эт

эт (nominative singular)
эттәр (nominative plural)
эттең (possessive singular)
эттәрҙең (possessive plural)
эткә (dative singular)
эттәргә (dative plural)
этте (accusative singular)
эттәрҙе (accusative plural)
эттә (singular)
эттәрҙә (plural)
эттән (singular)
эттәрҙән (plural)
этем (first-person singular)
этебеҙ (first-person plural)
этең (second-person singular)
этегеҙ (second-person plural)
эте (third-person singular)
эте (third-person plural)

Происходит от пратюркск. *ït «собака», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. ït «собака», башкир., тат. эт, карач.-балкарск., кумыкск., киргизск. казахск., хакаск., шорск. ит, крымск.-тат., турецк., туркменск., азерб., узбекск. it, южн.-алтайск., ногайск. ийт, тувинск., якутск. ыт, чувашск. йытӑ, тофаларск. ыът и др.

Барһам — ҡапҡалары бикле, ишек алдында эт өрөп тора.

[Когда] я дошёл [до них, обнаружил, что] ворота заперты, во дворе лает собака.

Тап шундай берәҙәк эттәр ваҡ мал һәм ҡош-ҡорт өсөн генә түгел, кеше өсөн дә хәүефле.

Как раз такие бродячие собаки опасны не только для мелкого скота и домашней птицы, но и для людей.

«Юлдарҙа —"тере баръерҙар"», 17-11-2011 гг. // «Таң»

Юлдарҙа —"тере баръерҙар"


шакал

От нов.-перс. šаɣāl, из санскр. sṛgāláh «воющий».

шакал (аналогично русскому слову) (Canis aureus)


мамонт

мамонт (nominative singular)
мамонттар (nominative plural)
мамонттың (possessive singular)
мамонттарҙың (possessive plural)
мамонтҡа (dative singular)
мамонттарға (dative plural)
мамонтты (accusative singular)
мамонттарҙы (accusative plural)
мамонтта (singular)
мамонттарҙа (plural)
мамонттан (singular)
мамонттарҙан (plural)
мамонтым (first-person singular)
мамонтыбыҙ (first-person plural)
мамонтың (second-person singular)
мамонтығыҙ (second-person plural)
мамонты (third-person singular)
мамонты (third-person plural)

Из русск. мамонт.

Мамонт һөйәгенән эшләнгән боронғо торлаҡ Киевтан йыраҡ түгел Межирич ҡалаһы янында табылған.

Древнее жилище, построенное из костей мамонта, было обнаружено под городом Межирич, что недалко от Киева.


бүре

бүре (nominative singular)
бүреләр (nominative plural)
бүренең (possessive singular)
бүреләрҙең (possessive plural)
бүрегә (dative singular)
бүреләргә (dative plural)
бүрене (accusative singular)
бүреләрҙе (accusative plural)
бүрелә (singular)
бүреләрҙә (plural)
бүренән (singular)
бүреләрҙән (plural)
бүрем (first-person singular)
бүребеҙ (first-person plural)
бүрең (second-person singular)
бүрегеҙ (second-person plural)
бүреһе (third-person singular)
бүреһе (third-person plural)

Происходит от пратюркск. *bȫrü «волк», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. böri «волк», башк., тур. бүре, казахск. бөрі, карач.-балк., кумыкск. бёрю, кирг., тувинск. бөрү, ногайск. боьри, туркм. böri, узб. boʻri, хакас. пӱӱр, шорск. пӧрӱ, южн.-алтайск. бӧрӱ, якутск. бөрө и др.

Бүреләр ауылға яҡын килһә, эттәр өрә башлай.

Если волки приблизятся к деревне, собаки залают.


ат

ат (nominative singular)
аттар (nominative plural)
аттың (possessive singular)
аттарҙың (possessive plural)
атҡа (dative singular)
аттарға (dative plural)
атты (accusative singular)
аттарҙы (accusative plural)
атта (singular)
аттарҙа (plural)
аттан (singular)
аттарҙан (plural)
атым (first-person singular)
атыбыҙ (first-person plural)
атың (second-person singular)
атығыҙ (second-person plural)
аты (third-person singular)
аты (third-person plural)

Происходит от пратюркск. *ăt, от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. at, азерб. at (ат; آت), баш., казахск., киргизск., кумыкск. тат. ат, крымск.-тат., турецк., туркменск. at, тувинск. аът, уйгурск. ئات (at), узбекск. ot и др.

лошадь; конь

Ат — кешенең тоғро юлдашы.

Лошадь — верный спутник человека.


күркә

күркә (nominative singular)
күркәләр (nominative plural)
күркәнең (possessive singular)
күркәләрҙең (possessive plural)
күркәгә (dative singular)
күркәләргә (dative plural)
күркәне (accusative singular)
күркәләрҙе (accusative plural)
күркәлә (singular)
күркәләрҙә (plural)
күркәнән (singular)
күркәләрҙән (plural)
күркәм (first-person singular)
күркәбеҙ (first-person plural)
күркәң (second-person singular)
күркәгеҙ (second-person plural)
күркәһе (third-person singular)
күркәһе (third-person plural)

Общетюркское; пратюрк. *Körtük "индюк; вальдшнеп; тетерев".

индейка, индюк


шимпанзе

шимпанзе (аналогично русскому слову)


селәүсен

селәүсен (nominative singular)
селәүсендәр (nominative plural)
селәүсендең (possessive singular)
селәүсендәрҙең (possessive plural)
селәүсенгә (dative singular)
селәүсендәргә (dative plural)
селәүсенде (accusative singular)
селәүсендәрҙе (accusative plural)
селәүсендә (singular)
селәүсендәрҙә (plural)
селәүсендән (singular)
селәүсендәрҙән (plural)
селәүсенем (first-person singular)
селәүсенебеҙ (first-person plural)
селәүсенең (second-person singular)
селәүсенегеҙ (second-person plural)
селәүсене (third-person singular)
селәүсене (third-person plural)

От пратюркск. *sɨbuĺgan «червь, дождевой червь», от которой в числе прочего произошли: башк. селәүсен, казахск. шылаушын, тат. суалчан (sualçan), тур. solucan, узб. chuvalchang (чувалчанг) и др.

червь, червяк


кеш

кеш (nominative singular)
кештәр (nominative plural)
кештең (possessive singular)
кештәрҙең (possessive plural)
кешкә (dative singular)
кештәргә (dative plural)
кеште (accusative singular)
кештәрҙе (accusative plural)
кештә (singular)
кештәрҙә (plural)
кештән (singular)
кештәрҙән (plural)
кешем (first-person singular)
кешебеҙ (first-person plural)
кешең (second-person singular)
кешегеҙ (second-person plural)
кеше (third-person singular)
кеше (third-person plural)


ишәк

ишәк (nominative singular)
ишәктәр (nominative plural)
ишәктең (possessive singular)
ишәктәрҙең (possessive plural)
ишәккә (dative singular)
ишәктәргә (dative plural)
ишәкте (accusative singular)
ишәктәрҙе (accusative plural)
ишәктә (singular)
ишәктәрҙә (plural)
ишәктән (singular)
ишәктәрҙән (plural)
ишәгем (first-person singular)
ишәгебеҙ (first-person plural)
ишәгең (second-person singular)
ишәгегеҙ (second-person plural)
ишәге (third-person singular)
ишәге (third-person plural)

Происходит от др.-тюрк. ešgek «осёл», восходит к пратюркск. *eĺgek «осёл».


йомран

йомран (nominative singular)
йомрандар (nominative plural)
йомрандың (possessive singular)
йомрандарҙың (possessive plural)
йомранға (dative singular)
йомрандарға (dative plural)
йомранды (accusative singular)
йомрандарҙы (accusative plural)
йомранда (singular)
йомрандарҙа (plural)
йомрандан (singular)
йомрандарҙан (plural)
йомраным (first-person singular)
йомраныбыҙ (first-person plural)
йомраның (second-person singular)
йомранығыҙ (second-person plural)
йомраны (third-person singular)
йомраны (third-person plural)


фил

фил (nominative singular)
филдәр (nominative plural)
филдең (possessive singular)
филдәрҙең (possessive plural)
филгә (dative singular)
филдәргә (dative plural)
филде (accusative singular)
филдәрҙе (accusative plural)
филдә (singular)
филдәрҙә (plural)
филдән (singular)
филдәрҙән (plural)
филем (first-person singular)
филебеҙ (first-person plural)
филең (second-person singular)
филегеҙ (second-person plural)
филе (third-person singular)
филе (third-person plural)

Из араб. فيل (fīl) ‘слон’, из перс. فیل (fil) / پیل (pil) «слон», от ср.-перс. pyl — то же, далее из аккад. 𒄠𒋛 (pīru), из егип. ꜣbw ‘слон’.

слон (слоновый)


болан

болан (nominative singular)
боландар (nominative plural)
боландың (possessive singular)
боландарҙың (possessive plural)
боланға (dative singular)
боландарға (dative plural)
боланды (accusative singular)
боландарҙы (accusative plural)
боланда (singular)
боландарҙа (plural)
боландан (singular)
боландарҙан (plural)
боланым (first-person singular)
боланыбыҙ (first-person plural)
боланың (second-person singular)
боланығыҙ (second-person plural)
боланы (third-person singular)
боланы (third-person plural)

Происходит от др.-тюрк. bulan, восходит к пратюркск. *bulan.


энә

энә (nominative singular)
энәләр (nominative plural)
энәнең (possessive singular)
энәләрҙең (possessive plural)
энәгә (dative singular)
энәләргә (dative plural)
энәне (accusative singular)
энәләрҙе (accusative plural)
энәлә (singular)
энәләрҙә (plural)
энәнән (singular)
энәләрҙән (plural)
энәм (first-person singular)
энәбеҙ (first-person plural)
энәң (second-person singular)
энәгеҙ (second-person plural)
энәһе (third-person singular)
энәһе (third-person plural)

Общетюркское; восходит к пратюркск. *(j)igne «игла».

энәле

Ближайшее родство

прилагательные

энәлек

Ближайшее родство

прилагательные

игла, иголка; колючка, шип (заострённые выросты на теле у животных)


дельфин

Происходит от др.-греч. δελφίς (δελφῖνος) «дельфин», далее из δελφύς «матка», далее из праиндоевр. *gwelbh-. В ряде европейских языков слово заимств. через лат. delphinus.

дельфин (аналогично русскому слову)


кальмар

От франц. calmar «кальмар», далее из итал. calamaro «кальмар», далее из лат. calamarius «тростниковый, камышовый; перьевой», далее из calamus «камыш, тростник; дудка, свирель», далее из др.-греч. κάλαμος «тростник», далее из праиндоевр. *kalam- «соломина».

кальмар (аналогично русскому слову)


тапир

От тупи tapiira «тапир», далее из ??.

тапир (аналогично русскому слову) (Tapirus)


амфибия

амфибия; земноводное


айыу

айыу (nominative singular)
айыуҙар (nominative plural)
айыуҙың (possessive singular)
айыуҙарҙың (possessive plural)
айыуға (dative singular)
айыуҙарға (dative plural)
айыуҙы (accusative singular)
айыуҙарҙы (accusative plural)
айыуҙа (singular)
айыуҙарҙа (plural)
айыуҙан (singular)
айыуҙарҙан (plural)
айыуым (first-person singular)
айыуыбыҙ (first-person plural)
айыуың (second-person singular)
айыуығыҙ (second-person plural)
айыуы (third-person singular)
айыуы (third-person plural)


баҡа

баҡа (nominative singular)
баҡалар (nominative plural)
баҡаның (possessive singular)
баҡаларҙың (possessive plural)
баҡаға (dative singular)
баҡаларға (dative plural)
баҡаны (accusative singular)
баҡаларҙы (accusative plural)
баҡала (singular)
баҡаларҙа (plural)
баҡанан (singular)
баҡаларҙан (plural)
баҡам (first-person singular)
баҡабыҙ (first-person plural)
баҡаң (second-person singular)
баҡағыҙ (second-person plural)
баҡаһы (third-person singular)
баҡаһы (third-person plural)

Общетюркское; др.-тюрк. *baqa "лягушка".


тәлмәрйен

тәлмәрйен (nominative singular)
тәлмәрйендәр (nominative plural)
тәлмәрйендең (possessive singular)
тәлмәрйендәрҙең (possessive plural)
тәлмәрйенгә (dative singular)
тәлмәрйендәргә (dative plural)
тәлмәрйенде (accusative singular)
тәлмәрйендәрҙе (accusative plural)
тәлмәрйендә (singular)
тәлмәрйендәрҙә (plural)
тәлмәрйендән (singular)
тәлмәрйендәрҙән (plural)
тәлмәрйенем (first-person singular)
тәлмәрйенебеҙ (first-person plural)
тәлмәрйенең (second-person singular)
тәлмәрйенегеҙ (second-person plural)
тәлмәрйене (third-person singular)
тәлмәрйене (third-person plural)


сысҡан

сысҡан (nominative singular)
сысҡандар (nominative plural)
сысҡандың (possessive singular)
сысҡандарҙың (possessive plural)
сысҡанға (dative singular)
сысҡандарға (dative plural)
сысҡанды (accusative singular)
сысҡандарҙы (accusative plural)
сысҡанда (singular)
сысҡандарҙа (plural)
сысҡандан (singular)
сысҡандарҙан (plural)
сысҡаным (first-person singular)
сысҡаныбыҙ (first-person plural)
сысҡаның (second-person singular)
сысҡанығыҙ (second-person plural)
сысҡаны (third-person singular)
сысҡаны (third-person plural)

Шыршы орлоҡтары урман ҡоштарына һәм тейенгә, сысҡанға ем булып тора

Семена сосны являются кормом для лесных птиц, белок и мышей.


үрмәксе

үрмәксе (nominative singular)
үрмәкселәр (nominative plural)
үрмәксенең (possessive singular)
үрмәкселәрҙең (possessive plural)
үрмәксегә (dative singular)
үрмәкселәргә (dative plural)
үрмәксене (accusative singular)
үрмәкселәрҙе (accusative plural)
үрмәкселә (singular)
үрмәкселәрҙә (plural)
үрмәксенән (singular)
үрмәкселәрҙән (plural)
үрмәксем (first-person singular)
үрмәксебеҙ (first-person plural)
үрмәксең (second-person singular)
үрмәксегеҙ (second-person plural)
үрмәксеһе (third-person singular)
үрмәксеһе (third-person plural)

От др.-тюрк. *ȫrmekči «паук», восходит к пратюркск. *ȫr- «вить, плести».

паук (паучий)

Үрмәксенең был төрө Урта Азияла һәм Рәсәйҙең көньяғында таралған.

Этот вид пауков распространён в Средней Азии и на юге России.


ҡарға

ҡарға (nominative singular)
ҡарғалар (nominative plural)
ҡарғаның (possessive singular)
ҡарғаларҙың (possessive plural)
ҡарғаға (dative singular)
ҡарғаларға (dative plural)
ҡарғаны (accusative singular)
ҡарғаларҙы (accusative plural)
ҡарғала (singular)
ҡарғаларҙа (plural)
ҡарғанан (singular)
ҡарғаларҙан (plural)
ҡарғам (first-person singular)
ҡарғабыҙ (first-person plural)
ҡарғаң (second-person singular)
ҡарғағыҙ (second-person plural)
ҡарғаһы (third-person singular)
ҡарғаһы (third-person plural)

Общетюркское; др.-тюрк. *qarğa "ворон; ворона".

ҡарғау

Ближайшее родство

Ҡарға балаһын «аппағым» тип ярата.

Ворона ласкает своего птенца, говоря «беленький ты мой».


кеҫәртке

kɪ̞.θært.ˈkɪ̞

кеҫәртке (nominative singular)
кеҫәрткеләр (nominative plural)
кеҫәрткенең (possessive singular)
кеҫәрткеләрҙең (possessive plural)
кеҫәрткегә (dative singular)
кеҫәрткеләргә (dative plural)
кеҫәрткене (accusative singular)
кеҫәрткеләрҙе (accusative plural)
кеҫәрткелә (singular)
кеҫәрткеләрҙә (plural)
кеҫәрткенән (singular)
кеҫәрткеләрҙән (plural)
кеҫәрткем (first-person singular)
кеҫәрткебеҙ (first-person plural)
кеҫәрткең (second-person singular)
кеҫәрткегеҙ (second-person plural)
кеҫәрткеһе (third-person singular)
кеҫәрткеһе (third-person plural)


арыҫлан

арыҫлан (nominative singular)
арыҫландар (nominative plural)
арыҫландың (possessive singular)
арыҫландарҙың (possessive plural)
арыҫланға (dative singular)
арыҫландарға (dative plural)
арыҫланды (accusative singular)
арыҫландарҙы (accusative plural)
арыҫланда (singular)
арыҫландарҙа (plural)
арыҫландан (singular)
арыҫландарҙан (plural)
арыҫланым (first-person singular)
арыҫланыбыҙ (first-person plural)
арыҫланың (second-person singular)
арыҫланығыҙ (second-person plural)
арыҫланы (third-person singular)
арыҫланы (third-person plural)

Общетюркское; др.-тюрк. *arslan "лев".

Ғәйепле тип танылған кешеләрҙе ас арыҫландарға теткеләргә ташлағандар.

Людей, признанных виновными, бросали на растерзание львам.


төлкө

төлкө (nominative singular)
төлкөләр (nominative plural)
төлкөнөң (possessive singular)
төлкөләрҙең (possessive plural)
төлкөгә (dative singular)
төлкөләргә (dative plural)
төлкөнө (accusative singular)
төлкөләрҙе (accusative plural)
төлкөлә (singular)
төлкөләрҙә (plural)
төлкөнән (singular)
төлкөләрҙән (plural)
төлкөм (first-person singular)
төлкөбөҙ (first-person plural)
төлкөң (second-person singular)
төлкөгөҙ (second-person plural)
төлкөһө (third-person singular)
төлкөһө (third-person plural)

От пратюркск. *tülki / tilkü «лиса», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. tilkü, азерб. tülkü (түлкү; تۆلکۆ), башк. төлкө, казахск. түлкі, кр.-тат., карач.-балк., кумыкск. тюлкю, кирг. түлкү, ног. туьлки, гагаузск., кр.-тат., тур., туркм. tilki, тат. төлке (tölke), тувинск. дилги, алт. тӱлкӱ, тоф. ділги, узб. tulki (тулки), уйгурск. تۈلكە (tülke), хакас., шорск. тӱлгӱ и др.; восходит к праалтайск. *t`ule «лиса; волк».

лиса, лисица (Vulpes)

Төлкөләр йылына бер генә көсөкләй.

Лисицы щенятся только раз в году.

Төлкө ҡомғанын алған да башы һуҡҡан яҡҡа олаҡҡан, ти.

Лиса взяла свой кумган и пошла куда глаза глядят.

«(„Лиса-сирота“. Башкирская народная сказка).»

(«Лиса-сирота». Башкирская народная сказка).


тейен

тейен (nominative singular)
тейендәр (nominative plural)
тейендең (possessive singular)
тейендәрҙең (possessive plural)
тейенгә (dative singular)
тейендәргә (dative plural)
тейенде (accusative singular)
тейендәрҙе (accusative plural)
тейендә (singular)
тейендәрҙә (plural)
тейендән (singular)
тейендәрҙән (plural)
тейенем (first-person singular)
тейенебеҙ (first-person plural)
тейенең (second-person singular)
тейенегеҙ (second-person plural)
тейене (third-person singular)
тейене (third-person plural)

Шыршы орлоҡтары урман ҡоштарына һәм тейенгә, сысҡанға ем булып тора.

Семена ели являются кормом для лесных птиц, белок и мышей.


бесәй

бесәй (nominative singular)
бесәйҙәр (nominative plural)
бесәйҙең (possessive singular)
бесәйҙәрҙең (possessive plural)
бесәйгә (dative singular)
бесәйҙәргә (dative plural)
бесәйҙе (accusative singular)
бесәйҙәрҙе (accusative plural)
бесәйҙә (singular)
бесәйҙәрҙә (plural)
бесәйҙән (singular)
бесәйҙәрҙән (plural)
бесәйем (first-person singular)
бесәйебеҙ (first-person plural)
бесәйең (second-person singular)
бесәйегеҙ (second-person plural)
бесәйе (third-person singular)
бесәйе (third-person plural)

Бесәй йылы.

ата бесәй

Һәр кемдең хәл ҡәҙәре аңы бар; бесәй ҙә, сысҡан күрһә, юрғалаған.

У каждого (есть) своя толика разума; и кошка побежала, увидев мышь.

Кимереүселәргә һәм башҡа ваҡ хайуандарға яңғыҙ һунарсы булһа ла, бесәй — социаль хайуан.

Хотя (она) и охотится на грызунов и других мелких животных в одиночку, кошка - социальное животное.


ҡуян

ҡуян (nominative singular)
ҡуяндар (nominative plural)
ҡуяндың (possessive singular)
ҡуяндарҙың (possessive plural)
ҡуянға (dative singular)
ҡуяндарға (dative plural)
ҡуянды (accusative singular)
ҡуяндарҙы (accusative plural)
ҡуянда (singular)
ҡуяндарҙа (plural)
ҡуяндан (singular)
ҡуяндарҙан (plural)
ҡуяным (first-person singular)
ҡуяныбыҙ (first-person plural)
ҡуяның (second-person singular)
ҡуянығыҙ (second-person plural)
ҡуяны (third-person singular)
ҡуяны (third-person plural)


дөйә

дөйә (nominative singular)
дөйәләр (nominative plural)
дөйәнең (possessive singular)
дөйәләрҙең (possessive plural)
дөйәгә (dative singular)
дөйәләргә (dative plural)
дөйәне (accusative singular)
дөйәләрҙе (accusative plural)
дөйәлә (singular)
дөйәләрҙә (plural)
дөйәнән (singular)
дөйәләрҙән (plural)
дөйәм (first-person singular)
дөйәбеҙ (first-person plural)
дөйәң (second-person singular)
дөйәгеҙ (second-person plural)
дөйәһе (third-person singular)
дөйәһе (third-person plural)

верблюд (лат. Camelus)


һигеҙаяҡ

һигеҙаяҡ (nominative singular)
һигеҙаяҡтар (nominative plural)
һигеҙаяҡтың (possessive singular)
һигеҙаяҡтарҙың (possessive plural)
һигеҙаяҡҡа (dative singular)
һигеҙаяҡтарға (dative plural)
һигеҙаяҡты (accusative singular)
һигеҙаяҡтарҙы (accusative plural)
һигеҙаяҡта (singular)
һигеҙаяҡтарҙа (plural)
һигеҙаяҡтан (singular)
һигеҙаяҡтарҙан (plural)
һигеҙаяғым (first-person singular)
һигеҙаяғыбыҙ (first-person plural)
һигеҙаяғың (second-person singular)
һигеҙаяғығыҙ (second-person plural)
һигеҙаяғы (third-person singular)
һигеҙаяғы (third-person plural)

Происходит от һигеҙ (восемь) + аяҡ (нога)


энәғараҡ

энәғараҡ (nominative singular)
энәғараҡтар (nominative plural)
энәғараҡтың (possessive singular)
энәғараҡтарҙың (possessive plural)
энәғараҡҡа (dative singular)
энәғараҡтарға (dative plural)
энәғараҡты (accusative singular)
энәғараҡтарҙы (accusative plural)
энәғараҡта (singular)
энәғараҡтарҙа (plural)
энәғараҡтан (singular)
энәғараҡтарҙан (plural)
энәғарағым (first-person singular)
энәғарағыбыҙ (first-person plural)
энәғарағың (second-person singular)
энәғарағығыҙ (second-person plural)
энәғарағы (third-person singular)
энәғарағы (third-person plural)

стрекоза (лат. Odonata)


ташбаҡа

ташбаҡа (nominative singular)
ташбаҡалар (nominative plural)
ташбаҡаның (possessive singular)
ташбаҡаларҙың (possessive plural)
ташбаҡаға (dative singular)
ташбаҡаларға (dative plural)
ташбаҡаны (accusative singular)
ташбаҡаларҙы (accusative plural)
ташбаҡала (singular)
ташбаҡаларҙа (plural)
ташбаҡанан (singular)
ташбаҡаларҙан (plural)
ташбаҡам (first-person singular)
ташбаҡабыҙ (first-person plural)
ташбаҡаң (second-person singular)
ташбаҡағыҙ (second-person plural)
ташбаҡаһы (third-person singular)
ташбаҡаһы (third-person plural)

Сложение основ: башк. таш «камень» + башк. баҡа «лягушка», букв.каменная лягушка.

«Ниндзя-ташбаҡалар»

«Черепашки-ниндзя»


һөлөк

һөлөк (nominative singular)
һөлөктәр (nominative plural)
һөлөктөң (possessive singular)
һөлөктәрҙең (possessive plural)
һөлөккә (dative singular)
һөлөктәргә (dative plural)
һөлөктө (accusative singular)
һөлөктәрҙе (accusative plural)
һөлөктә (singular)
һөлөктәрҙә (plural)
һөлөктән (singular)
һөлөктәрҙән (plural)
һөлөкөм (first-person singular)
һөлөкөбөҙ (first-person plural)
һөлөкөң (second-person singular)
һөлөкөгөҙ (second-person plural)
һөлөкө (third-person singular)
һөлөкө (third-person plural)

Һөлөк аяҡҡа ҡаҙалды.

Пиявка присосалась к ноге.


терпе

терпе (nominative singular)
терпеләр (nominative plural)
терпенең (possessive singular)
терпеләрҙең (possessive plural)
терпегә (dative singular)
терпеләргә (dative plural)
терпене (accusative singular)
терпеләрҙе (accusative plural)
терпелә (singular)
терпеләрҙә (plural)
терпенән (singular)
терпеләрҙән (plural)
терпем (first-person singular)
терпебеҙ (first-person plural)
терпең (second-person singular)
терпегеҙ (second-person plural)
терпеһе (third-person singular)
терпеһе (third-person plural)

Общетюркское; др-тюрк. *kirpi «ёж».
Объяснение первого согласного в башкирском терпе проблематично.
В других тюркских языках повсеместно представлены рефлексы праформы *kirpi.
В СИГТЯ предлагается восстанавливать двоякую пратюркскую форму *kirpi/tirpi.

Терпенең туны ни өсөн энәле?

Почему у ёжика ключая шубка? (Название сказки)


ҡуй

ҡуй (nominative singular)
ҡуйҙар (nominative plural)
ҡуйҙың (possessive singular)
ҡуйҙарҙың (possessive plural)
ҡуйға (dative singular)
ҡуйҙарға (dative plural)
ҡуйҙы (accusative singular)
ҡуйҙарҙы (accusative plural)
ҡуйҙа (singular)
ҡуйҙарҙа (plural)
ҡуйҙан (singular)
ҡуйҙарҙан (plural)
ҡуйым (first-person singular)
ҡуйыбыҙ (first-person plural)
ҡуйың (second-person singular)
ҡуйығыҙ (second-person plural)
ҡуйы (third-person singular)
ҡуйы (third-person plural)

Общетюркское; др.-тюрк. *qoj "овца."

курдючная овца

Ҡоро йылды ҡуй һимерә.

В засушливый год овца отъедается.


һарыҡ

һарыҡ (nominative singular)
һарыҡтар (nominative plural)
һарыҡтың (possessive singular)
һарыҡтарҙың (possessive plural)
һарыҡҡа (dative singular)
һарыҡтарға (dative plural)
һарыҡты (accusative singular)
һарыҡтарҙы (accusative plural)
һарыҡта (singular)
һарыҡтарҙа (plural)
һарыҡтан (singular)
һарыҡтарҙан (plural)
һарығым (first-person singular)
һарығыбыҙ (first-person plural)
һарығың (second-person singular)
һарығығыҙ (second-person plural)
һарығы (third-person singular)
һарығы (third-person plural)

В СИГТЯ приведены татарская (тат. сарык) и чувашская (чувашск. сурӑх) формы; таким образом, демонстрируется поволжский ареал распространения лексемы (в отличие от общетюрк. qoj, см. башк. ҡуй).
Тот же источник при этом проводит параллель с казахск. сарық «название породы овец».
Старостин приводит более обширные тюркские параллели (включая таковые в сибирских тюркских) и восстанавливает пратюркский архетип *sarɨk.

Һарыҡ көтөүе.


кимереүсе

кимереүсе (nominative singular)
кимереүселәр (nominative plural)
кимереүсенең (possessive singular)
кимереүселәрҙең (possessive plural)
кимереүсегә (dative singular)
кимереүселәргә (dative plural)
кимереүсене (accusative singular)
кимереүселәрҙе (accusative plural)
кимереүселә (singular)
кимереүселәрҙә (plural)
кимереүсенән (singular)
кимереүселәрҙән (plural)
кимереүсем (first-person singular)
кимереүсебеҙ (first-person plural)
кимереүсең (second-person singular)
кимереүсегеҙ (second-person plural)
кимереүсеһе (third-person singular)
кимереүсеһе (third-person plural)

Отглагольное имя: башк. кимереү «грызть (имя действия)» + башк. -се «аффикс производителя действия».

ки ме реү се

Кимереүселәргә һәм башҡа ваҡ хайуандарға яңғыҙ һунарсы булһа ла, бесәй — социаль хайуан


ондатра

ондатра (nominative singular)
ондатралар (nominative plural)
ондатраның (possessive singular)
ондатраларҙың (possessive plural)
ондатраға (dative singular)
ондатраларға (dative plural)
ондатраны (accusative singular)
ондатраларҙы (accusative plural)
ондатрала (singular)
ондатраларҙа (plural)
ондатранан (singular)
ондатраларҙан (plural)
ондатрам (first-person singular)
ондатрабыҙ (first-person plural)
ондатраң (second-person singular)
ондатрағыҙ (second-person plural)
ондатраһы (third-person singular)
ондатраһы (third-person plural)

Происходит от индейск. (гуронск.).

ондатра (аналогично русскому слову)


тауыҡ

тауыҡ (nominative singular)
тауыҡтар (nominative plural)
тауыҡтың (possessive singular)
тауыҡтарҙың (possessive plural)
тауыҡҡа (dative singular)
тауыҡтарға (dative plural)
тауыҡты (accusative singular)
тауыҡтарҙы (accusative plural)
тауыҡта (singular)
тауыҡтарҙа (plural)
тауыҡтан (singular)
тауыҡтарҙан (plural)
тауығым (first-person singular)
тауығыбыҙ (first-person plural)
тауығың (second-person singular)
тауығығыҙ (second-person plural)
тауығы (third-person singular)
тауығы (third-person plural)

Ҡара тауыҡ та аҡ күкәй һала.

И чёрная курица несёт белые яйца.


өйрәк

өйрәк (nominative singular)
өйрәктәр (nominative plural)
өйрәктең (possessive singular)
өйрәктәрҙең (possessive plural)
өйрәккә (dative singular)
өйрәктәргә (dative plural)
өйрәкте (accusative singular)
өйрәктәрҙе (accusative plural)
өйрәктә (singular)
өйрәктәрҙә (plural)
өйрәктән (singular)
өйрәктәрҙән (plural)
өйрәгем (first-person singular)
өйрәгебеҙ (first-person plural)
өйрәгең (second-person singular)
өйрәгегеҙ (second-person plural)
өйрәге (third-person singular)
өйрәге (third-person plural)

Ата өйрәк.


бөрсә

бөрсә (nominative singular)
бөрсәләр (nominative plural)
бөрсәнең (possessive singular)
бөрсәләрҙең (possessive plural)
бөрсәгә (dative singular)
бөрсәләргә (dative plural)
бөрсәне (accusative singular)
бөрсәләрҙе (accusative plural)
бөрсәлә (singular)
бөрсәләрҙә (plural)
бөрсәнән (singular)
бөрсәләрҙән (plural)
бөрсәм (first-person singular)
бөрсәбеҙ (first-person plural)
бөрсәң (second-person singular)
бөрсәгеҙ (second-person plural)
бөрсәһе (third-person singular)
бөрсәһе (third-person plural)


бейә

бейә (nominative singular)
бейәләр (nominative plural)
бейәнең (possessive singular)
бейәләрҙең (possessive plural)
бейәгә (dative singular)
бейәләргә (dative plural)
бейәне (accusative singular)
бейәләрҙе (accusative plural)
бейәлә (singular)
бейәләрҙә (plural)
бейәнән (singular)
бейәләрҙән (plural)
бейәм (first-person singular)
бейәбеҙ (first-person plural)
бейәң (second-person singular)
бейәгеҙ (second-person plural)
бейәһе (third-person singular)
бейәһе (third-person plural)

Малай бейәнең ялына йәбеште лә "на-на" тип ҡыуалай башланы.

Мальчик вцепился в гриву кобылы и стал (её) понукать.


мөгөҙморон

мөгөҙморон (nominative singular)
мөгөҙморондар (nominative plural)
мөгөҙморондың (possessive singular)
мөгөҙморондарҙың (possessive plural)
мөгөҙморонға (dative singular)
мөгөҙморондарға (dative plural)
мөгөҙморонды (accusative singular)
мөгөҙморондарҙы (accusative plural)
мөгөҙморонда (singular)
мөгөҙморондарҙа (plural)
мөгөҙморондан (singular)
мөгөҙморондарҙан (plural)
мөгөҙмороным (first-person singular)
мөгөҙмороныбыҙ (first-person plural)
мөгөҙмороның (second-person singular)
мөгөҙморонығыҙ (second-person plural)
мөгөҙмороны (third-person singular)
мөгөҙмороны (third-person plural)

От башк. мөғөҙ «рог, рога» и башк. морон «нос»

мө гөҙ мо рон


һыйыр

һыйыр (nominative singular)
һыйырҙар (nominative plural)
һыйырҙың (possessive singular)
һыйырҙарҙың (possessive plural)
һыйырға (dative singular)
һыйырҙарға (dative plural)
һыйырҙы (accusative singular)
һыйырҙарҙы (accusative plural)
һыйырҙа (singular)
һыйырҙарҙа (plural)
һыйырҙан (singular)
һыйырҙарҙан (plural)
һыйырым (first-person singular)
һыйырыбыҙ (first-person plural)
һыйырың (second-person singular)
һыйырығыҙ (second-person plural)
һыйыры (third-person singular)
һыйыры (third-person plural)

Происходит от пратюркск. *sɨgɨr «корова», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. sıgır, башк. һыйыр, тат. сыер (sıyır), каракалп. sıyır (сыйыр), кр.-тат. sığır, sıyır, казахск. сиыр, кумыкск., ногайск. сыйыр, тур. sığır «крупный рогатый скот», туркм. sygyr (сыгыр), узб. sigir (сигир), урумск. сыгыр и др.

Нисә баш һыйыр аҫрайһығыҙ?

Сколько коров вы держите?


кәзә

кәзә (nominative singular)
кәзәләр (nominative plural)
кәзәнең (possessive singular)
кәзәләрҙең (possessive plural)
кәзәгә (dative singular)
кәзәләргә (dative plural)
кәзәне (accusative singular)
кәзәләрҙе (accusative plural)
кәзәлә (singular)
кәзәләрҙә (plural)
кәзәнән (singular)
кәзәләрҙән (plural)
кәзәм (first-person singular)
кәзәбеҙ (first-person plural)
кәзәң (second-person singular)
кәзәгеҙ (second-person plural)
кәзәһе (third-person singular)
кәзәһе (third-person plural)

Происходит от др.-тюрк. keči / ečki / ečkü «коза», из пратюрк. Однако, происхождение звука -з- в башкирском осталось необъяснённым. Не исключено заимствование из русск. коза.

коза (козий)

Күрше ҡатындан кәзә һөтө һатып алам.

Я покупаю козье молоко у соседки.


сусҡа

сусҡа (nominative singular)
сусҡалар (nominative plural)
сусҡаның (possessive singular)
сусҡаларҙың (possessive plural)
сусҡаға (dative singular)
сусҡаларға (dative plural)
сусҡаны (accusative singular)
сусҡаларҙы (accusative plural)
сусҡала (singular)
сусҡаларҙа (plural)
сусҡанан (singular)
сусҡаларҙан (plural)
сусҡам (first-person singular)
сусҡабыҙ (first-person plural)
сусҡаң (second-person singular)
сусҡағыҙ (second-person plural)
сусҡаһы (third-person singular)
сусҡаһы (third-person plural)

Происходит от пратюркск. *čōčka «свинья; поросёнок», от которой в числе прочего произошли: башк. сусҡа, казахск. шошқа, тат. чучка, тофалар. шошӄа, узб. choʻchqa (чўчка), уйгурск. چوچقا (chochqa)/ چوشقا (choshqa), хакас. сосха, южн.-алтайск. чочко и др.

свинья (свиной)


мышы

мышы (nominative singular)
мышылар (nominative plural)
мышының (possessive singular)
мышыларҙың (possessive plural)
мышыға (dative singular)
мышыларға (dative plural)
мышыны (accusative singular)
мышыларҙы (accusative plural)
мышыла (singular)
мышыларҙа (plural)
мышынан (singular)
мышыларҙан (plural)
мышым (first-person singular)
мышыбыҙ (first-person plural)
мышың (second-person singular)
мышығыҙ (second-person plural)
мышыһы (third-person singular)
мышыһы (third-person plural)

Происходит из финно-угорских языков (наиболее вероятно из пермских или угорских); ср. удмуртск. пожий — то же, мансийск. пааши —молодой олень. Родственно тат. поши.

лось (лосиный; лосевый) (Alces alces)


һуҡыр сысҡан

һуҡыр сысҡан (nominative singular)
һуҡыр сысҡандар (nominative plural)
һуҡыр сысҡандың (possessive singular)
һуҡыр сысҡандарҙың (possessive plural)
һуҡыр сысҡанға (dative singular)
һуҡыр сысҡандарға (dative plural)
һуҡыр сысҡанды (accusative singular)
һуҡыр сысҡандарҙы (accusative plural)
һуҡыр сысҡанда (singular)
һуҡыр сысҡандарҙа (plural)
һуҡыр сысҡандан (singular)
һуҡыр сысҡандарҙан (plural)
һуҡыр сысҡаным (first-person singular)
һуҡыр сысҡаныбыҙ (first-person plural)
һуҡыр сысҡаның (second-person singular)
һуҡыр сысҡанығыҙ (second-person plural)
һуҡыр сысҡаны (third-person singular)
һуҡыр сысҡаны (third-person plural)

Составное из прил. һуҡыр «слепой» + сущ. сысҡан «мышь»; буквально «слепая мышь».

һу
ҡыр сыс
ҡан


төрткө

төрткө (nominative singular)
төрткөләр (nominative plural)
төрткөнөң (possessive singular)
төрткөләрҙең (possessive plural)
төрткөгә (dative singular)
төрткөләргә (dative plural)
төрткөнө (accusative singular)
төрткөләрҙе (accusative plural)
төрткөлә (singular)
төрткөләрҙә (plural)
төрткөнән (singular)
төрткөләрҙән (plural)
төрткөм (first-person singular)
төрткөбөҙ (first-person plural)
төрткөң (second-person singular)
төрткөгөҙ (second-person plural)
төрткөһө (third-person singular)
төрткөһө (third-person plural)

Происходит от ??

то же, что һуҡыр сысҡан; крот


юлбарыҫ

juɫ.bɑ.ˈrɯ̞θ

юлбарыҫ (nominative singular)
юлбарыҫтар (nominative plural)
юлбарыҫтың (possessive singular)
юлбарыҫтарҙың (possessive plural)
юлбарыҫҡа (dative singular)
юлбарыҫтарға (dative plural)
юлбарыҫты (accusative singular)
юлбарыҫтарҙы (accusative plural)
юлбарыҫта (singular)
юлбарыҫтарҙа (plural)
юлбарыҫтан (singular)
юлбарыҫтарҙан (plural)
юлбарыҫым (first-person singular)
юлбарыҫыбыҙ (first-person plural)
юлбарыҫың (second-person singular)
юлбарыҫығыҙ (second-person plural)
юлбарыҫы (third-person singular)
юлбарыҫы (third-person plural)

тигр (тигровый; тигриный)


ыуылдырыҡ

ɯ̞.wɯ̞ɫ.dɯ̞ˈrɯ̞q

ыуылдырыҡ (nominative singular)
ыуылдырыҡтың (possessive singular)
ыуылдырыҡҡа (dative singular)
ыуылдырыҡты (accusative singular)
ыуылдырыҡта (singular)
ыуылдырыҡтан (singular)
ыуылдырығым (first-person singular)
ыуылдырығың (second-person singular)
ыуылдырығы (third-person singular)

Происходит от пратюрк. *o(bɨ)l-duruk «икра». Родственно тат. уылдык, казахск. уылдырық, каракалпакск. уўылдырық, тур. oğulduruk и др.

ы уыл ды рыҡ

икра (яички рыб, лягушки и других земноводных)

Ыуылдырыҡ сәсеү

Баҡа ыуылдырығы

лягушечья икра


ағарсаҡ

ағарсаҡ (nominative singular)
ағарсаҡтар (nominative plural)
ағарсаҡтың (possessive singular)
ағарсаҡтарҙың (possessive plural)
ағарсаҡҡа (dative singular)
ағарсаҡтарға (dative plural)
ағарсаҡты (accusative singular)
ағарсаҡтарҙы (accusative plural)
ағарсаҡта (singular)
ағарсаҡтарҙа (plural)
ағарсаҡтан (singular)
ағарсаҡтарҙан (plural)
ағарсағым (first-person singular)
ағарсағыбыҙ (first-person plural)
ағарсағың (second-person singular)
ағарсағығыҙ (second-person plural)
ағарсағы (third-person singular)
ағарсағы (third-person plural)


барыс

барыс (nominative singular)
барыстар (nominative plural)
барыстың (possessive singular)
барыстарҙың (possessive plural)
барысҡа (dative singular)
барыстарға (dative plural)
барысты (accusative singular)
барыстарҙы (accusative plural)
барыста (singular)
барыстарҙа (plural)
барыстан (singular)
барыстарҙан (plural)
барысым (first-person singular)
барысыбыҙ (first-person plural)
барысың (second-person singular)
барысығыҙ (second-person plural)
барысы (third-person singular)
барысы (third-person plural)

Происходит от тюркск.; ср. туркм., хивинск., др.-тюрк., уйг. bars "тигр, пантера, рысь", тур., тат. pars. Использованы данные словаря М. Фасмера. См. Список литературы.


алйырҙан

ɑɫ.jɯ̞r.ˈðɑn

алйырҙан (nominative singular)
алйырҙандар (nominative plural)
алйырҙандың (possessive singular)
алйырҙандарҙың (possessive plural)
алйырҙанға (dative singular)
алйырҙандарға (dative plural)
алйырҙанды (accusative singular)
алйырҙандарҙы (accusative plural)
алйырҙанда (singular)
алйырҙандарҙа (plural)
алйырҙандан (singular)
алйырҙандарҙан (plural)
алйырҙаным (first-person singular)
алйырҙаныбыҙ (first-person plural)
алйырҙаның (second-person singular)
алйырҙанығыҙ (second-person plural)
алйырҙаны (third-person singular)
алйырҙаны (third-person plural)


ярғанат

ярғанат (nominative singular)
ярғанаттар (nominative plural)
ярғанаттың (possessive singular)
ярғанаттарҙың (possessive plural)
ярғанатҡа (dative singular)
ярғанаттарға (dative plural)
ярғанатты (accusative singular)
ярғанаттарҙы (accusative plural)
ярғанатта (singular)
ярғанаттарҙа (plural)
ярғанаттан (singular)
ярғанаттарҙан (plural)
ярғанатым (first-person singular)
ярғанатыбыҙ (first-person plural)
ярғанатың (second-person singular)
ярғанатығыҙ (second-person plural)
ярғанаты (third-person singular)
ярғанаты (third-person plural)

Происходит от пратюркск. *jar «скала» + *kājnat «крыло». Родственно казахск. жарғанат, тат. ярканат, кирг. жарганат, южн.-алтайск. jарганат, шорск. чарғанат, хакасск. чарханат, узб. yorqanot, якутск. сарыы кынат.

летучая мышь


шәшке

шәшке (nominative singular)
шәшкеләр (nominative plural)
шәшкенең (possessive singular)
шәшкеләрҙең (possessive plural)
шәшкегә (dative singular)
шәшкеләргә (dative plural)
шәшкене (accusative singular)
шәшкеләрҙе (accusative plural)
шәшкелә (singular)
шәшкеләрҙә (plural)
шәшкенән (singular)
шәшкеләрҙән (plural)
шәшкем (first-person singular)
шәшкебеҙ (first-person plural)
шәшкең (second-person singular)
шәшкегеҙ (second-person plural)
шәшкеһе (third-person singular)
шәшкеһе (third-person plural)


талпан

талпан (nominative singular)
талпандар (nominative plural)
талпандың (possessive singular)
талпандарҙың (possessive plural)
талпанға (dative singular)
талпандарға (dative plural)
талпанды (accusative singular)
талпандарҙы (accusative plural)
талпанда (singular)
талпандарҙа (plural)
талпандан (singular)
талпандарҙан (plural)
талпаным (first-person singular)
талпаныбыҙ (first-person plural)
талпаның (second-person singular)
талпанығыҙ (second-person plural)
талпаны (third-person singular)
талпаны (third-person plural)

Башҡортостанда талпандар уянған: өс тешләү осрағы теркәлгән.

В Башкортостане проснулись клещи: зафиксировано три случая укусов.


бурһыҡ

бурһыҡ (nominative singular)
бурһыҡтар (nominative plural)
бурһыҡтың (possessive singular)
бурһыҡтарҙың (possessive plural)
бурһыҡҡа (dative singular)
бурһыҡтарға (dative plural)
бурһыҡты (accusative singular)
бурһыҡтарҙы (accusative plural)
бурһыҡта (singular)
бурһыҡтарҙа (plural)
бурһыҡтан (singular)
бурһыҡтарҙан (plural)
бурһығым (first-person singular)
бурһығыбыҙ (first-person plural)
бурһығың (second-person singular)
бурһығығыҙ (second-person plural)
бурһығы (third-person singular)
бурһығы (third-person plural)

Происходит от тюркск.; ср. казахск., балкарск., карач. borsuk, тат. bursyk, barsyk, чагат. bursuk — то же; первонач. означало «серый». Использованы данные словаря М. Фасмера. См. Список литературы.


быҙау

быҙау (nominative singular)
быҙауҙар (nominative plural)
быҙауҙың (possessive singular)
быҙауҙарҙың (possessive plural)
быҙауға (dative singular)
быҙауҙарға (dative plural)
быҙауҙы (accusative singular)
быҙауҙарҙы (accusative plural)
быҙауҙа (singular)
быҙауҙарҙа (plural)
быҙауҙан (singular)
быҙауҙарҙан (plural)
быҙауым (first-person singular)
быҙауыбыҙ (first-person plural)
быҙауың (second-person singular)
быҙауығыҙ (second-person plural)
быҙауы (third-person singular)
быҙауы (third-person plural)

Происходит от пратюркск. *buŕagu ("телёнок"). Родственно древнетюркск. 𐰉𐰆𐰕𐰍𐰆, тат. бозау, казахск. бұзау, кирг. музоо, alt. мызоо, узб. buzoq, тур. buzağı «телёнок» и т.п.

быҙаулау

Ближайшее родство

телёнок (телячий)


бәрәс

бәрәс (nominative singular)
бәрәстәр (nominative plural)
бәрәстең (possessive singular)
бәрәстәрҙең (possessive plural)
бәрәскә (dative singular)
бәрәстәргә (dative plural)
бәрәсте (accusative singular)
бәрәстәрҙе (accusative plural)
бәрәстә (singular)
бәрәстәрҙә (plural)
бәрәстән (singular)
бәрәстәрҙән (plural)
бәрәсем (first-person singular)
бәрәсебеҙ (first-person plural)
бәрәсең (second-person singular)
бәрәсегеҙ (second-person plural)
бәрәсе (third-person singular)
бәрәсе (third-person plural)

Происходит от ??


дуңғыҙ

дуңғыҙ (nominative singular)
дуңғыҙҙар (nominative plural)
дуңғыҙҙың (possessive singular)
дуңғыҙҙарҙың (possessive plural)
дуңғыҙға (dative singular)
дуңғыҙҙарға (dative plural)
дуңғыҙҙы (accusative singular)
дуңғыҙҙарҙы (accusative plural)
дуңғыҙҙа (singular)
дуңғыҙҙарҙа (plural)
дуңғыҙҙан (singular)
дуңғыҙҙарҙан (plural)
дуңғыҙым (first-person singular)
дуңғыҙыбыҙ (first-person plural)
дуңғыҙың (second-person singular)
дуңғыҙығыҙ (second-person plural)
дуңғыҙы (third-person singular)
дуңғыҙы (third-person plural)

Происходит от пратюркск. *doŋuŕ «свинья», от которой в числе прочего произошли: др.-тюрк. toŋuz «свинья», азерб. donuz (донуз; دونوز), башк. дуңғыҙ, казахск. доңыз, кумыкск. донгуз, тат. дуңгыз, тур. domuz, туркм. doňuz и др.

свинья (свиной)


һеләүһен

һеләүһен (nominative singular)
һеләүһендәр (nominative plural)
һеләүһендең (possessive singular)
һеләүһендәрҙең (possessive plural)
һеләүһенгә (dative singular)
һеләүһендәргә (dative plural)
һеләүһенде (accusative singular)
һеләүһендәрҙе (accusative plural)
һеләүһендә (singular)
һеләүһендәрҙә (plural)
һеләүһендән (singular)
һеләүһендәрҙән (plural)
һеләүһенем (first-person singular)
һеләүһенебеҙ (first-person plural)
һеләүһенең (second-person singular)
һеләүһенегеҙ (second-person plural)
һеләүһене (third-person singular)
һеләүһене (third-person plural)

Из монг. *silegü-sün „рысь“ (ср. монг. шилүүс «рысь», калм. шилүсн).


ҡырғаяҡ

ҡырғаяҡ (nominative singular)
ҡырғаяҡтар (nominative plural)
ҡырғаяҡтың (possessive singular)
ҡырғаяҡтарҙың (possessive plural)
ҡырғаяҡҡа (dative singular)
ҡырғаяҡтарға (dative plural)
ҡырғаяҡты (accusative singular)
ҡырғаяҡтарҙы (accusative plural)
ҡырғаяҡта (singular)
ҡырғаяҡтарҙа (plural)
ҡырғаяҡтан (singular)
ҡырғаяҡтарҙан (plural)
ҡырғаяғым (first-person singular)
ҡырғаяғыбыҙ (first-person plural)
ҡырғаяғың (second-person singular)
ҡырғаяғығыҙ (second-person plural)
ҡырғаяғы (third-person singular)
ҡырғаяғы (third-person plural)

Происходит от ??

ҡырҡырға

Ближайшее родство


гөбөргәйел

ɡʏ̞.βʏ̞r.ɡæ.ˈjɪ̞l

гөбөргәйел (nominative singular)
гөбөргәйелдәр (nominative plural)
гөбөргәйелдең (possessive singular)
гөбөргәйелдәрҙең (possessive plural)
гөбөргәйелгә (dative singular)
гөбөргәйелдәргә (dative plural)
гөбөргәйелде (accusative singular)
гөбөргәйелдәрҙе (accusative plural)
гөбөргәйелдә (singular)
гөбөргәйелдәрҙә (plural)
гөбөргәйелдән (singular)
гөбөргәйелдәрҙән (plural)
гөбөргәйелем (first-person singular)
гөбөргәйелебеҙ (first-person plural)
гөбөргәйелең (second-person singular)
гөбөргәйелегеҙ (second-person plural)
гөбөргәйеле (third-person singular)
гөбөргәйеле (third-person plural)

Происходит от ??

гө бөр гә йел


үркәс

үркәс (nominative singular)
үркәстәр (nominative plural)
үркәстең (possessive singular)
үркәстәрҙең (possessive plural)
үркәскә (dative singular)
үркәстәргә (dative plural)
үркәсте (accusative singular)
үркәстәрҙе (accusative plural)
үркәстә (singular)
үркәстәрҙә (plural)
үркәстән (singular)
үркәстәрҙән (plural)
үркәсем (first-person singular)
үркәсебеҙ (first-person plural)
үркәсең (second-person singular)
үркәсегеҙ (second-person plural)
үркәсе (third-person singular)
үркәсе (third-person plural)

Происходит от ??

горб (у верблюда)

Ике үркәсле дөйә.

Двугорбый верблюд.


ҡомаҡ

ҡомаҡ (nominative singular)
ҡомаҡтар (nominative plural)
ҡомаҡтың (possessive singular)
ҡомаҡтарҙың (possessive plural)
ҡомаҡҡа (dative singular)
ҡомаҡтарға (dative plural)
ҡомаҡты (accusative singular)
ҡомаҡтарҙы (accusative plural)
ҡомаҡта (singular)
ҡомаҡтарҙа (plural)
ҡомаҡтан (singular)
ҡомаҡтарҙан (plural)
ҡомағым (first-person singular)
ҡомағыбыҙ (first-person plural)
ҡомағың (second-person singular)
ҡомағығыҙ (second-person plural)
ҡомағы (third-person singular)
ҡомағы (third-person plural)

Происходит от ??

крыса (крысиный) (Rattus)


һыуһар

һыуһар (nominative singular)
һыуһарҙар (nominative plural)
һыуһарҙың (possessive singular)
һыуһарҙарҙың (possessive plural)
һыуһарға (dative singular)
һыуһарҙарға (dative plural)
һыуһарҙы (accusative singular)
һыуһарҙарҙы (accusative plural)
һыуһарҙа (singular)
һыуһарҙарҙа (plural)
һыуһарҙан (singular)
һыуһарҙарҙан (plural)
һыуһарым (first-person singular)
һыуһарыбыҙ (first-person plural)
һыуһарың (second-person singular)
һыуһарығыҙ (second-person plural)
һыуһары (third-person singular)
һыуһары (third-person plural)

Происходит от ??


һыртлан

һыртлан (nominative singular)
һыртландар (nominative plural)
һыртландың (possessive singular)
һыртландарҙың (possessive plural)
һыртланға (dative singular)
һыртландарға (dative plural)
һыртланды (accusative singular)
һыртландарҙы (accusative plural)
һыртланда (singular)
һыртландарҙа (plural)
һыртландан (singular)
һыртландарҙан (plural)
һыртланым (first-person singular)
һыртланыбыҙ (first-person plural)
һыртланың (second-person singular)
һыртланығыҙ (second-person plural)
һыртланы (third-person singular)
һыртланы (third-person plural)


ҡондоҙ

ҡондоҙ (nominative singular)
ҡондоҙҙар (nominative plural)
ҡондоҙҙоң (possessive singular)
ҡондоҙҙарҙың (possessive plural)
ҡондоҙға (dative singular)
ҡондоҙҙарға (dative plural)
ҡондоҙҙо (accusative singular)
ҡондоҙҙарҙы (accusative plural)
ҡондоҙҙа (singular)
ҡондоҙҙарҙа (plural)
ҡондоҙҙан (singular)
ҡондоҙҙарҙан (plural)
ҡондоҙом (first-person singular)
ҡондоҙобоҙ (first-person plural)
ҡондоҙоң (second-person singular)
ҡондоҙоғоҙ (second-person plural)
ҡондоҙо (third-person singular)
ҡондоҙо (third-person plural)

Происходит от ??


ирлән

ирлән (nominative singular)
ирләндәр (nominative plural)
ирләндең (possessive singular)
ирләндәрҙең (possessive plural)
ирләнгә (dative singular)
ирләндәргә (dative plural)
ирләнде (accusative singular)
ирләндәрҙе (accusative plural)
ирләндә (singular)
ирләндәрҙә (plural)
ирләндән (singular)
ирләндәрҙән (plural)
ирләнем (first-person singular)
ирләнебеҙ (first-person plural)
ирләнең (second-person singular)
ирләнегеҙ (second-person plural)
ирләне (third-person singular)
ирләне (third-person plural)

Происходит от ??

хомяк (хомячий) (лат. Cricetinae)


һыуыр

һыуыр (nominative singular)
һыуырҙар (nominative plural)
һыуырҙың (possessive singular)
һыуырҙарҙың (possessive plural)
һыуырға (dative singular)
һыуырҙарға (dative plural)
һыуырҙы (accusative singular)
һыуырҙарҙы (accusative plural)
һыуырҙа (singular)
һыуырҙарҙа (plural)
һыуырҙан (singular)
һыуырҙарҙан (plural)
һыуырым (first-person singular)
һыуырыбыҙ (first-person plural)
һыуырың (second-person singular)
һыуырығыҙ (second-person plural)
һыуыры (third-person singular)
һыуыры (third-person plural)

Происходит от ??

байбак, сурок, степной сурок (байбачий, сурочий) (лат. Marmota bobak)


өйрәкморон

ʏ̞jˈræk.mʊ̞ˈrʊ̞n

өйрәкморон (nominative singular)
өйрәкморондар (nominative plural)
өйрәкморондоң (possessive singular)
өйрәкморондарҙың (possessive plural)
өйрәкморонға (dative singular)
өйрәкморондарға (dative plural)
өйрәкморондо (accusative singular)
өйрәкморондарҙы (accusative plural)
өйрәкморонда (singular)
өйрәкморондарҙа (plural)
өйрәкморондан (singular)
өйрәкморондарҙан (plural)
өйрәкмороном (first-person singular)
өйрәкморонобоҙ (first-person plural)
өйрәкмороноң (second-person singular)
өйрәкмороноғоҙ (second-person plural)
өйрәкмороно (third-person singular)
өйрәкмороно (third-person plural)

Калька с русск. утконос, башк. өйрәк «утка» + башк. морон «нос».

өйрәк

Ближайшее родство

существительные

морон

Ближайшее родство

существительные

өй рәк мо рон


ҡоно

ҡоно (nominative singular)
ҡонолар (nominative plural)
ҡононоң (possessive singular)
ҡоноларҙың (possessive plural)
ҡоноға (dative singular)
ҡоноларға (dative plural)
ҡононо (accusative singular)
ҡоноларҙы (accusative plural)
ҡонола (singular)
ҡоноларҙа (plural)
ҡононан (singular)
ҡоноларҙан (plural)
ҡоном (first-person singular)
ҡонобоҙ (first-person plural)
ҡоноң (second-person singular)
ҡоноғоҙ (second-person plural)
ҡоноһо (third-person singular)
ҡоноһо (third-person plural)

Происходит от ??

росомаха (росомаший) (лат. Gulo gulo)


саян

саян (nominative singular)
саяндар (nominative plural)
саяндың (possessive singular)
саяндарҙың (possessive plural)
саянға (dative singular)
саяндарға (dative plural)
саянды (accusative singular)
саяндарҙы (accusative plural)
саянда (singular)
саяндарҙа (plural)
саяндан (singular)
саяндарҙан (plural)
саяным (first-person singular)
саяныбыҙ (first-person plural)
саяның (second-person singular)
саянығыҙ (second-person plural)
саяны (third-person singular)
саяны (third-person plural)

Происходит от пратюркск. *čadan «скорпион».


ҡама

ҡама (nominative singular)
ҡамалар (nominative plural)
ҡаманың (possessive singular)
ҡамаларҙың (possessive plural)
ҡамаға (dative singular)
ҡамаларға (dative plural)
ҡаманы (accusative singular)
ҡамаларҙы (accusative plural)
ҡамала (singular)
ҡамаларҙа (plural)
ҡаманан (singular)
ҡамаларҙан (plural)
ҡамам (first-person singular)
ҡамабыҙ (first-person plural)
ҡамаң (second-person singular)
ҡамағыҙ (second-person plural)
ҡамаһы (third-person singular)
ҡамаһы (third-person plural)


ҡыҫала

рак, лангуст


аҫ

Происходит от ??