föra

prowadzić (w jakimś kierunku lub celu), kierować, wieść

prowadzić (jakąś działalność, np. rozmowy, wojnę)

prowadzić (jakieś przybory, np. pióro, smyczek), wodzić

mieć na składzie, w sklepie; handlować czymś


föra

prowadzić się, zachowywać się, nosić się


fjäll

por. flaga

skalista góra (sięgająca ponad górną granicę lasów); góry (zwł. skandynawskie)


gammelfarfar

pradziadek (od strony dowolnego dziadka)


morfarsfar

morfar + far (dosł. ojciec dziadka ze strony matki)

pradziadek (od strony dziadka ze strony matki)


farmorsfar

farmor + far (dosł. ojciec babci ze strony ojca)

pradziadek (od strony babci ze strony ojca)


farfarsfar

farfar + far (dosł. ojciec dziadka ze strony ojca)

pradziadek (od strony dziadka ze strony ojca)


mormorsfar

mormor + far (dosł. ojciec babci ze strony matki)

pradziadek (od strony babci ze strony matki)


flagga

fraza rzeczownikowa svenska flaggans dag

fraza czasownikowa hissa flaggan på halv stång

por. flagg

nie mylić z: flaga → płat; łuszczyć się

Svenska flaggan är blå och gul.


flagga

por. flagg

nie mylić z: flaga → płat; łuszczyć się


farmorsmor

farmor + mor (dosł. mama babci ze strony ojca)

prababcia (od strony babci ze strony ojca)


mormorsmor

mormor + mor (dosł. mama babci ze strony matki)

prababcia (od strony babci ze strony matki)


fråga

Den 70-åriga kunden tog tag vår 47-åriga chef Sofia i knät och frågade henne om hon skulle bli hans fru.

-letni klient złapał naszą 47-letnią szefową Sofię za kolano i zapytał, czy zostanie jego żoną.


morfarsmor

morfar + mor (dosł. mama dziadka ze strony matki)

prababcia (od strony dziadka ze strony matki)


bondgård

szw. bonde + gård → rolnik + gospodarstwo


sinne

fraza czasownikowa vara från sina sinnen

fraza przysłówkowa vid sina sinnes fulla bruk

wyczucie, poczucie, zacięcie, dryg, predyspozycja, skłonność


ganska

Det är ganska varmt i vattnet, åtminstone 18 grader.

W wodzie jest całkiem ciepło, przynajmniej 18 stopni.


gifta sig

Min syster gifte sig med en svensk och flyttade till Stockholm.

Moja siostra wyszła za mąż za Szweda i przeprowadziła się do Sztokholmu.


lärling

uczeń (stopień kwalifikacji zawodowych przed czeladnikiem)


aguti

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Ssaki


farfarsmor

prababcia (od strony dziadka ze strony ojca)


mästare

zobacz też: lärling • gesäll


käbbel

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Fałszywi przyjaciele


lina

fraza czasownikowa balansera på slak lina

zobacz też: rep • lina • tåg • tågvirke • tross • vajer • kabel • tamp • rev • streck • vant • snöre • tråd (liny i sznury)


Östersjön

dosł. Jezioro Wschodnie, gdyż leży na wschód od Szwecji, a w okresie mocarstwowości było uważane za „wewnętrzne jezioro” Królestwa Szwedzkiego


ordningstal

(1.1) szw. ordning + tal → porządek + liczba

zobacz też: räkneord • grundtal


nederländska

zobacz też: języki krajów Europy w języku szwedzkim


holländare

mężczyzna z holenderskiej prowincji Noord-Holland lub Zuid-Holland


gräsmatta

zobacz też: słowniczek terminów piłkarskich w języku szwedzkim


geologi

gr. γη + λόγος


holländsk

odnoszący się do holenderskich prowincji Noord-Holland i Zuid-Holland


nederländsk

por. holländsk; zobacz też: przymiotniki określające kraje Europy w języku szwedzkim


holländska

kobieta z holenderskiej prowincji Noord-Holland lub Zuid-Holland

dialekt języka holenderskiego używany w prowincjach Noord-Holland i Zuid-Holland


guldsmed

zobacz też: nazwy zawodów w języku szwedzkim


hyckla

zachowywać się w sposób niespójny pod względem zasad moralnych


jordgubbskräm

szw. jordgubbe + kräm → truskawka + krem


hållbar

FN har utsett 2011 till internationella skogsåret med avsikt att öka medvetandet kring hållbar utveckling och skogsbruk samt bevarandet av höga naturvården i skogen.

ONZ ogłosiło rok 2011 międzynarodowym rokiem lasu w celu wzrostu świadomości wokół trwałego rozwoju i gospodarki leśnej oraz zachowania wysokiego poziomu ochrony natury w lasach.


häck

nie mylić z: hack → nacięcie / sieczka / siekanie / zacinanie się / docinki


hoppas

zobacz też: hoppa


hög

ONZ ogłosiło rok 2011 międzynarodowym rokiem lasu w celu wzrostu świadomości wokół trwałego rozwoju i gospodarki leśnej oraz zachowania wysokiego poziomu ochrony natury w lasach


afrikaans

Afrikaans är Sydafrikas officiella språk.

Afrykanerski jest językiem urzędowym RPA.


körkort

köra (kierować (samochodem)) + kort (karta)


satsa

stawiać (określać przedmiot swojego zakładu)


igelkott

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim


satsning

postawienie (określenie przedmiotu swojego zakładu)


utom

Gdy przyimek utom łączy się z zaimkiem osobowym w roli obiektu, wtedy zaimek ten jest w przypadku ackusativ - jak zwykle dla przyimków. Np.: Jag känner alla utom henne. → Znam wszystkich oprócz niej. Gdy natomiast zaimek osobowy jest w roli podmiotu, wtedy jest - wyjątkowo - w przypadku nominativ. Np.: Alla utom jag känner henne. → Wszyscy oprócz mnie znają ją. Można wtedy uważać, że w takim użyciu utom funkcjonuje jako spójnik.


invånare

Sveriges invånare kallas svensk.


livlig

pełen życia, żywy, tętniący życiem, dziarski, ruchliwy, bujny, ożywiony, intensywny


hopp

Den antiguanska flaggan har två röda fält som symboliserar viljan till förändring och nytänkande, ett vitt fält för hopp, ett blått för Karibiska havet och ett svart för ursprunget i Afrika och en gul sol, som symboliserar självständigheten.

Flaga Antigui i Barbudy ma dwa czerwone pola, które symbolizują wolę zmian i myślenie w nowych kategoriach, białe pole oznacza nadzieję, niebieskie - Morze Karaibskie, czarne to pochodzenie z Afryki a żółte słońce symbolizuje niepodległość. (ze szwedzkiej Wikipedii


yr

mający zawrót głowy, mający mętlik w głowie, otumaniony, oszołomiony

żywiołowy, rozbrykany, rozhukany, dziki, niepohamowany


sjukdom

Hans fru dog efter en lång tids sjukdom.


klassa

klasyfikować, przydzielać do klasy, kategorii


jordbävning

(1.1) szw. jord + bäva → ziemia + trząść się

zobacz też: geografia w języku szwedzkim


karaktäristisk

inny, częściej używany wariant pisowni: karakteristisk


jultomte

(1.1) szw. jul + tomte → Boże Narodzenie + krasnal


kläder

fraza rzeczownikowa kejsarens nya kläder

W liczbie pojedynczej używa się: ett klädesplagg, bądź: ett plagg.

Hinner vi titta på kläder och annat också?

Zdążymy rozejrzeć się za ubraniami i czymś jeszcze?


ickespridningsavtalet

szw. icke + spridning + avtal → nie + rozprzestrzenianie się + układ

układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej


alka

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Ptaki


karakteristisk

inny, rzadziej używany wariant pisowni: karaktäristisk


idrott

st.nord. ið + þróttr → praca, pilność + odwaga, siła, moc

por. duń. idræt, far. ítrótt, ítróttur, isl. íþrótt, nbk. idrett, nn. idrett


godnatt

(zwrot grzecznościowy) łączny od: god natt


kollekthåv

szw. kollekt + håv → zbiórka pieniędzy podczas Mszy Św. + siatka na kiju

por. kollekttallrik

płócienna siatka na wysięgniku używana do zbierania pieniędzy na Mszy Świętej


håv

woreczek z siatki na kiju do łowienia (np. ryb, raków), kasarek, kaszorek; do łapania (np. motyli, ptaków)

woreczek na kiju do zbieranie datków w kościele, taca


kollekttallrik

szw. kollekt + tallrik → zbiórka pieniędzy na Mszy Św. + talerz

por. kollekthåv

talerz używany do zbierania pieniędzy na Mszy Świętej


klitoris

zobacz też: części ciała w języku szwedzkim


korsa

krzyżować (ustawiać coś na kształt krzyża)


sidokrockkudde

sid (strona) + o + krock (zderzenie) + kudde (poduszka)


krossa någons hjärta

zobacz też: frazeologizmy w języku szwedzkim


fängelsestraff

szw. fängelse + straff → więzienie + kara


angå

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim

Det angår mig inte, vad man säger om mig.


kråka

fraza rzeczownikowa det fina i kråksången

kråka → kruk są fałszywymi przyjaciółmi (właściwe jest: korp → kruk)

zobacz też: korp • kaja


krockkudde

szw. krock + kudde → zderzenie + poduszka


kulsprutepistol

szw. kulspruta + pistol → karabin maszynowy + pistolet


Falun

miasto w środkowej Szwecji, stolica Dalarna


skåp

fraza czasownikowa visa var skåpet ska stå


förälskad

Jag är förälskad i Emilia.


förälska sig

Emilia är så älsklig och vacker att jag kunde inte hålla mig från att förälska mig i henne.

Emilia jest taka kochana i piękna, że nie mogłem powstrzymać się od tego, by się w niej zakochać.


kyrkogård

(1.1) szw. kyrka + gård → kościół + ogród


ombudsman

(1.1) szw. ombud + man → reprezentant + człowiek


munk

por. nunna


orgelläktare

chór, miejsce na chór i organy kościelne


körsångerska

szw. kör + sångerska → chór + śpiewaczka


könsdiskriminering

szw. kön + diskriminering → płeć + dyskryminacja


bankomat

Var hittar jag närmaste bankomat?


tvätta

por. diska


tvätta

por. diska


anklagelse

zobacz też: förebråelse


skydda

chronić się, ochraniać się, osłaniać się, bronić się


linje

linia (8 kolejnych pól na szachownicy od brzegu jednego gracza do drugiego)


hörn

fraza czasownikowa måla in sig i ett hörn

por. vinkel • vrå

nie mylić z: horn → róg (na głowie), róg (instrument)

róg (styk dwu płaszczyzn lub linii), narożnik, kąt


frys

Har du verkligen aldrig frostat av din frys?

Naprawdę nigdy nie rozmrażałeś swojego zamrażalnika?


ihjäl

…wskazuje, że czynność określona czasownikiem prowadzi do śmierci (dosłownie lub w przenośni)… na śmierć


längtan

Jag förgås av längtan efter Emilia.


produktionslinje

szw. produktion + linje → produkcja + linia


läder

por. hud • skinn • skal


antibiotikum

gr. ἀντί + βιωτικός


musikinstrument

szw. musik + instrument → muzyka + instrument


-lös

zobacz słowa kończące się na „-lös”

hemlös

sömnlös

hopplös

barnlös

hjälplös


passa

pilnować czasu (np. odejścia pociągu, rozpoczęcia zebrania), zdążyć na coś


passa

uważać (na coś niebezpiecznego itp.), być ostrożnym


ununseptium

(1.1) zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne


virusinfektion

szw. virus + infektion → wirus + infekcja


ha en skruv lös

być lekko szalonym, głupim (dosł. mieć luźną śrubę)


skydd

imiesłów przeszły bierny (perfektparticip) od sky


skruv

zobacz też: spik • skruv • bult • nit (elementy łączące)

zob. mutter

kręcenie się wokół swojej osi (np. o piłce, skoczku do wody)


lönn

nie mylić z: lön → płaca


lönn

nie mylić z: lön → płaca


datorvirus

szw. dator (komputer) + szw. virus (wirus)


datorprogram

szw. dator + program → komputer + program


ensam

nie mylić z: själv


känna till

znać (pobieżnie, kojarzyć, wiedzieć o czyimś istnieniu)


sköta

Sju sjösjuka sjömän sköttes av sju sköna sjuksköterskor.

Siedem pięknych pielęgniarek opiekowało się siedmioma marynarzami chorymi na chorobę morską.


infektion

Huden skyddar mot infektioner och reglerar kroppstemperaturen.

Skóra chroni przed infekcjami i reguluje temperaturę ciała.


göteborgska

dialekt języka szwedzkiego używany w Göteborgu i okolicach


skjuta sig själv i foten

strzelić sobie w stopę, zrobić coś bardzo na własną niekorzyść


själv

nie mylić z: ensam


själv

den som gräver en grop åt andra, faller själv däri

nie mylić z: ensam


livmoderhals

(1.1) szw. livmoder + hals → macica + szyja


fager

piękny z pozoru (np. słowa, obietnice), złudny, obłudny


skön

osąd, opinia, zdanie, uznanie, widzimisię


på stående fot

od razu, na stojącej stopie (por. na jednej nodze)


stridsvagn

(1.1) szw. strid + vagn → walka + pojazd


hushållsarbete

(1.1) szw. hushåll + arbete → gospodarstwo domowe + praca

Hon gör allt hushållsarbete själv: hon tvättar, diskar, lagar mat och tar hand om barnen.

Ona sama wykonuje wszystkie prace domowe: pierze, zmywa, gotuje i opiekuje się dziećmi.


tango

Kan alla argentinare dansa tango?

Czy wszyscy Argentyńczycy potrafią tańczyć tango?


argentinare

Kan alla argentinare dansa tango?


colombiansk

Colombiansk flagga är gul, blå och röd.

Kolumbijska flaga jest żółta, niebieska i czerwona.


colombian

Colombias invånare kallas colombian.


skönhet

szw. skön + -het → piękny + przyrostek tworzący rzeczowniki


osthyvel

Jag har skurit mig i fingret med en osthyvel.


spanska

Spanska är ett officiellt språk i Spanien.

Hiszpański jest językiem urzędowym w Hiszpanii.


tredje världen

franc. tiers monde, określenie wymyślone przez Alfreda Sauvy w 1952 r.


e. Kr.

efter Kristus → n.e., naszej ery ( po Chrystusie, po narodzeniu Chrystusa)


f. Kr.

före Kristus → przed Chr., p.n.e., przed naszą erą ( przed Chrystusem, przed narodzeniem Chrystusa)


tredje gången gillt

por. andra gången gillt

…wyraża nadzieję, że za trzecim razem wszystko się udaje: do trzech razy sztuka; (dosł. trzeci raz obowiązujący)


territorialvatten

szw. territorial + vatten → terytorialny + woda


län

Szwecja jest podzielona na 21 länów

zobacz też: kommun • Indeks:Szwedzki - Geografia

jednostka samorządu terytorialnego w Szwecji


påskeld

ogień wielkanocny jest rozpalany w Wielką Sobotę wieczorem, jest to szwedzki zwyczaj wywodzący się z czasów pogańskich


kommunal

odnoszący się do komun (jednostki podziału terytorialnego w Szwecji i Finlandii)


dra ned

ściągać (zdejmować obrus ze stołu, flagę z masztu)


parlamentsval

szw. parlament + val → parlament + wybory


uppbära

zobacz warianty: bära upp

pobierać, inkasować coś należnego, zwł. regularnie, np. pensję, emeryturę

znosić np. krytykę, zarzuty, wytrzymywać, cierpieć


regionalval

szw. regional + val → regionalny + wybory


planka

wślizgiwać się bez opłaty (zwykle na teren ogrodzony, często przeskakując jakieś zagrody)


planka

ściągać, kopiować, kalkować, zżynać, odpisywać, popełniać plagiat; (oryginalnie: odrysowywać na desce rysunkowej)


fackföreningsval

szw. fackförening + val → związek zawodowy + wybory


kommunalval

szw. kommunal + val → komunalny + wybory


två sina händer

wyrzekać się odpowiedzialności lub współuczestnictwa, umywać ręce


annandag påsk

zobacz też: fastlagen • fastlagssöndagen / köttsöndagen • blåmåndagen / fläskmåndagen / korvmåndagen • fettisdagen / vita tisdagen • fastan / fastetiden / påskfastan • askonsdagen • midfastosöndagen • stilla veckan / passionsveckan / dymmelveckan • palmsöndagen • blåmåndagen • vita tisdagen • dymmelonsdagen • skärtorsdagen • långfredagen • påsk • påskafton • påsknatten • påskdagen • annandag påsk • påskveckan (okres wielkanocny)

Poniedziałek Wielkanocny, lany poniedziałek


presidentval

szw. president + val → prezydent + wybory


dra ut

przeciągać się, trwać dłużej niż było to zaplanowane


Göteborg

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Geografia


ta av sig

zdjąć, ściągać (ubranie, buty, biżuterię z siebie)


påskfjäder

(1.1) szw. påsk + fjäder → Wielkanoc + pióro

Szwedzi mają zwyczaj zdobienia na Wielkanoc gałęzi drzew kolorowymi piórami


knycka

wzruszyć (np. głową, ramionami), szarpnąć


knycka

ukraść, buchnąć, gwizdnąć, świsnąć, zwędzić


minne

fraza przysłówkowa med någons goda minne


dra på

zobacz też: dra på sig


dra in

zobacz warianty: draga in • indra

wciągać coś (np. powietrze, brzuch), wnosić (np. błoto do domu)

wciągać kogoś, wmieszać (np. w mętne interesy)

ściągać (np. podatki), wnosić (np. kapitał), przynosić (np. zysk)

odwoływać, unieważniać, odbierać (np. prawo jazdy, zasiłek, pozwolenie)

zmniejszać, ograniczać, obcinać (np. wydatki, koszty)

wkraczać, nachodzić, wtargnąć (np. o burzy)


medeltid

zwykle w formie określonej

På medeltiden gifte sig många kvinnor i väldigt ung ålder.

W średniowieczu wiele kobiet wychodziło za mąż w bardzo młodym wieku.


påskdag

(1.1) szw. påsk + dag → Wielkanoc + dzień

(zwykle w formie określonej liczby pojedynczej: påskdagen) Niedziela Wielkanocna


vikt

imiesłów przeszły bierny (perfektparticip) od vika


långfredag

(zwykle w formie określonej långfredagen) Wielki Piątek


mygga

zobacz też: owady w języku szwedzkim


dra på sig

zobacz też: dra på


sno

uwijać się, zwijać się, krzątać się, biegać


sno

zawinąć się, zaplątać się, zagmatwać się


nedslag

uderzenie w dół (zwłaszcza odnośnie uderzeń w klawisze podczas pisania)


femininum

zobacz też: maskulinum • neutrum • utrum


moskit

zobacz też: owady w języku szwedzkim


neutrum

zobacz też: maskulinum • femininum • utrum


näve

(silna) dłoń, graba; zaciśnięta dłoń: pięść, kułak


nötknäckare

(1.1) szw. nöt + knäcka → orzech + rozłupywać


historik

historia (użytkowania, działania, zmian itp.)


nedslagen

zobacz warianty: nerslagen


nedslagen

zobacz warianty: nerslagen

imiesłów przeszły bierny (perfektparticip) od slå ned


koala

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Zwierzęta


munkavle

zobacz warianty: munkavel

zobacz też: munskydd • munkorg • ögonbindel • skygglapp

…przedmiot wkładany do ust, aby uniemożliwić wydobywanie głosu, knebel

…coś, co ogranicza swobodę wypowiadania się, knebel


operativsystemskärna

szw. operativsystem + kärna → system operacyjny + jądro


mopsa sig

szw. mops + -a → mops + …tworzy czasownik


Saint John's

Saint John's har varit administrativt centrum för öarna sedan de först koloniserades 1632, och blev huvudstad då öarna blev självständiga 1981.

Saint John's było centrum administracyjnym wysp odkąd zostały skolonizowane w 1632 roku i zostało stolicą, gdy wyspy stały się niepodległe w 1981 roku. (ze szwedzkiej Wikipedii


São Tomé

São Tomé är São Tomé och Príncipes huvudstad.

São Tomé jest stolicą Wysp Świętego Tomasza i Książęcej.


komplex

kompleks (niesłuszny pogląd człowieka o określonym natężeniu u niego określonej cechy)


äppelkaka

(1.1) szw. äpple + kaka → jabłko + ciasto

zobacz też: äppelpaj


chokladkaka

szw. choklad + kaka → czekolada + ciasto


ana ugglor i mossen

zobacz też: det är ugglor i mossen

zobacz też: frazeologizmy w języku szwedzkim

przeczuwać, że coś idzie nie tak; wyczuwać sowy na bagnie


skyldig

winny (ponoszący winę, odpowiedzialny za coś)


peppar, peppar, ta i trä

Jest to dawne zaklęcie. Posypywanie pieprzem miało odstraszać złe moce, które chciałyby ukarać człowieka za doznane powodzenie. Natomiast złapanie za drzewo (czy może raczej pukanie w nie) miało odstraszać złe duchy, które w nim ponoć mieszkały. W czasach mniej dawnych, chrześcijańskich, drzewo prawdopodobnie symbolizowało krzyż Jezusa. Był wtedy nawet rozpowszechniony handel drzazgami drzewnymi pochodzącymi ponoć z krzyża, na którym był ukrzyżowany Jezus. "Złapanie za drzewo" mogło wtedy oznaczać szukanie opieki u Jezusa.

zobacz warianty: peppar peppar

odpukaj w niemalowane drewno!; (dosł. pieprz, pieprz, złap za drzewo)


kokain

Belize har blivit en stor knutpunkt för den sydamerikanska kokainhandeln.

Belize stało się dużym punktem węzłowym dla południowoamerykańskiego handlu kokainą.


anordna

urządzać, przygotowywać, aranżować, organizować


anslag

lekkie uderzenie w klawisze (np. fortepianu)


ankomma

zobacz warianty: komma an

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim

przybywać, przyjeżdżać (np. pociąg), przychodzić (np. korespondencja)


anlete

por. nuna • nylle • plyte • feja • fejs


akne

inny zapis: acne

zobacz też: choroby w języku szwedzkim


anklagelseskrift

szw. anklagelse + skrift → oskarżenie + pismo


anförtro

(o wiadomości) zwierzać (np. tajemnicę), wyznawać

(o rzeczy, zadaniu itp.) powierzać, zawierzać


attiralj

Zwykle w liczbie mnogiej.


Ystad

łac. domus ystaensis, w XIII wieku pisane Ystath


anförvant

zobacz też: bundsförvant • trosförvant

zobacz też: anförvant • anhörig • bekant • broder • följeslagare • frände • gelike • kollega • kompanjon • parhäst • partner • släkting • vän (przyjazne związki między ludźmi)


titta

Vi tittar på TV.


handla

Jag handlar på vägen hem.


konversation

Mamma går på en kurs i fransk konversation.

Mama idzie na kurs konwersacji z francuskiego.


diskutera

Pappa diskuterar politik med sina partivänner.

Tata dyskutuje o polityce ze swoimi kolegami z partii.


förälder

Dina föräldrar ska ju gå på konsert.


ande

zobacz też nagranie wymowy formy określonej anden


riktig

Han är en riktig nattuggla.


aning

szw. ana + -ing → przeczuwać; domyślać się + …tworzy rzeczownik


älv

rzeka (tylko w odniesieniu do rwących skandynawskich rzek)


arkebusera

od 1605, franc. arquebuser → rozstrzelać


arbetslag

(1.1) szw. arbete + lag → praca + zespół

por. lagarbete

ekipa; zespół, który razem nad czymś pracuje


nattuggla

Han är en riktig nattuggla.


partivän

(1.1) szw. parti + vän → partia + przyjaciel


förrän

zobacz warianty: förrn • förrns • förräns • förrens • föräns • förens

W wyrażeniach bez przeczenia używa się tills.

(w wyrażeniach z przeczeniem) zanim, nim, aż do

Jag kan inte komma förrän i morgon.

Nie mogę przyjść aż do jutra. / Mogę przyjść dopiero jutro.


eftermiddag

Han kommer hem på eftermiddagen.


åt

Sjukhuset ligger åt söder.


teve

Vi tittar på teve.


avstånd

Avståndet från Sveriges sydligaste till nordligaste punkt är nästan 1600 kilometer.

Odległość między najbardziej na południe i najbardziej na północ wysuniętym punktem Szwecji wynosi prawie 1600 kilometrów.


än

…wskazująca, że coś do tej pory trwa lub jeszcze nie zaszło… jeszcze, wciąż, nadal, ciągle

…wskazująca, że coś nastąpi lub nie nastąpi w przyszłości… jeszcze

…wskazująca, że coś się powtórzy w przyszłości… jeszcze

…wskazująca zwiększenie stopnia jakiejś cechy… jeszcze, jeszcze bardziej

…w konstrukcjach z zaimkami pytajnymi wskazując na dowolność tego, oznacza zaimek… bądź


ålderdomlig

dawny, starodawny, stary, sędziwy, wiekowy


åsikt

De flesta konflikter uppstår av att man har olika åsikter.

Większość konfliktów wynika z tego, że ludzie mają odmienne poglądy.


amiral

arab. أميرالبحار


amfiteater

gr. άμφιθέατρον


årtal

rok, data (liczba określająca ilość lat)


sushi

Sushi är en japansk maträtt.


summit

regularna forma: simmat


barsk

cierpki, nieprzyjemny, opryskliwy, szorstki


bättra

poprawiać, doskonalić, usprawniać, uszlachetniać


bakgrund

Röda blommor bryter av mot den lugna bakgrunden.

Czerwone kwiaty kontrastują ze spokojnym tłem.


bedöma

Han bedömde att pengarna skulle räcka.

Skadorna bedömdes kosta omkring trettio fem tusen kronor.

Straty oszacowano na około trzydzieści pięć tysięcy koron.


behandla

traktować (mieć stosunek do czego/kogoś)


bekymmer

utrapienie, kłopot, niepokój, obawa, trwoga


barm

fraza czasownikowa nära en orm vid sin barm

zobacz też: förbarma sig • barmhärtig • erbarmlig


bergig

Madeira är en bergig ö i Atlanten.

Madera jest górzystą wyspą na Atlantyku.


bäck

przysłowie bättre stämma i bäcken än i ån

nie mylić z: bäcken → miednica

nie mylić z: back → obrońca; do tyłu; skrzynka

zobacz też: ström • eda • fors • rännil • bäck • jokk • å • flod • älv • biflod • kanal (płynąca woda)


asp

por. karp


backe

fraza rzeczownikowa backe upp och backe ner

nie mylić z: back → obrońca; bieg wsteczny; do tyłu; skrzynka

zobacz też: geografia w języku szwedzkim

ziemia, grunt (często o najbliższym otoczeniu)


besvärlig

por. påfrestande

uciążliwy, kłopotliwy, uciążliwy, trudny, ciężki


betrakta

Lena betraktar sig i spegeln från morgon till kväll.

przegląda się w lustrze od rana do wieczora.


beskickning

< daw. szw. beskicka → wysyłać ze zleceniem


bordlägga

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim


certifikat

certyfikat, akt, dokument, świadectwo, zaświadczenie


TV

Vi tittar på TV.


bragd

imiesłów przeszły bierny (perfektparticip) od bringa


böld

zobacz też: furunkel • karbunkel


bulvan

wabik (zwł. przy polowaniu na ptaki), przynęta

manekin (np. wystawowy, do treningu fechtunku), kukła


chaufför

zobacz też: nazwy zawodów w języku szwedzkim


bejaka

szw. be- + jaka → …wyraża przechodniość + przytakiwać

nie mylić z: belacka → obmawiać

przytakiwać czemuś, potwierdzać, akceptować, aprobować

być pozytywnym do czegoś, mile coś widzieć, przyklaskiwać, afirmować


böja

nie mylić z: boja → kajdanki


böja

nie mylić z: boja → kajdanki

zginać się, giąć się, nachylać się, kłaniać się

podporządkowywać się, poddawać się, uginać się


beskedlig

szw. besked + -lig → daw. umiar + …tworzy przymiotnik

fraza przymiotnikowa snäll och beskedlig

skromny, umiarkowany, przeciętny, bezpretensjonalny


brandman

(1.1) szw. brand + man → pożar + mężczyzna


blidka

uspokajać, łagodzić, koić, ubłagać, udobruchać

Människor trodde att de med hjälp av musiken kunde blidka gudarna och fördriva onda andar.

Ludzie wierzyli, że muzyką mogą udobruchać bogów i wypędzać złe duchy.

Hans beslut var så orubbligt att han inte ens lät sig blidkas av hennes ångerfyllda ursäkter.

Jego decyzja była tak nieugięta, że nawet nie dał się ubłagać jej pełnym skruchy przeprosinom.


blidka

Hon var inte den som lät blidka sig utan vidare.

Nie należała do tych, co tak łatwo dają się ubłagać.


beundransvärd

(1.1) szw. beundran + värd → podziw + wart


blyertspenna

Med en pennvässare vässar man pennor, företrädesvis blyertspennor.

Temperówka służy do ostrzenia ołówków, w szczególności ołówków grafitowych.


cigarettändare

szw. cigar + tändare → cygaro + zapalniczka


budbärare

szw. bud + bära + -are → wiadomość + nieść + przyrostek tworzący rzeczownik


brevväxla

De två författarna brevväxlade regelbundet.

Ci dwaj pisarze regularnie ze sobą korespondowali.

Hon brevväxlar med några av sina gamla elever.

Ona koresponduje z niektórymi ze swoich dawnych uczniów.


bock

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim


äggröra

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Jedzenie


gitarr

På tisdagarna lär jag mig att spela gitarr.


lektion

När ringklockan ringer, lektionen börjar


praktikant

Jag är praktikant på en svensk firma.

Jestem praktykantem w szwedzkiej firmie.


tröja

Mormor har stickat en tröja.


följa

zobacz też: gå

Vill du följa med oss?


genast

Han vill ut och cykla genast.

Chce natychmiast wyjść na zewnątrz i jeździć na rowerze.


detsamma

Två veckor är detsamma som fjorton dagar.

Dwa tygodnie to to samo, co czternaście dni.


flera

De har flera klockor.


hända

Vad händer på lördagar och söndagar då?


medellivslängd

Medellivslängden i Sverige är sjuttiofem år för män och åttioett för kvinnor.

Przeciętna długość życia mężczyzn w Szwecji wynosi siedemdziesiąt pięć lat, a kobiet - osiemdziesiąt jeden lat.


lägenhet

zobacz też: budynki i pomieszczenia w języku szwedzkim

Hennes lägenhet är mycket billig men också mycket trevlig.

Jej mieszkanie jest bardzo tanie, ale też bardzo wygodne.


enhetlig

Ända in i vår tid var Sveriges befolkning mycket enhetlig både vad beträffar etniskt ursprung, språk, religion och kultur.

Aż do naszych czasów ludność Szwecji była bardzo jednolita zarówno jeśli chodzi o pochodzenie etniczne, jak i język, religię i kulturę.


halvår

Ett halvår har tjugosex veckor.


vispgrädde

Han stannar i sängen för han vet att hans mamma kommer med choklad med vispgrädde på sängen till honom.

Zostaje w łóżku, bo wie, że jego mama przyjdzie z czekoladą z bitą śmietaną do jego łóżka.


mångkulturell

De har bidragit till att göra Sverige till en mångkulturell nation.

Przyczynili się do zrobienia ze Szwecji narodu wielokulturowego.


bidraga

dopuszczalna jest też forma att bidra


jogga

I morgon bitti ska jag jogga i skogen.


huvudsakligen

Politiska flyktingar kom till Sverige huvudsakligen på 60- och 70-talet.

Polityczni uchodźcy przybyli do Szwecji głównie w latach 60. i 70.


Stilla havet

Inget världshav är så rikt på öar som Stilla havet.

Żaden ocean nie jest tak bogaty w wyspy co Ocean Spokojny.


sommarstuga

Har ni plats för oss allesammans i sommarstugan?

Macie miejsce dla nas wszystkich razem w domku letniskowym?


bister

(o osobach, zachowaniu itp.) surowy, ostry, szorstki, cierpki

(o warunkach) ciężki, srogi, ostry, twardy, surowy, dojmujący

poważny, ponury, posępny, przygnębiający


vakna på fel sida

wstać z łóżka lewą nogą ( obudzić się po złej stronie)


störa

Där kan vi spela vår egen musik utan att störa någon.

Tam możemy grać naszą własną muzykę bez przeszkadzania komukolwiek.


kille

Vi killar sover i gäststugan.


i synnerhet

Under 60- och 70-talet kom en halv miljon utlänningar till Sverige för att arbeta, i synnerhet från Finland, men också från Jugoslavien, Grekland och Turkiet.

W latach 60-tych i 70-tych do Szwecji przybyło miliona obcokrajowców do pracy, zwłaszcza z Finlandii, ale też z Jugosławii, Grecji i Turcji.


ekonomisk

De kom av ekonomiska skäl.


urholka

Droppen urholkar stenen.


storma

Havet är vackert både när det stormar och när det är lugnt.

Morze jest piękne zarówno kiedy jest wichura i kiedy jest spokojne.


utlänning

Under 60- och 70-talet kom en halv miljon utlänningar till Sverige för att arbeta.

W latach 60. i 70. do Szwecji przybyło pół miliona obcokrajowców do pracy.


vakna

Kan du väcka mig, för jag vaknar nog inte själv.

Możesz mnie obudzić, bo sam się chyba nie obudzę.


väcka

por. vakna


minoritet

De enda minoriteterna av betydelse var ungefär 15 000 lappar i norr och finnar.

Jedyną mniejszością o większym znaczeniu było około 15 000 Lapończyków na północy i Finów.


idrottsklubb

På lördagarna går jag till min idrottsklubb.

W soboty chodzę do mojego klubu sportowego.


stuga

zobacz też: torp • koja • kåk • tjäll


kyrkklocka

(1.1) szw. kyrka + klocka → kościół + dzwon

Kyrkklocka är en klocka, som ringer i kyrka.

Dzwon kościelny to dzwon, który dzwoni w kościele.


däck

På vintern måste alla bilar ha vinterdäck.

Zimą wszystkie samochody muszą mieć opony zimowe.


dvala

Ligger alla djur i vinterdvala?

Czy wszystkie zwierzęta zapadają w sen zimowy?


brygga

De dansar på bryggan.


brygga

(kawę) parzyć, zaparzać; (piwo) warzyć; (poncz) przyrządzać

Var snäll och brygg kaffe, tack!


satellitstat

szw. satellit + stat → satelita + państwo


amalgam

łac. amalgama < arab. عمل الجماع ('amal al-jamāʿa)


vintergata

I vintergator finns det flera stjärnor.


fotbollsmatch

szw. fotboll + match → piłka nożna + mecz

zobacz też: słowniczek terminów piłkarskich w języku szwedzkim

På eftermiddagen går jag och pappa på fotbollsmatch.

Popołudniem idę z tatą na mecz piłki nożnej.


vintergäck

Vintergäck börjar ibland blomma redan i februari.

Tojad zimowy czasami zaczyna zakwitać już w lutym. http://linnaeus.nrm.se/flora/di/ranuncula/erant/eranhye.html


gäststuga

Vi killar sover i gäststugan.


vardagsrum

szw. vardag + rum → dzień powszedni + pokój

Vi har två sovrum och ett stort vardagsrum med öppen spis.

Mamy dwie sypialnie i duży pokój dzienny z kominkiem.


galax

Den galax som solen befinner sig i är Vintergatan.

Galaktyka, w której znajduje się Słońce to Droga Mleczna. http://sv.wikipedia.org/wiki/Galax


utlänningshat

szwe utlänning + -s- + hat → nienawiść do obcokrajowców


födelsedag

Det är hans födelsedag.


lära

På tisdagarna lär jag mig spela gitarr.


lära

termin (nauka rzemiosła), praktyka zawodowa


våningssäng

(1.1) szw. våning + säng → piętro + łóżko

Jag köpte en våningssäng.


svampförgiftning

szw. svamp + förgiftning → grzyb + zatrucie


ofta

Hur ofta går du till Sverige?


skridskoåkning

Tycker du om skridskoåkning?


ringklocka

zobacz też: klocka • bjällra • skälla • pingla • handklocka • ringklocka • dörrklocka • primklocka • koskälla • kyrkklocka • slagklocka • vällingklocka (dzwonki i dzwony)

dzwonek (np. na budziku, na rowerze, szkolny)

När ringklockan ringer, lektionen börjar


populär

Skridskoåkning är inte så populär vintersport.

Łyżwiarstwo nie jest tak popularnym sportem zimowym.


skridskoåkerska

Min syster är skridskoåkerska.


vintertid

Vintertiden börjar i oktober.

Czas zimowy rozpoczyna się w październiku.


vinterdvala

Ligger alla djur i vinterdvala?


skridskoåkare

Min bror är skridskoåkare.


skridsko

(1.1) szw. skrida (ślizgać się) + sko (but)

På vintern åker vi skidor eller skridskor.


därför

nie mylić z: härför → dla tego


skridskobana

Skulle du vilja gå till en skridskobana?


kanske

Det är kanske lösningen.

Kanske är det lösningen.

Det kan man kanske säga.

Det är en kanske bra lösning.


kanske

a) - odmienna od (1.1), gdy „kanske” funkcjonuje jako przysłówek - ma źródło etymologiczne: kanske … < kan ske att …

…nadaje zdaniu lub jego części charakter przypuszczenia: może, być może

Kanske det är lösningen.

Det kanske man kan säga.

Det kan man säga kanske.

Han kanske kommer i morgon.

Han kanske inte kommer i morgon.

Han kommer i morgon eller kanske nästa vecka.

On przyjdzie jutro albo może w następnym tygodniu.

…w pytaniu wyrażającym prośbę, apel itp: może

Du skulle kanske vilja hjälpa mig?

…w pytaniu wyrażającym oburzenie czymś niewłaściwym: może

Skulle jag kanske göra allt arbetet ensam?


kanske

Kommer du i morgon? — Kanske, kanske inte.

Czy przyjdziesz jutro? — Może, a może nie.


ekonomi

att ha god ekonomi

znajdować się w dobrej sytuacji materialnej


döv

Min bror föddes döv på ena örat.

Mój brat urodził się głuchy na jedno ucho.


dröm

marzenie, sen (wymarzony plan na przyszłość)


dussin

Vi behöver 3 liter mjölk, bröd, ett halvt kilo smör, en bit ost och ett dussin ägg.

Potrzebujemy 3 litry mleka, chleb, pół kilograma masła, kawałek sera i tuzin jajek.


dels

(we frazie spójnikowej dels … dels) częściowo, po części, bądź, albo


eksem

zobacz też: choroby w języku szwedzkim


ebb

zobacz też: geografia w języku szwedzkim


djup

(o kolorach) głęboki, intensywny, ciemny

(o uczuciach, śnie, oddechu, kryzysie itp.) głęboki


effektivitet

efektywność, skuteczność, sprawność, wydajność


present

Han fick många presenter.


domprost

szw. dom + prost → katedra + zasłużony kapłan


enfald

głupota, bezmyślność, naiwność, prostoduszność


enfaldig

niemądry, głupi, ograniczony, naiwny, łatwowierny


evinnerlig

bezustanny, nieustanny, nieustający, ustawiczny, wieczny


hästskoform

hästsko (podkowa) + form (forma, kształt)


hästhandlare

(1.1) szw. häst + handlare → koń + handlarz


svans

zobacz też: części ciała zwierząt w języku szwedzkim


vandra

En saga som har vandrat från Sydeuropa till Norden.

Bajka, która zawędrowała z południowej Europy do krajów skandynawskich.


hästskötare

szw. häst + skötare → koń + osoba opiekująca się


bitti

I morgon bitti ska jag jogga i skogen.


smutta

szw. smutt + -a → łyczek + …tworzy czasownik

popijać (powoli, małymi łykami); smakować


insupa

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim


bre ut sig

rozciągać się, rozpościerać się, roztaczać się


släpa

nie mylić z: släppa → puszczać


släpa

nie mylić z: släppa → puszczać

ciągnąć się, wlec się po czymś (np. o sukience)


släpa

nie mylić z: släppa → puszczać


bett

nie mylić z: bet → wpadka

por. betsel

rana od ugryzienia, ugryzienie; rana od ukąszenia, ukąszenie

(o narzędziach tnących) zdolność cięcia, ostrość


bett

nie mylić z: bet → wpadka


fä

(zbiorowo) zwierzęta hodowlane (zazwyczaj nie o psach lub kotach), bydło

(o ludziach) bydlak, łajdak, drań, kanalia, podlec


färsk

Grönsaker och frukt köper jag på torget för där är allting färskare och billigare.

Warzywa i owoce kupię na rynku, ponieważ tam wszystko jest świeższe i tańsze.


fält

Den antiguanska flaggan har två röda fält som symboliserar viljan till förändring och nytänkande, ett vitt fält för hopp, ett blått för Karibiska havet och ett svart för ursprunget i Afrika och en gul sol, som symboliserar självständigheten.

Flaga Antigui i Barbudy ma dwa czerwone pola, które symbolizują wolę zmian i myślenie w nowych kategoriach, białe pole oznacza nadzieję, niebieskie - Morze Karaibskie, czarne to pochodzenie z Afryki a żółte słońce symbolizuje niepodległość. (ze szwedzkiej Wikipedii


fjäril

zobacz też: owady w języku szwedzkim


fiskare

zobacz też: nazwy zawodów w języku szwedzkim


för att

För att få ett jobb i Irland måste du förkovra dig i engelska.

Aby dostać pracę w Irlandii, musisz podciągnąć się z angielskiego.


flack

por. flak


förbättra

doskonalić, polepszać, poprawiać, usprawniać


flink

prędki i zwinny, szybki i zręczny (zwł. o palcach, rękach), żwawy


fördel

Det vackra ansiktet på svenskan Sofia, företagets chef, är dess stora fördel.

Piękna twarz Szwedki Sofii, szefowej przedsiębiorstwa, jest jego dużą zaletą.


föreställning

Föreställningen börjar klockan halv trettio.

Przedstawienie zaczyna się o wpół do trzynastej.


följd

następstwo, skutek, konsekwencja, rezultat, efekt


följd

imiesłów przeszły bierny (perfektparticip) od följa


forntida

antyczny, dawny, starodawny, starożytny, stary, zabytkowy


förgången

imiesłów przeszły bierny (perfektparticip) od förgå


förvalta

administrować, gospodarować, kierować, zarządzać


förmoda

por. tro • gissa


flott

por. späck


flott

por. späck

(o statku) płynący (a nie stojący na mieliźnie)


förnuft

fraza czasownikowa ta sitt förnuft till fånga


fullborda

dokonywać, realizować, spełniać, ukończyć


flyktig

szw. flykt + -ig → lot + …tworzy przymiotnik

przelotny, ulotny, efemeryczny, nietrwały, powierzchowny, pobieżny


förlossningsavdelning

(1.1) szw. förlossning + avdelning → poród + oddział

zobacz też: förlossningshem

porodówka, oddział porodowy (w szpitalu)


fordra

nie mylić z: fördra → wytrzymywać

wymagać (np. posłuszeństwa), domagać się, żądać


fordra

nie mylić z: fördra → wytrzymywać


fasta

(zwykle w formie określonej liczby pojedynczej: fastan) Wielki Post (czasem włącznie z trzema poprzednimi dniami)


fasta

…wskazuje, że czynność określona czasownikiem ma trwały rezultat


föreslå

szw. före- + slå → przed- + rzucać (w sensie abstrakcyjnym)

nie mylić z: förslå → wystarczać; różnica ta jest najwyraźniej widoczna w mowie: före- jest akcentowane, podczas gdy för- nie jest


dra ihop sig

Det drar ihop sig till regn.


tillsammans

por. ihop • samman


förslå

szw. för- + slå → wyraża wyolbrzymienie + uderzać (abstrakcyjnie)

nie mylić z: föreslå → proponować; różnica ta jest najwyraźniej widoczna w mowie: för- nie jest akcentowane, podczas gdy före- jest


föredra

zobacz warianty: föredraga

nie mylić z: fördra → wytrzymywać


fräsa

nie mylić z: frasa → szeleścić


fräsa

nie mylić z: frasa → szeleścić


fröjd

nie mylić z: frejd → poważanie


föga

(obecnie tylko w zwrotach) łagodność, potulność


främmande

obcy, zagraniczny, nieznany, nieswój, cudzy


förekomma

szw. före- + komma → przed- + przychodzić

fraza przysłówkowa på förekommen anledning

przysłowie bättre att förekomma än att förekommas

por. föregå


förekomma

por. föregå


föredrag

szw. före- + draga → przed- + ciągnąć opowieść

nie mylić z: fördrag → umowa, cierpliwość

(o mowie, muzyce) sposób przedstawienia lub wykonania


farväl

Farväl min vän!


farväl

zobacz też: adjö • ajö • ajöss • farväl • på återseende • tack och hej • hej • hej, hej • hej då • hej med dig • hej så länge • vi ses (pożegnanie)

(zwrot grzecznościowy) …podn. pożegnanie: żegnaj!


förman

(1.1) szw. för- + man → przed- + tu: członek grupy


försmå

szw. för- + små → …wyraża przeobrażenie + małe

gardzić, pogardzać, wzgardzać, lekceważyć


fördrag

szw. för- + draga → …wyraża realizację + dążyć

fraza rzeczownikowa Nordatlantiska Fördragsorganisationen

nie mylić z: föredrag → odczyt

porozumienie, umowa, układ, pakt, traktat

cierpliwość, pobłażliwość, wyrozumiałość, tolerancyjność


förtära

szw. för- + tära → …wyraża realizację + zużywać


samman

…wskazuje, że czynność określona czasownikiem coś łączy, skupia itp… razem, wspólnie, do kupy


fras

poprawna konstrukcja gramatyczna, wyrażenie, fraza


fras

nie mylić z: fräs → syk

zobacz też: fras • knaster • kras • prassel • rassel • sprak (odgłosy trzaskania)


ihop

…wskazuje, że czynność określona czasownikiem prowadzi do złączenia, skupienia itp… do kupy, razem, wspólnie


förse

st.szw. forsea → doglądać, szw. för- + se → przedrostek wyrażający realizację + oglądać


förneka

szw. för- + neka → …wyraża realizację + przeczyć


förneka

nie być wiernym sobie (np. swoim zasadom), nie być sobą


frekvens

frekwencja (ilość obecnych, biorących udział)


solsken

Det ska bli solsken imorgon.


medan

Vill ni bada medan solen skiner?

Chcecie popływać podczas gdy świeci słońce?


tänka

Vad tänker du göra?

Jag tänker på dig.


samlas

zobacz też: samla


blixtra

Titta, det blixtrar!


öken

Sahara är den största öknen i världen.

Sahara jest największą pustynią na świecie.


komma samman

zobacz warianty: sammankomma

zbierać się, ściągać w jedno miejsce, spotykać się


arg som ett bi

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Porównania (Liknelser)

przen. figura stylistyczna: porównanie (liknelse) zły jak osa; (dosł. zły jak pszczoła)


sandlåda

Barnen leker i sandlådan.


länge

Stanna inte för länge på stranden.


satellitbild

satellit (satelita) + bild (zdjęcie, obrazek)


spränga

Huset sprängdes i luften.


i förrgår

I förrgår köpte jag en ny bil.


växla

Jag måste växla pengar.


matsäck

Jag hade planerat att vi skulle segla ut till en liten ö och ta matsäck med oss.

Zaplanowałem, że pożeglujemy na małą wyspę i weźmiemy ze sobą suchy prowiant.


spara

Vi sparar pengar till en bil.


tidning

Det står i tidningen.


sparbanksbok

spara (oszczędzać) + bank (bank) + bok (książka)

książeczka banku oszczędnościowego (kasy oszczędnościowej)

Kan du sätta in pengarna som jag fick på födelsedagen på min sparbanksbok?

Możesz wpłacić pieniądze, które dostałem na urodziny, na moją książeczkę oszczędnościową?


samla

zobacz też: samlas


molnig

Vädret är inte så fint idag för himlen är molnig.

Pogoda nie jest dziś zbyt piękna, ponieważ niebo jest zachmurzone.


hagla

Titta, det haglar.

zasypywać, spadać na kogoś w dużej ilości (o rzeczach niematerialnych)


flitig som ett bi

przen. figura stylistyczna: porównanie (liknelse) bardzo pracowity, pracowity jak pszczółka, pracowity jak mrówka; (dosł. pracowity jak pszczoła)


mulen

Fiskar brukar nappa när det är mulet som idag.

Ryby zwykle biorą, kiedy jest pochmurno jak dziś.


expediera

Kan du expediera mig?


lösa in

Jag skulle vilja lösa in de här resecheckarna.

Chciałbym zrealizować te czeki podróżne.


inte värd ett rött öre

dosł. niewart jednego czerwonego öre (1 öre, 1/100 korony, najmniej warta moneta w Szwecji, była od 1873 r. bita z miedzi, co nadawało jej czerwonawą barwę)

por. inte ett rött öre • inte ett ruttet öre • inte ett korvöre

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Związki frazeologiczne


lösa

Jag måste lösa biljett.


räcka

fraza czasownikowa räcka en hjälpande hand

nie mylić z: räka → krewetka


räcka

nie mylić z: räka → krewetka

sięgać (np. do kolan), dosięgać, dostawać, dochodzić

starczać, wystarczać, być wystarczającym

Jag har bara tjugo kronor. Räcker det?


räcka

nie mylić z: räka → krewetka


tjugokronorssedel

Kan du växla en tjugokronorssedel i enkronor?

Czy może pan rozmienić banknot 20-koronowy na jednokoronówki?


femhundrakronorssedel

Kan jag få en femhundrakronorssedel, fyra hundralappar och resten i växel, tack!

Mógłbym dostać banknot 500-koronowy, cztery banknoty 100-koronowe a resztę w drobnych?


legitimation

Har du legitimation?


telefonera

Jag telefonerar till mina vänner varje dag.


expeditionsavgift

szw. expedition + avgift → załatwianie + opłata

Vi har en fast expeditionsavgift.


hundrakronorssedel

szw. hundra + krona + sedel → sto + korona + banknot


femtioöring

szw. femtio + öre + ring → pięćdziesiąt + öre + krąg


telefonsamtal

telefon (telefon) + samtal (dialog, rozmowa)


telefonväxel

telefon (telefon) + växla (zmieniać, przerzucać)


växelkurs

Vilken är växelkursen idag?


telefonterror

terroryzowanie telefonem, zastraszanie przez telefon


femtilapp

szw. femtio + lapp → pięćdziesiąt + banknot


tiokrona

(1.1) szw. tio + krona → dziesięć + korona

zobacz też: szwedzkie pieniądze

szwedzka moneta o nominale 10 koron, dziesięciokoronówka


maskinist

Min pappa är maskinist.


telefonavlyssning

szw. telefon + avlyssning → telefon + podsłuch


telefonautomat

szw. telefon + automat → telefon + automat

Det finns många vackra telefonautomater i Norge.

W Norwegii jest dużo ładnych automatów telefonicznych.


nappa

Fiskar brukar nappa när det är mulet.

Ryby zwykle biorą, kiedy jest pochmurno.

dać się nakłonić do czegoś, stać się entuzjastą czegoś


telefonlur

szw. telefon + lur → telefon + słuchawka


jamma

od lat 1950-tych; od: ang. jam → grać (improwizowaną) muzykę

nie mylić z: jama → miauczeć


skada

szkoda, uszczerbek, uszkodzenie, rana, kontuzja

Det är stor skada!


skada

szkodzić, wyrządzać szkodę, uszkadzać, psuć, ranić

Det skadar inte att försöka


telefonledning

(1.1) szw. telefon + ledning → telefon + przewód


telefonist

Min mamma är telefonist.


telefonhytt

(1.1) szw. telefon + hytt → telefon + kabina

Engelska berömda telefonhytterna är röda.

Słynne angielskie budki telefoniczne są czerwone.


telefonsvarare

szw. telefon + svara → telefon + odpowiadać


telefonsignal

szw. telefon + signal → telefon + sygnał


telefonapparat

szw. telefon + apparat → telefon + aparat

Jag har en forn telefonapparat hemma.


telefonväckning

szw. telefon + väckning → telefon + budzenie


telefonkatalog

(1.1) szw. telefon + katalog → telefon + katalog

Polska telefonkataloger är gula.


utsåld

Boken, jag tycker så mycket om, är utsåld.

Książka, która tak bardzo mi się podoba, jest już wyprzedana.


telefonstation

szw. telefon + station → telefon + stacja


maskinrum

(1.1) szw. maskin + rum → maszyna + pomieszczenie


telefonsluss

szw. telefon + sluss → telefon + przepust


telefonnummer

Vad har du för telefonnummer?


telefonförbindelse

szw. telefon + förbindelse → telefon + połączenie


telefonpåringning

szw. telefon + påringning → telefon + rozmowa telefoniczna


maskinskada

szw. maskin + skada → maszyna + uszkodzenie


telefonkiosk

szw. telefon + kiosk → telefon + kiosk (tu: budka)

Engelska berömda telefonkioskerna är röda.


maskingjord

szw. maskin + gjord → maszyna + zrobiony


maträtt

(1.1) szw. mat + rätt → jedzenie + potrawa

Sushi är en japansk maträtt.


hustru

Han älskar sin hustru.


vildsint

dziki, nieopanowany, niepohamowany, niesforny


vild

Det finns många vilda djur i skogen.


barnunge

dzieciak, dzieciuch, smarkacz, szczeniak


lider

szopa (np. na narzędzia, na drewno, garaż)


färskvara

Jag ska bara köpa färskvaror.


vilddjur

Det finns många vilddjur i skogen.


vildhjärna

Han är riktig vildhjärna.


kila in

Jag måste kila in i affären för att handla lite mat.

Muszę skoczyć do sklepu kupić trochę jedzenia.


varuhus

Jag måste kila in på matavdelningen på varuhuset och handla lite mat.

Muszę wpaść do działu spożywczego w domu towarowym i kupić trochę jedzenia.


vildsvin

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim


kvitto

kwit, pokwitowanie, paragon, dowód zapłaty

Här är kvittot.


strumpbyxa

Jag ska också köpa några strumpbyxor och ett par svenska träskor.

Kupię też jakieś rajstopy i parę szwedzkich chodaków.


storlek

Jag vill ha en större storlek.


styck

nie mylić z: stycke; stick → kawałek; ukłucie

Äpplena kostar två kronor styck.


skalbagge

zobacz też: owady w języku szwedzkim


gjuta olja på vågorna

Oliwa rozlewając się po falach tłumi je.

zobacz też: frazeologizmy w języku szwedzkim

…uspokajać wzburzone nastroje, łagodzić niezadowolenie lub gniew wśród ludzi: lać oliwę na wzburzone morze; dosł. wylewać oliwę na fale


kackerlacka

zobacz też: owady w języku szwedzkim

Kackerlackor kan överleva upp till en månad utan huvud. Sedan svälter de ihjäl.

Karaluchy mogą bez głowy przeżyć do miesiąca. Potem umierają z głodu.


måla

malować, pomalować (nakładać farbę, np. na ścianę)


syrsa

por. gräshoppa • vårtbitare

zobacz też: owady w języku szwedzkim


bålgeting

zobacz też: owady w języku szwedzkim


verkstad

(1.1) verk (praca, dzieło) + stad (miasto)


bromssträcka

broms (hamulec) + sträcka (trasa, szlak)


att slå på stora trumman

robić głośną reklamę, robić wiele hałasu (szumu) wokół czegoś


gjuta olja på elden

podburzać negatywne emocje, zwiększać niezadowolenie lub gniew wśród ludzi; dolewać oliwy do ognia; dosł. lać oliwę na ogień


målarverkstad

szw. måla + verkstad → malować + warsztat


bromsraket

rakieta hamująca, silnik rakietowy hamujący


binturong

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Ssaki


gratis

nie mylić z: grattis → gratuluję!


gratis

nie mylić z: grattis → gratuluję!


pärla

fraza czasownikowa kasta pärlor för svin

kropla (np. potu, tłuszczu), bąbelek (np. w szampanie)


grop

przysłowie den som gräver en grop åt andra faller ofta själv däri

dół, dołek (np. na policzku), jama, wykop, wybój (na drodze)


traktor

Min farfar hade en traktor när han var ung.

Mój dziadek miał traktor, kiedy był młody.


orma

wić się, skręcać się, czołgać się, pełzać


dagslända

szw. dag + slända → dzień + ważka; dorosłe jętki żyją bardzo krótko, czasem tylko jeden dzień; stąd też znaczenie przenośne

por. trollslända, zobacz też: owady w języku szwedzkim

efemeryda (szybko przemijające zjawisko)


silke

por. siden


engelska

Storbritanniens officiella språk är engelska.

Językiem urzędowym Wielkiej Brytanii jest angielski.


översätta

zobacz też: tolka

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim


statsminister

szw. stat + minister → państwo + minister


giltig

Biljetten var för gammal och därför inte giltig.


gräl

nie mylić z: gräll → jaskrawy


granskning

badanie, sprawdzenie, kontrola, inspekcja


gröda

nie mylić z: groda → żaba

rosnące rośliny uprawne, zasiew, wysiew, zbiory, plon


groda

nie mylić z: gröda → plon

por. padda

zobacz też: płazy i gady w języku szwedzkim


gnägga

nie mylić z: gnaga → gryźć

zobacz też: bräka • böla • gnägga • ryta • skälla • jama • kväka • kackla • skrocka • snattra • kvittra (odgłosy zwierząt)


gikt

dna moczanowa, artretyzm, skaza moczanowa


gryta

rodzaj potrawki (bardzo gęsta zupa z mięsem i warzywami), eintopf


gräslig

olbrzymi, gigantyczny, okropny, straszny, niesamowity


översvämma

zalewać (być wprowadzanym w wielkiej ilości)


gemytlig

szw. gemyt + -lig → pogodność + …tworzy przymiotnik

(o osobie, nastroju) pogodny, miły, przyjemny, jowialny, dobroduszny, przytulny


snigel

por. snäcka

zwierzęta w języku szwedzkim


grina

śmiać się, szczerzyć zęby, świecić zębami; uśmiechać się szyderczo


dopping

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Zwierzęta


snok

por. hasselsnok • giftsnok


stekta sparvar flyger ej i munnen

pieczone gołąbki nie lecą same do gąbki; pieczone wróble nie lecą do ust


strutspolitik

strusia polityka, polityka chowania głowy w piasek


full som en kaja

przen. figura stylistyczna: porównanie (liknelse), od: full som en alika; (dosł. pijany jak kawka)


en svala gör ingen sommar

jedna jaskółka nie czyni wiosny; jedna jaskółka nie czyni lata


sparv

fraza rzeczownikowa en sparv i tranedansen

przysłowie stekta sparvar flyger ej i munnen


snäckornament

szw. snäcka + ornament → ślimak + ornament


som turturduvor

jak zakochana para gołąbków ( jak turkawki)


röd som en tupp i ansiktet

czerwony jak burak ( czerwony na twarzy jak kogut)


nattskärra

Caprimulgus europaeus, lelek zwyczajny, lelek kozodój


makrill

Ska jag köpa färsk eller rökt makrill?


vara haj på något

być specem od czegoś ( być rekinem w czymś)


vara pigg som en mört

czuć się rześkim i zdrowym, czuć się jak nowo narodzony ( być rześkim jak płotka)


öronpropp

(1.1) szw. öra + propp → ucho + zatyczka


orre

por. järpe • tjäder • ripa


spela apa

wygłupiać się, zgrywać się, robić z siebie małpę


Babels torn

Alla språk som jag kan tala står i Babels torn på min sida.

Wszystkie języki, którymi potrafię mówić, są wypisane w wieży Babel na mojej stronie.


koltrast

kos był na przestrzeni lat wielokrotnie wskazywany w głosowaniach jako ptak narodowy Szwecji


kolibri

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Zwierzęta


förbundsrepublik

Österrike är en förbundsrepublik i Centraleuropa som gränsar till Tyskland, Tjeckien, Slovakien, Ungern, Slovenien, Italien, Schweiz och Liechtenstein.

Austria jest republiką federalną w Europie Środkowej, która graniczy z Niemcami, Czechami, Słowacją, Węgrami, Słowenią, Włochami, Szwajcarią i Liechtensteinem.


trana

zobacz też: stork • häger


iller

zobacz też: hermelin • lekatt • mink


säl

nie mylić z: säll → błogi


hermelin

fraza rzeczownikowa en katt bland hermelinerna

zobacz też: iller • mink

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Ssaki


marsvin

Mitt marsvin tycker om gurkor.


mulåsna

por. mula


bläckfisk

(1.1) szw. bläck + fisk → atrament + ryba


puckel

zobacz też: części ciała zwierząt w języku szwedzkim

garb (u niektórych zwierząt, np. u wielbłąda)


beninier

Benins invånare kallas beninier.


tumlare

szw. tumla + -are → taczać się + przyrostek tworzący rzeczowniki

rodzaj czary z okrągłym, ciężkim dnem (dzięki czemu przewrócona sama powstaje)


officiell

Sveriges officiella språk är svenska.

Językiem urzędowym Szwecji jest szwedzki.


burkinier

Burkina Fasos invånare kallas burkinier.


imperativ

Szwedzki tryb rozkazujący ma jedną, wspólną formę dla obu liczb. W czasownikach zwrotnych odmienia się natomiast zaimek zwrotny sig:
:: lp: dig (np. tvätta dig → myj się), lm: er (np. tvätta er → myjcie się).


botswanier

Botswanas invånare kallas botswanier.


portugisiska

Portugals officiella språk är portugisiska.

Język urzędowy Portugalii to portugalski.


djiboutier

Djiboutis invånare kallas djiboutier.


burundier

Burundis invånare kallas burundier.


angolansk

Angolansk flagga är röd, gul och svart.

Angolska flaga jest czerwona, żółta i czarna.


centralafrikan

Det finns inget namn för centralafrikan på polska.

Nie ma nazwy dla mieszkańca Republiki Środkowoafrykańskiej w języku polskim.


algerier

Algeriets invånare kallas algerier.


angolan

Angolas invånare kallas angolan.


burkinsk

Burkinsk flagga är röd, gul och grön.

Burkińska flaga jest czerwona, żółta i zielona.


ivorian

Iworyjczyk, mieszkaniec Wybrzeża Kości Słoniowej


Demokratiska republiken Kongo

Demokratiska republiken Kongos huvudstad är Kinshasa.

Stolicą Demokratycznej Republiki Konga jest Kinszasa.


ekvatorialguinean

Ekvatorialguineas invånare kallas ekvatorialguinean.

Mieszkaniec Gwinei Równikowej to Gwinejczyk.


botswansk

Botswansk flagga är blå, vit och svart.

Botswańska flaga jest niebieska, biała i czarna.


kongoles

Kongijczyk (z Demokratycznej Republiki Konga)

Demokratiska republiken Kongos invånare kallas kongoles.

Mieszkaniec Demokratycznej Republiki Konga to Kongijczyk.

Republiken Kongos invånare kallas kongoles också.


beninsk

Beninsk flagga är grön, gul och röd.

Benińska flaga jest zielona, żółta i czerwona.


djiboutisk

Djiboutisk flagga är vit, röd, blå och grön.

Dżibutyjska flaga jest biała, czerwona, niebieska i zielona.


eritreansk

Eritreansk flagga är röd, grön, gul och blå.

Erytrejska flaga jest czerwona, zielona, żółta i niebieska.


burundisk

Burundiska flagga är grön, röd och vit.

Burundyjska flaga jest zielona, czerwona i biała.


ivoriansk

odnoszący się do Wybrzeża Kości Słoniowej

Ivoriansk flagga är orange, vit och grön.

Flaga Wybrzeża Kości Słoniowej jest pomarańczowa, biała i zielona.


tigrinska

Tigrinska är Eritreas officiella språk.

Tigrinia jest językiem urzędowym Erytrei.


algerisk

Algerisk flagga är grön, röd och vit.

Algierska flaga jest zielona, czerwona i biała.


vandringssägen

szw. vandring + sägen → spacer + legenda


gabones

Gabons invånare kallas gabones.


gambisk

Gambisk flagga är röd, vit, blå och grön.

Gambijska flaga jest czerwona, biała, niebieska i zielona.


eritrean

Eritreas invånare kallas eritrean.


amhariska

Amhariska är Etiopiens officiella språk.

Amharski jest językiem urzędowym Etiopii.


centralafrikansk

Centralafrikansk flagga är röd, blå, vit, grön och gul.

Środkowoafrykańska flaga jest czerwona, niebieska, biała, zielona i żółta.


gå ut

Det är dags att gå ut i friska luften


etiopier

Etiopiens invånare kallas etiopier.


varv

nie mylić z: värv → zajęcie


gambier

Gambias invånare kallas gambier.


ekvatorialguineansk

gwinejski (odnoszący się do Gwinei Równikowej)

Ekvatorialguineansk flagga är blå, grön, vit och röd.

Gwinejska flaga jest niebieska, zielona, biała i żółta.


kongolesisk

kongijski (odnoszący się do Demokratycznej Republiki Konga)

Kongolesisk flagga är blå, röd och gul.

Kongijska flaga jest niebieska, czerwona i żółta.

Kongolesisk flagga är grön, gul och röd.

Kongijska flaga jest zielona, żółta i czerwona.


Centralafrikanska republiken

zobacz też: kraje Afryki w języku szwedzkim

Centralafrikanska republikens huvudstad är Bangui.

Stolicą Republiki Środkowoafrykańskiej jest Bangi.


skeppsvarv

szw. skepp + varv → statek + tu: stocznia


ghanan

Ghanas invånare kallas ghanan.


bissauguinean

Guinea-Bissaus invånare kallas bissauguinean.

Mieszkaniec Gwinei Bissau to Gwinejczyk.


ghanansk

Ghanansk flagga är röd, gul, svart och grön.

Ghańska flaga jest czerwona, żółta, czarna i zielona.


kamerunsk

Kamerunsk flagga är grön, röd och gul.

Kameruńska flaga jest zielona, czerwona i żółta.


kapverdian

mieszkaniec Republiki Zielonego Przylądka

Det finns inget namn för kapverdian på polska.

Nie ma nazwy dla mieszkańca Republiki Zielonego Przylądka w języku polskim.


gabonesisk

Gabonesisk flagga är grön, gul och blå.

Gabońska flaga jest zielona, żółta i niebieska.


kapverdiansk

odnoszący się do Republiki Zielonego Przylądka

Kapverdiansk flagga är blå, vit, röd och gul.

Flaga Republiki Zielonego Przylądka jest niebieska, biała, czerwona i żółta.


Komorerna

Komorernas huvudstad är Moroni.


bissauguineansk

gwinejski (odnoszący się do Gwinei Bissau)

Bissauguineansk flagga är röd, svart, gul och grön.

Gwinejska flaga jest czerwona, czarna, żółta i zielona.


kamerunare

Kameruns invånare kallas kamerunare.


lesothier

Lesothos invånare kallas lesothier.


komorier

Komorernas invånare kallas komorier.


guineansk

Guineansk flagga är röd, gul och grön.

Gwinejska flaga jest czerwona, żółta i zielona.


kenyansk

Kenyansk flagga är svart, vit, röd och grön.

Kenijska flaga jest czarna, biała, czerwona i zielona.


liberiansk

Liberiansk flagga är blå, vit och röd.

Liberyjska flaga jest niebieska, biała i czerwona.


lesothisk

Lesothisk flagga är blå, vit, svart och grön.

Sotyjska flaga jest niebieska, biała, czarna i zielona.


pistaschträd

szw. pistasch + träd → pistacja + drzewo


fullkornsbröd

szw. full + korn + bröd → pełny + ziarno + chleb


liberian

Liberias invånare kallas liberian.


komorisk

Komorisk flagga är grön, orange, vit, röd och blå.

Komoryjska flaga jest zielona, pomarańczowa, biała, czerwona i niebieska.


madagask

Madagaskars invånare kallas madagask.

Mieszkaniec Madagaskaru to Madagaskarczyk.


libysk

Libysk flagga är hel grön.


libyer

Libyens invånare kallas libyer.


malier

Malis invånare kallas malier.


malawisk

Malawisk flagga är svart, röd och grön.

Malawijska flaga jest czarna, czerwona i zielona.


madagaskisk

Madagaskisk flagga är vit, röd och grön.

Madagaskarska flaga jest biała, czerwona i zielona.


chichewa

Chichewa är Malawis officiella språk.

Cziczewa jest językiem urzędowym Malawi.


malisk

Malisk flagga är grön, gul och röd.

Malijska flaga jest zielona, żółta i czerwona.


marockan

Marockos invånare kallas marockan.


malawier

Malawis invånare kallas malawier.


mauretanier

Mauretaniens invånare kallas mauretanier.


vägg

fraza przysłówkowa som att tala till en vägg

nie mylić z: väg → droga


mauritier

Mauritius invånare kallas mauritier.


mauretansk

Mauretansk flagga är grön och gul.


malagassiska

Malagassiska är Madagaskars officiella språk.

Malgaski jest językiem urzędowym Madagaskaru.


guinean

Guineas invånare kallas guinean.


moçambikier

Moçambiques invånare kallas moçambikier.


mauritisk

Mauritisk flagga är röd, blå, gul och grön.

Maurytyjska flaga jest czerwona, niebieska, żółta i zielona.


namibisk

Namibisk flagga är blå, vit, röd, grön och gul.

Namibijska flaga jest niebieska, biała, czerwona, zielona i żółta.


namibier

Namibias invånare kallas namibier.


moçambikisk

Moçambikisk flagga är röd, grön, vit, svart och gul.

Mozambicka flaga jest czerwona, zielona, biała, czarna i żółta.


kenyan

Kenyas invånare kallas kenyan.


Kap Verde

Kap Verdes huvudstad är Praia.

Stolicą Republiki Zielonego Przylądka jest Praia.


Libyen

Libyens huvudstad är Tripoli.


nigerier

Nigers invånare kallas nigerier.


Mauretanien

zobacz też: kraje Afryki w języku szwedzkim

Mauretaniens huvudstad är Nouakchott.


kirundi

Kirundi är ett officiellt språk i Burundi.

Rundi jest językiem urzędowym w Burundi.


rwandier

Rwandas invånare kallas rwandier.


nigeriansk

Nigeriansk flagga är grön och vit.


seychellier

Seychellernas invånare kallas seychellier.


sierraleonier

Sierra Leones invånare kallas sierraleonier.

Mieszkaniec Sierra Leone to Sierraleończyk.


Republiken Kongo

Republiken Kongos huvudstad är Brazzaville.


seychellisk

Seychellisk flagga är blå, gul, röd, vit och grön.

Seszelska flaga jest niebieska, żółta, czerwona, biała i zielona.


senegales

Senegals invånare kallas senegales.


saotomean

mieszkaniec Wysp Świętego Tomasza i Książęcej

Det finns inget namn för saotomean på polska.

Nie ma nazwy dla mieszkańca Wysp Świętego Tomasza i Książęcej w języku polskim.


nigerisk

Nigerisk flagga är orange, vit och grön.

Nigerska flaga jest pomarańczowa, biała i zielona.


Seychellerna

Seychellernas huvudstad är Victoria.


São Tomé och Príncipe

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-São Tomé och Príncipe.wav

Demokratiska republiken São Tomé och Príncipe

São Tomé och Príncipes huvudstad är São Tomé.

Stolicą Wysp Świętego Tomasza i Książęcej jest São Tomé.


saotomeansk

odnoszący się do Wysp Świętego Tomasza i Książęcej

Saotomeansk flagga är röd, grön, gul och svart.

Flaga Wysp Świętego Tomasza i Książęcej jest czerwona, zielona, żółta i czarna.


rwandisk

Rwandisk flagga är blå, gul och grön.

Rwandyjska flaga jest niebieska, żółta i zielona.


senegalesisk

Senegalesisk flagga är grön, gul och röd.

Senegalska flaga jest zielona, żółta i czerwona.


swaziländsk

Swaziländsk flagga är blå, gul, vit, svart och brun.

Suazyjska flaga jest niebieska, żółta, biała, czarna i brązowa.


tunisier

Tunisiens invånare kallas tunisier.


somalisk

Somalisk flagga är blå och vit.

Somalijska flaga jest niebieska i biała.


togoles

Togos invånare kallas togoles.


sierraleonsk

Sierraleonsk flagga är grön, vit och blå.

Sierraleońska flaga jest zielona, biała i niebieska.


sydafrikan

Sydafrikas invånare kallas sydafrikan.

Mieszkaniec RPA to Południowoafrykańczyk.


sudanes

Sudans invånare kallas sudanes.


somalier

Somalias invånare kallas somalier.


sudanesisk

Sudanesisk flagga är grön, röd, vit och svart.

Sudańska flaga jest zielona, czerwona, biała i czarna.


somaliska

Somaliska är Somalias officiella språk.

Somalijski jest językiem urzędowym Somalii.


fotbollsspelare

Min bror vill bli fotbollsspelare.


zambisk

Zambisk flagga är grön, röd, svart och orange.

Zambijska flaga jest zielona, czerwona, czarna i pomarańczowa.


tchadier

Tchads invånare kallas tchadier.


tunisisk

Tunisisk flagga är röd och vit.


Moçambique

Moçambiques huvudstad är Maputo.


sydafrikansk

Sydafrikansk flagga är svart, gul, grön, röd, vit och blå.

Południowoafrykańska flaga jest czarna, żółta, zielona, czerwona, biała i niebieska.


zimbabwier

Det finns inget namn för zimbabwier på polska.

Nie ma nazwy na mieszkańca Zimbabwe w języku polskim.


togolesisk

Togolesisk flagga är röd, vit, grön och gul.

Togijska flaga jest czerwona, biała, zielona i żółta.


ceutier

Manuel Chaves González är ceutier och spansk politiker.

Manuel Chaves González jest mieszkańcem Ceuty i hiszpańskim politykiem.


tanzanier

Tanzanias invånare kallas tanzanier.


swaziländska

Swaziländska är Swazilands officiella språk.


Sydafrika

Sydafrikas huvudstad är Pretoria.


tchadisk

Tchadisk flagga är blå, gul och röd.

Czadyjska flaga jest niebieska, żółta i czerwona.


Kairo

zobacz też: stolice krajów Afryki w języku szwedzkim

Kairo är Egyptens huvudstad.


belägen

Kanarieöarna är en spansk ögrupp och autonom region, belägen i Atlanten, utanför Afrikas nordvästra kust.

Wyspy Kanaryjskie są hiszpańskim archipelagiem i terytorium autonomicznym położonym na Atlantyku przy północno-zachodnim wybrzeżu Afryki.


ugandier

Ugandas invånare kallas ugandier.


Mogadishu

Mogadishu är Somalias huvudstad.


tanzanisk

Tanzanisk flagga är grön, gul, svart och blå.

Tanzańska flaga jest zielona, żółta, czarna i niebieska.


ugandisk

Ugandisk flagga är svart, gul, röd och vit.

Ugandyjska flaga jest czarna, żółta, czerwona i biała.


ceutisk

Ceutisk flagga är svart och vit.


swaziländare

Swazilands invånare kallas swaziländare.


kanarier

Kanarieöarnas invånare kallas kanarier.

Mieszkaniec Wysp Kanaryjskich to Kanaryjczyk.


N'Djamena

N'Djamena är Tchads huvudstad.


nigerian

Nigerias invånare kallas nigerian.


mayottier

Mayottier är Frankrikes medborgare.


exklav

Exklav är en del av en stats territorium som saknar landförbindelse med resten av staten.

Eksklawa jest częścią terytorium państwa, która nie jest połączona lądem z resztą tego państwa. (ze szwedzkiej Wikipedii


kanarisk

Kanarisk flagga är vit, blå och gul.

Kanaryjska flaga jest biała, niebieska i żółta.


reunionier

Réunions invånare kallas reunionier.


reunionisk

Fransk flagga är reunionisk flagga också.

Francuska flaga jest również reuniońską flagą.


mayottisk

Frankrikes flagga är mayottisk flagga också.

Flaga Francji jest również majotyjską flagą.


melillensisk

Melillensisk flagga är blå.


medborgare

Jag är en polsk medborgare, för jag är född här i Polen.

Jestem polskim obywatelem, bo urodziłem się tu w Polsce.


zimbabwisk

Zimbabwisk flagga är vit, röd, gul, grön och svart.

Flaga Zimbabwe jest biała, czerwona, żółta, zielona i czarna.


Sankta Helena

Sankta Helena är en ögrupp i södra Atlanten.

Święta Helena jest archipelagiem na południowym Atlantyku. (ze szwedzkiej Wikipedii


antiguan

mieszkaniec Antigui i Barbudy (z wyspy Antigua)


barbudan

mieszkaniec Antigui i Barbudy (z wyspy Barbuda)


Västsahara

Marocko kräver att Västsahara blir en del av Marocko.

Maroko żąda, żeby Sahara Zachodnia stała się częścią Maroka.


Nouakchott

Nouakchott är Mauretaniens huvudstad.


bosätta sig

De första européerna som bosatte sig på Antigua och Barbuda var spanjorer och fransmän.

Pierwszymi Europejczykami, którzy osiedlili się na Antigui i Barbudzie, byli Hiszpanie i Francuzi.

Hasło „Antigua och Barbuda” w szwedzkiej Wikipedii


Tchad

Tchads huvudstad är N'Djamena.


zambier

Zambias invånare kallas zambier.


heleniansk

Heleniansk flagga har brittisk flagga i övre vänstra hörnet och ett emblem som visar ett segelfartyg med georgskors som lägger till vid en klippig strand.

Flaga Świętej Heleny posiada brytyjską flagę w lewym górnym rogu i herb, który przedstawia żaglowca z Krzyżem św. Jerzego, który dobija do skalistej plaży. (ze szwedzkiej Wikipedii


Funchal

I Funchal, som ligger på huvudöns sydkust, är turismen den största inkomstkällan.

W Funchalu, który leży na południowym wybrzeżu głównej wyspy, turystyka jest najważniejszym źródłem dochodu.


turism

W Funchal, który leży na południowym wybrzeżu głównej wyspy, turystyka jest najważniejszym źródłem dochodu.


symbolisera

Den antiguanska flaggan har två röda fält som symboliserar viljan till förändring och nytänkande, ett vitt fält för hopp, ett blått för Karibiska havet och ett svart för ursprunget i Afrika och en gul sol, som symboliserar självständigheten

Flaga Antigui i Barbudy ma dwa czerwone pola, które symbolizują wolę zmian i myślenie w nowych kategoriach, białe pole oznacza nadzieję, niebieskie - Morze Karaibskie, czarne to pochodzenie z Afryki a żółte słońce symbolizuje niepodległość.


självständighet

Den antiguanska flaggan har två röda fält som symboliserar viljan till förändring och nytänkande, ett vitt fält för hopp, ett blått för Karibiska havet och ett svart för ursprunget i Afrika och en gul sol, som symboliserar självständigheten.

Flaga Antigui i Barbudy ma dwa czerwone pola, które symbolizują wolę zmian i myślenie w nowych kategoriach, białe pole oznacza nadzieję, niebieskie – Morze Karaibskie, czarne to pochodzenie z Afryki a żółte słońce symbolizuje niepodległość. (ze szwedzkiej Wikipedii


näringsgren

Bahamas milda klimat och vackra stränder har gjort turism till den viktigaste näringsgrenen.

Łagodny klimat Bahamów i piękne plaże sprawiły, że turystyka stała się tu najważniejszą gałęzią gospodarki. (ze szwedzkiej Wikipedii


knutpunkt

Belize har blivit en stor knutpunkt för den sydamerikanska kokainhandeln.

Belize stało się dużym punktem węzłowym dla południowoamerykańskiego handlu kokainą. (ze szwedzkiej Wikipedii


Antigua och Barbuda

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-Antigua och Barbuda.wav

De första européerna som bosatte sig på Antigua och Barbuda var spanjorer och fransmän


madeiransk

Madeiransk flagga är blå och gul.


bahaman

Bahamas invånare kallas bahamian.


vidta

inny zapis: vidtaga

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim

För att lösa det komplicerade problemet ska vi vidta speciella åtgärder.

By rozwiązać ten skomplikowany problem musimy przedsięwziąć specjalne środki.


Karibiska havet

zobacz też: geografia w języku szwedzkim

Flaga Antigui i Barbudy ma dwa czerwone pola, które symbolizują wolę zmian i myślenie w nowych kategoriach, białe pole oznacza nadzieję, niebieskie - Morze Karaibskie, czarne to pochodzenie z Afryki a żółte słońce symbolizuje niepodległość. (ze szwedzkiej Wikipedii


antiguansk

antiguańsko-barbudzki, odnoszący się do Antigui i Barbudy


främsta

Buenos Aires är en av Sydamerikas främsta kulturstäder.

Buenos Aires jest jednym z czołowych miast kulturalnych Ameryki Południowej.


Khartoum

Khartoum är Sudans huvudstad.


europaparlamentsval

szw. Europaparlamentet + val → Parlament Europejski + wybory

wybory do Parlamentu Europejskiego, eurowybory


västsaharisk

Västsaharisk flagga har svarta, vita och gröna band, de färger som brukar förekomma på arabiska flaggor, och den islamiska halvmånen och stjärnan i mitten.

Zachodniosaharyjska flaga ma czarne, białe i zielone pasy w barwach, które występują na flagach arabskich i islamski półksiężyc z gwiazdą pośrodku.


bahamansk

Bahamansk flagga har tre horisontella band i blått och gult och en svart triangel på den vänstra sidan.

Bahamska flaga ma trzy poziome pasy koloru niebieskiego i żółtego oraz czarny trójkąt po lewej stronie.


chilenare

Chiles invånare kallas chilenare.


bananrepublik

szw. banan + republik → banan + republika


puka

fraza przysłówkowa med pukor och trumpeter

tom-tom, tom (instrument perkusyjny, rodzaj bębna)


Réunion

Réunion har tre platser i den franska senaten.

Reunion ma trzy miejsca we francuskim senacie. (ze szwedzkiej Wikipedii


ögrupp

Kanarieöarna är en spansk ögrupp och autonom region, belägen i Atlanten, utanför Afrikas nordvästra kust.

Wyspy Kanaryjskie są hiszpańskim archipelagiem i terytorium autonomicznym położonym na Atlantyku przy północno-zachodnim wybrzeżu Afryki.


klimatförändring

szw. klimat + förändring → klimat + zmiana


boliviansk

Boliviansk flagga är röd, gul och grön.

Boliwijska flaga jest czerwona, żółta i zielona.


Al-Ayun

Al-Ayun är den inofficiella huvudstaden i Västsahara, ett område som från 1975 ockuperas av Marocko

Al-Ujun jest nieoficjalną stolicą Sahary Zachodniej, terytorium, które od 1975 roku jest okupowane przez Maroko.


chilensk

Chilensk flagga är blå, vit och röd.

Chilijska flaga jest niebieska, biała i czerwona.


Mamoudzou

zobacz też: stolice terytoriów Afryki w języku szwedzkim

Mamoudzou är huvudstaden på den franska ön Mayotte.

Mamoudzou jest stolicą francuskiej wyspy Majotty.


barbadisk

Barbadisk flagga har tre vertikala band, två blå som representerar havet och ett guldfärgat som representerar stränderna.

Barbadoska flaga ma trzy pionowe pasy, dwa niebieskie reprezentują morze i złoty, który reprezentuje plaże.


belizisk

Belizisk flagga är röd och blå.

Belizeńska flaga jest czerwona i niebieska.


Jamestown

Jamestown är belägen i botten av en stor dal och har cirka 1000 invånare.

Jamestown jest położone na dnie dużej doliny i ma około 1000 mieszkańców.


inkomstkälla

(1.1) szw. inkomst + källa → dochód + źródło

I Funchal, som ligger på huvudöns sydkust, är turismen den största inkomstkällan.

W Funchal, który leży na południowym wybrzeżu głównej wyspy, turystyka jest najważniejszym źródłem dochodu. (ze szwedzkiej Wikipedii


Saint-Denis

Saint-Denis är en stad på Réunion.


ignorera

ignorować, lekceważyć, pomijać, bagatelizować

Han ignorerade mig när vi träffades igår.

Zignorował mnie, kiedy spotkaliśmy się wczoraj.

Om vi ignorerar luftmotståndet, blir uppgiften enkel att lösa.

Jeżeli pominiemy opór powietrza, zadanie staje się łatwe.


illmarig

szw. ill- + marig → …wyraża zło + pokrętny

przebiegły i chytry; (zazwyczaj w żartobliwym zamiarze) szelmowski, filuterny, figlarny


ila

nie mylić z: illa → źle


swahili

arab. سواحل (sawāḥil), lm od arab. ساحل (sāḥil) → wybrzeże

zobacz też: języki krajów Afryki w języku szwedzkim

Swahili är Kenyas officiella språk.


Tripoli

zobacz też: stolice krajów Afryki w języku szwedzkim

Tripoli är Libyens huvudstad.


costarican

Costa Ricas invånare kallas costarican.


nevisian

mieszkaniec Saint Kitts i Nevis (z wyspy Nevis)


Saint Kitts och Nevis

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-Saint Kitts och Nevis.wav


kittsian

mieszkaniec Saint Kitts i Nevis (z wyspy St. Kitts)


grenadinier

mieszkaniec Saint Vincent i Grenadynów (z Grenadynów)


trinidadier

mieszkaniec Trynidadu i Tobago (z wyspy Trynidad)


Saint Vincent och Grenadinerna

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-Saint Vincent och Grenadinerna.wav


Trinidad och Tobago

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-Trinidad och Tobago.wav


vincentisk

odnoszący się do Saint Vincent i Grenadynów


vincentier

mieszkaniec Saint Vincent i Grenadynów (z wyspy St. Vincent)


tobagier

mieszkaniec Trynidadu i Tobago (z wyspy Tobago)


tragikomedi

szw. tragedi + komedi → tragedia + komedia


trädgård

(1.1) szw. träd + gård → drzewo + gospodarstwo


Santa Cruz de Tenerife

Santa Cruz de Tenerife är en spansk stad på ön Teneriffa i ögruppen Kanarieöarna.

Santa Cruz de Tenerife jest hiszpańskim miastem na wyspie Teneryfie w archipelagu Wysp Kanaryjskich.


grenadier

zobacz też: mieszkańcy krajów Ameryki w języku szwedzkim

nie mylić z: grenadjär


maka

(3.1) szw. mak + -a → powolny ruch + …tworzy czasownik

pasujące, dobrane (tworząc razem parę), do pary


maka

zobacz też: rodzina w języku szwedzkim


maka

przesuwać się, posuwać się, odsuwać się trochę


Susanne

łac. Susanna < gr. Σουσάννα (Sousánna) < hebr. שושנה < hebr. שושן (szoszan) → lilia


Bahamas

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Ameryki

Bahamas milda klimat och vackra stränder har gjort turism till den viktigaste näringsgrenen.

Łagodny klimat Bahamów i piękne plaże sprawiły, że turystyka stała się tu istotną gałęzią gospodarki.


Simon

łac. Simon < gr. Σίμων < hebr. שמעון (shim'ón)

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Imiona męskie


jämka

nieco zmieniać, modyfikować, przystosowywać


inträffa

Mängder av trafikolyckor har inträffat i snöovädret.

Wiele wypadków drogowych zdarzyło się podczas burzy śnieżnej.


intelligens

inteligencja (najlepiej wykształcona warstwa społeczna)


irritera

irytować, denerwować, złościć, drażnić, rozdrażniać, dokuczać


imma

por. dimma • ånga

skroplona para (np. na szybie), mgiełka (np. oddech na mrozie)


imma

por. dimma • ånga


Sydgeorgien och Sydsandwichöarna

Georgia Południowa i Sandwich Południowy


guyanansk

gujański (odnoszący się do Gujany Francuskiej)


persiska

zobacz też: języki krajów Azji w języku szwedzkim


ironi

por. satir • sarkasm


Falköping

Strax söder om Falköping.


emiratier

Emiratczyk (obywatel Zjednoczonych Emiratów Arabskich)


koreanska

Koreanska är inte så svår om man vill läsa den.

Koreański nie jest taki trudny, jeśli chce się go nauczyć.

Jösses vad många vackra koreanskor det fanns på mitt universitet!

Rety, ile pięknych Koreanek było na moim uniwersytecie!


Saint-Pierre

Saint-Pierre (stolica Saint-Pierre i Miquelon)


San Juan

zobacz też: stolice terytoriów Ameryki w języku szwedzkim


Tasjkent

zobacz też: stolice krajów Azji w języku szwedzkim


Gustavia

miasto nazwane po szwedzkim królu Gustawie III


Brittiska territoriet i Indiska oceanen

Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego


indisk

zobacz też: przymiotniki określające kraje Azji w języku szwedzkim


sydosset

Osetyjczyk, mieszkaniec Osetii Południowej


serbiska

zobacz też: języki krajów Europy w języku szwedzkim


palestinsk

zobacz też: przymiotniki określające terytoria Azji w języku szwedzkim


liechtensteinsk

liechtensteiński (odnoszący się do Liechtensteinu)


Kokosöarna

zobacz też: terytoria Azji w języku szwedzkim


tjusa

zachwycać, urzekać, czarować, olśniewać, fascynować

Emilia har tjusat mig.


palestinier

zobacz też: mieszkańcy terytoriów Azji w języku szwedzkim


vada

szw. vad + -a → tu: bród + …tworzy czasownik

pławić się, nurzać się (w obfitości czegoś)


nynorska

odmiana języka norweskiego, używana od 1929 roku


kirgiz

zobacz też: mieszkańcy krajów Azji w języku szwedzkim


senat

Republiken Polens Senat består av 100 platser.

Senat Rzeczypospolitej Polskiej składa się ze 100 miejsc.


åländsk

zobacz też: przymiotniki określające terytoria Europy w języku szwedzkim


Guadeloupe

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Ameryki


samoan

zobacz też: mieszkańcy krajów Oceanii w języku szwedzkim


vanuatisk

zobacz też: przymiotniki określające kraje Oceanii w języku szwedzkim


Reykjavik

zobacz też: stolice krajów Europy w języku szwedzkim


ålänning

zobacz też: mieszkańcy terytoriów Europy w języku szwedzkim

De flesta ålänningarna talar svenska.


Cooköarna

zobacz też: kraje Oceanii w języku szwedzkim


nauriska

zobacz też: języki krajów Oceanii w języku szwedzkim


Papua Nya Guinea

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-Papua Nya Guinea.wav


Riyadh

arab. الرياض


Cayenne

zobacz też: stolice terytoriów Ameryki w języku szwedzkim


Oceanien

zobacz też: geografia w języku szwedzkim


kulturgeografi

geografia kultury, antropogeografia, etnografia


Korallhavöarna

szw. Korallhavet + ö → Morze Koralowe + wyspa


Nukunonu

zobacz też: stolice krajów Oceanii w języku szwedzkim


Groznyj

zobacz też: stolice terytoriów Europy w języku szwedzkim


Baffinön

Ziemia Baffina (wyspa należąca do Kanady)


Vänern

jezioro Wener (największe jezioro Szwecji)


Ladoga

jezioro Ładoga (największe jezioro Europy)


Östersund

miasto w północnej Szwecji, stolica Jämtland


bengali

zobacz też: języki krajów Azji w języku szwedzkim


Nya Guinea

Nowa Gwinea (wyspa w Oceanii podzielona między Indonezję i Papuę-Nową Gwineę)


Nordsjön

dosł. Jezioro Północne, ponieważ w czasie mocarstwowości Szwecji było ono uważane za "wewnętrzne jezioro" Królestwa Szwecji


Seoul

zobacz też: Stolice krajów Azji w języku szwedzkim

Befolkningen i Seoul är nästan uteslutande sydkoreaner, med några kinesiska och japanska minoriteter.

Mieszkańcy Seulu to w większości Koreańczycy, ale są tu również mniejszości chińskie i japońskie. (ze szwedzkiej Wikipedii


Härnösand

miasto w północnej Szwecji, stolica Västernorrland


Visby

miasto w południowej Szwecji, stolica Gotland


Halmstad

miasto w południowej Szwecji, stolica Hallandu


Gävle

miasto w środkowej Szwecji, stolica Gävleborg


Skåne

Skania, jedno ze szwedzkich hrabstw (län)


Luleå

miasto w północnej Szwecji, stolica Norrbotten


geomorfologi

gr. γη + μορφή + λόγος


Växjö

miasto w południowej Szwecji, stolica Kronoberg


Karlskrona

miasto w południowej Szwecji, stolica Blekinge


Västerås

miasto w środkowej Szwecji, stolica Västmanland


Umeå

miasto w północnej Szwecji, stolica Västerbotten


Mississippifloden

Missisipi (rzeka w Stanach Zjednoczonych)


Alperna

Liechtenstein är ett självständigt furstendöme i Alperna i Centraleuropa, beläget mellan Schweiz och Österrike.

Liechtenstein jest niepodległym księstwem w Alpach, w Europie Środkowej, położonym pomiędzy Szwajcarią i Austrią.


Karlstad

miasto w środkowej Szwecji, stolica Värmland


Öland

Olandia (wyspa na Bałtyku należąca do Szwecji)


Jönköping

miasto w południowej Szwecji, stolica hrabstwa o tej samej nazwie


hemläxa

Jag kan inte göra hemläxan.


Adriatiska havet

Från Stettin vid Östersjön till Trieste vid Adriatiska havet har en järnridå sänkt sig tvärs över kontinenten.

Od Szczecina nad Bałtykiem po Triest nad Morzem Adriatyckim zapadła żelazna kurtyna, dzieląc kontynent.


Nyköping

miasto w środkowej Szwecji, stolica Södermanland

Tåget rullade in på perrongen i Nyköping klockan elva.

Pociąg wjechał na peron w Nyköping o godzinie jedenastej.


Örebro

miasto w środkowej Szwecji, stolica hrabstwa o tej samej nazwie


klimatologi

gr. κλίμα + λόγος


Linköping

miasto w południowej Szwecji, stolica Östergötland


hydrologi

(1.1) gr. Υδωρ + λόγος


Saint Peter Port

Saint Peter Port har många branta smala gator.

Saint Peter Port ma wiele stromych, wąskich ulic.


europamästerskap

szw. Europa + mästerskap → Europa + mistrzostwa


tamil

pali damiḷa < sanskr. द्रामिल < sanskr. द्राविड


lastbil

(1.1) szw. lasta + bil → ładować + samochód


Saint Helier

Varför ska du åka till Saint Helier i sommaren?

Po co chcesz jechać latem do Saint Helier?


Galizien

nie mylić z: Galicien


biogeografi

gr. βίος + γῆ + γράφω

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Geografia


Gotland

jedno ze szwedzkich hrabstw/województw/landów (län)


Halland

Halland, jedno ze szwedzkich hrabstw (län)


papiamento

zobacz też: języki terytoriów Ameryki w języku szwedzkim


Longyearbyen

Trots sin ringa storlek har Longyearbyen god infrastruktur.

Pomimo swojego niewielkiego rozmiaru, Longyearbyen posiada dobrą infrastrukturę. (ze szwedzkiej Wikipedii


meteorologi

gr. μετέωρος + λόγος


termit

zobacz też: owady w języku szwedzkim


Abu Dhabi

arab. أبوظبي


Malmö

miasto w południowej Szwecji, stolica Skanii

Jag bor i Malmö.


Stepanakert

Stepanakert var fram till sovjettiden endast en by.

Stepanakert był aż do czasów sowieckich tylko wioską.


Borneo

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Geografia


Kurdistan

zobacz też: terytoria Azji w języku szwedzkim


Himalaya

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Geografia


Saturnus

zobacz też: Merkurius • Venus • Jorden • Mars • Jupiter • Saturnus • Uranus • Neptunus

zobacz też: astronomia w języku szwedzkim


Balaton

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Geografia


mausoleum

łac. mausoleum < gr. Μαυσωλεῖον < gr. Μαύσωλος


Tokyo

jap. 東京 < chiń. 東 + 京 → dosł. „wschodnia stolica”

zobacz też: stolice krajów Azji w języku szwedzkim


Belfast

Det finns två flygplatser i Belfast.


våld

Det finns för mycket våld och sex i TV.

W telewizji jest zbyt dużo przemocy i seksu.


landform

forma terenu, ukształtowanie powierzchni


nuna

nie mylić z: nunna → zakonnica


färglös

Aceton är färglös.


sedimentär bergart

zobacz też: geografia w języku szwedzkim


krita

(1.4) Dawniej karczmarze zaznaczali dług kredą na tablicy.

fraza przysłówkowa när det kommer till kritan

kreda do pisania, kredka z barwionej masy


övergångszon

strefa przejściowa między ziemskim płaszczem a skorupą


petroleum

zazwyczaj występuje w formie nieokreślonej, bardzo rzadko w określonej


källa

źródło (miejsce, skąd coś lub ktoś pochodzi)


Beirut

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Azji


karakterisera

inny zapis: karaktärisera


klostermatsal

szw. kloster + mat + sal → klasztor + jedzenie + sala


klen

Hon är inte så klen, som ni tror.


kinkig

(o osobie) zrzędliwy, marudny, grymaśny, wybredny

(o problemie) kłopotliwy, uciążliwy, trudny, drażliwy, delikatny


knappast

Jag skulle knappast tro det.

Det har knappast någon betydelse.

To nie ma praktycznie żadnego znaczenia.


registreringsskylt

(1.1) szw. registrering + skylt → rejestracja + tablica


flinta

zobacz też: Petrografia w języku szwedzkim


klack

fraza czasownikowa slå klackarna i taket


klösa

por. klia


klösa

por. klia

mieć zwyczaj drapania pazurami lub paznokciami


klyfta

plasterek, kawałek, ząbek (owocu z trójkątnym podziałem, jak u pomarańczy lub cytryny)


klyfta

dzielić owoc lub warzywo na trójkątne kawałki (jak pomarańczę, cytrynę czy czosnek)


kappsäck

szw. kappa + säck → płaszcz + worek, daw. oznaczało torbę na ubrania używaną przez jeźdźców na koniach

por. ryggsäck


knapphet

szw. knapp + -het → niewystarczający + -ość

fraza przysłówkowa under knapphetens kalla stjärna


kruka

cylindryczne (przeważnie ceramiczne) naczynie, dzban


konduktör

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Zawody


skymma

Skym mig inte!


beskåda

Vi beskådade en vacker soluppgång.


barnbarnsbarn

barnbarn + barn (dosł. dziecko wnuczęcia)


syskon

Har du några syskon?

Hon har bara ett syskon: en storebror.

Ona ma tylko jedną sztukę rodzeństwa: starszego brata.


handduk

Kvinnan torkade sig med en mjuk handduk.


konstlad

od szw. konst → sztuka, właśc. perf. part. od dawnego st.szw. konstla → dekorować


svärmor

zobacz też: rodzina w języku szwedzkim


mid-

por. mitt- • medel-

zobacz słowa zaczynające się od „mid-”

…dodawany przed rzeczownikiem tworząc rzeczownik oznaczający część środkową rzeczy oznaczanej wyrazem głównym; śród-


rektangulär

por. rätvinklig


uppgång

wschód, wzejście (o ciałach niebieskich)

wzrost, boom, dobra koniunktura, prosperity (o gospodarce)


turistbyrå

por. resebyrå

agencja turystyczna, biuro informacji turystycznej


säsong

Sommaren är den bästa säsongen för att besöka Sverige.

Lato to najlepszy okres na wizytę w Szwecji.


badbyxor

zob. słownictwo związane z wakacjami w języku szwedzkim


riddarromantik

szw. riddare + romantik → rycerz + romans


Åke

zobacz też: szwedzkie imiona męskie

Jag tyckte att du heter Åke.


rumstemperatur

szw. rum + temperatur → pokój + temperatura


solnedgång

Vi beskådade en vacker solnedgång.


yxa

zobacz też: pojęcia związane z bronią w języku szwedzkim


skymning

szw. skymma + -ning → zmierzchać + …tworzy rzeczownik

zobacz też: pory dnia w języku szwedzkim

Efter skymningen börjar natten.


glasögon

ˈglɑ̀ːsˌøːgɔn


turistort

szw. turist + ort → turysta + miejscowość


runka

masturbować się (tylko odnośnie mężczyzn)


ont krut förgås inte så lätt

polski odpowiednik: złego licho nie bierze; zły proch nie ginie tak łatwo


soluppgång

Vi beskådade en vacker soluppgång.


hattbrätte

(1.1) szw. hatt + brätte → kapelusz + rondo


ort

por. schakt

nie mylić z: ört → ziele


vifta

Hunden viftade med svansen.


för-

(1.1) szw. för → przed (w przestrzeni)
(1.2) szw. för → przed (w czasie)

zobacz słowa zaczynające się od „för-”

…przyimek för dodawany na początku wyrazu tworząc złożenie; określa wystąpienie przed tym lub w przedniej części tego, co jest nazywane wyrazem głównym: przed-

…przyimek för dodawany na początku wyrazu tworząc złożenie; określa wcześniejsze lub przygotowujące zaistnienie tego, co jest nazywane wyrazem głównym: przed-


för-

zobacz słowa zaczynające się od „för-”

…dodawany do czasowników; modyfikuje znaczenie czasownika wyrażając wyolbrzymienie lub nasilenie, przemianę, odchylenie od normalnego stanu, zaprzestanie, realizację lub zakończenie czynności określonej czasownikiem pierwotnym

…dodawany do rzeczowników wraz z przyrostkiem -a; tworzy czasownik wyrażający przeobrażenie do stanu określonego rzeczownikiem

…dodawany do przymiotników (również w stopniu wyższym) wraz z przyrostkiem -a; tworzy czasownik wyrażający przeobrażenie do stanu określonego przymiotnikiem lub pogłębienie tego stanu


missförstå

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim


ryggsäck

por. kappsäck


höghus

I kvarteret där jag bor finns det många höghus.

W dzielnicy, w której mieszkam, jest dużo bloków mieszkalnych.


levnadsförhållande

szw. levnad + förhållande → życie + warunki


skrapa

powierzchowna ranka, zadraśnięcie, zadrapanie


fruktförsäljning

szw. frukt + försäljning → owoc + sprzedaż


advokatsamfund

szw. advokat + samfund → adwokat + stowarzyszenie


kota

zob. disk


cigarett

inna pisownia: cigarrett


skyskrapa

zobacz też: budynki i pomieszczenia w języku szwedzkim

Har du sett bilderna på skyskraporna i New York?

Widziałeś zdjęcia wieżowców w Nowym Jorku?


tik

samica psa (czasem niektórych innych zwierząt), suka


lakan

1000 koron, patyk, patol, kawałek, kafel


leja

najmować, zatrudniać, werbować (często w znaczeniu pejoratywnym, np. mordercę)


ljumske

zobacz też: części ciała w języku szwedzkim


lås

por. baklås

w zwrotach: pozycja zamknięta np. zamka zamkniętego na klucz


ledare

przewodnik (materiał lub przewód przewodzący coś)


lömsk

podstępny, przebiegły, zdradziecki, fałszywy


läger

fraza czasownikowa ha en fot i båda lägren

nie mylić z: lager → magazyn, warstwa, laur

obóz (zwykle w namiotach lub barakach), łagier


lucka

por. lock

otwór (często zamykany drzwiczkami itp.), okienko


lappa

por. stoppa

nie mylić z: lapa → chłeptać

umieszczać mandat na nieprzepisowo zaparkowanym samochodzie


toalettpapper

szw. toalett + papper → toaleta + papier


löda

nie mylić z: loda → sondować

por. svetsa • gjuta


botulism

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Choroby i dolegliwości


mässling

zobacz też: choroby w języku szwedzkim


lott

(należny) udział, dola (zwłaszcza przy dzieleniu spadku)


lysa

fraza czasownikowa lysa med sin frånvaro

nie mylić z: lisa → ukoić; ukojenie


lysa

nie mylić z: lisa → ukoić; ukojenie


fylling

wypełnianie (materiał, którym się wypełnia)


bältros

por. vattkoppor

zobacz też: choroby w języku szwedzkim


leda

(np. o drodze) prowadzić w jakimś kierunku, wieść

kierować, sterować, prowadzić, przewodzić, przewodniczyć


leda

znudzenie, przesyt, niechęć, niesmak, obrzydzenie


lager

nie mylić z: läger → obóz


lager

nie mylić z: läger → obóz

(war. skrócony od: lageröl) lager, piwo dolnej fermentacji


rövare

szw. röva + -are → rabować + przyrostek tworzący rzeczowniki


när man talar om trollen

skrócony od: när man talar om trollen så står de i farstun: o wilku mowa


mörkblå

(1.1) szw. mörk + blå → ciemny + niebieski

zobacz też: kolory w języku szwedzkim


rörsopp

zobacz też: grzyby w języku szwedzkim


onager

(1.1) ang. onager < franc. onagre < łac. onager, gr. ὄναγϱος


skolkamrat

Mamma, får jag bjuda min skolkamrat?.

Mamo, mogę zaprosić mojego kolegę ze szkoły?


nyckel

Nyckeln hänger på kroken.


gilla

Jag gillar er.


jaha

dobrze; ach tak; tak, rozumiem; no i co?; bo co?

Jag ska gå på bio med dem. -Jaha!


mängd

Mängder av trafikolyckor har inträffat i snöovädret.

Wiele wypadków drogowych zdarzyło się podczas burzy śnieżnej.


städa

nie mylić z: städja → najmować

sprzątać, uprzątać, czyścić, robić porządki


medfölja

akompaniować, odprowadzać, towarzyszyć, wtórować


minska

zmniejszać, pomniejszać, umniejszać, uszczuplać, obniżać


dragracing

drag racing (wyścig samochodowy na 1/4 mili angielskiej)


motspelare

oponent, przeciwnik, antagonista, adwersarz


mystisk

mistyczny, tajemniczy, zagadkowy, dziwny


motståndare

przeciwnik, oponent, antagonista, adwersarz


mjäll

(o konsystencji produktów spożywczych) delikatny, kruchy

jasny, mlecznobiały, alabastrowy (o cerze)


målvakt

(1.1) szw. mål + vakt → bramka + strażnik

zobacz też: słowniczek terminów piłkarskich w języku szwedzkim


mö

lub dziewica, panna, młoda niezamężna kobieta


minnesmärke

(1.1) szw. minne (pamięć) + märke (znak)


mossa

por. mosse • lav

nie mylić z: mössa → czapka, nie mylić z: mosa → rozcierać


motsats

por. motsägelse


mened

por. lögn


mössa

nie mylić z: mossa → mech

zobacz też: mössa • hatt • hätta • kippa • kalott • huva • luva • keps • barett • basker • bonnett (nakrycia głowy)


modell

zobacz też: nazwy zawodów w języku szwedzkim


mellanhavande

szw. mellan + hava + -ande → między + mieć + tworzy rzeczownik

niezałatwione rozrachunki / porachunki, zatarg

Låt oss glömma våra små mellanhavanden och vara vänner.

Zapomnijmy o naszych małych zatargach i bądźmy przyjaciółmi.


maskros

por. tussilago


naturvetenskap

szw. natur + vetenskap → przyroda + nauka


menlös

nic nie znaczący, pusty, banalny, jałowy


mustig

(1.1) szw. must + -ig → koncentrat + …tworzy przymiotnik

(1.2) szw. must + -ig → wigor + …tworzy przymiotnik

(o potrawach) mocny, treściwy, esencjonalny, soczysty

mocny, jędrny, wyrazisty, dosadny, drastyczny


nät

nie mylić z: nätt → mały / śliczny


sanning

fraza czasownikowa se sanningen i vitögat


självmördare

szw. själv + mördare → siebie + morderca


laserskrivare

szw. laser + skrivare → laser + drukarka


sådan

zobacz warianty: sån


hövding

wódz plemienia bądź innej grupy etnicznej


kornknarr

zobacz też: ptaki w języku szwedzkim


tillståndsfunktion

szw. tillstånd + funktion → stan + funkcja


tankspridd

szw. tanke + spridd → myśl + rozpowszechniony


sexig

Emilia har en sexig blick.


sexigt

Emilia är klädd sexigt idag.


fack

przegródka, przedziałek (jako pojemnik, miejsce)


dillpotatis

szw. dill + potatis → koperek + ziemniak


hjärtmuskulatur

szw. hjärta + muskulatur → serce + umięśnienie


skelettmuskel

szw. skelett + muskel → szkielet + mięsień


karma

zasłużona kara losu (za jakiś zły postępek)


kvinnans list övergår mannens förstånd

przysłowie jest w istocie cytatem z Biblii (Syr 25,19)

długo pokuka, kto babę oszuka; (dosł. przebiegłość kobiety przewyższa rozsądek mężczyzny)


Baltikum

kraje nadbałtyckie (Litwa, Łotwa i Estonia)

Lettland är en republik i Baltikum i nordöstra Europa som i väst gränsar till Östersjön, i norr till Estland, i öster till Ryssland och Vitryssland och i söder till Litauen.

Łotwa jest republiką bałtycką, w północno-wschodniej Europie, która od zachodu graniczy z Morzem Bałtyckim, od północy z Estonią, od wschodu z Rosją i Białorusią oraz od południa z Litwą.


plätt

najczęściej w liczbie mnogiej


ormtjusare

szw. orm + tjusare → wąż + osoba czarująca


smittobärare

szw. smitta + bärare → zarażenie + osoba nosząca


korean

När jag var i Korea, jag träffade en korean som blev kär i mig.

Kiedy byłam w Korei, spotkałam Koreańczyka, który się we mnie zakochał.


plasmaskärm

(1.1) szw. plasma + skärm → plazma + ekran


stack

fraza czasownikowa dra sitt strå till stacken


amasonpapegoja

zobacz też: Amazonfloden

zobacz też: ptaki w języku szwedzkim


koreansk

De flesta idag använda koreanska namn kommer från kinesiskan.

Większość dzisiaj używanych imion koreańskich pochodzi z chińszczyzny.


amason

zobacz też: Amazonfloden

zobacz też: ptaki w języku szwedzkim


saffranskuse

inna nazwa tradycyjnej szwedzkiej bułki z szafranem i rodzynkami, pieczonej z okazji Dnia Świętej Łucji


glögg

napój z grzanego wina, przyprawionego kardamonem, cynamonem, goździkami i imbirem, serwowany na gorąco z rodzynkami i migdałami


kuse

starszy typ ciasta pieczonego z okazji Bożego Narodzenia, podobny do współczesnego lussekatt


pepparkaka

(1.1) szw. peppar + kaka → pieprz + ciasto


pepparkaksdeg

szw. pepparkaka + deg → piernik + ciasto


pepparkakshjärta

szw. pepparkaka + hjärta → piernik + serce


ho

por. balja • så


ho

por. balja • så


ho

por. balja • så

…wyraża uczucia, np. ulgi i zadowolenia po skończonym wysiłku


rödbröstad kronduva

dosł. czerwonopiersiasty koroniec - od koloru upierzenia na piersiach


julgran

szw. jul + gran → Boże Narodzenie + świerk

fraza przymiotnikowa inte mycket att hänga i julgranen


svartnäbbad islom

zobacz też: ptaki w języku szwedzkim


blå kronduva

dosł. niebieski koroniec - od koloru upierzenia


trädgårdssångare

szw. trädgård + sångare → ogród + śpiewak


drottningkronduva

szw. drottning + kronduva → królowa + koroniec


vit stork

zobacz też: ptaki w języku szwedzkim


svart stork

zobacz też: ptaki w języku szwedzkim


svärta ner

oczerniać (mówić o kimś rzeczy pogarszające jego reputację)


större fregattfågel

dosł. fregata większa

zobacz też: ptaki w języku szwedzkim


vigg

nie mylić z: vig → zwinny

zobacz też: ptaki w języku szwedzkim

zobacz warianty: vigge


kavelbro

ścieżka przez bagno zbudowana z kłód drewna


rakning

szw. raka + -ning → golić + …tworzy rzeczownik

fraza rzeczownikowa näste man till rakning


ha

zobacz warianty: hava

Hur många barn har de?

mieć jakąś właściwość, wyposażenie (np. nastrój, raka, pojęcie)

mieć coś do robienia (np. lekcję, zamiar)

osiągnąć, żeby ktoś/coś zrobił coś (np. żeby ktoś zrozumiał, żeby coś zaczęło działać)


ha

zobacz warianty: hava


ha

zobacz warianty: hava


ha

zobacz warianty: hava

…wraz z formą supinum czasownika tworzy złożone czasy przeszłe


ha

zobacz warianty: hava

pokazywać swoje zachowanie, zachowywać się na pokaz


ha

zobacz warianty: hava

…wyraża różne uczucia, np. zadowolenie, pogardę, złość: ha!

…powtórzone kilkakrotnie: ha ha, ha ha ha, oznacza śmiech: ha!


raka

przyrząd w kształcie grabi (do zgarniania, zeskrobywania itp.)


svengelska

szw. svenska + engelska → szwedzki + angielski

nieformalny język szwedzki z dużymi wpływami angielskiego słownictwa lub odwrotnie


advent

zobacz też: advent • första advent • lucia / luciadagen • midvinter • vintersolstånd • midvinterblot • starbrak • jul • dan före dopparedan • dopparedagen / dopparedan / doppardagen / doppardan • julafton • juldagen • annandag jul • mellandagarna • nyår • nyårsafton • nyårsdagen • trettondagsafton • trettondedag jul / trettondag jul / trettondedagen / trettondagen • tjugondedag jul / tjugondag jul / tjugondedag Knut / tjugondag Knut / tjugondedagen / tjugondagen • julgransplundring (okres Bożego Narodzenia)


kattuggla

zobacz też: ptaki w języku szwedzkim


snöflinga

(1.1) szw. snö + flinga → śnieg + płatek

Snöflingor är kalla.


Anders

zobacz też: imiona męskie w języku szwedzkim

Anders och pojkarna äter fil och jag äter flingor och mjölk.

Andrzej i chłopcy jedzą zsiadłe mleko, a ja jem płatki z mlekiem.


till och med

również w formie skrótu t.o.m.

Till och med en ful polska är snyggare än en vacker svenska.

Nawet brzydka Polka jest ładniejsza od pięknej Szwedki.


till och med

również w formie skrótu t.o.m.


heltidsanställning

szw. heltid + anställning → cały etat + zatrudnienie


deltidsanställning

szw. deltid + anställning → część etatu + zatrudnienie


halvtidsanställning

szw. halvtid + anställning → połowa czasu + zatrudnienie


sätta upp

Vår son är en arkitekt, han ska sätta upp ett projekt för er.

Nasz syn jest architektem, sporządzi dla was projekt.


högerorienterad

höger (prawo) + orienterad (zorientowany)


spannmålsmagasin

szw. spannmål + magasin → zboże + magazyn


pil

nie mylić z: pill → dłubanina

por. vide • sälg


ERUF

Europeiska regionala utvecklingsfonden → Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego


scen

scena (część przedstawienia teatralnego)


sjösjuk

Sju sjösjuka sjömän sköttes av sju sköna sjuksköterskor.

Siedem pięknych pielęgniarek opiekowało się siedmioma marynarzami chorymi na chorobę morską.


utveckling

FN har utsett 2011 till internationella skogsåret med avsikt att öka medvetandet kring hållbar utveckling och skogsbruk samt bevarandet av höga naturvården i skogen.

ONZ ogłosiło rok 2011 międzynarodowym rokiem lasu w celu wzrostu świadomości wokół trwałego rozwoju i gospodarki leśnej oraz zachowania wysokiego poziomu ochrony natury w lasach


tvätttvång

(1.1) szw. tvätta + tvång → myć + przymus


terroristattack

szw. terrorist + attack → terrorysta + atak


kvark

inny zapis: kvarg


allergologi

zobacz też: dziedziny medycyny w języku szwedzkim


oberoende

niezależnie (od), bez względu (na), abstrahując (od)

Alla människor borde ha samma rätt oberoende av personliga egenskaper och funktioner i samhället.

Wszyscy ludzie powinni mieć równe prawa, niezależnie od osobistych cech i roli w społeczeństwie.