dö

por. omkomma • stupa

Hennes syster dog av tyfus.


februari

zobacz też: pojęcia związane z kalendarzem i czasem w języku szwedzkim


kissa

nie mylić z: kyssa → całować

nie mylić z: kisa → mrużyć oczy

Små barn kissar i blöjor.


vart

(1-2) szw. var + åt → gdzie + …w kierunku


vek

(o osobach, psychice itp) słaby, delikatny, wrażliwy


vant

lina wantowa (podtrzymująca maszt), wanta


vet

nie mylić z: vett → rozsądek, ogłada


varm

Ät soppan, den är varm.


zink

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne

Zink är grundämne nummer 30 i det periodiska systemet.

Cynk jest pierwiastkiem numer 30 w układzie okresowym.


val

(2.3) Dawniej przy handlu rybami nadziewano je po 80 sztuk na kij.

fraza czasownikowa stå i valet och kvalet

nie mylić z: vall → wał / pastwisko


val

nie mylić z: vall → wał / pastwisko


tio

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Liczebniki

Jag är tio år gammal.


tia

od 1991 r. nie ma już go w użyciu, zastąpiła go moneta dziesięciokoronowa; zobacz tiokrona, tiokronorsmynt

zobacz też: szwedzkie pieniądze


tre

zobacz też: liczebniki w języku szwedzkim


vid

Hon är klädd i en vid kjol.


vid

Utanför Göteborgs konstmuseum vid Götaplatsen står Carl Milles berömda staty Poseidon.

Przed muzeum sztuki Göteborga przy Götaplatsen stoi słynna statua Posejdona Carla Millesa.

o stanie: przy np. życiu, władzy, humorze


vid

zobacz słowa kończące się na „vid”

zobacz słowa zaczynające się od „vid”

…wiąże czynność określoną czasownikiem z pobliskim otoczeniem lub angażuje ją w coś


vind

zobacz też: słownictwo związane z wakacjami w języku szwedzkim


torn

nie mylić z: törn → uderzenie


torn

nie mylić z: törn → uderzenie


vulkan

zobacz też: geografia w języku szwedzkim


november

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kalendarz i czas


arsenik

Arsenik är grundämne nummer 33 i det periodiska systemet.

Arsen jest pierwiastkiem numer 33 w układzie okresowym.


bask

zobacz też: mieszkańcy terytoriów Europy w języku szwedzkim


hund

fraza zdaniowa här ligger en hund begraven

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim

Hunden är människans bästa vän.

Pies jest najlepszym przyjacielem człowieka.


vin

fraza rzeczownikowa nytt vin i gamla läglar

nie mylić z: vinn → wysiłek

(o wietrze lub o czymś szybko poruszającym się w powietrzu, np.: ptasie skrzydła, kule) świst, gwizd, wycie


vin

nie mylić z: vinn → wysiłek


av

…wskazuje na źródło pochodzenia; od (np. od ojca)

…wskazuje na przyczynę; z, ze (np. ze smutku)

…wskazuje na materiał, z jakiego wykonano jakiś przedmiot; z, ze (np. ze złota)

…wskazuje na część większej całości; z, ze (np. jeden z dziesięciu)

Det är en av mina barn.

…wskazuje na przyczynę w konstrukcjach w stronie biernej; przez (np. trafiony przez piorun)

…wskazuje na autora; (np. wiersz Mickiewicza)

…wskazuje na obiekt; (np. podbój Europy)


av

…oznacza skierowanie czynności w kierunku od czegoś


vi

zobacz też: zaimki w języku szwedzkim

Kan vi tala svenska? Ja, det kan vi.

Czy my) umiemy mówić po szwedzku? Tak, umiemy.


ur

z (przy odłączaniu lub oddzielaniu czegoś)


ur

…nadaje czynności określonej czasownikiem charakter opróżniania

…nadaje czynności określonej czasownikiem charakter odłączania lub oddzielania


bord

Man börjar vid ena ändan av bordet med fiskrätter - sill, räkor, lax o.d. - sedan kött och äggrätter, sedan efterrätt, sedan ost.

Zaczyna się przy jednym końcu stołu z daniami rybnymi - śledziem, krewetkami, łososiem itp. - potem mięso i dania z jaj, potem deser a potem ser.


brand

Allt tyder på att branden började i köket.

Wszystko wskazuje na to, że pożar zaczął się w kuchni.


fru

Han älskar sin fru.

Kan jag få tala med fru Jansson?


dig

zobacz też: zaimki w języku szwedzkim


figur

bohater utworu literackiego lub filmowego


fast

Vi vill äta det samma som ni, fast jag vill nog gärna ha en kopp kaffe med mjölk till frukosten.

Chcemy jeść to samo co wy, chociaż ja wolałbym dostać filiżankę kawy z mlekiem na śniadanie.


citron

zobacz też: owoce w języku szwedzkim


brun

zobacz też: kolory w języku szwedzkim

Den bruna klänningen passar dig.


gam

por. kondor; zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim


forn

Min farmor är född i forna Sovjet.

Moja babcia urodziła się w byłym Związku Radzieckim.


bak

nie mylić z: back → obrońca; bieg wsteczny; do tyłu; skrzynka


bak

wypiek (to, co jest pieczone), partia wypieku


tag

nie mylić z: tagg → cierń, znacznik


tag

nie mylić z: tagg → cierń, znacznik


arm

por. hand

odstająca, wydłużona część czegoś: ramię (np. dźwigu), odgałęzienie, odnoga (np. rzeki)


arm

por. hand


ek

Eken är trädens konung.


glad

(o osobie) wesoły, radosny, uradowany, zadowolony

(o przyczynie zadowolenia) zadowalający, pomyślny, miły, przyjemny


dom

forma de forma dem


blind

Vår hund är blind på ena ögat.


er

zobacz też: zaimki w języku szwedzkim


halt

Kör försiktigt, det är halt på vägen!


gent

szw. gen + -t → prowadzący prosto + …tworzy przysłówek

(o drodze) po linii prostej, najkrótszą drogą, na przełaj


antimon

(1.1) łac. antimonium < arab. أَلْ + إِثْمِدٌ (al-iṯmid) < łac. stibium

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne

Antimon är grundämne nummer 51 i det periodisk systemet.

Antymon jest pierwiastkiem numer 51 w układzie okresowym.


frukt

Grönsaker och frukt köper jag på torget för där är allting färskare och billigare.

Warzywa i owoce kupię na rynku, ponieważ tam wszystko jest świeższe i tańsze.


boa

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Płazy i gady


kal

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9027 (swe)-Allahverdi Verdizade on a flying visit-kal.wav

nie mylić z: kall → zimny; powołanie

goły (np. ziemia), ogołocony (np. z liści), nagi (np. skały), łysy (np. głowa)


kil

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9027 (swe)-Allahverdi Verdizade on a flying visit-kil.wav


hav

zobacz też: geografia i słownictwo związane z wakacjami w języku szwedzkim

Havet är vackert både när det stormar och när det är lugnt.

Morze jest piękne zarówno podczas sztormu, jak i kiedy jest spokojne.


insekt

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Zwierzęta

Flickor är rädd för insekter.


korp

przysłowie den ena korpen hackar inte ut ögonen på den andra

por. kråka


ge

zobacz warianty: giva

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim

Jag bad henne att ge dem soppan.

darować, ofiarować, oddawać (np. życie), zaopatrywać

udzielać (np. wywiadu, pierwszej pomocy), dawać (np. szansę), wyrażać (np. uznanie), zadawać (np. cios)

(jako dawanie zapłaty) dawać (np. dużo za samochód), zapłacić

(jako powodowanie skutku) dawać (np. pożytek), wywoływać (np. alergię), wydawać (np. odgłos), przynosić (np. zysk)

(jako urządzanie czegoś) dawać (np. koncert), wystawiać (np. Hamleta), wydawać (np. bankiet)


ge

zobacz warianty: giva

Hon ger sig aldrig.

słabnąć, ustawać, ustępować, przechodzić


kalk

zobacz też: kalcium • kalciumkarbonat • kalcit • kalkspat • aragonit • kalksten • krita • kalkvatten


fin

En fin chans.

Fin hörsel.

Fint silver.

Fint snus.

En fin tråd.

Fin ironi.

Jag gav honom en fin vink.

En fin dam.

En fin flicka.

Fint folk.

Fina ord.

Hon är av fin familj.


kontor

Jag måste vara på kontoret klockan nio, så jag kör härifrån fem över halv nio.

Muszę być w biurze o dziewiątej, więc wyjeżdżam pięć po wpół do dziewiątej.


fest

feta, festyn, przyjęcie, święto, uroczystość


krut

zobacz też: pojęcia związane z bronią w języku szwedzkim


elefant

fraza czasownikowa se de stora elefanterna dansa

fraza przysłówkowa som en elefant i en porslinsbutik


korv

Vi köper bara korv med hög kötthalt.

Kupujemy tylko kiełbasę z wysoką zawartością mięsa.


klar

fraza przysłówkowa som en blixt från en klar himmel

czysty, niezmącony, wyraźny, jasny, klarowny, przejrzysty, przezroczysty


kvartal

zobacz też: pojęcia związane z kalendarzem i czasem w języku szwedzkim


larv

zobacz też: owady w języku szwedzkim


kvart

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kalendarz i czas

Han börjar skolan klockan åtta, så vi måste gå härifrån kvart i åtta.

On zaczyna szkołę o ósmej, więc musimy wyjść kwadrans przed ósmą.


bo

Jag bor i Malmö.


hel

Hon är ledig hela sommaren.


grand

fraza czasownikowa se grandet i sin broders öga men inte bjälken i sitt eget

fraza przysłówkowa inte ett skapandes grand

przysłowie man ser grandet i sin broders öga men inte bjälken i sitt eget

zobacz warianty: grann

(w zwrotach) odrobina, trochę, nieco, ciut


kul

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9027 (swe)-Allahverdi Verdizade on a flying visit-kul.wav


ben

fraza przysłówkowa med svansen mellan benen

przysłowie det man inte har i huvudet får man ha i benen

zobacz też: części ciała w języku szwedzkim


is

por. glass

lód (jako powierzchnia na zamarzniętych zbiornikach wodnych)


fort

Hon kör fort men säkert.


du

zobacz też: zaimki w języku szwedzkim

Du var hungrig.


grad

Słowo grad nie posiada znaczenia stopień schodów (schodek). To znaczenie wyraża się za pomocą trappsteg lub fotsteg.

Słowo grad nie posiada znaczenia stopień w szkole (ocena postępów naukowych). To znaczenie wyraża się za pomocą betyg lub skolbetyg.

stopień (nasilenie jakiegoś zjawiska, procesu itp., w skali jakościowej)

stopień (miejsce w pewnej ściśle określonej hierarchii)

stopień (pozycja w hierarchii wojskowej)


heder

st.szw. hēdher < st.nord. heiðr
por. duń. hæder, isl. heiður

fraza czasownikowa bära sina år med heder


karp

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim


glas

nie mylić z: glass → lody

Jag skulle vilja ha ett glas mjölk.

Alla höjer glasen.


krom

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne

Krom är grundämne nummer 24 i det periodiska systemet.

Chrom jest pierwiastkiem numer 24 w układzie okresowym.


al

nie mylić z: all → wszystek, nie mylić z: ål → węgorz


klimat

Bahamas milda klimat och vackra stränder har gjort turism till den viktigaste näringsgrenen.

Łagodny klimat Bahamów i piękne plaże sprawiły, że turystyka stała się tu istotną gałęzią gospodarki.


kapitel

nie mylić z: kapitäl


te

Vill du ha te?


id

nie mylić z: ide → legowisko zimowe

zob. idegran

wytrwała, niestrudzona praca, skrzętne zabiegi


id

nie mylić z: ide → legowisko zimowe

zobacz warianty: ID

(zwł. w złożeniach) = identitetshandling → dokument tożsamości, dowód osobisty, legitymacja


granit

zobacz też: geografia w języku szwedzkim


lod

ciężarek (źródło energii w zegarze ściennym)


far

zobacz też: rodzina w języku szwedzkim


far

zobacz też: rodzina w języku szwedzkim


lir

gra (w piłkę) (zwł. oceniając jakość gry)


an

czasownik frazowy gå an • gripa sig an • knyta an • komma an • lägga an • slå an • ta sig an


an

…wskazuje, że czynność określona czasownikiem jest skierowana w kierunku czegoś lub prowadzi do kontaktu z czymś


led

zobacz też: Części ciała w języku szwedzkim


led

(część ciągu) człon, ogniwo; (część procesu) faza, etap


lake

zobacz też: ryby w języku szwedzkim


bor

Bor är grundämne nummer 5 i det periodiska systemet.

Bor jest pierwiastkiem numer 5 w układzie okresowym.


buk

por. bukhåla

nie mylić z: bok → książka, buk

(np. o samolocie, żaglu, fali) wybrzuszenie, wypukłość


mask

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Zwierzęta


kap

(1.1) niem. Kap → przylądek, franc. cap → przylądek < łac. caput → głowa, szpic


humor

por. humör


de

zobacz też: zaimki w języku szwedzkim

Vem är de?


ananas

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Owoce


liter

Vi behöver 3 liter mjölk, bröd, ett halvt kilo smör, en bit ost och ett dussin ägg.

Potrzebujemy 3 litry mleka, chleb, pół kilograma masła, kawałek sera i tuzin jajek.


mantel

płaszcz (warstwa okrywająca, zwł. urządzenia techniczne), osłona


min

Min katt är rädd för möss.


bark

fraza czasownikowa komma mellan barken och trädet

por. barkass


ibis

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Ptaki


en

…sygnalizujący, że rzeczownik jest rodzaju wspólnego

På ängen stod en väldig ek.


en

Jag har bara druckit en kopp kaffe idag.


fil

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Jedzenie

Anders och pojkarna äter fil och jag äter flingor och mjölk.

Andrzej i chłopcy jedzą zsiadłe mleko, a ja jem płatki z mlekiem.


jak

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Zwierzęta


minut

zobacz też: pojęcia związane z kalendarzem i czasem w języku szwedzkim

En minut är 60 sekunder.


kort

fraza czasownikowa lägga korten på bordet

karta (np. bankowa), wizytówka, widokówka


in

fraza czasownikowa veta varken ut eller in

nie mylić z: inne → wewnątrz (wskazując miejsce)

do wewnątrz (wskazując kierunek) (także w odniesieniu do czasu)


in

…nadaje czynności określonej czasownikiem kierunek do wewnątrz

…nadaje czynności określonej czasownikiem kierunek do czegoś

…nadaje czynności określonej czasownikiem charakter zmierzania do czegoś


ond

por. dålig • illa

Jag är inte ond på dig.


ord

fraza czasownikowa aldrig säga ett ont ord om någon

fraza przysłówkowa innan någon vet ordet av

przysłowie stor i orden, liten på jorden

por. glosa

krótka wypowiedź lub mowa (np. słowa powitania)


moder

zobacz też: rodzina w języku szwedzkim


pistol

zobacz też: pojęcia związane z bronią w języku szwedzkim


mal

zobacz też: owady w języku szwedzkim


fosfor

Fosfor är grundämne nummer 15 i det periodiska systemet.

Fosfor jest pierwiastkiem numer 15 w układzie okresowym.


do

zobacz też: solmisering • do / ut • re • mi • fa • sol • la • si / ti (solmizacja)

do (nazwa solmizacyjna 1-go dźwięku oktawy)


pest

zobacz też: choroby w języku szwedzkim


ost

Man börjar vid ena ändan av bordet med fiskrätter - sill, räkor, lax o.d. - sedan kött och äggrätter, sedan efterrätt, sedan ost.


mil

szwedzka mila to 10 km


mat

Maten är strax färdig.


mes

zobacz też: ptaki w języku szwedzkim

tchórz, cykor, mięczak, strachajło, trusia


mor

zobacz też: rodzina w języku szwedzkim


rent

fraza czasownikowa sopa rent framför egen dörr

czysto, w sposób czysty, bez brudu lub zanieszczyszczeń, bez błędu, bez fałszu


privat

Parken byggdes med privata medel.


lit

zob. litium


rim

por. ramsa


pelikan

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim


seg

ciągliwy (np. guma do żucia), elastyczny (np. błona), łykowaty (np. mięso), kleisty (np. śluz)


melon

zobacz też: owoce w języku szwedzkim


ja

por. jo

zobacz też: Indeks: Szwedzki - Podstawowe zwroty

tak (w odpowiedzi na pytanie czy…?; potwierdzenie czegoś)

Kan vi tala svenska? Ja, det kan vi.

Czy umiemy mówić po szwedzku? Tak, umiemy.


pin

przysłowie vill man vara fin får man lida pin

…wzmacnia znaczenie następującego przymiotnika: absolutnie, totalnie, całkowicie


park

Parken byggdes med privata medel.


sent

późno (po upływie czasu dłuższego niż zwykle lub niż oczekiwano)


per

Vi pratar per telefon.

20 kronor per kilo

tre gånger per vecka


kamel

st.nord. kamell < łac. camelus < gr. κάμηλος


punkt

zobacz też: poäng

Avståndet från Sveriges sydligaste till nordligaste punkt är nästan 1600 kilometer.

Odległość między najbardziej na południe i najbardziej na północ wysuniętym punktem Szwecji wynosi prawie 1600 kilometrów.

punkt (wyszczególniony przedmiot, zdarzenie)


os

nie mylić z: ös → intensywność, dynamiczność


strut

por. tratt

stożkowaty, pusty w środku przedmiot, rożek, tutka


spik

fraza czasownikowa koka soppa på en spik

zobacz też: spik • skruv • bult • nit (elementy łączące)


sprit

nie mylić z: spritt → kompletnie

Man får köpa sprit i Sverige när man är tjugo år.

W Szwecji można kupować alkohol, kiedy ma się dwadzieścia lat.


regn

Det kommer regn.


rest

Kan jag få en femhundrakronorssedel, fyra hundralappar och resten i växel, tack!

Mógłbym dostać banknot 500-koronowy, cztery banknoty 100-koronowe a resztę w drobnych?


mangan

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne

Mangan är grundämne nummer 25 i det periodiska systemet.

Mangan jest pierwiastkiem numer 25 w układzie okresowym.


sekund

En minut är 60 sekunder.


pik

zobacz też: pik • lans • spjut • värja • rapir • bajonett • florett • dolk • kniv (broń kłująca)

rodzaj pozycji w skokach do wody (z ciałem zgięym w pasie)


nord

zobacz też: nord • norr • öst • ost • öster • syd • söder • väst • väster (strony świata)

zobacz też: geografia w języku szwedzkim

(często w formie określonej norden, często w nazwach własnych) północ (północna część jakiegoś obszaru)


pilot

zobacz też: nazwy zawodów w języku szwedzkim


sed

fraza czasownikowa ta seden dit man kommer


man

zobacz też: rodzina w języku szwedzkim

zobacz też: päls • hår • ragg • borst • ull • tagel • man (sierść zwierząt)
:: zobacz też: części ciała zwierząt w języku szwedzkim

(niezależnie od płci, często w złożeniach) człowiek

(niezależnie od płci) członek zorganizowanej grupy (np. załogi, oddziału wojskowego)


man

por. en • någon • folk

…oznacza nieokreśloną osobę lub nieokreśloną grupę osób; odpowiada polskim konstrukcjom bezosobowym z się

Det angår mig inte, vad man säger om mig.

Nie obchodzi mnie, co się o mnie mówi. / Nie obchodzi mnie, co o mnie mówią.


land

Jag har varit i fyra länder.


ni

zobacz też: zaimki w języku szwedzkim

Vem är ni?


salt

Jag skulle vilja ha lite salt och peppar.


salt

Det här är mycket salt.


stal

nie mylić z: stål → stal

nie mylić z: stall → stajnia


as

(o człowieku) ścierwo, kanalia, łajdak, podlec

(w złożeniach) …wzmacnia znaczenie: diabelnie, piekielnie, cholernie


as

por. asynja


rum

zobacz też: budynki i pomieszczenia w języku szwedzkim


procent

coś ( bezrobocie) wzrosło z 3 do 6 procent

por. promille

nie mylić z: procentenhet → punkt procentowy

Jeśli: något (t.ex. arbetslösheten) har ökat från 3 till 6 procent → coś (np. bezrobocie) wzrosło z 3 do 6 procent

(co jest równoznaczne z: det har ökat med 3 procentenheter → to wzrosło o 3 punkty procentowe)

to z tego wynika, że: det har ökat med 50 procent → to wzrosło o 50 procent.

W szwedzkim oddziela się znak procentu (%) od liczby spacją, np. 3 %.

oprocentowanie, odsetki (dochód od kapitału)


stat

Sverige är en stat i Europa.


plan

Jag har en plan.

Han gick över planen.


plan

Hissen stannar på plan 4

Vi ber alla passagerare lämna planet!

Wszystkich pasażerów prosimy o opuszczenie samolotu.


ID

Zalecana jest pisownia małymi literami id.


par

fraza przymiotnikowa som går i ett par skor

…dwa przedmioty, istoty, fenomeny itp. tego samego rodzaju i tworzące komplet: para

…o niektórych przedmiotach składających się z dwu części tego samego rodzaju: para


par

(w formie nieokreślonej lp ett par) parę, kilka


mus

por. råtta • sork

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim

Min katt är rädd för möss.

cipka, pipka (żeński zewnętrzny organ płciowy)


student

Det finns inte så många billiga lägenheter som en fattig student har råd med.

Nie ma wielu tanich mieszkań, na które biedny student może sobie pozwolić.


panna

zobacz też: części ciała w języku szwedzkim

naczynie do smażenia lub gotowania, patelnia


kuban

zobacz też: mieszkańcy krajów Ameryki w języku szwedzkim


lek

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Fałszywi przyjaciele


magister

używane przez uczniów w stosunku do nauczycieli


knipa

zobacz też: Czasowniki nieregularne w języku szwedzkim


knipa

zwierzęta w języku szwedzkim


Polen

Polen gränsar till Tyskland i väst.


si

(3.1) właśc. tryb rozkazujący do daw. si (forma oboczna do se)

zobacz też: solmisering • do / ut • re • mi • fa • sol • la • si / ti (solmizacja)

si (nazwa solmizacyjna 7-go dźwięku oktawy)


si

(w zwrotach, stowarzyszony z så) …odnoszący się do innej sytuacji niż så; siak, inaczej


sort

Vi har många olika sorter.


gapa

przysłowie den som gapar efter mycket mister ofta hela stycket

den som gapar över mycket mister ofta hela stycket

być otwartym lub pustym, stać otworem / ziać otworem


sur

nie mylić z: surr → brzęczenie

zobacz też: sötma • söt • sälta • salt • syra • sur • beska • besk • umami • umami (smaki)

(o czymś, co powinno być suche, np. buty) mokry, wilgotny, przemoknięty


bana

nie mylić z: banna → ganić


bana

nie mylić z: banna → ganić


fredag

zobacz też: pojęcia związane z kalendarzem i czasem w języku szwedzkim

Vi kommer på fredag.


torsdag

Vi kommer på torsdag.


son

zobacz też: rodzina w języku szwedzkim

Vår son ska stanna ett år.


be

zobacz warianty: bedja

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim


ko

przysłowie man saknar inte kon förrän båset är tomt

por. tjur • kalv • kviga • oxe

por. boskap • fä • kreatur • nötkreatur

Kor ger mjölk.

krowa (samica niektórych innych, większych ssaków, np. łosia, kozy)


ren

(1.1) źródłosłów dla niem. Ren, franc. renne i pol. ren

I Lappland får du se fler renar än människor.

W Laponii możesz zobaczyć więcej reniferów niż ludzi.


ren

nie zabrudzony, bez zanieczyszczeń (np. powietrze), czysty

bez domieszek (np. złoto), czysty, prawdziwy


onsdag

Vi kommer på onsdag.


o

O, ja. Vi kan bada och segla.


Ukraina

zobacz też: Indeks: Szwedzki - Kraje Europy


kosa

nie mylić z: kossa → krasula

por. kos


se

fraza czasownikowa inte se längre än näsan räcker

Jag har sett henne två gånger i livet.

Jag ser mannen du talade om.

patrzeć (np. na zegarek), spoglądać, przyglądać się, przypatrywać się

oglądać (np. film), obserwować, przyglądać się

Vi var i teatern och såg en vacker pjäs.

Byliśmy w teatrze i obejrzeliśmy piękną sztukę.

zauważać (np. bezsens czegoś), pojmować, uzmysławiać sobie, uprzytamniać sobie

uważać (np. za swój obowiązek), mieć przeświadczenie, mieć przekonanie


se

przeglądać się (np. w lustrze), przypatrywać się sobie

Hon kammade sitt hår och såg sig i spegeln.

Czesała włosy i przeglądała się w lustrze.


lördag

Vi kommer på lördag.


söndag

Vi kommer på söndag.


tisdag

Vi kommer på tisdag.


måndag

Vi kommer på måndag.


polsk

zobacz też: przymiotniki określające kraje Europy w języku szwedzkim


sol

zobacz też: Solen i słownictwo związane z wakacjami w języku szwedzkim

Sol är ett annat ord för stjärna.

I solen är det 16 grader varmt, men i skuggan bara 10 grader.

W słońcu jest 16 stopni ciepła, ale w cieniu tylko 10.


katt

(1.3) pochodzi z pradawnych wierzeń, w których diabeł występował w postaci kota

fraza rzeczownikowa en katt bland hermelinerna

fraza czasownikowa gå som katten kring het gröt

när katten är borta dansar råttorna på bordet

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim

Min katt är rädd för möss.

przedstawiciel rodziny kotowatych (Felidae)

skrócony wariant do: niosvansad katt → kańczug (rodzaj bicza)


han

zobacz też: jag • du • hon • hen • den • det • vi • ni • de • Aneks:Język szwedzki - zaimki

Han var hungrig.


sam

regularna forma czasu przeszłego (preteritum): simmade

nieregularny czas przeszły (preteritum) od simma


å

fraza czasownikowa gå över ån efter vatten

przysłowie bättre stämma i bäcken än i ån

zobacz też: rännil • bäck • jokk • å • ström • flod • älv • biflod • eda • fors • dike • kanal (woda płynąca korytem)
:: "å" jest większe od "bäck", a mniejsze od "flod"


den

zobacz też: en • ett • det

Den Europeiska unionen


den

zobacz też: zaimki w języku szwedzkim

…zastępujący rzeczowniki rodzaju wspólnego: to (w zal. od kontekstu również on, ona, ono)

Se, en katt! Den är söt…


USA

zobacz też: Indeks: Szwedzki - Kraje Ameryki


vide

por. pil • sälg

wierzba (zwł. krzewiasta), wiklina, łoza


Warszawa

inna pisownia: Varsjava, Warsau

zobacz też: stolice krajów Europy w języku szwedzkim


vismut

Vismut är grundämne nummer 83 i det periodiska systemet.

Bizmut jest pierwiastkiem numer 83 w układzie okresowym.


litium

Litium är grundämne nummer 3 i det periodiska systemet.

Lit jest pierwiastkiem numer 3 w układzie okresowym.


niob

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne

Niob är grundämne nummer 41 i det periodiska systemet.

Niob jest pierwiastkiem numer 41 w układzie okresowym.


ruten

nie mylić z: rutten → zgniły


ruten

nie mylić z: rutten → zgniły

imiesłów przeszły bierny (perfektparticip) od ryta


svavel

Svavel är grundämne nummer 16 i det periodiska systemet.

Siarka jest pierwiastkiem numer 16 w układzie okresowym.


praseodym

Praseodym är grundämne nummer 59 i det periodiska systemet.

Prazeodym jest pierwiastkiem numer 59 w układzie okresowym.


unununium

Unununium är grundämne nummer 111 i det periodiska systemet.

Unununium jest pierwiastkiem numer 111 w układzie okresowym.


kvicksilver

(1.1) przez analogię do łac. hydrargyrum

Kvicksilver är grundämne nummer 80 i det periodiska systemet.

Rtęć jest pierwiastkiem numer 80 w układzie okresowym.


kisel

Kisel är grundämne nummer 14 i det periodiska systemet.

Krzem jest pierwiastkiem numer 14 w układzie okresowym.


kobolt

Kobolt är grundämne nummer 27 i det periodiska systemet.

Kobalt jest pierwiastkiem numer 27 w układzie okresowym.


bly

Bly är grundämne nummer 82 i det periodiska systemet.

Ołów jest pierwiastkiem numer 82 w układzie okresowym.


väte

Väte är grundämne nummer 1 i det periodiska systemet.

Wodór jest pierwiastkiem numer 1 w układzie okresowym.


tallium

Tallium är grundämne nummer 81 i det periodiska systemet.

Tal jest pierwiastkiem numer 81 w układzie okresowym.


zirkonium

Zirkonium är grundämne nummer 40 i det periodiska systemet.

Cyrkon jest pierwiastkiem numer 40 w układzie okresowym.


kadmium

Kadmium är grundämne nummer 48 i det periodiska systemet.

Kadm jest pierwiastkiem numer 48 w układzie okresowym.


koppar

Koppar är grundämne nummer 29 i det periodiska systemet.

Miedź jest pierwiastkiem numer 29 w układzie okresowym.


järn

Järn är grundämne nummer 26 i det periodiska systemet.

Żelazo jest pierwiastkiem numer 26 w układzie okresowym.


ununpentium

Ununpentium är grundämne nummer 115 i det periodiska systemet.

Ununpentium jest pierwiastkiem numer 115 w układzie okresowym.


zebra

inny zapis sebra

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Ssaki


guld

Guld är grundämne nummer 79 i det periodiska systemet.

Złoto jest pierwiastkiem numer 79 w układzie okresowym.


tenn

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne

Tenn är grundämne nummer 50 i det periodiska systemet.

Cyna jest pierwiastkiem numer 50 w układzie okresowym.


kalcium

Kalcium är grundämne nummer 20 i det periodiska systemet.

Wapń jest pierwiastkiem numer 20 w układzie okresowym.


vanadin

Vanadin är grundämne nummer 23 i det periodiska systemet.

Wanad jest pierwiastkiem numer 23 w układzie okresowym.


ty

ty, podobnie jak synonim för, jest spójnikiem współrzędnym (szw. konjunktion). Pozostałe zaś synonimy są spójnikami podrzędnymi (szw. subjunktion). Porównaj następujące przykłady:
:: Jag kommer inte ty jag har inte tid. → Nie przyjdę, bo nie mam czasu.
:: Jag kommer inte eftersom jag inte har tid.

nie mylić z: ty sig → garnąć się


ununquadium

Ununquadium är grundämne nummer 114 i det periodiska systemet.

Ununquadium jest pierwiastkiem numer 114 w układzie okresowym.


molybden

Molybden är grundämne nummer 42 i det periodiska systemet.

Molibden jest pierwiastkiem numer 42 w układzie okresowym.


neodym

Neodym är grundämne nummer 60 i det periodiska systemet.

Neodym jest pierwiastkiem numer 60 w układzie okresowym.


kväve

Od szw. kväva → dusić, zapewne w związku z tym, że sam azot (bez tlenu) nie podtrzymuje ognia, lecz go „dusi“.

zobacz też: kväve • syre • argon • koldioxid • metan • väte (gazy w powietrzu)

zobacz też: ammoniak • salpetersyra (związki azotu)

Kväve är grundämne nummer 7 i det periodiska systemet.

Azot jest pierwiastkiem numer 7 w układzie okresowym.


prometium

Prometium är grundämne nummer 61 i det periodiska systemet.

Promet jest pierwiastkiem numer 61 w układzie okresowym.


aktinium

Aktinium är grundämne nummer 89 i det periodiska systemet.

Aktyn jest pierwiastkiem numer 89 w układzie okresowym.


torium

Torium är grundämne nummer 90 i det periodiska systemet.

Tor jest pierwiastkiem numer 90 w układzie okresowym.


teknetium

Teknetium är grundämne nummer 43 i det periodiska systemet.

Technet jest pierwiastkiem numer 43 w układzie okresowym.


cesium

Cesium är grundämne nummer 55 i det periodiska systemet.

Cez jest pierwiastkiem numer 55 w układzie okresowym.


tulium

Tulium är grundämne nummer 69 i det periodiska systemet.

Tul jest pierwiastkiem numer 69 w układzie okresowym.


rodium

Rodium är grundämne nummer 45 i det periodiska systemet.

Rod jest pierwiastkiem numer 45 w układzie okresowym.


ununbium

nazwa tymczasowa; zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne

Ununbium är grundämne nummer 112 i det periodiska systemet.

Ununbium jest pierwiastkiem numer 112 w układzie okresowym.


americium

Americium är grundämne nummer 95 i det periodiska systemet.

Ameryk jest pierwiastkiem numer 95 w układzie okresowym.


Danmark

pełna oficjalna nazwa Konungariket Danmark

Ska Danmark införa euro?


ununtrium

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne

Ununtrium är grundämne nummer 113 i det periodiska systemet.

Ununtrium jest pierwiastkiem numer 113 w układzie okresowym.


protaktinium

Protaktinium är grundämne nummer 91 i det periodiska systemet.

Protaktyn jest pierwiastkiem numer 91 w układzie okresowym.


nickel

Nickel är grundämne nummer 28 i det periodiska systemet.

Nikiel jest pierwiastkiem numer 28 w układzie okresowym.


i

Hans vän bor i Köpenhamn.

i fredags


berkelium

Berkelium är grundämne nummer 97 i det periodiska systemet.

Berkel jest pierwiastkiem numer 97 w układzie okresowym.


rutenium

Rutenium är grundämne nummer 44 i det periodiska systemet.

Ruten jest pierwiastkiem numer 44 w układzie okresowym.


jod

Jod är grundämne nummer 53 i det periodiska systemet.

Jod jest pierwiastkiem numer 53 w układzie okresowym.


tellur

zobacz też: indeksy pierwiastków chemicznych

Tellur är grundämne nummer 52 i det periodiska systemet.

Tellur jest pierwiastkiem numer 52 w układzie okresowym.


erbium

Erbium är grundämne nummer 68 i det periodiska systemet.

Erb jest pierwiastkiem numer 68 w układzie okresowym.


astat

Astat är grundämne nummer 85 i det periodiska systemet.

Astat jest pierwiastkiem numer 85 w układzie okresowym.


bohrium

Bohrium är grundämne nummer 107 i det periodiska systemet.

Bohr jest pierwiastkiem numer 107 w układzie okresowym.


californium

Californium är grundämne nummer 98 i det periodiska systemet.

Kaliforn jest pierwiastkiem numer 98 w układzie okresowym.


nobelium

Nobelium är grundämne nummer 102 i det periodiska systemet.

Nobel jest pierwiastkiem numer 102 w układzie okresowym.


rutherfordium

Rutherfordium är grundämne nummer 104 i det periodiska systemet.

Rutherford jest pierwiastkiem numer 104 w układzie okresowym.


titan

Titan är grundämne nummer 22 i det periodiska systemet.

Tytan jest pierwiastkiem numer 22 w układzie okresowym.


samarium

Samarium är grundämne nummer 62 i det periodiska systemet.

Samar jest pierwiastkiem numer 62 w układzie okresowym.


cerium

Cerium är grundämne nummer 58 i det periodiska systemet.

Cer jest pierwiastkiem numer 58 w układzie okresowym.


lantan

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne

Lantan är grundämne nummer 57 i det periodiska systemet.

Lantan jest pierwiastkiem numer 57 w układzie okresowym.


krypton

Krypton är grundämne nummer 36 i det periodiska systemet.

Krypton jest pierwiastkiem numer 36 w układzie okresowym.


klor

Klor är grundämne nummer 17 i det periodiska systemet.

Chlor jest pierwiastkiem numer 17 w układzie okresowym.


uran

Uran är grundämne nummer 92 i det periodiska systemet.

Uran jest pierwiastkiem numer 92 w układzie okresowym.


mendelevium

Mendelevium är grundämne nummer 101 i det periodiska systemet.

Mendelew jest pierwiastkiem numer 101 w układzie okresowym.


europium

Europium är grundämne nummer 63 i det periodiska systemet.

Europ jest pierwiastkiem numer 63 w układzie okresowym.


skandium

Skandium är grundämne nummer 21 i det periodiska systemet.

Skand jest pierwiastkiem numer 21 w układzie okresowym.


neptunium

Neptunium är grundämne nummer 93 i det periodiska systemet.

Neptun jest pierwiastkiem numer 93 w układzie okresowym.


bank

fraza czasownikowa skratta hela vägen till banken

nie mylić z: bänk → ławka

Var är banken?


strontium

zobacz też: indeksy pierwiastków chemicznych

Strontium är grundämne nummer 38 i det periodiska systemet.

Stront jest pierwiastkiem numer 38 w układzie okresowym.


operativsystem

szw. system + operativ → system + operacyjny


silver

Silver är grundämne nummer 47 i det periodiska systemet.

Srebro jest pierwiastkiem numer 47 w układzie okresowym.


syre

Syre är grundämne nummer 8 i det periodiska systemet.

Tlen jest pierwiastkiem numer 8 w układzie okresowym.


plutonium

Plutonium är grundämne nummer 94 i det periodiska systemet.

Pluton jest pierwiastkiem numer 94 w układzie okresowym.


selen

Selen är grundämne nummer 34 i det periodiska systemet.

Selen jest pierwiastkiem numer 34 w układzie okresowym.


barium

Barium är grundämne nummer 56 i det periodiska systemet.

Bar jest pierwiastkiem numer 56 w układzie okresowym.


polonium

Polonium är grundämne nummer 84 i det periodiska systemet.

Polon jest pierwiastkiem numer 84 w układzie okresowym.


gadolinium

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne

Gadolinium är grundämne nummer 64 i det periodiska systemet.

Gadolin jest pierwiastkiem numer 64 w układzie okresowym.


program

program (lista zaplanowanych czynności, zdarzeń)


fermium

Fermium är grundämne nummer 100 i det periodiska systemet.

Ferm jest pierwiastkiem numer 100 w układzie okresowym.


iridium

Iridium är grundämne nummer 77 i det periodiska systemet.

Iryd jest pierwiastkiem numer 77 w układzie okresowym.


yttrium

Yttrium är grundämne nummer 39 i det periodiska systemet.

Itr jest pierwiastkiem numer 39 w układzie okresowym.


ta

fraza czasownikowa inte vilja ta i något med tång

fraza wykrzyknikowa peppar, peppar, ta i trä!

zobacz warianty: taga

otrzymywać, przyjmować, dostawać (np. zapłatę), brać (np. łapówki)

abstrakcyjnie dostawać (np. radę), przyjmować (np. krytykę), obejmować (np. prowadzenie), ponosić (np. konsekwencje, szkodę)

o używaniu zażywać (np. lekarstwo), brać (np. pomocników, taksówkę), brać (np. urlop, wolne)

Min bror tar aldrig taxi.

o wykonywaniu robić (np. krok, zdjęcie, kopię), brać (np. miarę, rozbieg), podejmować (np. decyzję, ryzyko)

Det kan ta många timmar!


ta

zobacz warianty: taga

…wywierać zamierzone działanie: brać (np. o słońcu, znieczuleniu)


ta

zobacz warianty: taga

brać się, łapać się (np. za głowę), chwytać się

iść lepiej, dochodzić do siebie, stawać na nogi


dysprosium

Dysprosium är grundämne nummer 66 i det periodiska systemet.

Dysproz jest pierwiastkiem numer 66 w układzie okresowym.


dubnium

Dubnium är grundämne nummer 105 i det periodiska systemet.

Dubn jest pierwiastkiem numer 105 w układzie okresowym.


kalium

Kalium är grundämne nummer 19 i det periodiska systemet.

Potas jest pierwiastkiem numer 19 w układzie okresowym.


natrium

Natrium är grundämne nummer 11 i det periodiska systemet.

Sód jest pierwiastkiem numer 11 w układzie okresowym.


francium

Francium är grundämne nummer 87 i det periodiska systemet.

Frans jest pierwiastkiem numer 87 w układzie okresowym.


darmstadtium

Darmstadtium är grundämne nummer 110 i det periodiska systemet.

Darmsztadt jest pierwiastkiem numer 110 w układzie okresowym.


brom

Brom är grundämne nummer 35 i det periodiska systemet.

Brom jest pierwiastkiem numer 35 w układzie okresowym.


lawrencium

Lawrencium är grundämne nummer 103 i det periodiska systemet.

Lorens jest pierwiastkiem numer 103 w układzie okresowym.


ytterbium

zobacz też: indeksy pierwiastków chemicznych

Ytterbium är grundämne nummer 70 i det periodiska systemet.

Iterb jest pierwiastkiem numer 70 w układzie okresowym.


holmium

Holmium är grundämne nummer 67 i det periodiska systemet.

Holm jest pierwiastkiem numer 67 w układzie okresowym.


osmium

Osmium är grundämne nummer 76 i det periodiska systemet.

Osm jest pierwiastkiem numer 76 w układzie okresowym.


aluminium

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne

Aluminium är grundämne nummer 13 i det periodiska systemet.

Glin jest pierwiastkiem numer 13 w układzie okresowym.


curium

Curium är grundämne nummer 96 i det periodiska systemet.

Kiur jest pierwiastkiem numer 96 w układzie okresowym.


radium

Radium är grundämne nummer 88 i det periodiska systemet.

Rad jest pierwiastkiem numer 88 w układzie okresowym.


meitnerium

Meitnerium är grundämne nummer 109 i det periodiska systemet.

Meitner jest pierwiastkiem numer 109 w układzie okresowym.


mora

nie mylić z: morra → warczeć

gospodyni domu; żona chłopa; starsza, respektowana kobieta


tantal

Tantal är grundämne nummer 73 i det periodiska systemet.

Tantal jest pierwiastkiem numer 73 w układzie okresowym.


beryllium

Beryllium är grundämne nummer 4 i det periodiska systemet.

Beryl jest pierwiastkiem numer 4 w układzie okresowym.


magnesium

Magnesium är grundämne nummer 12 i det periodiska systemet.

Magnez jest pierwiastkiem numer 12 w układzie okresowym.


seaborgium

Seaborgium är grundämne nummer 106 i det periodiska systemet.

Seaborg jest pierwiastkiem numer 106 w układzie okresowym.


gallium

Gallium är grundämne nummer 31 i det periodiska systemet.

Gal jest pierwiastkiem numer 31 w układzie okresowym.


hon

…wskazujący osobę lub zwierzę płci żeńskiej; ona

Hon var hungrig.

…wskazujący zwierzęta niezależnie od płci oraz niektóre obiekty, np. statek, godzinę

Hur mycket är klockan? Hon är fyra.


terbium

Terbium är grundämne nummer 65 i det periodiska systemet.

Terb jest pierwiastkiem numer 65 w układzie okresowym.


germanium

Germanium är grundämne nummer 32 i det periodiska systemet.

German jest pierwiastkiem numer 32 w układzie okresowym.


rubidium

Rubidium är grundämne nummer 37 i det periodiska systemet.

Rubid jest pierwiastkiem numer 37 w układzie okresowym.


lutetium

Lutetium är grundämne nummer 71 i det periodiska systemet.

Lutet jest pierwiastkiem numer 71 w układzie okresowym.


xenon

Xenon är grundämne nummer 54 i det periodiska systemet.

Ksenon jest pierwiastkiem numer 54 w układzie okresowym.


indium

Indium är grundämne nummer 49 i det periodiska systemet.

Ind jest pierwiastkiem numer 49 w układzie okresowym.


tungsten

(1.1) szw. tung + sten; źródłosłów dla ang. tungsten i pol. tungsten

często, także w słownikach, tym słowem mylnie określa się wolfram, który po szwedzku nazywa się volfram


periodisk

Koppar är grundämne nummer 29 i det periodiska systemet.

Miedź jest pierwiastkiem numer 29 w układzie okresowym.


palladium

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne


argon

Argon är grundämne nummer 18 i det periodiska systemet.

Argon jest pierwiastkiem numer 18 w układzie okresowym.


grundämne

szw. grund + ämne → podstawa + substancja

Magnesium är grundämne nummer 25 i det periodiska systemet.

Mangan jest pierwiastkiem numer 25 w układzie okresowym.


jag

Jag var hungrig.


einsteinium

Einsteinium är grundämne nummer 99 i det periodiska systemet.

Einstein jest pierwiastkiem numer 99 w układzie okresowym.


rhenium

Rhenium är grundämne nummer 75 i det periodiska systemet.

Ren jest pierwiastkiem numer 75 w układzie okresowym.


platina

Platina är grundämne nummer 78 i det periodiska systemet.

Platyna jest pierwiastkiem numer 78 w układzie okresowym.


helium

Helium är grundämne nummer 2 i det periodiska systemet.

Hel jest pierwiastkiem numer 2 w układzie okresowym.


det

Det gamla huset.


det

zobacz też: zaimki w języku szwedzkim

…zastępujący rzeczowniki rodzaju nijakiego: to

Det är omöjligt!


match

På eftermiddagen går jag och pappa på en match.


neon

Neon är grundämne nummer 10 i det periodiska systemet.

Neon jest pierwiastkiem numer 10 w układzie okresowym.


på

powstałe z uproszczenia st.szw. up ā
por. isl. uppá, ang. upon

Jag kastade en blick på artikeln och tappade lusten att läsa den.

Rzuciłem okiem na artykuł i odechciało mi się go czytać.

Muggen med kaffe står på bordet.

Vad heter "besök" på franska?

Det är sättet jag skulle vilja göra det på.


symbol

Fågeln är en symbol för frihet.


bi

zobacz też: owady w języku szwedzkim

Bin sprider pollen på blommor.


hans

Hon ville inte lyssna till hans varningar.

Ona) nie chciała słuchać jego ostrzeżeń.


måne

por. månen


ponton

zobacz też: słownictwo związane z wakacjami w języku szwedzkim


radon

Radon är grundämne nummer 86 i det periodiska systemet.

Radon jest pierwiastkiem numer 86 w układzie okresowym.


sin

Dla odniesienia do innych osób (zarówno jako podmiot jak i dopełnienie) używa się min / vår oraz din / er.


sin

Zaimka sin używa się dla odniesienia do podmiotu w 3-ej osobie w tym samym zdaniu (głównym lub podrzędnym). Dla odniesienia do dopełnienia używa się hans, hennes, dess oraz deras. To rozróżnienie budzi czasem wątpliwości (nawet u Szwedów).


fluor

Fluor är grundämne nummer 9 i det periodiska systemet.

Fluor jest pierwiastkiem numer 9 w układzie okresowym.


vara

Min katt är rädd för möss.

Han är född i Köpenhamn men bor i Göteborg.

Urodził się w Kopenhadze, ale mieszka w Göteborgu.

Du är den jag drömmer om.

Jesteś tym (tą), o którym (której) marzę.

Barnen är på dagis.


kilo

Vi behöver 3 liter mjölk, bröd, ett halvt kilo smör, en bit ost och ett dussin ägg.

Potrzebujemy 3 litry mleka, chleb, pół kilograma masła, kawałek sera i tuzin jajek.


derby

derby (mecz dwóch drużyn z tego samego miejsca)


administration

od tematu łac. administratio (administration-)


ti

zobacz też: solmisering • do / ut • re • mi • fa • sol • la • si / ti (solmizacja)

si (nazwa solmizacyjna 7-go dźwięku oktawy)


duo

duet (utwór muzyczny na dwa instrumenty)


and

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim

zobacz też nagranie wymowy w haśle anden


Kanada

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Ameryki


Alger

Algeriets huvudstad är Alger.


arsenal

wenec. < arab. دار الصناعة (dar as-sina'ah)


c

przed symbolem jednostki:, centy-, 1/100 (10⁻²)

minuskuła trzeciej litery alfabetu zuluskiego


London

zobacz też: stolice krajów Europy w języku szwedzkim


anis

Pimpinella anisum, anyż, biedrzeniec anyż


Sahara

Sahara är den största öknen i världen.

Sahara jest największą pustynią na świecie.


Guam

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Oceanii


Burma

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Azji


Joseph

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Imiona męskie


Volga

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Geografia


Johannes

zobacz też: imiona męskie w języku szwedzkim


Catharina

zobacz też: imiona żeńskie w języku szwedzkim


bolivian

Bolivias invånare kallas bolivian.


Nigeria

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Afryki

Nigerias huvudstad är Abuja.


Luxemburg

Luxemburg är ett av Europas minsta länder.

Luksemburg jest jednym z najmniejszych krajów Europy.


Bolivia

Bolivias huvudstad är Sucre.


Peking

zobacz też: stolice krajów Azji w języku szwedzkim


Rwanda

Rwandas huvudstad är Kigali.


Venus

zobacz też: astronomia w języku szwedzkim


aorta

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Części ciała


Europa

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Geografia

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Europy

Jag kommer till Europa.


cafeteria

kafeteria; mała, samoobsługowa restauracja


alkohol

arab. ال + كحول

Man får köpa alkohol i Sverige när man är tjugo år.

W Szwecji można kupować alkohol, kiedy ma się dwadzieścia lat.


Gibraltar

Gibraltar är ett brittiskt territorium.


Montenegro

zobacz też: Indeks: Szwedzki - Kraje Europy


beige

zobacz też: kolory w języku szwedzkim

Honhade en lång, beige kappa.

Din morsa är ju helt beige!


beige

Hon valde sportbilen som var en tydlig nyans av beige.

Ona wybrała sportowy samochód, który miał wyraźny odcień beżu.


Jerusalem

(1.1) łac. Ierusalem < gr. Ἰερουσαλήμ < hebr. ירושלים


Chile

Chiles huvudstad är Santiago de Chile.


bikini

zobacz też: słownictwo związane z wakacjami w języku szwedzkim

Jag såg en kvinna i bikini.


baseball

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Dyscypliny sportowe


Dorothea

(1.1) łac. Dorothea < gr. Δωροθέα < gr. δῶρον + θεός


Berlin

zobacz też: stolice krajów Europy w języku szwedzkim


Jupiter

zobacz też: Merkurius • Venus • Jorden • Mars • Jupiter • Saturnus • Uranus • Neptunus

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Astronomia


Singapore

zobacz też: kraje Azji w języku szwedzkim


Vietnam

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Azji


Senegal

Senegals huvudstad är Dakar.


Argentina

Argentina är ett av världens största fotbollsländer och har vunnit VM i fotboll två gånger.

Argentyna jest jednym z największych krajów piłkarskich świata i wygrała mistrzostwa świata w piłce nożnej dwa razy.


Peru

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Ameryki


Andorra

Frankrike gränsar till Belgien, Tyskland, Luxemburg, Schweiz, Italien, Monaco, Spanien och Andorra.

Francja graniczy z Belgią, Niemcami, Luksemburgiem, Szwajcarią, Włochami, Monako, Hiszpanią i Andorą.


Sudan

arab. السودان

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Afryki

Sudans huvudstad är Khartoum.


Elisabeth

(1.1) łac. Elisabeth < gr. Ἐλισάβετ < hebr. אלישבע (elisheba, eliszebeth)


Sumatra

ind. Sumatra < sanskr. समुद्र (samudra) → morze

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Geografia


Angola

Angolas huvudstad är Luanda.


bit

Vi behöver 3 liter mjölk, bröd, ett halvt kilo smör, en bit ost och ett dussin ägg.


Palestina

(1.1) łac. Palaestina < gr. Παλαιστίνη < hebr. פלשת

zobacz też: terytoria Azji w języku szwedzkim

Palestina är ett av många namn för den geografiska region mellan Medelhavet och Jordan andra närliggande länder.

Palestyna jest jedną z wielu nazw regionu geograficznego między Morzem Śródziemnym i krajami leżącymi nad Jordanem


dator

Jag skriver på min dator.


delegation

delegacja (przeniesienie uprawnień na inny organ)


Moses

(1.1) łac. Moses < gr. Μωησής, gr. Μωσῆς < hebr. משה


eder

zobacz też: zaimki w języku szwedzkim


dan

obecnie: dansk


dan

w pewien sposób ukształtowany, stworzony, uformowany, zrobiony

(wzmacnia nieprzyjemne odczucie) paskudny, szkaradny, wstrętny


dan

skrócony wariant do dagen, forma określona l. poj. od dag


Jesus

łac. Iesus < gr. Ἰησοῦς (iēsoũs) < hebr. ישו (jeszua), hebr. ישוע (jehoszua) → Jahwe zbawia


doping

inny zapis: dopning


draga

zobacz też: Czasowniki nieregularne w języku szwedzkim


flamingo

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Zwierzęta


örn

zobacz też: ptaki w języku szwedzkim


final

finał (ostatnia rozgrywka w cyklu o zwycięztwo)

finał (końcówka zdarzenia, dzieła itp. z najważniejszymi wydarzeniami)


gymnasial

szwedzkie gimnazjum jest odpowiednikiem polskiego liceum


finger

Hamstern bet mig i fingret.


grotta

zobacz też: geografia w języku szwedzkim


garage

I garaget står en cykel.


gena

(1.1) szw. gen + -a → prowadzący na przełaj + …tworzy czasownik

zobacz warianty: gina


gen

zobacz warianty: gin

(o drodze) prowadzący prosto, na przełaj; krótki (w porównaniu z okrężnymi drogami)


firma

Jag arbetar på en svensk firma.


all

Niektóre dawne formy deklinacyjne pozostały w utrwalonych zwrotach:
:: allo - lp C. (dativ) n (neutrum). Np. w: i allo, allt i allo
:: allan - lp B. (ackusativ) m (maskulinum). Np. w: för allan del
:: alle - lm M. (nominativ) m (maskulinum). Np. w: alle man på däck
:: allom - lm C. (dativ). Np. w: inte allom givet, allom bekant

Inne dawne formy deklinacyjne przyjęły rolę niezależnych słów:
:: alls - lp D. (genitiv)
:: allra - lm D. (genitiv)

alls - lp D. (genitiv)

allra - lm D. (genitiv)

wszystek (np. cukier), wszystka (np. woda), wszystko (np. mleko), wszyscy (np. ludzie), wszystkie (np. rzeczy)

Vi ser hamnen och alla båtarna härifrån.


slang

fraza czasownikowa ge sig i slang med någon


by

Hon bor i en liten by i norr om Stockholm

Ona mieszka w małej wsi na północ od Sztokholmu.


khmer

zobacz też: języki krajów Azji w języku szwedzkim


gå

Gå till affären och köp fullkornsbröd.

Hon gick till jobbet för två timmar sedan.

iść pieszo, chodzić pieszo, pójść pieszo

Bilen går inte, vi ska bogsera den till verkstaden.

Auto się zepsuło (= przestało chodzić), musimy odholować je do warsztatu.

Var går den nya filmen med Brad Pitt?


dansk

zobacz też: mieszkańcy i języki krajów Europy w języku szwedzkim


Haiti

zobacz też: kraje Ameryki w języku szwedzkim


lyra

fraza czasownikowa ha många strängar på sin lyra


lepra

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Choroby i dolegliwości


maharaja

inny zapis: maharadja


din

Vad heter din katt?


le

le brett / rart / sött / inbjudande / inställsamt

por. skratta

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim


mamma

zobacz też: rodzina w języku szwedzkim


lunch

Många hotell och fina restauranger, och färjorna till Sverige serverar smörgåsbord till lunch.

Wiele hoteli i wytwornych restauracji oraz promy do Szwecji serwują szwedzki stół na lunch.

Vad skall vi ha till lunch i dag?


lira

por. lyra

zobacz warianty: lire

burzyk, jakikolwiek ptak z rodziny ptaków morskich Procellariidae

waluta różnych krajów (np. Włoch, Turcji), lir, lira


lira

por. lyra

zobacz warianty: lire

grać (zwł. na instrumencie muzycznym, w piłkę nożną, w grę komputerową)


beta

chemicznie przygotowywać powierzchnię: trawić (przed galwanizowaniem), bejcować (przed malowaniem)

chemicznie preparować nasiona (dla ochrony)


iris

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Części ciała


jaguar

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim

Jaguar är det största kattdjuret på den amerikanska kontinenten.

Jaguar jest największym kotem na kontynencie amerykańskim.


mango

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Owoce


motivation

szw. motiv + -ation → motyw + …tworzy rzeczownik

nie mylić z: motivering → uzasadnienie


fem

Jag är fem år gammal.


nation

De har bidragit till att göra Sverige till en mångkulturell nation.

Przyczynili się do zrobienia ze Szwecji narodu wielokulturowego.


år

zobacz też: pojęcia związane z kalendarzem i czasem w języku szwedzkim

Vår son ska stanna ett år.


med

Han vill gärna tala svenska med er.

On chciałby porozmawiać z wami po szwedzku.


neutron

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Fizyka


operation

Hon genomgick en komplicerad operation i april.

Poddała się w lipcu skomplikowanej operacji.


pappa

På eftermiddagen går jag och pappa på en match.


revolver

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Broń


om

oznacza ponowne wykonanie jakiejś czynności


grå

fraza czasownikowa få avsked på grått papper

zobacz też: kolory w języku szwedzkim

Hennes hund har grå päls.


pretention

(często w liczbie mnogiej: pretentioner) roszczenie, wymagania, pretensja


blå

zobacz też: kolory w języku szwedzkim

Har du en blå penna?


vår

Jorden är vårt hem i solsystemet.

Ziemia jest naszym domem w Układzie Słonecznym.


vår

zobacz też: zaimki w języku szwedzkim; pojęcia związane z kalendarzem i czasem w języku szwedzkim

På våren finns det så mycket blommor.


hem

por. hus

Han kommer från ett gott hem.


panda

zobacz też: ssaki w języku szwedzkim


gul

zobacz też: kolory w języku szwedzkim

Hennes tänder är gula.


polio

paraliż dziecięcy, choroba Heinego-Medina


pila

szw. pil + -a → strzała + tworzy czasownik

nie mylić z: pilla → macać

mknąć (jak strzała), gnać (na złamanie karku), pędzić (na łeb na szyję)


tredje

Var tredje PC är en bärbar dator.


tolv

Jesus hade tolv apostlar.


pasta

dowolny produkt spożywczy zrobiony z ciasta z mąki pszennej (np. makaron)


religion

Ända in i vår tid var Sveriges befolkning mycket enhetlig både vad beträffar etniskt ursprung, språk, religion och kultur.

Aż do naszych czasów ludność Szwecji była bardzo jednolita zarówno jeśli chodzi o pochodzenie etniczne, jak i język, religię i kulturę.


salin

salina (basen do uzyskiwania soli z wody)


aldrig

Min bror tar aldrig taxi.


femte

Min son går i privatskola i femte klassen.

Mój syn chodzi do prywatnej szkoły do piątej klasy.


bror

Min bror tar aldrig taxi.


Norge

Norge är en konstitutionell monarki i norra Europa, väster om Sverige på Skandinaviska halvön.

Norwegia jest monarchią konstytucyjną w północnej Europie, na zachód od Szwecji na Półwyspie Skandynawskim.


Tyskland

Tyskland är ett av Europas största länder.

Niemcy są jednym z największych krajów Europy.


ut

fraza czasownikowa veta varken ut eller in

zobacz też: solmisering • do / ut • re • mi • fa • sol • la • si / ti (solmizacja)

do (nazwa solmizacyjna 1-go dźwięku oktawy)


ut

nie mylić z: ute → na zewnątrz (wskazując miejsce)

(ze środka) na zewnątrz (wskazując kierunek)

Min mamma går ut.


bog

nie mylić z: bög → homoseksualista; nie mylić z: båg → oszustwo

por. skuldra • skulderblad

por. för • förstäv

(u większych ssaków) łopatka (kość łopatkowa wraz z przylegającymi mięśniami)

(u zwierząt z uboju) łopatka (mięso przylegające do kości łopatkowej)


barn

zobacz też: rodzina w języku szwedzkim


minus

Fyra minus två är två.


stoppa

nie mylić z: stöpa → odlewać

zatrzymywać, stopować, powstrzymywać, hamować, tamować, przerywać


stoppa

nie mylić z: stöpa → odlewać


summa

suma (ilość, zwłaszcza w odniesieniu do pieniędzy)


tok pisin

zobacz też: języki krajów Oceanii w języku szwedzkim


dag

nie mylić z: dagg → rosa

(doba jako jednostka kalendarzowa) dzień, doba

Mannen vässade knivar hela dagen lång.

Mężczyzna ostrzył noże przez cały dzień.

(obecnie w złożeniach) zebranie, zjazd (w określonym dniu)


tenta

(1.1) skrót od tentamen
(2.1) skrót od tentera


spaghetti

inna pisownia: spagetti


tennis

Tennis är en populär sport.


sura

szw. sur + -a → tu: nadąsany + …tworzy czasownik

nie mylić z: surra → brzęczeć; wiązać


sura

nie mylić z: surra → brzęczeć; wiązać


veranda

Vi äter alltid på verandan om det är vackert väder.

Zawsze jemy na werandzie, kiedy jest ładna pogoda.


svag

słaby (o niewielkim stężeniu, np. kawa, mleko czy herbata)


svensk

zobacz też: przymiotniki określające kraje Europy i ich mieszkańcy w języku szwedzkim

Sveriges invånare kallas svensk.


svensk

Svensk flagga är gul och blå.


tysk

zobacz też: mieszkańcy krajów Europy i przymiotniki je określające w języku szwedzkim


engelsk

zobacz też: przymiotniki określające terytoria Europy w języku szwedzkim

Engelska berömda telefonhytterna är röda.

Słynne angielskie budki telefoniczne są czerwone.


sten

zobacz też: geografia w języku szwedzkim

kamień (pionek w niektórych grach planszowych)


norsk

zobacz też: przymiotniki określające kraje Europy w języku szwedzkim


vespa

(1.1) od nazwy marki Vespa skuterów firmy Piaggio, która to nazwa pochodzi od wł. vespa → osa, ponieważ twórcom skutera przypominał on w jakiś sposób osę


var

Var bor du?


EU

Europeiska unionen → Unia Europejska, UE

Portugal är medlem i Nato och EU.

Portugalia jest członkiem w NATO i Unii Europejskiej.


svin

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim


volfram

zobacz też: pierwiastki chemiczne w języku szwedzkim


England

England är det största landet i Storbritannien.

Anglia jest największym krajem w Wielkiej Brytanii.


villa

nie mylić z: vila → odpoczynek; odpoczywać

zob. budynki i pomieszczenia w języku szwedzkim

Jag skulle vilja bo i en villa med en liten trädgård.


villa

(obecnie w czasownikach frazowych) zwodzić, zmylić


zloty

forma alternatywna: złoty

ett hundra zloty


vagina

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Części ciała


fly

Han flyr från verkligheten genom att dricka.


kurs

Mamma går på en kurs i fransk konversation.

Mama idzie na kurs konwersacji z francuskiego.


-årig

zobacz słowa kończące się na „-årig”


hand

zobacz też: części ciała w języku szwedzkim

Hon viftar med händerna för att påkalla uppmärksamhet.

Ona macha rękoma, żeby zwrócić na siebie uwagę.


språk

Det svenska språket tillhör de skandinaviska språken.

Język szwedzki należy do języków skandynawskich.


mot

Den unga kvinnan måste gifta sig mot sin vilja.

Młoda kobieta musiała wyjść za mąż wbrew swojej woli.

Att föda flera barn är mot lagen i Kina.

W Chinach urodzenie więcej niż jednego dziecka jest niezgodne z prawem.

Vi ska kämpa mot rasism och intolerans!

Będziemy walczyć przeciwko rasizmowi i nietolerancji!

Du bör vara lojal mot din arbetsgivare.

Powinieneś być lojalny wobec swojego pracodawcy.

Hon är alltid mycket vänlig mot kunder.

Ona jest zawsze bardzo uprzejma dla klientów.

Hon kastade en blick mot mig.

Det är ingenting mot vad jag har sett.

To nic w porównaniu z tym, co widziałem.


lila

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kolory


Jorden

również zapis małą literą jorden

zobacz też: Merkurius • Venus • Jorden • Mars • Jupiter • Saturnus • Uranus • Neptunus

zobacz też: astronomia w języku szwedzkim

Jorden är den tredje planeten från Solen i vårt solsystem.

Ziemia jest trzecią planetą od Słońca w naszym układzie planetarnym.

Livet på Jorden uppkom för drygt 3,5 miljarder år sedan, strax efter det att jorden kylts ner så mycket att vatten fanns i flytande form.

Życie na Ziemi pojawiło się ponad 3,5 miliarda lat temu, zaraz po tym, gdy temperatura na planecie obniżyła się na tyle, by woda przeszła ze stanu stałego w ciekły. (z Wikipedii


gud

fraza wykrzyknikowa det ska gudarna veta

por. Gud


Albanien

zobacz też: Indeks: Szwedzki - Kraje Europy


planet

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Astronomia


dill

Inlagd sill till förrätt, sedan kyckling, dillpotatis, grönsaker och sallad.

Śledź w marynacie na przekąskę, potem kurczak, ziemniaki z koperkiem, warzywa i sałatka.


politisk

Politiska flyktingar kom till Sverige huvudsakligen på 60- och 70-talet.

Polityczni uchodźcy przybyli do Szwecji głównie w latach 60. i 70.


boja

nie mylić z: böja → zginać


blod

Blodet transporterar näringämnen till cellerna.

Krew transportuje substancje odżywcze do komórek.


make

Hon älskar sin make.


hot

nie mylić z: hut → respekt dla obyczajów

Lågt valdeltagande är ett hot mot demokratin.

Niska frekwencja wyborcza jest zagrożeniem dla demokracji.


glass

nie mylić z: glas → szkło, szklanka


väst

zobacz też: geografia w języku szwedzkim

Polen gränsar till Tyskland i väst.


som

Du är frisk som en fisk!

Min morbror arbetar som svetsare i Norge.

Mój wujek pracuje w Norwegii jako spawacz.


som

Kvinnan, som står där, är min fru.


juice

inna pisownia jos

Vi börjar med ett glas juice.


ju

nie mylić z: jo → tak

Jag arbetar ju deltid.


Kuba

zobacz też: kraje Ameryki w języku szwedzkim


prick

Vi träffas prick klockan sju


sto

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Zwierzęta


defekt

defekt, uszkodzenie, wada, mankament, usterka


Schweiz

Huvudstad i Schweiz är Bern.


grin

śmiech od ucha do ucha, szczerzenie zębów, głupkowaty śmiech; szyderczy śmiech


anus

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Części ciała


bara

forma liczby mnogiej oraz forma określona od bar


bara

Jag ska bara stanna en vecka.


bara

Du kan gå nu, bara du är tillbaka före tolv.

Możesz teraz iść, jeśli wrócisz przed dwunastą.


disciplin

I militära sammanhang avses med disciplin att en trupp eller en enskild soldat följer givna order eller instruktioner.

W kontekście wojskowym uważa się za dyscyplinę to, że zespół żołnierzy lub pojedynczy żołnierz wykonują dane im rozkazy lub instrukcje.


duga

nie mylić z: dugga → mżyć; sprawdzian

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim

nadawać się, być przydatnym, pasować, wystarczać


kust

Kanalöarna är en ögrupp i Engelska kanalen utanför Frankrikes kust.

Wyspy Normandzkie są grupą wysp w Kanale La Manche, u wybrzeży Francji.


kultur

Ända in i vår tid var Sveriges befolkning mycket enhetlig både vad beträffar etniskt ursprung, språk, religion och kultur.

Aż do naszych czasów ludność Szwecji była bardzo jednolita zarówno jeśli chodzi o pochodzenie etniczne, jak i język, religię i kulturę.


bok

nie mylić z: buk → brzuch

Norman Davies skriver en ny bok om Polen.

Norman Davies pisze nową książkę o Polsce.


kurva

o kobiecych ciałach: okrągłość, krągły kształt


kvadrat

kwadrat (liczba podniesiona do 2. potęgi)


bus

nie mylić z: buss → autobus / wojak / bierz

(szczególnie o dzieciach) dokazywanie, wariowanie, zbytkowanie, łobuzowanie


nog

dosyć, dość, wystarczająco, dostatecznie

Har vi nog med mat för picknicken?

Det blir nog regn i morgon.


nog

Jag vill nog hellre ha ett glas sherry, tack!


prosit

por. skål

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Podstawowe zwroty

(zwrot grzecznościowy) …okrzyk przy kichnięciu: na zdrowie!


Korea

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Azji


Moskva

zobacz też: stolice krajów Europy w języku szwedzkim


jama

od 1665r., pochodzenie dźwiękonaśladowcze

nie mylić z: jamma → jazzować

zobacz też: bräka • böla • gnägga • ryta • skälla • jama • kväka • kackla • skrocka • snattra • kvittra (odgłosy zwierząt)

Den hungriga katten jamade högt.

(o brzydkim śpiewie) jęczeć, zawodzić, piać


mer

Często używa się też formy mera.

Kan jag få lite mer efterrätt?

Får det vara lite mera?


mer

Han är mer hungrig än sin fru.


fura

fura → fura są fałszywymi przyjaciółmi (właściwe jest: hästvagn → fura)


krok

Nyckeln hänger på kroken.


politik

Pappa diskuterar politik med sina partivänner.

Tata dyskutuje o polityce ze swoimi kolegami z partii.


Slovenien

Slovenien gränsar till Italien, Österrike, Ungern och Kroatien.

Słowenia graniczy z Włochami, Austrią, Węgrami i Chorwacją.


Moldavien

zobacz też: kraje Europy w języku szwedzkim

Moldavien är ett land i östra Europa som gränsar till Ukraina och Rumänien.

Mołdawia jest krajem we wschodniej Europie, który graniczy z Ukrainą i Rumunią.


Makedonien

Makedonien är en självständig stat på Balkan i sydöstra Europa.

Macedonia jest niepodległym krajem na Bałkanach, w południowo-wschodniej Europie.


Storbritannien

Storbritannien är en konstitutionell monarki.

Wielka Brytania jest monarchią konstytucyjną.

Storbritannien är den största av de Brittiska öarna och Europas största ö.

Wielka Brytania jest największą z Wysp Brytyjskich i największą wyspą Europy.


lipa

szw. lip + -a → płacz + …tworzy czasownik


Kroatien

Kroatien gränsar till Serbien, Montenegro, Bosnien och Hercegovina, Slovenien och Ungern.

Chorwacja graniczy z Serbią, Czarnogórą, Bośnią i Hercegowiną, Słowenią i Węgrami.


Spanien

Spaniens huvudstad är Madrid.


Italien

Italien är en stat i södra Europa.


Belgien

I Belgien befinner sig Europaparlamentet.

W Belgii znajduje się Parlament Europejski.


och

Jag sitter och läser.

Jag cyklar och hon går.


Litauen

Litauen är det största baltiska ländet.

Litwa jest największym bałtyckim krajem.


Irland

Irland är en stat i Europa.


spis

Vi har två sovrum och ett stort vardagsrum med öppen spis.

Mamy dwie sypialnie i duży pokój dzienny z kominkiem.


torg

por. marknad

rynek (centralny plac w niektórych miastach, gdzie dawniej znajdował się targ)

Banken ligger vid torget.


Cypern

zobacz też: kraje Azji w języku szwedzkim


stol

Vem sitter på min stol?


sicken

skrócone szw. se + vilken → patrz + jaki

…wprowadzający zdanie wykrzyknikowe jaki, taki


tolk

Europeiska unionen behöver många tolkar i sitt dagliga arbete.

Unia Europejska potrzebuje wielu tłumaczy w swojej codziennej pracy.


sila

(1.1-3, 2.1) szw. sil + -a → sitko + …tworzy czasownik

(2.2) szw. sil + -a → porcja narkotyku + …tworzy czasownik

fraza czasownikowa sila mygg och svälja kameler

przecedzać (ciecz przez sitko, np. zupę), odcedzać, filtrować, oczyszczać

przesiewać (miałkie drobiny przez sitko, np. piasek)


sila

(o narkotykach) dać sobie w żyłę (strzykawką)


plus

Två plus två är fyra.


Barbados

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Ameryki

Barbados huvudstad är Bridgetown.


hen

słowo funkcjonuje od lat 60. XX w., kiedy powszechnie stosowany han (on) stał się politycznie niepoprawny, a używanie podwójnej formy han/hon (on/ona) okazywało się niewygodne; wprowadzone oficjalnie do słownika języka szwedzkiego w kwietniu 2015 r.

…używany w sytuacjach, kiedy nie chcemy bezpośrednio wskazywać na płeć osoby, o której mówimy, osoba ma niebinarną płeć albo informację o tym uznamy za zbędną


tomat

Vad kostar tomaterna?


hamster

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim


Björn

zobacz też: imiona męskie w języku szwedzkim


Benin

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Afryki

Benins huvudstad är Porto-Novo.


problem

Han har problem med alkohol.


tiger

"En svensk tiger" było w Szwecji w czasie II wojny światowej sloganem (wraz z charakterystycznym afiszem) wzywającym ludność do zachowania ostrożności przed obcym wywiadem i nie mówienia nic, co mogłoby szkodzić krajowi. Slogan ten jest grą słów: może znaczyć albo "Szwed milczy", albo "Szwedzki tygrys" (sugerując siłę).


skala

(2.1) szw. skal + -a → skórka + …tworzy czasownik

skala (stosunek miedzy oryginałem, a odwzorowaniem)

skala pomiarowa, podział na stopnie, podziałka


skala

nie mylić z: skalla → rozbrzmiewać

nie mylić z: kalibrera → skalować, kalibrować


tom

nie mylić z: tum → cal

(bez zawartości) pusty, próżny, niewypełniony


tom

nie mylić z: tum → cal


Solen

Słońce (gwiazda w centrum naszego układu planetarnego)

Jorden är den tredje planeten från Solen i vårt solsystem.

Ziemia jest trzecią planetą od Słońca w naszym układzie planetarnym.


Bern

zobacz też: stolice krajów Europy w języku szwedzkim

Huvudstad i Schweiz är Bern.


Monaco

zobacz też: Indeks: Szwedzki - Kraje Europy

Monaco är det näst minsta självständiga landet i världen, efter Vatikanstaten.

Monako jest drugim, po Watykanie, najmniejszym niepodległym krajem na świecie.


Bahrain

Bahrain är en konstitutionell monarki.


polska

nie mylić z: polka; zobacz też: języki krajów Europy w języku szwedzkim

Polska är nationalspråk i Polen och modersmål för flertalet polska medborgare.

Polski jest językiem narodowym w Polsce i językiem ojczystym większości polskich obywateli.

Polskans ursprung kan spåras till de polska musiker, som uppträdde i Sverige i samband med kung Sigismunds svenska kröning.

Pochodzenie tego tańca można przypisać polskim muzykom, którzy wykonali go w Szwecji z okazji szwedzkiej koronacji króla Zygmunta III Wazy.


rwanda

Rwanda är Rwandas officiella språk.


Sofia

zobacz też: imiona żeńskie w języku szwedzkim


Portugal

łac. Portus Cale, pierwotnej nazwy miasta Porto

Portugal är medlem i Nato och EU.

Portugalia jest członkiem w NATO i Unii Europejskiej.


Nix

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Astronomia


Rabat

Rabat är Marockos huvudstad.


Agata

łac. Agatha < gr. Ἀγάθη (Agathe) < gr. ἀγαθός (agathos)

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Imiona żeńskie


Otto

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Imiona męskie


kor

część kościoła, w której znajduje się ołtarz; prezbiterium


dyr

Huset är för dyrt. Vi ska inte köpa det.


karta

Vi behöver en bra karta över Norge.

płaskie opakowanie z tabletkami wyduszanymi z plastikowych wgłębień


Malta

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Europy

Malta är medlem av EU.


Leo

zobacz też: imiona męskie w języku szwedzkim


dy

nie mylić z: di → mleko matki


dans

Masurka är en av polska nationaldanserna.

Mazur jest jednym z polskich tańców narodowych.


hus

por. hem

zob. budynki i pomieszczenia w języku szwedzkim

Huset har tre våningar.


råtta

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim


kvinna

Män som hatar kvinnor.


Mars

zobacz też: Merkurius • Venus • Jorden • Jupiter • Saturnus • Uranus • Neptunus

zobacz też: astronomia w języku szwedzkim


kol

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9027 (swe)-Allahverdi Verdizade on a flying visit-kol.wav

nie mylić z: koll → kontrola, nie mylić z: kål → kapusta

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Pierwiastki chemiczne

Kol är grundämne nummer 6 i det periodiska systemet.

Węgiel jest pierwiastkiem numer 6 w układzie okresowym.


Förenta staterna

zobacz też: kraje Ameryki w języku szwedzkim


sova

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Fałszywi przyjaciele


höst

zobacz też: pojęcia związane z kalendarzem i czasem w języku szwedzkim

På hösten kan vi plocka bär och svamp.

Jesienią możemy zbierać jagody i grzyby.


fader

zobacz warianty: far

zobacz też: rodzina w języku szwedzkim


stor

Göteborg har den största hamnen i Skandinavien.

Göteborg ma największy port w Skandynawii.

wielki (o osobie; zdarzeniu, znaczeniem)


basa

rozmiękczać poprzez silne ogrzewanie (np. gorącą parą)


att tala är silver men att tiga är guld

wariant do: tala är silver, tiga är guld


Liechtenstein

zobacz też: Indeks: Szwedzki - Kraje Europy

Liechtenstein är ett självständigt furstendöme i Alperna i Centraleuropa, beläget mellan Schweiz och Österrike.

Liechtenstein jest niepodległym księstwem w Alpach, w Europie Środkowej, położonym pomiędzy Szwajcarią i Austrią.


franska

Frankrikes officiella språk är franska.

Językiem urzędowym Francji jest francuski.


Filip

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Imiona męskie


tjuv

En tjuv greps igår i Norrköping.

Złodziej został wczoraj złapany w Norrköping.


Lettland

Lettland är en republik i Baltikum i nordöstra Europa som i väst gränsar till Östersjön, i norr till Estland, i öster till Ryssland och Vitryssland och i söder till Litauen.

Łotwa jest republiką bałtycką, w północno-wschodniej Europie, która od zachodu graniczy z Morzem Bałtyckim, od północy z Estonią, od wschodu z Rosją i Białorusią oraz od południa z Litwą.


sund

zobacz też: geografia w języku szwedzkim


svar

Läraren vill ha svar på alla frågor.

Nauczyciel chce dostać odpowiedzi na wszystkie pytania.


borde

Forma ta używana jest też do wyrażania powinności w czasie teraźniejszym.


berg

zobacz też: fjäll


San Marino

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Europy

San Marino är en neutral stat och har ingen värnplikt.

San Marino jest neutralnym krajem i nie ma obowiązkowej służby wojskowej.


la

zobacz też: solmisering • do / ut • re • mi • fa • sol • la • si / ti (solmizacja)

la (nazwa solmizacyjna 6-go dźwięku oktawy)


vit

zobacz też: kolory w języku szwedzkim


i går

zobacz warianty: igår

Han kom i går.


elev

Svenska elever börjar skolan i augusti.

Szwedzcy uczniowie rozpoczynają szkołę w sierpniu.


strand

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Wakacje

Stanna inte för länge på stranden!


medlem

Portugal är medlem i Nato och EU.


telefon

Telefonen ringde för två timmar sedan.


jul

Od st.nord. jól → święto przesilenia zimowego w pranordyckich i pragermańskich rytach (por. far. jól, isl. jól, ang. Yule); prawdopodobnie od pragerm. *jehwlą → święto (por. fiń. juhla → święto), które może pochodzić od praindoeur. *yekə → gra, żart.

W tradycji chrześcijańskiej nabrało znaczenia (12-dniowego) okresu lub dnia Bożego Narodzenia, por. st.ang. geol, średnioang. yol, ang. Yule, far. jól, isl. jól, fiń. joulu, duń. jul, nbk. jul, nn. jul.

zobacz też: advent • första advent • lucia / luciadagen • midvinter • vintersolstånd • midvinterblot • starbrak • jul • dan före dopparedan • dopparedagen / dopparedan / doppardagen / doppardan • julafton • juldagen • annandag jul • mellandagarna • nyår • nyårsafton • nyårsdagen • trettondagsafton • trettondedag jul / trettondag jul / trettondedagen / trettondagen • tjugondedag jul / tjugondag jul / tjugondedag Knut / tjugondag Knut / tjugondedagen / tjugondagen • julgransplundring (okres Bożego Narodzenia)

Vi dricker glögg till jul.


bang

uderzenie dźwiękowe, grom dźwiękowy (przy przejściu przez samolot bariery dźwięku)


bang

będący w strachu, mający pietra, pełen niepokoju


dam

nie mylić z: damm → tama, staw, kurz

(zwykle w formie nieokreślonej l.poj.) warcaby


natt

zobacz też: pory dnia w języku szwedzkim

Jag sover dåligt om natten när det blåser hårt

Źle sypiam w nocy, gdy wieje silny wiatr.


vis

nie mylić z: viss → pewny


vis

nie mylić z: viss → pewny


sex

Det finns för mycket våld och sex i TV.

W telewizji jest zbyt dużo przemocy i seksu.


sex

Sex laxar är i en lackask.

Sześć łososi jest w polakierowanym pudełku.


alika

nie mylić z: alka → alka


gravid

Är du gravid igen?


meteor

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Astronomia


duka

nie mylić z: ducka → uchylać się

Hon dukade bordet för oss.


fika

(1.1-2, 2.1) występujące od 1910 r.; poprzez odwrócenie sylab w kaffi, które jest formą oboczną do szw. kaffe → kawa

zobacz też: fikarast • fikapaus • kafferast • kaffepaus • kafferep

Spotkanie przy kawie fika jest szwedzkim zwyczajem kulturowym przypominającym angielską afternoon tea. Fika w zakładach pracy jest obowiązkowym rytuałem, o ustalonych godzinach przed lub po lunchu, dającym okazję do nieformalnych spotkań i dyskusji. Również przy okazji większych zebrań, takich jak konferencje, czy zjazdy, a nawet po mszy w kościele, fika jest obowiązkiem. Natomiast w domu i w życiu towarzyskim fika jest bardziej spontaniczna i jest celebrowana przy okazji spotkań rodzinnych lub z przyjaciółmi.

(posiłek) kawa (czasem herbata, sok itp.) z przekąską (zwykle bułką cynamonową lub sucharkami)


fika

Vi ska fika eller kanske gå på bio.

dążyć do czegoś, starać się o coś, łaknąć czegoś


enda

nie mylić z: ända → koniec / kończyć / aż

De enda minoriteterna av betydelse var ungefär 15 000 lappar i norr och finnar.

Jedyną mniejszością o większym znaczeniu było około 15 000 Lapończyków na północy i Finów.


Tanzania

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Afryki

Tanzanias huvudstad är Dodoma.


bila

(2.1) szw. bil + -a → samochód + …tworzy czasownik

bila → bila są fałszywymi przyjaciółmi (właściwe jest: biljardboll → bila)


kura

nie mylić z: kurra → burczeć

nie mylić z: kurera → kurować

nie mylić z: krya på sig → zdrowieć

kulić się (np. z zimna, przed uderzeniem)


hata

Jag hatar att vara sjuk.


sand

zobacz też: geografia i słownictwo związane z wakacjami w języku szwedzkim


Richard

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Imiona męskie


mamba

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Płazy i gady


kila

nie mylić z: killa → łaskotać

(zwykle z partykułą) wbijać / zabijać klinem, klinować


kila

nie mylić z: killa → łaskotać


Teresa

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Imiona żeńskie


socker

rzeczownik niepoliczalny

Vill du ha socker och grädde till kaffet?

Chcesz dostać cukier i śmietanę do kawy?


ö

zobacz też: geografia w języku szwedzkim

Mitt i sjön ligger en ö.


suga

wciągać (o czynności książce, filmie itp.)


midnatt

Åke stannar uppe till midnatt.


omkring

…rozszerza miejsce czynności określonej czasownikiem na szersze otoczenie… dokoła, wokół


straff

zobacz też: słowniczek terminów piłkarskich w języku szwedzkim


fara

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim


Thailand

zobacz też: Indeks: Szwedzki - Kraje Azji


dua

tykać; zwracać się do kogoś z pomocą zaimka „du” zamiast „ni”

Är det sant att i Sverige duar alla varandra?

Czy to prawda, że w Szwecji wszyscy się tykają?


aber

przeszkoda, trudność, szkopuł, haczyk, ale


luft

Det är dags att gå ut i friska luften


fisk

Man börjar vid ena ändan av bordet med fiskrätter – sill, räkor, lax o.d. – sedan kött och äggrätter, sedan efterrätt, sedan ost.

Zaczyna się przy jednym końcu stołu z daniami z ryb – śledziem, krewetkami, łososiem itp. – potem mięso i dania z jaj, potem deser a potem ser.


flicka

Den flickan som står där borta är min syster.

Dziewczynka, która tam stoi, jest moją siostrą.

Emilia är en vacker flicka.


ängel

Du är en ängel!


ljud

Det mystiska ljudet som du hör görs av en bil.

Ten tajemniczy dźwięk, który słyszysz jest wydawany przez samochód.


moln

Solen går i moln.


tack så mycket

zobacz też: tack • tack ska du ha • tack så mycket • stort tack • tusen tack • hjärtligt tack • varmt tack • tack detsamma • tack för senast • tack för sist • tack i alla fall (podziękowania)

(zwrot grzecznościowy) …wyrażenie dużej wdzięczności: dziękuję bardzo!, wielkie dzięki!

Tack så mycket för fina presenter!


tunga

por. språk

zobacz też: Części ciała w języku szwedzkim

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim


Kenya

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Afryki

Kenyas huvudstad är Nairobi.


flaska

Flaskor är gjord av glas eller plast.

Butelki są zrobione ze szkła lub plastiku.


hunger

Många i Sahara lever i hunger.


Uranus

zobacz też: Merkurius • Venus • Jorden • Mars • Jupiter • Saturnus • Uranus • Neptunus

zobacz też: astronomia w języku szwedzkim


cancer

zobacz też: kräfta

choroby w języku szwedzkim


apotek

Läkemedel säljs i apotek.


hennes

Han ville inte lyssna till hennes varningar.


flaga

nie mylić z: flagga → flaga

(np. o odpryskującej farbie, o łuszczącej się skórze) płat, łuska, odprysk


flaga

nie mylić z: flagga → flaga


flaga

nie mylić z: flagga → flaga

odpadać (płatami), odłupywać się, łuszczyć się


flaga

nie mylić z: flagga → flaga


namn

Hans namn är Peter.

Har den här platsen ett namn?


Köpenhamn

zobacz też: stolice krajów Europy w języku szwedzkim


äta

Jag äter en smörgås.


buske

Den här busken kommer från Kina.


kyrka

Jag går i kyrkan varje söndag


dricka

Jag dricker vatten.

Han varken dricker eller röker.


dricka

butelka napoju (gazowanego lub piwa), drink

Jag ska bara köpa en dricka.


Dorota

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Imiona żeńskie


slips

Killens slips bör matcha tjejens klänning.

Krawat chłopaka powinien pasować do sukienki dziewczyny.


sjö

zobacz też: geografia w języku szwedzkim


Stefan

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Imiona męskie


gata

Det finns många platser att parkera bilen på gatan där jag bor.

Jest wiele miejsc do parkowania na ulicy, gdzie mieszkam.


Nairobi

zobacz też: stolice krajów Afryki w języku szwedzkim

Nairobi är Kenyas huvudstad.


men

Maten är strax färdig, men ni vill väl ha något att dricka först?

Jedzenie wkrótce gotowe, ale najpierw chcielibyście pewnie coś do picia?


men

abstrakcyjnie: szkoda, uszczerbek, strata

zastrzeżenie, obiekcja, wątpliwość, szkopuł, ale


älska

Jag älskar dig.


manometer

gr. μανός (manós) - rzadki + gr. μέτρον (metron) - miara


åtta

nie mylić z: otta → świt

Jag åt åtminstone åtta ägg.


åtta

nie mylić z: otta → świt


två

fraza czasownikowa hamna mellan två stolar

Två pojkar sitter på en bänk.


sju

zobacz też: liczebniki w języku szwedzkim

Sju sjösjuka sjömän sköttes av sju sköna sjuksköterskor.

Siedem pięknych pielęgniarek opiekowało się siedmioma marynarzami chorymi na chorobę morską.


höra

Jag hör en bil.

Det hör til mig.


sälja

Jag säljer böcker.

Böcker säljer bra.

Książki sprzedają się dobrze (= są często kupowane).


dragon

liście tej rośliny, używane jako przyprawa


brev

Jag har skrivit ett romantiskt brev till henne.


poet

zobacz też: nazwy zawodów w języku szwedzkim


fågel

zobacz też: ptaki w języku szwedzkim

Jag är fri som en fågel.


vand

imiesłów przeszły bierny (perfektparticip) od vänja


fyra

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Liczebniki

Fyra döda fåglar hittats i Stockholm.

Cztery martwe ptaki zostały znalezione w Sztokholmie.


fri

Jag är fri som en fågel.


sitta

por. sätta; zobacz też czasowniki nieregularne w języku szwedzkim

Den här kostymen sitter bäst.


Irak

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Azji

Många flyktingar från Irak kom till Sverige.

Wielu uchodźców z Iraku przybyło do Szwecji.


busa

(1.1) szw. bus + -a → dokazywanie + utworzenie czasownika

nie mylić z: bussa → wieźć autobusem / szczuć psem

(szczególnie o dzieciach) dokazywać, wariować, zbytkować, łobuzować się


billig

Billiga priser.

Min bil var billig.


meta

Vi tänker meta i eftermiddag.


Swaziland

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Afryki

Swazilands huvudstad är Mbabane.


Djibouti

Djiboutis huvudstad är Djibouti.

Djibouti är Djiboutis huvudstad.


Jersey

zobacz też: Indeks: Szwedzki - Kraje Europy


Guernsey

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Europy


Colombia

Colombias huvudstad är Bogotá.


Mayotte

zobacz też: terytoria Afryki w języku szwedzkim

Franska är det enda officiella språket på Mayotte.

Francuski jest jedynym językiem urzędowym na Majotcie.


Mekong

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Geografia


Puerto Rico

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Ameryki


black

(1) od st.szw. blak → kłoda (narzędzie kary)

(2) od st.szw. blakker → lśniący; por. szw. blank → daw. biały i szw. blek → blady

(narzędzie kary) kłoda (belka z otworami na nogi lub ręce, służąca do unieruchamiania więźniów), dyby


black

będący bez grosza, wypłukany z pieniędzy


skog

przysłowie bättre en fågel i handen än tio i skogen

Las i zdrój leśny zostały użyte przez Alfreda Hedenstierna jako piękna metafora w bardzo popularnej piosence "Hjärtats saga" z 1892r., do dziś wykonywanej i używanej w wielu filmach:
::Var skog har nog sin källa
::var äng sin blomma har.
::Vart hjärta har sin saga
::från flydda ungdomsdar.
::Skogens källa sinar
::och ängens blomma dör.
::Men hjärtats tysta saga
::ej någon tid förstör.
::---
::Każdy las ma pewnie swój zdrój
::każda łąka kwiat swój ma.
::Każde serce ma swą legendę
::z minionych dni młodości.
::Zdrój leśny wysycha
::i kwiat na łące ginie.
::Lecz serca cichej legendy
::żaden czas nie zniszczy.

Var skog har nog sin källa

var äng sin blomma har.

Vart hjärta har sin saga

från flydda ungdomsdar.

Skogens källa sinar

och ängens blomma dör.

Men hjärtats tysta saga

ej någon tid förstör.

Każdy las ma pewnie swój zdrój

każda łąka kwiat swój ma.

Każde serce ma swą legendę

z minionych dni młodości.

Zdrój leśny wysycha

i kwiat na łące ginie.

Lecz serca cichej legendy

żaden czas nie zniszczy.

I skogen bor det många vilda djur.


period

zobacz też: pojęcia związane z kalendarzem i czasem w języku szwedzkim


buss

nie mylić z: bus → łobuzowanie / męty społeczne

Jag tycker om att åka buss.


buss

(tylko w funkcji orzecznika) spoufalony, za pan brat


olik

Man kan göra det på många olika sätt.

Można to zrobić na wiele różnych sposobów.

De flesta konflikter uppstår av att man har olika åsikter.

Większość konfliktów wynika z tego, że ludzie mają odmienne poglądy.


Niue

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Oceanii


Guinea-Bissau

Guinea-Bissaus huvudstad är Bissau.


Yemen

rzadko stosowana forma, obecnie używa się formy Jemen

zobacz też: kraje Azji w języku szwedzkim


nummer

Arsenik är grundämne nummer 33 i det periodiska systemet.

Arsen jest pierwiastkiem numer 33 w układzie okresowym.


bil

En bil är ett motorfordon som är försett med åtminstone tre hjul, och som inte kan anses vara en motorcykel eller en moped.

Samochód jest pojazdem mechanicznym, który jest wyposażony w co najmniej trzy koła, i który nie może być traktowany jako motocykl ani motorower.

Mamma tog bilen till jobbet och pappa tog bussen.

Mama pojechała samochodem do pracy, a tata pojechał autobusem.


Montserrat

zobacz też: terytoria Ameryki w języku szwedzkim


kopp

Till frukost dricker jag alltid en kopp kaffe.

Na śniadanie zawsze piję filiżankę kawy.


båt

Vi ser hamnen och alla båtarna härifrån.


Brunei

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Azji


Namibia

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Afryki

Namibias huvudstad är Windhoek.


arkitekt

Vår son är en arkitekt, han ska sätta upp ett projekt för er.

Nasz syn jest architektem, sporządzi dla was projekt.


gammal

fraza czasownikowa få betalt för gammal ost

przysłowie det är inte lätt att lära gamla hundar att sitta

(o istotach żywych) stary wiekiem, starszy, niemłody

Jag har en gammal katt.

(o rzeczach martwych) długo istniejący lub używany, przestarzały, starodawny

Min gammal cykel var röd.


Guinea

Guineas huvudstad är Conakry.


Somalia

Somalias huvudstad är Mogadishu.


Mauritius

Mauritius huvudstad är Port Louis.


argentinsk

Argentinsk flagga består av tre horisontella band i ljusblått, vitt och ljusblått och en gul sol i mitten.

Argentyńska flaga składa się z trzech poziomych pasów - błękitnego, białego i błękitnego oraz żółtego słońca pośrodku.


basera

Filmen är baserad på en verklig händelse.

Film jest oparty na prawdziwym wydarzeniu.


röd

zobacz też: kolory w języku szwedzkim

Jag har en röd cykel.

Röda partier demonstrerade i går i Stockholm.

Partie socjalistyczne demonstrowały wczoraj w Sztokholmie.


Lesotho

Lesothos huvudstad är Maseru.


vinter

På vintern åker vi skidor eller skridskor.


Grenada

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Ameryki


kniv

Mannen vässade knivar hela dagen lång.

Mężczyzna ostrzył noże przez cały dzień.


Liberia

Liberias huvudstad är Monrovia.


Palau

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Oceanii


Malawi

Malawis huvudstad är Lilongwe.


Eritrea

Eritreas huvudstad är Asmara.


allting

Grönsaker och frukt köper jag på torget för där är allting färskare och billigare.

Warzywa i owoce kupię na rynku, ponieważ tam wszystko jest świeższe i tańsze.


cykel

Jag har en röd cykel.

Forna kalendrar baserade på månens cykler.

Starożytne kalendarze bazowały na cyklach księżycowych.


balkong

Vi dricker kaffet på balkongen.


maskin

Sverige har många firmor som exporterar maskiner.

Szwecja ma wiele firm, które eksportują maszyny.


Ghana

Ghanas huvudstad är Accra.


Niger

Nigers huvudstad är Niamey.


Belize

zobacz też: kraje Ameryki w języku szwedzkim

Belize har blivit en stor knutpunkt för den sydamerikanska kokainhandeln.

Belize stało się dużym punktem węzłowym dla południowoamerykańskiego handlu kokainą.


Aaron

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Imiona męskie


Sierra Leone

Sierra Leones huvudstad är Freetown.


dust

(fizycznie) runda walki, starcie, potyczka

(intelektualnie) spór, kłótnia, zatarg, scysja, dysputa, utarczka słowna


Botswana

Botswanas huvudstad är Gaborone.


sann

fraza wykrzyknikowa så sant som det är sagt

prawdziwy, autentyczny, oryginalny, właściwy


Bangladesh

beng. বাংলাদেশ

zobacz też: kraje Azji w języku szwedzkim


bakterie

I jorden lever bakterier som orsakar farliga sjukdomar.

W glebie żyją bakterie, które powodują niebezpieczne choroby.


Gabon

Gabons huvudstad är Libreville.


verklig

Verkliga män gråter inte.


händelse

Det är en historisk händelse.

Jag träffade honom av en händelse.


inte

Jag röker inte.

Det är inte min katt.


gjorde

forma czasu przeszłego (preteritum) czasownika → göra


Burkina Faso

Burkina Fasos huvudstad är Ouagadougou.


bro

Bro över kanalen.


stolthet

Och nu är norrmanens manliga stolthet sårad.

I teraz męska duma tego Norwega jest zraniona.


stolt

Jag är stolt över att vara polack.


Zambia

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Afryki

Zambias huvudstad är Lusaka.


Frankrike

Frankrike gränsar till Belgien, Tyskland, Luxemburg, Schweiz, Italien, Monaco, Spanien och Andorra.

Francja graniczy z Belgią, Niemcami, Luksemburgiem, Szwajcarią, Włochami, Monako, Hiszpanią i Andorą.


Burundi

Burundis huvudstad är Bujumbura.


Kuwait

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Azji


i dag

zobacz warianty: idag

zobacz też: pojęcia związane z kalendarzem i czasem w języku szwedzkim

Är det måndag i dag?


hotell

Många hotell och fina restauranger, och färjorna till Sverige, serverar smörgåsbord till lunch.

Wiele hoteli i wytwornych restauracji oraz promy do Szwecji serwują szwedzki stół na lunch.


barndom

Hon hade en lycklig barndom.


absurd

Ditt förslag är ju helt absurt!

Twoja propozycja jest przecież całkiem niedorzeczna!


Togo

Togos huvudstad är Lomé.


Zimbabwe

Zimbabwes huvudstad är Harare.


satt

imiesłów przeszły bierny (perfektparticip) od sätta


vill

od st.szw. vilder, st.szw. viller → dziki

bez orientacji, błądząc, błąkając się (np. o chodzeniu, o patrzeniu)


miste

…wskazuje, że czynność określona czasownikiem jest błędnie wykonywana


bet

nie mylić z: bett → ugryzienie


bet

nie mylić z: bett → ugryzienie


bet

nie mylić z: bett → ugryzienie


Kina

Kina är det största landet i Östasien och världens folkrikast land med över 1,3 miljarder människor

Chiny są największym krajem we Wschodniej Azji i najludniejszym krajem na świecie z ponad 1,3 miliarda ludności


jobb

Vi äter lunch klockan ett, men det gör vi på jobbet.

Lunch jemy o pierwszej, ale robimy to w pracy.


middag

Temperaturen var på middagen +10 grader.

Varsågoda! Middagen är serverad.


professor

Jag ska bli professor i svenska.

Zamierzam zostać profesorem języka szwedzkiego.


skandinavisk

Det svenska språket tillhör de skandinaviska språken.

Język szwedzki należy do języków skandynawskich.


Costa Rica

Costa Ricas huvudstad är San José.


må

por. månde • månne • måtte

Jag mår illa när jag sitter bak i bilen.

Czuję się źle, gdy siedzę z tyłu samochodu.


må

por. månde • månne • måtte

tryb łączący teraźniejszy (presens konjuktiv), wyrażający możliwość mniej istotną niż inne móc

Det må vara en klyscha, men ack så sann.

To może jest frazes, ale jakże prawdziwy.

tryb łączący teraźniejszy (presens konjuktiv), wyrażający zezwolenie lub uprawnienie móc

Du må säga vad du vill.

tryb łączący teraźniejszy (presens konjuktiv), wyrażający życzenie niech

Må kraften vara med dig!


bli

zobacz warianty: bliva

zobacz też: Czasowniki nieregularne w języku szwedzkim

stawać się, robić się czymś / jakimś, zostać kimś

Han blev läkare.

Hon blev röd.

Snart blir det mörkt.


bli

zobacz warianty: bliva

…razem z imiesłowem biernym perfektparticip tworzy stronę bierną


måtte

por. må • månde

tryb łączący przeszły (preteritum konjuktiv), wyrażający życzenie żeby, oby

Måtte det bara vara sant!

tryb łączący przeszły (preteritum konjuktiv), wyrażający duże prawdopodobieństwo zajścia czegoś musieć, powinno, chyba (być, coś robić)

Det måtte inte vara så konstigt!


viktig

Bahamas milda klimat och vackra stränder har gjort turism till den viktigaste näringsgrenen

Łagodny klimat Bahamów i piękne plaże sprawiły, że turystyka stała się tu najważniejszą gałęzią gospodarki.


Afrika

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Geografia • Indeks:Szwedzki - Kraje Afryki

Ceuta är en spansk autonom stad vid Medelhavskusten i norra Afrika, och utgör en enklav i norra Marocko mittemot Gibraltar.

Ceuta jest hiszpańskim miastem autonomicznym na wybrzeżu Morza Środziemnego w północnej Afryce i stanowi enklawę w północnym Maroku, naprzeciwko Gibraltaru.

Kanarieöarna är en spansk ögrupp och autonom region, belägen i Atlanten, utanför Afrikas nordvästra kust.

Wyspy Kanaryjskie są hiszpańskim archipelagiem i terytorium autonomicznym położonym na Atlantyku przy północno-zachodnim wybrzeżu Afryki.

Den antiguanska flaggan har två röda fält som symboliserar viljan till förändring och nytänkande, ett vitt fält för hopp, ett blått för Karibiska havet och ett svart för ursprunget i Afrika och en gul sol, som symboliserar självständigheten

Flaga Antigui i Barbudy ma dwa czerwone pola, które symbolizują wolę zmian i myślenie w nowych kategoriach, białe pole oznacza nadzieję, niebieskie - Morze Karaibskie, czarne to pochodzenie z Afryki a żółte słońce symbolizuje niepodległość.

hasło Antigua och Barbudas flagga w szwedzkojęzycznej Wikipedii


fot

fraza przymiotnikowa rund under fötterna

zobacz też: Części ciała w języku szwedzkim

(baza pionowego przedmiotu) noga stołu, nóżka kieliszka, noga, trzon grzyba, podstawa lampy

Svampen har en tämligen tjock fot upp till tolv centimeter hög.

Grzyb ma stosunkowo gruby trzon, osiągający wysokość do dwunastu centymetrów.


lett

zobacz też: mieszkańcy krajów Europy w języku szwedzkim


ferie

zobacz też: słownictwo związane z wakacjami w języku szwedzkim


rygg

fraza czasownikowa binda ris åt egen rygg

nie mylić z: rigg → takielunek


leve

Szwedzkim odpowiednikiem polskiej przyśpiewki „Sto lat, sto lat, niech żyje, żyje nam“ jest:
:: Ja, må han leva!
:: Ja, må han leva!
:: Ja, må han leva uti hundrade år!
:: Javisst ska han leva!
:: Javisst ska han leva!
:: Javisst ska han leva uti hundrade år!

Ja, må han leva!

Ja, må han leva!

Ja, må han leva uti hundrade år!

Javisst ska han leva!

Javisst ska han leva!

Javisst ska han leva uti hundrade år!

co dosłownie znaczy:
:: Tak, niech on żyje!
:: Tak, niech on żyje!
:: Tak, niech on żyje w setnym roku!
:: Pewnie, że on będzie żył!
:: Pewnie, że on będzie żył!
:: Pewnie, że on będzie żył w setnym roku!

Tak, niech on żyje!

Tak, niech on żyje!

Tak, niech on żyje w setnym roku!

Pewnie, że on będzie żył!

Pewnie, że on będzie żył!

Pewnie, że on będzie żył w setnym roku!

Zobacz też Ja, må han leva w Wikipedii.

tryb łączący teraźniejszy (presens konjuktiv) od leva: niech żyje!


leve

Ja, må han leva!

Ja, må han leva!

Ja, må han leva uti hundrade år!

Javisst ska han leva!

Javisst ska han leva!

Javisst ska han leva uti hundrade år!

Tak, niech on żyje!

Tak, niech on żyje!

Tak, niech on żyje w setnym roku!

Pewnie, że on będzie żył!

Pewnie, że on będzie żył!

Pewnie, że on będzie żył w setnym roku!

Zobacz też Ja, må han leva w Wikipedii.


kirurgi

zobacz też: dziedziny medycyny w języku szwedzkim


paraply

rodzaju wspólnego używa się w południowej i zachodniej Szwecji, por. parasoll


struts

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim


stygg

(zwł. o dzieciach) złośliwy, niegrzeczny, niemiły

(zwł. o dzieciach) nieposłuszny, niegrzeczny, niewychowany


finne

Jag har fått en finne på näsan!


går

(tylko w zwrotach i złożeniach) dzień wczorajszy


sköldpadda

zobacz też: płazy i gady w języku szwedzkim


stå

przysłowie när man talar om trollen så står de i farstun

zobacz też: czasowniki nieregularne w języku szwedzkim

Utanför Göteborgs konstmuseum vid Götaplatsen står Carl Milles berömda staty Poseidon.

Przed göteborskim muzeum sztuki przy Götaplatsen stoi słynna statua Posejdona Carla Millesa.

Det står i tidningen.

Klockan står.


stå

utrzymywać / zachowywać swój stan (np. zdrowie), wytrzymywać


gran

por. tall • ädelgran

nie mylić z: grann → urodziwy


syster

zobacz też: rodzina w języku szwedzkim

zobacz też: nazwy zawodów w języku szwedzkim

Vad heter Olles syster?


finsk

zobacz też: przymiotniki określające kraje Europy w języku szwedzkim


tusen

zobacz też: liczebniki w języku szwedzkim


tid

zobacz też: pojęcia związane z kalendarzem i czasem w języku szwedzkim

De har alltid tid för att snacka med mig.

Oni zawsze mają czas, żeby ze mną pogadać.


kaffe

rzeczownik niepoliczalny

Vi ska dricka kaffe på balkongen.

Vill du ha socker och mjölk i kaffet?


Adam

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Imiona męskie

Adam är svensk.


alle

forma deklinacyjna lm M. (nominativ) m (maskulinum) od: all → wszyscy


knapp

nie mylić z: knäpp → pstryk; szurnięty


knapp

nie mylić z: knäpp → pstryk; szurnięty

niewystarczający, skąpy, skromny, szczupły


pris

För ett rimligt pris kan man äta… och äta… och äta!

Za rozsądną cenę można jeść, jeść i jeść!


framtid

zobacz też: dåtid • nutid

widoki, perspektywy, możliwości, nadzieje

Det finns ingen framtid för dem i Polen.

W Polsce nie ma dla nich żadnej przyszłości.


gråta

Verkliga män gråter inte.


träffa

Jag träffade honom i går.

Kan du träffa den där fågeln?


röka

Han röker två paket cigaretter om dagen.

On pali dwie paczki papierosów dziennie.

Han rökte lax efter ett gammalt recept.

On wędził łososia według starego przepisu.


pojke

En treårig pojke hittades i parken.

W parku znaleziono trzyletniego chłopca.


rädd

(w funkcji orzecznika) …taki, który boi się czegoś: przestraszony, w strachu

Min katt är rädd för möss.

(w funkcji orzecznika) …taki, który boi się o coś: uważny, ostrożny, przezorny


skriva

Jag skrev två brev i går.


förbjuden

Det är förbjudet att hoppa i vattnet.


hitta

En treårig pojke hittades i parken.


vatten

fraza czasownikowa fiska i grumligt vatten

i de lugnaste vatten simmar de största fiskarna

zob. też: geografia i słownictwo związane z wakacjami w języku szwedzkim

Det är förbjudet att hoppa i vattnet.


politiker

Olof Palme var svensk politiker.


hår

przysłowie man ska inte döma hunden efter håren

pojedynczy: włos (na skórze), włosek (na skórze, na roślinach)

większa ilość: włosy (na skórze), włosie (na zwierzętach, na pędzlu), sierść (na zwierzętach)


befolkning

Ända in i vår tid var Sveriges befolkning mycket enhetlig både vad beträffar etniskt ursprung, språk, religion och kultur.

Aż do naszych czasów ludność Szwecji była bardzo jednolita zarówno jeśli chodzi o pochodzenie etniczne, jak i język, religię i kulturę.


nektarin

zobacz też: owoce w języku szwedzkim


egen

Wyraz egen → własny ma cechy zarówno przymiotnika, jak i zaimka (podobnie jak själv): odmienia się jak przymiotnik z wyjątkiem formy określonej liczby pojedynczej, która ma formę zaimka (a więc nieodmienioną), a nie przymiotnika. Np. mitt eget hus, a nie mitt egna hus. Ta ostatnia forma jest jednak używana w mniej rygorystycznych okolicznościach i jest dopuszczana, ale nie rekomendowana. Jednak, gdy egen występuje z określnikiem, wtedy zachowuje się jak przymiotnik. Np. mitt första egna hus.

Kommunen producerar ström för eget behov.

właściwy, specyficzny, charakterystyczny, znamienny, szczególny

swoisty, osobliwy, oryginalny, szczególny, znamienny


kål

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q9027 (swe)-Allahverdi Verdizade on a flying visit-kål.wav

nie mylić z: kol → węgiel


Island

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Europy

Island är en ö och en stat i Europa.


kommunistisk

Folkrepubliken Polen var en kommunistisk stat.

Polska Rzeczpospolita Ludowa była komunistycznym krajem.


få

fraza czasownikowa (få sig) få sig en kyss

zobacz też: finge • fingo

Vad fan får jag för pengarna?

Co ja do diabła dostaję za swoje pieniądze?

nakłaniać kogoś, wywierać wpływ na kogoś

powodować jakiś resultat, doprowadzać do czegoś


få

zobacz też: finge • fingo

(z czasownikami oznaczającymi doznania zmysłowe) móc doświadczyć


få

zobacz też: finge • fingo

(pot. war. znaczenia (1.1)) dostawać (sobie), otrzymywać (sobie)

(zwrotna forma znaczenia (1.2)) przekonywać się do czegoś, robić się na coś, przedstawiać się jako coś


få

zobacz też: finge • fingo


bunt

Kan jag få en bunt morötter?


blomma

Han köper aldrig blommor till sin fru.

On nigdy nie kupuje kwiatów swojej żonie.


blomma

Vintergäck börjar ibland blomma redan i februari.

Tojad zimowy czasami zaczyna zakwitać już w lutym.


jord

I jorden lever bakterier som orsakar farliga sjukdomar.

W glebie żyją bakterie, które powodują groźne choroby.

Ziemia (także odnośnie hipotetycznych podobnych planet)


hatt

zobacz też: słownictwo związane z wakacjami w języku szwedzkim


hit

nie mylić z: här → tu (wskazujący miejsce)

tu, tutaj (wskazujący kierunek ku mówiącemu)


hit

…nadaje czynności określonej czasownikiem kierunek ku mówiącemu


alls

Talar du svenska? Nej, inte alls.


Uganda

zobacz też: Indeks:Szwedzki - Kraje Afryki

Ugandas huvudstad är Kampala.


banna

nie mylić z: bana → tor; torować


horn

fraza czasownikowa ha ett horn i sidan till någon

nie mylić z: hörn → kąt

zobacz też: zwierzęta w języku szwedzkim


rabiat

rozjuszony, rozwścieczony, wściekły, zajadły


ledig

Hon är ledig hela sommaren, för hon är lärare.

Ona jest wolna całe lato, ponieważ jest nauczycielką.


lever

zobacz też: części ciała w języku szwedzkim


lår

Jag tycker att jag har för tjocka lår.


deltid

Jag arbetar ju deltid.


trappa

Trappor är mycket sneda.

Vi bor tre trappor upp.


svenska

zobacz też: języki krajów Europy w języku szwedzkim

Hon talar inte svenska.

Jörgen är lärare i svenska.

Känner du någon svenska?


drunkna

Barnet drunknade i en flod.


vänta

Folk väntar på bussen.


också

Jag är också trött.


förstås

Du kan förstås också skriva ordboken.

Ty oczywiście też możesz pisać ten słownik.


hål

Jag har ett hål i en tand och jag måste gå till tandläkaren.

Mam dziurę w zębie, więc muszę pójść do dentysty.


färg

Vad är det för färg på deras bil?


svår

Polska är ett mycket svårt språk.


redan

Jag har redan sett filmen.

Har de redan gjort det?


familj

zobacz też: rodzina w języku szwedzkim

Familjen Svensson bor på bottenvåningen.


tycka om

Nästan alla tycker om djur.

Tycker du om mig?


vem

Jag vet vem som mördade henne.

Vem väntar du på?


nästan

Hennes man tjänar nästan dubbelt så mycket som jag.

Jej mąż zarabia prawie dwa razy tyle, co ja.


öga

przysłowie den ena korpen hackar inte ut ögonen på den andra

man ser grandet i sin broders öga men inte bjälken i sitt eget

Min man har blå ögon.


mage

Om man har väldigt ont i magen, ska man undersökas av en läkare.

Jeżeli bardzo boli cię żołądek, powinieneś pójść do lekarza.


heta

Vad heter du?

Staden jag bor i heter Malmö.

Miasto, w którym mieszkam, nazywa się Malmö.