hemoglobinowy

hemoglobinowa (nominative singular feminine)
hemoglobinowe (nominative singular neuter)
hemoglobinowi (nominative plural masculine)
hemoglobinowe (nominative plural nonvirile)
hemoglobinowego (genitive singular masculine animate inanimate)
hemoglobinowej (genitive singular feminine)
hemoglobinowego (genitive singular neuter)
hemoglobinowych (genitive plural masculine nonvirile)
hemoglobinowemu (dative singular masculine animate inanimate)
hemoglobinowej (dative singular feminine)
hemoglobinowemu (dative singular neuter)
hemoglobinowym (dative plural masculine nonvirile)
hemoglobinowego (accusative singular masculine animate)
hemoglobinową (accusative singular feminine)
hemoglobinowe (accusative singular neuter)
hemoglobinowych (accusative plural masculine)
hemoglobinowe (accusative plural nonvirile)
hemoglobinowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
hemoglobinową (instrumental singular feminine)
hemoglobinowym (instrumental singular neuter)
hemoglobinowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
hemoglobinowym (locative singular masculine animate inanimate)
hemoglobinowej (locative singular feminine)
hemoglobinowym (locative singular neuter)
hemoglobinowych (locative plural masculine nonvirile)
hemoglobinowa (vocative singular feminine)
hemoglobinowe (vocative singular neuter)
hemoglobinowi (vocative plural masculine)
hemoglobinowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z hemoglobiną, dotyczący hemoglobiny


histaminowy

histaminowa (nominative singular feminine)
histaminowe (nominative singular neuter)
histaminowi (nominative plural masculine)
histaminowe (nominative plural nonvirile)
histaminowego (genitive singular masculine animate inanimate)
histaminowej (genitive singular feminine)
histaminowego (genitive singular neuter)
histaminowych (genitive plural masculine nonvirile)
histaminowemu (dative singular masculine animate inanimate)
histaminowej (dative singular feminine)
histaminowemu (dative singular neuter)
histaminowym (dative plural masculine nonvirile)
histaminowego (accusative singular masculine animate)
histaminową (accusative singular feminine)
histaminowe (accusative singular neuter)
histaminowych (accusative plural masculine)
histaminowe (accusative plural nonvirile)
histaminowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
histaminową (instrumental singular feminine)
histaminowym (instrumental singular neuter)
histaminowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
histaminowym (locative singular masculine animate inanimate)
histaminowej (locative singular feminine)
histaminowym (locative singular neuter)
histaminowych (locative plural masculine nonvirile)
histaminowa (vocative singular feminine)
histaminowe (vocative singular neuter)
histaminowi (vocative plural masculine)
histaminowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z histaminą, dotyczący histaminy


biodegradacja

pol. bio- + degradacja < gr. βίο- + łac. degradatio

biodegradacji (genitive singular)
biodegradacji (dative singular)
biodegradację (accusative singular)
biodegradacją (instrumental singular)
biodegradacji (locative singular)
biodegradacjo (vocative singular)

proces rozpadu substancji na proste związki organiczne pod wpływem czynników naturalnych – bakterii, grzybów, pierwotniaków i żerowania organizmów wyższych

Biodegradacji białek i aminokwasów towarzyszy bardzo nieprzyjemny zapach powstających amin

Joanna Kośmider, Barbara Mazur-Chrzanowska, Bartosz Wyszyński, Odory, 2002 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.


śmietankowanie

proces starzenia się emulsji poprzez rozdzielanie się jej składników


ergotamina

internacjonalizm (por. ang. ergotamine, franc. ergotamine, niem. Ergotamin), od franc. ergot (→ sporysz) + pol. amina

ergotaminy (genitive singular)
ergotaminie (dative singular)
ergotaminę (accusative singular)
ergotaminą (instrumental singular)
ergotaminie (locative singular)
ergotamino (vocative singular)
ergotaminy (potential rare nominative plural)
ergotamin (potential rare genitive plural)
ergotaminom (potential rare dative plural)
ergotaminy (potential rare accusative plural)
ergotaminami (potential rare instrumental plural)
ergotaminach (potential rare locative plural)
ergotaminy (potential rare vocative plural)

alkaloid o wzorze sumarycznym C₃₃H₃₅N₅O₅ wyodrębniany ze sporyszu, używany w medycynie m.in. do leczenia migreny ze względu na działanie powodujące skurcz naczyń krwionośnych

, 17 listopada 2017, wyborcza.pl..


lignina

łac. lignum → drewno; por. ang. lignin, franc. lignine, niem. Lignin

ligniny (genitive singular)
ligninie (dative singular)
ligninę (accusative singular)
ligniną (instrumental singular)
ligninie (locative singular)
lignino (vocative singular)
ligniny (nominative plural)
lignin (genitive plural)
ligninom (dative plural)
ligniny (accusative plural)
ligninami (instrumental plural)
ligninach (locative plural)
ligniny (vocative plural)

nierozpuszczalna w wodziesubstancja organiczna, budulec ściany komórkowej roślin

Niekiedy wykorzystuje się ligninę jako lepiszcze w linoleum.


giberelinowy

giberelinowa (nominative singular feminine)
giberelinowe (nominative singular neuter)
giberelinowi (nominative plural masculine)
giberelinowe (nominative plural nonvirile)
giberelinowego (genitive singular masculine animate inanimate)
giberelinowej (genitive singular feminine)
giberelinowego (genitive singular neuter)
giberelinowych (genitive plural masculine nonvirile)
giberelinowemu (dative singular masculine animate inanimate)
giberelinowej (dative singular feminine)
giberelinowemu (dative singular neuter)
giberelinowym (dative plural masculine nonvirile)
giberelinowego (accusative singular masculine animate)
giberelinową (accusative singular feminine)
giberelinowe (accusative singular neuter)
giberelinowych (accusative plural masculine)
giberelinowe (accusative plural nonvirile)
giberelinowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
giberelinową (instrumental singular feminine)
giberelinowym (instrumental singular neuter)
giberelinowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
giberelinowym (locative singular masculine animate inanimate)
giberelinowej (locative singular feminine)
giberelinowym (locative singular neuter)
giberelinowych (locative plural masculine nonvirile)
giberelinowa (vocative singular feminine)
giberelinowe (vocative singular neuter)
giberelinowi (vocative plural masculine)
giberelinowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z gibereliną, dotyczący gibereliny


bilirubinowy

bilirubinowa (nominative singular feminine)
bilirubinowe (nominative singular neuter)
bilirubinowi (nominative plural masculine)
bilirubinowe (nominative plural nonvirile)
bilirubinowego (genitive singular masculine animate inanimate)
bilirubinowej (genitive singular feminine)
bilirubinowego (genitive singular neuter)
bilirubinowych (genitive plural masculine nonvirile)
bilirubinowemu (dative singular masculine animate inanimate)
bilirubinowej (dative singular feminine)
bilirubinowemu (dative singular neuter)
bilirubinowym (dative plural masculine nonvirile)
bilirubinowego (accusative singular masculine animate)
bilirubinową (accusative singular feminine)
bilirubinowe (accusative singular neuter)
bilirubinowych (accusative plural masculine)
bilirubinowe (accusative plural nonvirile)
bilirubinowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
bilirubinową (instrumental singular feminine)
bilirubinowym (instrumental singular neuter)
bilirubinowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
bilirubinowym (locative singular masculine animate inanimate)
bilirubinowej (locative singular feminine)
bilirubinowym (locative singular neuter)
bilirubinowych (locative plural masculine nonvirile)
bilirubinowa (vocative singular feminine)
bilirubinowe (vocative singular neuter)
bilirubinowi (vocative plural masculine)
bilirubinowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z bilirubiną, dotyczący bilirubiny


taurynowy

taurynowa (nominative singular feminine)
taurynowe (nominative singular neuter)
taurynowi (nominative plural masculine)
taurynowe (nominative plural nonvirile)
taurynowego (genitive singular masculine animate inanimate)
taurynowej (genitive singular feminine)
taurynowego (genitive singular neuter)
taurynowych (genitive plural masculine nonvirile)
taurynowemu (dative singular masculine animate inanimate)
taurynowej (dative singular feminine)
taurynowemu (dative singular neuter)
taurynowym (dative plural masculine nonvirile)
taurynowego (accusative singular masculine animate)
taurynową (accusative singular feminine)
taurynowe (accusative singular neuter)
taurynowych (accusative plural masculine)
taurynowe (accusative plural nonvirile)
taurynowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
taurynową (instrumental singular feminine)
taurynowym (instrumental singular neuter)
taurynowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
taurynowym (locative singular masculine animate inanimate)
taurynowej (locative singular feminine)
taurynowym (locative singular neuter)
taurynowych (locative plural masculine nonvirile)
taurynowa (vocative singular feminine)
taurynowe (vocative singular neuter)
taurynowi (vocative plural masculine)
taurynowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


tyrozynowy

tyrozynowa (nominative singular feminine)
tyrozynowe (nominative singular neuter)
tyrozynowi (nominative plural masculine)
tyrozynowe (nominative plural nonvirile)
tyrozynowego (genitive singular masculine animate inanimate)
tyrozynowej (genitive singular feminine)
tyrozynowego (genitive singular neuter)
tyrozynowych (genitive plural masculine nonvirile)
tyrozynowemu (dative singular masculine animate inanimate)
tyrozynowej (dative singular feminine)
tyrozynowemu (dative singular neuter)
tyrozynowym (dative plural masculine nonvirile)
tyrozynowego (accusative singular masculine animate)
tyrozynową (accusative singular feminine)
tyrozynowe (accusative singular neuter)
tyrozynowych (accusative plural masculine)
tyrozynowe (accusative plural nonvirile)
tyrozynowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
tyrozynową (instrumental singular feminine)
tyrozynowym (instrumental singular neuter)
tyrozynowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
tyrozynowym (locative singular masculine animate inanimate)
tyrozynowej (locative singular feminine)
tyrozynowym (locative singular neuter)
tyrozynowych (locative plural masculine nonvirile)
tyrozynowa (vocative singular feminine)
tyrozynowe (vocative singular neuter)
tyrozynowi (vocative plural masculine)
tyrozynowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


laktazowy

laktazowa (nominative singular feminine)
laktazowe (nominative singular neuter)
laktazowi (nominative plural masculine)
laktazowe (nominative plural nonvirile)
laktazowego (genitive singular masculine animate inanimate)
laktazowej (genitive singular feminine)
laktazowego (genitive singular neuter)
laktazowych (genitive plural masculine nonvirile)
laktazowemu (dative singular masculine animate inanimate)
laktazowej (dative singular feminine)
laktazowemu (dative singular neuter)
laktazowym (dative plural masculine nonvirile)
laktazowego (accusative singular masculine animate)
laktazową (accusative singular feminine)
laktazowe (accusative singular neuter)
laktazowych (accusative plural masculine)
laktazowe (accusative plural nonvirile)
laktazowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
laktazową (instrumental singular feminine)
laktazowym (instrumental singular neuter)
laktazowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
laktazowym (locative singular masculine animate inanimate)
laktazowej (locative singular feminine)
laktazowym (locative singular neuter)
laktazowych (locative plural masculine nonvirile)
laktazowa (vocative singular feminine)
laktazowe (vocative singular neuter)
laktazowi (vocative plural masculine)
laktazowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


trupi jad

trupiego jadu (genitive singular)
trupiemu jadowi (dative singular)
trupim jadem (instrumental singular)
trupim jadzie (locative singular)
trupi jadzie (vocative singular)
trupie jady (nominative plural)
trupich jadów (genitive plural)
trupim jadom (dative plural)
trupie jady (accusative plural)
trupimi jadami (instrumental plural)
trupich jadach (locative plural)
trupie jady (vocative plural)

alkaloidy rozkładające związki zasadowe, powstające w czasie rozkładu ciał organicznych, zawierające białko

„Mówili, że trupi jad w kanałach powoduje ślepotę” – pomyślał w pierwszej chwili

Roman Bratny, Kolumbowie - rocznik 20, 1984 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.


hentriakontan

gr. ένα + τριάκοντα + pol. -an

hentriakontanu (genitive singular)
hentriakontanowi (dative singular)
hentriakontanen (instrumental singular)
hentriakontanie (locative singular)
hentriakontanie (vocative singular)
hentriakontany (nominative plural)
hentriakontanów (genitive plural)
hentriakontanom (dative plural)
hentriakontany (accusative plural)
hentriakontanami (instrumental plural)
hentriakontanach (locative plural)
hentriakontany (vocative plural)

węglowodór prosty zawierający 31 atomów węgla


kortyzon

11-dehydro-17-hydroksykortykosteron; 17-hydroksy-11-dehydrokortykosteron; 17,21-dihydroksypregn-4-eno-3,11,20-trion; wzór sumaryczny: C₂₁H₂₈O₅

hormon kory nadnercza z grupy steroidów, nieaktywny biologicznie

Czy przeciwzapalne działanie kortyzonu bywa wykorzystywane w praktyce klinicznej?


cholesterynowy

cholesterynowa (nominative singular feminine)
cholesterynowe (nominative singular neuter)
cholesterynowi (nominative plural masculine)
cholesterynowe (nominative plural nonvirile)
cholesterynowego (genitive singular masculine animate inanimate)
cholesterynowej (genitive singular feminine)
cholesterynowego (genitive singular neuter)
cholesterynowych (genitive plural masculine nonvirile)
cholesterynowemu (dative singular masculine animate inanimate)
cholesterynowej (dative singular feminine)
cholesterynowemu (dative singular neuter)
cholesterynowym (dative plural masculine nonvirile)
cholesterynowego (accusative singular masculine animate)
cholesterynową (accusative singular feminine)
cholesterynowe (accusative singular neuter)
cholesterynowych (accusative plural masculine)
cholesterynowe (accusative plural nonvirile)
cholesterynowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
cholesterynową (instrumental singular feminine)
cholesterynowym (instrumental singular neuter)
cholesterynowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
cholesterynowym (locative singular masculine animate inanimate)
cholesterynowej (locative singular feminine)
cholesterynowym (locative singular neuter)
cholesterynowych (locative plural masculine nonvirile)
cholesterynowa (vocative singular feminine)
cholesterynowe (vocative singular neuter)
cholesterynowi (vocative plural masculine)
cholesterynowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

Warstwa cholesterynowa barwi się szybko na kolor krwawoczerwony, potem na wiśniowoczerwony aż do purpurowego

Lucjan Miller, Własności i analiza tłuszczów, s. 126, Toruń 1929.


aldopentoza

aldoza, która ma pięć atomów węgla w cząsteczce


kumaryna

kumaryny (potential rare nominative plural)
kumaryny (genitive singular)
kumaryn (potential rare genitive plural)
kumarynie (dative singular)
kumarynom (potential rare dative plural)
kumarynę (accusative singular)
kumaryny (potential rare accusative plural)
kumaryną (instrumental singular)
kumarynami (potential rare instrumental plural)
kumarynie (locative singular)
kumarynach (potential rare locative plural)
kumaryno (vocative singular)
kumaryny (potential rare vocative plural)

bezbarwna substancja występująca w roślinach


niesteroidowy

Niektóre niesteroidowe leki przeciwzapalne są dostępne bez recepty.


kwas masłowy

kwasu masłowego (genitive singular)
kwasowi masłowemu (dative singular)
kwasem masłowym (instrumental singular)
kwasie masłowym (locative singular)
kwasie masłowy (vocative singular)

kwas tłuszczowy, organiczny związek chemiczny występujący w zjełczałym maśle i nadający lekko gorzki posmak wielu rodzajom serów

Kwas masłowy jest cieczą bezbarwną, obdarzoną wonią drażniącą i nieprzyjemną, przypominającą woń zjełczałego masła

Samuel Orgelbrand, Encyklopedja powszechna, 1901, t. 10, s. 23.


ferrytyna

rodzaj białka złożonego, kompleksującego jony żelaza Fe3+ i przechowującego je w wątrobie


białko C-reaktywne

rodzaj białka wytwarzanego głównie w wątrobie i komórkach tłuszczowych, a następnie wydzielanego do krwi


tetrahydrobiopteryna

kofaktor niektórych enzymów (głównie hydroksylaz aminokwasów aromatycznych) uczestniczący w konwersji aminokwasów do prekursorów neuroprzekaźników


pirydyna

bezbarwny, organiczny, heterocykliczny związek chemiczny o nieprzyjemnym zapachu


tymol

organiczny związek chemiczny, składnik olejków eterycznych występujących w macierzance (tymianku), lebiodce (oregano) i cząbrze


kryptochrom

kryptochromy (nominative plural)
kryptochromu (genitive singular)
kryptochromów (genitive plural)
kryptochromowi (dative singular)
kryptochromom (dative plural)
kryptochromy (accusative plural)
kryptochromem (instrumental singular)
kryptochromami (instrumental plural)
kryptochromie (locative singular)
kryptochromach (locative plural)
kryptochromie (vocative singular)
kryptochromy (vocative plural)

fotoreceptor światła niebieskiego u zwierząt i roślin


egzorfina

przez analogię do „endorfina” z zamianą przedrostka „endo-” na „egzo-”

egzorfiny (genitive singular)
egzorfinie (dative singular)
egzorfinę (accusative singular)
egzorfiną (instrumental singular)
egzorfinie (locative singular)
egzorfino (vocative singular)
egzorfiny (nominative plural)
egzorfin (genitive plural)
egzorfinom (dative plural)
egzorfiny (accusative plural)
egzorfinami (instrumental plural)
egzorfinach (locative plural)
egzorfiny (vocative plural)

ogólna nazwa związku organicznego, peptydu opioidowego o właściwościach morfinopodobnych, podobnego w działaniu do endorfin a pochodzącego głównie z mąki pszennej

Egzorfiny powstają z białek pszenicy i mleka w procesie trawienia

„Acta Physiologica Polonica”, suplement, nr 27, s. 17.


AST

zob. też AST w Wikipedii

w przypadku nazw własnych uczelni wersję pełną (rozwinięcie skrótowca) zapisuje się od dużych liter


hemiceluloza

pol. hemi- + celuloza; nazwa wprowadzona przez Schulzego w 1891 roku

hemicelulozy (genitive singular)
hemicelulozie (dative singular)
hemicelulozę (accusative singular)
hemicelulozą (instrumental singular)
hemicelulozie (locative singular)
hemicelulozo (vocative singular)
hemicelulozy (nominative plural)
hemiceluloz (genitive plural)
hemicelulozom (dative plural)
hemicelulozy (accusative plural)
hemicelulozami (instrumental plural)
hemicelulozach (locative plural)
hemicelulozy (vocative plural)

polisacharyd bliski chemicznie i strukturalnie celulozie, budujący ścianę komórkową roślin

Obok celulozy i ligniny hemicelulozy występują w zdrewniałych tkankach roślin.

Jako kryterium podziału hemiceluloz przyjął on budowę ich podstawowych jednostek i makrocząsteczek


pepsyna

pepsyny (genitive singular)
pepsynie (dative singular)
pepsynę (accusative singular)
pepsyną (instrumental singular)
pepsynie (locative singular)
pepsyno (vocative singular)
pepsyny (nominative plural)
pepsyn (genitive plural)
pepsynom (dative plural)
pepsyny (accusative plural)
pepsynami (instrumental plural)
pepsynach (locative plural)
pepsyny (vocative plural)

czynna postać pepsynogenu, enzym trawienny występujący w soku żołądkowym

W procesie trawienia pepsyna rozkłada białka do łańcuchów polipeptydowych


leucyna

n.łac. leucinum < gr. λευκός (leukós) → biały

leucyny (genitive singular)
leucynie (dative singular)
leucynę (accusative singular)
leucyną (instrumental singular)
leucynie (locative singular)
leucyno (vocative singular)
leucyny (nominative plural)
leucyn (genitive plural)
leucynom (dative plural)
leucyny (accusative plural)
leucynami (instrumental plural)
leucynach (locative plural)
leucyny (vocative plural)

organiczny związek chemiczny, kodowany aminokwas alifatyczny

Izomerem leucyny jest izoleucyna


walina

waliny (genitive singular)
walinie (dative singular)
walinę (accusative singular)
waliną (instrumental singular)
walinie (locative singular)
walino (vocative singular)
waliny (nominative plural)
walin (genitive plural)
walinom (dative plural)
waliny (accusative plural)
walinami (instrumental plural)
walinach (locative plural)
waliny (vocative plural)

organiczny związek chemiczny, kwas aminoizowalerianowy

Ser edamski tłusty zawiera walinę i alaninę.


glikozyd

organiczny związek chemiczny zbudowany z części cukrowej i aglikonowej


chloroplastowy

chloroplastowa (nominative singular feminine)
chloroplastowe (nominative singular neuter)
chloroplastowi (nominative plural masculine)
chloroplastowe (nominative plural nonvirile)
chloroplastowego (genitive singular masculine animate inanimate)
chloroplastowej (genitive singular feminine)
chloroplastowego (genitive singular neuter)
chloroplastowych (genitive plural masculine nonvirile)
chloroplastowemu (dative singular masculine animate inanimate)
chloroplastowej (dative singular feminine)
chloroplastowemu (dative singular neuter)
chloroplastowym (dative plural masculine nonvirile)
chloroplastowego (accusative singular masculine animate)
chloroplastową (accusative singular feminine)
chloroplastowe (accusative singular neuter)
chloroplastowych (accusative plural masculine)
chloroplastowe (accusative plural nonvirile)
chloroplastowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
chloroplastową (instrumental singular feminine)
chloroplastowym (instrumental singular neuter)
chloroplastowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
chloroplastowym (locative singular masculine animate inanimate)
chloroplastowej (locative singular feminine)
chloroplastowym (locative singular neuter)
chloroplastowych (locative plural masculine nonvirile)
chloroplastowa (vocative singular feminine)
chloroplastowe (vocative singular neuter)
chloroplastowi (vocative plural masculine)
chloroplastowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z chloroplastem, dotyczący chloroplastu


benzoesan sodu

organiczny związek chemiczny stosowany jako konserwant żywności


acetylocholinoesteraza

enzym, który rozkłada acetylocholinę na cholinę


adamantan

organiczny związek chemiczny, tricykliczny węglowodór nasycony


amantadyna

amantadyny (genitive singular)
amantadynie (dative singular)
amantadynę (accusative singular)
amantadyną (instrumental singular)
amantadynie (locative singular)
amantadyno (vocative singular)

organiczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna adamantanu

Oprócz opisanych wyżej antymetabolitów zasad pirymidynowych i purynowych używane są od dawna jako środki przeciwwirusowe pochodne adamantanu: amantadyna i rimantadyna

Chemia stosowana: kwartalnik póswiecony zagadnieniom technologii i inżynierii chemicznej, t. 33, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1989, s. 30.


tryptofan

kwas (2S)-2-amino-3-indolopropanowy, kwas α-amino-β-indolopropionowy, Trp

aminokwas z łańcuchem bocznym opartym na szkielecie indolu, produkowany przez rośliny i niektóre bakterie

Człowiek nie potrafi syntetyzować tryptofanu we własnym organizmie.


kortykosteroid

kortykosteroidy (nominative plural)
kortykosteroidu (genitive singular)
kortykosteroidów (genitive plural)
kortykosteroidowi (dative singular)
kortykosteroidom (dative plural)
kortykosteroidy (accusative plural)
kortykosteroidem (instrumental singular)
kortykosteroidami (instrumental plural)
kortykosteroidzie (locative singular)
kortykosteroidach (locative plural)
kortykosteroidzie (vocative singular)
kortykosteroidy (vocative plural)

hormon steroidowy wytwarzany przez korę nadnerczy lub otrzymywany syntetycznie


metadon

stosowanie / dawkowanie metadonu • zalecać / zalecić / podawać / podać / dawkować / przedawkować / stosować / zastosować / przyjmować / przyjąć / zażywać / zażyć metadon • dawka metadonu • leczenie / terapia / kuracja metadonem • przepisywać / przepisać / zalecać / zalecić / zaordynować metadon • recepta na metadon • przeciwwskazania do stosowania metadonu • interakcja z metadonem • reakcja / uczulenie / alergia / tolerancja na metadon • skuteczność / działanie metadonu

metadonu (genitive singular)
metadonowi (dative singular)
metadonem (instrumental singular)
metadonie (locative singular)
metadonie (vocative singular)

organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C₂₁H₂₇NO, silny opioidowy lek przeciwbólowy

Działanie przeciwbólowe metadonu jest zbliżone, ale kilkukrotnie silniejsze od morfiny.


jądro komórkowe

jądra komórkowego (genitive singular)
jądru komórkowemu (dative singular)
jądrem komórkowym (instrumental singular)
jądrze komórkowym (locative singular)
jądra komórkowe (nominative plural)
jąder komórkowych (genitive plural)
jądrom komórkowym (dative plural)
jądra komórkowe (accusative plural)
jądrami komórkowymi (instrumental plural)
jądrach komórkowych (locative plural)
jądra komórkowe (vocative plural)

organellum zawierające większość materiału genetycznego komórki

Niektóre komórki nie zawierają jądra komórkowego


przemiana materii

ogół procesów biochemicznych i związanych z nimi przemian energetycznych zachodzących w komórkach żywych

Wirusy nie mają ani komórek, ani przemiany materii, ani zdolności do samodzielnego namnażania się.

Zadaniem omoczni jest gromadzenie zbędnych produktów przemiany materii zarodka.


alkohol etylowy

popularny związek organiczny z grupy alkoholi pod postacią bezbarwnej cieczy o piekącym smaku, wykorzystywany w różnych gałęziach przemysłu; składnik napojów alkoholowych

Nadmierne spożycie alkoholu etylowego może spowodować zatrucie alkoholem i mieć inne negatywne konsekwencje.


kwas melisowy

pol. kwas + gr. μέλισσα (mélissa, → pszczoła) + pol. -owy, od występowania kwasu m.in. w wosku pszczelim

kwasu melisowego (genitive singular)
kwasowi melisowemu (dative singular)
kwasem melisowym (instrumental singular)
kwasie melisowym (locative singular)
kwasie melisowy (vocative singular)

nasycony kwas tłuszczowy o wzorze sumarycznym C₃₀H₆₀O₂


muskaryna

łac. Amanita muscaria (→ muchomor czerwony) < łac. musca (→ mucha)

muskaryny (genitive singular)
muskarynie (dative singular)
muskarynę (accusative singular)
muskaryną (instrumental singular)
muskarynie (locative singular)
muskaryno (vocative singular)

trujący alkaloid występujący w wielu grzybach

Inną grupą grzybów, o której się zwykle wspomina jako o istotnym zagrożeniu, są grzyby z dużą zawartością muskaryny.


fibryna

białko fibrylarne, które pełni funkcje podporowe w procesie krzepnięcia

W powstaniu fibryny kluczowe jest działanie trombiny.


hematoksylina

n.łac. Hematoxylum (→ hematoksylon, kampeszyn) + pol. -ina

hematoksyliny (genitive singular)
hematoksylinie (dative singular)
hematoksylinę (accusative singular)
hematoksyliną (instrumental singular)
hematoksylinie (locative singular)
hematoksylino (vocative singular)
hematoksyliny (potential rare nominative plural)
hematoksylin (potential rare genitive plural)
hematoksylinom (potential rare dative plural)
hematoksyliny (potential rare accusative plural)
hematoksylinami (potential rare instrumental plural)
hematoksylinach (potential rare locative plural)
hematoksyliny (potential rare vocative plural)

związek organiczny o wzorze C₁₆H₁₄O₆ mający niebieski kolor, używany do barwienia niektórych struktur komórkowych

Na preparatach zabarwionych hematoksyliną i eozyną melanocyty mają postać jasnych komórek o lekko zasadochłonnej cytoplazmie, z ciemno wybarwionym jądrem.


kwas tłuszczowy

kwasu tłuszczowego (genitive singular)
kwasowi tłuszczowemu (dative singular)
kwasem tłuszczowym (instrumental singular)
kwasie tłuszczowym (locative singular)
kwasie tłuszczowy (vocative singular)
kwasy tłuszczowe (nominative plural)
kwasów tłuszczowych (genitive plural)
kwasom tłuszczowym (dative plural)
kwasy tłuszczowe (accusative plural)
kwasami tłuszczowymi (instrumental plural)
kwasach tłuszczowych (locative plural)
kwasy tłuszczowe (vocative plural)

związek organiczny z klasy kwasów karboksylowych, zawierający jedną grupą karboksylową i alifatyczny łańcuch węglowy, jeden z głównych składników m.in. lipidów

Tłuszcze właściwe są estrami glicerolu i kwasów tłuszczowych, które mogą być nasycone, czyli niezawierające podwójnych wiązań, oraz nienasycone, posiadające od jednego (kwasy jednonienasycone) do sześciu (kwasy wielonienasycone) podwójnych wiązań między atomami węgla


karagen

karagenu (genitive singular)
karagenowi (dative singular)
karagenem (instrumental singular)
karagenie (locative singular)
karagenie (vocative singular)
karageny (nominative plural)
karagenów (genitive plural)
karagenom (dative plural)
karageny (accusative plural)
karagenami (instrumental plural)
karagenach (locative plural)
karageny (vocative plural)

rodzaj polisacharydów ekstrahowanych z czerwonych wodorostów, naturalna substancja o wielorakim zastosowaniu w przemyśle spożywczym


antycholinergiczny

antycholinergiczna (nominative singular feminine)
antycholinergiczne (nominative singular neuter)
antycholinergiczni (nominative plural masculine)
antycholinergiczne (nominative plural nonvirile)
antycholinergicznego (genitive singular masculine animate inanimate)
antycholinergicznej (genitive singular feminine)
antycholinergicznego (genitive singular neuter)
antycholinergicznych (genitive plural masculine nonvirile)
antycholinergicznemu (dative singular masculine animate inanimate)
antycholinergicznej (dative singular feminine)
antycholinergicznemu (dative singular neuter)
antycholinergicznym (dative plural masculine nonvirile)
antycholinergicznego (accusative singular masculine animate)
antycholinergiczną (accusative singular feminine)
antycholinergiczne (accusative singular neuter)
antycholinergicznych (accusative plural masculine)
antycholinergiczne (accusative plural nonvirile)
antycholinergicznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
antycholinergiczną (instrumental singular feminine)
antycholinergicznym (instrumental singular neuter)
antycholinergicznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
antycholinergicznym (locative singular masculine animate inanimate)
antycholinergicznej (locative singular feminine)
antycholinergicznym (locative singular neuter)
antycholinergicznych (locative plural masculine nonvirile)
antycholinergiczna (vocative singular feminine)
antycholinergiczne (vocative singular neuter)
antycholinergiczni (vocative plural masculine)
antycholinergiczne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

blokujący działanie acetylocholiny lub wykazujący działanie do niej przeciwne

Większość trójpierścieniowych leków antydepresyjnych ma silne działanie antycholinergiczne, dlatego ich ordynowanie ludziom starszym cierpiącym także z powodu demencji okazuje się mało użyteczne, a wręcz szkodliwe …

Lidia Cierpiałkowska, Psychopatologia, 2009, Narodowy Korpus Języka Polskiego.


acetylocholina

acetylocholiny (genitive singular)
acetylocholinie (dative singular)
acetylocholinę (accusative singular)
acetylocholiną (instrumental singular)
acetylocholinie (locative singular)
acetylocholino (vocative singular)
acetylocholiny (potential rare nominative plural)
acetylocholin (potential rare genitive plural)
acetylocholinom (potential rare dative plural)
acetylocholiny (potential rare accusative plural)
acetylocholinami (potential rare instrumental plural)
acetylocholinach (potential rare locative plural)
acetylocholiny (potential rare vocative plural)

neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny

Neuroprzekaźniki, takie jak acetylocholina, serotonina, dopamina, endorfina, regulują sen i czuwanie, nadają ton marzeniom i barwę halucynacjom, stymulują nastrój i ułatwiają bieg myśli.


psychodelik

(1.1) ang. psychedelic < gr. ψυχή + δηλείν (psyche + delein) → dusza + ukazywać, objawiać

psychodelika (genitive singular)
psychodelikowi (dative singular)
psychodelikiem (instrumental singular)
psychodeliku (locative singular)
psychodeliku (vocative singular)
psychodeliki (nominative plural)
psychodelików (genitive plural)
psychodelikom (dative plural)
psychodeliki (accusative plural)
psychodelikami (instrumental plural)
psychodelikach (locative plural)
psychodeliki (vocative plural)

substancja neuroaktywna o działaniu psychodelicznym, wywołująca zwykle odurzenie i wizje


ALT

alanine transaminase / alanine aminotransferase → aminotransferaza alaninowa


GGTP

gamma-glutamyltransferase / gamma-glutamyl transpeptidase → gamma-glutamylotranspeptydaza / γ-glutamylotranspeptydaza / γ-glutamylotransferaza, gamma-glutamylotransferaza


TSH

thyroid-stimulating hormone → hormon tyreotropowy / tyreotropina


metylofenidat

metylofenidatu (genitive singular)
metylofenidatowi (dative singular)
metylofenidatem (instrumental singular)
metylofenidacie (locative singular)
metylofenidacie (vocative singular)

organiczny związek chemiczny stosowany jako lek o działaniu stymulującym, inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy i norepinefryny

Bezkrytyczne przyjmowanie metylofenidatu przez zdrowe osoby może mianowicie w odczuwalny sposób wpłynąć na zaburzenia rozwoju mózgu, ponieważ obniża jego neuroplastyczność

Volker Busch, Wolna głowa. Jak zadbać o swoją koncentrację i kreatywność


oksydaza

oksydazy (nominative plural)
oksydazy (genitive singular)
oksydaz (genitive plural)
oksydazie (dative singular)
oksydazom (dative plural)
oksydazę (accusative singular)
oksydazy (accusative plural)
oksydazą (instrumental singular)
oksydazami (instrumental plural)
oksydazie (locative singular)
oksydazach (locative plural)
oksydazo (vocative singular)
oksydazy (vocative plural)

enzym katalizujący przenoszenie atomu wodoru na tlen, tworząc wodę lub nadtlenek wodoru


oksydoreduktaza

oksydoreduktazy (genitive singular)
oksydoreduktazie (dative singular)
oksydoreduktazę (accusative singular)
oksydoreduktazą (instrumental singular)
oksydoreduktazie (locative singular)
oksydoreduktazo (vocative singular)
oksydoreduktazy (nominative plural)
oksydoreduktaz (genitive plural)
oksydoreduktazom (dative plural)
oksydoreduktazy (accusative plural)
oksydoreduktazami (instrumental plural)
oksydoreduktazach (locative plural)
oksydoreduktazy (vocative plural)


steryd

sterydu (genitive singular)
sterydowi (dative singular)
sterydem (instrumental singular)
sterydzie (locative singular)
sterydzie (vocative singular)
sterydy (nominative plural)
sterydów (genitive plural)
sterydom (dative plural)
sterydy (accusative plural)
sterydami (instrumental plural)
sterydach (locative plural)
sterydy (vocative plural)

lipid zbudowany z czterech pierścieni węglowych, odpowiedzialny za przepływ krwi, regulujący przemianę materii, zachowania seksualne, przyrost tkanek lub pełniący inną określoną funkcję

Krótkotrwale, w przypadku zapalenia spojówek, pomagają także sterydy, które należy stosować pod ścisłą kontrolą lekarza.


tretynoina

organiczny związek chemiczny, metabolit retinolu (witaminy A), wykazujący działanie złuszczające, hamuje rogowacenie naskórka i przemianę tkanki prawidłowej w tkankę zmienioną chorobowo

Pojawiają się obiecujące badania nad kwasem retinowym (tretynoiną), wskazujące, że może on obniżać ryzyko zachorowania na raka piersi.


kwas retinowy

kwasu retinowego (genitive singular)
kwasowi retinowemu (dative singular)
kwasem retinowym (instrumental singular)
kwasie retinowym (locative singular)
kwasie retinowy (vocative singular)

Kwas retinowy, pochodna witaminy A do stosowania miejscowego, jest już stosowany od wielu lat w leczeniu trądziku. Ostatnio wykazano, że regularne stosowanie przyczynia się do redukcji zmarszczek twarzy

Robin Graham-Brown, Dermatologia. Podrecznik i atlas, redaktor wydania pierwszego polskiego Andrzej Kaszuba.


niacynamid

Oznaki niedoboru niacynamidu to wysypki, zaparcia, biegunka, dezorientacja, czerwona skóra, bóle głowy, problemy trawienne, afty, problemy z pamięcią, lęki, depresja i/lub paranoja

Fischer Karen, Kuchnia zdrowej skóry. Jedz i wyglądaj młodo, s. 73.


nitryfikacja

nitryfikacji (genitive singular)
nitryfikacji (dative singular)
nitryfikację (accusative singular)
nitryfikacją (instrumental singular)
nitryfikacji (locative singular)
nitryfikacjo (vocative singular)
nitryfikacje (nominative plural)
nitryfikacji (genitive plural)
nitryfikacjom (dative plural)
nitryfikacje (accusative plural)
nitryfikacjami (instrumental plural)
nitryfikacjach (locative plural)
nitryfikacje (vocative plural)

utlenienie amoniaku do azotynów i azotynów do azotanów przeprowadzany przez bakterie nitryfikacyjne

, red. Eugeniusz Rydz, Adam Kowalak, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej w Słupsku, Słupsk 2008, ISBN 978-83-7467-008-1, s. 333-349..


denitryfikacja

denitryfikacji (genitive singular)
denitryfikacji (dative singular)
denitryfikację (accusative singular)
denitryfikacją (instrumental singular)
denitryfikacji (locative singular)
denitryfikacjo (vocative singular)
denitryfikacje (nominative plural)
denitryfikacji (genitive plural)
denitryfikacjom (dative plural)
denitryfikacje (accusative plural)
denitryfikacjami (instrumental plural)
denitryfikacjach (locative plural)
denitryfikacje (vocative plural)

proces redukcji azotanów do azotu cząsteczkowego w warunkach beztlenowych


bakteria mlekowa

bakterii mlekowej (genitive singular)
bakterii mlekowej (dative singular)
bakterię mlekową (accusative singular)
bakterią mlekową (instrumental singular)
bakterii mlekowej (locative singular)
bakterio mlekowa (vocative singular)
bakterie mlekowe (nominative plural)
bakterii mlekowych (genitive plural)
bakteriom mlekowych (dative plural)
bakterie mlekowe (accusative plural)
bakteriami mlekowymi (instrumental plural)
bakteriach mlekowych (locative plural)
bakterie mlekowe (vocative plural)

bakteria zdolna do wytwarzania kwasu mlekowego poprzez fermentację węglowodanów

Kapusta kiszona jest znacznie tańsza niż suplementy diety, które można kupić w sklepach ze zdrową żywnością, i jest o wiele bogatsza w probiotyki, tj. bakterie mlekowe.


bakteria kwasu mlekowego

bakterii kwasu mlekowego (genitive singular)
bakterii kwasu mlekowego (dative singular)
bakterię kwasu mlekowego (accusative singular)
bakterią kwasu mlekowego (instrumental singular)
bakterii kwasu mlekowego (locative singular)
bakterio kwasu mlekowego (vocative singular)
bakterie kwasu mlekowego (nominative plural)
bakterii kwasu mlekowego (genitive plural)
bakteriom kwasu mlekowego (dative plural)
bakterie kwasu mlekowego (accusative plural)
bakteriami kwasu mlekowego (instrumental plural)
bakteriach kwasu mlekowego (locative plural)
bakterie kwasu mlekowego (vocative plural)

Kapusta kiszona jest znacznie tańsza niż suplementy diety, które można kupić w sklepach ze zdrową żywnością, i jest o wiele bogatsza w probiotyki, tj. bakterie kwasu mlekowego.


rodopsyna

prawdop. niem. Rhodopsin, termin ukuty w 1878 r. przez niemieckiego fizjologa Wilhelma Friedricha Kühne; końcowo z gr. ῥόδον (rhódon, → róża) + ὄψις (ópsis, → wzrok)

rodopsyny (genitive singular)
rodopsynie (dative singular)
rodopsynę (accusative singular)
rodopsyną (instrumental singular)
rodopsynie (locative singular)
rodopsyno (vocative singular)
rodopsyny (potential rare nominative plural)
rodopsyn (potential rare genitive plural)
rodopsynom (potential rare dative plural)
rodopsyny (potential rare accusative plural)
rodopsynami (potential rare instrumental plural)
rodopsynach (potential rare locative plural)
rodopsyny (potential rare vocative plural)

światłoczuły czerwony barwnik zawarty w pręcikach siatkówki

Prawdopodobnie zwiększają stopień regeneracji rodopsyny, czyli barwnika odpowiedzialnego za widzenie oraz mają działanie przeciwzakrzepowe.


RFT

RFT mogą odgrywać rolę w aktywacji komórek jako promotory lub mediatory działania promotorów.


reaktywna forma tlenu

reaktywnej formy tlenu (genitive singular)
reaktywnej formie tlenu (dative singular)
reaktywną formę tlenu (accusative singular)
reaktywną formą tlenu (instrumental singular)
reaktywnej formie tlenu (locative singular)
reaktywne formy tlenu (nominative plural)
reaktywnych form tlenu (genitive plural)
reaktywnym formom tlenu (dative plural)
reaktywne formy tlenu (accusative plural)
reaktywnymi formami tlenu (instrumental plural)
reaktywnych formach tlenu (locative plural)
reaktywne formy tlenu (vocative plural)

reaktywne indywiduum chemiczne powstające na skutek niepełnej redukcji tlenu cząsteczkowego, biorące udział w metabolizmie i procesach związanych ze starzeniem

Poznanie mechanizmów działania reaktywnych form tlenu stwarza możliwości ingerencji w choroby, w których rozwoju te związki uczestniczą, poprzez podawanie antyoksydantów.


kolagenaza

kolagenazy (genitive singular)
kolagenazie (dative singular)
kolagenazę (accusative singular)
kolagenazą (instrumental singular)
kolagenazie (locative singular)
kolagenazo (vocative singular)
kolagenazy (nominative plural)
kolagenaz (genitive plural)
kolagenazom (dative plural)
kolagenazy (accusative plural)
kolagenazami (instrumental plural)
kolagenazach (locative plural)
kolagenazy (vocative plural)

enzym proteolityczny mający zdolność rozkładania kolagenu

Procesy nadmiernej fibrozy mogą być powodowane przez obniżenie aktywności kolagenaz […] lub przez zahamowanie śmierci apoptotycznej fibroblastów […].


karoten

internacjonalizm (por. ang. carotene, franc. carotène), końcowo z łac. carōta → marchew

karotenu (genitive singular)
karotenowi (dative singular)
karotenem (instrumental singular)
karotenie (locative singular)
karotenie (vocative singular)
karoteny (nominative plural)
karotenów (genitive plural)
karotenom (dative plural)
karoteny (accusative plural)
karotenami (instrumental plural)
karotenach (locative plural)
karoteny (vocative plural)

jeden ze związków organicznych z grupy węglowodorów nienasyconych stanowiących barwniki fotosyntetyczne o barwach od żółtej do czerwonej i prowitaminy witaminy A, występujących w wielu roślinach, m.in. marchwi

Pomidory są składnikiem diet zapobiegających nowotworom, głównie z racji dużej zawartości karotenów.


askorbinaza

askorbinazy (genitive singular)
askorbinazie (dative singular)
askorbinazę (accusative singular)
askorbinazą (instrumental singular)
askorbinazie (locative singular)
askorbinazo (vocative singular)
askorbinazy (nominative plural)
askorbinaz (genitive plural)
askorbinazom (dative plural)
askorbinazy (accusative plural)
askorbinazami (instrumental plural)
askorbinazach (locative plural)
askorbinazy (vocative plural)

enzym zawarty w niektórych owocach, rozkładający kwas askorbinowy (witaminę C)


betulina

organiczny związek chemiczny z grupy trójterpenów, metabolit roślinny występujący m.in. w brzozie


fungicyd

internacjonalizm (por. ang. fungicide, franc. fongicide, niem. Fungizid), od łac. fungī (→ grzyby) + pol. -cyd

fungicydy (nominative plural)
fungicydu (genitive singular)
fungicydów (genitive plural)
fungicydowi (dative singular)
fungicydom (dative plural)
fungicydy (accusative plural)
fungicydem (instrumental singular)
fungicydami (instrumental plural)
fungicydzie (locative singular)
fungicydach (locative plural)
fungicydzie (vocative singular)
fungicydy (vocative plural)

Wśród różnych środków ochrony roślin to zwłaszcza sprzedaż tak zwanych fungicydów, czyli środków grzybobójczych, szła dobrze, odnotowując wzrost obrotów o 20,7 proc.

2,4,6-Trichlorofenol jest fungicydem.


wychwyt zwrotny

wychwytu zwrotnego (genitive singular)
wychwytowi zwrotnemu (dative singular)
wychwytem zwrotnym (instrumental singular)
wychwycie zwrotnym (locative singular)
wychwycie zwrotny (vocative singular)
wychwyty zwrotne (potential rare nominative plural)
wychwytów zwrotnych (potential rare genitive plural)
wychwytom zwrotnym (potential rare dative plural)
wychwyty zwrotne (potential rare accusative plural)
wychwytami zwrotnymi (potential rare instrumental plural)
wychwytach zwrotnych (potential rare locative plural)
wychwyty zwrotne (potential rare vocative plural)

ponowne wchłonięcie neuroprzekaźnika przez neuron presynaptyczny po wysłaniu przezeń impulsu nerwowego przez synapsę

W ostatnich latach zidentyfikowano szereg genów związanych z regulacją transmisji serotoninergicznej na różnych etapach syntezy, uwalniania, wychwytu zwrotnego lub metabolizmu.


dehydrogenaza

dehydrogenazy (genitive singular)
dehydrogenazie (dative singular)
dehydrogenazę (accusative singular)
dehydrogenazą (instrumental singular)
dehydrogenazie (locative singular)
dehydrogenazo (vocative singular)
dehydrogenazy (nominative plural)
dehydrogenaz (genitive plural)
dehydrogenazom (dative plural)
dehydrogenazy (accusative plural)
dehydrogenazami (instrumental plural)
dehydrogenazach (locative plural)
dehydrogenazy (vocative plural)

enzym katalizujący odszczepianie atomów wodoru od metabolitów i przenoszenie ich na inne związki chemiczne

W przypadku toluenu wydaje się, że główną reakcją, w której powstają RFT, jest reakcja utleniania aldehydu benzylowego, powstającego w wyniku metabolizmu tego związku, przez dehydrogenazę aldehydową.


witanolid

internacjonalizm naukowy, od nazwy witanii ospałej, rośliny, z której po raz pierwszy wyodrębniono witanolidy

witanolidu (genitive singular)
witanolidowi (dative singular)
witanolidem (instrumental singular)
witanolidzie (locative singular)
witanolidzie (vocative singular)
witanolidy (nominative plural)
witanolidów (genitive plural)
witanolidom (dative plural)
witanolidy (accusative plural)
witanolidami (instrumental plural)
witanolidach (locative plural)
witanolidy (vocative plural)

związek chemiczny z grupy laktonów steroidowych występujących głównie w roślinach z rodziny psiankowatych

, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 64, 2010..


lakton

laktonu (genitive singular)
laktonowi (dative singular)
laktonem (instrumental singular)
laktonie (locative singular)
laktonie (vocative singular)
laktony (nominative plural)
laktonów (genitive plural)
laktonom (dative plural)
laktony (accusative plural)
laktonami (instrumental plural)
laktonach (locative plural)
laktony (vocative plural)

jeden z cyklicznych estrów powstających na drodze wewnątrzcząsteczkowej estryfikacji hydroksykwasów

Kilka prostych laktonów również silnie hamuje kiełkowanie nasion.


globulka

globulki (genitive singular)
globulce (dative singular)
globulkę (accusative singular)
globulką (instrumental singular)
globulce (locative singular)
globulko (vocative singular)
globulki (nominative plural)
globulek (genitive plural)
globulkom (dative plural)
globulki (accusative plural)
globulkami (instrumental plural)
globulkach (locative plural)
globulki (vocative plural)

niewielka porcja substancji nieulegająca rozmieszaniu lub rozpuszczeniu w innej


lipoamid

lipoamidu (genitive singular)
lipoamidowi (dative singular)
lipoamidem (instrumental singular)
lipoamidzie (locative singular)
lipoamidzie (vocative singular)
lipoamidy (potential rare nominative plural)
lipoamidów (potential rare genitive plural)
lipoamidom (potential rare dative plural)
lipoamidy (potential rare accusative plural)
lipoamidami (potential rare instrumental plural)
lipoamidach (potential rare locative plural)
lipoamidy (potential rare vocative plural)

, 2008..


lipoamidowy

lipoamidowa (nominative singular feminine)
lipoamidowe (nominative singular neuter)
lipoamidowi (nominative plural masculine)
lipoamidowe (nominative plural nonvirile)
lipoamidowego (genitive singular masculine animate inanimate)
lipoamidowej (genitive singular feminine)
lipoamidowego (genitive singular neuter)
lipoamidowych (genitive plural masculine nonvirile)
lipoamidowemu (dative singular masculine animate inanimate)
lipoamidowej (dative singular feminine)
lipoamidowemu (dative singular neuter)
lipoamidowym (dative plural masculine nonvirile)
lipoamidowego (accusative singular masculine animate)
lipoamidową (accusative singular feminine)
lipoamidowe (accusative singular neuter)
lipoamidowych (accusative plural masculine)
lipoamidowe (accusative plural nonvirile)
lipoamidowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
lipoamidową (instrumental singular feminine)
lipoamidowym (instrumental singular neuter)
lipoamidowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
lipoamidowym (locative singular masculine animate inanimate)
lipoamidowej (locative singular feminine)
lipoamidowym (locative singular neuter)
lipoamidowych (locative plural masculine nonvirile)
lipoamidowa (vocative singular feminine)
lipoamidowe (vocative singular neuter)
lipoamidowi (vocative plural masculine)
lipoamidowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

[…] zaobserwowali, że SIRT4 jest zdolna do hamowania aktywności podjednostki E2 (transacetylaza dihydrolipoilowa) poprzez hydrolizę jej lipoamidowego kofaktora oraz wykazali jej działanie jako lipoamidazy […], która reguluje działanie kompleksu PDH

Ewa Kratz i wsp., Sirtuiny — enzymy o wielokierunkowej aktywności katalitycznej, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 75(1), 2021.


lipoamidaza

lipoamidazy (genitive singular)
lipoamidazie (dative singular)
lipoamidazę (accusative singular)
lipoamidazą (instrumental singular)
lipoamidazie (locative singular)
lipoamidazy (vocative singular)
lipoamidazy (nominative plural)
lipoamidaz (genitive plural)
lipoamidazom (dative plural)
lipoamidazy (accusative plural)
lipoamidazami (instrumental plural)
lipoamidazach (locative plural)
lipoamidazy (vocative plural)

enzym katalizujący rozpad wiązań między białkami a resztami kwasu liponowego

, „Przegląd Hodowlany” 1/2011..


mocznik

mocznika (genitive singular)
mocznikowi (dative singular)
mocznikiem (instrumental singular)
moczniku (locative singular)
moczniku (vocative singular)
moczniki (nominative plural)
moczników (genitive plural)
mocznikom (dative plural)
moczniki (accusative plural)
mocznikami (instrumental plural)
mocznikach (locative plural)
moczniki (vocative plural)

organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego

Oznaczenie stężenia mocznika w surowicy krwi przydatne jest w diagnostyce funkcji nerek i chorób metabolicznych


karbamid

karbamidu (genitive singular)
karbamidowi (dative singular)
karbamidem (instrumental singular)
karbamidzie (locative singular)
karbamidzie (vocative singular)
karbamidy (nominative plural)
karbamidów (genitive plural)
karbamidom (dative plural)
karbamidy (accusative plural)
karbamidami (instrumental plural)
karbamidach (locative plural)
karbamidy (vocative plural)


karbamidowy

karbamidowa (nominative singular feminine)
karbamidowe (nominative singular neuter)
karbamidowi (nominative plural masculine)
karbamidowe (nominative plural nonvirile)
karbamidowego (genitive singular masculine animate inanimate)
karbamidowej (genitive singular feminine)
karbamidowego (genitive singular neuter)
karbamidowych (genitive plural masculine nonvirile)
karbamidowemu (dative singular masculine animate inanimate)
karbamidowej (dative singular feminine)
karbamidowemu (dative singular neuter)
karbamidowym (dative plural masculine nonvirile)
karbamidowego (accusative singular masculine animate)
karbamidową (accusative singular feminine)
karbamidowe (accusative singular neuter)
karbamidowych (accusative plural masculine)
karbamidowe (accusative plural nonvirile)
karbamidowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
karbamidową (instrumental singular feminine)
karbamidowym (instrumental singular neuter)
karbamidowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
karbamidowym (locative singular masculine animate inanimate)
karbamidowej (locative singular feminine)
karbamidowym (locative singular neuter)
karbamidowych (locative plural masculine nonvirile)
karbamidowa (vocative singular feminine)
karbamidowe (vocative singular neuter)
karbamidowi (vocative plural masculine)
karbamidowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z karbamidem, dotyczący karbamidu; zawierający karbamid

Narzędzia umyj rozpuszczalnikiem karbamidowym.


neurotoksyczność

niepożądane oddziaływanie na układ nerwowy wynikające z narażenia na substancje toksyczne


sacharyna

łac. saccharinum < łac. saccharum < łac. σάκχαρον (sákkharon) → cukier

sacharyny (genitive singular)
sacharynie (dative singular)
sacharynę (accusative singular)
sacharyną (instrumental singular)
sacharynie (locative singular)
sacharyno (vocative singular)
sacharyny (nominative plural)
sacharyn (genitive plural)
sacharynom (dative plural)
sacharyny (accusative plural)
sacharynami (instrumental plural)
sacharynach (locative plural)
sacharyny (vocative plural)

organiczny związek chemiczny stosowany jako sztuczny środek słodzący

W wielu wypadkach doskonale oczyszczona sacharyna, nie mająca posmaku dawnej sacharyny, może smakowo zastąpić cukier

Elżbieta Kiewnarska, 109 potraw (wyd. 1941)


bezlaktozowy

pozbawiony laktozy, niezawierający laktozy


bezkazeinowy

pozbawiony kazeiny, niezawierający kazeiny


nukleozyd

związek chemiczny składający się z cukru i zasady azotowej, połączonych wiązaniem glikozydowym; podstawowa jednostka tworząca nukleotydy; główny budulec kwasów nukleinowych


ptakwilozyd

ptakwilozydu (genitive singular)
ptakwilozydowi (dative singular)
ptakwilozydem (instrumental singular)
ptakwilozydzie (locative singular)
ptakwilozydzie (vocative singular)
ptakwilozydy (potential rare nominative plural)
ptakwilozydów (potential rare genitive plural)
ptakwilozydom (potential rare dative plural)
ptakwilozydy (potential rare accusative plural)
ptakwilozydami (potential rare instrumental plural)
ptakwilozydach (potential rare locative plural)
ptakwilozydy (potential rare vocative plural)

rakotwórcza substancja obecna w orlicy pospolitej, glikozyd seskwiterpenowy o wzorze sumarycznym C₂₀H₃₀O₈

, „Życie Weterynaryjne” 91(9), 2016..


maltoza

dwucukier składający się z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem glikozydowym; C₁₂H₂₂O₁₁

Maltoza występuje w produktach słodowych, takich jak piwo, whisky czy słód stosowany w cukiernictwie.


polianilina

polianiliny (nominative plural)
polianiliny (genitive singular)
polianilin (genitive plural)
polianilinie (dative singular)
polianilinom (dative plural)
polianilinę (accusative singular)
polianiliny (accusative plural)
polianiliną (instrumental singular)
polianilinami (instrumental plural)
polianilinie (locative singular)
polianilinach (locative plural)
polianilino (vocative singular)
polianiliny (vocative plural)

organiczny związek chemiczny, aromatyczny polimer przewodzący prąd elektryczny


bitumiczny

Droga została pokryta bitumiczną nawierzchnią.


aktyna

Węgier Albert Szent-Györgyi wprowadził nazwę "aktyna" w języku angielskim w 1942 roku.

wielofunkcyjne białko, które jest jednym z kluczowych elementów cytoszkieletu w komórkach eukariotycznych

W komórkach mięśniowych aktyna współpracuje z miozyną, tworząc struktury umożliwiające skurcze mięśni.


lucyferaza

jeden z wielu enzymów odpowiedzialny za bioluminescencję w procesie utleniania lucyferyny


dekstroza

cukier prosty produkowany poprzez hydrolizę skrobi


pektyna

substancja organiczna mająca właściwości żelujące


mitogen

substancja chemiczna wywołująca podział komórki


monoklonalny

ang. monoclonal, franc. monoclonal, niem. monoklonal

monoklonalna (nominative singular feminine)
monoklonalne (nominative singular neuter)
monoklonalni (nominative plural masculine)
monoklonalne (nominative plural nonvirile)
monoklonalnego (genitive singular masculine animate inanimate)
monoklonalnej (genitive singular feminine)
monoklonalnego (genitive singular neuter)
monoklonalnych (genitive plural masculine nonvirile)
monoklonalnemu (dative singular masculine animate inanimate)
monoklonalnej (dative singular feminine)
monoklonalnemu (dative singular neuter)
monoklonalnym (dative plural masculine nonvirile)
monoklonalnego (accusative singular masculine animate)
monoklonalną (accusative singular feminine)
monoklonalne (accusative singular neuter)
monoklonalnych (accusative plural masculine)
monoklonalne (accusative plural nonvirile)
monoklonalnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
monoklonalną (instrumental singular feminine)
monoklonalnym (instrumental singular neuter)
monoklonalnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
monoklonalnym (locative singular masculine animate inanimate)
monoklonalnej (locative singular feminine)
monoklonalnym (locative singular neuter)
monoklonalnych (locative plural masculine nonvirile)
monoklonalna (vocative singular feminine)
monoklonalne (vocative singular neuter)
monoklonalni (vocative plural masculine)
monoklonalne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

współcz. używane tylko jako składnik terminów złożonych; szczególnie: przeciwciało monoklonalne

zwłaszcza o białku lub przeciwciele: genetycznie zmodyfikowany z pojedynczego klonu


przeciwciało monoklonalne

przeciwciała monoklonalnego (genitive singular)
przeciwciału monoklonalnemu (dative singular)
przeciwciałem monoklonalnym (instrumental singular)
przeciwciele monoklonalnym (locative singular)
przeciwciała monoklonalne (nominative plural)
przeciwciał monoklonalnych (genitive plural)
przeciwciałom monoklonalnym (dative plural)
przeciwciała monoklonalne (accusative plural)
przeciwciałami monoklonalnymi (instrumental plural)
przeciwciałach monoklonalnych (locative plural)
przeciwciała monoklonalne (vocative plural)

zwykle lm (blp)

przeciwciało unieszkodliwiający tylko jeden określony antygen

Mamy leki, w których przeciwciało monoklonalne połączone jest z radioizotopem promieniotwórczym. Wtedy nie tylko zabija się tę komórkę, ale wyzwolona energia niszczy też sąsiednie komórki nowotworowe

Grzelak-Hodor, Jolanta. Badaj swoje piersi. Gazeta Krakowska, 29 kwietnia 2006. Kraków: "Polskapresse", Oddział "Prasa Krakowska". ISSN 1898-3138. OCLC 233458264.

Najskuteczniejszą metodą leczenia RZS jest tzw. terapia biologiczna, z użyciem przeciwciała monoklonalnego anty-TNF-alfa (nazwa chemiczna: infliximab). Preparat ten hamuje rozwój choroby i opóźnia kalectwo

Marklowska, Mariola. Czynniki ryzyka. „Dziennik Zachodni”, 13 marca 2004. Katowice—Bielsko-Biała—Częstochowa—Sosnowiec: "Polskapresse", Oddział "Prasa Śląska". ISSN 0137-9038. OCLC 1423981043.

… oznaczył wykryte przez jego zespół przeciwciała monoklonalne symbolem 15B3. Potrafią one odróżnić normalne białko prionowe od jego formy zakaźnej …

Duczkowski, Marek. Tropiciel prionów. Wiedza i Życie. 3 (1998), s. 2, marzec 1998. Warszawa: PUK:ZPNSP. ISSN 0137-8929. OCLC 749163335. [dostęp 31 stycznia 2025]. [zarchiwizowane z tego adresu (28 maja 2013)]. (pol.).

Alemtuzumab jest na przykład przeciwciałem monoklonalnym, które trafia precyzyjnie — jak klucz do zamka — w wybrane antygeny na powierzchni limfocytów, wiąże się z nimi i w ten sposób mobilizuje układ odporności do usuwania zaznaczonych przez siebie w ten sposób wadliwych komórek

Walewski, Paweł. Kuracje na miarę. Polityka (tygodnik). nr 2589, 27 stycznia 2007. Warszawa: Polityka - Spółdzielnia Pracy (wydawnictwo). ISSN 0032-3500. OCLC 6547308.

Lista specjalistów upatrujących nadzieję w przeciwciałach monoklonalnych stale się wydłuża: to już nie tylko onkolodzy, diagności laboratoryjni, wirusolodzy, ale też reumatolodzy, gastrolodzy, alergolodzy

Walewski, Paweł. Leki zdalnie sterowane. Polityka (tygodnik). nr 2505, 28 maja 2005. Warszawa: Polityka - Spółdzielnia Pracy (wydawnictwo). ISSN 0032-3500. OCLC 6547308.


katabolizm

proces, podczas którego dochodzi do rozpadu związków chemicznych z wydzieleniem energii i ciepła


kataboliczny

kataboliczna (nominative singular feminine)
kataboliczne (nominative singular neuter)
kataboliczni (nominative plural masculine)
kataboliczne (nominative plural nonvirile)
katabolicznego (genitive singular masculine animate inanimate)
katabolicznej (genitive singular feminine)
katabolicznego (genitive singular neuter)
katabolicznych (genitive plural masculine nonvirile)
katabolicznemu (dative singular masculine animate inanimate)
katabolicznej (dative singular feminine)
katabolicznemu (dative singular neuter)
katabolicznym (dative plural masculine nonvirile)
katabolicznego (accusative singular masculine animate)
kataboliczną (accusative singular feminine)
kataboliczne (accusative singular neuter)
katabolicznych (accusative plural masculine)
kataboliczne (accusative plural nonvirile)
katabolicznym (instrumental singular masculine animate inanimate)
kataboliczną (instrumental singular feminine)
katabolicznym (instrumental singular neuter)
katabolicznymi (instrumental plural masculine nonvirile)
katabolicznym (locative singular masculine animate inanimate)
katabolicznej (locative singular feminine)
katabolicznym (locative singular neuter)
katabolicznych (locative plural masculine nonvirile)
kataboliczna (vocative singular feminine)
kataboliczne (vocative singular neuter)
kataboliczni (vocative plural masculine)
kataboliczne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z procesem, podczas którego dochodzi do rozpadu związków chemicznych z wydzieleniem energii i ciepła


ksenobiotyk

związek chemiczny, który jest obcy dla danego środowiska i nie występuje w nim naturalnie