ~ -o) «ухо; слышать».

анат. ухо; уши


аҡ

аҡ (nominative singular)
аҡтар (nominative plural)
аҡтың (singular)
аҡтарҙың (plural)
аҡҡа (dative singular)
аҡтарға (dative plural)
аҡты (accusative singular)
аҡтарҙы (accusative plural)
аҡта (singular)
аҡтарҙа (plural)
аҡтан (singular)
аҡтарҙан (plural)

От пратюркск. *āk «белый», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. āq, азерб. ağ (ағ; آع), башк. аҡ, казахск., шорск. ақ, караим., кирг., ног., тат., тув., алт. ак, карач.-балк., кумык. акъ, каракалп. aq, кр.-тат. aq (акъ), османск. آق (ak), тур. ak, туркм. ak, узб. oq (оқ), хакас. ах, тоф. аӄ, уйгурск. ئاق (aq) и др.

анат. бельмо


ҡул

ҡул (nominative singular)
ҡулдар (nominative plural)
ҡулдың (singular)
ҡулдарҙың (plural)
ҡулға (dative singular)
ҡулдарға (dative plural)
ҡулды (accusative singular)
ҡулдарҙы (accusative plural)
ҡулда (singular)
ҡулдарҙа (plural)
ҡулдан (singular)
ҡулдарҙан (plural)

От пратюркск. *kol «рука; кисть (руки)», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. qol «рука», башк. ҡул, тат. кул, казахск. қол, кирг., ног. кол, узб. qoʻl, османск. قول (kol), тур. kol, азерб. qol, тувинск., хакас., якутск. хол, чувашск. хул, кр.-тат. qol (къол), караим., карач.-балк., кумыкск. къол, уйгурск. قول (kol) и др. Восходит к праалтайск. *k`ŏjli «конечность».

Шаршау асылмаҫ элек сәхнәгә Актёр сыға, ҡулында телефон.

До того, как откроется занавес, на сцену выходит Актёр;в его руке телефон.

Наиль Гаитбаев

Наиль Гаитбаев


аяҡ

аяҡ (nominative singular)
аяҡтар (nominative plural)
аяҡтың (singular)
аяҡтарҙың (plural)
аяҡҡа (dative singular)
аяҡтарға (dative plural)
аяҡты (accusative singular)
аяҡтарҙы (accusative plural)
аяҡта (singular)
аяҡтарҙа (plural)
аяҡтан (singular)
аяҡтарҙан (plural)

Общетюркское; пракыпчак. *ajaq < пратюрк. *adak.

Беҙҙең илебеҙҙә Интернет түгел, гәзит барып етмәгән, почтальон аяғы баҫмаған мөйөштәр бар һаман.

В нашей стране ещё есть места, где не то что Интернета нет — даже газеты не доходят, (где) ещё не ступала нога почтальона.

«Беҙ бер ҡандан...», 22-03-2011 гг. // «Йәшлек»

Беҙ бер ҡандан...


йөҙ

йөҙ (nominative singular)
йөҙҙәр (nominative plural)
йөҙҙөң (singular)
йөҙҙәрҙең (plural)
йөҙгә (dative singular)
йөҙҙәргә (dative plural)
йөҙҙө (accusative singular)
йөҙҙәрҙе (accusative plural)
йөҙҙә (singular)
йөҙҙәрҙә (plural)
йөҙҙән (singular)
йөҙҙәрҙән (plural)

йөҙтүбән

Ближайшее родство

анат. лицо; лик (передняя часть головы)

лицо; лик (передняя часть головы)

Гөлбаныу намаҙлығын йәйеп, өмөт менән ҡиблаға йөҙөн борҙо.

Гульбану расстелиланамазлык (молитвенный коврик), и с надеждой повернулась лицом к кибле.


бәйләүес

бәйләүес (nominative singular)
бәйләүестәр (nominative plural)
бәйләүестең (singular)
бәйләүестәрҙең (plural)
бәйләүескә (dative singular)
бәйләүестәргә (dative plural)
бәйләүесте (accusative singular)
бәйләүестәрҙе (accusative plural)
бәйләүестә (singular)
бәйләүестәрҙә (plural)
бәйләүестән (singular)
бәйләүестәрҙән (plural)

От бәйләү "связывать".

мед. повязка

Яраланған ергә ҡоро бәйләүес һалығыҙ

Наложите на рану сухую повязку


бармаҡ

бармаҡ (nominative singular)
бармаҡтар (nominative plural)
бармаҡтың (singular)
бармаҡтарҙың (plural)
бармаҡҡа (dative singular)
бармаҡтарға (dative plural)
бармаҡты (accusative singular)
бармаҡтарҙы (accusative plural)
бармаҡта (singular)
бармаҡтарҙа (plural)
бармаҡтан (singular)
бармаҡтарҙан (plural)

Общетюркское; др.-тюрк. *barmaq "палец".

Баш бармаҡ

Большой палец.

Заманалар етте: яныбыҙҙағы яҡшы тимерселәрсе һыңар ҡул бармаҡтары менән иҫәпләрлек.

Настали времена: хороших кузнецов в округе можно пересчитать по пальцам одной руки.


тамаҡ

тамаҡ (nominative singular)
тамаҡтар (nominative plural)
тамаҡтың (singular)
тамаҡтарҙың (plural)
тамаҡҡа (dative singular)
тамаҡтарға (dative plural)
тамаҡты (accusative singular)
тамаҡтарҙы (accusative plural)
тамаҡта (singular)
тамаҡтарҙа (plural)
тамаҡтан (singular)
тамаҡтарҙан (plural)

Др.тюрк. *tamğaq «горло, глотка».

анат. горло, глотка, гортань

горло, глотка, гортань

Тамағым шеште.

(У меня)горло опухло.


сырай

анат. лицо (передняя часть головы)

лицо (передняя часть головы)


төҫ

төҫ (nominative singular)
төҫтәр (nominative plural)
төҫтөң (singular)
төҫтәрҙең (plural)
төҫкә (dative singular)
төҫтәргә (dative plural)
төҫтө (accusative singular)
төҫтәрҙе (accusative plural)
төҫтә (singular)
төҫтәрҙә (plural)
төҫтән (singular)
төҫтәрҙән (plural)

төҫ-баш

Ближайшее родство

существительные

төҫмөр

Ближайшее родство

существительные

төҫлө

Ближайшее родство

прилагательные

анат. лицо (передняя часть головы)

лицо (передняя часть головы)


һөлдә

һөлдә (nominative singular)
һөлдәләр (nominative plural)
һөлдәнең (singular)
һөлдәләрҙең (plural)
һөлдәгә (dative singular)
һөлдәләргә (dative plural)
һөлдәне (accusative singular)
һөлдәләрҙе (accusative plural)
һөлдәлә (singular)
һөлдәләрҙә (plural)
һөлдәнән (singular)
һөлдәләрҙән (plural)

анат. скелет; остов

скелет; остов

Таң алдынан акулалар, өҫтәлдәге ҡалдыҡҡа ташланған бирәндәр кеүек, балыҡ һөлдәһенә йәнә ташланды.

Перед рассветом акулы вновь накинулись на остов рыбы, словно обжоры, хватающие объедки со стола.

Э. Хемингуэй, «Старик и море.», 1952 г.

Эрнест Хемингуэй

Старик и море.


быуын

быуын (nominative singular)
быуындар (nominative plural)
быуындың (singular)
быуындарҙың (plural)
быуынға (dative singular)
быуындарға (dative plural)
быуынды (accusative singular)
быуындарҙы (accusative plural)
быуында (singular)
быуындарҙа (plural)
быуындан (singular)
быуындарҙан (plural)

От пратюркск. *bogun, восходит к пратюркск. *bog- «завязывать; душить».

анат. сустав (суставной)

сустав (суставной)


ҡанат

ҡанат (nominative singular)
ҡанаттар (nominative plural)
ҡанаттың (singular)
ҡанаттарҙың (plural)
ҡанатҡа (dative singular)
ҡанаттарға (dative plural)
ҡанатты (accusative singular)
ҡанаттарҙы (accusative plural)
ҡанатта (singular)
ҡанаттарҙа (plural)
ҡанаттан (singular)
ҡанаттарҙан (plural)

Общетюркское; др.-тюрк. *qanat "крыло".

Ҡанаттар осҡанда нығый.

Крылья крепнут в полёте.


тубыҡ

тубыҡ (nominative singular)
тубыҡтар (nominative plural)
тубыҡтың (singular)
тубыҡтарҙың (plural)
тубыҡҡа (dative singular)
тубыҡтарға (dative plural)
тубыҡты (accusative singular)
тубыҡтарҙы (accusative plural)
тубыҡта (singular)
тубыҡтарҙа (plural)
тубыҡтан (singular)
тубыҡтарҙан (plural)

анат. колено (коленный)

колено (коленный)


һары

һары (nominative singular)
һарылар (nominative plural)
һарының (singular)
һарыларҙың (plural)
һарыға (dative singular)
һарыларға (dative plural)
һарыны (accusative singular)
һарыларҙы (accusative plural)
һарыла (singular)
һарыларҙа (plural)
һарынан (singular)
һарыларҙан (plural)

От прил. һары «жёлтый».

мед. гепатит, желтуха

гепатит, желтуха


баҫым

баҫым (nominative singular)
баҫымдар (nominative plural)
баҫымдың (singular)
баҫымдарҙың (plural)
баҫымға (dative singular)
баҫымдарға (dative plural)
баҫымды (accusative singular)
баҫымдарҙы (accusative plural)
баҫымда (singular)
баҫымдарҙа (plural)
баҫымдан (singular)
баҫымдарҙан (plural)

От башк. баҫыу «давить».

баҫыу

Ближайшее родство

физ., мед. давление

ҡан баҫымы

кровяное давление

Газ бүлмәләге температурағаса һыуынғас, уның һауыт төбөнә баҫымы нисек үҙгәрәсәк?

Как изменится давление газа на дно сосуда, когда он (газ) остынет до комнатной температуры?


сығанаҡ

sɯ̞.ɢ̞ɑ.ˈnɑq

сығанаҡ (nominative singular)
сығанаҡтар (nominative plural)
сығанаҡтың (singular)
сығанаҡтарҙың (plural)
сығанаҡҡа (dative singular)
сығанаҡтарға (dative plural)
сығанаҡты (accusative singular)
сығанаҡтарҙы (accusative plural)
сығанаҡта (singular)
сығанаҡтарҙа (plural)
сығанаҡтан (singular)
сығанаҡтарҙан (plural)

От пратюрк. *čɨkan(ak) «предплечье; локоть». Ср. кирг. чыканак, хакас. чығанах.

диал. вост.-башк., анат. локоть


тоҡсай

тоҡсай (nominative singular)
тоҡсайҙар (nominative plural)
тоҡсайҙың (singular)
тоҡсайҙарҙың (plural)
тоҡсайға (dative singular)
тоҡсайҙарға (dative plural)
тоҡсайҙы (accusative singular)
тоҡсайҙарҙы (accusative plural)
тоҡсайҙа (singular)
тоҡсайҙарҙа (plural)
тоҡсайҙан (singular)
тоҡсайҙарҙан (plural)

Расширение значения от башк. тоҡсай «мешочек».

анат. мошонка


күҙ

күҙ (nominative singular)
күҙҙәр (nominative plural)
күҙҙең (singular)
күҙҙәрҙең (plural)
күҙгә (dative singular)
күҙҙәргә (dative plural)
күҙҙе (accusative singular)
күҙҙәрҙе (accusative plural)
күҙҙә (singular)
күҙҙәрҙә (plural)
күҙҙән (singular)
күҙҙәрҙән (plural)

Происходит от пратюркск. *göŕ / *köŕ «глаз; зрение», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. köz «глаз», башк. күҙ, кр.-тат. köz, карач.-балк. кёз, каракалп. koʻz, кумыкск. гёз, ногайск. коьз, казахск., кирг. көз, южн.-алтайск., шорск. кӧс, османск. گوز (göz), тур., азерб., гагаузск., туркм. göz, узб. koʻz (кўз), уйгурск. كۆز (köz), тат. күз (küz), чувашск. куҫ и др.

күҙлек

Ближайшее родство

существительные

анат. глаз; глаза

ҡыҫыҡ күҙ


ағза

ағза (nominative singular)
ағзалар (nominative plural)
ағзаның (singular)
ағзаларҙың (plural)
ағзаға (dative singular)
ағзаларға (dative plural)
ағзаны (accusative singular)
ағзаларҙы (accusative plural)
ағзала (singular)
ағзаларҙа (plural)
ағзанан (singular)
ағзаларҙан (plural)

Из араб. اعضا (ʾaʿḍāʾ), мн. ч. от араб. عضو (ʿuḍw ~ ʿiḍw) ‘орган; член’.

ағзалыҡ

Ближайшее родство

существительные

анат., биол. орган, часть тела, член

орган, часть тела, член


ҡойроҡ

ҡойроҡ (nominative singular)
ҡойроҡтар (nominative plural)
ҡойроҡтоң (singular)
ҡойроҡтарҙың (plural)
ҡойроҡҡа (dative singular)
ҡойроҡтарға (dative plural)
ҡойроҡто (accusative singular)
ҡойроҡтарҙы (accusative plural)
ҡойроҡта (singular)
ҡойроҡтарҙа (plural)
ҡойроҡтан (singular)
ҡойроҡтарҙан (plural)

От пратюркск. *Kudruk «хвост», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. qudruq, quduruq, quðruq, башк. ҡойроҡ, южн.-алтайск., кирг. куйрук, азерб., крымск.-тат., узб. quyruq, тат. койрык, qoyrıq, туркм. guýruk, гагауз., тур. kuyruk, казахск. құйрық, карач.-балкарск., кумыкск. къуйрукъ, тофалар. ӄудуруӄ, долганск., якут. кутурук, урумск. хурйух, шорск. қузруқ, қузуруқ и др.


быума

быума (nominative singular)
быуманың (singular)
быумаға (dative singular)
быуманы (accusative singular)
быумала (singular)
быуманан (singular)

Происходит от глагольной основы быу- "душить, сдавливать".

мед. эпилепсия


тырнаҡ

тырнаҡ (nominative singular)
тырнаҡтар (nominative plural)
тырнаҡтың (singular)
тырнаҡтарҙың (plural)
тырнаҡҡа (dative singular)
тырнаҡтарға (dative plural)
тырнаҡты (accusative singular)
тырнаҡтарҙы (accusative plural)
тырнаҡта (singular)
тырнаҡтарҙа (plural)
тырнаҡтан (singular)
тырнаҡтарҙан (plural)

От пратюркск. *dɨrŋa-k «ноготь, коготь», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. tïrŋaq «ноготь, коготь», азерб. dırnaq (дырнаг), башк. тырнаҡ, казахск. тырнақ, кирг., южн.-алтайск. тырмак, кр.-тат. tırnaq (тырнакъ), карач.-балк., кумыкск. тырнакъ, ногайск., тат. тырнак, туркм. dyrnak, тур., гагаузск. tırnak, узб. tirnoq (тирноқ), уйгурск. تىرناق (tirnaq), тофалар. дырбаӄ, тувинск. дыргак, дырбак, шорск. тырбақ, тырғақ, долганск. тыҥырак, якутск. тыҥырах, чув. чĕрне, хак. тырғах и др.

тырнаҡлы

Ближайшее родство

прилагательные

анат. ноготь (ногтевой)

ноготь (ногтевой)

анат. коготь


бауыр

бауыр (nominative singular)
бауырҙың (singular)
бауырға (dative singular)
бауырҙы (accusative singular)
бауырҙа (singular)
бауырҙан (singular)

Происходит от др.-тюрк. bağïr, восходит к пратюркск. *biagɨr

анат. печень (печёночный)

печень (печёночный)


шешеү

мед. воспалительный

воспалительный


яңаҡ

яңаҡ (nominative singular)
яңаҡтар (nominative plural)
яңаҡтың (singular)
яңаҡтарҙың (plural)
яңаҡҡа (dative singular)
яңаҡтарға (dative plural)
яңаҡты (accusative singular)
яңаҡтарҙы (accusative plural)
яңаҡта (singular)
яңаҡтарҙа (plural)
яңаҡтан (singular)
яңаҡтарҙан (plural)


ҡылау

анат. бельмо


умрау

анат. ключица


эйәк

анат. подбородок


мейе

мейе (nominative singular)
мейеләр (nominative plural)
мейенең (singular)
мейеләрҙең (plural)
мейегә (dative singular)
мейеләргә (dative plural)
мейене (accusative singular)
мейеләрҙе (accusative plural)
мейелә (singular)
мейеләрҙә (plural)
мейенән (singular)
мейеләрҙән (plural)


елек

елек (nominative singular)
електәр (nominative plural)
електең (singular)
електәрҙең (plural)
елеккә (dative singular)
електәргә (dative plural)
електе (accusative singular)
електәрҙе (accusative plural)
електә (singular)
електәрҙә (plural)
електән (singular)
електәрҙән (plural)

анат. костный мозг

костный мозг


ашҡаҙан

ашҡаҙан (nominative singular)
ашҡаҙандың (singular)
ашҡаҙанға (dative singular)
ашҡаҙанды (accusative singular)
ашҡаҙанда (singular)
ашҡаҙандан (singular)

Происходит от ??

анат. желудок (желудочный)

желудок (желудочный)


күт

Происходит от пратюркск. *gӧt «задница, ягодицы», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. kӧt, баш. күт, казахск., киргизск. көт, турецк. göt и др.


морон

морон (nominative singular)
морондар (nominative plural)
морондоң (singular)
морондарҙың (plural)
моронға (dative singular)
морондарға (dative plural)
морондо (accusative singular)
морондарҙы (accusative plural)
моронда (singular)
морондарҙа (plural)
морондан (singular)
морондарҙан (plural)

Происходит от др.-тюркск. burun, восходит к пратюркск. *burun «нос».

анат. морда; рыло (у животных)

морда; рыло (у животных)

анат. нос (у человека)

нос (у человека)

ҡыр морон

тонкий прямойнос (без горбинки)


сихут

мед. туберкулёз, чахотка

туберкулёз, чахотка


мунда

анат. загривок, холка

загривок, холка


вакцинациялау

мед. вакцинировать

вакцинировать


айғолаҡ

айғолаҡ (nominative singular)
айғолаҡтар (nominative plural)
айғолаҡтың (singular)
айғолаҡтарҙың (plural)
айғолаҡҡа (dative singular)
айғолаҡтарға (dative plural)
айғолаҡты (accusative singular)
айғолаҡтарҙы (accusative plural)
айғолаҡта (singular)
айғолаҡтарҙа (plural)
айғолаҡтан (singular)
айғолаҡтарҙан (plural)

анат. жабры (жаберный)

жабры (жаберный)


арҡа

арҡа (nominative singular)
арҡалар (nominative plural)
арҡаның (singular)
арҡаларҙың (plural)
арҡаға (dative singular)
арҡаларға (dative plural)
арҡаны (accusative singular)
арҡаларҙы (accusative plural)
арҡала (singular)
арҡаларҙа (plural)
арҡанан (singular)
арҡаларҙан (plural)

Происходит от др.-тюрк. arqa, восходит к пратюркск. *ărka.

анат. спина, хребет (спинной; хребтовый, хребетный) (человека; животного)


терһәк

терһәк (nominative singular)
терһәктәр (nominative plural)
терһәктең (singular)
терһәктәрҙең (plural)
терһәккә (dative singular)
терһәктәргә (dative plural)
терһәкте (accusative singular)
терһәктәрҙе (accusative plural)
терһәктә (singular)
терһәктәрҙә (plural)
терһәктән (singular)
терһәктәрҙән (plural)

Происходит от др.-тюркск. tirsäk, восходит к пратюркск. *tīŕ «колено; локоть». Когнаты: азерб. dirsək, тур. dirsek и др.

анат. локоть (локтевой)

локоть (локтевой)


талаҡ

талаҡ (nominative singular)
талаҡтың (singular)
талаҡҡа (dative singular)
талаҡты (accusative singular)
талаҡта (singular)
талаҡтан (singular)

Происходит от др.-тюркск. talaq, восходит к пратюркск. *d(i)ālak «селезёнка».

анат. селезёнка


бөйөр

бөйөр (nominative singular)
бөйөрҙөң (singular)
бөйөргә (dative singular)
бөйөрҙө (accusative singular)
бөйөрҙә (singular)
бөйөрҙән (singular)

Происходит от др.-тюркск. bögür, восходит к пратюркск. *bögür «почка(и)».

анат. почка (почечный)

почка (почечный)


ҡабырға

ҡабырға (nominative singular)
ҡабырғалар (nominative plural)
ҡабырғаның (singular)
ҡабырғаларҙың (plural)
ҡабырғаға (dative singular)
ҡабырғаларға (dative plural)
ҡабырғаны (accusative singular)
ҡабырғаларҙы (accusative plural)
ҡабырғала (singular)
ҡабырғаларҙа (plural)
ҡабырғанан (singular)
ҡабырғаларҙан (plural)

анат. ребро (рёберный)

ребро (рёберный)


батҡаҡ

батҡаҡ (nominative singular)
батҡаҡтар (nominative plural)
батҡаҡтың (singular)
батҡаҡтарҙың (plural)
батҡаҡҡа (dative singular)
батҡаҡтарға (dative plural)
батҡаҡты (accusative singular)
батҡаҡтарҙы (accusative plural)
батҡаҡта (singular)
батҡаҡтарҙа (plural)
батҡаҡтан (singular)
батҡаҡтарҙан (plural)

батҡаҡлыҡ

Ближайшее родство

существительные

мед. лечебная грязь (грязевой)

лечебная грязь (грязевой)


ҡулбаш

ҡулбаш (nominative singular)
ҡулбаштар (nominative plural)
ҡулбаштың (singular)
ҡулбаштарҙың (plural)
ҡулбашҡа (dative singular)
ҡулбаштарға (dative plural)
ҡулбашты (accusative singular)
ҡулбаштарҙы (accusative plural)
ҡулбашта (singular)
ҡулбаштарҙа (plural)
ҡулбаштан (singular)
ҡулбаштарҙан (plural)

От башк. ҡул + башк. баш.

анат. плечо (плечевой)

плечо (плечевой)


иңбаш

иңбаш (nominative singular)
иңбаштар (nominative plural)
иңбаштың (singular)
иңбаштарҙың (plural)
иңбашҡа (dative singular)
иңбаштарға (dative plural)
иңбашты (accusative singular)
иңбаштарҙы (accusative plural)
иңбашта (singular)
иңбаштарҙа (plural)
иңбаштан (singular)
иңбаштарҙан (plural)

анат. плечо (плечевой)

плечо (плечевой)


яурын

яурын (nominative singular)
яурындар (nominative plural)
яурындың (singular)
яурындарҙың (plural)
яурынға (dative singular)
яурындарға (dative plural)
яурынды (accusative singular)
яурындарҙы (accusative plural)
яурында (singular)
яурындарҙа (plural)
яурындан (singular)
яурындарҙан (plural)


һауры

анат. загривок, холка

загривок, холка


сәтәкәй

анат. мизинец


сыңғарсай

анат. мизинец


лоботомия

мед. лоботомия (аналогично русскому слову)

лоботомия (аналогично русскому слову)


артериаль

анат. артериальный

артериальный


әҫпе

От др.-греч. διάθεσις «представление; расположение; предрасположенность», далее из διά «через; раздельно» + θέσις «размещение, предложение», от гл. τίθημι «класть, ставить» (восходит к праиндоевр. *dhē- «класть, ставить»). В ряде европейских языков слово заимств. через лат. diathesis.


ҡабыҡ

ҡабыҡ (nominative singular)
ҡабыҡтар (nominative plural)
ҡабыҡтың (singular)
ҡабыҡтарҙың (plural)
ҡабыҡҡа (dative singular)
ҡабыҡтарға (dative plural)
ҡабыҡты (accusative singular)
ҡабыҡтарҙы (accusative plural)
ҡабыҡта (singular)
ҡабыҡтарҙа (plural)
ҡабыҡтан (singular)
ҡабыҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

анат. кора (полушарий мозга)

кора (полушарий мозга)


мөгөҙ

мөгөҙ (nominative singular)
мөгөҙҙәр (nominative plural)
мөгөҙҙөң (singular)
мөгөҙҙәрҙең (plural)
мөгөҙгә (dative singular)
мөгөҙҙәргә (dative plural)
мөгөҙҙө (accusative singular)
мөгөҙҙәрҙе (accusative plural)
мөгөҙҙә (singular)
мөгөҙҙәрҙә (plural)
мөгөҙҙән (singular)
мөгөҙҙәрҙән (plural)

Происходит от ??

анат. рог; рога (роговой)

рог; рога (роговой)


муйын

муйын (nominative singular)
муйындар (nominative plural)
муйындың (singular)
муйындарҙың (plural)
муйынға (dative singular)
муйындарға (dative plural)
муйынды (accusative singular)
муйындарҙы (accusative plural)
муйында (singular)
муйындарҙа (plural)
муйындан (singular)
муйындарҙан (plural)

Происходит от пратюркск. *bōjn «шея», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. bojun «шея», кыпчак. *mojun «шея», азерб., тур. boyun, башк. муйын, тат. муен, алт., казах., ног., хакас. мойын, кирг., тув. моюн, карач.-балк., кумык. боюн, кр.-тат. boyun (боюн), туркм. boýun, узб. boʻyin (бўйин), каракалп. moyın, осман. بويون (boyun), гагауз. boynu, тоф. мөэн, шор. мойун, якут. моой, долган. муой, чув. мӑй и др.

анат. шея (шейный)

шея (шейный)


эсәк

эсәк (nominative singular)
эсәктәр (nominative plural)
эсәктең (singular)
эсәктәрҙең (plural)
эсәккә (dative singular)
эсәктәргә (dative plural)
эсәкте (accusative singular)
эсәктәрҙе (accusative plural)
эсәктә (singular)
эсәктәрҙә (plural)
эсәктән (singular)
эсәктәрҙән (plural)

Происходит от общекыпчакск. *ičäk, изменение ранней формы *ičegi (~ др.-тюркск. ičägü «внутренности»), восходит к пратюркск. *ič «внутренность; кишки; живот».

анат. кишка; кишки (кишечный)

кишка; кишки (кишечный)


ҡултыҡ

ҡултыҡ (nominative singular)
ҡултыҡтар (nominative plural)
ҡултыҡтың (singular)
ҡултыҡтарҙың (plural)
ҡултыҡҡа (dative singular)
ҡултыҡтарға (dative plural)
ҡултыҡты (accusative singular)
ҡултыҡтарҙы (accusative plural)
ҡултыҡта (singular)
ҡултыҡтарҙа (plural)
ҡултыҡтан (singular)
ҡултыҡтарҙан (plural)

Общетюркское; др.-тюрк. *qoltuq «подмышка».

анат. подмышка (подмышечный)

подмышка (подмышечный)


елен

елен (nominative singular)
елентәр (nominative plural)
елентең (singular)
елентәрҙең (plural)
еленкә (dative singular)
елентәргә (dative plural)
еленте (accusative singular)
елентәрҙе (accusative plural)
елентә (singular)
елентәрҙә (plural)
елентән (singular)
елентәрҙән (plural)

Происходит от пратюркск. *jẹlin «вымя», от которой в числе прочего произошли: азерб. yelin, башк. елен, казахск. желін, кирг. желин, тат. җилен, тур. yelin, узб. yelin (елин), якутск. сирин и др.


үксә

үксә (nominative singular)
үксәләр (nominative plural)
үксәнең (singular)
үксәләрҙең (plural)
үксәгә (dative singular)
үксәләргә (dative plural)
үксәне (accusative singular)
үксәләрҙе (accusative plural)
үксәлә (singular)
үксәләрҙә (plural)
үксәнән (singular)
үксәләрҙән (plural)

Происходит от пратюркск. *ökče «пятка».

анат. пятка; пята (пяточный)

пятка; пята (пяточный)


үркәс

үркәс (nominative singular)
үркәстәр (nominative plural)
үркәстең (singular)
үркәстәрҙең (plural)
үркәскә (dative singular)
үркәстәргә (dative plural)
үркәсте (accusative singular)
үркәстәрҙе (accusative plural)
үркәстә (singular)
үркәстәрҙә (plural)
үркәстән (singular)
үркәстәрҙән (plural)

Происходит от ??

анат., зоол. горб (у верблюда)

горб (у верблюда)

Ике үркәсле дөйә.

Двугорбый верблюд.


елкә

елкә (nominative singular)
елкәләр (nominative plural)
елкәнең (singular)
елкәләрҙең (plural)
елкәгә (dative singular)
елкәләргә (dative plural)
елкәне (accusative singular)
елкәләрҙе (accusative plural)
елкәлә (singular)
елкәләрҙә (plural)
елкәнән (singular)
елкәләрҙән (plural)

Происходит от ??

анат. затылок (затылочный)

затылок (затылочный)

анат. загривок, холка

загривок, холка


маңлай

маңлай (nominative singular)
маңлайҙар (nominative plural)
маңлайҙың (singular)
маңлайҙарҙың (plural)
маңлайға (dative singular)
маңлайҙарға (dative plural)
маңлайҙы (accusative singular)
маңлайҙарҙы (accusative plural)
маңлайҙа (singular)
маңлайҙарҙа (plural)
маңлайҙан (singular)
маңлайҙарҙан (plural)

Происходит от ср.-монг. ᠮᠠᠩᠯᠠᠢ, см. монг. магнай

анат. лоб, чело (лобный)

лоб, чело (лобный)


ҡоймаҡ

ҡоймаҡ (nominative singular)
ҡоймаҡтар (nominative plural)
ҡоймаҡтың (singular)
ҡоймаҡтарҙың (plural)
ҡоймаҡҡа (dative singular)
ҡоймаҡтарға (dative plural)
ҡоймаҡты (accusative singular)
ҡоймаҡтарҙы (accusative plural)
ҡоймаҡта (singular)
ҡоймаҡтарҙа (plural)
ҡоймаҡтан (singular)
ҡоймаҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

кулин., гастрон. блин; оладья

блин; оладья


йөй

йөй (nominative singular)
йөйҙәр (nominative plural)
йөйҙөң (singular)
йөйҙәрҙең (plural)
йөйгә (dative singular)
йөйҙәргә (dative plural)
йөйҙө (accusative singular)
йөйҙәрҙе (accusative plural)
йөйҙә (singular)
йөйҙәрҙә (plural)
йөйҙән (singular)
йөйҙәрҙән (plural)

Происходит от ??

йөйлө

Ближайшее родство

прилагательные

йөйһөҙ

Ближайшее родство

прилагательные

йөйләү

Ближайшее родство

йөйләнеү

Ближайшее родство


боғарлаҡ

боғарлаҡ (nominative singular)
боғарлаҡтар (nominative plural)
боғарлаҡтың (singular)
боғарлаҡтарҙың (plural)
боғарлаҡҡа (dative singular)
боғарлаҡтарға (dative plural)
боғарлаҡты (accusative singular)
боғарлаҡтарҙы (accusative plural)
боғарлаҡта (singular)
боғарлаҡтарҙа (plural)
боғарлаҡтан (singular)
боғарлаҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

анат. трахея


биҙ

биҙ (nominative singular)
биҙҙәр (nominative plural)
биҙҙең (singular)
биҙҙәрҙең (plural)
биҙгә (dative singular)
биҙҙәргә (dative plural)
биҙҙе (accusative singular)
биҙҙәрҙе (accusative plural)
биҙҙә (singular)
биҙҙәрҙә (plural)
биҙҙән (singular)
биҙҙәрҙән (plural)

Происходит от ??

анат. железа (железистый)

железа (железистый)

анат. лимфатический узел, лимфоузел

лимфатический узел, лимфоузел


ҡаҡырыҡ

ҡаҡырыҡ (nominative singular)
ҡаҡырыҡтың (singular)
ҡаҡырыҡҡа (dative singular)
ҡаҡырыҡты (accusative singular)
ҡаҡырыҡта (singular)
ҡаҡырыҡтан (singular)

Происходит от ??

мед. мокрота


һигеҙгүҙ

һигеҙгүҙ (nominative singular)
һигеҙгүҙҙең (singular)
һигеҙгүҙгә (dative singular)
һигеҙгүҙҙе (accusative singular)
һигеҙгүҙҙә (singular)
һигеҙгүҙҙән (singular)

Происходит от башк. һигеҙ «восемь» + башк. күҙ «глаз».

анат. крестец (крестцовый)

крестец (крестцовый)


ваба

ваба (nominative singular)
вабалар (nominative plural)
вабаның (singular)
вабаларҙың (plural)
вабаға (dative singular)
вабаларға (dative plural)
вабаны (accusative singular)
вабаларҙы (accusative plural)
вабала (singular)
вабаларҙа (plural)
вабанан (singular)
вабаларҙан (plural)

Из перс. وبا (vabâ).

вабалы

Ближайшее родство

прилагательные

мед. холера (холерный)

холера (холерный)


бүҫер

бүҫер (nominative singular)
бүҫерҙәр (nominative plural)
бүҫерҙең (singular)
бүҫерҙәрҙең (plural)
бүҫергә (dative singular)
бүҫерҙәргә (dative plural)
бүҫерҙе (accusative singular)
бүҫерҙәрҙе (accusative plural)
бүҫерҙә (singular)
бүҫерҙәрҙә (plural)
бүҫерҙән (singular)
бүҫерҙәрҙән (plural)

Из араб. باسور (bāsūr) ‘геморрой; опухоль; нарост’.


тубыҡ ҡапҡасы

анат. коленная чашечка, надколенник, надколенная чашка


өйәнәк

мед. эпилепсия


ҡарынсыҡ

анат. желудочек (сердца, мозга)

желудочек (сердца, мозга)


умыртҡа

умыртҡа (nominative singular)
умыртҡалар (nominative plural)
умыртҡаның (singular)
умыртҡаларҙың (plural)
умыртҡаға (dative singular)
умыртҡаларға (dative plural)
умыртҡаны (accusative singular)
умыртҡаларҙы (accusative plural)
умыртҡала (singular)
умыртҡаларҙа (plural)
умыртҡанан (singular)
умыртҡаларҙан (plural)

Происходит от ??

анат. позвонок (позвоночный)

позвонок (позвоночный)

Беренсе муйын умыртҡаһы баш һөлдәһе менән бергә ошо теш аша хәрәкәтсән тоташҡан.

Первый первый шейныйпозвонок подвижно сочленён с черепом через эту ось.

анат. то же, что умыртҡалыҡ; позвоночник, позвоночный столб


нәҙек эсәк

анат. тонкая кишка

тонкая кишка


шәкәр диабеты

мед. сахарный диабет

сахарный диабет


илереү

мед. лунатизм, сомнамбулизм, снохождение

лунатизм, сомнамбулизм, снохождение


һаташыу

лунатизм, сомнамбулизм, снохождение


лунатиклыҡ

лунатизм, сомнамбулизм, снохождение


керпек

керпек (nominative singular)
керпектәр (nominative plural)
керпектең (singular)
керпектәрҙең (plural)
керпеккә (dative singular)
керпектәргә (dative plural)
керпекте (accusative singular)
керпектәрҙе (accusative plural)
керпектә (singular)
керпектәрҙә (plural)
керпектән (singular)
керпектәрҙән (plural)

Происходит от ??

анат. ресница (ресничный)

ресница (ресничный)


мейесә

анат. мозжечок


ҡушҡар

Происходит от ??.

анат. запястье


һуңғылыҡ

анат. плацента


ҡабаҡ

ҡабаҡ (nominative singular)
ҡабаҡтар (nominative plural)
ҡабаҡтың (singular)
ҡабаҡтарҙың (plural)
ҡабаҡҡа (dative singular)
ҡабаҡтарға (dative plural)
ҡабаҡты (accusative singular)
ҡабаҡтарҙы (accusative plural)
ҡабаҡта (singular)
ҡабаҡтарҙа (plural)
ҡабаҡтан (singular)
ҡабаҡтарҙан (plural)

Происходит от ??

анат. веко, веки