dom

prasł. *domъ < praindoeur. *domus, por. łac. domus

źródłosłów dla imion: Domamir, Domarad, Domasław, Doman, a także nazwisk: Domach, Domaczko, Domaj, Domak, Domal, Domała, Domaniec, Domanik, Domański, Domaradzki, Domasławski, Domaszek, Domaszkiewicz, Domaszko, Domisz, Domkowicz

domy (nominative plural)
domu (genitive singular)
domów (genitive plural)
domowi (dative singular)
domom (dative plural)
domy (accusative plural)
domem (instrumental singular)
domami (instrumental plural)
domu (locative singular)
domie (locative singular obsolete)
domach (locative plural)
domu (vocative singular)
domie (vocative singular obsolete)
domy (vocative plural)

zobacz też: mieszkanie • izba • dom

W mieście wyrosło wiele nowych domów.

W tym domu obok mieszka mój kuzyn.


agora

agory (genitive singular)
agorze (dative singular)
agorę (accusative singular)
agorą (instrumental singular)
agorze (locative singular)
agoro (vocative singular)
agory (nominative plural)
agor (genitive plural)
agorom (dative plural)
agory (accusative plural)
agorami (instrumental plural)
agorach (locative plural)
agory (vocative plural)

zob. też agora (ujednoznacznienie) w Wikipedii

Mający prawo głosu mieszkańcy zebrali się na agorze.

plac targowy lub hala targowa we współczesnej Grecji

W centrum Aten najświeższe owoce morza znajdziesz w tawernach przy centralnej agorze Varvakios.


szachownica

(1.3) < (1.2), gdyż kwiat tej rośliny jest dwukolorowy, podobny do wzoru (1.2)

ˌʃaxɔvʲˈɲit͡sa

szachownicy (genitive singular)
szachownicy (dative singular)
szachownicę (accusative singular)
szachownicą (instrumental singular)
szachownicy (locative singular)
szachownico (vocative singular)
szachownice (nominative plural)
szachownic (genitive plural)
szachownicom (dative plural)
szachownice (accusative plural)
szachownicami (instrumental plural)
szachownicach (locative plural)
szachownice (vocative plural)

Często, nieprawidłowo, „szachownicą” nazywa się warcabnicę, czyli planszę do gry w warcaby.


tumba

(1.1-2) p.łac. tumba < gr. τύμβα (túmba/týmba), gr. τύμβος (túmbos/týmbos) → grób, nagrobek, kopiec nagrobny

tumby (genitive singular)
tumbie (dative singular)
tumbę (accusative singular)
tumbą (instrumental singular)
tumbie (locative singular)
tumbo (vocative singular)
tumby (nominative plural)
tumb (genitive plural)
tumbom (dative plural)
tumby (accusative plural)
tumbami (instrumental plural)
tumbach (locative plural)
tumby (vocative plural)

por. sarkofag


ulica

ulicy (genitive singular)
ulicy (dative singular)
ulicę (accusative singular)
ulicą (instrumental singular)
ulicy (locative singular)
ulico (vocative singular)
ulice (nominative plural)
ulic (genitive plural)
ulicom (dative plural)
ulice (accusative plural)
ulicami (instrumental plural)
ulicach (locative plural)
ulice (vocative plural)
ulicy (genitive singular)
ulicy (dative singular)
ulicę (accusative singular)
ulicą (instrumental singular)
ulicy (locative singular)
ulico (vocative singular)

por. droga • trasa • jezdnia • aleja • bulwar • nabrzeże • plac

droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście

Piotrkowska to reprezentacyjna ulica Łodzi.


ślimak

ślimaka (genitive singular)
ślimakowi (dative singular)
ślimakiem (instrumental singular)
ślimaku (locative singular)
ślimaku (vocative singular)
ślimaki (nominative plural)
ślimaków (genitive plural)
ślimakom (dative plural)
ślimaki (accusative plural)
ślimakami (instrumental plural)
ślimakach (locative plural)
ślimaki (vocative plural)

trakt komunikacyjny spiralnie pokonujący różnicę wysokości

Należy zjechać w prawo ślimakiem w dół.


sypialnia

sypialni (genitive singular)
sypialni (dative singular)
sypialnię (accusative singular)
sypialnią (instrumental singular)
sypialni (locative singular)
sypialnio (vocative singular)
sypialnie (nominative plural)
sypialni (genitive plural)
sypialń (genitive plural)
sypialniom (dative plural)
sypialnie (accusative plural)
sypialniami (instrumental plural)
sypialniach (locative plural)
sypialnie (vocative plural)

dzielnica lub przedmieście metropolii pozbawione biur i innych miejsc pracy

Ursynów uchodził dawniej za sypialnię dla Warszawy.


corso

corsa (genitive singular)
corsu (dative singular)
corsem (instrumental singular)
corsie (locative singular)
corsa (nominative plural)
cors (genitive plural)
corsom (dative plural)
corsa (accusative plural)
corsami (instrumental plural)
corsach (locative plural)
corsa (vocative plural)

inna pisownia: korso


Bazylea

być / bywać / zamieszkać / mieszkać / pomieszkiwać / żyć / pracować / urodzić się / umrzeć / osiedlać się / osiedlić się w Bazylei • wyjeżdżać / wyjechać / jechać / dojechać / udać się / wprowadzać się / wprowadzić się do Bazylei • przyjeżdżać / przyjechać / jechać / wyprowadzać się / wyprowadzić się z Bazylei • być / stać się mieszkańcem / mieszkanką Bazylei • mieszkaniec / mieszkanka Bazylei • droga / ulica / plac / dom / budynek / mieszkanie / siedziba w Bazylei • pochodzić z Bazylei • przeprowadzać się / przeprowadzić się do Bazylei

Bazylei (genitive singular)
Bazylei (dative singular)
Bazyleę (accusative singular)
Bazyleą (instrumental singular)
Bazylei (locative singular)
Bazyleo (vocative singular)
Bazylee (potential rare nominative plural)
Bazylei (potential rare genitive plural)
Bazyleom (potential rare dative plural)
Bazylee (potential rare accusative plural)
Bazyleami (potential rare instrumental plural)
Bazyleach (potential rare locative plural)
Bazylee (potential rare vocative plural)

Bazylea jest po Zurychu i Genewie trzecim co do wielkości miastem Szwajcarii.


forum

fora (nominative plural)
forów (genitive plural)
forom (dative plural)
fora (accusative plural)
forami (instrumental plural)
forach (locative plural)
fora (vocative plural)

zob. też forum w Wikipedii

por. agora

forma dopełniacza lm „for” jest niepoprawna

rynek handlowy, główny plac w miastach starożytnego Rzymu

Spadkowi popularności usenetu towarzyszy wzrost popularności forów internetowych.


metabolizm

metabolizmu (genitive singular)
metabolizmowi (dative singular)
metabolizmem (instrumental singular)
metabolizmie (locative singular)
metabolizmie (vocative singular)

zob. też metabolizm (ujednoznacznienie) w Wikipedii

styl architektoniczny powstały w drugiej połowie XX wieku w Japonii


przedmieście

pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕt͡ɕɛ

pšedmʹi ̯ėśće

przedmieścia (genitive singular)
przedmieściu (dative singular)
przedmieściem (instrumental singular)
przedmieściu (locative singular)
przedmieścia (nominative plural)
przedmieść (genitive plural)
przedmieściom (dative plural)
przedmieścia (accusative plural)
przedmieściami (instrumental plural)
przedmieściach (locative plural)
przedmieścia (vocative plural)

Na przedmieściach Gdańska obecnie powstaje wiele budynków.


wiadukt

ang. viaduct < łac. via + duco → droga + prowadzę, przez analogię do aqueduct → akwedukt

wiaduktu (genitive singular)
wiaduktowi (dative singular)
wiaduktem (instrumental singular)
wiadukcie (locative singular)
wiadukcie (vocative singular)
wiadukty (nominative plural)
wiaduktów (genitive plural)
wiaduktom (dative plural)
wiadukty (accusative plural)
wiaduktami (instrumental plural)
wiaduktach (locative plural)
wiadukty (vocative plural)

most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz)

Droga na Warszawę przechodzi wiaduktem nad drogą do Pcimia.

W miejscu gdzie zawsze jeździłem rowerem całkowicie rozebrano wiadukt niedawno remontowany.


Ibiza

(1.1-2) hiszp. Ibiza < katal. Eivissa < arab. يَابِسَة (yābisa) < łac. Ebusus < fen. 𐤉𐤁𐤅𐤔𐤉𐤌 (yibbōšīm) → poświęcony Besowi, bogowi egipskiemu

Ibizy (genitive singular)
Ibizie (dative singular)
Ibizę (accusative singular)
Ibizą (instrumental singular)
Ibizie (locative singular)
Ibizo (vocative singular)
Ibizy (potential rare nominative plural)
Ibiz (potential rare genitive plural)
Ibizom (potential rare dative plural)
Ibizy (potential rare accusative plural)
Ibizami (potential rare instrumental plural)
Ibizach (potential rare locative plural)
Ibizy (potential rare vocative plural)
Ibizy (genitive singular)
Ibizie (dative singular)
Ibizę (accusative singular)
Ibizą (instrumental singular)
Ibizie (locative singular)
Ibizo (vocative singular)
Ibizy (nominative plural)
Ibiz (genitive plural)
Ibizom (dative plural)
Ibizy (accusative plural)
Ibizami (instrumental plural)
Ibizach (locative plural)
Ibizy (vocative plural)

obowiązuje pisownia małą literą • zob. ibiza


metropolia

łac. metropolis < gr. μητρόπολις < gr. μήτηρ + πόλις → matka + polis, miasto

metropolii (genitive singular)
metropolii (dative singular)
metropolię (accusative singular)
metropolią (instrumental singular)
metropolii (locative singular)
metropolio (vocative singular)
metropolie (nominative plural)
metropolii (genitive plural)
metropoliom (dative plural)
metropolie (accusative plural)
metropoliami (instrumental plural)
metropoliach (locative plural)
metropolie (vocative plural)

zob. też metropolia w Wikipedii


ekistyka

ekistyki (genitive singular)
ekistyce (dative singular)
ekistykę (accusative singular)
ekistyką (instrumental singular)
ekistyce (locative singular)
ekistyko (vocative singular)


satelitarny

satelitarna (nominative singular feminine)
satelitarne (nominative singular neuter)
satelitarni (nominative plural masculine)
satelitarne (nominative plural nonvirile)
satelitarnego (genitive singular masculine animate inanimate)
satelitarnej (genitive singular feminine)
satelitarnego (genitive singular neuter)
satelitarnych (genitive plural masculine nonvirile)
satelitarnemu (dative singular masculine animate inanimate)
satelitarnej (dative singular feminine)
satelitarnemu (dative singular neuter)
satelitarnym (dative plural masculine nonvirile)
satelitarnego (accusative singular masculine animate)
satelitarną (accusative singular feminine)
satelitarne (accusative singular neuter)
satelitarnych (accusative plural masculine)
satelitarne (accusative plural nonvirile)
satelitarnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
satelitarną (instrumental singular feminine)
satelitarnym (instrumental singular neuter)
satelitarnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
satelitarnym (locative singular masculine animate inanimate)
satelitarnej (locative singular feminine)
satelitarnym (locative singular neuter)
satelitarnych (locative plural masculine nonvirile)
satelitarna (vocative singular feminine)
satelitarne (vocative singular neuter)
satelitarni (vocative plural masculine)
satelitarne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

Pociąg mijał osiedla satelitarne stolicy.


targowisko

targowiska (genitive singular)
targowisku (dative singular)
targowiskiem (instrumental singular)
targowisku (locative singular)
targowiska (nominative plural)
targowisk (genitive plural)
targowiskom (dative plural)
targowiska (accusative plural)
targowiskami (instrumental plural)
targowiskach (locative plural)
targowiska (vocative plural)

Po lewej stronie alei miniecie targowisko.


peryferie

peryferii (genitive plural)
peryferiom (dative plural)
peryferiami (instrumental plural)
peryferiach (locative plural)

Forma M. lm: peryferia jest błędna.

"Słownik języka polskiego" pod red. W. Doroszewskiego notuje formę lp, rodzaju żeńskiego: peryferia.

Uważne spojrzenie na dzisiejszy plan Poznania utwierdza wszystkich w przekonaniu, że miasto jest bogato zazielenione, zwłaszcza na peryferiach, gdzie rozciągają się parki leśne w otoczeniu pól uprawnych, strumieni, stawów, jezior naturalnych i jezior spiętrzonych

Mieszkańcy peryferii konurbacji górnośląskiej korzystają z sieci połączeń kolejowych.


aglomeracja

aglomeracje (nominative plural)
aglomeracji (genitive singular)
aglomeracji (genitive plural)
aglomeracyj (genitive plural obsolete)
aglomeracji (dative singular)
aglomeracjom (dative plural)
aglomerację (accusative singular)
aglomeracje (accusative plural)
aglomeracją (instrumental singular)
aglomeracjami (instrumental plural)
aglomeracji (locative singular)
aglomeracjach (locative plural)
aglomeracjo (vocative singular)
aglomeracje (vocative plural)

Według autorów Ilustrowanego słownika technicznego dla wszystkich w tym znaczeniu słowo „aglomeracja” było w 1963 r. określane jako niepolecane zarówno w języku technicznym, jak i w mowie potocznej.

zespół miast i osiedli, skupionych na względnie małym obszarze, zazwyczaj wokół dużego miasta lub ośrodka przemysłowego

Ostrawa jest największą aglomeracją w trójkącie trzech krajów: Czech, Polski i Słowacji.


centralizacja

ang. centralization, franc. centralisation, niem. Zentralisation < łac. centralis → środkowy

centralizacji (genitive singular)
centralizacji (dative singular)
centralizację (accusative singular)
centralizacją (instrumental singular)
centralizacji (locative singular)
centralizacjo (vocative singular)

proces ekologiczny polegający na skupianiu się pewnego typu instytucji lub form zachowań w jednym obszarze miasta


soliter

franc. solitaire → samotny, odosobniony; samotnik < łac. solitarius

solitera (genitive singular)
soliterowi (dative singular)
a (accusative singular)
soliterem (instrumental singular)
soliterze (locative singular)
soliterze (vocative singular)
solitery (nominative plural)
soliterów (genitive plural)
soliterom (dative plural)
solitery (accusative plural)
soliterami (instrumental plural)
soliterach (locative plural)
solitery (vocative plural)

wolno stojący budynek, zwykle planowo wkomponowany w otoczenie


slums

slumsu (genitive singular)
slumsowi (dative singular)
slumsem (instrumental singular)
slumsie (locative singular)
slumsie (vocative singular)
slumsy (nominative plural)
slumsów (genitive plural)
slumsom (dative plural)
slumsy (accusative plural)
slumsami (instrumental plural)
slumsach (locative plural)
slumsy (vocative plural)


woonerf

woonerfu (genitive singular)
woonerfowi (dative singular)
woonerfem (instrumental singular)
woonerfie (locative singular)
woonerfie (vocative singular)
woonerfy (nominative plural)
woonerfów (genitive plural)
woonerfom (dative plural)
woonerfy (accusative plural)
woonerfami (instrumental plural)
woonerfach (locative plural)
woonerfy (vocative plural)

rodzaj ulicy w mieście zaprojektowanej w celu zwiększenia bezpieczeństwa przede wszystkim pieszych i rowerzystów, którzy mają priorytet przed samochodami

W artykule omówiony został rozwój koncepcji modernizacji ulic w polskich miastach zgodnie z zasadami woonerf

M. Betlej, A. Radziejowska, Rozwój idei stref woonerf w Polsce na przykładzie miasta Łodzi, „Autobusy” 2016, nr 6, s. 68.

Na woonerfie bardzo ważną rolę pełnią bowiem meble miejskie, czyli ławki, stojaki na rowery, place zabaw oraz drzewa i trawniki


aglomeracyjny

aglomeracyjna (nominative singular feminine)
aglomeracyjne (nominative singular neuter)
aglomeracyjni (nominative plural masculine)
aglomeracyjne (nominative plural nonvirile)
aglomeracyjnego (genitive singular masculine animate inanimate)
aglomeracyjnej (genitive singular feminine)
aglomeracyjnego (genitive singular neuter)
aglomeracyjnych (genitive plural masculine nonvirile)
aglomeracyjnemu (dative singular masculine animate inanimate)
aglomeracyjnej (dative singular feminine)
aglomeracyjnemu (dative singular neuter)
aglomeracyjnym (dative plural masculine nonvirile)
aglomeracyjnego (accusative singular masculine animate)
aglomeracyjną (accusative singular feminine)
aglomeracyjne (accusative singular neuter)
aglomeracyjnych (accusative plural masculine)
aglomeracyjne (accusative plural nonvirile)
aglomeracyjnym (instrumental singular masculine animate inanimate)
aglomeracyjną (instrumental singular feminine)
aglomeracyjnym (instrumental singular neuter)
aglomeracyjnymi (instrumental plural masculine nonvirile)
aglomeracyjnym (locative singular masculine animate inanimate)
aglomeracyjnej (locative singular feminine)
aglomeracyjnym (locative singular neuter)
aglomeracyjnych (locative plural masculine nonvirile)
aglomeracyjna (vocative singular feminine)
aglomeracyjne (vocative singular neuter)
aglomeracyjni (vocative plural masculine)
aglomeracyjne (vocative plural nonvirile)
nie stopniuje się

związany z aglomeracją, dotyczący aglomeracji

Średnicówki budowane są najczęściej dla obsługi wewnątrz aglomeracyjnego ruchu pasażerskiego, w przeciwieństwie do obwodnic, obsługujących ruch towarowy i tranzytowy względem centrum ruch pasażerski.


system hippodamejski

systemy hippodamejskie (nominative plural)
systemu hippodamejskiego (genitive singular)
systemów hippodamejskich (genitive plural)
systemowi hippodamejskiemu (dative singular)
systemom hippodamejskim (dative plural)
systemy hippodamejskie (accusative plural)
system hippodamejskim (instrumental singular)
systemami hippodamejskimi (instrumental plural)
systemie hippodamejskim (locative singular)
systemach hippodamejskich (locative plural)
systemie hippodamejski (vocative singular)
systemy hippodamejskie (vocative plural)

system urbanistyczny rozpowszechniony przez Hippodamosa z Miletu, zakładający m.in. rozwój miasta poprzez wyznaczenie geometrycznej i regularnej siatki ulic oraz budynków

Zaprojektowano nowe założenie urbanistyczne oparte na siatce ulic, tzw. system hippodamejski, zlokalizowane na czterech tarasach na stoku wzgórza zwróconego w stronę doliny rzeki.


trójmiasto

zespół trzech blisko położonych miast, połączonych z sobą komunikacyjnie


korso

korsa (genitive singular)
korsu (dative singular)
korsem (instrumental singular)
korsie (locative singular)
korsa (nominative plural)
kors (genitive plural)
korsom (dative plural)
korsa (accusative plural)
korsami (instrumental plural)
korsach (locative plural)
korsa (vocative plural)

inna pisownia: corso


bulodrom

franc. boulodrome < franc. boule → bula + gr. δρόμος → droga

bulodromu (genitive singular)
bulodromowi (dative singular)
bulodromem (instrumental singular)
bulodromie (locative singular)
bulodromoe (vocative singular)
bulodromy (nominative plural)
bulodromów (genitive plural)
bulodromom (dative plural)
bulodromy (accusative plural)
bulodromami (instrumental plural)
bulodromach (locative plural)
bulodromy (vocative plural)

placyk albo ich kompleks do gry, w której wykorzystuje się bule, np. w petankę, bocce lub w grę prowansalską

Gra jest niby spokojna, ale na bulodromie wybuchają często kłótnie o dokładność pomiaru

Beata Katarzyna Tyszkiewicz „Wyspy szczęśliwe”, Warszawska Firma Wydawnicza, Warszawa 2014, ISBN 9788378053699


półwsie

rzadko zabudowana miejscowość, niemalże wieś


premetro

system transportu publicznego stanowiący formę przejściową pomiędzy tramwajem a metrem


okolnica

okolnicy (genitive singular)
okolnicy (dative singular)
okolnicę (accusative singular)
okolnicą (instrumental singular)
okolnicy (locative singular)
okolnico (vocative singular)
okolnice (nominative plural)
okolnic (genitive plural)
okolnicom (dative plural)
okolnice (accusative plural)
okolnicami (instrumental plural)
okolnicach (locative plural)
okolnice (vocative plural)

zob. też okolnica w Wikipedii


Torwar

Torwaru (genitive singular)
Torwarowi (dative singular)
Torwarem (instrumental singular)
Torwarze (locative singular)
Torwarze (vocative singular)
Torwary (nominative plural)
Torwarów (genitive plural)
Torwarom (dative plural)
Torwary (accusative plural)
Torwarami (instrumental plural)
Torwarach (locative plural)
Torwary (vocative plural)

osiedle mieszkaniowe w dzielnicy Śródmieście w Warszawie