król

(1.1) prasł. *korľь; prawdopodobnie swn. Karl

gdy Trzej Królowie ciepłem darzą, gospodarze o wiośnie gwarzą

jak za króla Sasa: jedz, pij i popuszczaj pasa

króla (genitive singular)
królowi (dative singular)
króla (accusative singular)
królem (instrumental singular)
królu (locative singular)
królu (vocative singular)
króle (nominative plural)
króli (genitive plural)
królom (dative plural)
króle (accusative plural)
królami (instrumental plural)
królach (locative plural)
króle (vocative plural)

W kolejnym posunięciu, król uciekł przed szachem.


koń

(1.1) ogólnosłowiańskie prasł. *konjь < dalsza etymologia niepewna: prasł. *kobnjь lub prasł. *komnjь lub prasł. *komonjь • por. czes. kůň, ros. конь

szczęśliwy, jakby go kto na sto koni wsadził

na świętego Ludwika koń na grudzie utyka

tak
konia (genitive singular)
koniowi (dative singular)
konia (accusative singular)
koniem (instrumental singular)
koniu (locative singular)
koniu (vocative singular)
konie (nominative plural)
koni (genitive plural)
koniom (dative plural)
konie (accusative plural)
końmi (instrumental plural)
koniach (locative plural)
konie (vocative plural)

zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

zob. też koń w Wikicytatach

Forma celownika liczby pojedynczej „koniu” jest niepoprawna.

W narzędniku liczby mnogiej występuje oboczność związana ze ścieraniem się dwóch tendencji w odmianie; zalecana jest forma tradycyjna „końmi” w stosunku do zwierząt (np. „orać pole końmi”), a forma „koniami” wobec osób („obaj jesteśmy starymi koniami”).

zob. też koń (ujednoznacznienie) w Wikipedii

Może pan zbić koniem białą wieżę.


atak

ataku (genitive singular)
atakowi (dative singular)
atakiem (instrumental singular)
ataku (locative singular)
ataku (vocative singular)
ataki (nominative plural)
ataków (genitive plural)
atakom (dative plural)
ataki (accusative plural)
atakami (instrumental plural)
atakach (locative plural)
ataki (vocative plural)

rodzaj debiutu szachowego o ofensywnym charakterze


mat

maty (nominative plural)
mata (genitive singular)
matów (genitive plural)
matowi (dative singular)
matom (dative plural)
mata (accusative singular)
maty (accusative plural)
matem (instrumental singular)
matami (instrumental plural)
macie (locative singular)
matach (locative plural)
macie (vocative singular)
maty (vocative plural)

stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść

Ostatnia partia zakończyła się matem.


partia

(1.1) franc. partie (część prawnie wydzielona)

partii (genitive singular)
partii (dative singular)
partię (accusative singular)
partią (instrumental singular)
partii (locative singular)
partio (vocative singular)
partie (nominative plural)
partii (genitive plural)
partyj (genitive plural obsolete)
partiom (dative plural)
partie (accusative plural)
partiami (instrumental plural)
partiach (locative plural)
partie (vocative plural)

w czasach PRL słowo używane domyślnie w stosunku do PZPR ze względu na system monopartyjny; obecnie znaczenie to wyszło z użycia

Z sześciu partii wygraliśmy tylko jedną.


pat

pata (genitive singular)
patowi (dative singular)
pata (accusative singular)
patem (instrumental singular)
pacie (locative singular)
pacie (vocative singular)
paty (nominative plural)
patów (genitive plural)
patom (dative plural)
paty (accusative plural)
patami (instrumental plural)
patach (locative plural)
paty (vocative plural)

sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany

Białe nie zauważyły, że po ich posunięciu czarny król znajduje się w pacie, więc partia zakończyła się remisem.


podstawka

podstawki (genitive singular)
podstawce (dative singular)
podstawkę (accusative singular)
podstawką (instrumental singular)
podstawce (locative singular)
podstawko (vocative singular)
podstawki (nominative plural)
podstawek (genitive plural)
podstawkom (dative plural)
podstawki (accusative plural)
podstawkami (instrumental plural)
podstawkach (locative plural)
podstawki (vocative plural)

nieumyślny ruch bierką narażający gracza na jej utratę

Przez dłuższy czas nie mogłem sobie wybaczyć zagrania 21… b5. W pozycji z wielkimi tendencjami remisowymi podstawka pionka w taki sposób… To boli

Carlsen wygrywa z chwiejącym się na nogach Nepo w rundzie 8 meczu o Mistrzostwo Świata FIDE 2021. chess.com. [dostęp 16 grudnia 2022].


szachy

szachów (genitive plural)
szachom (dative plural)
szachami (instrumental plural)
szachach (locative plural)

gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy

Wczoraj wygrałem z dziadkiem w szachy!


szach

(2.1) arab. شاه (šāh) < pers. شاه („król”)

szacha (genitive singular)
szachowi (dative singular)
szacha (accusative singular)
szachem (instrumental singular)
szachu (locative singular)
szachu (vocative singular)
szachy (nominative plural)
szachów (genitive plural)
szachom (dative plural)
szachy (accusative plural)
szachami (instrumental plural)
szachach (locative plural)
szachy (vocative plural)

Zwykle w lp

zob. szachy

Biały goniec dał szacha czarnym.


szach

zob. szachy

słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi

„Szach!” – zawołał ucieszony Jaś, grający białymi.


czarny

(1.1) prasł. *čŕ̥nъ; por. scs. чрънъ (črŭnŭ), czes. černý, chorw. crn

(3.2) ponieważ księża noszą czarne (1.1) sutanny

gniewa kruka czarna wrona, a sam czarny jak i ona

czarna (nominative singular feminine)
czarne (nominative singular neuter)
czarni (nominative plural masculine)
czarne (nominative plural nonvirile)
czarnego (genitive singular masculine animate inanimate)
czarnej (genitive singular feminine)
czarnego (genitive singular neuter)
czarnych (genitive plural masculine nonvirile)
czarnemu (dative singular masculine animate inanimate)
czarnej (dative singular feminine)
czarnemu (dative singular neuter)
czarnym (dative plural masculine nonvirile)
czarnego (accusative singular masculine animate)
czarną (accusative singular feminine)
czarne (accusative singular neuter)
czarnych (accusative plural masculine)
czarne (accusative plural nonvirile)
czarnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
czarną (instrumental singular feminine)
czarnym (instrumental singular neuter)
czarnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
czarnym (locative singular masculine animate inanimate)
czarnej (locative singular feminine)
czarnym (locative singular neuter)
czarnych (locative plural masculine nonvirile)
czarna (vocative singular feminine)
czarne (vocative singular neuter)
czarni (vocative plural masculine)
czarne (vocative plural nonvirile)
czarniejszy (comparative)
czarniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
czarniejsza (nominative singular feminine)
czarniejsze (nominative singular neuter)
czarniejsi (nominative plural masculine)
czarniejsze (nominative plural nonvirile)
czarniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
czarniejszej (genitive singular feminine)
czarniejszego (genitive singular neuter)
czarniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
czarniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
czarniejszej (dative singular feminine)
czarniejszemu (dative singular neuter)
czarniejszym (dative plural masculine nonvirile)
czarniejszego (accusative singular masculine animate)
czarniejszy (accusative singular masculine inanimate)
czarniejszą (accusative singular feminine)
czarniejsze (accusative singular neuter)
czarniejszych (accusative plural masculine)
czarniejsze (accusative plural nonvirile)
czarniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
czarniejszą (instrumental singular feminine)
czarniejszym (instrumental singular neuter)
czarniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
czarniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
czarniejszej (locative singular feminine)
czarniejszym (locative singular neuter)
czarniejszych (locative plural masculine nonvirile)
czarniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
czarniejsza (vocative singular feminine)
czarniejsze (vocative singular neuter)
czarniejsi (vocative plural masculine)
czarniejsze (vocative plural nonvirile)
najczarniejszy (superlative)
najczarniejszy (nominative singular masculine animate inanimate)
najczarniejsza (nominative singular feminine)
najczarniejsze (nominative singular neuter)
najczarniejsi (nominative plural masculine)
najczarniejsze (nominative plural nonvirile)
najczarniejszego (genitive singular masculine animate inanimate)
najczarniejszej (genitive singular feminine)
najczarniejszego (genitive singular neuter)
najczarniejszych (genitive plural masculine nonvirile)
najczarniejszemu (dative singular masculine animate inanimate)
najczarniejszej (dative singular feminine)
najczarniejszemu (dative singular neuter)
najczarniejszym (dative plural masculine nonvirile)
najczarniejszego (accusative singular masculine animate)
najczarniejszy (accusative singular masculine inanimate)
najczarniejszą (accusative singular feminine)
najczarniejsze (accusative singular neuter)
najczarniejszych (accusative plural masculine)
najczarniejsze (accusative plural nonvirile)
najczarniejszym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najczarniejszą (instrumental singular feminine)
najczarniejszym (instrumental singular neuter)
najczarniejszymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najczarniejszym (locative singular masculine animate inanimate)
najczarniejszej (locative singular feminine)
najczarniejszym (locative singular neuter)
najczarniejszych (locative plural masculine nonvirile)
najczarniejszy (vocative singular masculine animate inanimate)
najczarniejsza (vocative singular feminine)
najczarniejsze (vocative singular neuter)
najczarniejsi (vocative plural masculine)
najczarniejsze (vocative plural nonvirile)

zobacz też: Indeks:Polski - Kolory

Czarny król uciekł z zagrożonego pola.


poświęcenie

ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈt͡sɛ̃ɲɛ

pośfʹi ̯ẽncẽńe

poświęcenia (genitive singular)
poświęceniu (dative singular)
poświęceniem (instrumental singular)
poświęceniu (locative singular)
poświęcenia (nominative plural)
poświęceń (genitive plural)
poświęceniom (dative plural)
poświęcenia (accusative plural)
poświęceniami (instrumental plural)
poświęceniach (locative plural)
poświęcenia (vocative plural)
poświęcenia (genitive singular)
poświęceniu (dative singular)
poświęceniem (instrumental singular)
poświęceniu (locative singular)

celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.


dama

damy (genitive singular)
damie (dative singular)
damę (accusative singular)
damą (instrumental singular)
damie (locative singular)
damo (vocative singular)
damy (nominative plural)
dam (genitive plural)
damom (dative plural)
damy (accusative plural)
damami (instrumental plural)
damach (locative plural)
damy (vocative plural)

zob. też dama w Wikicytatach

por. kawaler

Zbiję twoją damę i wygram tę partię.


figura

modli się pod figurą, a diabła ma za skórą

figury (genitive singular)
figurze (dative singular)
figurę (accusative singular)
figurą (instrumental singular)
figurze (locative singular)
figuro (vocative singular)
figury (nominative plural)
figur (genitive plural)
figurom (dative plural)
figury (accusative plural)
figurami (instrumental plural)
figurach (locative plural)
figury (vocative plural)

starsze bierki na szachownicy: król, hetman, wieża, skoczek, goniec


królowa

królowej (genitive singular)
królowej (dative singular)
królową (accusative singular)
królową (instrumental singular)
królowej (locative singular)
królowo (vocative singular)
królowe (nominative plural)
królowych (genitive plural)
królowym (dative plural)
królowe (accusative plural)
królowymi (instrumental plural)
królowych (locative plural)
królowe (vocative plural)

Jest to rzeczownik o odmianie przymiotnikowej (wyjątek stanowi wołacz liczby pojedycznej: królowo). Niepoprawne jest stosowanie w bierniku liczby pojedynczej formy królowę.

Biała królowa zbiła czarnego konia.


hetman

czes. hejtman < niem. heuptman
źródłosłów nazwiska Hetman

hetmana (genitive singular)
hetmanowi (dative singular)
hetmana (accusative singular)
hetmanem (instrumental singular)
hetmanie (locative singular)
hetmanie (vocative singular)
hetmany (nominative plural)
hetmanów (genitive plural)
hetmanom (dative plural)
hetmany (accusative plural)
hetmanami (instrumental plural)
hetmanach (locative plural)
hetmany (vocative plural)

figura mogąca poruszać się w każdym kierunku

Nie zawsze warto promować piona na hetmana.


wieża

wieży (genitive singular)
wieży (dative singular)
wieżę (accusative singular)
wieżą (instrumental singular)
wieży (locative singular)
wieżo (vocative singular)
wieże (nominative plural)
wież (genitive plural)
wieżom (dative plural)
wieże (accusative plural)
wieżami (instrumental plural)
wieżach (locative plural)
wieże (vocative plural)

zob. też wieża (ujednoznacznienie) w Wikipedii

figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach

Jednoczesny ruch królem i wieżą nazywa się roszadą.


szachownica

(1.3) < (1.2), gdyż kwiat tej rośliny jest dwukolorowy, podobny do wzoru (1.2)

ˌʃaxɔvʲˈɲit͡sa

szachownicy (genitive singular)
szachownicy (dative singular)
szachownicę (accusative singular)
szachownicą (instrumental singular)
szachownicy (locative singular)
szachownico (vocative singular)
szachownice (nominative plural)
szachownic (genitive plural)
szachownicom (dative plural)
szachownice (accusative plural)
szachownicami (instrumental plural)
szachownicach (locative plural)
szachownice (vocative plural)

Często, nieprawidłowo, „szachownicą” nazywa się warcabnicę, czyli planszę do gry w warcaby.

plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze

Szachiści zaczęli ustawiać bierki na szachownicy przed rozpoczęciem nowej partii.


symultana

symultany (genitive singular)
symultanie (dative singular)
symultanę (accusative singular)
symultaną (instrumental singular)
symultanie (locative singular)
symultano (vocative singular)
symultany (nominative plural)
symultan (genitive plural)
symultanom (dative plural)
symultany (accusative plural)
symultanami (instrumental plural)
symultanach (locative plural)
symultany (vocative plural)

sposób rozgrywania gry w szachy, w której wielu zawodników gra jednocześnie (każdy na osobnej szachownicy) z jednym zawodnikiem (zwykle dużo lepszym od przeciwników)

Mistrz szachowy przegrał tylko jedną partię podczas rozgrywanej symultany z politykami.


baba

prasł. *baba → babka; stary ogólnosłowiański wyraz onomatopeiczny, powstały przez dziecinne zwielokrotnienie sylaby; por. tata, mama, niania, ciocia.

nie miała baba kłopotu, kupiła sobie prosię

gdy chłop baby nie bije, to jej wątroba gnije

na jednym miejscu i grzybowi się sprzykrzy, to go baba w kosz bierze, a cóż dopiero człeku

na świętej Katarzyny szykuj babo pierzyny

gw. (Kociewie) baba, żaba, diabeł trzeci, to rodzóne dzieci

gw. (Kociewie) trzi babi, trzi gasie głowi, to kermaż gotowi

baby (genitive singular)
babie (dative singular)
babę (accusative singular)
babą (instrumental singular)
babie (locative singular)
babo (vocative singular)
baby (nominative plural)
bab (genitive plural)
babom (dative plural)
baby (accusative plural)
babami (instrumental plural)
babach (locative plural)
baby (vocative plural)

zob. też baba w Encyklopedii staropolskiej

zob. też baba w Wikipedii


wieczny szach

(1.1) „wieczny” - ponieważ ta sytuacja ma miejsce tylko wtedy, gdy szachowanie („szach”) jest w każdym kolejnym posunięciu i teoretycznie może trwać w nieskończoność

ˈvʲjɛt͡ʃnɨ ˈʃax

vʹi ̯ečny šaχ

sytuacja remisowa, w której jeden z graczy nie jest w stanie obronić się przed ciągłym szachowaniem jego króla przez bierki przeciwnika

Prawie zamatowałem mojego przeciwnika, ale on zdołał doprowadzić do remisu poprzez wieczny szach.


silnik

niedozwolone używanie silnika podczas partii

silnika (genitive singular)
silnikowi (dative singular)
silnikiem (instrumental singular)
silniku (locative singular)
silniku (vocative singular)
silniki (nominative plural)
silników (genitive plural)
silnikom (dative plural)
silniki (accusative plural)
silnikami (instrumental plural)
silnikach (locative plural)
silniki (vocative plural)

program komputerowy służący do analizy pozycji szachowych i znajdowania optymalnych kontynuacji, także do rozgrywania partii

Silników szachowych jest całe mnóstwo, ale tylko niektóre z nich cały czas zajmują najwyższe miejsca w mistrzostwach komputerów.


promocja

(1.2-3) łac. promotio - „poparcie”, „rozpowszechnianie”

zmiana piona na figurę, gdy dotrze do krańca szachownicy


opozycja

łac. oppositio → opór < łac. oppono → przeciwstawiać, kłaść naprzeciw < łac. ob + pono → naprzeciw + kłaść

ˌɔpɔˈzɨt͡sʲja

opozycji (genitive singular)
opozycji (dative singular)
opozycję (accusative singular)
opozycją (instrumental singular)
opozycji (locative singular)
opozycjo (vocative singular)
opozycje (nominative plural)
opozycji (genitive plural)
opozycyj (genitive plural obsolete)
opozycjom (dative plural)
opozycje (accusative plural)
opozycjami (instrumental plural)
opozycjach (locative plural)
opozycje (vocative plural)

zob. też opozycja w Wikipedii

zob. też opozycja w Wikicytatach

przeciwstawne położenie króli na jednej linii lub przekątnej, kiedy oddziela je jedno pole

W końcówkach z pojedynczym pionem uzyskanie opozycji jest jedynym środkiem obronnym.


linia

linii (genitive singular)
linii (dative singular)
linię (accusative singular)
linią (instrumental singular)
linii (locative singular)
linio (vocative singular)
linie (nominative plural)
linii (genitive plural)
liniom (dative plural)
linie (accusative plural)
liniami (instrumental plural)
liniach (locative plural)
linie (vocative plural)

zob. też linia w Wikipedii

poziomy rząd szachownicy, oznaczony cyfrą

Wieża jest mocna na siódmej linii.


obrona

obrony (genitive singular)
obronie (dative singular)
obronę (accusative singular)
obroną (instrumental singular)
obronie (locative singular)
obrono (vocative singular)
obrony (nominative plural)
obron (genitive plural)
obronom (dative plural)
obrony (accusative plural)
obronami (instrumental plural)
obronach (locative plural)
obrony (vocative plural)

rodzaj debiutu, w którym o charakterze gry zadecydował szachista grający czarnymi

przeciwdziałanie stracie figury lub pola na szachownicy


problem

łac. problema < gr. πρόβλημα < gr. προβάλλω < gr. πρό + βάλλω

problemu (genitive singular)
problemowi (dative singular)
problemem (instrumental singular)
problemie (locative singular)
problemie (vocative singular)
problemy (nominative plural)
problemów (genitive plural)
problemom (dative plural)
problemy (accusative plural)
problemami (instrumental plural)
problemach (locative plural)
problemy (vocative plural)

Jego największą pasją było układanie i rozwiązywanie problemów szachowych.


debiut

debiuty (nominative plural)
debiutu (genitive singular)
debiutów (genitive plural)
debiutowi (dative singular)
debiutom (dative plural)
debiuty (accusative plural)
debiutem (instrumental singular)
debiutami (instrumental plural)
debiucie (locative singular)
debiutach (locative plural)
debiucie (vocative singular)
debiuty (vocative plural)

On gra w szachy jak amator, bo nie zna żadnych debiutów.


temat

p.łac. thema ← gr. θέμα (thema) ← gr. θέτω (thetō) (kłaść, umieszczać)

tematu (genitive singular)
tematowi (dative singular)
tematem (instrumental singular)
temacie (locative singular)
temacie (vocative singular)
tematy (nominative plural)
tematów (genitive plural)
tematom (dative plural)
tematy (accusative plural)
tematami (instrumental plural)
tematach (locative plural)
tematy (vocative plural)

motyw, na którym jest oparte zadanie szachowe


roszada

niem. Rochade < niem. Roch lub franc. roquer < daw. franc. roc → wieża < arab. رُخٌّ (ruḫḫ) → wieża, t. rydwan, wóz wojskowy < pers. رخ (roḫ) → wieża

roszady (genitive singular)
roszadzie (dative singular)
roszadę (accusative singular)
roszadą (instrumental singular)
roszadzie (locative singular)
roszado (vocative singular)
roszady (nominative plural)
roszad (genitive plural)
roszadom (dative plural)
roszady (accusative plural)
roszadami (instrumental plural)
roszadach (locative plural)
roszady (vocative plural)

bardzo podobnym anagramem jest rozsada

ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru


gambit

ang. gambit → 'zagrywka, posunięcie, gambit' < wł. gambetto

gambitu (genitive singular)
gambitowi (dative singular)
gambitem (instrumental singular)
gambicie (locative singular)
gambicie (vocative singular)
gambity (nominative plural)
gambitów (genitive plural)
gambitom (dative plural)
gambity (accusative plural)
gambitami (instrumental plural)
gambitach (locative plural)
gambity (vocative plural)

otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji

Przyjęcie gambitu z reguły prowadzi do otwartej, kombinacyjnej i ryzykownej gry.


pionek

pionka (genitive singular)
pionkowi (dative singular)
pionka (accusative singular)
pionkiem (instrumental singular)
pionku (locative singular)
pionku (vocative singular)
pionki (nominative plural)
pionków (genitive plural)
pionkom (dative plural)
pionki (accusative plural)
pionkami (instrumental plural)
pionkach (locative plural)
pionki (vocative plural)

Zasady wykonywania ruchów pionkami znacznie się różnią od zasad dotyczących innych bierek szachowych.


otwarcie

(1.1) pol. otwarty
(2.1-4) pol. otworzyć

otwarcia (genitive singular)
otwarciu (dative singular)
otwarciem (instrumental singular)
otwarciu (locative singular)


ofiara

czes. ofěra < niem. Opfer < łac. offero, offertorium

ofiary (genitive singular)
ofierze (dative singular)
ofiarę (accusative singular)
ofiarą (instrumental singular)
ofierze (locative singular)
ofiaro (vocative singular)
ofiary (nominative plural)
ofiar (genitive plural)
ofiarom (dative plural)
ofiary (accusative plural)
ofiarami (instrumental plural)
ofiarach (locative plural)
ofiary (vocative plural)

Forma celownika i miejscownika „ofiarze” jest niepoprawna.


pozycja

Nadużywane; zamiast: Pozycja książkowa lepiej: Książka.

w warcabach i ułożenie bierek na szachownicy w danym momencie gry


kolumna

pionowy rząd pól na szachownicy, oznaczony literą od A do H

Na początku partii króle są w kolumnie E.


hiszpanka

hiszpanki (genitive singular)
hiszpance (dative singular)
hiszpankę (accusative singular)
hiszpanką (instrumental singular)
hiszpance (locative singular)
hiszpanko (vocative singular)
hiszpanki (nominative plural)
hiszpanek (genitive plural)
hiszpankom (dative plural)
hiszpanki (accusative plural)
hiszpankami (instrumental plural)
hiszpankach (locative plural)
hiszpanki (vocative plural)

W ostatnim turnieju zagrałam 5 hiszpanek, trzy sycylijki i jednego francuza.


przełom

przełomu (genitive singular)
przełomowi (dative singular)
przełomem (instrumental singular)
przełomie (locative singular)
przełomie (vocative singular)
przełomy (nominative plural)
przełomów (genitive plural)
przełomom (dative plural)
przełomy (accusative plural)
przełomami (instrumental plural)
przełomach (locative plural)
przełomy (vocative plural)

manewr szachowy mający dać określoną przewagę


jednobarwny

jednobarwna (nominative singular feminine)
jednobarwne (nominative singular neuter)
jednobarwni (nominative plural masculine)
jednobarwne (nominative plural nonvirile)
jednobarwnego (genitive singular masculine animate inanimate)
jednobarwnej (genitive singular feminine)
jednobarwnego (genitive singular neuter)
jednobarwnych (genitive plural masculine nonvirile)
jednobarwnemu (dative singular masculine animate inanimate)
jednobarwnej (dative singular feminine)
jednobarwnemu (dative singular neuter)
jednobarwnym (dative plural masculine nonvirile)
jednobarwnego (accusative singular masculine animate)
jednobarwną (accusative singular feminine)
jednobarwne (accusative singular neuter)
jednobarwnych (accusative plural masculine)
jednobarwne (accusative plural nonvirile)
jednobarwnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
jednobarwną (instrumental singular feminine)
jednobarwnym (instrumental singular neuter)
jednobarwnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
jednobarwnym (locative singular masculine animate inanimate)
jednobarwnej (locative singular feminine)
jednobarwnym (locative singular neuter)
jednobarwnych (locative plural masculine nonvirile)
jednobarwna (vocative singular feminine)
jednobarwne (vocative singular neuter)
jednobarwni (vocative plural masculine)
jednobarwne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

o gońcach poruszający się po polach tego samego koloru

Tematem naszych rozważań są końcówki skoczkowe, gońcowe (z różnobarwnymi i jednobarwnymi) oraz skoczkowo-gońcowe, które stosunkowo często zdarzają się w partiach praktycznych

Ryszard Bernard, Złożone końcówki lekkofigurowe


królewski

królewska (nominative singular feminine)
królewskie (nominative singular neuter)
królewscy (nominative plural masculine)
królewskie (nominative plural nonvirile)
królewskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
królewskiej (genitive singular feminine)
królewskiego (genitive singular neuter)
królewskich (genitive plural masculine nonvirile)
królewskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
królewskiej (dative singular feminine)
królewskiemu (dative singular neuter)
królewskim (dative plural masculine nonvirile)
królewskiego (accusative singular masculine animate)
królewską (accusative singular feminine)
królewskie (accusative singular neuter)
królewskich (accusative plural masculine)
królewskie (accusative plural nonvirile)
królewskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
królewską (instrumental singular feminine)
królewskim (instrumental singular neuter)
królewskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
królewskim (locative singular masculine animate inanimate)
królewskiej (locative singular feminine)
królewskim (locative singular neuter)
królewskich (locative plural masculine nonvirile)
królewska (vocative singular feminine)
królewskie (vocative singular neuter)
królewscy (vocative plural masculine)
królewskie (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


skoczek

skoczka (genitive singular)
skoczkowi (dative singular)
skoczka (accusative singular)
skoczkiem (instrumental singular)
skoczku (locative singular)
skoczku (vocative singular)
skoczki (nominative plural)
skoczków (genitive plural)
skoczkom (dative plural)
skoczki (accusative plural)
skoczkami (instrumental plural)
skoczkach (locative plural)
skoczki (vocative plural)

figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu

Po ataku białym skoczkiem i gońcem mogliśmy się spodziewać ucieczki czarnych w narożnik szachownicy.


goniec

gońca (genitive singular)
gońcowi (dative singular)
gońca (accusative singular)
gońcem (instrumental singular)
gońcu (locative singular)
gońcu (vocative singular)
gońce (nominative plural)
gońców (genitive plural)
gońcom (dative plural)
gońce (accusative plural)
gońcami (instrumental plural)
gońcach (locative plural)
gońce (vocative plural)

figura poruszająca się po szachownicy na skos


szachowanie

szachowania (genitive singular)
szachowaniu (dative singular)
szachowaniem (instrumental singular)
szachowaniu (locative singular)
szachowania (nominative plural)
szachowań (genitive plural)
szachowaniom (dative plural)
szachowania (accusative plural)
szachowaniami (instrumental plural)
szachowaniach (locative plural)
szachowania (vocative plural)

O żadnym szachowaniu nie mogło już być mowy.


pion

(2.1) niem. Pion, franc. pion, st.franc. peon < p.łac. pedo -onis → piechur

piony (nominative plural)
piona (genitive singular)
pionów (genitive plural)
pionowi (dative singular)
pionom (dative plural)
piona (accusative singular)
piony (accusative plural)
pionem (instrumental singular)
pionami (instrumental plural)
pionie (locative singular)
pionach (locative plural)
pionie (vocative singular)
piony (vocative plural)

jedna z bierek w szachach, warcabach i innych grach

Końcówki szachowe z różnobarwnymi gońcami często kończą się remisem nawet wówczas, gdy jedna ze stron ma przewagę w pionach.

Ruszył się słoniem, aby wziąć piona.


końcówka

końcówki (genitive singular)
końcówce (dative singular)
końcówkę (accusative singular)
końcówką (instrumental singular)
końcówce (locative singular)
końcówko (vocative singular)
końcówki (nominative plural)
końcówek (genitive plural)
końcówkom (dative plural)
końcówki (accusative plural)
końcówkami (instrumental plural)
końcówkach (locative plural)
końcówki (vocative plural)

ostatnia faza partii szachów, gdy w grze pozostało niewiele bierek


matowy

matowa (nominative singular feminine)
matowe (nominative singular neuter)
matowi (nominative plural masculine)
matowe (nominative plural nonvirile)
matowego (genitive singular masculine animate inanimate)
matowej (genitive singular feminine)
matowego (genitive singular neuter)
matowych (genitive plural masculine nonvirile)
matowemu (dative singular masculine animate inanimate)
matowej (dative singular feminine)
matowemu (dative singular neuter)
matowym (dative plural masculine nonvirile)
matowego (accusative singular masculine animate)
matową (accusative singular feminine)
matowe (accusative singular neuter)
matowych (accusative plural masculine)
matowe (accusative plural nonvirile)
matowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
matową (instrumental singular feminine)
matowym (instrumental singular neuter)
matowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
matowym (locative singular masculine animate inanimate)
matowej (locative singular feminine)
matowym (locative singular neuter)
matowych (locative plural masculine nonvirile)
matowa (vocative singular feminine)
matowe (vocative singular neuter)
matowi (vocative plural masculine)
matowe (vocative plural nonvirile)
bardziej matowy (comparative)
bardziej matowy (nominative singular masculine animate inanimate)
bardziej matowa (nominative singular feminine)
bardziej matowe (nominative singular neuter)
bardziej matowi (nominative plural masculine)
bardziej matowe (nominative plural nonvirile)
bardziej matowego (genitive singular masculine animate inanimate)
bardziej matowej (genitive singular feminine)
bardziej matowego (genitive singular neuter)
bardziej matowych (genitive plural masculine nonvirile)
bardziej matowemu (dative singular masculine animate inanimate)
bardziej matowej (dative singular feminine)
bardziej matowemu (dative singular neuter)
bardziej matowym (dative plural masculine nonvirile)
bardziej matowego (accusative singular masculine animate)
bardziej matowy (accusative singular masculine inanimate)
bardziej matową (accusative singular feminine)
bardziej matowe (accusative singular neuter)
bardziej matowych (accusative plural masculine)
bardziej matowe (accusative plural nonvirile)
bardziej matowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
bardziej matową (instrumental singular feminine)
bardziej matowym (instrumental singular neuter)
bardziej matowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
bardziej matowym (locative singular masculine animate inanimate)
bardziej matowej (locative singular feminine)
bardziej matowym (locative singular neuter)
bardziej matowych (locative plural masculine nonvirile)
bardziej matowy (vocative singular masculine animate inanimate)
bardziej matowa (vocative singular feminine)
bardziej matowe (vocative singular neuter)
bardziej matowi (vocative plural masculine)
bardziej matowe (vocative plural nonvirile)
najbardziej matowy (superlative)
najbardziej matowy (nominative singular masculine animate inanimate)
najbardziej matowa (nominative singular feminine)
najbardziej matowe (nominative singular neuter)
najbardziej matowi (nominative plural masculine)
najbardziej matowe (nominative plural nonvirile)
najbardziej matowego (genitive singular masculine animate inanimate)
najbardziej matowej (genitive singular feminine)
najbardziej matowego (genitive singular neuter)
najbardziej matowych (genitive plural masculine nonvirile)
najbardziej matowemu (dative singular masculine animate inanimate)
najbardziej matowej (dative singular feminine)
najbardziej matowemu (dative singular neuter)
najbardziej matowym (dative plural masculine nonvirile)
najbardziej matowego (accusative singular masculine animate)
najbardziej matowy (accusative singular masculine inanimate)
najbardziej matową (accusative singular feminine)
najbardziej matowe (accusative singular neuter)
najbardziej matowych (accusative plural masculine)
najbardziej matowe (accusative plural nonvirile)
najbardziej matowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najbardziej matową (instrumental singular feminine)
najbardziej matowym (instrumental singular neuter)
najbardziej matowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najbardziej matowym (locative singular masculine animate inanimate)
najbardziej matowej (locative singular feminine)
najbardziej matowym (locative singular neuter)
najbardziej matowych (locative plural masculine nonvirile)
najbardziej matowy (vocative singular masculine animate inanimate)
najbardziej matowa (vocative singular feminine)
najbardziej matowe (vocative singular neuter)
najbardziej matowi (vocative plural masculine)
najbardziej matowe (vocative plural nonvirile)
matowa (nominative singular feminine)
matowe (nominative singular neuter)
matowi (nominative plural masculine)
matowe (nominative plural nonvirile)
matowego (genitive singular masculine animate inanimate)
matowej (genitive singular feminine)
matowego (genitive singular neuter)
matowych (genitive plural masculine nonvirile)
matowemu (dative singular masculine animate inanimate)
matowej (dative singular feminine)
matowemu (dative singular neuter)
matowym (dative plural masculine nonvirile)
matowego (accusative singular masculine animate)
matową (accusative singular feminine)
matowe (accusative singular neuter)
matowych (accusative plural masculine)
matowe (accusative plural nonvirile)
matowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
matową (instrumental singular feminine)
matowym (instrumental singular neuter)
matowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
matowym (locative singular masculine animate inanimate)
matowej (locative singular feminine)
matowym (locative singular neuter)
matowych (locative plural masculine nonvirile)
matowa (vocative singular feminine)
matowe (vocative singular neuter)
matowi (vocative plural masculine)
matowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


różnobarwny

różnobarwna (nominative singular feminine)
różnobarwne (nominative singular neuter)
różnobarwni (nominative plural masculine)
różnobarwne (nominative plural nonvirile)
różnobarwnego (genitive singular masculine animate inanimate)
różnobarwnej (genitive singular feminine)
różnobarwnego (genitive singular neuter)
różnobarwnych (genitive plural masculine nonvirile)
różnobarwnemu (dative singular masculine animate inanimate)
różnobarwnej (dative singular feminine)
różnobarwnemu (dative singular neuter)
różnobarwnym (dative plural masculine nonvirile)
różnobarwnego (accusative singular masculine animate)
różnobarwną (accusative singular feminine)
różnobarwne (accusative singular neuter)
różnobarwnych (accusative plural masculine)
różnobarwne (accusative plural nonvirile)
różnobarwnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
różnobarwną (instrumental singular feminine)
różnobarwnym (instrumental singular neuter)
różnobarwnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
różnobarwnym (locative singular masculine animate inanimate)
różnobarwnej (locative singular feminine)
różnobarwnym (locative singular neuter)
różnobarwnych (locative plural masculine nonvirile)
różnobarwna (vocative singular feminine)
różnobarwne (vocative singular neuter)
różnobarwni (vocative plural masculine)
różnobarwne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

o gońcach: poruszający się po polach różnego koloru

Z końcówek lekkofigurowych najłatwiejsze do wygrania są skoczkowe, a najtrudniejsze – z różnobarwnymi gońcami


posunięcie

ˌpɔsũˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ

posunięcia (genitive singular)
posunięciu (dative singular)
posunięciem (instrumental singular)
posunięciu (locative singular)
posunięcia (nominative plural)
posunięć (genitive plural)
posunięciom (dative plural)
posunięcia (accusative plural)
posunięciami (instrumental plural)
posunięciach (locative plural)
posunięcia (vocative plural)

ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych

Dobry szachista nie liczy dziesięciu posunięć do przodu, wystarczy, że przewiduje o jedno posunięcie więcej niż przeciwnik.


bicie

bicia (genitive singular)
biciu (dative singular)
biciem (instrumental singular)
biciu (locative singular)
bicia (genitive singular)
biciu (dative singular)
biciem (instrumental singular)
biciu (locative singular)
bicia (nominative plural)
bić (genitive plural)
biciom (dative plural)
bicia (accusative plural)
biciami (instrumental plural)
biciach (locative plural)
bicia (vocative plural)

wyeliminowanie z gry piona lub figury przeciwnika

Możliwość bicia w przelocie powstaje, gdy pion wykonał ruch o dwa pola, a pole, które minął, jest atakowane przez piona przeciwnika.


elo

(2.1) węg. Élő; od nazwiska Arpada Elo, twórcy metody


współmat

współdziałanie białych pionków z czarnymi w celu dania mata czarnemu królowi


kontrgambit

kontrgambitu (genitive singular)
kontrgambitowi (dative singular)
kontrgambitem (instrumental singular)
kontrgambicie (locative singular)
kontrgambicie (vocative singular)
kontrgambity (nominative plural)
kontrgambitów (genitive plural)
kontrgambitom (dative plural)
kontrgambity (accusative plural)
kontrgambitami (instrumental plural)
kontrgambitach (locative plural)
kontrgambity (vocative plural)

otwarcie szachowe, w którym czarne poświęcają jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji

Jedną możliwych odpowiedzi czarnych na gambit jest zagranie kontrgambitu.


związanie

związania (genitive singular)
związaniu (dative singular)
związaniem (instrumental singular)
związaniu (locative singular)

motyw polegający na tym, że figura nie może wykonać ruchu z powodu wystawienia własnego króla na szacha albo kiedy wykonanie posunięcia tą bierką prowadzi do strat materialnych


laufer

laufra (genitive singular)
laufrowi (dative singular)
laufra (accusative singular)
laufrem (instrumental singular)
laufrze (locative singular)
laufrze (vocative singular)
laufry (nominative plural)
laufrów (genitive plural)
laufrom (dative plural)
laufrów (accusative plural)
lauframi (instrumental plural)
laufrach (locative plural)
laufry (vocative plural)

(także gw. (Śląsk Cieszyński)) bierka poruszająca się po szachownicy na skos

Laufer bije bierkę przeciwnika, zajmując jej pole.


bierka

bierki (genitive singular)
bierce (dative singular)
bierkę (accusative singular)
bierką (instrumental singular)
bierce (locative singular)
bierko (vocative singular)
bierki (nominative plural)
bierek (genitive plural)
bierkom (dative plural)
bierki (accusative plural)
bierkami (instrumental plural)
bierkach (locative plural)
bierki (vocative plural)

inna pisownia biyrka

Grając w warcaby używamy trzydziestu dwóch bierek.


widełki

widełek (genitive plural)
widełkom (dative plural)
widełkami (instrumental plural)
widełkach (locative plural)

jednoczesny atak na dwie figury, także szach z jednoczesnym atakiem na figurę


zugzwang

zugzwangi (nominative plural)
zugzwangu (genitive singular)
zugzwangów (genitive plural)
zugzwangowi (dative singular)
zugzwangom (dative plural)
zugzwangi (accusative plural)
zugzwangiem (instrumental singular)
zugzwangami (instrumental plural)
zugzwangu (locative singular)
zugzwangach (locative plural)
zugzwangu (vocative singular)
zugzwangi (vocative plural)

konieczność wykonania posunięcia w pozycji, w której każdy ruch pogarsza położenie gracza

Michał kiedyś demonstrował mi na szachownicy takie sytuacje, gdy jedna ze stron właściwie nie ma ruchu, bo każde posunięcie ją osłabia albo wręcz grozi katastrofą; nazywał to, zdaje się, zugzwangiem i ja teraz byłem właśnie w takim zugzwangu

Seans, Stanisław Grochowiak, 1997 w: Korpus języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.


figura szachowa

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-figura szachowa.wav

figury szachowej (genitive singular)
figurze szachowej (dative singular)
figurę szachową (accusative singular)
figurą szachową (instrumental singular)
figurze szachowej (locative singular)
figuro szachowa (vocative singular)
figury szachowe (nominative plural)
figur szachowych (genitive plural)
figurom szachowym (dative plural)
figury szachowe (accusative plural)
figurami szachowymi (instrumental plural)
figurach szachowych (locative plural)
figury szachowe (vocative plural)

każda bierka używana w grze w szachy, z wyjątkiem piona


wieżowy

wieżowa (nominative singular feminine)
wieżowe (nominative singular neuter)
wieżowi (nominative plural masculine)
wieżowe (nominative plural nonvirile)
wieżowego (genitive singular masculine animate inanimate)
wieżowej (genitive singular feminine)
wieżowego (genitive singular neuter)
wieżowych (genitive plural masculine nonvirile)
wieżowemu (dative singular masculine animate inanimate)
wieżowej (dative singular feminine)
wieżowemu (dative singular neuter)
wieżowym (dative plural masculine nonvirile)
wieżowego (accusative singular masculine animate)
wieżową (accusative singular feminine)
wieżowe (accusative singular neuter)
wieżowych (accusative plural masculine)
wieżowe (accusative plural nonvirile)
wieżowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
wieżową (instrumental singular feminine)
wieżowym (instrumental singular neuter)
wieżowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
wieżowym (locative singular masculine animate inanimate)
wieżowej (locative singular feminine)
wieżowym (locative singular neuter)
wieżowych (locative plural masculine nonvirile)
wieżowa (vocative singular feminine)
wieżowe (vocative singular neuter)
wieżowi (vocative plural masculine)
wieżowe (vocative plural nonvirile)


hetmański

hetmańska (nominative singular feminine)
hetmańskie (nominative singular neuter)
hetmańscy (nominative plural masculine)
hetmańskie (nominative plural nonvirile)
hetmańskiego (genitive singular masculine animate inanimate)
hetmańskiej (genitive singular feminine)
hetmańskiego (genitive singular neuter)
hetmańskich (genitive plural masculine nonvirile)
hetmańskiemu (dative singular masculine animate inanimate)
hetmańskiej (dative singular feminine)
hetmańskiemu (dative singular neuter)
hetmańskim (dative plural masculine nonvirile)
hetmańskiego (accusative singular masculine animate)
hetmańską (accusative singular feminine)
hetmańskie (accusative singular neuter)
hetmańskich (accusative plural masculine)
hetmańskie (accusative plural nonvirile)
hetmańskim (instrumental singular masculine animate inanimate)
hetmańską (instrumental singular feminine)
hetmańskim (instrumental singular neuter)
hetmańskimi (instrumental plural masculine nonvirile)
hetmańskim (locative singular masculine animate inanimate)
hetmańskiej (locative singular feminine)
hetmańskim (locative singular neuter)
hetmańskich (locative plural masculine nonvirile)
hetmańska (vocative singular feminine)
hetmańskie (vocative singular neuter)
hetmańscy (vocative plural masculine)
hetmańskie (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


wieczniak

wieczniaki (nominative plural)
wieczniaka (genitive singular)
wieczniaków (genitive plural)
wieczniakowi (dative singular)
wieczniakom (dative plural)
wieczniaka (accusative singular)
wieczniaki (accusative plural)
wieczniakiem (instrumental singular)
wieczniakami (instrumental plural)
wieczniaku (locative singular)
wieczniakach (locative plural)
wieczniaku (vocative singular)
wieczniaki (vocative plural)

W ogromnym niedoczasie zobaczył wieczniaka, ale wieczniaka nie było

Wojtaszek wygrywa Dortmund 2017; ostatnia runda bez żadnego remisu, www.chess.com, https://www.chess.com/pl/news/view/wojtaszek-wygrywa-dortmund-2017-ostatnia-runda-bez-zadnego-remisu-9773


niedoczas

niedoczasy (nominative plural)
niedoczasu (genitive singular)
niedoczasów (genitive plural)
niedoczasowi (dative singular)
niedoczasom (dative plural)
niedoczasy (accusative plural)
niedoczasem (instrumental singular)
niedoczasami (instrumental plural)
niedoczasie (locative singular)
niedoczasach (locative plural)
niedoczasie (vocative singular)
niedoczasy (vocative plural)

Neologizm utworzony w latach 50-tych przez dziennikarza szachowego, później używany też w polszczyźnie ogólnej.

sytuacja w partii szachowej, kiedy jednemu lub obydwojgu graczom grozi przegrana z powodu przekroczenia limitu czasu


fianchetto

manewr polegający na ustawieniu gońca na polach b2, g2, b7 lub g7 w celu zajęcia jednej z długich przekątnych


gambitowy

gambitowa (nominative singular feminine)
gambitowe (nominative singular neuter)
gambitowi (nominative plural masculine)
gambitowe (nominative plural nonvirile)
gambitowego (genitive singular masculine animate inanimate)
gambitowej (genitive singular feminine)
gambitowego (genitive singular neuter)
gambitowych (genitive plural masculine nonvirile)
gambitowemu (dative singular masculine animate inanimate)
gambitowej (dative singular feminine)
gambitowemu (dative singular neuter)
gambitowym (dative plural masculine nonvirile)
gambitowego (accusative singular masculine animate)
gambitową (accusative singular feminine)
gambitowe (accusative singular neuter)
gambitowych (accusative plural masculine)
gambitowe (accusative plural nonvirile)
gambitowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
gambitową (instrumental singular feminine)
gambitowym (instrumental singular neuter)
gambitowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
gambitowym (locative singular masculine animate inanimate)
gambitowej (locative singular feminine)
gambitowym (locative singular neuter)
gambitowych (locative plural masculine nonvirile)
gambitowa (vocative singular feminine)
gambitowe (vocative singular neuter)
gambitowi (vocative plural masculine)
gambitowe (vocative plural nonvirile)
bardziej gambitowy (comparative)
bardziej gambitowy (nominative singular masculine animate inanimate)
bardziej gambitowa (nominative singular feminine)
bardziej gambitowe (nominative singular neuter)
bardziej gambitowi (nominative plural masculine)
bardziej gambitowe (nominative plural nonvirile)
bardziej gambitowego (genitive singular masculine animate inanimate)
bardziej gambitowej (genitive singular feminine)
bardziej gambitowego (genitive singular neuter)
bardziej gambitowych (genitive plural masculine nonvirile)
bardziej gambitowemu (dative singular masculine animate inanimate)
bardziej gambitowej (dative singular feminine)
bardziej gambitowemu (dative singular neuter)
bardziej gambitowym (dative plural masculine nonvirile)
bardziej gambitowego (accusative singular masculine animate)
bardziej gambitowy (accusative singular masculine inanimate)
bardziej gambitową (accusative singular feminine)
bardziej gambitowe (accusative singular neuter)
bardziej gambitowych (accusative plural masculine)
bardziej gambitowe (accusative plural nonvirile)
bardziej gambitowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
bardziej gambitową (instrumental singular feminine)
bardziej gambitowym (instrumental singular neuter)
bardziej gambitowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
bardziej gambitowym (locative singular masculine animate inanimate)
bardziej gambitowej (locative singular feminine)
bardziej gambitowym (locative singular neuter)
bardziej gambitowych (locative plural masculine nonvirile)
bardziej gambitowy (vocative singular masculine animate inanimate)
bardziej gambitowa (vocative singular feminine)
bardziej gambitowe (vocative singular neuter)
bardziej gambitowi (vocative plural masculine)
bardziej gambitowe (vocative plural nonvirile)
najbardziej gambitowy (superlative)
najbardziej gambitowy (nominative singular masculine animate inanimate)
najbardziej gambitowa (nominative singular feminine)
najbardziej gambitowe (nominative singular neuter)
najbardziej gambitowi (nominative plural masculine)
najbardziej gambitowe (nominative plural nonvirile)
najbardziej gambitowego (genitive singular masculine animate inanimate)
najbardziej gambitowej (genitive singular feminine)
najbardziej gambitowego (genitive singular neuter)
najbardziej gambitowych (genitive plural masculine nonvirile)
najbardziej gambitowemu (dative singular masculine animate inanimate)
najbardziej gambitowej (dative singular feminine)
najbardziej gambitowemu (dative singular neuter)
najbardziej gambitowym (dative plural masculine nonvirile)
najbardziej gambitowego (accusative singular masculine animate)
najbardziej gambitowy (accusative singular masculine inanimate)
najbardziej gambitową (accusative singular feminine)
najbardziej gambitowe (accusative singular neuter)
najbardziej gambitowych (accusative plural masculine)
najbardziej gambitowe (accusative plural nonvirile)
najbardziej gambitowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
najbardziej gambitową (instrumental singular feminine)
najbardziej gambitowym (instrumental singular neuter)
najbardziej gambitowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
najbardziej gambitowym (locative singular masculine animate inanimate)
najbardziej gambitowej (locative singular feminine)
najbardziej gambitowym (locative singular neuter)
najbardziej gambitowych (locative plural masculine nonvirile)
najbardziej gambitowy (vocative singular masculine animate inanimate)
najbardziej gambitowa (vocative singular feminine)
najbardziej gambitowe (vocative singular neuter)
najbardziej gambitowi (vocative plural masculine)
najbardziej gambitowe (vocative plural nonvirile)


wieżówka

wieżówki (nominative plural)
wieżówki (genitive singular)
wieżówek (genitive plural)
wieżówce (dative singular)
wieżówkom (dative plural)
wieżówkę (accusative singular)
wieżówki (accusative plural)
wieżówką (instrumental singular)
wieżówkami (instrumental plural)
wieżówce (locative singular)
wieżówkach (locative plural)
wieżówko (vocative singular)
wieżówki (vocative plural)


lekkofigurowy

lekkofigurowa (nominative singular feminine)
lekkofigurowe (nominative singular neuter)
lekkofigurowi (nominative plural masculine)
lekkofigurowe (nominative plural nonvirile)
lekkofigurowego (genitive singular masculine animate inanimate)
lekkofigurowej (genitive singular feminine)
lekkofigurowego (genitive singular neuter)
lekkofigurowych (genitive plural masculine nonvirile)
lekkofigurowemu (dative singular masculine animate inanimate)
lekkofigurowej (dative singular feminine)
lekkofigurowemu (dative singular neuter)
lekkofigurowym (dative plural masculine nonvirile)
lekkofigurowego (accusative singular masculine animate)
lekkofigurową (accusative singular feminine)
lekkofigurowe (accusative singular neuter)
lekkofigurowych (accusative plural masculine)
lekkofigurowe (accusative plural nonvirile)
lekkofigurowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
lekkofigurową (instrumental singular feminine)
lekkofigurowym (instrumental singular neuter)
lekkofigurowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
lekkofigurowym (locative singular masculine animate inanimate)
lekkofigurowej (locative singular feminine)
lekkofigurowym (locative singular neuter)
lekkofigurowych (locative plural masculine nonvirile)
lekkofigurowa (vocative singular feminine)
lekkofigurowe (vocative singular neuter)
lekkofigurowi (vocative plural masculine)
lekkofigurowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

dotyczący pozycji, w których oprócz króla i pionów występują tylko lekkie figury, tj. skoczki i gońce


ciężkofigurowy

ciężkofigurowa (nominative singular feminine)
ciężkofigurowe (nominative singular neuter)
ciężkofigurowi (nominative plural masculine)
ciężkofigurowe (nominative plural nonvirile)
ciężkofigurowego (genitive singular masculine animate inanimate)
ciężkofigurowej (genitive singular feminine)
ciężkofigurowego (genitive singular neuter)
ciężkofigurowych (genitive plural masculine nonvirile)
ciężkofigurowemu (dative singular masculine animate inanimate)
ciężkofigurowej (dative singular feminine)
ciężkofigurowemu (dative singular neuter)
ciężkofigurowym (dative plural masculine nonvirile)
ciężkofigurowego (accusative singular masculine animate)
ciężkofigurową (accusative singular feminine)
ciężkofigurowe (accusative singular neuter)
ciężkofigurowych (accusative plural masculine)
ciężkofigurowe (accusative plural nonvirile)
ciężkofigurowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
ciężkofigurową (instrumental singular feminine)
ciężkofigurowym (instrumental singular neuter)
ciężkofigurowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
ciężkofigurowym (locative singular masculine animate inanimate)
ciężkofigurowej (locative singular feminine)
ciężkofigurowym (locative singular neuter)
ciężkofigurowych (locative plural masculine nonvirile)
ciężkofigurowa (vocative singular feminine)
ciężkofigurowe (vocative singular neuter)
ciężkofigurowi (vocative plural masculine)
ciężkofigurowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

dotyczący ciężkich figur, tj. wież i hetmanów

Pierwszą połówkę zdobyła Mariola, która powstrzymała ciężkofigurowy atak Łukasza…


wściekła wieża

zobacz też: Indeks:Polski - Związki frazeologiczne

manewr obronny, który po poświęceniu wieży prowadzi do pata, a w razie nieprzyjęcia ofiary także wiedzie do remisu poprzez wieczny szach


bicie w przelocie

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Olaf-bicie w przelocie.wav

specjalne posunięcie, w którym pion stojący obok bije innego piona bezpośrednio po wykonaniu ruchu o dwa pola z pozycji wyjściowej


róża skoczkowa

pozycja, z której skoczek może wykonać posunięcie w każdym z ośmiu możliwych kierunków


debiutowy

debiutowa (nominative singular feminine)
debiutowe (nominative singular neuter)
debiutowi (nominative plural masculine)
debiutowe (nominative plural nonvirile)
debiutowego (genitive singular masculine animate inanimate)
debiutowej (genitive singular feminine)
debiutowego (genitive singular neuter)
debiutowych (genitive plural masculine nonvirile)
debiutowemu (dative singular masculine animate inanimate)
debiutowej (dative singular feminine)
debiutowemu (dative singular neuter)
debiutowym (dative plural masculine nonvirile)
debiutowego (accusative singular masculine animate)
debiutową (accusative singular feminine)
debiutowe (accusative singular neuter)
debiutowych (accusative plural masculine)
debiutowe (accusative plural nonvirile)
debiutowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
debiutową (instrumental singular feminine)
debiutowym (instrumental singular neuter)
debiutowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
debiutowym (locative singular masculine animate inanimate)
debiutowej (locative singular feminine)
debiutowym (locative singular neuter)
debiutowych (locative plural masculine nonvirile)
debiutowa (vocative singular feminine)
debiutowe (vocative singular neuter)
debiutowi (vocative plural masculine)
debiutowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

Przygotowanie repertuaru debiutowego jest bardzo czasochłonnym zadaniem, trzeba znaleźć debiuty, które pasują do naszego stylu, przekopać się przez tony materiałów i partii

Dawid Czerw, Przygotowanie debiutowe, blog „Dawid szachuje. Jak już trenować, to porządnie!”


symultanista

symultaniści (nominative plural)
symultanisty (genitive singular)
symultanistów (genitive plural)
symultaniście (dative singular)
symultanistom (dative plural)
symultanistę (accusative singular)
symultanistów (accusative plural)
symultanistą (instrumental singular)
symultanistami (instrumental plural)
symultaniście (locative singular)
symultanistach (locative plural)
symultanisto (vocative singular)
symultaniści (vocative plural)

szachista grający z wieloma przeciwnikami jednocześnie

Symultanista gra najczęściej białymi.


skoczkowy

skoczkowa (nominative singular feminine)
skoczkowe (nominative singular neuter)
skoczkowi (nominative plural masculine)
skoczkowe (nominative plural nonvirile)
skoczkowego (genitive singular masculine animate inanimate)
skoczkowej (genitive singular feminine)
skoczkowego (genitive singular neuter)
skoczkowych (genitive plural masculine nonvirile)
skoczkowemu (dative singular masculine animate inanimate)
skoczkowej (dative singular feminine)
skoczkowemu (dative singular neuter)
skoczkowym (dative plural masculine nonvirile)
skoczkowego (accusative singular masculine animate)
skoczkową (accusative singular feminine)
skoczkowe (accusative singular neuter)
skoczkowych (accusative plural masculine)
skoczkowe (accusative plural nonvirile)
skoczkowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
skoczkową (instrumental singular feminine)
skoczkowym (instrumental singular neuter)
skoczkowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
skoczkowym (locative singular masculine animate inanimate)
skoczkowej (locative singular feminine)
skoczkowym (locative singular neuter)
skoczkowych (locative plural masculine nonvirile)
skoczkowa (vocative singular feminine)
skoczkowe (vocative singular neuter)
skoczkowi (vocative plural masculine)
skoczkowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


symultanistka

szachistka grająca naraz z wieloma przeciwnikami


problemista

problemiści (nominative plural)
problemisty (genitive singular)
problemistów (genitive plural)
problemiście (dative singular)
problemistom (dative plural)
problemistę (accusative singular)
problemistów (accusative plural)
problemistą (instrumental singular)
problemistami (instrumental plural)
problemiście (locative singular)
problemistach (locative plural)
problemisto (vocative singular)
problemiści (vocative plural)

szachista, który układa zadania szachowe


białopolowy

białopolowa (nominative singular feminine)
białopolowe (nominative singular neuter)
białopolowi (nominative plural masculine)
białopolowe (nominative plural nonvirile)
białopolowego (genitive singular masculine animate inanimate)
białopolowej (genitive singular feminine)
białopolowego (genitive singular neuter)
białopolowych (genitive plural masculine nonvirile)
białopolowemu (dative singular masculine animate inanimate)
białopolowej (dative singular feminine)
białopolowemu (dative singular neuter)
białopolowym (dative plural masculine nonvirile)
białopolowego (accusative singular masculine animate)
białopolową (accusative singular feminine)
białopolowe (accusative singular neuter)
białopolowych (accusative plural masculine)
białopolowe (accusative plural nonvirile)
białopolowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
białopolową (instrumental singular feminine)
białopolowym (instrumental singular neuter)
białopolowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
białopolowym (locative singular masculine animate inanimate)
białopolowej (locative singular feminine)
białopolowym (locative singular neuter)
białopolowych (locative plural masculine nonvirile)
białopolowa (vocative singular feminine)
białopolowe (vocative singular neuter)
białopolowi (vocative plural masculine)
białopolowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


czarnopolowy

czarnopolowa (nominative singular feminine)
czarnopolowe (nominative singular neuter)
czarnopolowi (nominative plural masculine)
czarnopolowe (nominative plural nonvirile)
czarnopolowego (genitive singular masculine animate inanimate)
czarnopolowej (genitive singular feminine)
czarnopolowego (genitive singular neuter)
czarnopolowych (genitive plural masculine nonvirile)
czarnopolowemu (dative singular masculine animate inanimate)
czarnopolowej (dative singular feminine)
czarnopolowemu (dative singular neuter)
czarnopolowym (dative plural masculine nonvirile)
czarnopolowego (accusative singular masculine animate)
czarnopolową (accusative singular feminine)
czarnopolowe (accusative singular neuter)
czarnopolowych (accusative plural masculine)
czarnopolowe (accusative plural nonvirile)
czarnopolowym (instrumental singular masculine animate inanimate)
czarnopolową (instrumental singular feminine)
czarnopolowym (instrumental singular neuter)
czarnopolowymi (instrumental plural masculine nonvirile)
czarnopolowym (locative singular masculine animate inanimate)
czarnopolowej (locative singular feminine)
czarnopolowym (locative singular neuter)
czarnopolowych (locative plural masculine nonvirile)
czarnopolowa (vocative singular feminine)
czarnopolowe (vocative singular neuter)
czarnopolowi (vocative plural masculine)
czarnopolowe (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się


roszować

roszuję (singular first-person present)
roszujesz (singular second-person present)
roszuje (singular third-person present)
roszujemy (plural first-person present)
roszujecie (plural second-person present)
roszują (plural third-person present)
roszowałem (singular first-person past masculine)
roszowałeś (singular second-person past masculine)
roszował (singular third-person past masculine)
roszowaliśmy (plural first-person past masculine)
roszowaliście (plural second-person past masculine)
roszowali (plural third-person past masculine)
roszowałam (singular first-person past feminine)
roszowałaś (singular second-person past feminine)
roszowała (singular third-person past feminine)
roszowałyśmy (plural first-person past feminine neuter)
roszowałyście (plural second-person past feminine neuter)
roszowały (plural third-person past feminine neuter)
roszowałom (singular first-person past neuter potential rare)
roszowałoś (singular second-person past neuter potential rare)
roszowało (singular third-person past neuter)
niech roszuję (singular first-person imperative)
roszuj (singular second-person imperative)
niech roszuje (singular third-person imperative)
roszujmy (plural first-person imperative)
roszujcie (plural second-person imperative)
niech roszują (plural third-person imperative)
będę roszował (singular first-person future masculine)
będę roszować (singular first-person future masculine)
będziesz roszował (singular second-person future masculine)
będziesz roszować (singular second-person future masculine)
będzie roszował (singular third-person future masculine)
będzie roszować (singular third-person future masculine)
będziemy roszowali (plural first-person future masculine)
będziemy roszować (plural first-person future masculine)
będziecie roszowali (plural second-person future masculine)
będziecie roszować (plural second-person future masculine)
będą roszowali (plural third-person future masculine)
będą roszować (plural third-person future masculine)
będę roszowała (singular first-person future feminine)
będę roszować (singular first-person future feminine)
będziesz roszowała (singular second-person future feminine)
będziesz roszować (singular second-person future feminine)
będzie roszowała (singular third-person future feminine)
będzie roszować (singular third-person future feminine)
będziemy roszowały (plural first-person future feminine neuter)
będziemy roszować (plural first-person future feminine neuter)
będziecie roszowały (plural second-person future feminine neuter)
będziecie roszować (plural second-person future feminine neuter)
będą roszowały (plural third-person future feminine neuter)
będą roszować (plural third-person future feminine neuter)
będę roszowało (singular first-person future neuter potential rare)
będę roszować (singular first-person future neuter potential rare)
będziesz roszowało (singular second-person future neuter potential rare)
będziesz roszować (singular second-person future neuter potential rare)
będzie roszowało (singular third-person future neuter)
będzie roszować (singular third-person future neuter)
roszowałem był (singular first-person pluperfect masculine)
roszowałeś był (singular second-person pluperfect masculine)
roszował był (singular third-person pluperfect masculine)
roszowaliśmy byli (plural first-person pluperfect masculine)
roszowaliście byli (plural second-person pluperfect masculine)
roszowali byli (plural third-person pluperfect masculine)
roszowałam była (singular first-person pluperfect feminine)
roszowałaś była (singular second-person pluperfect feminine)
roszowała była (singular third-person pluperfect feminine)
roszowałyśmy były (plural first-person pluperfect feminine neuter)
roszowałyście były (plural second-person pluperfect feminine neuter)
roszowały były (plural third-person pluperfect feminine neuter)
roszowałom było (singular first-person pluperfect neuter potential rare)
roszowałoś było (singular second-person pluperfect neuter potential rare)
roszowało było (singular third-person pluperfect neuter)
roszowano (singular plural first-person second-person third-person impersonal past)
roszowałbym (singular first-person conditional masculine)
byłbym roszował (singular first-person conditional masculine)
roszowałbyś (singular second-person conditional masculine)
byłbyś roszował (singular second-person conditional masculine)
roszowałby (singular third-person conditional masculine)
byłby roszował (singular third-person conditional masculine)
roszowalibyśmy (plural first-person conditional masculine)
bylibyśmy roszowali (plural first-person conditional masculine)
roszowalibyście (plural second-person conditional masculine)
bylibyście roszowali (plural second-person conditional masculine)
roszowaliby (plural third-person conditional masculine)
byliby roszowali (plural third-person conditional masculine)
roszowałabym (singular first-person conditional feminine)
byłabym roszowała (singular first-person conditional feminine)
roszowałabyś (singular second-person conditional feminine)
byłabyś roszowała (singular second-person conditional feminine)
roszowałaby (singular third-person conditional feminine)
byłaby roszowała (singular third-person conditional feminine)
roszowałybyśmy (plural first-person conditional feminine neuter)
byłybyśmy roszowały (plural first-person conditional feminine neuter)
roszowałybyście (plural second-person conditional feminine neuter)
byłybyście roszowały (plural second-person conditional feminine neuter)
roszowałyby (plural third-person conditional feminine neuter)
byłyby roszowały (plural third-person conditional feminine neuter)
roszowałobym (singular first-person conditional neuter potential rare)
byłobym roszowało (singular first-person conditional neuter potential rare)
roszowałobyś (singular second-person conditional neuter potential rare)
byłobyś roszowało (singular second-person conditional neuter potential rare)
roszowałoby (singular third-person conditional neuter)
byłoby roszowało (singular third-person conditional neuter)
roszujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
nieroszujący (singular plural first-person second-person third-person active participle masculine)
roszująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
nieroszująca (singular first-person second-person third-person active participle feminine)
roszujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
nieroszujące (plural first-person second-person third-person active participle feminine neuter)
roszujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
nieroszujące (singular first-person second-person third-person active participle neuter)
roszowany (singular first-person second-person third-person masculine)
nieroszowany (singular first-person second-person third-person masculine)
roszowani (plural first-person second-person third-person masculine)
nieroszowani (plural first-person second-person third-person masculine)
roszowana (singular first-person second-person third-person feminine)
nieroszowana (singular first-person second-person third-person feminine)
roszowane (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
nieroszowane (plural first-person second-person third-person feminine neuter)
roszowane (singular first-person second-person third-person neuter)
nieroszowane (singular first-person second-person third-person neuter)
roszując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
nie roszując (singular plural first-person second-person third-person contemporary adverbial participle)
roszowanie (singular plural first-person second-person third-person)
nieroszowanie (singular plural first-person second-person third-person)

Król może roszować tylko wtedy, kiedy pierwotnie stał na linii e, a wieża na linii a lub h.

http://www.gekon.nysa.pl/relacje/38.php GEKON - Akademia Szachowa, Nysa, szachy


fianchettować

wł. fianchetto, zdrobnienie od fianco (flanka, bok) + -etto.

W trakcie całej swej kariery, Fischer lubił fianchettować swojego królewskiego gońca

Partia Stulecia | Byrne - Fischer (1956)


gambit królewski

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-gambit królewski.wav

gambitu królewskiego (genitive singular)
gambitowi królewskiemu (dative singular)
gambitem królewskim (instrumental singular)
gambicie królewskim (locative singular)
gambicie królewski (vocative singular)
gambity królewskie (nominative plural)
gambitów królewskich (genitive plural)
gambitom królewskim (dative plural)
gambity królewskie (accusative plural)
gambitami królewskimi (instrumental plural)
gambitach królewskich (locative plural)
gambity królewskie (vocative plural)

otwarcie szachowe, rozpoczynające się od ruchów: 1. e4 e5 2. f4

Gambit królewski kryje wiele pułapek i subtelności taktycznych


gambit hetmański

W literaturze szachowej sposób zapisu nazwy tego debiutu jest niejednolity, „Słownik języka polskiego PWN” podaje wersję z obydwiema małymi literami.

otwarcie szachowe rozpoczynające się od posunięć 1. d4 d5 2. c4

Gambit hetmański zaliczany jest do debiutów zamkniętych.


partia hiszpańska

partii hiszpańskiej (genitive singular)
partii hiszpańskiej (dative singular)
partię hiszpańską (accusative singular)
partią hiszpańską (instrumental singular)
partii hiszpańskiej (locative singular)
partio hiszpańska (vocative singular)
partie hiszpańskie (nominative plural)
partii hiszpańskich (genitive plural)
partiom hiszpańskim (dative plural)
partie hiszpańskie (accusative plural)
partiami hiszpańskimi (instrumental plural)
partiach hiszpańskich (locative plural)
partie hiszpańskie (vocative plural)

debiut szachowy rozpoczynający się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. Gb5

Partia hiszpańska należy do grupy kilku najstarszych otwarć szachowych.


partia włoska

partii włoskiej (genitive singular)
partii włoskiej (dative singular)
partię włoską (accusative singular)
partią włoską (instrumental singular)
partii włoskiej (locative singular)
partio włoska (vocative singular)
partie włoskie (nominative plural)
partii włoskich (genitive plural)
partiom włoskim (dative plural)
partie włoskie (accusative plural)
partiami włoskimi (instrumental plural)
partiach włoskich (locative plural)
partie włoskie (vocative plural)

debiut szachowy rozpoczynający się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. Gc4 Gc5

Partia włoska jest debiutem otwartym.


partia angielska

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-partia angielska.wav

partii angielskiej (genitive singular)
partii angielskiej (dative singular)
partię angielską (accusative singular)
partią angielską (instrumental singular)
partii angielskiej (locative singular)
partio angielska (vocative singular)
partie angielskie (nominative plural)
partii angielskich (genitive plural)
partiom angielskim (dative plural)
partie angielskie (accusative plural)
partiami angielskimi (instrumental plural)
partiach angielskich (locative plural)
partie angielskie (vocative plural)

debiut szachowy rozpoczynający się od ruchu 1. c4

Partia angielska jest debiutem zamkniętym.


partia szkocka

partii szkockiej (genitive singular)
partii szkockiej (dative singular)
partię szkocką (accusative singular)
partią szkocką (instrumental singular)
partii szkockiej (locative singular)
partio szkocka (vocative singular)
partie szkockie (nominative plural)
partii szkockich (genitive plural)
partiom szkockim (dative plural)
partie szkockie (accusative plural)
partiami szkockimi (instrumental plural)
partiach szkockich (locative plural)
partie szkockie (vocative plural)

debiut szachowy rozpoczynający się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. d4

Partia szkocka jest debiutem otwartym.


gambit szkocki

gambitu szkockiego (genitive singular)
gambitowi szkockiemu (dative singular)
gambitem szkockim (instrumental singular)
gambicie szkockim (locative singular)
gambicie szkocki (vocative singular)
gambity szkockie (nominative plural)
gambitów szkockich (genitive plural)
gambitom szkockim (dative plural)
gambity szkockie (accusative plural)
gambitami szkockimi (instrumental plural)
gambitach szkockich (locative plural)
gambity szkockie (vocative plural)

wariant partii szkockiej rozpoczynający się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. d4 e:d4 4. Gc4


obrona francuska

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-obrona francuska.wav

obrony francuskiej (genitive singular)
obronie francuskiej (dative singular)
obronę francuską (accusative singular)
obroną francuską (instrumental singular)
obronie francuskiej (locative singular)
obrono francuska (vocative singular)
obrony francuskie (nominative plural)
obron francuskich (genitive plural)
obronom francuskim (dative plural)
obrony francuskie (accusative plural)
obronami francuskimi (instrumental plural)
obronach francuskich (locative plural)
obrony francuskie (vocative plural)

otwarcie szachowe rozpoczynające się od ruchów 1. e4 e6

Obrona francuska jest debiutem półotwartym.


obrona sycylijska

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-obrona sycylijska.wav

obrony sycylijskiej (genitive singular)
obronie sycylijskiej (dative singular)
obronę sycylijską (accusative singular)
obroną sycylijską (instrumental singular)
obronie sycylijskiej (locative singular)
obrono sycylijska (vocative singular)
obrony sycylijskie (nominative plural)
obron sycylijskich (genitive plural)
obronom sycylijskim (dative plural)
obrony sycylijskie (accusative plural)
obronami sycylijskimi (instrumental plural)
obronach sycylijskich (locative plural)
obrony sycylijskie (vocative plural)

otwarcie szachowe rozpoczynające się od ruchów 1. e4 c5

W korespondencyjnym Pucharze Online Księstwa Cieszyńskiego rozegrałem cztery obrony sycylijskie i osiem gambitów królewskich.


obrona rosyjska

Nazwa nadana w XIX w. na cześć szachistów rosyjskich Aleksandra Pietrowa i Carla Jänischa, który spopularyzowali ten debiut.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-obrona rosyjska.wav

obrony rosyjskiej (genitive singular)
obronie rosyjskiej (dative singular)
obronę rosyjską (accusative singular)
obroną rosyjską (instrumental singular)
obronie rosyjskiej (locative singular)
obrono rosyjska (vocative singular)
obrony rosyjskie (nominative plural)
obron rosyjskich (genitive plural)
obronom rosyjskim (dative plural)
obrony rosyjskie (accusative plural)
obronami rosyjskimi (instrumental plural)
obronach rosyjskich (locative plural)
obrony rosyjskie (vocative plural)

otwarcie szachowe rozpoczynające się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sf6

Obrona rosyjska prowadzi często do symetrycznych, wyrównanych pozycji.


partia katalońska

Twórcą tego debiutu był polski arcymistrz Ksawery Tartakower, który w roku 1929 r. jako uczestnik turnieju szachowego w Barcelonie został wcześniej przez organizatorów poproszony o wymyślenie nowego debiutu, aby rozsławić Katalonię w świecie.

https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:FilePath/LL-Q809 (pol)-Jest Spoczko-partia katalońska.wav

partii katalońskiej (genitive singular)
partii katalońskiej (dative singular)
partię katalońską (accusative singular)
partią katalońską (instrumental singular)
partii katalońskiej (locative singular)
partio katalońska (vocative singular)
partie katalońskie (nominative plural)
partii katalońskich (genitive plural)
partiom katalońskim (dative plural)
partie katalońskie (accusative plural)
partiami katalońskimi (instrumental plural)
partiach katalońskich (locative plural)
partie katalońskie (vocative plural)

debiut szachowy rozpoczynający się od ruchów 1. d4 Sf6 2. Sf3 Sc6 3. g3 d5 4. Gg2


królówka

królówki (genitive singular)
królówce (dative singular)
królówkę (accusative singular)
królówką (instrumental singular)
królówce (locative singular)
królówko (vocative singular)
królówki (nominative plural)
królówek (genitive plural)
królówkom (dative plural)
królówki (accusative plural)
królówkami (instrumental plural)
królówkach (locative plural)
królówki (vocative plural)

figura mogąca poruszać się w każdym kierunku

Generalnie wymiana królówek wskazuje na przejście z gry środkowej do końcówki partii.


szewczyk

szewczyka (genitive singular)
szewczykowi (dative singular)
szewczyka (accusative singular)
szewczykiem (instrumental singular)
szewczyku (locative singular)
szewczyku (vocative singular)
szewczyki (nominative plural)
szewczyków (genitive plural)
szewczykom (dative plural)
szewczyki (accusative plural)
szewczykami (instrumental plural)
szewczykach (locative plural)
szewczyki (vocative plural)


arcymistrz

arcymistrza (genitive singular)
arcymistrzowi (dative singular)
arcymistrza (accusative singular)
arcymistrzem (instrumental singular)
arcymistrzu (locative singular)
arcymistrzu (vocative singular)
arcymistrzowie (nominative plural)
arcymistrze (nominative plural rare)
arcymistrzów (genitive plural)
arcymistrzom (dative plural)
arcymistrzów (accusative plural)
arcymistrzami (instrumental plural)
arcymistrzach (locative plural)
arcymistrzowie (vocative plural)
arcymistrze (vocative plural rare)

szachista posiadający najwyższy tytuł przyznawany w szachach sportowych

Trzy lata później w Rzymie Sofia doprowadziła do rozpaczy grupę arcymistrzów radzieckich — tylko jednemu z nich „podarowała” remis i osiągnęła jeden z najwspanialszych wyników rankingowych w historii szachów.


sycylijka

sycylijki (genitive singular)
sycylijce (dative singular)
sycylijkę (accusative singular)
sycylijką (instrumental singular)
sycylijce (locative singular)
sycylijko (vocative singular)
sycylijki (nominative plural)
sycylijek (genitive plural)
sycylijkom (dative plural)
sycylijki (accusative plural)
sycylijkami (instrumental plural)
sycylijkach (locative plural)
sycylijki (vocative plural)

W ostatnim turnieju zagrałam 5 hiszpanek i trzy sycylijki.