gennaio

zobacz też: gennaio • febbraio • marzo • aprile • maggio • giugno • luglio • agosto • settembre • ottobre • novembre • dicembre

zobacz też: Indeks:Włoski - Kalendarz i czas


zum

bum! (uderzenie w bęben lub inny instrument perkusyjny)


settembre

Sono nato il venti settembre 1982.

Urodziłem się dwudziestego września 1982 roku.


aprile

Sono nata il due aprile 1975.


tra

Quell'incontro apre un dialogo tra due stati.

To spotkanie oznacza rozpoczęcie dialogu między oboma państwami.


tre

zobacz też: Indeks:Włoski - Liczebniki


tre

Tre più cinque fa sei.

Sono nato il tre ottobre.


tre

Sono le tre e venti.


novembre

łac. November, -bris < łac. novem → dziewięć

zobacz też: gennaio • febbraio • marzo • aprile • maggio • giugno • luglio • agosto • settembre • ottobre • novembre • dicembre • Indeks:Włoski - Kalendarz i czas

Il primo novembre si festeggia il giorno di Ognissanti.

Pierwszego listopada obchodzi się dzień Wszystkich Świętych.


blu

zobacz też: Indeks:Włoski - Kolory

Fabio ha una bicicletta blu.


vi

zobacz też: a • bi • ci • di • e • effe • gi • acca • i • elle • emme • enne • o • pi • cu • erre • esse • ti • u • vi • zeta


vi

Vi ho visti insieme ieri sera.

Devo darvi ragione.


vi

Vestitevi in fretta!


vi

Non vi è nulla di strano.


vi

Mi piace Varsavia. Vi sono restato cinque anni.

Podoba mi się Warszawa. Spędziłem tam pięć lat.

Vi passo ogni giorno.


mai

Non sono mai libero.

Non si sa mai cosa succederà domani.

Ci sei mai stato?


ali

2. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: alare

1. lp, tryb łączący czasu teraźniejszego (congiuntivo presente) od: alare

2. lp, tryb łączący czasu teraźniejszego (congiuntivo presente) od: alare

3. lp, tryb łączący czasu teraźniejszego (congiuntivo presente) od: alare

3. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: alare


gru

zobacz też: Indeks:Włoski - Ptaki


io

Io bevo volentieri un caffè.

Mio fratello e io andiamo al cinema.


boa

zobacz też: Indeks:Włoski - Płazy i gady


bel

apokopiczna forma przymiotnika bello


flirt

È stato solo un flirt.


il

zobacz też: un • uno • una

zobacz też: il • lo • la • i • gli • le

używa się przed wyrazami zaczynającymi się na spółgłoskę, z wyjątkiem: gn, pn, ps, x, z oraz s przed spółgłoską

w połączeniu z przyimkami: a, con, da, di, in, per, su tworzy przyimki ściągnięte: al, col, dal, del, nel, pel, sul


col

alternatywna pisownia: con il

używa się przed słowami m lp zaczynającymi się na spółgłoskę, z wyjątkiem: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s przed spółgłoską


da

Domani parto da Roma.

Vengo da parte del signor Rossi.

Verrò da te stasera.

Anna e Marco stanno da me.

Non riesce a passare dalla porta.

La mia migliore amica abita da quelle parti.

Moja najlepsza przyjaciółka mieszka w tych stronach.

Non lo vedo da anni.

Da bambino ti assomigliava.

określający przyczynę, pochodzenie: z, od

Ho ricevuto una lettera da un amico.

Non ne posso più dalla stanchezza.

Lei discende da famiglia umile.

Ti riconosco dalla voce.

Comportati da uomo!

określający cel, przeznaczenie: do, na, dla

Dammi qualcosa da mangiare

Quei ragazzi dai capelli biondi mi piacciono tanto.

Tamci chłopcy o blond włosach bardzo mi się podobają.

Ieri ho comprato una gonna da dieci euro.

Wczoraj kupiłam spódnicę za dziesięć euro.

Suo padre è ormai un anziano cieco da un occhio

Jego ojciec jest już starszym człowiekiem, ślepym na jedno oko.

Ero così stanco da non (poter) stare in piedi.

Byłem tak zmęczony, że nie mogłem ustać na nogach.

È stato ucciso dal bandita.

Va da sé che…


te

Mia sorella conosce te.


far

forma apokopatyczna bezokolicznika (infinito) czasownika: fare


ananas

alternatywna pisownia: ananasso

zobacz też: Indeks:Włoski - Owoce


li

używany do określenia dat, szczególnie w dokumentach


li

Li vedrò domani.


ibis

alternatywna pisownia: ibi

zobacz też: Indeks:Włoski - Ptaki


do

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: dare


mar

forma apokopiczna używana w poezji oraz w nazwach niektórych mórz


parti

2. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: partire

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: partire


nome

zobacz też: Indeks:Włoski - Słownictwo gramatyczne

Non conosco il suo nome.


bar

(1.1-2) ang. bar
(1.3) gr. βαρύς → ciężki


per

odpowiada polskim konstrukcjom w narzędniku

Come faccio per andare all'aeroporto?

È un regalo per te!

Sono per l'emancipazione delle donne.


pera

zobacz też: Indeks:Włoski - Owoce


sia

(przysłowie) la donna per piccola che sia, vince il diavolo in furberia

służy do budowy zdań rozłącznych i występuje w połączeniu z: sia, o, che

czy…, czy…; zarówno…, jak i…; tak…, jak i…; i…, i…

È sempre stanca, sia che lavori, sia che non lavori.

Zawsze jest zmęczona, czy pracuje, czy też nie.

Abitano al mare sia d'inverno sia d'estate.

Mieszkają nad morzem zarówno zimą, jak i latem.

Potete telefonarmi sempre sia di giorno sia di notte.

Możecie zawsze do mnie zadzwonić, tak w dzień, jak i w nocy.


sia

1., 2., 3. lp, tryb łączący czasu teraźniejszego (congiuntivo presente) od: essere

3. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: essere


persona

la persona del Padre, del Figlio e dello Spirito Santo

I vicini lo consideravano una persona tranquilla


nord

zobacz też: nord • nord-est • est • sud-est • sud • sud-ovest • ovest • nord-ovest


san

skrócona forma przymiotnika „santo”


Norvegia

zobacz też: Indeks: Włoski - Kraje Europy


stella

przedmiot, zwierzę, struktura w kształcie gwiazdy


OK

inna pisownia o.k., ok, O.K.


si

przed zaimkami la, le, lo, li i partykułą ne przybiera formę se

przy czasownikach zwrotnych w 3. osobie lp i lm: się, siebie

A Luca piace ubriacarsi


si

w funkcji dopełnienia dalszego w 3. osobie lp i lm: sobie

Si sono fatti un nome.

przed czasownikami 3. osoby lp tłumaczy się bezosobowo

Si dice che il denaro non è tutto nella vita.

Mówią, że pieniądze to nie wszystko w życiu.

czasownikom w 3. osobie lp i lm nadaje aspekt bierny


tautologia

gr. ταὐτολογία < gr. ταὐτο- + -λογία < gr. ταὐτό + λόγος


verde

verde Natale, bianca Pasqua

zielone Boże Narodzenie, biała Wielkanoc


mela

zobacz też: Indeks:Włoski - Owoce


kimono

alternatywna pisownia: chimono


son

forma apokopatyczna, 1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: essere


moneta

zobacz opis hasła moneta na stronach włoskiej wikipedii


o

zobacz też: a • b • c • d • e • f • g • h • i • l • m • n • o • p • q • r • s • t • u • v • z

zobacz też: a • bi • ci • di • e • effe • gi • acca • i • elle • emme • enne • o • pi • cu • erre • esse • ti • u • vi • zeta


o

przed samogłoską, głównie przed o, przyjmuje formę od

Vai o resti?


o

O, che vergogna!

O tu! Sbrigati!


x

zobacz też: a • b • c • d • e • f • g • h • i • j • k • l • m • n • o • p • q • r • s • t • u • v • w • x • y • z

minuskuła dwudziestej czwartej litery alfabetu zuluskiego


yogurt

alternatywna pisownia: yoghurt, iogurt • zobacz też: Indeks:Włoski - Jedzenie


se

Se vuoi, possiamo andare al cinema.


siano

3. lm, tryb łączący czasu teraźniejszego (congiuntivo presente) od: essere

3. lm, tryb rozkazujący (imperativo) od: essere


vincere

Quando siamo uniti vinciamo!

Dopóki jesteśmy zjednoczeni, (dopóty) zwyciężamy!


s

siedemnasta litera włoskiego alfabetu, nazywana esse

minuskuła dziewiętnastej litery alfabetu zuluskiego


formica

zobacz też: Indeks:Włoski - Owady


Austria

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Europy


e

przed samogłoską, głównie przed e, przyjmuje formę ed

Alessandro è un uomo tranquillo e paziente.

Aleksander jest człowiekiem spokojnym i cierpliwym.

Doveva venire, e non è venuto.

Miał przyjść, a tymczasem nie przyszedł.

E vieni!

Tre e tre fa sei.


gloria

È la gloria della sua città.


gloria

przysłowie: tutti i salmi finiscono in gloria


cliente

Il cliente ha sempre ragione.


terra

Il tempo trascorso su questa terra è nulla in confronto all'eternità.

Czas spędzony na tej ziemi jest niczym w porównaniu z wiecznością.

Tutte le terre intorno erano di sua proprietà.

Wszystkie ziemie dookoła były jego własnością.


gondola

z dialektu weneckiego gondola → łódź < może od gr. κοντούρα (kontoura) < gr. κοντούρος < gr. κοντός + οὐρά → krótki + ogon


lato

zobacz też: Indeks:Włoski - Fałszywi przyjaciele


zebra

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: zebrare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: zebrare


zebra

zobacz też: Indeks:Włoski - Ssaki


a

Sei stato a scuola oggi?

Domani vado a Varsavia.

Mi sveglio sempre alle sei.

Scrivo la lettera a macchina.

Mi sono svegliata a un forte rumore.

A vent'anni ho comprato questa macchina.

W wieku dwudziestu lat kupiłem ten samochód.

Ho comprato a poco prezzo una borsa di marca.

Andiamo a fare la spesa.

Ho fatto male ad accettare la tua proposta.

Źle zrobiłem, że przyjąłem twoją propozycję.

A dire la verità non ci credo.

Al sentire i gemiti, siamo usciti da casa.

Sei stato a scuola oggi?

Domani vado a Varsavia.

Mi sveglio sempre alle sei.

Scrivo la lettera a macchina.

Mi sono svegliata a un forte rumore.

Andiamo a fare la spesa.

A dire la verità non ci credo.


a

w połączeniu z rodzajnikami określonymi tworzy przyimki ściągnięte: al, allo, alla, ai, agli, alle

przed samogłoską, głównie przed a, przyjmuje formę ad

… służący do określenia…
:: (2.1.1) … miejsca: w; przy; na; nad
:: (2.1.2) … kierunku, celu: do
:: (2.1.3) … czasu: o; do; na; w
:: (2.1.4) … sposobu: na; po; w; z
:: (2.1.5) … przyczyny, powodu
:: (2.1.6) … wieku
:: (2.1.7) … ceny: po; za

Sei stato a scuola oggi?

Domani vado a Varsavia.

Mi sveglio sempre alle sei.

Scrivo la lettera a macchina.

Mi sono svegliata a un forte rumore.

Andiamo a fare la spesa.

A dire la verità non ci credo.

Devo comprare un regalo a Marco.

Sei stato a scuola oggi?

Domani vado a Varsavia.

Mi sveglio sempre alle sei.

Scrivo la lettera a macchina.

Mi sono svegliata a un forte rumore.

Andiamo a fare la spesa.

A dire la verità non ci credo.

… w połączeniu z bezokolicznikiem zaczynający zdanie…
:: (2.3.1) … celowe
:: (2.3.2) … przyczynowe
:: (2.3.3) … warunkowe
:: (2.3.4) … czasownikowe

Sei stato a scuola oggi?

Domani vado a Varsavia.

Mi sveglio sempre alle sei.

Scrivo la lettera a macchina.

Mi sono svegliata a un forte rumore.

Andiamo a fare la spesa.

A dire la verità non ci credo.

… używany do tworzenia wyrażeń…
:: (2.4.1) … przyimkowych
:: (2.4.2) … przysłówkowych

Sei stato a scuola oggi?

Domani vado a Varsavia.

Mi sveglio sempre alle sei.

Scrivo la lettera a macchina.

Mi sono svegliata a un forte rumore.

Andiamo a fare la spesa.

A dire la verità non ci credo.


Estonia

zobacz też: Indeks: Włoski - Kraje Europy


mare

przysłowia: dal dire al fare, c'è di mezzo il mare

Il mio alloggio è situato vicino al mare.

Moje mieszkanie znajduje się blisko morza.


i

zobacz też: a • b • c • d • e • f • g • h • i • l • m • n • o • p • q • r • s • t • u • v • z

zobacz też: a • bi • ci • di • e • effe • gi • acca • i • elle • emme • enne • o • pi • cu • erre • esse • ti • u • vi • zeta


i

zobacz też: un • uno • una

zobacz też: il • lo • la • i • gli • le

używa się przed wyrazami zaczynającymi się na spółgłoskę oprócz gn, pn, ps, j, x, z oraz s przed spółgłoską

w połączeniu z przyimkami a, con, da, di, in, per, su tworzy przyimki ściągnięte: ai, coi, dai, dei, nei, pei, sui

minuskuła dziewiątej litery alfabetu zuluskiego


mercoledì

zobacz też: lunedì • martedì • mercoledì • giovedì • venerdì • sabato • domenica

zobacz też: Indeks:Włoski - Kalendarz i czas


manganese

zobacz też: Indeks:Włoski - Pierwiastki chemiczne


lunedì

zobacz też: lunedì • martedì • mercoledì • giovedì • venerdì • sabato • domenica • Indeks:Włoski - Kalendarz i czas

Prossimo lunedì andrò a Roma.

W przyszły poniedziałek pojadę do Rzymu.


algoritmo

śr.łac. algorithmus lub śr.łac. algorismus < arab. الخوارزمي

zobacz też: Indeks:Włoski - Matematyka


mafia

pochodzenie tego słowa jest niejasne i istnieje kilka jego wersji; niektóre przypuszczenia mówią, że słowo pochodzi z dialektu sycylijskiego (mafia, maffia → śmiałość) lub języka arabskiego (mu'afa → odwaga, szlachetność); inna teoria głosi, że termin mafia to skrót od hasła tzw. nieszporów sycylijskich (średniowiecznego powstania na wyspie skierowanego przeciwko rządom francuskim tamże): Morte ai Francesi, Italia anela (→ „śmierć Francuzom, Włochy odetnijcie”); przyjmuje się również, iż słowo to mogli przynieść na Sycylię żołnierze i urzędnicy z Piemontu; kolejne z przypuszczeń głosi, że termin ten mógł oznaczać niegdyś schronienie; mafia była nazwą tajnej organizacji na Sycylii założonej w XIX wieku (później przestępczej)


vita

La vita di loro si sta transformando in un continuo conflitto.

Ich życie przekształca się w ciągły konflikt.


tenere

Tieni! È la bicicletta per te!


mora

(1.1-2) wł. moro < łac. Maurus
(1.3-4) łac. mora
(1.5-6) wł. moro < łac. mōrus

zobacz też: Indeks:Włoski - Owoce


memoria

Imparo a memoria con molta facilità.


zero

z arab. صفر (cyfra, szyfr); źródłosłów dla pol. zero

Il termometro segna zero.

Non vale uno zero.


malaria

zobacz też: Indeks:Włoski - Choroby i dolegliwości


radio

zobacz też: Indeks:Włoski - Części ciała


sabato

łac. sabbătum < gr. σάββατον < hebr. שבת → (dzień) odpoczynku


m

jedenasta litera włoskiego alfabetu, nazywana emme

minuskuła trzynastej litery alfabetu zuluskiego


tu

zobacz też: io • tu • lui • lei • noi • voi • loro

Tu leggi almeno un libro al mese?

Czy) ty czytasz przynajmniej jedną książkę miesięcznie?


neon

alternatywna pisownia: neo


abaco

alternatywna pisownia: abbaco

podręcznik do arytmetyki dla początkujących


esse

zobacz też: esso • essa • essi • esse


abbreviatura

skrócenie, skrót (wyrazu, zdania), abrewiatura


accusativo

zobacz też: nominativo • genitivo • dativo • accusativo • strumentale • locativo • vocativo


acidimetro

zobacz też: Indeks:Włoski - Chemia


Canada

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Ameryki


lupa

zobacz też: Indeks:Włoski - Ssaki

zobacz też: Indeks:Włoski - Fałszywi przyjaciele


acrobata

gr. ἀκροβάτης


acrobata

gr. ἀκροβάτης


acetato

zobacz też: Indeks:Włoski - Chemia


adenoide

gr. ἀδενοειδής < gr. ἀδήν + εἶδος


adenoide

gr. ἀδενοειδής < gr. ἀδήν + εἶδος


ti

Ti ho visto ieri


aeroporto

Come faccio per andare all'aeroporto?


agronomo

zobacz też: Indeks:Włoski - Zawody


no

È stata una bella festa, no?


accelerando

(określenie wykonawcze) accelerando, przyspieszając


accelerando

imiesłów przysłówkowy współczesny (gerundio presente) od: accelerare


ambito

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: ambire


adagio

(1.1) łac. adagium
(1.2) wł. ad + agio
(2.1-3) wł. ad + agio

sentencja, maksyma, (dawne) przysłowie, adagium


adagio

Adagio con queste critiche!


alpinismo

zobacz też: Indeks: Włoski - Dyscypliny sportowe


allergia

Soffre di qualche tipo di allergia?

Czy ma pan / pani jakikolwiek rodzaj alergii?


altisonante

inna pisownia altosonante


allegoria

p.łac. allegorĭa < gr. ἀλληγορία < gr. ἄλλος + ἀγορεύω


anguilla

zobacz też: Indeks:Włoski - Ryby


anagramma

(1.1) gr. ἀνά + γράμμα


anagramma

(1.1) gr. ἀνά + γράμμα

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: anagrammare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: anagrammare


analgesia

gr. ἀναλγησία


angelica

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: angelicare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: angelicare


amate

2. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: amare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: amare

ż lm, imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: amare


ambrosia

(1.1) gr. ἀμβροσία


alce

Alces alces Linnaeus, łoś euroazjatycki, łoś


antibiotico

È stato necessario usare gli antibiotici.


applicabile

mający zastosowanie, dający się zastosować


robot

(1.1) franc. robot < czes. robot < czes. robota


allegretto

(część utworu i rodzaj tempa) allegretto


arachide

(drzewo) orzech ziemny, orzech arachidowy


archeologo

gr. ἀρχαιολόγος


apparato

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: apparare


anaconda

zobacz też: Indeks:Włoski - Płazy i gady


apside

alternatywna pisownia: abside


allegro

termin międzynarodowy


allegro

C'è poco da stare allegri.


ape

zobacz też: Indeks:Włoski - Owady


apologo

łac. apolŏgus < gr. ἀπόλογος < gr. ἀπό + λόγος


aquila

zobacz też: Indeks:Włoski - Ptaki


alto

una stoffa alta novanta centimetri

materiał o szerokości dziewięćdziesięciu centymetrów


argilla

(1.1) gr. ἄργιλλος


arretrato

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: arretrare


attendente

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: attendere


argentino

L'argentino che conoscevo, mi ha aiutato a trovare alloggio.

Argentyńczyk, którego znałem, pomógł mi znaleźć mieszkanie.


antilope

zobacz też: Indeks:Włoski - Ssaki


attentato

È caduto vittima di un attentato terroristico.


alba

zobacz też: Indeks: Włoski - Kalendarz i czas


ascendente

Quell'uomo ha grande ascendente su di me.

Sono nata con ascendente in Capricorno.

Urodziłam się z ascendentem w Koziorożcu.


ascendente

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: ascendere


angiologia

zobacz też: Indeks:Włoski - Dziedziny medycyny


asse

(1.1-2) łac. axis
(1.3) łac. as, assis
(2.1) łac. assis


asplenio

łac. asplenon < gr. ἄσπληνον < gr. ἀ- + σπλήν


assassino

arab. حشاشين

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: assassinare


assassino

arab. حشاشين


assassino

arab. حشاشين


apertura

La data di apertura della mostra si avvicinava inesorabilmente.

Termin otwarcia wystawy zbliżał się nieubłaganie.


antologia

gr. ἀνθολογία < gr. ἄνθος + -λογία


attaccamento

wł. attaccare + -mento, kalka franc. attachement


argento

zobacz też: Indeks:Włoski - Pierwiastki chemiczne


anarchia

gr. ἀναρχία < gr. ἀν- + ἄρχω


ariete

zobacz też: Indeks: Włoski - Zwierzęta


audace

zobacz też: Indeks: Włoski - Cechy charakteru


ala

(przedmiot w kształcie skrzydła) skrzydło


archeologia

gr. ἀρχαιολογία < gr. ἀρχαἳος + -λογία → dawny + -logia


asbesto

łac. asbestos < gr. ἄσβεστος < gr. ἀ- + σβέννυμι


autarchia

gr. αὐτάρκεια < gr. αὐτός + ἀρκέω


autocrate

gr. αὐτοκρατής


autocrate

gr. αὐτοκρατής


alcuno

Si fermerà per alcun tempo.

Non c'è alcuna fretta.

L'ho visto alcuni anni fa.

Alcuni passeggeri erano senza biglietto.

Niektórzy pasażerowie nie mieli biletów.


alcuno

Non si vede alcuno.

Di tutti questi monumenti non ne è rimasto alcuno.

Z tych wszystkich pomników nie ostał żaden.

Se alcuno protestasse (…).

Alcuni non sono d'accordo.

Alcuni leggevano, altri guardavano la televisione.


America del Nord

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-XANA000-America del Nord.wav

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-Cerchia G-America del Nord.wav


atomo

łac. atomus < gr. ἄτομος < gr. ἀ- + τέμνω

Non ha un atomo di cervello.


Galles

zobacz też: Indeks: Włoski - Kraje Europy


Camerun

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Afryki


autoclave

franc. autoclave < franc. auto- + łac. clavis


arpeggio

zobacz też: acciaccatura • appoggiatura • gruppetto • mordente • trillo • arpeggio • glissando • tremolo • cadenza • fioritura


arpeggio

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: arpeggiare


aria

Non c'è un filo d'aria.

mina, wygląd, powierzchowność, zachowanie się

Cos'è quell'aria preoccupata?


astro

(1.1-2) łac. astrum < gr. ἄστρον < gr. ἀστήρ


Islanda

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Europy


Aristotele

gr. Ἀριστοτέλης

zobacz też: Indeks:Włoski - Imiona


Africa

zobacz też: Indeks:Włoski - Geografia

Il cannareccione è un uccello della famiglia dei Sylviidae, che è possibile osservare in quasi tutta Europa, Asia ed Africa.

Trzciniak zwyczajny jest ptakiem z rodziny pokrzewkowatych, który jest możliwy do zaobserwowania w prawie całej Europie, Azji i Afryce.


America

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Ameryki

zobacz też: Indeks:Włoski - Imiona


autopsia

gr. αὐτοψία < gr. αὐτός + ὄψις


algebra

zobacz też: Indeks:Włoski - Matematyka

Questo per me è algebra.


affluente

(2.1; 3.1) wł. affluire + -ente < łac. affluĕre

(2.2) ang. affluent < łac. affluens, -entis < łac. affluĕre

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: affluire


Lorena

zobacz też: Indeks:Włoski - Imiona


Algeria

Repubblica Democratica Popolare di Algeria


Big Bang

zobacz też: Indeks: Włoski - Astronomia


Mercurio

zobacz też: Mercurio • Venere • Terra • Marte • Giove • Saturno • Urano • Nettuno

zobacz też: Indeks:Włoski - Astronomia

zobacz też: Sole • Luna • Mercurio • Venere • Marte • Giove • Saturno • Urano • Nettuno • Plutone


balalaika

ros. балалайка

alternatywna pisownia: balalaica

zobacz też: Indeks: Włoski - Instrumenty muzyczne


Marte

zobacz też: Indeks:Włoski - Astronomia


bandito

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: bandire


automobile

franc. automobile < franc. auto- + mobile


automobile

zobacz też: Indeks:Włoski - Motoryzacja


Venere

zobacz też: Indeks:Włoski - Astronomia


adolescente

łac. adolescens, -entis < łac. adolescĕre


bequadro

alternatywna pisownia: beqquadro, biquadro


Friburgo

łac. Friburgum < niem. Freiburg < niem. frei + Burg


batteria

zestaw przedmiotów potrzebnych do konkretnego celu


Irlanda

Allora, andiamo in Polonia oppure in Irlanda?

Więc jedziemy do Polski czy do Irlandii?


Messia

łac. Messias < gr. Μεσσίας < hebr. משיח → pomazaniec


balsamo

śr.łac. balsamum < gr. βάλσαμον (bálsamon)


astrologia

łac. astrologĭa < gr. ἀστρολογία < gr. ἄστρον + -λογία


Sicilia

zobacz też: Indeks:Włoski - Regiony administracyjne Włoch


Sion

łac. Sion < gr. Σιών < hebr. ציון (cijon) → wysoki


Sion

più di tutte le dimore di Giacobbe.

Pan miłuje bramy Syjonu / bardziej niż wszystkie namioty Jakuba.


beccafico

zobacz też: Indeks:Włoski - Ptaki

Sylvia borin, gajówka, pokrzewka ogrodowa


balena

zobacz też: Indeks:Włoski - Ssaki


balena

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: balenare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: balenare


barbarismo

łac. barbarismus < gr. βαρβαρισμός (barbarismós) < gr. βάρβαρος (bárbaros)


becco

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: beccare


bimetallismo

franc. bimétallisme < franc. bi- + métal + -isme


Iraq

arab. العراق

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Azji


biliardo

alternatywna pisownia: bigliardo


biologo

zobacz też: Indeks: Włoski - Zawody


benzina

La benzina è già finita.


Paraguay

alternatywna pisownia: Paraguai


botta

La botta era talmente forte che il vetro andò in frantumi.

Uderzenie było tak mocne, że szkło pękło na kawałki.

Le è rimasta una botta sulla gamba.

Eravamo nel soggiorno, quando abbiamo sentito una botta proveniente da fuori.

Byliśmy w pokoju dziennym, kiedy usłyszeliśmy huk dochodzący z zewnątrz.

È stata una grossa botta per l'azienda.


Asia

Il lucherino si trova in quasi tutta l'Europa e l'Asia.

Czyżyk występuje w prawie całej Europie i Azji.


aorta

zobacz też: Indeks:Włoski - Części ciała


Mesopotamia

łac. Mesopotamia < gr. Μεσοποταμία (Mesopotamía) < gr. Μεσοποτάμιος (Mesopotámios) < gr. μέσος + ποταμός + -ιος (mésos + potamós + -ios)


bobina

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: bobinare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: bobinare


Europa

Europa era figlia di Agenore, re di Tiro, antica città fenicia.

Europa była córką Agenora, króla Tyru, starożytnego miasta fenickiego.

Ho viaggiato tutta l'Europa.


autobus

franc. autobus < franc. auto(mobile) + (omni)bus


Saturno

zobacz też: Indeks:Włoski - Astronomia


belladonna

Atropa belladonna L., belladonna, pokrzyk wilcza jagoda


boia

Blatta orientalis, karaluch, karaczan wschodni


beneficio

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: beneficiare


bello

belle maniere

dobre maniery • un bel carattere szlachetny charakter

bello zachowuje się przed rzeczownikiem jak rodzajnik określony; w lp przed spółgłoską przyjmuje formę: bel, przed samogłoską: bell', a przed s + spółgłoska lub przed gn, pn, ps, x, z zachowuje formę podstawową: bello; w lm przed spółgłoską przyjmuje formę: bei, a przed samogłoską i przed s + spółgłoska lub przed gn, pn, ps, x, z formę: begli; w lp forma żeńska może zostać skrócona przed samogłoską do: bell'; jeżeli bello stoi po rzeczowniku albo samodzielnie, zachowuje formę podstawową

Questa è bella!

Bella figura!


bello

Ci vuole del bello e del buono.

Cosa stai facendo di bello?

Adesso viene il bello.


brigante

bandyta, rozbójnik, zbójca, zbój, zbrodniarz


brigante

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: brigare


Cracovia

A Cracovia ci sono molti alberghi per la gioventù.

W Krakowie jest wiele hoteli dla młodzieży.

A Cracovia questa mattina il cielo è sereno grazie all'alta pressione.

W Krakowie tego ranka niebo jest pogodne dzięki wysokiemu ciśnieniu.


bromato

(1.1) wł. bromico + -ato
(2.1) wł. bromo + -ato


cadetto

(w dawnych rodach) dotyczący młodszego syna


Germania

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Europy


bravo

(wzmacnia znaczenie rzeczownika, któremu towarzyszy)


cancello

bariera przy wjeździe na autostradę płatną, bariera przy wyjeździe z autostrady płatnej


cablogramma

franc. câblogramme < franc. câble + -gramme


Montenegro

zobacz też: Indeks: Włoski - Kraje Europy


cabalista

przewidujący liczby wygrywające w "lotto"


cabalista

przewidująca liczby wygrywające w "lotto"


bufalo

p.łac. bufălus < łac. bubălus < gr. βούβαλος

zobacz też: Indeks:Włoski - Ssaki


cabala

cabala del lotto

przewidywanie liczb wygrywających w "lotto"

alternatywna pisownia: cabbala


Urano

zobacz też: Indeks:Włoski - Astronomia


beige

zobacz też: Indeks: Włoski - Kolory


ballo

(przysłowie) quando si è in ballo bisogna ballare

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one


ballo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: ballare


cabriolet

franc. cabriolet < franc. cabriole + -et


calorifero

franc. calorifère < łac. calor, -oris + franc. -fère → trzymający ciepło


calendula

inna pisownia calendola


bosco

śr.łac. buscus, śr.łac. boscus < germ. busk, germ. bosk

(przysłowie) la fame caccia il lupo dal bosco

Siamo andati nel bosco a cercare funghi.

Ha sul capo un bosco di capelli.


Vladivostok

(1.1) ros. Владивосток


cappotto

zobacz też: Indeks: Włoski - Ubrania


camion

zobacz też: Indeks:Włoski - Motoryzacja


calice

(1.1-2) łac. calix -ĭcis
(1.3) łac. calyx -y̆cis

zobacz też: androceo • antera • antofillo • brattea • calice • carpello • corolla • filamento • gineceo • ginostemio • ovario • ovulo • papilla • peduncolo • perianzio • perigonio • petalo • pistillo • polline • ricettacolo • sepalo • stame • sperone • stigma • stilo • tappeto • teca • tepalo • tubo pollinico


capitano

(maska z komedii dell'arte) żołnierz-samochwał


calendario

zobacz też: Indeks:Włoski - Kalendarz i czas


blusa

zobacz też: Indeks: Włoski - Ubrania

La tua blusa è nera.


Roma

chi bestia va a Roma, bestia ritorna

poślij do Paryża osła głupiego, jeśli tu był osłem, nie będzie koń z niego


baseball

zobacz też: Indeks:Włoski - Dyscypliny sportowe


calorimetro

franc. calorimètre < łac. calor, -oris + franc. -mètre


cannibalismo

franc. cannibalisme < franc. cannibale < hiszp. caníbal


cannella

zobacz też: Indeks:Włoski - Przyprawy

Cinnamomum verum, cynamonowiec cejloński


cardiologia

zobacz też: Indeks:Włoski - Dziedziny medycyny


Singapore

zobacz też: Indeks: Włoski - Kraje Azji


cantar

forma apokopatyczna bezokolicznika (infinito) czasownika: cantare


capitello

łac. capitellum < łac. capitulum < łac. caput


Sodoma

(1.1) łac. Sodoma < koine Σόδομα < hebr. סדום


Vietnam

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Azji


catacomba

Come fate a vivere in questa catacomba?


Samaria

łac. Samaria < gr. Σαμάρεια < hebr. שומרון


Senegal

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Afryki


carabina

zobacz też: Indeks:Włoski - Broń


celebrante

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: celebrare


ceramica

(1.1) gr. κεραμική


ceramica

(1.1) gr. κεραμική


celesta

alternatywna pisownia: celeste

zobacz też: Indeks:Włoski - Instrumenty muzyczne


Argentina

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Ameryki


centimetro

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: centimetrare


boro

zobacz też: Indeks:Włoski - Pierwiastki chemiczne


carriera

p.łac. carraria < łac. carrus, łac. carrum → wóz

Lo interessa una cosa sola: la sua carriera.

Jego interesuje tylko jedna rzecz: własna kariera.


carburante

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: carburare


cataplasma

łac. cataplasma < gr. κατάπλασμα < gr. καταπλάσσω


centenario

łac. centenarius < łac. centenus + -arius


catechismo

p.łac. catechismus < gr. κατηχισμός < gr. κατηχέω


banana

zobacz też: Indeks:Włoski - Owoce


cenobio

p.łac. coenobium < gr. κοινόβιον < gr. κοινός + βίος


caricatura

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: caricaturare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: caricaturare


chiromante

gr. χειρόμαντις


chiromante

gr. χειρόμαντις


catechista

wł. catechismo < p.łac. catechismus < gr. κατηχισμός < gr. κατηχέω


cerebello

łac. cerebellum < zdrobn. od łac. cerebrum


catalogo

(1.1-3) p.łac. catalogus < gr. κατάλογος < gr. καταλέγω

È arrivato il nuovo catalogo dell'editore.

Ha fatto il catalogo dei propri meriti.


catalogo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: catalogare


amare

Solo chi ama senza speranza conosce il vero amore.

Tylko ten, kto kocha bez nadziei, zna prawdziwą miłość.


amare

Loro si amano molto.


cimice

zobacz też: Indeks:Włoski - Owady


Polonia

Il casciubico è una delle lingue parlate in Polonia.

Kaszubski jest jednym z języków używanych w Polsce.


cardo

Cynara cardunculus, karczoch hiszpański, karczoch ostowy, kard


cardo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: cardare


Sudan

arab. السودان


centesimo

alternatywna pisownia: centesmo


centesimo

alternatywna pisownia: centesmo


cedro

zobacz też: Indeks:Włoski - Drzewa

Il cedro è l'albero simbolo del Libano ed è rappresentato nella bandiera libanese

Cedr jest drzewem-symbolem Libanu i jest przedstawiony na libańskiej fladze.


cinematica

(1.1) franc. cinématique < gr. κίνημα, -ματος + gr. κινέω


cissoide

gr. κισσοειδής < gr. κισσός + -ειδής

zobacz też: Indeks:Włoski - Indeks terminów matematycznych


carta

da bollo

papier do pism urzędowych (z opłatą skarbową)


certo

(1-4) łac. certus
(5.1) łac. cĕrto < łac. certus

Sono certo di vincere.

L'ho saputo da fonte certa.

La morte è certa.


certo

Ho sentito certi rumori che mi hanno insospettito.

Ułyszałem jakieś odgłosy, które wzbudziły moje podejrzenia.


certo

Certi dicono che non è vero.


certo

Certo che vorrei venire anch'io.


cento

zobacz też: Indeks:Włoski - Liczebniki


clitoride

zobacz też: Indeks:Włoski - Części ciała


India

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Azji


carcinoma

łac. carcinoma < gr. καρκίνωμα < gr. καρκίνος


clono

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: clonare


coercibile

dający się przymusić, poskromić, ujarzmić


cemento

Le comuni disgrazie sono un cemento dell'amicizia.

Wspólne nieszczęścia są spoiwem przyjaźni.


cemento

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: cementare


colonnello

(1.1) źródłosłów dla franc. colonel, ang. colonel


collodio

gr. κολλώδης < gr. κόλλα


Sumatra

ind. Sumatra < sanskr. समुद्र (samudra) → morze

zobacz też: Indeks włoskich terminów związanych z geografią


cavo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: cavare


complimento

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: complimentare


chic

szyk, elegancja, dystynkcja, wytworność, klasa


cellula

Cellula è unità elementare della materia vivente.

Komórka jest jednostką podstawową materii ożywionej.

komórka (najmniejsza jednostka organizacyjna w strukturach np. ruchu komunistycznego)


cloaca

Questa casa è una cloaca.


colorito

Oggi hai un bel colorito.


colloquio

(1.1-2) łac. colloquium < łac. colloqui < łac. con- + loqui


colloquio

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: colloquiare


collo

alternatywna pisownia: con lo

używa się przed słowami m lp zaczynającymi się na: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s z następującą spółgłoską; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę ulega elizji przybierając formę coll'


colica

(1.1) łac. colica
(2.1) forma żeńska od wł. colico + -a


colorante

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: colorare


Afghanistan

alternatywna pisownia: Afganistan

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Azji

In Afghanistan esistono tanti bambini, ma non esiste più l'infanzia.

W Afganistanie żyje wiele dzieci, ale nie istnieje już dzieciństwo.


comparativo

komparatyw, stopień wyższy (przymiotnika, przysłówka)


chat

żuty jako narkotyk


colle

alternatywna pisownia: con le

używa się przed słowami ż lm zaczynającymi się na spółgłoskę i samogłoskę


concausa

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: concausare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: concausare


club

Ci incontriamo al club.


comportamento

Perché non provi a prevedere le conseguenze dei propri comportamenti?

Dlaczego nie próbujesz przewidywać konsekwencji własnych zachowań?


Angola

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Afryki


combattente

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: combattere


combattente

zobacz też: Indeks:Włoski - Ptaki


coccinella

łac. coccinella < łac. coccĭnus < gr. κόκκινος < gr. κόκκος

zobacz też: Indeks: Włoski - Owady


compasso

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: compassare


Eros

zobacz też: Indeks:Włoski - Imiona


concilio

(1.1-2) łac. concilium < łac. con- + calare


concilio

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: conciliare


cenobita

p.łac. coenobita < gr. κοινοβίτης < gr. κοινόβιον


congedo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: congedare


consolante

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: consolare


conserva

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: conservare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: conservare


centro

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: centrare


cobra

zobacz też: Indeks:Włoski - Płazy i gady


convincimento

przekonanie, bycie przekonanym, przeświadczenie


conto

Lo metta sul mio conto.


cometa

zobacz też: Indeks:Włoski - Astronomia

Una cometa è un oggetto celeste relativamente piccolo.

Kometa to stosunkowo małe ciało niebieskie.


cosmetico

Il mio amico Fabio ha un negozio di cosmetici.

Mój przyjaciel Fabio ma sklep z kosmetykami.


cera

(1.1-2) łac. cēra
(1.3) st.franc. chiere


cosmo

zobacz też: Indeks: Włoski - Astronomia


cumino

zobacz też: Indeks:Włoski - Przyprawy


cornamusa

zobacz też: Indeks: Włoski - Instrumenty muzyczne


corno

Non me ne importa un corno!


cosinusoide

zobacz też: Indeks:Włoski - Matematyka


corolla

zobacz też: androceo • antera • antofillo • brattea • calice • carpello • corolla • filamento • gineceo • ginostemio • ovario • ovulo • papilla • peduncolo • perianzio • perigonio • petalo • pistillo • polline • ricettacolo • sepalo • stame • sperone • stigma • stilo • tappeto • teca • tepalo • tubo pollinico


cotta

(1.1) franc. cotte
(1.2-4) wł. cotto < cuocere

porcja rzeczy (spożywczych) przeznaczona do gotowania lub pieczenia


costo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: costare


creatina

gr. κρέας, -ατος


continuo

ciągły, nieprzerwany, ustawiczny, bezustanny


cosmogonia

gr. κοσμογονία < gr. κόσμος + -γονία


cubiculo

łac. cubiculum < łac. cubare → leżeć, spoczywać


colla

(1.1) łac. * colla < gr. κόλλα
(2.1) wł. con + la


colla

alternatywna pisownia: con la

używa się przed słowami ż lp zaczynającymi się na spółgłoskę; przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę ulega elizji, przybierając formę coll'


conforme

Si comporta conforme al suo modo di pensare.

Zachowuje się zgodnie ze swoim sposobem myślenia.


conforme

È avvenuto tutto conforme ti ha riferito.

Wszystko wydarzyło się tak, jak ci przekazał.


crotalo

łac. crotalum < gr. κρόταλον < gr. κρότος


Palestina

(1.1) łac. Palaestina < gr. Παλαιστίνη < hebr. פלשת

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Azji


culminante

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: culminare


credo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: credere


Iran

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Azji


decorato

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: decorare


cricket

zobacz też: Indeks:Włoski - Dyscypliny sportowe


daltonismo

od nazwiska angielskiego chemika i fizyka Johna Daltona


cubito

zobacz też: Indeks:Włoski - Części ciała


curato

Ho visto la povera cucina del curato d'Ars.

Widziałem biedną kuchnię proboszcza z Ars.


curato

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: curare


decemvirato

alternatywna pisownia: decenvirato


cruciforme

alternatywna pisownia: crociforme


cumulo

alternatywna pisownia: cumolo


cumulo

alternatywna pisownia: cumolo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: cumulare


decemviro

alternatywna pisownia: decenviro


desiderio

Ho desiderio di piangere.


dente

I primi denti, provvisori, che spuntano nell'uomo intorno al sesto mese di vita.

Pierwsze nietrwałe zęby, które wyrastają u człowieka około szóstego miesiąca życia.


deputato

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: deputare


deferente

(1.1) łac. deferens
(1.2) franc. déférent


decente

Mi pare una proposta decente.


dialogo

Quell'incontro apre un dialogo tra due stati.

To spotkanie oznacza rozpoczęcie dialogu między oboma państwami.


decreto

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: decretare


cubo

(przedmiot w kształcie sześcianu) kostka, sześcian


canto

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: cantare


deficiente

wybrakowany, niekompletny, wadliwy, niewystarczający, niedostateczny


dentifricio

łac. dentifricium < łac. dens, dentis + łac. fricare


dica

1. lp, tryb łączący czasu teraźniejszego (congiuntivo presente) od: dire

2. lp, tryb łączący czasu teraźniejszego (congiuntivo presente) od: dire

3. lp, tryb łączący czasu teraźniejszego (congiuntivo presente) od: dire

3. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: dire


cura

opieka, opiekuńczość, troska, troskliwość, dbałość, uwaga


date

2. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: dare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: dare

ż lm, imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: dare


dativo

zobacz też: nominativo • genitivo • dativo • accusativo • strumentale • locativo • vocativo


diagnostico

(1.1, 2.1) gr. διαγνωστικός


diagnostico

(1.1, 2.1) gr. διαγνωστικός


diagnostico

(1.1, 2.1) gr. διαγνωστικός

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: diagnosticare


diacritico

gr. διακριτικός < gr. διακρίνω


dignitario

Chi è questo dignitario?


determinabile

dający się określić, możliwy do określenia


cena

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: cenare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: cenare


demagogo

gr. δημαγωγός < gr. δῆμος + ἀγωγός


campo

łac. campus < praindoeur. *kh₂emp- → wyginać, zginać


diabete

łac. diabetes < gr. διαβήτης < gr. διαβαίνω

zobacz też: Indeks:Włoski - Choroby i dolegliwości


diminuendo

imiesłów przysłówkowy współczesny (gerundio presente) od: diminuire


demagogia

gr. δημαγωγία


dipsomania

dipsomania, dypsomania, opilstwo okresowe


diplopia

diplopia, widzenie zdwojone, podwójne widzenie


diplomato

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: diplomare


derma

gr. δέρμα, -ατος


diplomatica

(1.1-2) forma żeńska od wł. diplomatico + -a


discanto

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: discantare


discordante

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: discordare


destinatario

franc. destinataire < franc. destiner < łac. destinare → przeznaczać


diaconessa

p.łac. diaconissa < gr. διακόνισσα < gr. διάκονος


corona

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: coronare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: coronare


chirurgia

zobacz też: Indeks:Włoski - Dziedziny medycyny


diastole

p.łac. diastŏle < gr. διαστολή < gr. διαστέλλω


dirigente

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: dirigere


distinguibile

taki, który łatwo odróżnić, rozpoznać; widoczny, wyróżniający się


discorde

łac. discors, -ordis < łac. dis- + cor, cordis

Siamo discordi su molti punti.


difficile

Un periodo difficile della mia vita.


disoccupato

L'appartamento è rimasto disoccupato.


disoccupato

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: disoccupare


duumviro

alternatywna pisownia: duunviro, duoviro


dilemma

łac. dilemma, -atis < gr. δίλημμα, -ατος < gr. δι- + λῆμμα


dilettante

źródłosłów dla ang. dilettante, franc. dilettante


donna

Sono per l'emancipazione delle donne.

(w lm) kobiety (z tej samej rodziny, kraju)


ducato

(1.1-2) łac. ducatus, -us < łac. dux
(1.3) wł. duca


economo

zarządca, administrator; zarządzający działem gospodarczym


ecclesiastico

łac. ecclesiastĭcus < gr. ἐκκλησιαστικός < gr. ἐκκλησία


elegante

elegancki, schludny, dbały, gustowny, szykowny, wytworny


emblema

La bilancia è l'emblema della giustizia.


evidentemente

ewidentnie, oczywiście, w oczywisty sposób


diaspora

(1.1) gr. διασπορά (diasporā́) → rozproszenie


epicentro

gr. ἐπίκεντρος < gr. ἐπί + κέντρον


entropia

Si definisce entropia la misura del disordine di un sistema fisico.

Entropię definiuje się jako miarę nieuporządkowania układu fizycznego.


casa

Laura ha una casa in Polonia.

nazwa instytucji, szczególnie kościelnych (np. Dom Boży)


diploma

łac. diploma, -atis < gr. δίπλωμα, -ατος < gr. διπλόω + -μα < gr. διπλόος + -όω


diploma

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: diplomare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: diplomare


divino

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: divinare


estate

zobacz też: Indeks:Włoski - Kalendarz i czas


evangelio

p.łac. evangelium < gr. εὐαγγέλιον < gr. εὐ- + ἄγγελος


draga

(1.1) (1.2) franc. drague < ang. drag
(1.3) wł. drago + -a


draga

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: dragare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: dragare


falce

La morte è raffigurata come uno scheletro con una falce in mano.

Śmierć jest przedstawiana pod postacią szkieletu z kosą w ręku.


fico

zobacz też: Indeks: Włoski - Owoce


filetto

kreseczka łącząca litery, pałeczka litery


extraterrestre

zobacz też: Indeks: Włoski - Astronomia


finlandese

Kotka è una città finlandese.


fatalmente

nieszczęśliwie, zgubnie, na nieszczęście


feltro

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: feltrare


evangelista

(1.1) p.łac. evangelista < gr. εὐαγγελιστής < gr. εὐαγγέλιον

dawna pisownia: vangelista


festa

Il Natale è la festa in cui si celebra la nascita di Gesù Cristo.

Boże Narodzenie jest świętem, podczas którego celebruje się narodziny Jezusa Chrystusa.


francese

Loro sono di origine francese.


francese

Il mio ragazzo è francese.


finalmente

na koniec, w końcu, wreszcie, nareszcie, ostatecznie

Abbiamo finalmente una buona squadra di calcio.


fulmine

Lui corre come un fulmine.

La gente invidiosa lancia fulmini con lo sguardo.


fungo

rozwijający się szybko, rosnący w oczach


granata

zobacz też: Indeks: Włoski - Owoce


frangia

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: frangiare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: frangiare


gelato

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: gelare


fossa

przysłowie chi scava la fossa agli altri, vi cade dentro egli stesso

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada


generalmente

na ogół, ogólnie, powszechnie, generalnie


guarda

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: guardare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: guardare


gonnella

essere attaccato alla gonnella della mamma

È una casa piena di gonnelle.


genocidio

alternatywna pisownia: rzad. genicidio


gallo

zobacz też: Indeks: Włoski - Ptaki


epidemia

śr.łac. epidemia < gr. ἐπιδημία < gr. ἐπιδήμιος < gr. ἐπί + δῆμος


ferro

zobacz też: Indeks:Włoski - Pierwiastki chemiczne


genere

Non è il mio genere


geodesia

gr. γεωδαισία < gr. γῆ + δαίω


guardaroba

zobacz też: Indeks:Włoski - Budynki i pomieszczenia


foro

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: forare


glande

zobacz też: Indeks:Włoski - Części ciała


gerundio

zobacz też: Indeks:Włoski - Słownictwo gramatyczne


ferma

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: fermare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: fermare


germano

(1.1, 2.1) łac. germanus < łac. germen
(1.2-3, 2.2) łac. Germanus


foca

zobacz też: Indeks: Włoski - Ssaki

Le foche sono mammiferi adattati alla vita acquatica.

Foki są ssakami przystosowanymi do życia wodnego.


grotta

łac. crypta < gr. κρυπτός < gr. κρύπτω → chować, ukrywać


giro

mettere in giro monete o banconote false

puścić w obieg fałszywe monety lub banknoty

zobacz też: Indeks:Włoski - Podstawowe rzeczowniki


giro

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: girare


genealogia

gr. γενεαλογία < gr. γενεά + -λογία


identificabile

identyfikowalny, możliwy do zidentyfikowania


vinco

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: vincere


imminente

zbliżający się, nadchodzący, bliski, nieuchronny


identicamente

wł. identica (ż od identico) + wł. -mente


fortuna

łac. fortuna < łac. fors → los; źródłosłów dla n.gr. φουρτούνα


Etiopia

Repubblica Federale Democratica d'Etiopia

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Afryki


indubitabile

łac. indubitabilis < łac. in- + dubitabilis


individuo

łac. individuus → niepodzielny, nierozdzielny


inconveniente

p.łac. inconveniens, -entis < łac. in- + conveniens

parole inconvenienti in un discorso serio

niestosowne słowa w poważnym przemówieniu


incomprensibile

łac. incomprehensibilis < łac. in- + comprehensibilis

Il suo modo di comportarsi è davvero incomprensibile.

Jego sposób zachowania jest naprawdę niewytłumaczalny.


incomparabile

łac. incomparabilis < łac. in- + comparabilis


indeterminabile

nie dający się określić, niemożliwy do określenia


incubo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: incubare


geometria

łac. geometria < gr. γεωμετρία < gr. γῆ + -μετρία

zobacz też: Indeks:Włoski - Matematyka


impertinente

zobacz też: Indeks: Włoski - Cechy charakteru


inaccessibile

paese sperduto in una valle inaccessibile

un testo astruso, inaccessibile ai lettori


inalienabile

La libertà è un diritto inalienabile.


Praga

Praga è la capitale della Repubblica Ceca.


indeclinabile

łac. indeclinabilis < łac. in- + declinabilis


infallibile

p.łac. infallibilis < łac. in- + fallere

Dio solo è infallibile.


impudente

łac. impudens, -entis < łac. in- + pudens, -entis


infamante

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: infamare


opera

Più di tutto gli interessano le opere dedicate alle insurrezioni polaccche.

Najbardziej interesują go dzieła poświęcone polskim powstaniom.


ideologia

franc. idéologie < franc. idéo- + -logie


inevitabile

łac. inevitabilis < łac. in- + evitabilis


imprudente

łac. imprudens, -entis < łac. in- + prudens

o osobach: nieostrożny, nieprzezorny, nierozważny


incenso

(1.1-3) p.łac. incensum < łac. incendere


incenso

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: incensare


herpes

łac. herpes, -ētis < gr. ἕρπης, -ητος < gr. ἕρπω


inope

łac. inops, -opis < łac. in- + ops, opis


innocente

regionalizm boloński: inuzänt


innocente

regionalizm boloński: inuzänt


influente

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: influire


humus

por. hummus


idolatria

łac. idolatrīa < gr. εἰδωλολατρία < gr. εἴδωλον + λατρεία


impulso

(2.1-3) łac. impulsus, -us < łac. impellĕre

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: impulsare


infanticidio

łac. infanticidium < łac. infans, -antis + łac. -cidium


insufficiente

p.łac. insufficiens, -entis < łac. in- + sufficiens, -entis

Il suo stipendio è insufficiente per vivere.

Jego pensja jest niewystarczająca do życia.


interessato

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: interessare


interessante

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: interessare


interessante

Il viaggio in Svizzera è stato molto interessante.

Podróż do Szwajcarii była bardzo ciekawa.


film

błona fotograficzna, taśma filmowa, film


investimento

Quell'investimento non ci conviene.


intervallo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: intervallare


irresolubile

nierozwiązywalny, nierozstrzygalny; nie do rozwiązania (rozstrzygnięcia)


intransigente

hiszp. intransigente < hiszp. in- + transigir


infamia

łac. infamia < łac. infamis < łac. in- + fama

Le sue parole sono un'infamia.

Questo quadro è un'infamia.


droga

prawdopodobnie z niderl. droog → suchy, sucha rzecz

Lui si distrugge con le droghe.


inviolabile

łac. inviolabilis < łac. in- + violabilis


irresponsabile

Sono irresponsabile di quanto è accaduto durante la mia assenza.

Nie jestem odpowiedzialny za to, co wydarzyło się podczas mojej nieobecności.

Io sono irresponsabile delle sue azioni.

Ja nie jestem odpowiedzialny za jego/jej czyny.


irresponsabile

Sei proprio un irresponsabile.

Jesteś naprawdę nieodpowiedzialną osobą.


invalido

(1-2) łac. invalidus < łac. in- + validus


invalido

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: invalidare


irrefutabile

p.łac. irrefutabilis < łac. in- + refutare


isoscele

p.łac. isoscĕles < gr. ἰσοσκελή < gr. ἴσος + σκέλος


irrevocabile

łac. irrevocabilis < łac. in- + revocabilis


Rut

zobacz też: Indeks:Włoski - Imiona


lacrimabile

alternatywna pisownia: lagrimabile


iride

zobacz też: Indeks:Włoski - Owady


infanticida

p.łac. infanticida < łac. infans, -antis + łac. -cida


kilometro

alternatywna pisownia: chilometro


kilometro

alternatywna pisownia: chilometro

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: kilometrare


lacuna

opuszczenie słowa (zdania, urywku) w tekście


intestino

(1.1) łac. intestinus < łac. intus
(2.1) łac. intestinum < łac. intestinus


laureato

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: laureare


Haiti

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Ameryki


influenza

(1.1-3) śr.łac. influentia < łac. influere

zobacz też: Indeks:Włoski - Choroby i dolegliwości


influenza

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: influenzare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: influenzare


lei

zobacz też: io • tu • lei • lui • noi • voi • loro

często pisany wielką literą: Lei

(Lei) è molto felice.

Devo scrivere a lei una lettera.

Stasera vado da lei.

(jako podmiot i dopełnienie w formułach grzecznościowych) pani, pan

Lei è molto gentile.

Pani jest bardzo uprzejma. / Pan jest bardzo uprzejmy.


linguistica

(1.1) franc. linguistique < franc. linguiste


macello

I bambini hanno fatto un macello nella stanza.

La traduzione di quel libro è un vero macello.

Przekład tej książki to prawdziwa katastrofa.


macello

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: macellare


magistrato

łac. magistratus → urząd zwierzchni < łac. magister


logicamente

Logicamente, io non lo potevo sapere.

Naturalnie, nie mogłem/-am tego wiedzieć.


linea

Milano è in linea.


mammifero

La balena è un animale mammifero.


mammifero

zobacz też: Indeks:Włoski - Zwierzęta


logica

(1.1-2) łac. logica < gr. λογική < gr. λογικός


locativo

zobacz też: nominativo • genitivo • dativo • accusativo • strumentale • locativo • vocativo


logico

Lui è un uomo logico.


manco

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: mancare


ironia

łac. ironia < gr. εἰρωνεία < gr. εἴρων, -ωνος


logomachia

gr. λογομαχία < gr. λογο- + -μαχία


idea

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: ideare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: ideare


idea

Siamo contenti che tu abbia cambiato radicalmente idea su di lui.

Jesteśmy szczęśliwi, że zmieniłeś/-aś radykalnie zdanie o nim.

Sono dell'idea che il vero amore è per sempre.

Jestem zdania, że prawdziwa miłość jest na zawsze.

Il miglior modo per avere una buona idea è avere tante idee.

Najlepszym sposobem, aby wpaść na dobry pomysł, jest mieć wiele pomysłów.

Mi è venuta l'idea di fare un film.

Quell'opera contiene molte idee importanti.

Ten utwór zawiera wiele ważnych myśli przewodnich.

Lui non ha mai tradito l'idea cristiana.

On nigdy nie zdradził ideologii chrześcijańskiej.


lavanda

(1.1-3) łac. lavanda < łac. lavandus < łac. lavare


lava

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: lavare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: lavare


litro

franc. litre < śr.łac. litra < gr. λίτρα

Ho comprato un litro di rosso.


le

zobacz też: il • i • lo • gli • la • le

używa się przed wyrazami zaczynającymi się na spółgłoskę i samogłoskę

w połączeniu z przyimkami: a, con, da, di, in, per, su tworzy przyimki ściągnięte: alle, colle, dalle, delle, nelle, pelle, sulle


le

często pisany wielką literą

Le ho detto di venire.

Credo di averle detto tutto.

używany jako formuła grzecznościowa w stosunku do kobiety i mężczyzny: pani, panu

Spero che il regalo che Le ho inviato Le piaccia.

Mam nadzieję, że prezent, który Panu wysłałem, spodoba się.


le

Le ho viste poco tempo fa.

Io certe domande non le capisco.


le

Le compro.


lupo

przysłowia: chi va col lupo, impara a ululare

zobacz też: Indeks:Włoski - Ssaki


mammalogia

alternatywna pisownia: mammologia


mamma

zobacz też: Indeks:Włoski - Rodzina


mafioso

osoba ubierająca się zbyt elegancko lub krzykliwie; także dumna lub wyniosła


mania

Il calcio è una mania degli italiani.


luna

zobacz też: Indeks:Włoski - Astronomia


Afganistan

alternatywna pisownia: Afghanistan

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Azji


lira

(1.1-2) łac. lībra
(1.3-4) łac. lyra < gr. λύρα

zobacz też: Indeks:Włoski - Instrumenty muzyczne


beta

zobacz też: alfa • beta • gamma • delta • epsilon • zeta • eta • theta • iota • kappa • lambda • mi • ni • xi • omicron • pi • rho • sigma • tau • ypsilon • phi • chi • psi • omega


lustro

(1.1; 2.1-3) wł. lustrare
(2.4) łac. lustrum


lustro

I mobili hanno perso il lustro.


lustro

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: lustrare


liturgia

łac. liturgia < gr. λειτουργία → usługa, funkcja publiczna


lima

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: limare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: limare


propaganda

(1.1-2) łac. propaganda < łac. propagare


propaganda

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: propagandare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: propagandare


mantenimento

La polizia è addetta al mantenimento dell'ordine pubblico.

Policja jest przeznaczona do utrzymania porządku publicznego.


martello

Martello è un attrezzo utilizzato nell'atletica leggera.

Młot jest przyrządem używanym w lekkoatletyce (= lekkiej atletyce).

Martello è un osso dell'orecchio.


mina

(2.1-3) franc. mine
(2.4) łac. mina < gr. μνᾶ

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: minare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: minare


mina

zobacz też: Indeks:Włoski - Broń


lacrima

alternatywna pisownia: lagrima

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: lacrimare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: lacrimare


lacrima

alternatywna pisownia: lagrima

Una furtiva lacrima negli occhi suoi spuntò.

Ukradkowa łza w jej oczach pojawiła się.


miserabile

biedny, mizerny, żałosny, godny pożałowania


medico

Il mio medico è italiano.


meteorologo

gr. μετεωρολόγος


membro

quando la testa duole, tutte le membra languono


morite

2. lm, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: morire


mento

zobacz też: Indeks:Włoski - Części ciała


mento

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: mentire


micrometro

(1.1) wł. micro- + -metro
(1.2) wł. micro- + metro


microcosmo

p.łac. microcosmus < gr. μικρός + κόσμος


microbiologia

zobacz też: Indeks:Włoski - Dziedziny medycyny


mango

zobacz też: Indeks:Włoski - Owoce


millesimo

zobacz też: Indeks:Włoski - Liczebniki


milite

(we Włoszech) członek milicji faszystowskiej


islam

arab. إسلام (’islām) → poddanie się woli Boga


metallurgia

gr. μεταλλουργέω < gr. μέταλλον + ἔργον


musico

zobacz też: Indeks:Włoski - Zawody


mano

tal mano si bacia che si vorrebbe veder tagliata

zobacz też: Indeks: Włoski - Części ciała


monologo

(1.1) gr. μονόλογος


monologo

(1.1) gr. μονόλογος

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: monologare


meridiano

łac. meridianus < łac. meridies → południe (pora dnia)


modello

(1.1-5) łac. * modellus < zdrobn. od łac. modulus

È un modello di virtù.


modello

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: modellare


munificente

hojny, szczodry, szczodrobliwy (wspaniałomyślnie obdarowujący innych)


musicologia

Andrea studia la musicologia all'università.

Andrzej studiuje muzykologię na uniwersytecie.


mille

zobacz też: Indeks:Włoski - Liczebniki


monopolio

łac. monopolium < gr. μονοπώλιον < gr. μονο- + πωλέω


morso

Si vedevano, nel formaggio, i morsi dei topi.

Widać było w serze ślady po ugryzieniach myszy.

Dammi un morso della tua mela.

Sento un morso nello stomaco.


morso

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: mordere


municipio

gmina (jednostka samorządu terytorialnego)


nord-americano

inna pisownia nordamericano


nord-americano

inna pisownia nordamericano


monotonia

gr. μονοτονία


morto

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: morire


mulo

zobacz też: Indeks:Włoski - Ssaki


neonato

nowo narodzony; który się niedawno urodził


oculistica

zobacz też: Indeks: Włoski - Dziedziny medycyny


oraculo

dawna pisownia


moda

Sono tornate di moda le gonne lunghe.


nutrimento

zobacz też: Indeks:Włoski - Jedzenie

Questo malato ha bisogno di uno speciale nutrimento.

Ten chory potrzebuje specjalnego pokarmu.

Queste piante hanno bisogno di molto nutrimento.

Lo studio è il nutrimento dell'intelletto.


omelette

zobacz też: Indeks:Włoski - Jedzenie


nube

chmura (wyraz przygnębienia, gniewu itd.)


nutriente

(1.1) łac. nutriens, -entis < łac. nutrire


nutriente

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: nutrire


occidente

łac. occidens, -entis < łac. occidere < łac. ob- + cadere


nominativo

zobacz też: nominativo • genitivo • dativo • accusativo • strumentale • locativo • vocativo


meteorologia

gr. μετεωρολογία


mosaico

(1.1) śr.łac. musaicus
(2.1) p.łac. Mosaicus


obelisco

łac. obeliscus < gr. ὀβελίσκος < gr. ὀβελός


pagaia

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: pagaiare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: pagaiare


monarchia

p.łac. monarchĭa < gr. μοναρχία (monarkhiā) < gr. μονο- + -αρχία < gr. μόνος + ἄρχω → sam, jeden + rządzić


passivo

È così passivo, aspetta un domani migliore.

Jest taki pasywny, oczekuje na lepsze jutro.


revolver

zobacz też: Indeks:Włoski - Broń


metro

La fermata della metro è a portata di mano.


molibdeno

łac. molybdaena < gr. μολύβδαινα (molýbdaina) < gr. μόλυβδος

zobacz też: Indeks:Włoski - Pierwiastki chemiczne


oboe

(1.1) franc. hautbois < franc. haut + bois

zobacz też: Indeks:Włoski - Instrumenty muzyczne


paraguayano

alternatywna pisownia, częściej spotykana: paraguaiano


mica

…częsty w mowie potocznej, służy wzmacnieniu negacji

Mica male!

Mica sono stupido.

Non è mica cambiato

Non costa mica molto.

Non hai mica trovato il mio portafoglio?


menu

Cameriere, per favore, il menu!


ora

zobacz też: Indeks: Włoski - Kalendarz i czas

Un operaio prende tre euro per ora.

A che ora sei arrivato?


patella

zobacz też: Indeks:Włoski - Części ciała


nitrogeno

franc. nitrogène < łac. nitrum + franc. -gène


ornamento

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: ornamentare


ornamento

La modestia è il suo più grande ornamento.

Skromność jest jego/jej największą ozdobą.


pancreas

gr. πάγκρεας, -έατος


parallelogrammo

p.łac. parallelogrammum < gr. παραλληλόγραμμον < gr. παράλληλος + γραμμή

alternatywna pisownia: parallelogramma

zobacz też: Indeks:Włoski - Matematyka


parente

zobacz też: Indeks:Włoski - Rodzina


parente

zobacz też: Indeks:Włoski - Rodzina


patrimonio

Questo vestito mi è costato un patrimonio.


paralogismo

p.łac. paralogismus < gr. παραλογισμός < gr. παρα- + λογισμός


peccabile

L'uomo è una creatura peccabile.


percento

alternatywna pisownia: per cento


palato

zobacz też: Indeks: Włoski - Części ciała


nostalgia

gr. νόστος + ἄλγος


pelargonio

gr. πελαργός


persuasibile

taki, który daje się przekonać, namówić; jest łatwy do przekonania

przekonywający, trafiający do przekonania


perineo

gr. περίνεος lub gr. περίναιος


pentagono

gr. πεντάγωνον < gr. πεντα- + -γωνον


oliva

alternatywna pisownia: uliva


oliva

alternatywna pisownia: uliva


pedagogia

gr. παιδαγωγία < gr. παιδαγωγός


pedagogo

łac. paedagogus < gr. παιδαγωγός < gr. παῖς, παιδός + gr. ἀγωγός


parco

(1.1-4) śr.łac. parricus
(2.1-2) łac. parcus

Mentre camminavamo nel parco, abbiamo raccolto le castagne.

Spacerując po parku nazbieraliśmy kasztanów.


permanente

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: permanere


petalo

zobacz też: androceo • antera • antofillo • brattea • calice • carpello • corolla • filamento • gineceo • ginostemio • ovario • ovulo • papilla • peduncolo • perianzio • perigonio • petalo • pistillo • polline • ricettacolo • sepalo • stame • sperone • stigma • stilo • tappeto • teca • tepalo • tubo pollinico


perimetro

franc. périmètre < łac. perimĕtros < gr. περίμετρος (perímetros)


picca

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: piccare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: piccare


motto

łac. *mottum < łac. mutire, łac. muttire


picco

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: piccare


paraplegia

gr. παραπληγία < gr. παρα- + -πληγία


orchestra

(1.1) gr. ὀρχήστρα < gr. ὀρχέομαι
(1.1) źródłosłów dla arab. أوركسترا


orchestra

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: orchestrare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: orchestrare


peste

zobacz też: Indeks:Włoski - Choroby i dolegliwości


pelle

In inverno ho spesso la pelle secca.


pantomima

(1.1) franc. pantomime < łac. pantomimus

(1.2) forma żeńska od wł. pantomimo + -a


paranoia

gr. παράνοια < gr. παρα- + νοῦς


pontificato

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: pontificare


pontificato

alternatywna pisownia: przest. ponteficato


pigmento

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: pigmentare


paradigma

p.łac. paradigma < gr. παράδειγμα < gr. παραδείκνυμι < gr. παρα- + δείκνυμι


pala

(2.1) ang. pala → nazwa antylopy w językach z grupy bantu


pala

alternatywna pisownia: palla

Sulle isole vivono il sitatunga, ippopotami, pala e kudu.

Na wyspach żyją sitatungi, hipopotamy, impale i kudu.


periodo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: periodare


periodo

zobacz też: Indeks:Włoski - Kalendarz i czas


posto

zobacz też: Indeks:Włoski - Podstawowe rzeczowniki

È libero questo posto?


posto

m imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: porre


portavoce

(1.1) kalka z franc. porte-voix
(1.2-3, 2.1-2) wł. portare + voce


giraffa

zobacz też: Indeks:Włoski - Ssaki


planetario

zobacz też: Indeks: Włoski - Astronomia


pragmaticamente

wł. pragmatica (ż od pragmatico) + wł. -mente


predominante

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: predominare


poesia

La sua poesia è straordinariamente affascinante.

Jego poezja jest nadzwyczajnie czarująca.


falco

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: falcare


panorama

Fra un momento vedremo un panorama stupendo di Roma.

Za chwilę zobaczymy wspaniałą panoramę Rzymu.

Il panorama della letteratura italiana è vastissimo.

Panorama włoskiej literatury jest bardzo szeroka.


preponderante

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: preponderare


panda

zobacz też: Indeks: Włoski - Zwierzęta


probabile

È probabile che sia stato lui.


platino

zobacz też: Indeks:Włoski - Pierwiastki chemiczne


platino

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: platinare


platano

łac. platanus < gr. πλάτανος < gr. πλατύς


principe

Il mio principe verrà sul cavallo nero.


parodia

gr. παρῳδία < gr. παρα- + ᾠδή


private

2. lm, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: privare

2. lm, tryb rozkazujący (imperativo) od: privare

ż lm imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: privare


pistola

(1.1-2) franc. pistole < niem. Pistole
(1.3) franc. pistole


orgia

łac. orgĭa ← gr. ὄργια ← święta ku czci Bakchusa


vipera

zobacz też: Indeks:Włoski - Płazy i gady

Quella donna è una vipera.


primavera

(przysłowie) una rondine non fa primavera

zobacz też: primavera • estate • autunno • inverno

Ha già compiuto trenta primavere.

Primula vulgaris, pierwiosnek bezłodygowy


poema

łac. poēma < gr. ποίημα, -ατος < gr. ποιέω

Questa non è una lettera, è un poema.


racchetta

rakieta, rakietka (np. tenisowa, do ping-ponga)


quadrupede

łac. quadrŭpes, -ĕdis < łac. quadru- + pes, pedis


pandemia

gr. πᾶν + δῆμος (pan|dḗmos) (wszyscy + ludzie)


proverbio

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: proverbiare


racemo

zobacz też: amento • capolino • ciazio • cima • corimbo • ombrella • pannocchia • racemo • sicono • spadice • spiga


quadratura

zobacz też: congiunzione • semisestile • semiquadratura • sestile • quadratura • trigono • sesquiquadratura • quinconce • opposizione


quadrilatero

p.łac. quadrilatĕrus < łac. quadri- + latus, -tĕris


protoplasma

niem. Protoplasma < niem. proto- + gr. πλάσμα


rapina

È stato condannato per rapina a mano armata.

Został skazany za napad rabunkowy z bronią w ręku.


parabola

(1.1-2) łac. parabŏla < gr. παραβολή
(1.3) gr. παραβολή

zobacz też: Indeks:Włoski - Matematyka


plasma

łac. plasma < gr. πλάσμα (plásma) → forma, postać


plasma

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: plasmare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: plasmare


presto

Si fa presto a dire.

È presto detto.

Sono arrivato presto all'appuntamento.

Si sveglia sempre presto.


pneumonia

łac. pneumonia < gr. πνευμονία < gr. πνεύμων


qui

Qui non c'è nessuno.

Questo scolaro qui è migliore della classe.

To jest właśnie najlepszy uczeń w klasie.


radicalmente

Abbia cambiato radicalmente idea.


problema

sprawa, zagadnienie, kłopot, kwestia, problem

I problemi sono complicati.


regnante

powszechnie panujący, powszechny (np. pogląd)


porto

(1.1-2) łac. portus
(1.3-4) wł. portare
(1.5) port. Porto


plagio

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: plagiare


quadrato

(1-2) łac. quadratus < łac. quadrare
(3) łac. quadratum < łac. quadratus

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: quadrare


lingua

parlare in lingua

mówić czystym językiem włoskim (nie dialektem)

(przysłowie) la lingua batte dove il dente duole


purgatorio

(2.1-2) śr.łac. purgatorium < łac. purgatorius


importare

L'Italia deve importare petrolio e materie prime.

Włochy muszą importować ropę naftową i surowce.


importare

Non mi importa di quello che dice la gente.

È un affare che m'importa moltissimo.


importare

Non importa che tu dica niente, so già tutto.

Nieważne, że nic nie mówisz, wiem już wszystko.

Non importa che tu mi accompagni.

Nie ma potrzeby, żebyś mnie odprowadzał.


regicidio

śr.łac. regicidium < łac. rex, regis + łac. -cidium


ratto

(1.1) łac. raptus < łac. rapĕre
(2.1) łac. rapĭdus

zobacz też: Indeks:Włoski - Ssaki


pulsar

zobacz też: Indeks: Włoski - Astronomia


dico

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: dire


repertorio

p.łac. repertorium < łac. reperio + -torium


Aquitania

zobacz też: Indeks:Włoski - Regiony administracyjne Francji


pompa

(1.1-3) łac. pompa < gr. πομπή < gr. πέμπω


pompa

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: pompare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: pompare


roba

Chi ha portato questa roba?

Prendo la mia roba e me ne vado.

Per testamento la sua roba passò nelle mani del figlio primogenito.

Na podstawie testamentu jego majątek przeszedł w ręce najstarszego syna.


salute

Federico non può lavorare per il suo cattivo stato di salute.

Fryderyk nie może pracować ze względu na zły stan zdrowia.


rito

chiesa cattolica di rito bizantino

Kościół katolicki obrządku bizantyjskiego


resina

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: resinare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: resinare


persuadere

przekonywać (kogoś o czymś), perswadować, tłumaczyć (komuś coś); nakłaniać (kogoś do czegoś)

Anna persuade tutti i fumatori a smettere di fumare.

Anna przekonuje wszystkich palaczy, aby rzucili palenie.

dostać zgodę, zyskać aprobatę; wzbudzić zaufanie

È un affare che persuade poco.


persuadere

przekonać się (do czegoś); przekonać się (o czymś), zrozumieć (coś), uwierzyć (w coś)

Non riesco a persuadermi che sia vero.


resto

Ha da darmi il resto dei cinquanta euro?

Czy ma mi pan(i) wydać resztę z pięćdziesięciu euro?


rotula

zobacz też: Indeks:Włoski - Części ciała


sacrista

alternatywna pisownia: sagrista


sardo

Non sono sardo, ma vivo in Sardegna da due anni.

Nie jestem Sardyńczykiem, ale mieszkam na Sardynii od dwóch lat.


salice

alternatywna pisownia: salcio, salce


sacrilegio

przestarzała pisownia: sagrilegio


scherma

zobacz też: Indeks: Włoski - Dyscypliny sportowe


riso

(2.1-4) łac. rīsus, -us
(2.5, 3.1) p.łac. oryza < gr. ὄρυζα

(przysłowie) il riso abbonda sulla bocca degli stolti

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: ridere

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: risapere


riso

zobacz też: Indeks:Włoski - Jedzenie

Le vostre risa si sentono fino al pianterreno.

Il riso viene coltivato nelle risaie.


salata

Questo prosciutto ha bisogno di un'altra salata.


satellite

(o państwie uzależnionym od drugiego) satelita


scheda

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: schedare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: schedare


facile

Sembra facile ma non lo è.

Wydaje się być łatwym, ale takim nie jest.


romanista

kobieta kibic lub piłkarka drużyny rzymskiej


saliva

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: salivare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: salivare

3. lp, tryb oznajmujący czasu przeszłego niedokonanego (imperfetto indicativo) od: salire


serra

Qui creeremo le serre per pomodori.


sacramento

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: sacramentare


sibilo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: sibilare


sedimento

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: sedimentare


sera

Questa sera verrò da te con la mia fidanzata.

Tego wieczora przyjdę do ciebie z moją narzeczoną.

Laura è stata al cinema ieri sera.


serve

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: servire


sede

La tua scuola sarà la sede degli esami.

Ne discuteremo in altra sede.

Przedyskutujemy to w innych okolicznościach.


scenario

źródłosłów dla franc. scénario, ang. scenario

Si fermò ad ammirare il grandioso scenario delle Dolomiti.

Zatrzymał/-a się, aby podziwiać wspaniałą panoramę Dolomitów.

Dopo il referendum, lo scenario politico non è cambiato.

Po referendum, sceneria polityczna nie zmieniła się.


siderurgia

gr. σιδηρουργία < gr. σιδηρο- + -ουργία


solvente

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: solvere


rana

zobacz też: Indeks:Włoski - Płazy i gady


significato

(3.1-2) łac. significatus, -us < łac. significare

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: significare


staffa

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: staffare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: staffare


stagno

zobacz też: Indeks:Włoski - Pierwiastki chemiczne


spada

chi di spada ferisce, di spada perisce

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie


sete

Devo bere, ho tanta sete.

Muszę się napić, mam straszne pragnienie.


statuto

łac. statutum < łac. statuere → ustanowić


succo

esencja, istota (np. zagadnienia), sedno (sprawy, dyskusji)


spirito

duch, skłonność, temperament, usposobienie


solitario

(1.1-3, 2.1-2) łac. solitarius < łac. solus

(2.3-4) franc. solitaire < łac. solitarius


supermercato

zobacz też: Indeks:Włoski - Budynki i pomieszczenia


tamburo

la lepre mal si piglia al suon di tamburo


temere

obawiać się, lękać się, martwić się, niepokoić się

mieć wątpliwości, podejrzewać, obawiać się, wątpić, nie dowierzać


talmente

È un libro talmente noioso che non riesco a finirlo.

Ta książka jest tak nudna, że nie mogę jej skończyć.

Sono talmente simili da confonderli.


suppurante

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: suppurare


rosa

Le rose sono più profumate delle viole.


rosa

zobacz też: Indeks:Włoski - Kolory


traducibile

dający się przetłumaczyć, przetłumaczalny


tauromachia

gr. ταυρομαχία < gr. ταῦρος + μάχη


sonda

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: sondare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: sondare


studio

studium, monografia, praca monograficzna

(miejsce pracy zawodowej) gabinet, biuro, studio; pracownia

(pomieszczenie do nagrań) studio, atelier


tetano

zobacz też: Indeks:Włoski - Choroby i dolegliwości


traffico

handel, wymiana towarowa; ruch (w interesach)


torrente

łac. torrens, -entis → potok rwący, prąd, nurt


spora

łac. spora < gr. σπορά (sporá) → zasiew < gr. σπείρω (speíro) → zasiać


trilingue

Questo ragazzo è davvero trilingue.

Ten chłopak naprawdę włada trzema językami.


testimonio

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: testimoniare


torta

zobacz też: Indeks:Włoski - Jedzenie

Abbiamo comprato una torta semifredda.


tetragono

gr. τετράγωνος < gr. τετρα- + -γωνος


tetragono

gr. τετράγωνος < gr. τετρα- + -γωνος

zobacz też: Indeks:Włoski - Matematyka


unguento

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: unguentare


totalmente

całkowicie, kompletnie, zupełnie, absolutnie


trigonometria

łac. trigonometria < gr. τρίγωνον + -μετρία

zobacz też: Indeks:Włoski - Matematyka


tigre

zobacz też: Indeks:Włoski - Ssaki


tangente

imiesłów czasu teraźniejszego (participio presente) od: tangere


veloce

Parlate troppo veloce.


salto

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: saltare


unanime

p.łac. unanimis < łac. unanimus < łac. unus + animus


vado

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: andare


utensile

(1.1) łac. utensĭlis
(2.1-2) łac. utensilia < łac. utensĭlis


teratologia

gr. τερατολογία < gr. τερατο- + -λογία

zobacz też: Indeks:Włoski - Dziedziny medycyny


tomo

p.łac. tomus < gr. τόμος → cięcie, sekcja


vicino

Abito vicino a Bologna.

Il negozio è qui vicino, fra la farmacia e panetteria.

Sklep jest blisko, między apteką i piekarnią.


tutela

(1.1-2) łac. tutela < łac. tutus < łac. tueri


tutela

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: tutelare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: tutelare


testa

affondare la testa nella sabbia

chować głowę w piasek
:: andare a testa alta → chodzić z podniesionym czołem
:: avere dei grilli per la testa → mieć pstro w głowie
:: battere / sbattere la testa contro il muro → walić głową o mur
:: colpo di testa → kaprys, zachcianka
:: dalla testa ai piedi → od stóp do głów
:: dare alla testa → uderzyć do głowy
:: fare la testa come un pallone (a qualcuno) → zamęczać (kogoś) gadaniem
:: non sapere dove battere / sbattere la testa → nie widzieć wyjścia z sytuacji
:: occhio della testa → majątek, fortuna
:: tagliare la testa al toro → wziąć byka za rogi

a segno

mieć poukładane w głowie
:: avere la testa fra le nuvole / avere la testa sulla luna → mieć głowę w chmurach
:: avere la testa sulle spalle → mieć głowę na karku
:: fare di testa propria → robić po swojemu
:: fare le cose senza testa → robić coś bez głowy
:: levarsi / togliersi dalla testa → wybić sobie z głowy
:: mettere la testa a posto / a partito → nauczyć się rozumu
:: mettersi in testa → wbić sobie do głowy
:: montarsi la testa → pozjadać wszystkie rozumy
:: passare per la testa → przyjść do głowy
:: perdere la testa → stracić głowę
:: rompersi la testa → łamać sobie głowę

(przysłowie) chi non ha la testa, ha le gambe

Sei più alto di me di una testa.

Dove hai la testa?

Hanno pagato 100 zloty a testa.

Ne va della testa.


upupa

zobacz też: Indeks:Włoski - Ptaki


terreno

(1.1-3) łac. terrēnus < łac. terra
(2.2-8) łac. terrēnum < łac. terrēnus

sentirsi mancare il terreno sotto i piedi


terreno

Non ti seguo in questo terreno.

Il contrasto può essere risolto soltanto sul terreno legale.

Konflikt może być rozwiązany jedynie na gruncie prawa.


vivente

Nessun uomo vivente può impedirmi nulla!

Nikt z żyjących nie może mnie powstrzymać!


vulnerabile

nieodporny, wrażliwy, podatny na zranienie


vaccino

(1.1) łac. vaccinus < łac. vacca
(2.1-2) wł. vaccino → krowi


tonsura

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: tonsurare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: tonsurare


stigma

zobacz też: androceo • antera • antofillo • brattea • calice • carpello • corolla • filamento • gineceo • ginostemio • ovario • ovulo • papilla • peduncolo • perianzio • perigonio • petalo • pistillo • polline • ricettacolo • sepalo • stame • sperone • stigma • stilo • tappeto • teca • tepalo • tubo pollinico


violino

pierwsze znane użycie słowa violino odnotowano w roku 1523 (rachunek za naprawę instrumentu)

zobacz też: Indeks: Włoski - Instrumenty muzyczne


visibile

Il pianeta Venere è visibile a occhio nudo.

Planeta Wenus jest widoczna gołym okiem.

Il presidente sarà visibile solo dalle dieci alle dodici.

Prezes będzie uchwytny tylko od dziesiątej do dwunastej.

Ci rispose con visibile imbarazzo.

Odpowiedział nam z widocznym zakłopotaniem.


uva

zobacz też: Indeks:Włoski - Owoce

roślina o jagodach przypominających winogrono


tibia

zobacz też: Indeks:Włoski - Części ciała


volta

alternatywna pisownia: volt

Ora viene la tua volta.

Due volte tre fa sei.


voce

La voce del popolo chiedeva mutuamenti.


zelo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: zelare


zelo

gorliwość, zapał (w sprawach wiary, idei)


universo

(1.1-2) łac. universus < łac. unus + versus


universo

zobacz też: Indeks:Włoski - Astronomia


vocativo

zobacz też: nominativo • genitivo • dativo • accusativo • strumentale • locativo • vocativo


toro

zobacz też: Indeks: Włoski - Ssaki


vicario

Conosci il nuovo vicario?


verme

avere il verme solitario • strisciare come un verme


turbina

zobacz też: Indeks:Włoski - Technika


veterinario

zobacz też: Indeks:Włoski - Zawody


branco

Hai un bel branco di pecore.


vespa

zobacz też: Indeks:Włoski - Owady


verbo

zobacz też: Indeks:Włoski - Słownictwo gramatyczne


vivace

Sono un ragazzo molto vivace.


test

Quando abbiamo il test?


vento

Il vento tira molto forte.


urna

starożytne naczynie z terakoty do przechowywania płynów, zwłaszcza wody i wina


kripton

alternatywna pisownia: kripto, krypton, cripto • zobacz też: Indeks:Włoski - Pierwiastki chemiczne


vodka

zobacz też: Indeks:Włoski - Napoje


utopia

n.łac. Utopia < gr. οὐ + τόπος + -ία; od nazwy idealnego kraju, wymyślonego przez Thomasa More'a w jego dziele z 1516 roku


vela

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: velare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: velare


tiara

łac. thiara < gr. τιήρης < pers. تیار < st.pers. *tiyārā


anno

zobacz też: Indeks:Włoski - Kalendarz i czas

Avendo passato cinque anni in Francia, parla bene il francese.

Ponieważ spędził pięć lat we Francji, mówi dobrze po francusku.


chi

Dillo a chi vuoi!

Chi lo dice, sbaglia.

Si salvi chi puo!

Esci con chi ti pare!


chi

Chi dice una cosa, chi un'altra.


chi

Chi lo dice?

Chi lo sa?

Chi va là?

Chi credi di essere?


commercio

(1.1-2) łac. commercium < łac. con- + merx, mercis


commercio

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: commerciare


cavallo

przysłowia: a caval donato non si guarda in bocca

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda

il male viene a cavallo e se ne va a piedi

choroba przybywa na koniu, a odchodzi piechotą

l'occhio del padrone ingrassa il cavallo

zobacz też: Indeks:Włoski - Zwierzęta


creazione

la creazione del mondo e dell'uomo


sanguine

łac. sanguis → krew; w odniesieniu jesiennej barwy liści


Pasquetta

Poniedziałek Wielkanocny, lany poniedziałek

A Pasquetta c'è la tradizione italiana di fare una gita fuori porta.

W Poniedziałek Wielkanocny jest włoska tradycja wybierania się na wycieczkę (na dwór).


Pasqua

łac. Pascha < gr. Πάσχα < hebr. פסח, aram. פסחא

(przysłowie) verde Natale, bianca Pasqua

zielone Boże Narodzenie, biała Wielkanoc

A Pasqua c'è la tradizione di colorare e decorare le uova.

Na Wielkanoc jest tradycja malowania i dekorowania jajek.


ira

zobacz też: Indeks:Włoski - Emocje i uczucia


un

używa się tylko przed rzeczownikami rodzaju męskiego; w przypadku rzeczowników zaczynających się od gn, pn, ps, s + spółgłoska, sc, x i z rodzajnik przybiera formę uno

zobacz też: una

Un operaio prende tre euro per ora.


zeta

zobacz też: a • bi • ci • di • e • effe • gi • acca • i • elle • emme • enne • o • pi • cu • erre • esse • ti • u • vi • zeta


me

Tua sorella conosce me.


fra

Il negozio è qui vicino, fra la farmacia e panetteria.


pomodoro

wł. pomo d'oro → jabłko ze złota
źródłosłów dla pol. pomidor


ma

Sono molto stanco, ma vorrei uscire lo stesso.

Jestem bardzo zmęczony, ale mimo to chciałbym gdzieś wyskoczyć.

Non dobbiamo aspettare, ma agire.

È una donna bella, ma veramente bella.

To jest piękna kobieta, a nawet przepiękna.

Ma certo che sì!


ma

C'è sempre un ma!


dieci

zobacz też: Indeks:Włoski - Liczebniki


dieci

— Che ore sono? — Sono le dieci.


nove

zobacz też: Indeks:Włoski - Liczebniki


cinque

zobacz też: Indeks:Włoski - Liczebniki


quasi

Alessandro è alto quasi due metri!

Aleksander jest wysoki prawie na dwa metry!


quasi

Aveva cura di lui, quasi fosse sua figlia.

Opiekowała się nim, tak jakby była jego córką.


dare

Dai la valigia al portiere.


due

zobacz też: Indeks:Włoski - Liczebniki

Andiamo a fare due passi.

Faccio l'esercizio due.


due

È nata il due aprile 1975.

Urodziła się drugiego kwietnia 1975 roku.

Scrivi un due sulla lavagna.


due

— Che ore sono? — Sono le due.


uno

zobacz też: Indeks: Włoski - Liczebniki

używa się tylko przed rzeczownikami rodzaju męskiego zaczynającymi się od gn, pn, ps, s + spółgłoska, sc, x i z; we wszystkich pozostałych przypadkach przybiera formę un

przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego zaczynającymi się od spółgłoski używa się formy una, która przed rzeczownikami zaczynającymi się od samogłoski ulega elizji przybierając formę un'


ai

używa się przed słowami m lm zaczynającymi się na spółgłoskę, z wyjątkiem: gn, pn, ps, sc, x, z oraz s przed spółgłoską


occhio

zobacz też: Indeks: Włoski - Części ciała


in bocca al lupo

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q652 (ita)-XANA000-in bocca al lupo.wav

życzenie mające zaklinać rzeczywistość wyrażone à rebours, podobnie jak polskie „połamania nóg!”; na takie życzenie należy odpowiedzieć „crepi il lupo!” lub krócej „crepi!” (niech wilk zdechnie)

zobacz też: Indeks:Włoski - Związki frazeologiczne

powodzenia!, połamania nóg!; „w wilczą paszczę”


fa un freddo cane

Oggi fa un freddo cane!


essere solo come un cane

być samemu jak palec, być samotnym jak kołek w płocie


grigio

zobacz też: Indeks: Włoski - Kolory


oro

zobacz też: Indeks:Włoski - Pierwiastki chemiczne


nero

Il mio principe verrà sul cavallo nero.


mucca

przysłowia: anche le mucche nere danno il latte bianco

da una mucca a una donna ci corre un par di corna

La mia mucca ha il vitellino.

krowa (o korpulentnej i apatycznej kobiecie)


mostro

Drago è un mostro favoloso


rosso

zobacz też: Indeks:Włoski - Kolory

Rosso come il sangue.

Avevo una bicicletta rossa.


arancione

zobacz też: Indeks:Włoski - Kolory


spesso

Vi parlate spesso al telefono?

Czy) wy rozmawiacie często przez telefon?


azzurro

zobacz też: Indeks:Włoski - Kolory

Sono alta e ho gli occhi azzurri.


azzurro

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: azzurrare


tosse

Ho tosse e catarro.


inverno

zobacz też: primavera • estate • autunno

zobacz też: Indeks:Włoski - Kalendarz i czas


gamba

dove la voglia è pronta, le gambe sono leggiere


ciao

Ciao amico!


stasera

Che cosa fai stasera?


parlare

Vi parlate spesso al telefono?


gufo

zobacz też: Indeks:Włoski - Ptaki


telefono

Parlate spesso al telefono?

Ti vogliono al telefono.


dragone

Dragone è un mostro favoloso.


maiale

zobacz też: Indeks:Włoski - Ssaki


noi

Noi parliamo spesso al telefono.


vedovo

zobacz też: Indeks:Włoski - Rodzina


alveare

łac. alveare → ul, utworzone od łac. alveus → korytko, żłób, niecka, ul


giallo

zobacz też: Indeks:Włoski - Kolory


caffè

La mattina bevo volentieri il caffè.


isola

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: isolare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: isolare


vedova

zobacz też: Indeks:Włoski - Rodzina


leggere

Laura legge un libro di storia.

Tu leggi almeno un libro al mese?

Czy) ty czytasz przynajmniej jedną książkę miesięcznie?

Leggo spesso i romanzi italiani.


come

regionalizm lombardzki: cumé

Come stai?

Come mai?

Come va?

Te lo dico come amico.

- Come è bella! - E come!


come

regionalizm lombardzki: cumé


chiamare

zobacz też: Indeks: Włoski - Podstawowe czasowniki

Mi chiamo Susanna.

Jak się nazywasz? – Nazywam się Zuzanna.


mese

Tu leggi almeno un libro al mese?

Czy ty czytasz przynajmniej jedną książkę na miesiąc?


abitare

Abitano una bella casa in campagna, vicino a Bologna.

Zamieszkują piękny dom na wsi, blisko Bolonii.


abitare

Abitiamo in una bella casa in via Piemonte al numero 10.

Mieszkamy w pięknym domu na ulicy Piemonte pod numerem 10.


coccodrillo

zobacz też: Indeks:Włoski - Płazy i gady

hai detto: Il fiume è mio, è mia creatura.

Powiedz: Tak mówi Pan Bóg: / Oto Ja jestem przeciwko tobie, faraonie, królu egipski, / wielki krokodylu, rozciągnięty wśród swoich rzek, / który mawiałeś: "Moje są rzeki, ja je uczyniłem".


drago

Drago è un mostro favoloso.


bere

Bevo volentieri un caffè.


favoloso

Drago è un mostro favoloso


scienza

La storia della scienza è la storia di questi fenomeni.


conoscenza

dawna pisownia: cognoscenza, cognoscenzia, canoscenza

È un uomo di grande conoscenza.

Le mie conoscenze in campo tecnico sono limitate.

Moje wiadomości z dziedziny techniki są ograniczone.

Il malato ha perso la conoscenza.

Davide è una mia vecchia conoscenza.

Ha molte conoscenze all'estero.


asta

bandiera a mezz'asta

flaga opuszczona do połowy masztu (na znak żałoby)


letto

andare a letto

pójść do łóżka

imiesłów czasu przeszłego (participio passato) od: leggere


letto

andare a letto

pójść do łóżka


letto

andare a letto

pójść do łóżka

Vuoi un letto tutto nuovo?


padre

zobacz też: Indeks:Włoski - Rodzina

Come si chiama tuo padre?


bianco

zobacz też: Indeks:Włoski - Kolory


bianco

Una bottiglia di bianco, per favore.


bianco

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: biancare


maltese

zobacz też: Indeks: Włoski - Rasy psów

Il mio migliore amico è maltese.

Mój najlepszy przyjaciel jest Maltańczykiem.

Il maltese, insieme all'inglese, è la lingua ufficiale della Repubblica di Malta.

Maltański, obok angielskiego, jest oficjalnym językiem Republiki Malty.


indeciso

(1.1) wł. in- + deciso
(1.2-3) franc. indécis

zobacz też: Indeks:Włoski - Cechy charakteru

La questione è rimasta indecisa.

Sono indeciso se partire o no.

Jestem niezdecydowany, czy wyjechać, czy nie.


cane

(przysłowia) can che abbaia non morde

pies, co bardzo szczeka, nie bardzo kąsa

lepre e cane corrono ambedue, ma ognuno per motivi diversi

zobacz też: Indeks:Włoski - Ssaki

Ho un bel cane che si chiama Cywil.


cane

Oggi fa un freddo cane.


arabo

Le donne arabe sono belle.


turchese

zobacz też: Indeks: Włoski - Kolory


cucinare

Oggi non cucino.


tradizione

Nella cripta di questa chiesetta sono visibili due nicchie che secondo la tradizione erano i letti di San Marino e San Leo.

W krypcie tego kościoła widoczne są dwie nisze, w których, według tradycji, były posłania świętego Maryna i świętego Leona.

Una vecchia tradizione.


gita

Una gita al mare.

Alessandro tornò dalla gita.


dove

Dove lavori?

Da dove vieni?


giorno

p.łac. diurnum < łac. diurnus < łac. dies

(przysłowie) il buon giorno si vede dal mattino

(przysłowia) Roma non fu fatta in un giorno

Febbraio ha ventotto giorni.

Devo prendere questa medicina per dieci giorni.

Muszę brać to lekarstwo przez dziesięć dni.

Lui lavora tutto il giorno.

D'estate il giorno è più lungo della notte.

È il più bello giorno della mia vita.

Ha dedicato i suoi giorni allo studio.


suonare

Questo ragazzo sa suonare la chitarra.


occitano

okcytański, oksytański, pochodzący z Oksytanii


ricordare

Ricordo sempre tutto.

Ricorda mi di spegnere la luce.


piangere

Il bambino piange da un ora.


prendere

Un operaio prende tre euro per ora.

Prendi questo giornale.


voi

Voi parlate spesso al telefono.


bottiglia

hiszp. botilla < p.łac. butticula < zdrobn. od łac. buttis

Sul tavolo c'è una bottiglia di succo d'arancia.

Na stole jest butelka z sokiem z pomarańczy.

Hai bevuto una bottiglia di vodka?


chiudere

Il negozio chiude il sabato e la domenica.


scrivere

zobacz też: Indeks:Włoski - Podstawowe czasowniki

Mia madre scrive un libro.


aprire

Apro il negozio alle dieci.

Aprì in fretta la porta della stanza.


sole

Oggi non c'è sole.

Il sole è coperto dalle nuvole.

Nell'universo ci sono infiniti soli.

We wszechświecie jest niezliczona ilość słońc.

Sei il mio unico sole.


sto

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: stare


dormire

Oggi dormiamo con le finestre aperte.


aspettare

Aspettiamo il bus da tanto tempo.

Nessuno si aspettava un attacco della malattia così forte.

Nikt nie spodziewał się tak silnego ataku choroby.


avere

Io ho una nuova macchina.

Alessandro ha una bicicletta azzurra.

Hai paura di me?


essere

zobacz też: Indeks:Włoski - Podstawowe czasowniki • Aneks:Język włoski - czasowniki nieregularne

La sera siamo molto stanchi.

- Di dove sei? - Sono di Varsavia.


ascoltare

Ti ascolto con molta attenzione.


settimana

Basterà aspettare un paio di settimane.


andare

Vado a casa a piedi.

Prossimo lunedì andrò a Roma.

W przyszły poniedziałek pojadę do Rzymu.

Come faccio per andare all'aeroporto?

Dove sei andato ieri?

Mi sono lasciata convincere ad andare a quel teatro.

Dałam się namówić na pójście do tego teatru.

Come va?


cantare

La ragazza canta molto bene.


mosca

zobacz też: Indeks:Włoski - Owady


capire

Non capisco italiano.

Non capisci un cazzo.


mattina

zobacz też: Indeks:Włoski - Kalendarz i czas


libro

zobacz też: Indeks:Włoski - Podstawowe rzeczowniki

Tu leggi almeno un libro al mese?

Czy) ty czytasz przynajmniej jedną książkę miesięcznie?


vivere

Il cane vive circa quattordici anni.

Io vivo a Varsavia da una decina di anni.

Mieszkam w Warszawie jakieś dziesięć lat.


sorella

zobacz też: Indeks: Włoski - Rodzina

Ho solo una sorella, due anni più grande di me.

Mam tylko jedną siostrę, dwa lata starszą ode mnie.


stagione

zobacz też: Indeks: Włoski - Kalendarz i czas


acetone

franc. acétone < franc. (acide) acétique + -one

zobacz też: Indeks:Włoski - Chemia


figlio

zobacz też: Indeks:Włoski - Rodzina

Mio figlio ha cinque anni

Loro non possono avere figli.

Il successo è figlio dell'audacia.


figlia

zobacz też: Indeks:Włoski - Rodzina

La figlia di Maria si chiama Anna.

Marta è una buona figlia.


treno

Il treno parte da Bologna.

Sul secondo binario è in arrivo il treno da Roma a Milano.

Na drugi tor wjeżdża pociąg z Rzymu do Mediolanu.


fratello

zobacz też: Indeks:Włoski - Rodzina

Tuo fratello vive in Francia.


tramonto

Ci vedremo al tramonto.


tramonto

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: tramontare


moglie

zobacz też: Indeks:Włoski - Rodzina

La moglie di Giovanni lavora in un negozio.


polmone

zobacz też: Indeks:Włoski - Części ciała

L'Amazzonia è il polmone della Terra.


comunicazione

La comunicazione è durata cinque minuti.


mangiare

st.franc. mangier < łac. manducare → jeść

przysłowia: chi ha mangiato i baccelli spazzi i gusci

si mangia per vivere, non si vive per mangiare

je się po to, żeby żyć, a nie żyje po to, żeby jeść

Mangiamo alle tre.


bicicletta

Fabio ha una bicicletta nuova e veloce.

Alunno va in bicicletta.


dito

zobacz też: Indeks: Włoski - Części ciała


lavorare

Lui lavora qui da cinque anni.

Lo stomaco non lavora più bene.

L'altoforno lavora giorno e notte.

È un bar che lavora molto.

To jest bar, który przynosi duże dochody.


sentire

Ti sento molto bene.

Senti il profumo di vaniglia?


marito

zobacz też: Indeks:Włoski - Rodzina

Il marito di Anna suona il violino.


albergo

Quest'estate ho lavorato un albergo a cinque stelle.

Tego lata pracowałem/-am w hotelu pięciogwiazdkowym.


albergo

1. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: albergare


turco

arab. تُرْكٌ (turk) → rzecz. zbiorowy Turcy < tur. Türk


venti

zobacz też: Indeks: Włoski - Liczebniki


elefante

łac. elephās, -antis < gr. ἐλέφας, -αντος

muoversi come un elefante in una cristalleria

poruszać się jak słoń w składzie porcelany

zobacz też: Indeks:Włoski - Ssaki

Nel nostro zoo c'è un giovane elefante.


quindici

zobacz też: Indeks:Włoski - Liczebniki


secondo

zobacz też: Indeks:Włoski - Liczebniki


fare

chi non può fare come vuole, faccia come può

jeśli nie możemy, jak chcemy, chciejmy, jak możemy

Indeks: Włoski - Podstawowe czasowniki

Aneks: Język włoski - czasowniki nieregularne

Fai una cosa per volta.

L'ho fatto perché volevo.

Che cosa fai stasera?

Hai fatto soltanto un errore.

łącząc się z bezokolicznikiem daje założenie o charakterze skutkowym; sprawiać, powodować, prowadzić do czegoś

Come faccio per andare all'aeroporto?

Fammi sapere quando verrai.

Varsavia fa quasi due milioni di abitanti.

Warszawa liczy prawie dwa miliony mieszkańców.

Durante la guerra ha fatto il partigiano.

Oggi fa freddo.

E poi mi fece: non hai ragione!

A następnie powiedział mi: nie masz racji!


macchina

dawna pisownia: machina

Ho paura di guidare la macchina.

Lavora come una macchina.


macchina

dawna pisownia: machina

3. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: macchinare

2. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: macchinare


orologio

łac. horologium < gr. ὡρολόγιον < gr. ὥρα + λέγω


sedici

zobacz też: Indeks:Włoski - Liczebniki

Sono sposato da sedici anni.

L'aereo partirà alle ore sedici.


sedici

È stato estratto il sedici.

Era il sedici di agosto.

È nato nel sedici.

Scrivi un sedici in numeri arabi.


sedici

Sono le sedici e venti.


viola

zobacz też: Indeks: Włoski - Instrumenty muzyczne


viola

zobacz też: Indeks: Włoski - Kolory


viola

zobacz też: Indeks: Włoski - Kolory


undici

zobacz też: Indeks:Włoski - Liczebniki

Mio figlio ha undici anni.

Sono le ore undici.

Abito al numero undici.


undici

Voglio puntare sull'undici.

Sono partito l'undici di marzo.

Mio nonno era dell'undici.

Cancella l'undici e scrivi dieci.

Ha vinto l'undici della Juventus.


undici

Ho appuntamento con il dottore alle undici.


corpo

Il termine "danza" esprime in generale l'arte di muovere il corpo.

Termin "taniec" ogólnie wyraża sztukę poruszania ciałem.

Bisogna prendersi cura del proprio corpo.


madre

(przysłowie) si bacia il fanciullo a cagion della madre, e la madre a cagion del fanciullo

zobacz też: Indeks:Włoski - Rodzina

Come si chiama tua madre?


una

używa się tylko przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego zaczynającymi się od spółgłoski; przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego zaczynającymi się od samogłoski ulega elizji przybierając formę un'; można jednak zawsze zastosować pełną formę rodzajnika nieokreślonego

zobacz też: un

Abbiamo finalmente una buona squadra di calcio.

Bologna è una città italiana.


loro

zobacz też: io • tu • lui • egli • esso • lei • ella • essa • noi • voi • loro • essi • esse

Loro parlano spesso al telefono.

(jako dopełnienie) ich, im, je, nimi, nich

Dì loro di venire.

Io, invece, non capisco loro.

Scrivi loro una lettera.

Ieri sono stata da loro.

Se fossi in loro, accetterei.

Gdybym był na ich miejscu, zgodziłbym się.

Puoi sempre contare su di loro.

Andiamo con loro in discoteca.

Parliamo di loro ogni giorno.

(jako podmiot i dopełnienie w formułach grzecznościowych) panowie, panie, państwo

Loro vanno al cinema stasera?


loro

La loro casa è molto spaziosa.


loro

Questa casa è più grande della loro.


abate

alternatywna pisownia: abbate


barca

(1.1-2) p.łac. barca < łac. baris < gr. βᾶρις

andare in barca

płynąć łódką

zobacz też: Indeks:Włoski - Transport


ami

2. lp, tryb oznajmujący czasu teraźniejszego (presente indicativo) od: amare

1. lp, tryb łączący czasu teraźniejszego (congiuntivo presente) od: amare

2. lp, tryb łączący czasu teraźniejszego (congiuntivo presente) od: amare

3. lp, tryb łączący czasu teraźniejszego (congiuntivo presente) od: amare

3. lp, tryb rozkazujący (imperativo) od: amare


capitale

Varsavia è la capitale della Polonia.


g

zobacz też: a • b • c • d • e • f • g • h • i • l • m • n • o • p • q • r • s • t • u • v • z

siódma litera włoskiego alfabetu, nazywana gi

minuskuła siódmej litery alfabetu zuluskiego


pace

Tutti gli uomini desiderano la pace.

In quella famiglia non c'è più pace.

Riposi in pace.


Bermuda

zobacz też: Indeks:Włoski - Kraje Ameryki